Najlepsze nootropy dla trenujących to według naszych punktów kofeina w parze z L-teaniną (5 na 6 punktów), kreatyna (4) i ashwagandha (3). Ranking nootropów porównuje siedem pozycji, w tym połączenie kofeiny z L-teaniną, w czterech jawnych kryteriach: wynik badań na skupienie, uwagę lub stres, metaanaliza wydolności, dopuszczone w UE oświadczenie zdrowotne i koszt dnia z cen sklepu Świat Supli z 1.11.2026. Nootropy to suplementy, które mają wspierać skupienie, pamięć lub radzenie sobie ze stresem. W wykazie dopuszczonych w UE oświadczeń zdrowotnych nie znaleźliśmy dla żadnej z tych substancji wpisu o pamięci ani koncentracji, a oświadczenie o wydolności ma tylko kreatyna [1]. Leki nootropowe, na przykład piracetam, to leki, a nie suplementy, i nie są tematem tego wpisu. Przy lekach przyjmowanych na stałe, w ciąży oraz przy chorobach wątroby, serca lub nadciśnieniu zacznij od sekcji o bezpieczeństwie.
Preparaty z tej grupy przejrzysz w kategorii kofeina w sklepie Świat Supli.
Spis treści
Polecamy z rankingu nootropów
Pozycje składników według punktów K1–K4 (punkty nie oceniają skuteczności konkretnego produktu), ceny z 1.11.2026.




1. Nootropy ranking: tabela i punkty dla trenujących
Ranking nootropów obejmuje siedem pozycji (pierwsza łączy kofeinę z L-teaniną, więc ocenianych substancji jest osiem), które mają w sklepie Świat Supli (kategorie Pamięć i koncentracja, Adaptogeny i Kofeina) co najmniej jeden produkt z deklarowanym składem, dostępny 1.11.2026 w liczbie co najmniej 5 sztuk (stan z eksportu sklepu z 23.10.2026, dostępność potwierdzona w API 1.11.2026) [2]. Warunek wejścia: omawiana substancja jest jedynym składnikiem aktywnym produktu, a karta podaje jej ilość w porcji. Mieszanki wieloskładnikowe, zestawy i produkty bez ilości składnika w porcji nie wchodzą do rankingu. Kolejność wynika z punktów opisanych w sekcji 2; przy remisie wyżej jest składnik z większą liczbą punktów K2 i K3 (wysiłek), a potem z niższym kosztem dnia.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Miejsce | Nootrop | K1 badania (0–3) | K2 wydolność (0–1) | K3 oświadczenie UE (0–1) | K4 koszt dnia (0–1) | Razem (0–6) | Dawka w badaniach | Główne zastrzeżenie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kofeina z L-teaniną (K1: para, K2: sama kofeina) | 3 | 1 | 0 | 1 (0,84 zł) | 5 | para: 150 mg kofeiny + 250 mg L-teaniny (Haskell) oraz 50 mg + 100 mg (Owen); sama kofeina w wysiłku: 3–6 mg/kg [3] [4] [5] | badania pary nie obejmowały kapsułek 200 mg + 200 mg; kofeina do 200 mg jednorazowo i 400 mg dziennie, sen [6] |
| 2 | Kreatyna | 1 | 1 | 1 | 1 (0,61 zł) | 4 | 3 g kreatyny dziennie (jak w oświadczeniu) [1] | wyniki poznawcze niespójne, a EFSA w 2024 r. nie potwierdziła związku z funkcjami poznawczymi [7] [8] |
| 3 | Ashwagandha | 1 | 1 | 0 | 1 (0,60 zł) | 3 | 240 mg ekstraktu Shoden raz dziennie przez 60 dni (Lopresti), 2 × 300 mg ekstraktu KSM-66 przez 8 tygodni (Wankhede) [9] [10] | ekstrakty z badań inne niż w produkcie; opisane przypadki uszkodzenia wątroby; nie w ciąży i podczas karmienia [11] [12] |
| 4 | Bakopa | 2 | 0 | 0 | 1 (0,50 zł) | 3 | standaryzowane ekstrakty co najmniej 12 tygodni (różne preparaty) [13] | korzystne wyniki w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni; przegląd nie ustala czasu do efektu; wnioski ostrożne |
| 5 | Różeniec górski | 1 | 0 | 0 | 1 (0,33 zł) | 2 | różne w badaniach [14] | badania wysokiego ryzyka błędu; tylko dorośli [15] |
| 6 | Soplówka jeżowata | 1 | 0 | 0 | 1 (0,39 zł do 0,56 zł) | 2 | 1,8 g jednorazowo i przez 28 dni (Docherty) [16] | mały pilotaż 41 osób |
| 7 | Fosfatydyloseryna | 1 | 0 | 0 | 0 (1,43 zł za 100 mg) | 1 | 300 mg dziennie przez miesiąc (Benton), 750 mg przez 10 dni (Kingsley) [17] [18] | dawki z badań (300 i 750 mg dziennie) nie są zaleceniem dla produktu; kapsułka kosztuje więcej niż 1 zł |
Punkty oceniają siłę dowodów dla składnika i koszt, a nie skuteczność u konkretnej osoby ani konkretnego produktu ze sklepu. Pozycja 1 łączy dwa składniki, a jej punkty mają różne źródła: K1 (3 punkty) wynika z metaanalizy badań nad parą kofeiny z L-teaniną w testach uwagi, K2 (1 punkt) wyłącznie z badań samej kofeiny w wysiłku, a K4 (1 punkt) z kosztu obu kapsułek razem (0,84 zł dziennie przy cenie regularnej). Żadne z tych badań nie sprawdzało kapsułek 200 mg kofeiny z 200 mg L-teaniny. Gdyby nie liczyć punktu K2 dla pary, miałaby ona 4 punkty, tak jak kreatyna, a o kolejności zdecydowałaby zasada remisu, czyli wyżej byłaby kreatyna. Pozostałe składniki mają słabsze albo mniej spójne dowody. Opis każdego z nich i wyniki badań znajdziesz w sekcji 4, a produkty z kartami w sekcji 9.
2. Jak oceniamy nootropy: kryteria K1–K4
- K1. Badania na skupienie, uwagę, pamięć, zmęczenie psychiczne lub stres u zdrowych dorosłych (0–3 pkt). 3 punkty: metaanaliza badań z randomizacją (RCT) z korzystnym wynikiem bez poważnych zastrzeżeń autorów. 2 punkty: metaanaliza lub przegląd systematyczny z ostrożnym wnioskiem korzystnym. 1 punkt: pojedyncze RCT albo przeglądy z wynikami niespójnymi lub wysokiego ryzyka błędu. 0 punktów: brak RCT u zdrowych dorosłych. Dla pozycji łączonej oceniamy badania nad samą parą.
- K2. Metaanaliza wydolności lub siły u zdrowych dorosłych z korzystnym wynikiem (0–1 pkt). Przeglądy bez metaanalizy i pojedyncze RCT nie dają punktu. Dla pozycji łączonej (kofeina z L-teaniną) punkt K2 przyznajemy, gdy metaanalizę wydolności ma którykolwiek ze składników osobno; tu dotyczy to wyłącznie samej kofeiny, a nie L-teaniny ani pary.
- K3. Dopuszczone w UE oświadczenie zdrowotne o wysiłku, koncentracji lub pamięci (0–1 pkt). Sprawdzamy status w unijnym rejestrze oświadczeń i w rozporządzeniu 432/2012 (stan z 1.11.2026) [1].
- K4. Koszt dnia do 1,00 zł (0–1 pkt). Liczymy z ceny regularnej opakowania i liczby porcji według karty sklepu, dla porcji podanej na karcie jako pierwsza; para kofeina z L-teaniną to dwie kapsułki.
Nie przyznajemy punktów za wyższą dawkę, markę ani opinie klientów, a punkty nie oznaczają, że produkt jest bezpieczny dla każdego ani że dany preparat działa tak jak badany ekstrakt. Punkty dotyczą składników; produkty ze sklepu dobieramy do nich według składu z karty, kosztu i ostrzeżeń. Zastrzeżenia bezpieczeństwa opisujemy osobno w sekcji 7.
3. Czym są nootropy?
Nootropy, zwane też nootropikami albo suplementami dla mózgu, to substancje, którym przypisuje się wspieranie funkcji poznawczych: skupienia, pamięci, szybkości reakcji i odporności na stres. W tym wpisie mówimy o suplementach diety, czyli żywności, a nie o lekach. Leki nootropowe, takie jak piracetam, są lekami z osobną rejestracją; ich skuteczność i bezpieczeństwo opisujemy w osobnym wpisie o noopepcie i piracetamie.
W treningu przydatne są te nootropy, których działanie udokumentowano w testach uwagi, w zmęczeniu psychicznym albo we wskaźnikach wysiłku. Dla większości z nich nie ma w UE dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, więc opisujemy wyniki badań, a nie obietnice [1].
Najważniejsze korzyści nootropów w treningu sportowym
Dobrze udokumentowane są trzy rzeczy. Po pierwsze, kofeina zwiększa wydolność w wysiłkach wytrzymałościowych, siłowych i szybkościowych, co pokazał przegląd 21 metaanaliz [19]. Po drugie, kofeina z L-teaniną poprawia w ciągu 2 godzin po przyjęciu czujność i dokładność przełączania uwagi w testach laboratoryjnych [20]. Po trzecie, kreatyna zwiększa siłę kończyn górnych w ćwiczeniach krótszych niż 3 minuty [21].
Pozostałe nootropy mają dowody słabsze: ashwagandha ma wyniki dotyczące stresu i siły, ale także przypadki uszkodzenia wątroby, a bakopa, różeniec, soplówka i fosfatydyloseryna mają wyniki niespójne albo z małych badań. Dlatego nie piszemy, że nootropy zwiększają wytrzymałość psychiczną czy przyspieszają regenerację: takich oświadczeń zdrowotnych nie dopuszczono [1].
4. Najlepsze nootropy dla sportowców
Poniżej siedem pozycji w kolejności z rankingu; pierwsza obejmuje kofeinę i L-teaninę. Dla każdego podajemy zakres badań, wynik, ograniczenia i dawkę; produkty ze składem z kart opisujemy w sekcji 9.
4.1. Kofeina z L-teaniną: klasyk wśród nootropów
Kofeina. Przegląd parasolowy Grgic i wsp. objął 11 przeglądów z 21 metaanalizami; kofeina poprawiała wytrzymałość tlenową, siłę mięśni, wytrzymałość mięśni, moc, skoki i szybkość, a jakość dowodów była zwykle umiarkowana. Większość badań dotyczyła młodych mężczyzn, więc wyniki słabiej opisują kobiety, osoby starsze i w średnim wieku [19]. Stanowisko Międzynarodowego Towarzystwa Żywienia Sportowego (ISSN) opisuje poprawę wydolności po 3–6 mg kofeiny na kilogram masy ciała, przyjętej około 60 minut przed wysiłkiem [5]. U osoby ważącej 70 kg to 210–420 mg, czyli więcej niż 200 mg jednorazowo, które według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zasadniczo nie budzi obaw u zdrowych dorosłych; dlatego nie sięgaj po więcej niż jedną kapsułkę 200 mg naraz [6]. W rejestrze UE wpisy dla kofeiny mają status oświadczeń niedopuszczonych [1].
L-teanina. Metaanaliza Camfield i wsp. objęła 11 badań z randomizacją i placebo; w ciągu 2 godzin po przyjęciu para kofeina z L-teaniną dawała umiarkowane efekty w czujności i dokładności przełączania uwagi, a większy wpływ na wynik miała dawka kofeiny niż L-teaniny [20]. W badaniu Haskell i wsp. (150 mg kofeiny i 250 mg L-teaniny) dodatek L-teaniny poprawił część wyników, których sama kofeina nie poprawiła, na przykład szybkość reakcji prostej i dokładność weryfikacji zdań; L-teanina sama pogorszyła liczenie i zwiększyła ocenę bólu głowy [3]. W badaniu Owen i wsp. 100 mg L-teaniny z 50 mg kofeiny poprawiło szybkość i dokładność przełączania uwagi po 60 minutach u 27 osób [4]. Ograniczenia: efekty mierzono jednorazowo, w testach laboratoryjnych, w grupach zdrowych ochotników, a nie u trenujących w trakcie wysiłku.
Skąd punkty tej pozycji. K1 pochodzi z badań nad parą (metaanaliza Camfield i dwa badania opisane wyżej), K2 wyłącznie z badań samej kofeiny w wysiłku (przegląd Grgic i stanowisko ISSN), a K4 z kosztu obu kapsułek. Nie mamy badania wydolności z L-teaniną ani badania samych kapsułek ze sklepu, więc punkty opisują składniki, a nie skuteczność tych produktów.
Dawka z kapsułki. Opisano dwa protokoły pary: 150 mg kofeiny z 250 mg L-teaniny (Haskell) i 50 mg kofeiny ze 100 mg L-teaniny (Owen). Kapsułka Promaker ma 200 mg kofeiny, a kapsułka Aliness 200 mg L-teaniny. Te 200 mg L-teaniny mieści się w opisanym zakresie 100–250 mg, ale 200 mg kofeiny jest więcej niż w obu protokołach, więc zestaw 200 mg + 200 mg nie odpowiada żadnemu z nich i nie mamy badania, które by go sprawdzało. Nie mamy też badania pokazującego, że L-teanina łagodzi działania niepożądane kofeiny, dlatego nie traktuj jej jako zabezpieczenia przed nerwowością, kołataniem serca ani bezsennością; jeśli reagujesz silnie na kofeinę, zapytaj lekarza lub farmaceutę i wybierz mniejszą ilość kofeiny. Wybór samej L-teaniny omawiamy w rankingu Jaka L-teanina jest najlepsza. Produkty: Promaker Caffeine i Aliness L-Theanine.
4.2. Kreatyna: nie tylko dla mięśni
Kreatyna jest jedyną z tych substancji z dopuszczonym w UE oświadczeniem o wydolności: zwiększa wydolność fizyczną podczas kolejnych serii krótkotrwałych, intensywnych ćwiczeń, a efekt uzyskuje się po spożyciu 3 g kreatyny dziennie; oświadczenie dotyczy dorosłych wykonujących ćwiczenia o wysokiej intensywności [1]. Metaanaliza Lanhers i wsp. (53 badania, 1138 osób) pokazała wzrost siły kończyn górnych w ćwiczeniach krótszych niż 3 minuty (wielkość efektu 0,317; przedział ufności 0,185–0,449), niezależnie od cech badanych i dawek [21]. Dla funkcji poznawczych przegląd Avgerinos i wsp. z 2018 r. objął 6 badań (281 osób): krótkotrwała pamięć i rozumowanie mogły się poprawić, w pozostałych obszarach wyniki były sprzeczne, a u młodych osób wyniki testów nie zmieniły się [7]. Nowsza ocena EFSA z 2024 r. jest ostrożniejsza: panel uznał, że nie ustalono związku przyczynowo-skutkowego między kreatyną a poprawą funkcji poznawczych; ostry efekt na pamięć roboczą widziano w dwóch badaniach przy 20 g dziennie przez 5–7 dni, ale nie przy niższych dawkach (2,2–14 g dziennie) ani przy stałym spożyciu 5 g przez 6 tygodni [8]. Dlatego w K1 kreatyna ma tylko 1 punkt (wyniki niespójne), a wyników z dużych dawek nie przenosimy na porcję 3 g dziennie. W unijnym wykazie nie ma oświadczenia o pamięci ani koncentracji [1]. Kreatyna z kofeiną: Kreatyna a kawa. Produkt: BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate (porcja 3,4 g monohydratu zawiera 3 g kreatyny, czyli ilość z oświadczenia).
4.3. Ashwagandha: stres i siła, ale z zastrzeżeniami
Przegląd Bonilla i wsp. (13 badań, metaanaliza 12) wykazał, że ashwagandha poprawiała zmienne związane z wydolnością u zdrowych kobiet i mężczyzn, ale autorzy zaznaczają, że potrzeba więcej badań wśród trenujących i sportowców [22]. W badaniu Wankhede i wsp. 57 mężczyzn w wieku 18–50 lat, z niewielkim doświadczeniem w treningu oporowym, przydzielono losowo do ekstraktu KSM-66 (29 osób) albo placebo (28 osób) na 8 tygodni treningu; badanie ukończyło 50 osób, po 25 w każdej grupie. Tylko grupa z ekstraktem brała 300 mg dwa razy dziennie (ekstrakt standaryzowany na 5% witanolidów). U tych początkujących w treningu oporowym wzrost wyciskania leżąc wyniósł 46,0 kg wobec 26,4 kg na placebo, a rozmiar mięśni ramion i klatki piersiowej także wzrósł bardziej [10]. W badaniu Lopresti i wsp. 60 osób z wysokim stresem przydzielono losowo do 240 mg standaryzowanego ekstraktu Shoden raz dziennie albo placebo na 60 dni; lęk w skali Hamiltona zmniejszył się istotnie bardziej niż na placebo (p = 0,040), a poranny kortyzol spadł bardziej (p < 0,001) [9].
Testosteron: w badaniu Wankhede wzrósł bardziej niż na placebo (96,2 wobec 18,0 ng/dl; p = 0,004), a w badaniu Lopresti u mężczyzn wzrost nie różnił się istotnie od placebo (p = 0,158). Badania dotyczyły innych populacji (mężczyźni trenujący oporowo i osoby z wysokim stresem), dawek i ekstraktów, a brak istotnej różnicy w jednym z nich oznacza, że badanie jej nie wykazało, a nie że jej nie ma. Te wyniki nie pozwalają na pewny, uogólniony wniosek o zwiększaniu testosteronu, więc nie piszemy, że ashwagandha go zwiększa [10] [9]. Opisano też 5 przypadków uszkodzenia wątroby po suplementach z ashwagandhą (żółtaczka, świąd, nudności, ból brzucha po 2–12 tygodniach; u czterech osób wyniki wątrobowe wróciły do normy w ciągu 1–5 miesięcy) [11]. Różnice między ashwagandhą a różeńcem opisujemy w wpisie ashwagandha czy różeniec górski, a czas stosowania w artykule o przerwach. Produkt: Promaker Ashwagandha PRO+. Karta deklaruje 500 mg ekstraktu z 2% witanolidów (10 mg) w kapsułce, czyli mniej witanolidów niż w dawce z badania Wankhede (2 × 300 mg ekstraktu o 5% witanolidów, około 30 mg witanolidów dziennie), a ekstrakt Shoden z badania Lopresti ma inną standaryzację. Wyniki badań nie dowodzą więc skuteczności tego preparatu; w rankingu porównujemy go z innymi tylko pod względem składu z karty i ceny. Ostrzeżenia, w tym ciąża, karmienie, tarczyca i leki, opisujemy w sekcji 7.
4.4. Bakopa: szybkość uwagi po wielu tygodniach
Metaanaliza Kongkeaw i wsp. objęła 9 badań z placebo (518 osób), w których standaryzowany ekstrakt bakopy przyjmowano co najmniej 12 tygodni; w analizie 437 osób skrócił się czas testu łączenia punktów (Trail B) i czas reakcji wyboru. Autorzy piszą, że bakopa może poprawiać szybkość uwagi, ale rozstrzygające byłoby dopiero duże badanie porównawcze [13]. Włączone badania używały różnych standaryzowanych ekstraktów i dawek, więc nie wiadomo, czy wynik dotyczy kapsułki ze sklepu (500 mg ekstraktu z 50% bakozydów, czyli 250 mg bakozydów); nie przypisujemy produktowi efektu z badań. Przegląd dotyczy testów poznawczych, a nie wysiłku, więc w rankingu bakopa nie dostaje punktu K2. Wybór suplementów do nauki i pracy umysłowej omawiamy w rankingu suplementów na pamięć i koncentrację. Produkt: Aliness Bacopa Monnieri Extract 50%.
4.5. Różeniec górski (Rhodiola rosea): adaptogen na stres
Przegląd Ishaque i wsp. (11 badań) znalazł skuteczność różeńca w 2 z 6 badań nad zmęczeniem fizycznym i w 3 z 5 badań nad zmęczeniem psychicznym, ale wszystkie badania miały wysokie lub niejasne ryzyko błędu, a autorzy piszą, że wyniki są sprzeczne [14]. Przegląd Hung i wsp. (11 badań) ocenił, że różeniec może mieć korzystny wpływ na wydolność fizyczną i umysłową, ale brakuje niezależnych powtórzeń badań [23]. Europejska Agencja Leków uznała tradycyjne zastosowanie różeńca u dorosłych w przejściowym łagodzeniu objawów stresu, takich jak zmęczenie i uczucie osłabienia; to monografia leku roślinnego, a nie dowód z badań klinicznych, i zaznacza, że bez porady lekarza nie należy go stosować dłużej niż dwa tygodnie [15]. Produkt: Świat Supli Różeniec Górski.
4.6. Soplówka jeżowata (Lion’s Mane): obiecujące, ale wstępne
W pilotażowym badaniu Docherty i wsp. 41 zdrowych osób w wieku 18–45 lat przydzielono losowo do soplówki (1,8 g) albo placebo; po 60 minutach od jednorazowej dawki grupa soplówki szybciej wykonywała test Stroopa (p = 0,005). Po 28 dniach przyjmowania zmniejszenie stresu subiektywnego było tylko trendem, który nie osiągnął istotności statystycznej (p = 0,051 przy progu 0,05), a obserwowano też wyniki zerowe i nieliczne negatywne, więc autorzy piszą o wynikach wstępnych [16]. Wcześniejsze badanie Mori i wsp. dotyczyło 30 osób w wieku 50–80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi; po 16 tygodniach przyjmowania wyniki w skali poznawczej były wyższe niż na placebo, a po 4 tygodniach od odstawienia spadły [24]. Streszczenie badania Docherty nie podaje standaryzacji preparatu, dlatego nie porównujemy jego dawki z kapsułkami ze sklepu. Produkt: Promaker Lion’s Mane 400 mg (tańszy odpowiednik ze Świata Supli opisujemy w tej samej sekcji).
4.7. Fosfatydyloseryna: za mało dowodów dla trenujących
W badaniu Benton i wsp. młodzi dorośli brali 300 mg fosfatydyloseryny dziennie przez miesiąc; osoby z wyższym wynikiem neurotyczności deklarowały mniejszy stres i lepszy nastrój podczas zadania stresowego, a efekt dotyczył tej podgrupy [17]. W badaniu Kingsley i wsp. 8 mężczyzn brało 750 mg dziennie przez 10 dni, a mimo to nie zmniejszyły się bolesność ani wskaźniki uszkodzenia mięśni po biegu w dół stoku [18]. Dawki z badań (300 mg i 750 mg dziennie) podajemy tylko jako opis badań, a nie zalecenie stosowania produktu; kapsułka ze sklepu ma 100 mg i kosztuje 1,43 zł, więc K4 wynosi 0 już przy jednej kapsułce, a liczbę kapsułek dziennie określa etykieta. Fosfatydyloserynę i kortyzol opisujemy w artykule o fosfatydyloserynie a kortyzolu. Produkt: Swanson Phosphatidylserine 100 mg.
5. Jakie nootropy polecamy: jeśli X, wybierz Y
- Jeśli chcesz skupienia i energii przed treningiem lub pracą i nie masz przeciwwskazań: wybierz Promaker Caffeine 200 mg (0,44 zł dziennie przy cenie regularnej, 0,26 zł przy cenie z 1.11.2026). Jeśli chcesz zestawić kofeinę z L-teaniną jak w badaniach nad uwagą, możesz dodać Aliness L-Theanine 200 mg (0,40 zł dziennie, razem 0,84 zł dziennie), pamiętając, że zestaw 200 mg + 200 mg nie był badany, a L-teanina nie chroni przed działaniami niepożądanymi kofeiny. Inne wyniki kofeiny i guarany porównujemy we wpisie kofeina w tabletkach czy guarana, a przedtreningówki w rankingu przedtreningówek.
- Jeśli trenujesz siłowo albo interwałowo: wybierz BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, bo kreatyna ma dopuszczone oświadczenie o wydolności, a porcja 3,4 g monohydratu zawiera 3 g kreatyny, czyli ilość z oświadczenia; 0,61 zł za porcję przy cenie regularnej.
- Jeśli problemem jest stres po pracy i treningu i chcesz sprawdzić ashwagandhę: możesz porównać Promaker Ashwagandha PRO+ (0,60 zł dziennie), pamiętając, że wybór opiera się na składzie z karty i cenie, a nie na dowodzie skuteczności tego preparatu. Nie stosuj ashwagandhy w ciąży ani podczas karmienia, a przy chorobach wątroby, tarczycy i autoimmunologicznych oraz lekach zapytaj lekarza [12]. Jeśli wolisz różeniec przy zmęczeniu, sięgnij po Świat Supli Różeniec Górski (0,33 zł dziennie), pamiętając, że to dorośli i że przy lekach przeciwdepresyjnych, zaburzeniach snu lub chorobach autoimmunologicznych karta zaleca konsultację z lekarzem [2].
- Jeśli uczysz się lub pracujesz umysłowo i jesteś gotów stosować suplement długo (korzystne wyniki uzyskano w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni): rozważ Aliness Bacopa Monnieri Extract 50% (0,50 zł dziennie przy 1 kapsułce); badania dotyczyły innych standaryzowanych ekstraktów, więc to wybór według składu i ceny.
- Jeśli ciekawi Cię soplówka: najtańsza jest Świat Supli Lion’s Mane (0,39 zł dziennie), a Promaker Lion’s Mane 400 mg kosztuje 0,56 zł dziennie; oba mają 400 mg ekstraktu 10:1 w kapsułce żelatynowej.
- Jeśli chcesz fosfatydyloserynę: Swanson Phosphatidylserine 100 mg to 100 mg w kapsułce; dawki z badań nie są zaleceniem dla tego produktu, a składnikiem jest fosfolipid sojowy.
- Jeśli pijesz dużo kawy lub energetyków: zsumuj kofeinę ze wszystkich źródeł przed dodaniem kapsułki; do 400 mg dziennie u zdrowych dorosłych zasadniczo nie budzi obaw według EFSA [6]. Kofeina wieczorem pogarsza sen, o czym piszemy w artykule kofeina a sen.
- Jeśli przyjmujesz leki, jesteś w ciąży lub karmisz, masz nadciśnienie, choroby serca albo wątroby: nie zaczynaj żadnego z tych składników bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
6. Leki nootropowe czy suplementy nootropowe: czym się różnią?
Suplement nootropowy to żywność uzupełniająca dietę. Lek nootropowy, na przykład piracetam, jest lekiem i ma przeznaczenie lecznicze; nie opisujemy go jako sposobu na lepszy trening i nie sprzedajemy. Jeśli szukasz informacji o leku, o jego stosowaniu decyduje lekarz. W sklepie Świat Supli dostępne są suplementy, które porównujemy w tym rankingu. Czy nootropy są legalne? Suplementy diety są legalnym produktem spożywczym, ale producent nie może obiecywać działania, którego nie dopuszczono w oświadczeniach zdrowotnych, dlatego nie piszemy, że nootropy poprawiają pamięć [1]. Czy nootropil poprawia pamięć? To pytanie o lek, na które odpowiada lekarz, a nie wpis o suplementach.
7. Czy nootropy są bezpieczne?
Większość składników z rankingu jest dobrze tolerowana przez zdrowych dorosłych, ale ranking nie jest oceną bezpieczeństwa. Poniżej sytuacje, w których przed użyciem zapytaj lekarza lub farmaceutę; ashwagandhy nie stosuj samodzielnie w ciąży ani podczas karmienia.
- Kofeina. Według EFSA u zdrowych dorosłych do 200 mg jednorazowo i do 400 mg dziennie ze wszystkich źródeł zasadniczo nie budzi obaw; w ciąży i podczas karmienia do 200 mg dziennie. 200 mg w ciągu 2 godzin przed intensywnym wysiłkiem także zasadniczo nie budziło obaw, a 100 mg blisko pory snu może pogorszyć sen [6]. Dla dzieci i młodzieży EFSA podaje niższy poziom, 3 mg/kg masy ciała dziennie, więc kapsułka 200 mg nie jest dla nich. Przy nadciśnieniu, zaburzeniach rytmu serca, lęku lub bezsenności zapytaj lekarza przed użyciem kofeiny. L-teanina nie jest zabezpieczeniem przed działaniami niepożądanymi kofeiny.
- Ashwagandha. Amerykański Narodowy Ośrodek Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) podaje, że należy jej unikać w ciąży i nie stosować podczas karmienia piersią, a nie jest zalecana osobom przed operacją ani z chorobami tarczycy lub autoimmunologicznymi; możliwe są też interakcje z lekami na cukrzycę i nadciśnienie [12]. Przy chorobach wątroby, tarczycy i autoimmunologicznych, przed planowaną operacją oraz przy lekach (m.in. na tarczycę, uspokajających, nasennych, immunosupresyjnych, na cukrzycę i nadciśnienie) zapytaj lekarza lub farmaceutę. Przy żółtaczce, świądzie, ciemnym moczu lub bólu brzucha po rozpoczęciu stosowania odstaw suplement i zgłoś się do lekarza [11]. Karta Promaker nie zaleca stosowania w ciąży [2].
- Różeniec. Europejska Agencja Leków dopuszcza tradycyjne stosowanie u dorosłych; bez porady lekarza nie stosuj go dłużej niż dwa tygodnie [15]. Karta Świat Supli wymienia możliwe nudności, bóle głowy i lęk oraz zaleca konsultację przy lekach przeciwdepresyjnych i zaburzeniach snu [2].
- Alergeny. Karta kreatyny BioTechUSA w sklepie zawiera deklarację braku alergenów, a producent informuje, że wytwarza go w zakładzie przetwarzającym żywność z mlekiem, jajami, glutenem, soją, orzeszkami ziemnymi, orzechami, selerem, rybami, skorupiakami i dwutlenkiem siarki [25]. Przy alergiach sprawdź etykietę opakowania.
- Fosfatydyloseryna. Karta Swanson wskazuje na fosfolipidy sojowe jako źródło, więc przy alergii na soję sprawdź etykietę [2].
- Kreatyna, bakopa, soplówka, L-teanina. Przy chorobach przewlekłych i lekach przyjmowanych na stałe zapytaj lekarza; w ciąży i podczas karmienia piersią nie stosuj ich bez zgody lekarza, bo karty sklepu nie zalecają stosowania w ciąży [2].
- Łączenie. Nie zaczynaj kilku składników naraz: jeśli pojawi się bezsenność, kołatanie serca albo dolegliwości żołądkowe, nie będziesz wiedzieć, który je wywołał.
- Sport zawodowy. Sprawdź skład produktu i listę substancji zabronionych w swojej dyscyplinie przed użyciem; wpis nie zastępuje porady lekarza ani lekarza sportowego.
8. Jak wprowadzić nootropy do swojej suplementacji?
- Zacznij od podstaw. Jeśli dopiero zaczynasz, wybierz składniki z najlepiej udokumentowanymi wynikami: kofeinę (z L-teaniną albo bez) i kreatynę. Kofeinę bierz zgodnie z kartą 20–30 minut przed wysiłkiem lub w badaniach ok. 60 minut przed wysiłkiem, ale nie wieczorem [5] [2].
- Wprowadzaj po jednym składniku. Dzięki temu łatwiej powiązać dolegliwość z konkretnym składnikiem. Krótka obserwacja nie potwierdza ani skuteczności, ani bezpieczeństwa: efekty w badaniach mierzono po 8 do co najmniej 12 tygodni, a opisane przypadki uszkodzenia wątroby po ashwagandzie ujawniły się po 2–12 tygodniach [10] [13] [11].
- Dobierz czas do składnika. Kofeina i L-teanina działają w ciągu 2 godzin, kreatynę bierzesz codziennie niezależnie od treningu, a bakopę stosowano w badaniach co najmniej 12 tygodni (przegląd nie ustala minimalnego czasu do efektu) [20] [13].
- Monitoruj efekty. Notuj sen, tętno spoczynkowe, nastrój i wyniki treningu i przerwij składnik, który pogarsza sen lub powoduje dolegliwości; notatki nie zastępują badań ani rozmowy z lekarzem.
- Zadbaj o jakość. Sprawdź na karcie ilość składnika w porcji i liczbę porcji w opakowaniu; w sekcji 9 pokazujemy je dla każdego produktu z rankingu.
9. Produkty z rankingu: skład, cena i dla kogo
Dane o składzie pochodzą z kart produktów i są deklaracjami producenta; nie oceniamy kart sklepu. Ceny i dostępność z odczytu 1.11.2026; koszt dnia liczymy z ceny regularnej, bo cena promocyjna może się zmienić [2].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Składnik w porcji (według karty) | Opakowanie | Cena regularna | Cena 1.11.2026 | Koszt dnia | Stan (eksport 23.10) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Promaker Caffeine 200 mg | 200 mg kofeiny w 1 kapsułce | 90 kapsułek | 39,99 zł | 22,99 zł | 0,44 zł | 94 |
| Aliness L-Theanine 200 mg | 200 mg L-teaniny w 1 kapsułce | 100 kapsułek | 39,90 zł | 39,90 zł | 0,40 zł | 42 |
| BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate | 3,4 g monohydratu (w tym 3 g kreatyny) w porcji | 500 g, 147 porcji | 89,99 zł | 49,99 zł | 0,61 zł | 8548 |
| Promaker Ashwagandha PRO+ | 500 mg ekstraktu, 10 mg witanolidów w 1 kapsułce | 60 kapsułek | 35,99 zł | 27,99 zł | 0,60 zł | 123 |
| Aliness Bacopa Monnieri Extract 50% | 500 mg ekstraktu, 250 mg bakozydów w 1 kapsułce | 100 kapsułek | 49,90 zł | 49,90 zł | 0,50 zł | 19 |
| Świat Supli Różeniec Górski | 500 mg ekstraktu (1% salidrozydów, 5 mg) w 1 kapsułce | 90 kapsułek | 29,99 zł | 29,99 zł | 0,33 zł | 37 |
| Świat Supli Lion’s Mane | 400 mg ekstraktu 10:1 w 1 kapsułce | 90 kapsułek | 34,99 zł | 34,99 zł | 0,39 zł | 83 |
| Promaker Lion’s Mane 400 mg | 400 mg ekstraktu 10:1 w 1 kapsułce | 90 kapsułek | 49,99 zł | 49,99 zł | 0,56 zł | 90 |
| Swanson Phosphatidylserine 100 mg | 100 mg fosfatydyloseryny w 1 kapsułce miękkiej | 30 kapsułek | 42,99 zł | 42,99 zł | 1,43 zł | 29 |
9.1. Promaker Caffeine 200 mg, 90 kapsułek: pozycja 1 (kofeina z L-teaniną), 5 pkt dla składników
Kapsułka zawiera 200 mg kofeiny, celulozę mikrokrystaliczną i żelatynową otoczkę z żelatyny wołowej. Opakowanie 90 kapsułek kosztuje 22,99 zł (regularnie 39,99 zł), czyli 0,44 zł dziennie przy cenie regularnej. Karta zaleca 1 kapsułkę 20–30 minut przed wysiłkiem, pracą lub nauką.
Plusy: marka własna; prosty skład; niski koszt dnia
Minusy: 200 mg to najwyższa jednorazowa ilość, która według EFSA zasadniczo nie budzi obaw; kapsułka żelatynowa, nie dla wegan; karta nazywa porcję tabletką [2]
Dla kogo: dorośli bez przeciwwskazań, którzy chcą ustalonej dawki kofeiny przed treningiem; kawę i energetyki policz razem.
Skład: kofeina 200 mg, celuloza krystaliczna, otoczka z żelatyny wołowej. Karta sklepu nie zawiera deklaracji alergenów; sprawdź etykietę opakowania. Karta nie zaleca stosowania w ciąży.
9.2. Aliness L-Theanine 200 mg, 100 kapsułek: składnik pary z kofeiną
Kapsułka roślinna zawiera 200 mg L-teaniny; otoczka z hydroksypropylometylocelulozy, producent zaleca 1 kapsułkę dziennie w trakcie posiłku. Opakowanie kosztuje 39,90 zł, czyli 0,40 zł dziennie.
Plusy: jeden składnik aktywny; kapsułka roślinna
Minusy: 200 mg L-teaniny mieści się w zakresie 100–250 mg z badań nad parą z kofeiną, lecz zestaw 200 mg L-teaniny z 200 mg kofeiny nie odpowiada żadnemu z dwóch protokołów (150 + 250 mg i 50 + 100 mg); brak badania, że L-teanina łagodzi działania niepożądane kofeiny; karta sklepu nie zawiera deklaracji alergenów
Dla kogo: osoby, które chcą sprawdzić L-teaninę osobno od kofeiny albo z kawą; weganie i wegetarianie (kapsułka roślinna).
Skład: L-teanina 200 mg, otoczka hydroksypropylometyloceluloza. Karta sklepu nie zawiera deklaracji alergenów; sprawdź etykietę opakowania.
9.3. BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g: pozycja 2, 4 pkt
Mikronizowany monohydrat kreatyny jako jedyny składnik; porcja 3,4 g monohydratu, w tym 3 g kreatyny (płaska miarka lub łyżeczka), w 300 ml napoju, 147 porcji w opakowaniu. Cena 49,99 zł (regularnie 89,99 zł), czyli 0,61 zł za porcję przy cenie regularnej.
Plusy: porcja zawiera 3 g kreatyny, czyli ilość z oświadczenia o wydolności; jeden składnik
Minusy: proszek wymaga odmierzania; cena regularna znacznie wyższa niż promocyjna; według producenta powstaje w zakładzie przetwarzającym alergeny [25]
Dla kogo: osoby trenujące siłowo lub interwałowo, które chcą jednej porcji dziennie.
Skład: mikronizowany monohydrat kreatyny (3,4 g w porcji, w tym 3 g kreatyny). Karta sklepu zawiera deklarację braku alergenów, natomiast strona producenta (BioTechUSA, wariant 500 g bez smaku, odczyt 29.10.2026) informuje, że jest wytwarzany w zakładzie przetwarzającym żywność zawierającą mleko, jaja, gluten, soję, orzeszki ziemne, orzechy, seler, ryby, skorupiaki i dwutlenek siarki, więc możliwy jest kontakt z alergenami; sprawdź etykietę opakowania [25]. Karta nie zaleca stosowania w ciąży.
9.4. Promaker Ashwagandha PRO+, 60 kapsułek: pozycja 3, 3 pkt dla składnika
W kapsułce jest 500 mg ekstraktu z korzenia ashwagandhy standaryzowanego na 2% witanolidów (10 mg) oraz celuloza mikrokrystaliczna; otoczka z żelatyny wołowej, produkt nie jest wegański. Cena 27,99 zł (regularnie 35,99 zł), czyli 0,60 zł dziennie przy cenie regularnej.
Plusy: marka własna; ilość witanolidów na karcie; jedna kapsułka dziennie
Minusy: ashwagandha ma opisane przypadki uszkodzenia wątroby i nie jest dla kobiet w ciąży ani karmiących; deklarowane 10 mg witanolidów to mniej niż w dawce z badania Wankhede; według karty produkt może zawierać ślady mleka, soi, orzeszków ziemnych, orzechów, sezamu, owsa, jaj i skorupiaków [2]
Dla kogo: dorośli, którzy nie są w ciąży ani nie karmią, nie mają chorób wątroby, tarczycy ani autoimmunologicznych i chcą porównać ten skład z innymi; przy lekach po konsultacji z lekarzem.
Skład: ekstrakt z ashwagandhy (2% witanolidów), celuloza krystaliczna, otoczka z żelatyny wołowej. Karta nie zaleca stosowania w ciąży.
9.5. Aliness Bacopa Monnieri Extract 50%, 500 mg, 100 kapsułek: pozycja 4, 3 pkt dla składnika
W kapsułce jest 500 mg ekstraktu z bakopy standaryzowanego na 50% bakozydów (250 mg bakozydów); otoczka z hydroksypropylometylocelulozy. Cena 49,90 zł, czyli 0,50 zł dziennie przy jednej kapsułce.
Plusy: ilość bakozydów na karcie; kapsułka roślinna
Minusy: badania dotyczyły innych standaryzowanych ekstraktów; karta podaje w jednym miejscu 1 kapsułkę dziennie, a w innym 1–2, więc trzymaj się etykiety; korzystne wyniki w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni
Dla kogo: osoby, które mogą stosować bakopę wiele tygodni i obserwować efekt.
Skład: ekstrakt z bakopy 50% bakozydów, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy. Karta sklepu nie zawiera deklaracji alergenów; sprawdź etykietę opakowania. Karta nie zaleca stosowania w ciąży.
9.6. Świat Supli Różeniec Górski, 90 kapsułek: pozycja 5, 2 pkt
Kapsułka zawiera 500 mg ekstraktu z korzenia Rhodiola rosea standaryzowanego na 1% salidrozydów (5 mg); rozawiny nie są podane; otoczka z żelatyny wołowej. Cena 29,99 zł, czyli 0,33 zł dziennie.
Plusy: marka własna; najniższy koszt dnia w rankingu
Minusy: brak informacji o rozawinach; kapsułka żelatynowa; wyniki badań sprzeczne
Dla kogo: dorośli ze zmęczeniem w stresie, bez leków przeciwdepresyjnych i zaburzeń snu, albo po konsultacji z lekarzem.
Skład: ekstrakt z korzenia Rhodiola rosea (1% salidrozydów), otoczka z żelatyny wołowej. Karta sklepu nie zawiera deklaracji alergenów; sprawdź etykietę opakowania. Karta nie zaleca stosowania w ciąży i karmieniu piersią.
9.7. Promaker Lion’s Mane 400 mg, 90 kapsułek: pozycja 6, 2 pkt
Kapsułka zawiera 400 mg ekstraktu z owocników soplówki jeżowatej (stosunek ekstraktu 10:1); zawartość beta-glukanów nie jest podana; otoczka z żelatyny wołowej. Cena 49,99 zł, czyli 0,56 zł dziennie. Tańszy odpowiednik z tą samą deklaracją składu to Świat Supli Lion’s Mane za 34,99 zł.
Plusy: marka własna; ekstrakt z owocników
Minusy: brak standaryzacji na beta-glukany; badania mają małe grupy
Dla kogo: osoby ciekawe soplówki, które akceptują wstępny charakter dowodów.
Skład: ekstrakt z owocników Hericium erinaceus 10:1, otoczka z żelatyny wołowej. Karta sklepu nie zawiera deklaracji alergenów; sprawdź etykietę opakowania. Karta nie zaleca stosowania w ciąży.
9.8. Swanson Phosphatidylserine 100 mg, 30 kapsułek miękkich: pozycja 7, 1 pkt
Kapsułka miękka zawiera 100 mg fosfatydyloseryny (Sharp-PS, sojowy kompleks fosfolipidów) oraz substancje pomocnicze (m.in. celulozę, hypromelozę, maltodekstrynę i krzemionkę). Cena 42,99 zł, czyli 1,43 zł za kapsułkę.
Plusy: znana forma fosfolipidu; roślinna otoczka
Minusy: dawki z badań (300 i 750 mg dziennie) nie są zaleceniem dla tego produktu, a karta podaje zalecaną liczbę kapsułek niespójnie (1–2, maksymalnie 3); surowiec sojowy
Dla kogo: osoby, które świadomie chcą sprawdzić fosfatydyloserynę i nie mają alergii na soję.
Skład: fosfatydyloseryna 100 mg (Sharp-PS, soja), celuloza, hypromeloza, maltodekstryna, krzemionka i inne substancje pomocnicze. Karta nie zawiera formalnej deklaracji alergenów (źródłem fosfolipidu jest soja), a nie zaleca stosowania w ciąży i karmieniu.
10. Poza rankingiem i dlaczego
Mieszanki i zestawy. Produkty wieloskładnikowe i zestawy nie wchodzą do rankingu, bo nie da się przypisać punktów jednemu składnikowi. Zestaw Promaker Lion’s Mane Nootropic Stack (p14430) miał 1.11.2026 stan 0 sztuk (brak na stanie), więc go nie polecamy. Inne nootropy. Miłorząb, cytykolinę, cholinę, tyrozynę, inozytol i kordyceps pomijamy, bo nie sprawdzaliśmy ich w tej samej metodzie; miłorząb i inne składniki do nauki opisuje ranking suplementów na pamięć i koncentrację z sekcji 4.4, a sklep ma kategorie Pamięć i koncentracja oraz Adaptogeny, z których wybraliśmy produkty do rankingu. Produkt z niejasną kartą. Świat Supli Ashwagandha (p13439) ma na karcie sprzeczną liczbę kapsułek (60 albo 90), więc nie możemy policzyć kosztu dnia i nie ma go w rankingu.
Nootropy z rankingu w sklepie Świat Supli
Od kofeiny z L-teaniną do fosfatydyloseryny. Aktualną cenę i dostępność sprawdzisz na karcie produktu.







11. Pytania i odpowiedzi: Zwiększ wydajność treningu dzięki nootropom – suplementy dla mózgu i ciała
11.1. Co to są nootropy i czy są legalne?
Nootropy to suplementy, którym przypisuje się wspieranie skupienia, pamięci i radzenia sobie ze stresem. W sporcie interesują nas te, których wyniki sprawdzono w testach uwagi albo w wysiłku, na przykład kofeina z L-teaniną i kreatyna. Suplementy diety są legalne jako żywność, ale producent nie może obiecywać działania spoza listy dopuszczonych oświadczeń [1]. Leki nootropowe są lekami i nie są tematem rankingu. W sporcie zawodowym sprawdź listę substancji zabronionych w swojej dyscyplinie i skład produktu przed użyciem.
11.2. Jakie nootropy są najlepsze dla sportowców i co brać na pamięć i koncentrację?
Dla trenujących, według naszych punktów: 1. kofeina z L-teaniną (5 na 6), 2. kreatyna (4), 3. ashwagandha (3), 4. bakopa (3), 5. różeniec górski (2), 6. soplówka jeżowata (2), 7. fosfatydyloseryna (1). Ranking opisuje siłę dowodów i koszt, a nie skuteczność dla każdej osoby. Dla pary kofeiny z L-teaniną metaanaliza wskazuje poprawę wybranych wyników uwagi względem placebo w ciągu 2 godzin po przyjęciu [20]; nie dowodzi to przewagi nad samą kofeiną ani nad innymi nootropami. Przy dłuższej pracy umysłowej metaanaliza bakopy wskazała krótszy czas testów szybkości uwagi w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni; przegląd nie ustala minimalnego czasu do efektu [13]. Kreatyny nie traktuj jako suplementu na pamięć: EFSA w 2024 r. nie potwierdziła jej wpływu na funkcje poznawcze [8]. Żaden z tych składników nie ma dopuszczonego oświadczenia o pamięci ani koncentracji [1]. Szerzej o suplementach do nauki piszemy w sekcji o bakopie.
11.3. Czy nootropy są bezpieczne i jakie mają skutki uboczne?
Dla zdrowych dorosłych kofeina do 200 mg jednorazowo i 400 mg dziennie zasadniczo nie budzi obaw według EFSA, ale może pogorszyć sen i dać nerwowość [6]. Ashwagandha ma opisane przypadki uszkodzenia wątroby [11] i nie powinna być stosowana w ciąży ani podczas karmienia; przy chorobach tarczycy, chorobach autoimmunologicznych i lekach zapytaj lekarza [12]. Przy różeńcu karta wymienia nudności, bóle głowy i lęk [2], a L-teanina sama zwiększyła w jednym badaniu ocenę bólu głowy [3]. Przy lekach, w ciąży i przy chorobach przewlekłych zapytaj lekarza. Szczegóły w sekcji 7.
11.4. Jak łączyć kofeinę z L-teaniną?
W badaniach opisano dwa protokoły: 150 mg kofeiny z 250 mg L-teaniny [3] oraz 50 mg kofeiny ze 100 mg L-teaniny [4]. Gotowe kapsułki 200 mg kofeiny i 200 mg L-teaniny nie odpowiadają żadnemu z nich: 200 mg L-teaniny mieści się w zakresie z badań, ale 200 mg kofeiny jest więcej niż w obu protokołach, a takiego zestawu nie sprawdzano. L-teanina nie chroni przed działaniami niepożądanymi kofeiny; jeśli chcesz mniej kofeiny, wybierz mniejszą jej ilość, a nie dodatek L-teaniny.
11.5. Jak działają ashwagandha i różeniec: stres, testosteron, regeneracja?
Ashwagandha: w badaniu Lopresti (60 osób z wysokim stresem, 240 mg ekstraktu Shoden przez 60 dni) lęk w skali Hamiltona zmniejszył się bardziej niż na placebo [9]. Testosteron: wyniki dwóch badań nie pozwalają na pewny wniosek, że ashwagandha go zwiększa [10] [9]. Różeniec: przeglądy opisują korzyść w części badań nad zmęczeniem, ale badania mają wysokie lub niejasne ryzyko błędu [14] [23]; Europejska Agencja Leków uznała tradycyjne stosowanie w przejściowym łagodzeniu objawów stresu u dorosłych, a bez porady lekarza nie dłużej niż dwa tygodnie [15]. Regeneracja: w jednym badaniu ashwagandha stabilizowała kinazę kreatynową po treningu [10], ale dla żadnego z tych składników nie ma dopuszczonego oświadczenia o regeneracji ani o hormonach [1].
11.6. Czy kreatyna działa tylko na mięśnie?
Dopuszczone oświadczenie dotyczy wydolności w krótkich, intensywnych wysiłkach przy 3 g kreatyny dziennie, nie pamięci [1]. Dla funkcji poznawczych dowody są słabe: przegląd Avgerinos (6 badań, 281 osób) wskazał możliwą poprawę krótkotrwałej pamięci i rozumowania, a w pozostałych obszarach wyniki były sprzeczne, u młodych osób bez zmian [7]. EFSA w 2024 r. uznała, że nie ustalono związku przyczynowego z poprawą funkcji poznawczych [8].
11.7. Jak długo trzeba stosować nootropy, aby zauważyć efekty, i od czego zacząć?
Kofeina i L-teanina: efekty w badaniach mierzono w ciągu 2 godzin [20]. Korzystne wyniki dla bakopy uzyskano w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni, a przegląd nie ustala minimalnego czasu do efektu [13], ashwagandhę 8 tygodni (siła) i 60 dni (stres) [10] [9]; oświadczenie o kreatynie dotyczy 3 g dziennie [1]. Początkujący, jeśli nie mają przeciwwskazań, mogą zacząć od jednego składnika z najlepszymi dowodami (kofeina albo kreatyna) i dodawać kolejne pojedynczo. Krótka obserwacja nie potwierdza ani skuteczności, ani bezpieczeństwa.
12. Podsumowanie
- Najwyżej w rankingu nootropów dla trenujących są kofeina z L-teaniną (5 na 6 punktów, 0,84 zł dziennie przy cenie regularnej) i kreatyna (4 punkty, 0,61 zł za porcję).
- Ashwagandha, bakopa, różeniec, soplówka i fosfatydyloseryna mają słabsze lub mniej spójne dowody; żadna nie ma dopuszczonego w UE oświadczenia zdrowotnego.
- Kofeina do 200 mg jednorazowo i 400 mg dziennie ze wszystkich źródeł zasadniczo nie budzi obaw u zdrowych dorosłych; ashwagandhy nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia, a przy chorobach wątroby, tarczycy i autoimmunologicznych oraz lekach trzeba zapytać lekarza.
- Przy lekach przyjmowanych na stałe, w ciąży i przy chorobach przewlekłych zacznij od rozmowy z lekarzem. Wpis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
13. Źródła
- Rejestr UE oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (EU Register of nutrition and health claims), Komisja Europejska, Food and Feed Information Portal, ec.europa.eu; rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. (wykaz dopuszczonych oświadczeń), eur-lex.europa.eu. Zakres: przeszukanie rejestru UE pod kątem kofeiny, L-teaniny, kreatyny, fosfatydyloseryny, różeńca, ashwagandhy (Withania), bakopy i soplówki (Hericium), odczyt 1.11.2026. Wynik: dopuszczone są tylko oświadczenia dla kreatyny: że zwiększa wydolność fizyczną podczas kolejnych serii krótkotrwałych, intensywnych ćwiczeń (dorośli wykonujący ćwiczenia o wysokiej intensywności, 3 g kreatyny dziennie) oraz że dzienne spożycie kreatyny może wzmacniać wpływ treningu oporowego na siłę mięśni u dorosłych powyżej 55 lat. Wpisy dla kofeiny (m.in. o wydolności i czujności), L-teaniny (m.in. o funkcjach poznawczych), fosfatydyloseryny i różeńca (zmniejszanie zmęczenia w stresie) mają status oświadczeń niedopuszczonych; dla ashwagandhy, bakopy i soplówki nie znaleźliśmy w rejestrze żadnych wpisów. Ograniczenia: rejestr ma charakter informacyjny, a wiążący jest tekst aktów prawnych w Dzienniku Urzędowym UE; przeszukanie po nazwach substancji i polach tekstowych; nie jest to opinia prawna. Przed użyciem oświadczenia w materiałach handlowych trzeba sprawdzić aktualny stan prawny.
- Karty produktów w sklepie Świat Supli, odczyt 29.10.2026 (skład, porcja, alergeny, ostrzeżenia, ceny regularne i aktualne, dostępność; stan z eksportu sklepu z 23.10.2026): Promaker Caffeine 200 mg, 90 kapsułek (p4308) karta; Aliness L-Theanine 200 mg, 100 kapsułek (p7967) karta; BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g (p1614) karta; Promaker Ashwagandha PRO+, 60 kapsułek (p10021) karta; Aliness Bacopa Monnieri Extract 50%, 500 mg, 100 kapsułek (p5585) karta; Świat Supli Różeniec Górski, 90 kapsułek (p13402) karta; Promaker Lion’s Mane 400 mg, 90 kapsułek (p8836) karta; Świat Supli Lion’s Mane, 90 kapsułek (p13420) karta; Swanson Phosphatidylserine 100 mg, 30 kapsułek miękkich (p5273) karta. Zakres: deklaracje producenta. Ograniczenia: karty mogą zawierać sprzeczności (np. liczba kapsułek, nazwa porcji); nie oceniamy kart sklepu.
- Haskell C.F., Kennedy D.O., Milne A.L. i wsp. The effects of L-theanine, caffeine and their combination on cognition and mood. Biol Psychol. 2008;77(2):113–122. doi:10.1016/j.biopsycho.2007.09.008, PubMed 18006208. Zakres: badanie krzyżowe z placebo; L-teanina 250 mg, kofeina 150 mg i ich połączenie. Wynik: kofeina skróciła czas reakcji w teście czujności, poprawiła dokładność i ograniczyła wzrost zmęczenia psychicznego; połączenie dodatkowo poprawiło m.in. prostą szybkość reakcji; L-teanina sama zwiększyła ocenę bólu głowy i pogorszyła liczenie. Ograniczenia: jednorazowa dawka, mała grupa. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Owen G.N., Parnell H., De Bruin E.A., Rycroft J.A. The combined effects of L-theanine and caffeine on cognitive performance and mood. Nutr Neurosci. 2008;11(4):193–198. doi:10.1179/147683008X301513, PubMed 18681988. Zakres: 27 zdrowych osób, kofeina 50 mg z L-teaniną 100 mg lub bez. Wynik: połączenie poprawiło szybkość i dokładność przełączania uwagi po 60 minutach i zmniejszyło podatność na rozpraszacze w teście pamięci. Ograniczenia: mała grupa, efekty ostre. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Guest N.S. i wsp., International society of sports nutrition position stand: caffeine and exercise performance. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2021;18:1. doi:10.1186/s12970-020-00383-4. Zakres: stanowisko towarzystwa na podstawie przeglądu literatury. Wynik: poprawa wydolności po 3–6 mg/kg masy ciała około 60 minut przed wysiłkiem; najniższa skuteczna dawka może wynosić ok. 2 mg/kg. Ograniczenia: stanowisko ekspertów, nie pojedyncze badanie.
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal 2015;13(5):4102 efsa.europa.eu, oraz EFSA explains risk assessment: Caffeine, 2015 efsa.europa.eu. Zakres: bezpieczeństwo kofeiny u dorosłych, w ciąży i podczas karmienia. Wynik: u zdrowych dorosłych do 200 mg jednorazowo i do 400 mg dziennie ze wszystkich źródeł zasadniczo nie budzi obaw; 200 mg w ciągu 2 godzin przed intensywnym wysiłkiem także; w ciąży i podczas karmienia do 200 mg dziennie; 100 mg blisko pory snu może pogorszyć sen. Ograniczenia: opinia ogólna, bez oceny pojedynczych produktów.
- Avgerinos K.I., Spyrou N., Bougioukas K.I., Kapogiannis D. Effects of creatine supplementation on cognitive function of healthy individuals: a systematic review of randomized controlled trials. Exp Gerontol. 2018;108:166–173. doi:10.1016/j.exger.2018.04.013, PubMed 29704637. Zakres: 6 badań, 281 osób. Wynik: krótkotrwała pamięć i rozumowanie mogły się poprawić; w pozostałych obszarach wyniki sprzeczne; u młodych bez zmian. Ograniczenia: małe badania; potrzeba większych prób. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA). Creatine and improvement in cognitive function: evaluation of a health claim pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006. EFSA Journal. 2024;22(11):e9100. PubMed 39564533. Zakres: ocena zgłoszonych 21 badań interwencyjnych nad kreatyną i funkcjami poznawczymi oraz 2 dodatkowych badań. Wynik: ostry efekt na pamięć roboczą widziano w dwóch badaniach przy 20 g dziennie przez 5–7 dni, ale nie przy dawkach 2,2–14 g dziennie ani przy 5 g dziennie przez 6 tygodni; panel uznał, że nie ustalono związku przyczynowo-skutkowego między kreatyną a poprawą funkcji poznawczych. Ograniczenia: ocena dotyczy konkretnego wniosku o oświadczenie. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Lopresti A.L., Smith S.J., Malvi H., Kodgule R. An investigation into the stress-relieving and pharmacological actions of an ashwagandha (Withania somnifera) extract: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Medicine (Baltimore). 2019;98(37):e17186. doi:10.1097/MD.0000000000017186, PubMed 31517876. Zakres: 60 osób z wysokim stresem, przydzielonych losowo do 240 mg standaryzowanego ekstraktu Shoden raz dziennie albo placebo przez 60 dni. Wynik: istotna redukcja skali Hamiltona (p = 0,040) i porannego kortyzolu (p < 0,001); testosteron u mężczyzn wzrósł, ale bez istotnej różnicy względem placebo (p = 0,158). Ograniczenia: mała grupa, jeden preparat. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Wankhede S., Langade D., Joshi K., Sinha S.R., Bhattacharyya S. Examining the effect of Withania somnifera supplementation on muscle strength and recovery: a randomized controlled trial. J Int Soc Sports Nutr. 2015;12:43. doi:10.1186/s12970-015-0104-9, PubMed 26609282. Zakres: 57 mężczyzn w wieku 18–50 lat z niewielkim doświadczeniem w treningu oporowym przydzielono losowo do ekstraktu KSM-66 (29 osób; 300 mg dwa razy dziennie, standaryzacja 5% witanolidów) lub placebo (28 osób) na 8 tygodni; badanie ukończyło 50 osób (po 25). Wynik: większy wzrost siły (wyciskanie leżąc 46,0 wobec 26,4 kg), obwodów, stabilizacja kinazy kreatynowej i wyższy wzrost testosteronu (p = 0,004). Ograniczenia: mała grupa początkujących mężczyzn, jeden preparat, nie przenosić na kobiety, zaawansowanych ani inne ekstrakty. Odczyt streszczenia i pełnego tekstu 29.10.2026.
- Björnsson H.K., Björnsson E.S., Avula B. i wsp. Ashwagandha-induced liver injury: a case series from Iceland and the US Drug-Induced Liver Injury Network. Liver Int. 2020;40(4):825–829. doi:10.1111/liv.14393, PubMed 31991029. Zakres: 5 przypadków uszkodzenia wątroby po suplementach z ashwagandhą. Wynik: żółtaczka, nudności, świąd, ból brzucha po 2–12 tygodniach; cholestatyczne lub mieszane uszkodzenie; u czterech osób wyniki wróciły do normy w ciągu 1–5 miesięcy. Ograniczenia: opis przypadków, bez częstości; w jednym przypadku możliwy udział różeńca. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Ashwagandha. nccih.nih.gov (strona zaktualizowana w marcu 2023). Zakres: informacja dla konsumentów o ashwagandzie i jej bezpieczeństwie. Wynik: ashwagandhy należy unikać w ciąży i nie stosować podczas karmienia piersią; nie jest zalecana osobom przed operacją ani z chorobami tarczycy lub autoimmunologicznymi; możliwe interakcje z lekami, m.in. na cukrzycę i nadciśnienie. Ograniczenia: opracowanie ogólne, bez oceny konkretnych produktów. Odczyt 29.10.2026.
- Kongkeaw C., Dilokthornsakul P., Thanarangsarit P., Limpeanchob N., Norman Scholfield C. Meta-analysis of randomized controlled trials on cognitive effects of Bacopa monnieri extract. J Ethnopharmacol. 2014;151(1):528–535. doi:10.1016/j.jep.2013.11.008, PubMed 24252493. Zakres: 9 badań, 518 osób, standaryzowany ekstrakt, badania trwające co najmniej 12 tygodni. Wynik: krótszy czas Trail B i czas reakcji wyboru; przegląd nie ustala minimalnego czasu do efektu; autorzy zalecają duże badanie porównawcze. Ograniczenia: różne preparaty, wnioski ostrożne. Odczyt streszczenia 1.11.2026.
- Ishaque S., Shamseer L., Bukutu C., Vohra S. Rhodiola rosea for physical and mental fatigue: a systematic review. BMC Complement Altern Med. 2012;12:70. doi:10.1186/1472-6882-12-70, PubMed 22643043. Zakres: 11 badań. Wynik: skuteczność w 2 z 6 badań nad zmęczeniem fizycznym i w 3 z 5 nad zmęczeniem psychicznym; wyniki sprzeczne. Ograniczenia: wszystkie badania wysokiego ryzyka błędu lub z niejasnym ryzykiem. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- European Medicines Agency, HMPC. European Union herbal monograph on Rhodiola rosea L., rhizoma et radix, Revision 1, EMA/HMPC/24177/2023 (opublikowana 02.08.2023, zaktualizowana 21.05.2024). ema.europa.eu. Zakres: tradycyjne zastosowanie u dorosłych powyżej 18 lat. Wynik: przejściowe łagodzenie objawów stresu, takich jak zmęczenie i uczucie osłabienia; bez porady lekarza nie należy stosować dłużej niż dwa tygodnie. Ograniczenia: monografia leku roślinnego oparta na tradycyjnym stosowaniu, nie dowód z badań klinicznych. Odczyt strony 29.10.2026.
- Docherty S., Doughty F.L., Smith E.F. The acute and chronic effects of Lion’s Mane mushroom supplementation on cognitive function, stress and mood in young adults: a double-blind, parallel groups, pilot study. Nutrients. 2023;15(22):4842. doi:10.3390/nu15224842, PubMed 38004235. Zakres: 41 zdrowych osób w wieku 18–45 lat, losowo do 1,8 g soplówki albo placebo (podział na grupy podano w pełnym tekście), pomiar po jednorazowej dawce i po 28 dniach. Wynik: szybszy test Stroopa po 60 minutach od dawki (p = 0,005); zmniejszenie stresu po 28 dniach tylko jako trend bez istotności statystycznej (p = 0,051); część wyników bez zmian. Ograniczenia: pilotaż, mała grupa. Odczyt streszczenia 1.11.2026.
- Benton D., Donohoe R.T., Sillance B., Nabb S. The influence of phosphatidylserine supplementation on mood and heart rate when faced with an acute stressor. Nutr Neurosci. 2001;4(3):169–178. doi:10.1080/1028415x.2001.11747360, PubMed 11842886. Zakres: młodzi dorośli, 300 mg fosfatydyloseryny dziennie przez miesiąc. Wynik: w podgrupie z wyższym wynikiem neurotyczności mniejsze poczucie stresu i lepszy nastrój. Ograniczenia: efekt w podgrupie. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Kingsley M.I., Kilduff L.P., McEneny J., Dietzig R.E., Benton D. Phosphatidylserine supplementation and recovery following downhill running. Med Sci Sports Exerc. 2006;38(9):1617–1625. doi:10.1249/01.mss.0000229459.11452.a0, PubMed 16960523. Zakres: 8 aktywnych mężczyzn, 750 mg sojowej fosfatydyloseryny dziennie przez 7 dni przed i 2 dni po biegu w dół stoku. Wynik: bez istotnego zmniejszenia bolesności i markerów uszkodzenia mięśni. Ograniczenia: 8 osób. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Grgic J, Grgic I, Pickering C i wsp. Wake up and smell the coffee: caffeine supplementation and exercise performance, an umbrella review of 21 published meta-analyses. Br J Sports Med. 2020;54(11):681–688. doi:10.1136/bjsports-2018-100278, PubMed 30926628. Zakres: 11 przeglądów (21 metaanaliz) o wpływie kofeiny na wydolność. Wynik: kofeina poprawiała wytrzymałość tlenową, siłę i wytrzymałość mięśni, moc, skoki i szybkość; jakość dowodów zwykle umiarkowana. Ograniczenia: większość badań u młodych mężczyzn; część analiz bez jednoznacznego kierunku efektu w przedziale predykcji. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Camfield D.A., Stough C., Farrimond J., Scholey A.B. Acute effects of tea constituents L-theanine, caffeine, and epigallocatechin gallate on cognitive function and mood: a systematic review and meta-analysis. Nutr Rev. 2014;72(8):507–522. doi:10.1111/nure.12120, PubMed 24946991. Zakres: 11 badań z randomizacją i placebo, efekty ostre. Wynik: umiarkowane efekty pary kofeina z L-teaniną w czujności i dokładności przełączania uwagi w ciągu 2 godzin po przyjęciu; większy wpływ dawki kofeiny niż L-teaniny. Ograniczenia: efekty ostre, testy laboratoryjne, nie sport. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Lanhers C., Pereira B., Naughton G. i wsp. Creatine supplementation and upper limb strength performance: a systematic review and meta-analysis. Sports Med. 2017;47(1):163–173. doi:10.1007/s40279-016-0571-4, PubMed 27328852. Zakres: 53 badania z randomizacją, 563 osoby z kreatyną i 575 kontroli, ćwiczenia krótsze niż 3 minuty. Wynik: wielkość efektu dla kończyn górnych 0,317 (95% CI 0,185–0,449). Ograniczenia: dotyczy ćwiczeń poniżej 3 minut i kończyn górnych. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Bonilla D.A., Moreno Y., Gho C. i wsp. Effects of ashwagandha (Withania somnifera) on physical performance: systematic review and Bayesian meta-analysis. J Funct Morphol Kinesiol. 2021;6(1):20. doi:10.3390/jfmk6010020, PubMed 33670194. Zakres: 13 badań (12 w analizie ilościowej) u zdrowych osób. Wynik: ashwagandha skuteczniejsza niż placebo dla zmiennych wydolności. Ograniczenia: potrzeba więcej porównywalnych badań u trenujących i sportowców. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Hung S.K., Perry R., Ernst E. The effectiveness and efficacy of Rhodiola rosea L.: a systematic review of randomized clinical trials. Phytomedicine. 2011;18(4):235–244. doi:10.1016/j.phymed.2010.08.014, PubMed 21036578. Zakres: 11 badań z placebo (6 wydolność, 4 sprawność umysłowa, 2 zaburzenia psychiczne). Wynik: możliwy korzystny wpływ na wydolność i sprawność umysłową; nieliczne łagodne działania niepożądane. Ograniczenia: brak niezależnych powtórzeń. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- Mori K., Inatomi S., Ouchi K., Azumi Y., Tuchida T. Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial. Phytother Res. 2009;23(3):367–372. doi:10.1002/ptr.2634, PubMed 18844328. Zakres: 30 osób w wieku 50–80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, 16 tygodni. Wynik: wyższe wyniki w skali poznawczej niż na placebo w tygodniach 8, 12 i 16, a po 4 tygodniach od odstawienia spadek. Ograniczenia: mała grupa, osoby starsze z zaburzeniami, nie zdrowi trenujący. Odczyt streszczenia 29.10.2026.
- BioTechUSA, 100% Creatine Monohydrate, 500 g bez smaku, strona producenta shop.biotechusa.com. Zakres: tabela wartości odżywczych, skład i ostrzeżenia producenta, odczyt 29.10.2026. Wynik: porcja 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, w tym 3 g kreatyny, 147 porcji w opakowaniu; produkt wytwarzany w zakładzie przetwarzającym żywność zawierającą mleko, jaja, gluten, soję, orzeszki ziemne, orzechy, seler, ryby, skorupiaki i dwutlenek siarki. Ograniczenia: deklaracje producenta; karta tego produktu w sklepie Świat Supli zawiera deklarację braku alergenów.
Składy, porcje i ostrzeżenia produktów pochodzą z kart produktów w sklepie Świat Supli, a ceny i dostępność z odczytu 1.11.2026; przed zakupem sprawdź aktualną kartę i etykietę.


