Jakie suplementy na koncentrację i pamięć wybrać?
Przed nauką lub pracą najlepiej przebadana jest kofeina, np. Promaker Caffeine 200 mg (0,26 zł dziennie w promocji); to jednak pobudzenie na kilka godzin, a nie poprawa pamięci. Jeśli rzadko jesz ryby, wybierz DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy z grupy omega-3 (Promaker Omega 3 ULTRA, 250 mg DHA w kapsułce), a przy monotonnym jadłospisie witaminy z grupy B (Promaker B-Complex); oba mają dopuszczone w UE oświadczenia o funkcjonowaniu mózgu albo funkcjach psychologicznych. Miłorząb, różeniec i soplówka nie mają przekonujących dowodów u zdrowych osób.
Najlepiej przebadana na koncentrację u zdrowych dorosłych jest kofeina: Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ocenił, że od 75 mg w porcji zwiększa czujność mierzoną testami, a w opinii o czarnej herbacie uznała, że jej wpływ na uwagę wyjaśnia zawartość kofeiny [1] [2]. Połączenie kofeiny z L-teaniną poprawiało dokładność przełączania uwagi w wybranych testach do 2 godzin po przyjęciu, ale przewaga nad samą kofeiną jest niepewna, a bakopa i sama L-teanina mają niespójne wyniki [3] [4] [5] [6]. DHA (kwas dokozaheksaenowy z grupy omega-3), witaminy z grupy B, jod, żelazo i cynk mają dopuszczone w UE oświadczenia o funkcjonowaniu mózgu, funkcjach poznawczych lub psychologicznych, ale uzupełniają dietę, a miłorząb japoński u zdrowych osób nie poprawił ani uwagi, ani pamięci [7] [8] [9].
Poniżej: porównanie 11 składników (jakość i spójność badań, status w UE, bezpieczeństwo), wybór produktów według potrzeby czytelnika, dawki z badań obok porcji na etykietach i sytuacje, w których problem z koncentracją wymaga lekarza, a nie suplementu.
Spis treści
Polecamy w tym rankingu



Ranking suplementów na pamięć i koncentrację 2026: co wybrać według potrzeby
To ranking według potrzeby, a nie jedna lista najlepszych kapsułek dla wszystkich: kolejność wynika z dowodów dla składnika, opisanych w kolejnych sekcjach, i z tego, czy porcja z etykiety spełnia warunek oświadczenia zdrowotnego UE; przy każdej potrzebie podajemy produkt z naszego sklepu z ceną i kosztem dnia. Ceny i dostępność pochodzą z odczytu katalogu sklepu 23.10.2026, a składy i porcje ze stron produktów. Wyników badań nie przypisujemy konkretnym produktom.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Miejsce | Potrzeba | Produkt | Porcja z etykiety | Oświadczenie zdrowotne UE dla porcji | Spójność badań składnika | Cena (23.10.2026) | Koszt dnia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | nauka, egzamin, praca (wyspani dorośli) | Promaker Caffeine 200 mg, 90 kapsułek | 1 kapsułka: 200 mg kofeiny | brak | najspójniejsze wyniki dla czujności i czasu reakcji | 22,99 zł (promocja; regularnie 39,99 zł) | 0,26 zł |
| 2 | nauka, gdy chcesz połączenia z L-teaniną | Activlab Caffeine + L-Theanine, 90 kapsułek | 1 kapsułka: 200 mg kofeiny i 100 mg L-teaniny | brak | przewaga nad samą kofeiną niepewna | 26,99 zł (promocja; regularnie 29,99 zł) | 0,30 zł |
| 3 | ryba rzadziej niż raz w tygodniu | Promaker Omega 3 ULTRA, 90 kapsułek | 1 kapsułka: 250 mg DHA (producent: 2 kapsułki) | tak: DHA przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu (przy 250 mg DHA dziennie) [7] | oświadczenie dotyczy utrzymania funkcji, nie doraźnego skupienia | 69,99 zł | 0,78 zł (1 kapsułka) albo 1,56 zł (2 kapsułki) |
| 4 | monotonny jadłospis | Promaker B-Complex, 90 kapsułek | 1 kapsułka: 8 witamin z grupy B, każda 100% RWS | tak: kwas pantotenowy – prawidłowa sprawność umysłowa; B1, B6, B12 i foliany – prawidłowe funkcje psychologiczne [7] | uzupełnienie diety, nie środek na szybsze myślenie | 32,99 zł | 0,37 zł |
| 5 | bez kofeiny | Aliness L-Theanine 200 mg, 100 kapsułek | 1 kapsułka: 200 mg L-teaniny | brak | niespójne | 39,90 zł | 0,40 zł |
Miłorzębu japońskiego, różeńca i soplówki jeżowatej nie polecamy na koncentrację u zdrowych osób, także w produktach naszych marek: dowody są słabe albo dotyczą osób z zaburzeniami poznawczymi. Bakopy nie polecamy jako suplementu do nauki, bo badano inne ekstrakty i porcje, a wyniki zależały od testu. Żaden z tych składników nie ma oświadczenia zdrowotnego w UE; szczegóły w sekcji o ziołach.
Jakie suplementy na koncentrację mają dowody
Przewagę nad placebo u zdrowych dorosłych w wybranych testach uwagi i czujności oraz w określonych punktach czasowych pokazały kofeina i kofeina z L-teaniną (pomiary do 2 godzin po przyjęciu), a niespójne wyniki mają bakopa i sama L-teanina [1] [3] [4] [5] [6] [10]. Jakość tych badań jest ograniczona: w przeglądzie Payne i wsp. (2025) żadne z ocenionych badań nie miało niskiego ryzyka błędu, 25 miało wysokie, a 12 budziło pewne zastrzeżenia [4]. To wyniki testów laboratoryjnych; nie dowodzą one lepszych wyników egzaminu ani wydajności w pracy. Koncentracja w badaniach to kilka różnych pomiarów: czujność oceniana subiektywnie w kwestionariuszach (poczucie rozbudzenia) albo mierzona testami (np. czas reakcji i liczba pominięć w zadaniach na czujność), czas reakcji, dokładność przy przełączaniu uwagi między zadaniami i odporność na rozpraszacze; pamięć bada się osobnymi testami. Dlatego wynik dla pamięci nie oznacza automatycznie lepszego skupienia. Jeśli chcesz od razu porównać dostępne preparaty, zobacz kategorię suplementy na pamięć i koncentrację, a wybór według potrzeby opisujemy w dziale o doborze preparatu.
Jak oceniamy dowody
Tabela to niewyczerpujący wybór redakcyjny składników najczęściej spotykanych w suplementach na koncentrację. Dla każdego opisujemy cztery obszary, bez sumowania punktów: co pokazały badania u zdrowych dorosłych (kto był badany, jaka dawka, jak długo i jakimi testami), jak spójne i jak dobrej jakości są te wyniki, jaki jest status w UE (oświadczenie z rozporządzenia 432/2012, opinia EFSA albo monografia leku roślinnego Europejskiej Agencji Leków, EMA) oraz co wiadomo o bezpieczeństwie. Oceniamy składnik w dawkach z badań, a nie konkretny produkt. Wyniki testów laboratoryjnych nie dowodzą lepszych wyników egzaminu ani wydajności w pracy.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Składnik | Co pokazały badania (populacja, dawka, czas, testy) | Spójność i jakość dowodów | Status w UE | Bezpieczeństwo |
|---|---|---|---|---|
| Kofeina | wiele badań; w ocenie EFSA większość prób z dawką od 75 mg skracała czas reakcji, a dawki od 40 do poniżej 75 mg zwykle nie; pomiary do 90 minut po dawce [1] [11] | najspójniejsze wyniki w tym zestawieniu; efekt na uwagę z herbaty EFSA przypisała kofeinie [2] | pozytywna opinia EFSA dla czujności, brak oświadczenia w wykazie [1] [7] | dorośli do 200 mg jednorazowo i 400 mg na dobę, w ciąży do 200 mg; dla dzieci dane niewystarczające [12] |
| Kofeina z L-teaniną | zdrowi dorośli; Owen: 50 mg kofeiny i 100 mg L-teaniny, pomiary po 60 i 90 minutach, wyższa dokładność przełączania uwagi po 60 minutach, czas reakcji bez istotnej różnicy między grupami [11]; Giesbrecht: 40 mg kofeiny i 97 mg L-teaniny, pomiary po 20 i 70 minutach, wyższa dokładność przełączania zadań [13]; metaanalizy: efekt w wybranych testach w 1. i 2. godzinie po przyjęciu, przy różnych dawkach [3] [4] | wyniki w wybranych testach; w przeglądzie Payne żadne badanie nie miało niskiego ryzyka błędu [4]; EFSA uznała, że efekt czarnej herbaty na uwagę wyjaśnia kofeina [2] | brak odrębnego oświadczenia dla połączenia; L-teanina z negatywną opinią [14] | limity dotyczą tylko kofeiny ze wszystkich źródeł [12]; bezpieczeństwa L-teaniny w tej ilości i całego połączenia nie oceniano w cytowanych źródłach |
| L-teanina bez kofeiny | zdrowi dorośli; jednorazowo 200 mg 30–60 minut przed testem poprawiało czas reakcji wyboru, bez efektu na prosty czas reakcji i test Stroopa; po 4 tygodniach brak przewagi nad placebo w całej grupie [10] [6] [15] | niespójne między testami i metaanalizami; mało dużych badań [6] | EFSA nie uznała związku z funkcjami poznawczymi (2011) [14] | brak oceny EFSA poziomu spożycia; w metaanalizie bez poważnych działań niepożądanych [10] |
| Bakopa drobnolistna | najczęściej 300 mg ekstraktu dziennie przez co najmniej 12 tygodni; czas reakcji wyboru bez zmian w łącznej analizie, krótszy tylko w podgrupie 300 mg; Trail B z jednego badania [5] | niespójne; różne ekstrakty [5] | brak oświadczenia [7] | nudności, skurcze brzucha, częstsze wypróżnienia w badaniu [16] |
| DHA (omega-3) | w badaniu Stonehouse 1,16 g DHA dziennie przez 6 miesięcy u osób jedzących mało DHA: krótszy czas reakcji w zadaniach pamięciowych, bez opisanej poprawy uwagi [17] | EFSA (2016): na 11 badań 7 bez efektu na pamięć, 2 z korzyścią, 1 niespójne, 1 negatywne; związku z poprawą pamięci nie wykazano [18] | oświadczenie o utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mózgu przy 250 mg DHA dziennie [7] | EFSA (2026): bezpieczny poziom 1 g dziennie dodatkowego DHA z preparatów z przewagą DHA; EMA ostrzega przed ryzykiem migotania przedsionków przy lekach z omega-3 u chorych na serce [19] [20] |
| Witaminy z grupy B | osoby bez zaburzeń poznawczych; B1, B6, kwas foliowy i B12 bez wpływu na ogólne funkcje poznawcze [8] | brak ogólnej korzyści u osób bez wyjściowych zaburzeń poznawczych, także w grupach z czynnikami ryzyka; ryboflawiny, niacyny, kwasu pantotenowego i biotyny nie oceniano [8] | oświadczenia o funkcjach psychologicznych, sprawności umysłowej i zmęczeniu [7] | UL tylko dla części witamin, np. B6 12 mg na dobę łącznie z dietą [21] |
| Różeniec górski | zmęczenie umysłowe: efekt w 3 z 5 badań [22] | wszystkie badania z wysokim lub niejasnym ryzykiem błędu [22] | monografia EMA: tradycyjne stosowanie przy objawach stresu, takich jak zmęczenie [23] | monografia przewiduje stosowanie tylko u dorosłych [23] |
| Soplówka jeżowata (lion’s mane) | u zdrowych młodych dorosłych jedno pilotażowe badanie 41 osób, 1,8 g: szybszy test Stroopa po jednej dawce, po 28 dniach głównie bez różnic [24] | badania kliniczne nieliczne, głównie u osób z zaburzeniami poznawczymi [25] | brak oświadczenia [7] | brak oceny EFSA poziomu spożycia |
| Kreatyna | 23 badania; efekt na pamięć roboczą tylko przy 20 g dziennie przez 5–7 dni [26] | EFSA (2024): związku z poprawą funkcji poznawczych nie wykazano [26] | opinia negatywna dla funkcji poznawczych [26] | brak oceny poziomu spożycia w tej opinii |
| Fosfatydyloseryna | brak badań u zdrowych młodych dorosłych w tym zestawieniu; u osób po 57. roku życia z zaburzeniami pamięci związanymi z wiekiem 300 lub 600 mg dziennie przez 12 tygodni nie poprawiło pamięci [27] | EFSA: związku z pamięcią i funkcjami poznawczymi nie ustalono [28] | opinia negatywna [28] | brak oceny EFSA poziomu spożycia |
| Miłorząb japoński (ginkgo) | zdrowe osoby: pamięć (13 badań), funkcje wykonawcze (7 badań) i uwaga (8 badań) bez efektu, niezależnie od dawki i czasu [9] | spójny brak efektu u zdrowych [9] | monografia EMA dla leków u dorosłych z łagodnym otępieniem [29] | może zwiększać ryzyko krwawień przy lekach przeciwzakrzepowych; może być niebezpieczny w ciąży [30] |
Z tabeli wynikają cztery grupy. Najspójniejsze dane ma kofeina. Wyniki w wybranych testach ma połączenie kofeiny z L-teaniną. Niespójne wyniki mają sama L-teanina, bakopa, różeniec i soplówka, a DHA w kwestii pamięci. Bez ogólnej korzyści dla funkcji poznawczych były witaminy z grupy B u osób bez wyjściowych zaburzeń poznawczych i miłorząb u zdrowych osób, a fosfatydyloseryna u starszych osób z zaburzeniami pamięci związanymi z wiekiem. Dla kreatyny pojedyncze korzystne wyniki, np. dla pamięci roboczej przy 20 g dziennie przez 5–7 dni, nie były na tyle spójne, by EFSA potwierdziła związek z poprawą funkcji poznawczych [1] [4] [6] [5] [18] [8] [9] [27] [26]. DHA i witaminy B mają jednak oświadczenia UE, więc mają sens jako uzupełnienie diety, a nie jako środek na doraźne skupienie [7].
Kofeina i kofeina z L-teaniną: co pokazały testy do 2 godzin po przyjęciu
Kofeina ma najlepiej udokumentowany wpływ na czujność: EFSA oceniła pozytywnie jej działanie u dorosłych przy co najmniej 75 mg kofeiny w porcji, opierając się głównie na testach czasu reakcji, a w przeglądzie badań większość prób z taką lub wyższą dawką skracała czas reakcji, podczas gdy dawki od 40 do poniżej 75 mg zwykle nie zmieniały czasu reakcji [1]. Oświadczenie o czujności nie zostało jednak wpisane do unijnego wykazu dopuszczonych oświadczeń [7]. W badaniach odróżnia się czujność ocenianą subiektywnie (poczucie rozbudzenia w kwestionariuszu) od czujności mierzonej testami (czas reakcji, pominięcia); żadna z nich nie jest tym samym co dłuższe skupienie na zadaniu, którego czasu te badania nie mierzyły.
W badaniu Owena i wsp. (2008) 27 zdrowych osób przyjęło 50 mg kofeiny z lub bez 100 mg L-teaniny. Sama kofeina zwiększyła subiektywną czujność w kwestionariuszu po 60 minutach i dokładność w zadaniu z przełączaniem uwagi po 90 minutach, a połączenie z L-teaniną zwiększyło dokładność tego zadania po 60 minutach i liczbę poprawnie rozpoznanych nowych słów w teście pamięci po 60 i 90 minutach [11]. Czasy reakcji w zadaniu z przełączaniem uwagi skracały się we wszystkich grupach, także po placebo, i nie różniły się istotnie między grupami [11]. W badaniu Giesbrechta i wsp. (2010) z udziałem 44 młodych dorosłych 97 mg L-teaniny z 40 mg kofeiny poprawiło dokładność przełączania zadań i czujność oraz zmniejszyło zmęczenie, ale nie zmieniło wyników wyszukiwania wzrokowego, czasu reakcji wyboru ani rotacji umysłowej [13]. Przegląd Camfielda i wsp. (2014) objął 11 badań różnych składników herbaty; w części dotyczącej połączenia kofeiny z L-teaniną pokazał umiarkowany efekt w ciągu 2 godzin; w analizie dawek autorzy zauważyli tendencję do większej zmiany efektu wraz z dawką kofeiny niż L-teaniny, co nie określa udziału każdego składnika [3]. EFSA w opinii o czarnej herbacie (2018) oceniła badania herbaty zawierającej kofeinę i L-teaninę i uznała, że wpływ na uwagę wyjaśnia sama kofeina, przy co najmniej 75 mg kofeiny z 2–3 porcji wypitych w ciągu 90 minut [2]; nie jest to oświadczenie dopuszczone dla suplementu z połączeniem. Nowsza metaanaliza Payne i wsp. (2025) potwierdziła przewagę połączenia nad placebo w dokładności przełączania uwagi i w dokładności zadania na czujność w 2. godzinie po przyjęciu, ale dla części innych wyników, na przykład czasu reakcji wyboru, przedziały ufności obejmowały brak efektu [4]. Nie ma wystarczających dowodów, że dodatek L-teaniny zapewnia lepszą tolerancję kofeiny, więc połączenie nie jest rozwiązaniem dla osób, które źle znoszą kofeinę.
Według EFSA (2015) dla zdrowych dorosłych bez obaw jest do 200 mg kofeiny jednorazowo i do 400 mg w ciągu doby ze wszystkich źródeł, a w ciąży do 200 mg na dobę. Dla dzieci i nastolatków dane są niewystarczające do ustalenia bezpiecznej ilości, a EFSA proponuje jako punkt odniesienia 3 mg na kilogram masy ciała na dobę [12]; niezależnie od tego nie polecamy suplementów z kofeiną osobom niepełnoletnim. Te ilości dotyczą kofeiny ze wszystkich źródeł, więc wliczasz kawę, herbatę, napoje energetyczne i przedtreningówki. Kapsułka z 200 mg kofeiny odpowiada całej ilości, którą EFSA uznaje za niebudzącą obaw przy jednorazowym spożyciu u zdrowych dorosłych, i czterokrotności dawki z badania Owena [12] [11]; 200 mg nie jest dawką docelową, a wrażliwość na kofeinę bywa różna, więc można zacząć od mniejszej ilości, na przykład z kawy. O łączeniu kilku preparatów z kofeiną i innymi składnikami piszemy w artykule jakich suplementów nie łączyć.
L-teanina bez kofeiny
L-teanina to aminokwas występujący naturalnie w liściach herbaty. Sama L-teanina ma niespójne wyniki: EFSA w 2011 r. oceniła oświadczenia o poprawie funkcji poznawczych, łagodzeniu stresu i śnie i nie uznała związku przyczynowego [14], a metaanaliza Mátyus i wsp. (2025) 5 badań z placebo u 148 zdrowych dorosłych wykazała zależny od dawki krótszy czas reakcji w teście szybkiego przetwarzania informacji wzrokowej (średnio o 15,2 ms), ale brak efektu na prosty czas reakcji i w teście Stroopa; autorzy wskazują małą liczbę badań i różne preparaty [6]. W japońskim badaniu Hidese i wsp. (2019) 30 zdrowych dorosłych w średnim wieku 48 lat przyjmowało 200 mg L-teaniny dziennie przez 4 tygodnie, na przemian z placebo. Po L-teaninie wyniki płynności słownej i funkcji wykonawczych były wyższe niż przed jej przyjmowaniem, ale w porównaniu z placebo w całej grupie żadna funkcja poznawcza nie różniła się istotnie; przewagę nad placebo w płynności słownej widziano tylko w analizie 15 osób z niższymi wynikami na początku [15]. Tabletki dostarczył producent L-teaniny, którego pracownicy byli współautorami [15]. Dwie nowsze metaanalizy są korzystniejsze dla pojedynczej dawki: w metaanalizie Payne i wsp. (2025) sama L-teanina skracała czas reakcji wyboru w 1. godzinie po przyjęciu [4], a w metaanalizie Gerolymosa i wsp. (2026) 31 badań z placebo (1168 osób, populacje zdrowe i kliniczne) jednorazowa dawka 200 mg przyjęta 30–60 minut przed testem poprawiła czas reakcji wyboru u zdrowych dorosłych; efekt dotyczył jednego rodzaju testu, a jeden z autorów założył firmę sprzedającą suplementy diety [10]. Wyniki różnią się więc między testami: czas reakcji wyboru się poprawiał, a prosty czas reakcji i test Stroopa nie [6] [10]. Dlatego dowody dla samej L-teaniny opisujemy jako niespójne.
DHA (omega-3): mózg i pamięć przy diecie ubogiej w ryby

DHA ma dopuszczone w UE oświadczenie: kwas dokozaheksaenowy (DHA) przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu, a korzystne działanie występuje przy spożywaniu 250 mg DHA dziennie [7]. Oświadczenie dotyczy funkcjonowania mózgu, a nie poprawy koncentracji ponad normę.
W badaniu Stonehouse i wsp. (2013) 228 zdrowych osób w wieku 18–45 lat, jedzących mało DHA, losowo przydzielono do oleju rybnego z 1,16 g DHA i 0,17 g EPA (kwasu eikozapentaenowego) dziennie albo do placebo na 6 miesięcy; badanie ukończyło 176 osób [18] [17]. DHA skróciło czas reakcji w zadaniach na pamięć epizodyczną i roboczą, u kobiet poprawiło pamięć epizodyczną, a u mężczyzn czas reakcji pamięci roboczej; autorzy nie opisali poprawy w obszarze uwagi [17]. EFSA (2016), oceniając oświadczenie o poprawie pamięci, uznała wyniki tego badania za niespójne: spośród 11 badań 7 nie pokazało efektu DHA na pamięć, 2 pokazały korzyść, 1 dało wyniki niespójne, a 1 negatywne, więc związku przyczynowego nie wykazano [18]. Dopuszczone oświadczenie dotyczy utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu, a nie poprawy pamięci [7]. Wynik dotyczy osób z niskim spożyciem DHA i dawki ponad czterokrotnie większej niż w oświadczeniu, więc nie można go przenosić na porcję 250 mg ani na każdą osobę. Bezpieczeństwo: dla preparatów z samym lub przeważającym DHA (stosunek EPA do DHA poniżej 0,3) EFSA w 2026 r. utrzymała bezpieczny poziom spożycia 1 g dodatkowego DHA dziennie; nie jest to UL, a jego przekroczenie nie oznacza automatycznie szkody [19]. Dawka z badania Stonehouse (1,16 g DHA) była wyższa i nie jest zaleceniem. Promaker Omega 3 ULTRA ma stosunek EPA do DHA 2:1, więc ten poziom go nie dotyczy. Dla mieszanin EPA i DHA EFSA w 2012 r. oceniła, że długotrwałe spożycie EPA i DHA łącznie do około 5 g dziennie nie budzi obaw u dorosłych, ale nie ustaliła górnego tolerowanego poziomu (UL) [31]. W 2023 r. EMA ostrzegła przed zależnym od dawki zwiększonym ryzykiem migotania przedsionków przy lekach zawierających estry etylowe kwasów omega-3 u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi lub czynnikami ich ryzyka [20]; dotyczy to leków w większych dawkach, ale osoby z chorobami serca powinny omówić suplementację z lekarzem. Jak przeliczyć etykietę na EPA i DHA, pokazujemy w artykule ile omega-3 dziennie, a rolę tych kwasów w diecie w przewodniku kwasy omega-3: czym są i kiedy suplementacja ma sens.
Witaminy i minerały na koncentrację: co mówią oświadczenia UE
Oświadczenia o prawidłowych funkcjach poznawczych mają składniki mineralne: jod, żelazo i cynk. Z witamin kwas pantotenowy ma oświadczenie o sprawności umysłowej, a witaminy z grupy B i witamina C o funkcjach psychologicznych i zmęczeniu [7]. Oświadczenia opisują udział składnika w prawidłowym działaniu organizmu, więc suplement pomaga wtedy, gdy dieta nie pokrywa zapotrzebowania. Warunkiem jest to, żeby porcja była co najmniej źródłem składnika, czyli w suplemencie dostarczała co najmniej 15% referencyjnej wartości spożycia (RWS) [7].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Składnik | Oświadczenie | Warunek |
|---|---|---|
| DHA | Kwas dokozaheksaenowy (DHA) przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu | żywność zawiera co najmniej 40 mg DHA na 100 g i na 100 kcal; informacja, że korzystne działanie występuje przy 250 mg DHA dziennie [7] |
| Jod, żelazo, cynk | Jod pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych; tak samo brzmią oświadczenia dla żelaza i cynku | porcja co najmniej źródłem składnika [7] |
| Kwas pantotenowy (B5) | Kwas pantotenowy pomaga w utrzymaniu sprawności umysłowej na prawidłowym poziomie | porcja co najmniej źródłem składnika [7] |
| Tiamina, niacyna, B6, foliany, B12, biotyna, witamina C, magnez | (nazwa składnika) pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych | porcja co najmniej źródłem składnika [7] |
| Ryboflawina, niacyna, kwas pantotenowy, B6, foliany, B12, witamina C, żelazo, magnez | (nazwa składnika) przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia | porcja co najmniej źródłem składnika [7] |
Witamina B12 pokazuje granicę takich oświadczeń. Jej niedobór może dawać zmęczenie i zmiany neurologiczne, a częściej dotyczy osób starszych, osób na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej, po operacjach przewodu pokarmowego oraz przyjmujących metforminę i leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego [32]. Jednocześnie w badaniach z placebo suplementacja B12, sama lub z kwasem foliowym i witaminą B6, nie poprawiła funkcji poznawczych u osób starszych z otępieniem ani bez niego [32]. Kompleks B z porcją około 100% RWS spełnia warunki oświadczeń, ale to nie to samo co leczenie niedoboru: podejrzenie niedoboru B12 wymaga badania i decyzji lekarza o dawce [32]. Osoby na diecie wegańskiej potrzebują stałego źródła B12 bez składników zwierzęcych; preparat i dawkę dobierz z lekarzem lub dietetykiem, a produkty znajdziesz w kategorii witamina B. Podobnie jest z żelazem: zmęczenie i słabsza koncentracja bywają objawem niedoboru, który trzeba potwierdzić badaniem krwi; szczegóły w artykule żelazo w organizmie: jak rozpoznać niedobór.
Bakopa, różeniec, miłorząb i inne składniki
Bakopę oceniano w badaniach pamięci i uwagi, ale wyniki zależały od testu i ekstraktu; różeniec ma dane mieszane dotyczące zmęczenia, a miłorząb u zdrowych osób nie poprawia ani uwagi, ani pamięci [5] [22] [9]. Żadna z tych roślin nie ma w UE dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego [7].
Bakopa drobnolistna
Metaanaliza Kongkeaw i wsp. (2014) objęła 9 badań z placebo z udziałem 518 osób; do przeglądu włączano tylko badania, w których standaryzowany ekstrakt bakopy przyjmowano co najmniej 12 tygodni, więc przegląd nie ustala, kiedy efekt się pojawia; w łącznej analizie 8 badań (303 osoby) bakopa nie zmieniła czasu reakcji wyboru, a krótszy o 10,6 ms był on tylko w podgrupie badań z dawką 300 mg dziennie; krótszy o 17,9 ms czas testu łączenia punktów (Trail B) pochodził z jednego badania [5]. Autorzy piszą, że bakopa może poprawiać szybkość uwagi, ale rozstrzygające byłoby dopiero duże badanie porównawcze [5]. W badaniu Morgan i Stevens (2010) 98 zdrowych osób po 55. roku życia przyjmowało 300 mg ekstraktu dziennie przez 12 tygodni: poprawiło się zapamiętywanie i odtwarzanie listy słów, ale grupa bakopy częściej zgłaszała częstsze wypróżnienia, skurcze brzucha i nudności [16]. W badaniach stosowano inne ekstrakty i porcje niż w produktach dostępnych w sklepie, dlatego wyników nie przenosimy na konkretne produkty i bakopy nie polecamy jako suplementu do nauki.
Różeniec górski (rhodiola)
Europejska Agencja Leków uznała tradycyjne stosowanie różeńca u dorosłych w przejściowym łagodzeniu objawów stresu, takich jak zmęczenie i uczucie osłabienia; to monografia leku roślinnego oparta na długim stosowaniu, a nie dowód z badań klinicznych [23]. Przegląd systematyczny Ishaque i wsp. (2012) znalazł efekt w 3 z 5 badań nad zmęczeniem umysłowym, ale wszystkie badania miały wysokie lub niejasne ryzyko błędu [22]. Monografia dotyczy określonych leków roślinnych, a nie każdego suplementu z różeńcem; zgodność ekstraktu w konkretnym suplemencie z preparatami z monografii nie jest potwierdzona, dlatego nie polecamy różeńca na koncentrację. Jeśli zmęczenie wiąże się z przewlekłym stresem, zobacz też artykuł kortyzol: objawy, badanie i jak go obniżyć.
Miłorząb japoński (ginkgo biloba)
W metaanalizie Laws i wsp. (2012) miłorząb nie poprawił u zdrowych osób pamięci (13 badań, 1132 uczestników), funkcji wykonawczych ani uwagi (8 badań, 910 uczestników), niezależnie od wieku, dawki i czasu stosowania [9]. EMA dopuszcza leki z suchym ekstraktem z liści miłorzębu tylko u dorosłych, w poprawie związanego z wiekiem pogorszenia funkcji poznawczych i jakości życia przy łagodnym otępieniu, a osobom ze skłonnością do krwawień lub przyjmującym leki rozrzedzające krew zaleca wcześniejszą konsultację z lekarzem [29]. Amerykański NCCIH ostrzega, że miłorząb może zwiększać ryzyko krwawień u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, i może być niebezpieczny w ciąży [30]. Dlatego nie polecamy miłorzębu jako suplementu na koncentrację dla zdrowych osób.
Soplówka jeżowata, fosfatydyloseryna i kreatyna
Tych składników nie polecamy na koncentrację: dla soplówki badania kliniczne są nieliczne i dotyczą głównie osób z zaburzeniami poznawczymi, a dla fosfatydyloseryny i kreatyny EFSA nie uznała związku z funkcjami poznawczymi. Przegląd systematyczny Menon i wsp. (2025) zebrał 5 badań z randomizacją i 3 badania pilotażowe z udziałem osób z otępieniem i bez niego oraz wiele badań laboratoryjnych; wyniki kliniczne są nieliczne, a zwiększenie wyniku w skali MMSE średnio o 1,17 punktu dotyczyło połączenia dwóch badań [25]. Soplówka jeżowata (lion’s mane) w pilotażowym badaniu 41 osób w wieku 18–45 lat przyspieszyła wykonanie testu Stroopa 60 minut po jednorazowej dawce 1,8 g, ale po 28 dniach nie poprawiła wyników poznawczych, a autorzy piszą o wynikach wstępnych [24]; wcześniejsze badanie dotyczyło 30 osób w wieku 50–80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi i dawki 3 g suszu dziennie [33]. Fosfatydyloseryna nie ma potwierdzonego przez EFSA związku z pamięcią ani funkcjami poznawczymi, a w badaniu u osób po 57. roku życia z zaburzeniami pamięci związanymi z wiekiem dawki 300 i 600 mg dziennie przez 12 tygodni nie poprawiły pamięci; wyniku nie można przenosić wprost na zdrowych młodych dorosłych [28] [27]; więcej w artykule fosfatydyloseryna a kortyzol: co pokazują badania. Kreatyna: EFSA w 2024 r. oceniła 23 badania i uznała, że związek z poprawą funkcji poznawczych nie został wykazany; efekt na pamięć roboczą widziano tylko przy 20 g dziennie przez 5–7 dni, nie przy mniejszych dawkach ani przy 5 g dziennie przez 6 tygodni, a wynik dotyczący hamowania reakcji był odosobniony wśród 10 badań u zdrowych osób [26].
Jak wybrać suplement na koncentrację: ranking według potrzeby
Suplement na koncentrację wybierz według sytuacji, a nie według ogólnej oceny składnika: przed nauką lub pracą przy komputerze kofeina (albo kofeina z L-teaniną), przy diecie ubogiej w ryby DHA jako uzupełnienie diety, przy monotonnym jadłospisie witaminy z grupy B, a przy chęci uniknięcia kofeiny L-teanina, z zastrzeżeniem niespójnych wyników [1] [3] [7] [6]. Bakopy nie polecamy jako suplementu do nauki: badano inne ekstrakty i porcje niż w produktach ze sklepu, a wyniki zależały od testu [5]. W każdej sytuacji najpierw pokazujemy produkt marek własnych Świat Supli i Promaker; kofeinę z L-teaniną i samą L-teaninę pokazujemy innych marek, bo nasze marki nie mają obecnie takich produktów (katalog sprawdzony 23.10.2026). Kolejność w danej sytuacji wynika z opisanych wyżej dowodów dla składnika, a nie z badań konkretnego produktu.
Nauka, egzamin, praca przy komputerze (wyspani dorośli)
Wybór 1: sama kofeina, bo ma najspójniejsze dane dla czujności i czasu reakcji [1]. Wybór 2: kofeina z L-teaniną dla osób, które chcą połączenia badanego w zadaniach z przełączaniem uwagi, pamiętając, że przewaga nad samą kofeiną jest niepewna [4] [2]. Kofeina nie zastępuje snu i nie czyni bezpiecznym prowadzenia auta przy senności; wtedy trzeba przerwać jazdę i odpocząć.
Promaker Caffeine 200 mg, 90 kapsułek
Według strony produktu kapsułka zawiera 200 mg kofeiny, a skład uzupełnia celuloza krystaliczna i otoczka z żelatyny wołowej; cena 22,99 zł w promocji (regularnie 39,99 zł) za 90 kapsułek, czyli 0,26 zł dziennie; producent zaleca 1 porcję 20–30 minut przed pracą, nauką lub wysiłkiem. To dla wyspanych dorosłych, którzy dobrze tolerują kofeinę i nie piją w tym czasie kawy ani napojów energetycznych; w badaniach mierzono czujność i uwagę do około 2 godzin po dawce, a nie długość skupienia. Według EFSA do 200 mg kofeiny jednorazowo ze wszystkich źródeł nie budzi obaw o bezpieczeństwo u zdrowych dorosłych, a kapsułka dostarcza całe 200 mg, więc nie łącz jej z kawą ani innymi źródłami kofeiny i nie bierz jej wieczorem [12]; to nie jest dawka docelowa. Nie dla osób niepełnoletnich; strona produktu: nie stosować u kobiet w ciąży. Przy nadciśnieniu, zaburzeniach rytmu serca, lękach lub stałych lekach zapytaj lekarza.
Dla kogo: wyspani dorośli, którzy dobrze tolerują kofeinę i chcą jej przed nauką lub pracą.
Producent nie deklaruje alergenów na stronie produktu; przed zakupem sprawdź etykietę.
Activlab Caffeine + L-Theanine, 90 kapsułek
Według strony produktu kapsułka zawiera 200 mg kofeiny i 101 mg ekstraktu z liści zielonej herbaty, w tym 100 mg L-teaniny; porcja to 1 kapsułka dziennie. Alergeny według karty: może zawierać zboża z glutenem, soję i mleko. Dla dorosłych, którzy dobrze tolerują kofeinę i chcą połączenia badanego w pracach nad przełączaniem uwagi; L-teanina nie gwarantuje mniejszych działań niepożądanych kofeiny, a kapsułka ma cztery do pięciu razy więcej kofeiny niż w tych badaniach [11] [13]. Strona produktu: nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących; nie łączyć z innymi źródłami kofeiny.
Dla kogo: dorośli, którzy dobrze tolerują kofeinę i chcą połączenia z L-teaniną.
Według producenta może zawierać zboża zawierające gluten, soję i mleko.
Dieta z rybą rzadziej niż raz w tygodniu
DHA uzupełnia dietę i ma oświadczenie o utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mózgu przy 250 mg dziennie; nie jest środkiem na doraźne skupienie ani na poprawę pamięci [7] [18].
Promaker Omega 3 ULTRA, 90 kapsułek
Według strony produktu kapsułka zawiera 1000 mg oleju z sardeli peruwiańskiej, w tym 500 mg EPA i 250 mg DHA; producent zaleca porcję 2 kapsułek do posiłku (1000 mg EPA i 500 mg DHA). Już 1 kapsułka dostarcza 250 mg DHA, czyli ilość z warunku oświadczenia o funkcjonowaniu mózgu [7]. Dla dorosłych, którzy jedzą ryby rzadko i chcą uzupełnić DHA w diecie; nie jest to środek na doraźne skupienie. Alergeny według karty: zawiera ryby, może zawierać mleko, soję, skorupiaki i mięczaki; otoczka z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest dla wegan. Przy chorobach serca omów suplementację z lekarzem [20]; karta produktu zaleca też konsultację z lekarzem osobom przyjmującym leki, szczególnie przeciwzakrzepowe, i podaje, że produkt nie jest przeznaczony dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących.
Dla kogo: dorośli, którzy jedzą ryby rzadziej niż raz w tygodniu.
Zawiera ryby; według producenta może zawierać mleko, soję, skorupiaki i mięczaki.
Monotonny jadłospis, zmęczenie
Witaminy z grupy B spełniają warunki oświadczeń o funkcjach psychologicznych i zmniejszeniu zmęczenia, ale w metaanalizie u osób bez wyjściowych zaburzeń poznawczych nie poprawiały funkcji poznawczych [7] [8]. To uzupełnienie diety, a nie środek na koncentrację; ewentualny niedobór rozpoznaje i leczy lekarz [32]. Przy diecie wegańskiej lub wegetariańskiej ten produkt się nie nadaje (żelatyna wołowa); B12 bez składników zwierzęcych dobierz z lekarzem lub dietetykiem w kategorii witamina B.
Promaker B-Complex, 90 kapsułek
Według strony produktu kapsułka dostarcza 100% RWS ośmiu witamin: B1 1,1 mg, B2 1,4 mg, niacyny 16 mg, kwasu pantotenowego 6 mg, B6 1,4 mg, biotyny 50 µg, kwasu foliowego 200 µg i B12 2,5 µg; porcja to 1 kapsułka do posiłku. Cena 32,99 zł za 90 kapsułek, czyli 0,37 zł dziennie (23.10.2026). Takie ilości spełniają warunek oświadczeń o funkcjach psychologicznych, sprawności umysłowej i zmniejszeniu zmęczenia [7]. Dla dorosłych z monotonnym jadłospisem, jako uzupełnienie diety, a nie środek na szybsze myślenie; otoczka z żelatyny wołowej, więc nie dla wegan i wegetarian. Porcja 100% RWS nie służy do leczenia rozpoznanego niedoboru [32]. Nie sumuj z multiwitaminą bez sprawdzenia składu; strona produktu: nie stosować u kobiet w ciąży. Przy metforminie lub lekach na zgagę zapytaj lekarza o badanie B12 [32].
Dla kogo: dorośli z monotonnym jadłospisem, jako uzupełnienie diety.
Producent nie deklaruje alergenów na stronie produktu; otoczka kapsułki jest z żelatyny wołowej. Przed zakupem sprawdź etykietę.
Chcesz uniknąć kofeiny
Wybór 1: L-teanina, która w metaanalizach poprawiała po jednorazowej dawce część wyników czasu reakcji, ale nie większość pozostałych testów [10] [6].
Aliness L-Theanine 200 mg, 100 kapsułek
Według strony produktu kapsułka zawiera 200 mg L-teaniny w otoczce z hydroksypropylometylocelulozy; porcja to 1 kapsułka dziennie w trakcie posiłku, produkt jest odpowiedni dla wegan. Taką dawkę dziennie stosowano w badaniu Hidese i wsp., w którym w całej grupie nie było przewagi nad placebo w funkcjach poznawczych [15]; w metaanalizach poprawiał się czas reakcji wyboru po jednorazowej dawce, ale nie inne testy [6] [10]. Opcja dla dorosłych, którzy nie chcą kofeiny i akceptują niepewny efekt. Strona produktu: nie stosować u kobiet w ciąży.
Dla kogo: dorośli, którzy nie chcą kofeiny, przy niepewnych wynikach badań.
Producent nie deklaruje alergenów na stronie produktu; przed zakupem sprawdź etykietę.
Jak czytać etykietę: dawka z badania a porcja w kapsułce
Porównaj ilość składnika w porcji z dawką, przy której coś zmierzono; nazwa na opakowaniu (focus, brain, memory) nic o tym nie mówi. Poniżej porcje z kart produktów odczytanych 30.09.2026.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Składnik | Dawka w badaniach lub przepisach | Porcja na karcie produktu | Wniosek |
|---|---|---|---|
| Kofeina | od 75 mg w porcji [1] | Promaker Caffeine 200 mg: 200 mg w kapsułce | jedna kapsułka to cała ilość, którą EFSA uznaje za niebudzącą obaw przy jednorazowym spożyciu, a nie dawka docelowa [12] |
| Kofeina z L-teaniną | 40–50 mg kofeiny i 97–100 mg L-teaniny [11] [13] | Activlab: 200 mg kofeiny i 100 mg L-teaniny w kapsułce | proporcja odwrotna niż w badaniach; więcej kofeiny |
| DHA | 250 mg dziennie w oświadczeniu [7]; 1,16 g w badaniu [17] | Promaker Omega 3 ULTRA: 250 mg DHA w kapsułce; Świat Supli Omega 3 180/120: 120 mg DHA w kapsułce | warunek oświadczenia spełnia 1 kapsułka Promaker Omega 3 ULTRA |
| Bakopa | 300 mg standaryzowanego ekstraktu dziennie przez 12 tygodni [16] | Aliness: 500 mg ekstraktu, w tym 250 mg bakozydów | inny ekstrakt niż w badaniu, wyników nie przenosimy wprost |
| Witaminy z grupy B | co najmniej 15% RWS [7] | Promaker B-Complex: 100% RWS każdej z 8 witamin B w kapsułce | warunek oświadczeń spełniony |
Co poprawia koncentrację bez suplementów
Bez suplementów podstawą koncentracji jest wystarczający sen, bo jego brak wyraźnie ją pogarsza: w metaanalizie 70 prac o krótkotrwałym braku snu (do 48 godzin bez snu) najsilniej pogarszała się prosta uwaga, czyli liczba chwilowych wyłączeń podczas monotonnego zadania, a słabiej rozumowanie [34]. Nie wykazano, aby którykolwiek z tych suplementów zastępował sen. Kofeina nie zastępuje snu, dlatego ostatnią porcję bierz z dala od pory snu. Przy przewlekłym stresie i złym śnie wróć do przyczyny; o tym, jak stres i kortyzol wpływają na sen i samopoczucie, piszemy w artykule o kortyzolu podlinkowanym wyżej.
Pomaga też organizacja pracy, choć nie są to metody o zmierzonym efekcie takim jak w badaniach suplementów:
- ucz się lub pracuj w spokojnym miejscu i wycisz powiadomienia w telefonie;
- dziel duże zadanie na mniejsze kroki z konkretnym celem na jedną sesję;
- rób krótkie przerwy, wstań i przejdź się, zamiast pracować kilka godzin bez przerwy;
- najtrudniejsze zadania planuj na porę dnia, w której czujesz się najbardziej wypoczęty.
Produkty z rankingu w sklepie
Kolejność jak w tabeli rankingu. Aktualną cenę i dostępność sprawdzisz na karcie produktu.





Dzieci, nastolatki, ADHD i leki: kiedy do lekarza
Do lekarza idź, gdy kłopoty z koncentracją trwają tygodniami, pogarszają naukę lub pracę, pojawiły się nagle albo towarzyszą im spadek nastroju, zaburzenia snu, chrapanie z przerwami w oddychaniu, kołatanie serca, chudnięcie lub duże zmęczenie; przyczyną mogą być choroby tarczycy, niedobory, depresja lub zaburzenia snu, których suplement nie wykryje ani nie leczy. Nagłe zaburzenia mowy, widzenia, osłabienie jednej strony ciała lub nagłe splątanie wymagają wezwania pomocy (112).
- Dzieci i nastolatki: problemy z uwagą u dziecka omów z pediatrą. Dla dzieci i młodzieży EFSA uznała dane za niewystarczające do ustalenia bezpiecznej ilości kofeiny i jako punkt odniesienia proponuje 3 mg na kg masy ciała na dobę [12]; to nie jest zalecenie suplementacji, a my nie polecamy suplementów z kofeiną osobom niepełnoletnim.
- ADHD: rozpoznanie stawia psychiatra, pediatra lub inny specjalista z doświadczeniem w diagnozie ADHD, a brytyjskie wytyczne NICE zalecają, aby nie oferować suplementacji kwasami tłuszczowymi w leczeniu ADHD u dzieci i młodzieży [35]. Suplementy nie zastępują leczenia ani nie są sposobem na odstawienie leków.
- Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe: miłorząb tylko po rozmowie z lekarzem [30] [29]; o suplementacji omega-3 przy chorobach serca też poinformuj lekarza [20].
- Ciąża i karmienie: kofeina do 200 mg na dobę ze wszystkich źródeł [12]; miłorząb może być niebezpieczny w ciąży [30]; pozostałe suplementy uzgodnij z lekarzem.
Najczęstsze pytania o suplementy na koncentrację
Jaki suplement na koncentrację do nauki?
Na jeden dzień nauki lub egzamin najlepiej przebadana jest kofeina od 75 mg, sama albo z L-teaniną, u dorosłych i w granicach 200 mg jednorazowo [1] [3] [12]. Bakopy nie polecamy do nauki: w metaanalizie oceniano badania, w których standaryzowane ekstrakty przyjmowano co najmniej 12 tygodni, a wyniki zależały od testu i ekstraktu [5]. Dla niepełnoletnich EFSA uznała dane o kofeinie za niewystarczające [12], a my nie polecamy im suplementów z kofeiną.
Jakie witaminy na pamięć i koncentrację?
Z witamin oświadczenie o sprawności umysłowej ma kwas pantotenowy, a o funkcjach psychologicznych tiamina, niacyna, B6, foliany, B12, biotyna i witamina C; ze składników mineralnych oświadczenia o funkcjach poznawczych mają jod, żelazo i cynk [7]. Pomagają, gdy dieta ich nie pokrywa; w metaanalizie badań u osób bez zaburzeń poznawczych suplementacja B1, B6, kwasu foliowego i B12 nie poprawiła funkcji poznawczych [8].
Czy kofeina z L-teaniną działa lepiej niż sama kofeina?
Nie wiadomo na pewno. W badaniu Owena połączenie zwiększyło dokładność przełączania uwagi po 60 minutach, a sama kofeina po 90 minutach; czasy reakcji nie różniły się istotnie między grupami [11]. W metaanalizie widać było tendencję do większej zmiany efektu wraz z dawką kofeiny niż L-teaniny, więc przewaga połączenia nad samą kofeiną pozostaje niepewna [3] [4].
Ile kofeiny dziennie jest bezpieczne?
Dla zdrowych dorosłych do 400 mg na dobę i do 200 mg jednorazowo, w ciąży do 200 mg na dobę, ze wszystkich źródeł łącznie [12]. Dla dzieci i nastolatków EFSA uznała dane za niewystarczające i jako punkt odniesienia proponuje 3 mg na kg masy ciała na dobę [12].
Czy miłorząb japoński poprawia pamięć?
U zdrowych osób nie: metaanaliza badań z placebo nie wykazała poprawy pamięci, uwagi ani funkcji wykonawczych [9]. Leki z miłorzębem są w UE przeznaczone dla dorosłych z łagodnym otępieniem, a przy lekach rozrzedzających krew wymagają konsultacji z lekarzem [29] [30].
Czy adaptogeny pomagają na koncentrację?
Różeniec górski ma tradycyjne zastosowanie przy zmęczeniu w okresie stresu, ale badania są niskiej jakości i dają sprzeczne wyniki [23] [22]. Nie ma dopuszczonego w UE oświadczenia o koncentracji dla żadnego adaptogenu [7].
Czy suplementy pomagają przy ADHD?
Suplementy nie leczą ADHD; rozpoznanie i leczenie prowadzi specjalista, a wytyczne NICE odradzają oferowanie suplementacji kwasami tłuszczowymi w leczeniu ADHD u dzieci i młodzieży [35].
Podsumowanie
- Najlepiej przebadana na koncentrację jest kofeina od 75 mg w porcji, sama lub z L-teaniną; efekty mierzono w ciągu 2 godzin, ale kofeina nie ma dopuszczonego oświadczenia w UE [1] [3] [4] [7].
- Wybór według potrzeby: przed nauką lub pracą kofeina (Promaker Caffeine 200 mg) lub kofeina z L-teaniną, przy diecie ubogiej w ryby DHA (Promaker Omega 3 ULTRA), przy monotonnym jadłospisie witaminy B (Promaker B-Complex), bez kofeiny L-teanina.
- Limity EFSA dla dorosłych: 200 mg kofeiny jednorazowo i 400 mg na dobę, w ciąży 200 mg na dobę; dla dzieci i nastolatków dane niewystarczające, punkt odniesienia 3 mg na kg masy ciała na dobę [12].
- DHA ma oświadczenie o utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mózgu przy 250 mg dziennie, ale EFSA nie potwierdziła poprawy pamięci po DHA [7] [18].
- Witaminy z grupy B, jod, żelazo i cynk mają oświadczenia o funkcjach psychologicznych lub poznawczych i uzupełniają dietę; witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy nie poprawiły funkcji poznawczych u osób bez wyjściowych zaburzeń poznawczych [7] [8].
- Bakopa i sama L-teanina mają niespójne wyniki w testach uwagi, a miłorząb u zdrowych osób nie działał i wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych [5] [9] [30].
- Problemy z koncentracją u dzieci, podejrzenie ADHD i objawy trwające tygodniami wymagają lekarza, nie suplementu [35].
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Źródła
- EFSA NDA Panel, 2014, Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to caffeine and increased alertness pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006, EFSA Journal (przypomnienie wcześniejszej pozytywnej oceny: kofeina i czujność u dorosłych przy co najmniej 75 mg w porcji; większość badań z dawką od 75 mg skracała czas reakcji, a dawki 40 do poniżej 75 mg zwykle nie): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2018, Black tea and improvement of attention: evaluation of a health claim pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006, EFSA Journal (czarna herbata scharakteryzowana zawartością kofeiny i L-teaniny; 3 badania pokazały poprawę uwagi; efekt wyjaśnia zawartość kofeiny; warunek: 2–3 porcje z co najmniej 75 mg kofeiny w ciągu 90 minut): doi.org
- Camfield D.A., Stough C., Farrimond J., Scholey A.B., 2014, Acute effects of tea constituents L-theanine, caffeine, and epigallocatechin gallate on cognitive function and mood: a systematic review and meta-analysis, Nutrition Reviews (11 badań z placebo; umiarkowany efekt kofeiny z L-teaniną w ciągu 2 godzin na czujność i dokładność przełączania uwagi; większa zmiana zależna od dawki kofeiny niż L-teaniny): doi.org
- Payne E.R., Aceves-Martins M., Dubost J. i wsp., 2025, Effects of Tea (Camellia sinensis) or its Bioactive Compounds l-Theanine or l-Theanine plus Caffeine on Cognition, Sleep, and Mood in Healthy Participants: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, Nutrition Reviews (50 badań, 15 w metaanalizach; L-teanina z kofeiną wobec placebo: dokładność przełączania uwagi i dokładność zadania na czujność lepsza w 2. godzinie, czas reakcji wyboru w 1. godzinie z przedziałem ufności obejmującym brak efektu; sama L-teanina: krótszy czas reakcji wyboru w 1. godzinie; częsta niepewność kierunku i wielkości efektów): doi.org
- Kongkeaw C., Dilokthornsakul P., Thanarangsarit P. i wsp., 2014, Meta-analysis of randomized controlled trials on cognitive effects of Bacopa monnieri extract, Journal of Ethnopharmacology (9 badań z placebo, 518 osób; kryterium włączenia: standaryzowane ekstrakty stosowane co najmniej 12 tygodni; czas reakcji wyboru bez zmian w łącznej analizie 8 badań, krótszy o 10,6 ms tylko w podgrupie badań z 300 mg dziennie; Trail B krótszy o 17,9 ms na podstawie jednego badania; potrzeba dużego badania porównawczego): doi.org
- Mátyus R.O., Szikora Z., Bodó D. i wsp., 2025, Promising, but Not Completely Conclusive: The Effect of l-Theanine on Cognitive Performance Based on the Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Placebo-Controlled Clinical Trials, Journal of Clinical Medicine (5 badań z placebo, 148 zdrowych dorosłych; zależny od dawki krótszy czas reakcji w teście szybkiego przetwarzania informacji wzrokowej, średnio o 15,2 ms; brak efektu na prosty czas reakcji i w teście Stroopa; mała liczba badań i różne preparaty): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, 2012, wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, Dziennik Urzędowy UE L 136, z późniejszymi zmianami, brzmienie oświadczeń sprawdzone w tekście skonsolidowanym (oświadczenia dla DHA przy co najmniej 40 mg DHA na 100 g i na 100 kcal oraz informacji o 250 mg dziennie, jodu, żelaza, cynku, kwasu pantotenowego, witamin z grupy B, witaminy C i magnezu z warunkiem co najmniej źródła składnika; brak oświadczeń dla kofeiny, L-teaniny, bakopy, miłorzębu, różeńca, soplówki i fosfatydyloseryny; dostęp 30.09.2026): eur-lex.europa.eu
- Behrens A., Graessel E., Pendergrass A., Donath C., 2020, Vitamin B: Can it prevent cognitive decline? A systematic review and meta-analysis, Systematic Reviews (osoby bez zaburzeń poznawczych; doustna suplementacja B1, B6, kwasu foliowego i B12; brak ogólnego wpływu na funkcje poznawcze, SMD 0,02; pojedyncze istotne wyniki w innych testach nieliczne wobec wyników nieistotnych): doi.org
- Laws K.R., Sweetnam H., Kondel T.K., 2012, Is Ginkgo biloba a cognitive enhancer in healthy individuals? A meta-analysis, Human Psychopharmacology (badania z placebo u zdrowych osób: pamięć 13 badań i 1132 osoby, funkcje wykonawcze 7 badań i 534 osoby, uwaga 8 badań i 910 osób; efekty bliskie zera, niezależne od wieku, dawki i czasu): doi.org
- Gerolymos C., Saddier E., Boyer L., Fond G., 2026, Cognitive and affective effects of L-Theanine: a systematic review and meta-analysis of 31 randomized trials, Molecular Psychiatry (31 badań z placebo, 1168 osób, populacje zdrowe i kliniczne; jednorazowa dawka 200 mg 30–60 minut przed testem poprawiła czas reakcji wyboru, SMD 0,51; umiarkowany spadek ostrego stresu pod wpływem badań z wysokim ryzykiem błędu; bez wpływu na zmęczenie; bez poważnych działań niepożądanych; jeden z autorów założył firmę sprzedającą suplementy diety; publikacja online 6.07.2026): doi.org
- Owen G.N., Parnell H., De Bruin E.A., Rycroft J.A., 2008, The combined effects of L-theanine and caffeine on cognitive performance and mood, Nutritional Neuroscience (27 zdrowych osób; 50 mg kofeiny z lub bez 100 mg L-teaniny wobec placebo; pomiary po 60 i 90 minutach; kofeina zwiększyła czujność po 60 minutach i dokładność przełączania uwagi po 90 minutach; połączenie zwiększyło dokładność przełączania uwagi po 60 minutach i liczbę rozpoznanych nowych słów po 60 i 90 minutach; w wynikach brak istotnych różnic czasu reakcji między grupami): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2015, Scientific Opinion on the safety of caffeine, EFSA Journal (dorośli: do 200 mg jednorazowo i do 400 mg na dobę bez obaw o bezpieczeństwo; ciąża do 200 mg na dobę; karmienie do 200 mg; dla dzieci i młodzieży brak danych do ustalenia bezpiecznej ilości, punkt odniesienia 3 mg na kg masy ciała na dobę): doi.org
- Giesbrecht T., Rycroft J.A., Rowson M.J., De Bruin E.A., 2010, The combination of L-theanine and caffeine improves cognitive performance and increases subjective alertness, Nutritional Neuroscience (44 młodych dorosłych; 97 mg L-teaniny i 40 mg kofeiny wobec placebo; pomiary po 20 i 70 minutach; lepsza dokładność przełączania zadań i czujność, mniejsze zmęczenie; bez zmian w wyszukiwaniu wzrokowym, czasie reakcji wyboru i rotacji umysłowej): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2011, Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to L-theanine from Camellia sinensis (L.) Kuntze (tea) and improvement of cognitive function, alleviation of psychological stress, maintenance of normal sleep and reduction of menstrual discomfort, EFSA Journal (nie ustalono związku przyczynowego dla żadnego z ocenianych efektów): doi.org
- Hidese S., Ogawa S., Ota M. i wsp., 2019, Effects of L-Theanine Administration on Stress-Related Symptoms and Cognitive Functions in Healthy Adults: A Randomized Controlled Trial, Nutrients (30 zdrowych dorosłych, średnio 48 lat; 200 mg L-teaniny dziennie przez 4 tygodnie w układzie naprzemiennym z placebo; wzrost płynności słownej i funkcji wykonawczych względem stanu wyjściowego, ale bez istotnej różnicy zmian wobec placebo w całej grupie; przewaga w płynności słownej tylko w podgrupie 15 osób z niższymi wynikami wyjściowymi; część wskaźników snu lepsza niż po placebo; tabletki od producenta L-teaniny, którego pracownicy byli współautorami): doi.org
- Morgan A., Stevens J., 2010, Does Bacopa monnieri improve memory performance in older persons? Results of a randomized, placebo-controlled, double-blind trial, Journal of Alternative and Complementary Medicine (98 zdrowych osób po 55. roku życia, 81 ukończyło; 300 mg ekstraktu BacoMind dziennie przez 12 tygodni; lepsze uczenie się i odtwarzanie listy słów; działania niepożądane z przewodu pokarmowego: częstsze wypróżnienia, skurcze brzucha, nudności): doi.org
- Stonehouse W., Conlon C.A., Podd J. i wsp., 2013, DHA supplementation improved both memory and reaction time in healthy young adults: a randomized controlled trial, American Journal of Clinical Nutrition (228 zdrowych osób w wieku 18–45 lat z niskim spożyciem DHA losowo przydzielonych, 176 ukończyło; olej rybny z 1,16 g DHA i 0,17 g EPA dziennie lub placebo przez 6 miesięcy; krótszy czas reakcji pamięci epizodycznej i roboczej, lepsza pamięć epizodyczna u kobiet): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2016, DHA and improvement of memory function: evaluation of a health claim pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006, EFSA Journal (11 badań interwencyjnych: 2 z korzyścią, 1 niespójne, w tym Stonehouse 2013 z 228 losowo przydzielonymi osobami, 1 negatywne, 7 bez efektu; metaanalizy bez dowodu efektu; związku przyczynowego z poprawą pamięci nie wykazano): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2026, Scientific Opinion on the tolerable upper intake level for supplemental docosahexaenoic acid, EFSA Journal (UL dla samego DHA nie ustalono; utrzymano bezpieczny poziom spożycia 1 g dziennie dodatkowego DHA dla wszystkich grup, dotyczący źródeł z samym lub przeważającym DHA, stosunek EPA do DHA poniżej 0,3): doi.org
- European Medicines Agency, 2023, Direct healthcare professional communication: Omega-3-acid ethyl ester medicines: dose-dependent increased risk of atrial fibrillation in patients with established cardiovascular diseases or cardiovascular risk factors (leki z estrami etylowymi kwasów omega-3: zależne od dawki zwiększone ryzyko migotania przedsionków u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi lub czynnikami ich ryzyka; dostęp 30.09.2026): ema.europa.eu
- EFSA NDA Panel, Turck D., Bohn T. i wsp., 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin B6, EFSA Journal (górny tolerowany poziom spożycia witaminy B6 dla dorosłych 12 mg na dobę): doi.org
- Ishaque S., Shamseer L., Bukutu C., Vohra S., 2012, Rhodiola rosea for physical and mental fatigue: a systematic review, BMC Complementary and Alternative Medicine (11 badań; efekt w 3 z 5 badań nad zmęczeniem umysłowym; wszystkie badania z wysokim lub niejasnym ryzykiem błędu): doi.org
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products, European Union herbal monograph on Rhodiola rosea L., rhizoma et radix, EMA/HMPC/24177/2023, rewizja 1 (tradycyjne stosowanie u dorosłych w przejściowym łagodzeniu objawów stresu, takich jak zmęczenie i uczucie osłabienia; dostęp 30.09.2026): ema.europa.eu
- Docherty S., Doughty F.L., Smith E.F., 2023, The Acute and Chronic Effects of Lion’s Mane Mushroom Supplementation on Cognitive Function, Stress and Mood in Young Adults: A Double-Blind, Parallel Groups, Pilot Study, Nutrients (41 zdrowych osób w wieku 18–45 lat; 1,8 g soplówki; szybszy test Stroopa 60 minut po jednej dawce; po 28 dniach wyniki głównie bez różnic; badanie pilotażowe): doi.org
- Menon N., Jalal A., Arshad H. i wsp., 2025, Benefits, side effects, and uses of Hericium erinaceus as a supplement: a systematic review, Frontiers in Nutrition (5 badań z randomizacją, 3 pilotażowe, 1 kohortowe i 15 laboratoryjnych; badania kliniczne dotyczyły funkcji poznawczych u osób z otępieniem i bez niego; łączny wzrost w skali MMSE o 1,17 punktu z jednego badania z randomizacją i jednego pilotażowego): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2024, Creatine and improvement in cognitive function: Evaluation of a health claim pursuant to article 13(5) of regulation (EC) No 1924/2006, EFSA Journal (21 badań interwencyjnych i 2 dodatkowe; efekt na pamięć roboczą tylko przy 20 g dziennie przez 5–7 dni, brak przy 2,2–14 g i przy 5 g dziennie przez 6 tygodni; wynik dla hamowania reakcji odosobniony wśród 10 badań u zdrowych osób; związek przyczynowy nie został wykazany): doi.org
- Jorissen B.L., Brouns F., Van Boxtel M.P. i wsp., 2001, The influence of soy-derived phosphatidylserine on cognition in age-associated memory impairment, Nutritional Neuroscience (120 osób powyżej 57 lat z zaburzeniami pamięci związanymi z wiekiem; 300 lub 600 mg fosfatydyloseryny sojowej dziennie przez 12 tygodni; brak różnic w pamięci i funkcjach poznawczych): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2010, Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to phosphatidyl serine pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/2006, EFSA Journal (nie ustalono związku z pamięcią, funkcjami poznawczymi ani redukcją stresu): doi.org
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products, European Union herbal monograph on Ginkgo biloba L., folium, EMA/HMPC/321097/2012, 2015 (dobrze ugruntowane zastosowanie suchego ekstraktu: poprawa związanego z wiekiem pogorszenia funkcji poznawczych i jakości życia u dorosłych z łagodnym otępieniem; tylko dorośli; przy skłonności do krwawień i lekach rozrzedzających krew konsultacja z lekarzem; dostęp 30.09.2026): ema.europa.eu
- National Center for Complementary and Integrative Health, Ginkgo (aktualizacja luty 2025; niepewny wpływ na funkcje poznawcze u zdrowych osób; możliwe zwiększenie ryzyka krwawień przy lekach przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna; możliwe ryzyko w ciąży; dostęp 30.09.2026): nccih.nih.gov
- EFSA NDA Panel, 2012, Scientific Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of eicosapentaenoic acid (EPA), docosahexaenoic acid (DHA) and docosapentaenoic acid (DPA), EFSA Journal (długotrwała suplementacja EPA i DHA łącznie do około 5 g dziennie nie budzi obaw o bezpieczeństwo u dorosłych; danych nie wystarczyło do ustalenia UL): doi.org
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, 2025, Vitamin B12: Fact Sheet for Health Professionals (aktualizacja 2.07.2025; grupy ryzyka niedoboru: osoby starsze, choroby i operacje przewodu pokarmowego, dieta wegetariańska; metformina i leki hamujące wydzielanie kwasu wpływają na poziom B12; w badaniach z placebo B12 sama lub z kwasem foliowym i B6 nie poprawiła funkcji poznawczych u osób starszych; dostęp 30.09.2026): ods.od.nih.gov
- Mori K., Inatomi S., Ouchi K. i wsp., 2009, Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial, Phytotherapy Research (30 osób w wieku 50–80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi; 3 g suszu dziennie przez 16 tygodni; wyższy wynik w skali funkcji poznawczych, spadek 4 tygodnie po odstawieniu): doi.org
- Lim J., Dinges D.F., 2010, A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables, Psychological Bulletin (70 prac, 147 testów; brak snu do 48 godzin; największy efekt dla wyłączeń prostej uwagi, najmniejszy i nieistotny dla dokładności rozumowania): doi.org
- NICE, 2018 (aktualizacja 2019), Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and management, wytyczne NG87 (rozpoznanie tylko przez specjalistę psychiatrę, pediatrę lub innego wykwalifikowanego specjalistę; zalecenie 1.6.4: nie doradzać i nie oferować suplementacji kwasami tłuszczowymi w leczeniu ADHD u dzieci i młodzieży): nice.org.uk
Świat Supli: sklep z suplementami diety z Białegostoku, działamy od 2005 r.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.


