DAA, czyli kwas D-asparaginowy, nie ma potwierdzonego działania podnoszącego testosteron u mężczyzn trenujących siłowo. Wzrost testosteronu opisano tylko w małych badaniach o słabszej konstrukcji [1] [7] [8], a w trzech badaniach z placebo u trenujących siłowo testosteron nie wzrósł [2] [3] [4]. Przegląd systematyczny z 2017 r. ocenił badania u ludzi jako niespójne i słabej jakości [5], a wśród oświadczeń zdrowotnych dopuszczonych w UE nie ma żadnego dla kwasu D-asparaginowego [6]. W naszym rankingu czterech produktów z DAA pierwsze miejsce zajął Świat Supli DAA (4 z 6 pkt, zakres punktacji 2–4), a punktacja dotyczy oświadczeń UE na etykiecie, liczby substancji pomocniczych i kosztu porcji, nie skuteczności.
Świat Supli to sklep z suplementami diety i sprzedaje produkty z DAA, w tym własnej marki, dlatego poniżej oddzielamy to, co pokazały badania, od porównania etykiet i cen. Jeśli powodem szukania DAA jest spadek libido, kłopoty z erekcją albo starania o dziecko, zacznij od sekcji o objawach, z którymi idzie się do lekarza.
Spis treści
1. Czy DAA naprawdę działa: krótka odpowiedź
W dostępnych małych badaniach u mężczyzn trenujących siłowo nie wykazano, by DAA zwiększał stężenie testosteronu względem placebo [2] [3] [4]. Wyniki dodatnie pochodzą z badań o słabszej konstrukcji: z 12-dniowego badania Topo i wsp. z 2009 r. u mężczyzn w wieku 27–37 lat, zrekrutowanych w ośrodku leczenia niepłodności [1], z badania bez grupy placebo u mężczyzn z nieprawidłowym nasieniem [7] i z badania preparatu trójskładnikowego [8]. U mężczyzn trenujących siłowo nie wykazano wzrostu testosteronu po 14 dniach [3], po 28 dniach [2] ani po 12 tygodniach [4], a u 16 wspinaczy po 2 tygodniach [9]; u 16 bokserów trenujących w warunkach obniżonej dostępności tlenu nie wykazano istotnej przewagi hormonalnej nad placebo [10]. Nie wykazano też, by DAA zwiększał siłę lub masę mięśni ponad to, co dał sam trening [2] [4].
Z tego wynika prosty podział. Jeśli chcesz kupić DAA mimo tych wyników, w sklepie jest osobna kategoria DAA i pozostałe suplementy dla mężczyzn, a porównanie produktów z DAA według etykiety i ceny porcji jest w rankingu produktów z DAA. Jeśli interesuje Cię sam testosteron, osobny poradnik jak podnieść testosteron naturalnie opisuje, co badania mówią o śnie, masie ciała, treningu, alkoholu i poszczególnych składnikach diety, oraz kiedy potrzebne są badania i lekarz. Jeśli zastanawiasz się, czy testosteron w tabletkach to lek, czy suplement, wyjaśnia to wpis o testosteronie w tabletkach.
2. Co to jest DAA (kwas D-asparaginowy): charakterystyka
DAA to skrót od angielskiej nazwy D-aspartic acid, czyli kwasu D-asparaginowego: aminokwasu obecnego w tkankach nerwowych i hormonalnych kręgowców, w tym człowieka [1]. Kwas asparaginowy ma dwie formy przestrzenne, L i D, a DAA to forma D. W doświadczeniach na szczurach forma D powstawała z formy L w przysadce i w jądrach przy udziale enzymu racemazy asparaginianowej; badano wybrane tkanki szczura, więc nie jest to opis wszystkich narządów człowieka [1]. Według przeglądu D’Aniello z 2007 r. kwas D-asparaginowy pełni w układzie nerwowym rolę przekaźnika lub modulatora sygnałów, a w układzie hormonalnym uczestniczy w regulacji wytwarzania i uwalniania hormonów [11].
W suplementach diety DAA występuje jako proszek albo kapsułki, sam lub w mieszankach sprzedawanych jako boostery testosteronu. Nie należy go mylić z lekami zawierającymi asparaginiany magnezu i potasu. W Rejestrze Produktów Leczniczych figurują m.in. tabletki z wodoroasparaginianem magnezu i potasu, które są źródłem tych dwóch pierwiastków; w wyszukiwaniu po nazwie powszechnej nie ma produktu leczniczego opisanego jako kwas D-asparaginowy (stan 2.10.2026) [12]. DAA jest więc w Polsce sprzedawany jako suplement diety, czyli żywność, a nie lek.
3. Jak DAA ma działać: badania na zwierzętach i komórkach
Hipoteza o DAA jako boosterze testosteronu pochodzi z badań na zwierzętach i izolowanych komórkach, a nie z badań u ludzi. Według tych doświadczeń kwas D-asparaginowy działa na osi podwzgórze, przysadka, jądra: w podwzgórzu szczura nasila uwalnianie gonadoliberyny (GnRH), w przysadce pobudza wydzielanie hormonu luteinizującego (LH), prolaktyny i hormonu wzrostu, a w komórkach Leydiga w jądrach uczestniczy w uwalnianiu testosteronu [11]. LH to hormon przysadki, który pobudza jądra do wytwarzania testosteronu [1].
W doświadczeniu Topo i wsp. szczury piły przez 12 dni roztwór D-asparaginianu sodu. Stężenie LH w surowicy było u nich wyższe o 51% niż u zwierząt kontrolnych, a stężenie testosteronu około dwukrotnie wyższe (10,4 wobec 5,1 ng/ml) [1]. Przegląd systematyczny Roshanzamir i Safavi objął 23 badania na zwierzętach: podawany z zewnątrz kwas D-asparaginowy zwiększał stężenie testosteronu u samców, przy czym efekt zależał od gatunku, płci i narządu [5].
Wyników uzyskanych u szczurów nie można przenosić na trenującego mężczyznę. Te same prace pokazują mechanizm, który jest możliwy, ale o tym, czy suplement działa u ludzi, rozstrzygają badania z grupą kontrolną u ludzi. Te opisujemy niżej.
4. Działanie DAA jako suplementu w świetle badań u ludzi
U ludzi wzrost testosteronu po DAA opisano w części małych badań: bez grupy placebo, z preparatem wieloskładnikowym albo u zdrowych ochotników, o których aktywności fizycznej publikacja nie podaje danych [1] [7] [8], natomiast w badaniach z placebo u trenujących siłowo go nie wykazano [2] [3] [4]. Przegląd systematyczny z 2017 r. przeszukał cztery bazy do października 2015 r. i z 396 rekordów zakwalifikował tylko 4 badania u ludzi; autorzy ocenili ich wyniki jako niespójne, a jakość jako słabą, i zrezygnowali z metaanalizy [5]. Po tej dacie ukazały się co najmniej trzy kolejne badania z randomizacją u osób trenujących; w żadnym nie wykazano przewagi DAA nad placebo w stężeniu testosteronu [4] [9] [10]. Ilości i formy DAA w tabeli to interwencje badawcze opisane w publikacjach, a nie zalecenia dawkowania; odróżniamy w niej kwas D-asparaginowy od D-asparaginianu sodu.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Badanie | Uczestnicy i czas | Interwencja badawcza (forma i ilość dziennie) | Wynik dla testosteronu i ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Topo i wsp. 2009 [1] | 23 zdrowych mężczyzn w wieku 27–37 lat, bez danych o aktywności fizycznej, przyjmowało D-asparaginian sodu, 20 placebo; 12 dni | D-asparaginian sodu, 3,12 g, w roztworze z witaminami B6, B12 i kwasem foliowym | Testosteron wyższy o 42% (z 4,5 do 6,4 ng/ml), LH wyższy o 33%; po 6 dniach bez istotnej zmiany. Krótki czas, brak danych o aktywności fizycznej uczestników, przydział do grup prawdopodobnie nielosowy [5] |
| Willoughby i Leutholtz 2013 [2] | 20 mężczyzn trenujących siłowo; 28 dni treningu 4 razy w tygodniu, DAA albo placebo | Kwas D-asparaginowy, 3 g | Testosteron całkowity i wolny, LH, GnRH i estradiol bez zmian; siła i skład ciała poprawiły się tak samo w obu grupach. Mała próba [5] |
| Melville i wsp. 2015 [3] | 24 mężczyzn z co najmniej 2-letnim stażem treningu siłowego; 14 dni, placebo albo jedna z dwóch ilości DAA | Kwas D-asparaginowy, 3 g albo 6 g | 3 g: bez istotnej zmiany. 6 g: testosteron całkowity niższy o około 12,5% (z 5,9 do 5,1 ng/ml), testosteron wolny niższy niż po placebo. Mała próba, 2 tygodnie |
| Melville i wsp. 2017 [4] | 22 mężczyzn trenujących siłowo, 19 ukończyło; 12 tygodni nadzorowanego treningu, DAA albo placebo | Kwas D-asparaginowy, 6 g | Testosteron całkowity i wolny bez zmian; estradiol niższy o 16%; siła i przyrost mięśni podobne w obu grupach. Mała próba |
| Crewther i wsp. 2019 [9] | 16 wspinaczy, układ krzyżowy z placebo; 2 tygodnie | Kwas D-asparaginowy, 3 g | Nie wykazano istotnego wpływu na testosteron, testosteron wolny ani LH. Pojedynczo ślepa próba, krótki czas |
| Płoszczyca i wsp. 2023 [10] | 16 bokserów w wieku 18–25 lat, DAA albo placebo; 14 dni, w tym 11 dni nocnej hipoksji | Kwas D-asparaginowy, 6 g | Brak istotnej różnicy między grupami w zmianach testosteronu, testosteronu wolnego, kortyzolu i LH. Mała próba, krótki czas, szczególne warunki hipoksji |
Badanie Topo i wsp. z 2009 r. jest źródłem przytaczanej informacji o wzroście testosteronu o 42%. Mężczyźni przez 12 dni pili rano roztwór D-asparaginianu sodu z dodatkiem witamin B6, B12 i kwasu foliowego; testosteron wzrósł u 20 z 23 osób, średnio z 4,5 do 6,4 ng/ml, a 3 dni po odstawieniu wynosił 5,8 ng/ml [1]. Autorzy przeglądu systematycznego wytknęli temu badaniu brak kryteriów włączenia, brak danych o masie ciała i aktywności uczestników oraz przydział do grup, który prawdopodobnie nie był losowy [5]. Badanie trwało niecałe dwa tygodnie, więc nie mówi nic o tym, czy efekt się utrzymuje.
U osób trenujących wynik był inny. Willoughby i Leutholtz w 2013 r. nie wykazali zmian żadnego z mierzonych hormonów po 28 dniach, a przyrost siły i masy mięśni był w grupie DAA taki sam jak po placebo [2]. Melville i wsp. w 2015 r. sprawdzili, czy doświadczeni zawodnicy potrzebują większej ilości: po 14 dniach wyższa z dwóch badanych ilości obniżyła testosteron całkowity o około 12,5%, a odpowiedź na DAA nie zależała od wyjściowego stężenia testosteronu [3]. Ci sami autorzy w 2017 r. podawali tę wyższą ilość przez 12 tygodni i nie wykazali zmiany testosteronu ani przewagi nad placebo w sile i przyroście mięśni [4].
Badanie Płoszczycy i wsp. z 2023 r. objęło 16 bokserów w wieku 18–25 lat podczas 11 dni nocnego pobytu w hipoksji normobarycznej, czyli w powietrzu o obniżonej zawartości tlenu. Przez 14 dni 8 zawodników przyjmowało DAA, a 8 placebo. Analiza nie wykazała istotnej różnicy między grupami w zmianach testosteronu całkowitego i wolnego, kortyzolu ani LH; testosteron wzrósł o około 20% po pierwszej nocy w hipoksji w obu grupach, co autorzy przypisali hipoksji, a nie suplementowi [10]. To mała próba, krótki czas i szczególne warunki, więc wyniku nie można uogólniać na zwykły trening.
Przegląd z 2017 r. opisuje jeszcze badanie Bloomera i wsp. z 2015 r.: 10 mężczyzn z nadwagą lub otyłością, w średnim wieku 42 lat i z niskim wyjściowym testosteronem, przyjmowało mieszankę DAA, azotanu sodu i witaminy D3; po 14 i 28 dniach nie wykazano istotnej zmiany testosteronu, a badanie nie miało grupy placebo [5]. Ten wynik nie potwierdza wyjaśnienia, że DAA podnosi testosteron u osób z niskim stężeniem wyjściowym, a u trenujących nie. Dostępne dane nie pozwalają wskazać grupy, w której efekt potwierdzono w badaniu z randomizacją i placebo.
Produkty z DAA porównujemy w rankingu poniżej; punktacja nie mierzy skuteczności. Drugi częsty składnik takich mieszanek opisujemy osobno we wpisie tribulus terrestris: opinie, działanie i skutki uboczne.
5. DAA a płodność i jakość nasienia
Dane o wpływie DAA na nasienie są wstępne i nie pozwalają uznać go za sprawdzony środek na płodność. Kwas D-asparaginowy występuje naturalnie w nasieniu: w badaniu obserwacyjnym z 2005 r. u 30 mężczyzn jego stężenie w plazmie nasienia wynosiło średnio 80 nmol/ml u dawców z prawidłowym nasieniem, 26 nmol/ml przy obniżonej liczbie i ruchliwości plemników oraz 12 nmol/ml przy braku plemników w nasieniu [13]. Badanie obserwacyjne pokazuje współwystępowanie, a nie to, że podawanie DAA poprawi nasienie.
Badanie interwencyjne z 2012 r. jest cytowane w opisach produktów na płodność. D’Aniello i wsp. podawali D-asparaginian sodu przez 90 dni 60 mężczyznom z obniżoną liczbą lub ruchliwością plemników. Stężenie plemników wzrosło z 8,2 do 16,5 mln/ml w jednej grupie i z 29,9 do 48,7 mln/ml w drugiej, a w ciążę zaszło 16 z 60 partnerek; autorzy opisali też wzrost LH i testosteronu w surowicy, od 1,3 do 1,6 raza względem wartości wyjściowych [7]. Badanie nie miało grupy placebo, więc nie wiadomo, jaka część poprawy nasienia, zmian hormonów i ciąż wystąpiłaby bez suplementu.
W 2025 r. opublikowano badanie z randomizacją i placebo u mężczyzn z niepłodnością o nieustalonej przyczynie: po 3 miesiącach w grupie 24 mężczyzn przyjmujących preparat odsetek plemników o ruchu postępowym wzrósł z 10,63% do 15,21%, wzrosło też stężenie testosteronu, a w grupie 24 mężczyzn przyjmujących placebo nie wykazano istotnych zmian [8]. Stężenie plemników, ich ruchliwość całkowita i odsetek form nieprawidłowych w grupie preparatu się nie poprawiły, a w ciążę zaszły partnerki 2 z 24 mężczyzn z tej grupy, czyli 8,3%; autorzy sami ocenili ten odsetek jako bardzo niski [8]. Przytoczone wyniki to porównanie stanu przed i po w każdej grupie osobno, więc same nie wykazują przewagi preparatu nad placebo. Preparat zawierał ponadto trzy składniki naraz: DAA, ubichinol i cynk, dlatego wyniku nie można przypisać samemu DAA. Brakuje kontrolowanych badań, w których sam DAA porównano z placebo pod kątem ciąż lub urodzeń.
Jeśli staracie się o dziecko od roku bez skutku, brytyjska służba zdrowia (NHS) zaleca wizytę u lekarza, a wcześniej, gdy kobieta ma 36 lat lub więcej albo wiadomo o możliwej przyczynie kłopotów z płodnością [14]. Suplement nie zastępuje badania nasienia i diagnostyki obojga partnerów.
6. DAA opinie a badania: skąd bierze się różnica
Opinia użytkownika o DAA może być pozytywna także wtedy, gdy suplement nie działa, bo pojedyncza osoba nie ma grupy kontrolnej, a siła poprawia się również bez suplementu. W badaniach z placebo widać to wyraźnie. U Willoughby’ego i Leutholtza siła i skład ciała poprawiły się po 28 dniach treningu w obu grupach, bez różnicy między DAA a placebo [2]. W 12-tygodniowym badaniu Melville’a i wsp. siła i przekrój mięśni wzrosły podobnie w obu grupach [4]. U wspinaczy stężenie kortyzolu i białka wiążącego hormony płciowe zmieniło się w czasie niezależnie od tego, czy przyjmowali DAA, czy placebo [9].
Osoba, która zaczyna DAA razem z nowym planem treningowym, dietą albo po okresie przemęczenia, może przypisać poprawę suplementowi. Relacja z forum nie pozwala rozdzielić tych wpływów, zwłaszcza gdy nie zawiera pomiaru hormonów przed stosowaniem i po nim.
Wiarygodny pomiar własnego testosteronu daje badanie krwi zlecone i omówione z lekarzem. Jakie badania krwi, w tym hormonalne, zleca się osobom stosującym środki anaboliczne, opisujemy we wpisie badania krwi a sterydy. Gdy niedobór testosteronu potwierdzi lekarz, leczenie ustala on sam; jak wygląda terapia testosteronem, opisuje wpis o TRT.
7. Skutki uboczne DAA opisane w badaniach
Bezpieczeństwo DAA jest słabo poznane, bo badania u ludzi były małe i krótkie. Żadne z opisanych badań u mężczyzn trenujących siłowo nie trwało dłużej niż 12 tygodni [4]; badania dotyczące płodności trwały do 90 dni [7] [8]. Autorzy przeglądu systematycznego z 2017 r. piszą wprost, że nie jest jasne, czy ilości stosowane w badaniach są dla ludzi bezpieczne, i że potrzeba danych o ilości bezpiecznej i skutecznej [5]. Nie ma więc podstaw, by uznać duże ilości DAA za bezpieczne.
- Zgłaszane dolegliwości. Według przeglądu z 2017 r. tylko jedno z włączonych badań u ludzi podało zdarzenia niepożądane: w badaniu Willoughby’ego i Leutholtza trzech uczestników zgłosiło drażliwość, nerwowość, przyspieszone bicie serca i ból głowy; przegląd nie podaje, czy należeli do grupy DAA, czy placebo, więc na tej podstawie nie można przypisać tych dolegliwości suplementowi [5].
- Spadek testosteronu. Przy wyższej z badanych ilości testosteron całkowity obniżył się po 14 dniach o około 12,5%, a testosteron wolny był niższy niż po placebo [3].
- Spadek estradiolu. Po 12 tygodniach estradiol był niższy o 16% niż na początku; autorzy nie wiązali tej zmiany z wynikami treningu [4].
- Dane ze zwierząt. W przysadce szczura kwas D-asparaginowy pobudza także wydzielanie prolaktyny [11], a w jednym z doświadczeń przytoczonych w przeglądzie nasilał wskaźniki stresu oksydacyjnego w nerkach, mózgu i sercu [5]. Nie wiadomo, czy dotyczy to ludzi.
Jeśli po DAA pojawi się kołatanie serca, ból głowy, rozdrażnienie albo kłopoty ze snem, przerwij stosowanie i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Osoby przyjmujące leki, leczące się z powodu chorób przewlekłych lub starające się o dziecko powinny uzgodnić suplement z lekarzem przed pierwszą porcją.
8. Oświadczenia zdrowotne UE i status DAA w sporcie
Kwas D-asparaginowy nie ma w Unii Europejskiej żadnego dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego. W wykazie z rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 nie ma pozycji dla kwasu asparaginowego ani dla żadnej z jego form [6]. Sprzedawca nie może więc pisać na etykiecie ani w opisie, że DAA podnosi testosteron, wspiera płodność lub buduje mięśnie. Jeśli na produkcie z DAA widzisz zdanie o testosteronie, sprawdź skład i brzmienie deklaracji: dopuszczone oświadczenie o testosteronie ma cynk. Cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi; to oświadczenie o zwykłej funkcji organizmu, które wolno stosować wyłącznie wobec żywności będącej co najmniej źródłem cynku, i nie oznacza ono podnoszenia testosteronu [6].
Kwas D-asparaginowy nie jest wymieniony z nazwy na liście substancji i metod zabronionych w sporcie na 2026 r.: w tekście listy opublikowanej przez Polską Agencję Antydopingową (POLADA) nie ma kwasu asparaginowego ani asparaginianów [15]. Brak nazwy nie przesądza jednak o statusie, bo lista obejmuje także substancje niewymienione imiennie, o podobnej budowie chemicznej lub podobnym działaniu biologicznym [15]. Zawodnik objęty kontrolą antydopingową powinien potwierdzić ocenę konkretnego produktu w POLADA; ryzyko dotyczy całego produktu, także składników innych niż DAA i takich, których producent nie zadeklarował. Dla porównania testosteron i inne steroidy anaboliczno-androgenne są zabronione w każdym czasie [15]; czym różnią się od suplementów, wyjaśniamy we wpisie sterydy anaboliczne a SARM-y.
9. Jak i po co stosować DAA: dawkowanie z badań i porcje z etykiet
Dostępne badania nie pozwalają zalecić skutecznej dawki DAA do zwiększania testosteronu u osób trenujących ani ustalić bezpieczeństwa długotrwałego stosowania: wyniki są niespójne, próby małe, a żadne z opisanych badań u mężczyzn trenujących siłowo nie trwało dłużej niż 12 tygodni [4] [5]. Wiadomo tylko, jakie ilości podawano w badaniach i co z tego wynikło. W badaniu Topo i wsp. uczestnicy przyjmowali D-asparaginian sodu przez 12 dni [1]. Zbliżona ilość, 3 g kwasu D-asparaginowego dziennie, nie zmieniła testosteronu u trenujących [2] [3] [9], a dwukrotnie większa, 6 g dziennie, obniżyła go po 2 tygodniach [3], nie zmieniła po 12 tygodniach [4] i nie dała istotnej przewagi nad placebo u bokserów [10]. Te liczby, zebrane także w tabeli badań, opisują interwencje badawcze, a nie zalecenia.
Osobną informacją jest to, co deklaruje producent i na co pozwala prawo. DAA nie ma dopuszczonego w UE oświadczenia zdrowotnego [6], więc etykieta podaje porcję, ale nie może obiecywać efektu. Z danych z badań i z etykiet wynikają trzy wnioski dla kupującego. Większa ilość nie działała lepiej, a w jednym badaniu działała gorzej [3]. Porcje na etykietach różnią się wielokrotnie między produktami: kapsułka DAA marki Świat Supli zawiera 500 mg, producent zaleca jedną dziennie, a w tabeli składu zaznacza, że dla tego składnika nie ustalono zalecanego dziennego spożycia, podczas gdy w badaniach podawano kilka razy więcej, więc wyników badań nie można wprost odnosić do takiej porcji. Nie przekraczaj porcji podanej na etykiecie i nie łącz kilku produktów z DAA naraz, bo wtedy sumują się ilości, których bezpieczeństwa nie sprawdzono [5].
Częstym pytaniem jest też łączenie DAA z kreatyną; kreatyna nie ma potwierdzonej skuteczności jako sposób podnoszenia testosteronu, ale ma dopuszczone oświadczenie o wydolności, co opisujemy we wpisie kreatyna a testosteron.
10. Ranking produktów z DAA 2026: etykieta, skład i cena porcji
Porównaliśmy wszystkie 4 dostępne w sklepie 3.10.2026 suplementy, w których DAA jest głównym składnikiem (DAA jest w nich składnikiem o największej ilości w porcji dziennej według karty produktu; pozostałe produkty w kategorii sklepu to kompleksy z DAA, w których DAA nie jest głównym składnikiem, oraz preparaty bez DAA), w trzech sprawdzalnych kryteriach dotyczących etykiety (maksymalnie 6 punktów); skład, porcje i ceny pochodzą z kart produktów, odczyt 3.10.2026. Ceny w sklepie mogą się zmienić, więc aktualną cenę sprawdź na karcie produktu. Ranking nie mierzy skuteczności: u mężczyzn trenujących siłowo badania nie wykazały wzrostu testosteronu po DAA [2] [3] [4], a oświadczenie UE dotyczy tylko składników towarzyszących, nie DAA [6]. Pełną ofertę znajdziesz w kategorii DAA i pozostałe w sklepie Świat Supli; kompleksy z niewielką ilością DAA, np. Promaker Boosteron Maxxx i Świat Supli Booster Testosteronu (według kart po 300 mg DAA w 3 kapsułkach obok ekstraktów roślinnych i cynku), porównuje ranking boosterów testosteronu, a buzdyganek, drugi częsty składnik takich mieszanek, ranking suplementów z buzdyganem.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Miejsce | Produkt | Główne składniki w porcji dziennej | Oświadczenia UE dla składników innych niż DAA (0–2) | Substancje pomocnicze (0–2) | Koszt porcji dziennej (0–2) | Suma (0–6) | Ilość DAA a badania (bez punktów) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Świat Supli DAA, 60 kapsułek | kwas D-asparaginowy 500 mg (1 kapsułka) | 0 | 2 (2 pozycje) | 2 (0,28 zł) | 4 | 500 mg, czyli 6 razy mniej niż 3 g z badań [2] [3] [9] |
| 2 | Olimp Xtreme Prolact-Block, 60 tabletek | 1 tabletka: kwas D-asparaginowy 1600 mg, cynk 7,5 mg, witamina B6 2,1 mg, witamina E 7,5 mg (porcja dzienna 1–2 tabletki) | 2 (cynk, witamina B6) | 0 (5 pozycji) | 1 (1,60 zł) | 3 | 1,6 g w 1 tabletce, 3,2 g w 2 tabletkach; 3 g bez wzrostu testosteronu u trenujących [2] [3] [9] |
| 3 | OstroVit DAA 3000, 90 kapsułek | 3 kapsułki: kwas D-asparaginowy 3000 mg | 0 | 1 (3 pozycje) | 2 (0,77 zł) | 3 | 3 g, czyli ilość z badań, w których nie wykazano wzrostu testosteronu u trenujących [2] [3] [9] |
| 4 | Scitec Nutrition DAA PRO, 100 kapsułek | 4 kapsułki: kwas D-asparaginowy 3000 mg, kwas pantotenowy 0,9 mg, cynk 1,5 mg, dimetyloglicyna 200 mg | 2 (cynk, kwas pantotenowy, oba na progu 15% referencyjnej wartości spożycia, RWS) | 0 (wykaz niepodany) | 0 (2,16 zł) | 2 | 3 g, czyli ilość z badań, w których nie wykazano wzrostu testosteronu u trenujących [2] [3] [9] |
Przy równej sumie wyżej jest produkt z wyższą oceną za oświadczenia UE, potem z niższym kosztem porcji (Olimp Xtreme Prolact-Block i OstroVit DAA 3000 mają po 3 pkt). Wysoka suma nie oznacza skuteczniejszego produktu: pierwsze miejsce Świat Supli DAA wynika z krótkiego wykazu substancji pomocniczych i niskiego kosztu porcji, a ilość DAA jest w nim kilkakrotnie mniejsza niż w badaniach.
11. Jak liczyliśmy punkty
- Oświadczenia UE dla składników innych niż DAA (0–2): po 1 pkt za każdy składnik z dopuszczonym oświadczeniem dotyczącym hormonów, obecny w porcji dziennej w ilości co najmniej źródła składnika, czyli 15% RWS: cynk (pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi), witamina B6 (przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej) i kwas pantotenowy (przyczynia się do prawidłowej syntezy i metabolizmu hormonów steroidowych, witaminy D i niektórych neuroprzekaźników) [6]; maksymalnie 2 pkt. Oświadczenie dotyczy składnika, nie produktu i nie DAA, i nie oznacza podnoszenia testosteronu.
- Substancje pomocnicze (0–2): preferencja dla krótszego wykazu pozycji poza składnikami aktywnymi (wypełniacze, substancje przeciwzbrylające i glazurujące, otoczka kapsułki, woda): 2 pkt za nie więcej niż 2 pozycje, 1 pkt za 3–4, 0 pkt za 5 lub więcej albo gdy karta nie podaje wykazu. Liczba pozycji nie mówi o jakości ani bezpieczeństwie produktu.
- Koszt porcji dziennej (0–2): 2 pkt do 1,00 zł włącznie, 1 pkt powyżej 1,00 zł do 2,00 zł włącznie, 0 pkt powyżej 2,00 zł; cena z karty (odczyt 3.10.2026) podzielona przez liczbę porcji dziennych w opakowaniu, a gdy producent podaje zakres porcji (Olimp: 1–2 tabletki), liczona jest porcja górna.
- Ilość DAA a badania (bez punktów): kolumna informacyjna. W badaniach u trenujących podawano 3 g [2] [3] [9] albo 6 g kwasu D-asparaginowego dziennie [3] [4] [10]; to interwencje badawcze, nie zalecenia, a wyniki nie przenoszą się na produkt.
Wszystkie produkty w rankingu były dostępne w dniu odczytu.
12. Produkty z rankingu: skład, cena i ograniczenia
Karty są w kolejności rankingu; dane o porcji, składzie, cenie i ostrzeżeniach pochodzą ze stron produktów w sklepie (odczyt 3.10.2026). Każdy z tych produktów jest suplementem diety, a nie lekiem, i nie zastępuje leczenia ani badań hormonalnych.
1. Świat Supli DAA, 60 kapsułek (4/6 pkt)
Producent zaleca 1 kapsułkę dziennie rano na czczo, popitą dużą ilością wody; kapsułka zawiera 500 mg kwasu D-asparaginowego, a opakowanie wystarcza na 60 dni. Cena 16,99 zł, czyli 0,28 zł za porcję (odczyt 3.10.2026, cena w sklepie może się zmienić). Według tabeli na stronie produktu dla tego składnika nie ustalono zalecanego dziennego spożycia. DAA nie ma dopuszczonego w UE oświadczenia zdrowotnego [6], a porcja 500 mg jest 6 razy mniejsza niż 3 g, przy których w badaniach u trenujących nie wykazano wzrostu testosteronu [2] [3] [9]; wyniki badań nie przenoszą się więc na ten produkt.
Skład: kwas D-asparaginowy, celuloza mikrokrystaliczna (substancja wypełniająca), otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy (kapsułka roślinna). Według strony produktu może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki. Strona produktu podaje, że preparat nie jest przeznaczony dla dzieci, kobiet w ciąży ani karmiących piersią, a także osób uczulonych na którykolwiek ze składników. Nie stosuj w ciąży, podczas karmienia piersią ani u osób niepełnoletnich. Przy przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych i staraniach o dziecko uzgodnij stosowanie z lekarzem.
2. Olimp Xtreme Prolact-Block, 60 tabletek (3/6 pkt)
Według strony produktu porcja dzienna to 1–2 tabletki. W jednej tabletce jest 1600 mg kwasu D-asparaginowego, 7,5 mg cynku (75% RWS), 2,1 mg witaminy B6 (150% RWS) i 7,5 mg witaminy E (62,5% RWS). Dwie tabletki dają 3,2 g DAA i 15 mg cynku, a górny tolerowany poziom spożycia cynku dla dorosłych wynosi 25 mg dziennie ze wszystkich źródeł [18], więc wlicz cynk z diety i innych preparatów. Cena 47,99 zł: 0,80 zł za tabletkę, czyli 0,80–1,60 zł za porcję dzienną (do punktacji przyjęto 2 tabletki; odczyt 3.10.2026, cena w sklepie może się zmienić). Oświadczenia z rozporządzenia 432/2012 dotyczą cynku (utrzymanie prawidłowego poziomu testosteronu we krwi) i witaminy B6 (regulacja aktywności hormonalnej), a nie DAA [6]. Ilość 3 g DAA dziennie nie zwiększyła testosteronu u trenujących w badaniach [2] [3] [9].
Skład: kwas D-asparaginowy, substancje wypełniające (celuloza mikrokrystaliczna, izomalt), diglicynian cynku, substancja przeciwzbrylająca (sole magnezowe kwasów tłuszczowych), octan DL-alfa-tokoferylu, substancja przeciwzbrylająca (dwutlenek krzemu), substancja glazurująca (glikol polietylenowy), chlorowodorek pirydoksyny. Strona produktu nie podaje informacji o alergenach, więc sprawdź je na opakowaniu. Według strony produktu nie należy przekraczać zalecanego dziennego spożycia, a produkt nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet w ciąży. Nie stosuj w ciąży, podczas karmienia piersią ani u osób niepełnoletnich. Przy przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych i staraniach o dziecko uzgodnij stosowanie z lekarzem.
3. OstroVit DAA 3000, 90 kapsułek (3/6 pkt)
Według strony produktu porcja to 3 kapsułki, czyli 3000 mg kwasu D-asparaginowego, spożywane 30 minut przed snem; opakowanie wystarcza na 30 dni. Cena 22,99 zł, czyli 0,77 zł za porcję (odczyt 3.10.2026, cena w sklepie może się zmienić). DAA nie ma dopuszczonego w UE oświadczenia zdrowotnego [6], a według tabeli składników aktywnych i wykazu składników na stronie produktu jedynym składnikiem aktywnym jest DAA. Porcja 3 g to ilość badana u trenujących, u których nie wykazano wzrostu testosteronu [2] [3] [9]; przy 6 g dziennie testosteron obniżył się po 14 dniach [3], więc nie zwiększaj porcji ponad etykietę.
Skład: kwas D-asparaginowy, otoczka kapsułki (żelatyna, woda oczyszczona), substancja przeciwzbrylająca (sole magnezowe kwasów tłuszczowych). Strona produktu nie podaje informacji o alergenach, więc sprawdź je na opakowaniu. Według strony produktu nie należy przekraczać zalecanego dziennego spożycia, a produkt nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet w ciąży. Nie stosuj w ciąży, podczas karmienia piersią ani u osób niepełnoletnich. Przy przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych i staraniach o dziecko uzgodnij stosowanie z lekarzem.
4. Scitec Nutrition DAA PRO, 100 kapsułek (2/6 pkt)
Według strony produktu porcja to 4 kapsułki dziennie; opakowanie wystarcza na 25 dni. W porcji tabela składników aktywnych podaje 3000 mg kwasu D-asparaginowego, 0,9 mg kwasu pantotenowego, 1,5 mg cynku i 200 mg dimetyloglicyny. Cena 53,99 zł, czyli 2,16 zł za porcję (odczyt 3.10.2026, cena w sklepie może się zmienić). Cynk i kwas pantotenowy występują w ilości równej 15% RWS, więc leżą na progu, od którego wolno stosować ich oświadczenia: o utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi (cynk) i o prawidłowej syntezie i metabolizmie hormonów steroidowych (kwas pantotenowy) [6]. Dla DAA i dimetyloglicyny w wykazie rozporządzenia nie ma oświadczeń [6]. Ilość 3 g DAA dziennie nie zwiększyła testosteronu u trenujących w badaniach [2] [3] [9].
Skład według tabeli składników aktywnych na stronie produktu; pełnego wykazu składników, w tym substancji pomocniczych i alergenów, strona nie podaje, więc sprawdź go na opakowaniu. Według strony produktu nie należy przekraczać zalecanego dziennego spożycia, a produkt nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet w ciąży. Nie stosuj w ciąży, podczas karmienia piersią ani u osób niepełnoletnich. Przy przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych i staraniach o dziecko uzgodnij stosowanie z lekarzem.
13. Jak wybrać suplement z DAA: podsumowanie
Po pierwsze, DAA nie ma potwierdzonego działania podnoszącego testosteron u trenujących [2] [3] [4], więc nie wybieraj DAA z oczekiwaniem wzrostu testosteronu, siły lub masy mięśni; opisane badania u trenujących nie potwierdziły takich korzyści. Po drugie, porównaj w tabeli składu ilość DAA w porcji dziennej i koszt porcji; większa ilość nie działała lepiej, a w jednym badaniu obniżyła testosteron [3]. Po trzecie, jeśli zależy Ci na składnikach z oświadczeniami UE, sprawdź, czy porcja zawiera cynk lub witaminę B6 w ilości co najmniej źródła i zsumuj cynk z diety i ze wszystkich suplementów: górny tolerowany poziom spożycia dla dorosłych to 25 mg dziennie łącznie, a nie zalecana dawka suplementu [6] [18]. Po czwarte, nie łącz kilku produktów z DAA naraz, bo ilości się sumują, a bezpieczeństwa dużych ilości nie sprawdzono [5].
Zobacz boostery testosteronu w sklepie
14. Objawy alarmowe: kiedy do lekarza
- problemy z erekcją, które się powtarzają: zgłoś się do lekarza, bo mogą towarzyszyć m.in. nadciśnieniu, cukrzycy i zaburzeniom hormonalnym [16],
- obniżone libido, które Cię niepokoi albo pojawiło się po rozpoczęciu leku: porozmawiaj z lekarzem, zamiast odstawiać lek na własną rękę [17],
- rok starań o dziecko bez skutku, a przy wieku kobiety 36 lat lub więcej wcześniej: wizyta u lekarza [14],
- kołatanie serca, ból głowy lub rozdrażnienie po DAA: przerwij stosowanie i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą,
- ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie albo nagłe objawy neurologiczne, np. opadnięcie kącika ust, niedowład lub zaburzenia mowy: dzwoń pod 112,
- sama wysypka po suplemencie: odstaw produkt i skonsultuj się z lekarzem,
- nagły obrzęk ust, języka lub gardła, duszność albo szybko nasilająca się reakcja po suplemencie: dzwoń pod 112.
15. Pytania o DAA
15.1. Czy DAA podnosi testosteron?
U mężczyzn trenujących siłowo nie wykazano wzrostu testosteronu po DAA w trzech badaniach z randomizacją, trwających od 14 dni do 12 tygodni [2] [3] [4]. Wzrost opisano w badaniach o słabszej konstrukcji: o 42% po 12 dniach u 23 zdrowych mężczyzn w wieku 27–37 lat, których aktywności fizycznej nie scharakteryzowano [1], oraz w badaniu bez grupy placebo u mężczyzn z nieprawidłowym nasieniem [7]; przegląd systematyczny ocenił dane u ludzi jako niespójne i słabej jakości [5].
15.2. D-aspartic acid: co to jest i czy to to samo co kwas asparaginowy?
D-aspartic acid to angielska nazwa kwasu D-asparaginowego, w skrócie DAA lub D-AA. Kwas asparaginowy ma dwie formy, L i D, a DAA to wyłącznie forma D, obecna w tkankach nerwowych i hormonalnych, także u człowieka [1]. Leki z asparaginianem magnezu i potasu są źródłem tych pierwiastków i nie są preparatami DAA [12].
15.3. Jakie są opinie o DAA i czy można im ufać?
Relacja użytkownika nie odróżnia działania suplementu od wpływu treningu i diety. W badaniach z placebo siła i masa mięśni rosły tak samo w obu grupach [2] [4], dlatego pojedyncza relacja bez pomiaru hormonów i bez grupy kontrolnej nie dowodzi działania DAA.
15.4. Jakie jest dawkowanie DAA i ile kosztuje porcja?
Dostępne badania nie pozwalają zalecić skutecznej dawki DAA do zwiększania testosteronu u trenujących ani ustalić bezpieczeństwa długotrwałego stosowania, bo ich wyniki są niespójne [5]. W przytoczonych badaniach u osób trenujących podawano 3 g albo 6 g kwasu D-asparaginowego dziennie; zestawiamy te ilości w tabeli badań jako interwencje badawcze, nie zalecenia; większa ilość nie działała lepiej, a w jednym badaniu obniżyła testosteron [3]. Osobna informacja: DAA nie ma dopuszczonego w UE oświadczenia zdrowotnego [6]. Nie przekraczaj porcji z etykiety produktu. Porcje dzienne z kart czterech produktów z rankingu zawierają od 500 mg do 3,2 g DAA, a koszt porcji wynosi od 0,28 zł do 2,16 zł (odczyt 3.10.2026, ceny w sklepie mogą się zmienić); szczegóły są w rankingu.
15.5. Czy DAA ma skutki uboczne?
W jednym badaniu trzech uczestników zgłosiło drażliwość, nerwowość, przyspieszone bicie serca i ból głowy, ale przegląd nie podaje, czy należeli do grupy DAA, czy placebo, więc nie można na tej podstawie przypisać tych dolegliwości DAA [5]. Opisano też spadek testosteronu przy wyższej badanej ilości [3] i spadek estradiolu po 12 tygodniach [4]. Długotrwałego stosowania nie zbadano [5].
15.6. Czy DAA poprawia płodność?
Poprawę parametrów nasienia opisało badanie bez grupy placebo [7] oraz badanie z placebo, w którym DAA podawano razem z ubichinolem i cynkiem, a w ciążę zaszły partnerki 2 z 24 mężczyzn [8]. Brakuje kontrolowanych badań samego DAA oceniających odsetek ciąż lub żywych urodzeń, dlatego nie można uznać go za sprawdzony środek na płodność.
Niezależnie od suplementów: po roku starań o dziecko bez skutku zgłoście się do lekarza. Wcześniej, jeśli partnerka ma 36 lat lub więcej albo istnieje znana możliwa przyczyna problemów z płodnością [14].
15.7. Czy DAA jest dozwolony w sporcie?
Kwas D-asparaginowy nie jest wymieniony z nazwy na liście substancji i metod zabronionych na 2026 r., ale lista obejmuje też substancje niewymienione imiennie [15]. Ostateczną ocenę konkretnego produktu zawodnik powinien potwierdzić w POLADA; ryzyko dotyczy też składników innych niż DAA, w tym niezadeklarowanych.
16. Werdykt: podsumowanie
- DAA nie ma potwierdzonego działania podnoszącego testosteron u trenujących: trzy badania z randomizacją nie wykazały wzrostu [2] [3] [4], podobnie jak badania u wspinaczy [9] i u bokserów [10].
- Wzrost testosteronu opisano w badaniach o słabszej konstrukcji, np. o 42% po 12 dniach u 23 zdrowych mężczyzn, których aktywności fizycznej nie scharakteryzowano [1], i w badaniu bez grupy placebo [7]; przegląd systematyczny ocenił dane u ludzi jako niespójne i słabej jakości [5].
- Przy wyższej badanej ilości testosteron spadł o około 12,5% po 14 dniach [3]; większa ilość nie oznacza lepszego efektu.
- Dane o nasieniu pochodzą z badania bez placebo [7] i z badania mieszanki z ubichinolem i cynkiem, w którym w ciążę zaszły partnerki 2 z 24 mężczyzn [8]; nie rozstrzygają o samym DAA.
- Dostępne badania nie pozwalają zalecić skutecznej dawki ani ustalić bezpieczeństwa długiego stosowania i dużych ilości [5].
- DAA nie ma dopuszczonego w UE oświadczenia zdrowotnego [6]. Nie jest wymieniony z nazwy na liście zabronionej w sporcie na 2026 r., ale ocenę konkretnego produktu zawodnik powinien potwierdzić w POLADA [15].
- Ranking czterech produktów z DAA ze sklepu punktuje etykietę, substancje pomocnicze i koszt porcji, a nie skuteczność: pierwsze miejsce zajmuje Świat Supli DAA (4 z 6 pkt), przy ilości DAA w porcji kilkakrotnie mniejszej niż w badaniach.
- Oświadczenia mają cynk, dla prawidłowego poziomu testosteronu we krwi, a kreatyna ma oświadczenie o zwiększaniu wydolności fizycznej podczas następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń u dorosłych wykonujących intensywny wysiłek fizyczny, przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie [6]; przy objawach niedoboru testosteronu potrzebny jest lekarz [16] [17].
17. Źródła
- Topo E., Soricelli A., D’Aniello A., Ronsini S., D’Aniello G. The role and molecular mechanism of D-aspartic acid in the release and synthesis of LH and testosterone in humans and rats. Reproductive Biology and Endocrinology 2009;7:120 (badanie kontrolowane u ludzi i doświadczenia na szczurach: 23 zdrowych mężczyzn w wieku 27–37 lat z ośrodka leczenia niepłodności i 20 w grupie placebo; interwencja badawcza, nie zalecenie: 3,12 g D-asparaginianu sodu dziennie w roztworze z witaminami B6, B12 i kwasem foliowym przez 12 dni; LH z 4,2 do 5,6 mIU/ml, czyli +33%, testosteron z 4,5 do 6,4 ng/ml, czyli +42%, wzrost u 20 z 23 osób, po 6 dniach bez istotnej zmiany, 3 dni po odstawieniu 5,8 ng/ml; szczury po 12 dniach: LH +51%, testosteron 10,4 wobec 5,1 ng/ml; racemaza asparaginianowa w przysadce i jądrach szczura; ograniczenia: 12 dni, brak opisu randomizacji i charakterystyki uczestników). europepmc.org/article/MED/19860889. Dostęp: 2.10.2026.
- Willoughby D.S., Leutholtz B. D-aspartic acid supplementation combined with 28 days of heavy resistance training has no effect on body composition, muscle strength, and serum hormones associated with the hypothalamo-pituitary-gonadal axis in resistance-trained men. Nutrition Research 2013;33(10):803–810 (badanie z randomizacją u mężczyzn trenujących siłowo, 20 uczestników według przeglądu z pozycji 5; interwencja badawcza, nie zalecenie: 3 g kwasu D-asparaginowego albo placebo dziennie przez 28 dni przy treningu 4 razy w tygodniu; testosteron całkowity i wolny, LH, GnRH i estradiol bez zmian; siła i skład ciała poprawione w obu grupach bez różnicy; ograniczenia: mała próba, 4 tygodnie; dane z abstraktu). europepmc.org/article/MED/24074738. Dostęp: 2.10.2026.
- Melville G.W., Siegler J.C., Marshall P.W. Three and six grams supplementation of d-aspartic acid in resistance trained men. Journal of the International Society of Sports Nutrition 2015;12:15 (badanie z randomizacją: 24 mężczyzn z co najmniej 2-letnim stażem treningu siłowego, trzy grupy; interwencje badawcze, nie zalecenia: placebo, 3 g albo 6 g kwasu D-asparaginowego dziennie przez 14 dni; 3 g bez istotnego wpływu; 6 g: testosteron całkowity z 5,9 do 5,1 ng/ml, czyli około −12,5%, testosteron wolny niższy niż po placebo; brak korelacji odpowiedzi z wyjściowym testosteronem, r = 0,10; ograniczenia: mała próba, 2 tygodnie). europepmc.org/article/MED/25844073. Dostęp: 2.10.2026.
- Melville G.W., Siegler J.C., Marshall P.W.M. The effects of d-aspartic acid supplementation in resistance-trained men over a three month training period: A randomised controlled trial. PLoS One 2017;12(8):e0182630 (badanie z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i placebo: 22 mężczyzn w wieku 18–36 lat trenujących siłowo od co najmniej 2 lat, 19 ukończyło; interwencja badawcza, nie zalecenie: 6 g kwasu D-asparaginowego dziennie albo placebo przez 12 tygodni nadzorowanego treningu 4 razy w tygodniu; testosteron całkowity i wolny bez zmian; estradiol −16%, 95% CI od −27% do −5%; siła i przyrost mięśni podobne w obu grupach; ograniczenie: mała próba). europepmc.org/article/MED/28841667. Dostęp: 2.10.2026.
- Roshanzamir F., Safavi S.M. The putative effects of D-Aspartic acid on blood testosterone levels: A systematic review. International Journal of Reproductive BioMedicine 2017;15(1):1–10 (przegląd systematyczny: PubMed, Web of Science, ProQuest i Scopus do października 2015 r., 396 rekordów, włączono 23 badania na zwierzętach i 4 u ludzi: Topo 2009, Willoughby 2013, Bloomer 2015 i Melville 2015; u samców zwierząt wzrost testosteronu, u ludzi wyniki niespójne i badania słabej jakości, bez metaanalizy; opis badania Bloomera: 10 mężczyzn z nadwagą lub otyłością, średnio 42 lata, mieszanka DAA, azotanu sodu i witaminy D3, bez placebo, bez istotnej zmiany testosteronu po 14 i 28 dniach; zdarzenia niepożądane podało jedno badanie: trzech uczestników z drażliwością, nerwowością, przyspieszonym biciem serca i bólem głowy; autorzy: nie jest jasne, czy ilości stosowane w badaniach są bezpieczne dla ludzi). europepmc.org/article/MED/28280794. Dostęp: 2.10.2026.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (załącznik: brak pozycji dla kwasu asparaginowego i pojedynczych aminokwasów; brzmienie i warunki oświadczeń dla cynku i kreatyny). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 2.10.2026.
- D’Aniello G., Ronsini S., Notari T. i wsp. D-Aspartate, a Key Element for the Improvement of Sperm Quality. Advances in Sexual Medicine 2012;2(4):45–53 (badanie interwencyjne bez grupy kontrolnej: 30 mężczyzn z oligoastenozoospermią i 30 z astenozoospermią; interwencja badawcza, nie zalecenie: 2,66 g kwasu D-asparaginowego dziennie jako roztwór D-asparaginianu sodu przez 90 dni; stężenie plemników z 8,2 do 16,5 mln/ml i z 29,9 do 48,7 mln/ml; ciąże u 16 z 60 partnerek; LH i testosteron w surowicy wyższe od 1,3 do 1,6 raza względem wartości wyjściowych; ograniczenia: brak placebo i randomizacji, czasopismo spoza bazy Europe PMC, dane ze strony wydawcy). scirp.org, paperid=24016. Dostęp: 2.10.2026.
- GamalEl Din S.F., Elnashar A.M., Elkhiat Y. i wsp. Evaluation of in vivo supplementation of 2660 mg D-aspartic acid and 200 mg ubiquinol and 10 mg zinc on different semen parameters in idiopathic male infertility: a randomized double blind placebo controlled study. Archivio Italiano di Urologia e Andrologia 2025;97(2):13554 (badanie z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i placebo: 75 zrekrutowanych mężczyzn z niepłodnością idiopatyczną, po 24 w grupie preparatu i placebo; interwencja badawcza, nie zalecenie: 2660 mg kwasu D-asparaginowego, 200 mg ubichinolu i 10 mg cynku raz dziennie przez 3 miesiące; w grupie preparatu ruch postępowy plemników z 10,63% do 15,21%, p = 0,047, i wzrost testosteronu całkowitego, p = 0,009, przy braku poprawy stężenia plemników, ruchliwości całkowitej i odsetka form nieprawidłowych; w grupie placebo bez istotnych zmian; ciąże u partnerek 2 z 24 mężczyzn z grupy preparatu, czyli 8,3%, liczby ciąż w grupie placebo nie podano; ograniczenia: wartości p dotyczą porównania przed i po w obrębie grup, bez bezpośredniego porównania zmian między grupami, preparat trójskładnikowy, mała próba, 3 miesiące, bez pomiaru LH; dane z pełnego tekstu). europepmc.org/article/MED/40248985; pełny tekst: pagepressjournals.org, artykuł 13554. Dostęp: 2.10.2026.
- Crewther B., Witek K., Draga P., Zmijewski P., Obmiński Z. Short-Term d-Aspartic Acid Supplementation Does Not Affect Serum Biomarkers Associated With the Hypothalamic-Pituitary-Gonadal Axis in Male Climbers. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism 2019;29(3):259–264 (badanie z randomizacją w układzie krzyżowym, pojedynczo ślepa próba, 16 wspinaczy; interwencja badawcza, nie zalecenie: 3 g kwasu D-asparaginowego albo placebo dziennie przez 2 tygodnie, 2 tygodnie przerwy; bez istotnego wpływu na testosteron, wyliczony testosteron wolny i LH; zmiany kortyzolu i białka wiążącego hormony płciowe w czasie niezależne od suplementu; ograniczenia: mała próba, krótki czas; dane z abstraktu). europepmc.org/article/MED/29893592. Dostęp: 2.10.2026.
- Płoszczyca K., Czuba M., Zakrzeska A., Gajda R. The Effects of Six-Gram D-Aspartic Acid Supplementation on the Testosterone, Cortisol, and Hematological Responses of Male Boxers Subjected to 11 Days of Nocturnal Exposure to Normobaric Hypoxia. Nutrients 2023;16(1):76 (badanie z randomizacją i placebo: 16 bokserów w wieku 18–25 lat, po 8 w grupie; interwencja badawcza, nie zalecenie: 6 g kwasu D-asparaginowego dziennie albo celuloza przez 14 dni, w tym 11 dni pobytu przez 10–12 godzin na dobę w hipoksji normobarycznej odpowiadającej wysokości ok. 2500 m; brak istotnej interakcji grupa × czas dla testosteronu, testosteronu wolnego, kortyzolu i LH; testosteron wyższy o 22,5% i 20,2% po pierwszej nocy hipoksji w grupie DAA i placebo; pole pod krzywą testosteronu bez różnic między grupami; ograniczenia: mała próba, krótki czas, szczególne warunki hipoksji, brak pomiaru tuż przed pierwszą ekspozycją; dane z pełnego tekstu). europepmc.org/article/MED/38201906. Dostęp: 2.10.2026.
- D’Aniello A. D-Aspartic acid: an endogenous amino acid with an important neuroendocrine role. Brain Research Reviews 2007;53(2):215–234 (przegląd narracyjny badań głównie na zwierzętach i komórkach: kwas D-asparaginowy jako przekaźnik lub modulator w układzie nerwowym; w podwzgórzu szczura nasila uwalnianie GnRH, w przysadce pobudza wydzielanie prolaktyny, LH i hormonu wzrostu, w komórkach Leydiga uczestniczy w uwalnianiu testosteronu; ograniczenie: dane przedkliniczne; dane z abstraktu). europepmc.org/article/MED/17118457. Dostęp: 2.10.2026.
- Rejestr Produktów Leczniczych, Centrum e-Zdrowia. Wyszukiwanie po nazwie powszechnej zawierającej aspart oraz asparag i po nazwie produktu zawierającej aspar (stan 2.10.2026: m.in. tabletki z wodoroasparaginianem magnezu i potasu, asparaginian ornityny, insulina aspart, asparaginaza; brak pozycji opisanej jako kwas D-asparaginowy; rejestr potwierdza status produktu leczniczego, nie wskazania dla konkretnej osoby). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, Rejestr Produktów Leczniczych. Dostęp: 2.10.2026.
- D’Aniello G., Ronsini S., Guida F., Spinelli P., D’Aniello A. Occurrence of D-aspartic acid in human seminal plasma and spermatozoa: possible role in reproduction. Fertility and Sterility 2005;84(5):1444–1449 (prospektywne badanie obserwacyjne: po 10 mężczyzn z prawidłowym nasieniem, z oligoastenoteratozoospermią i z azoospermią nieobturacyjną; kwas D-asparaginowy w plazmie nasienia 80 ± 12, 26 ± 6 i 12 ± 1,5 nmol/ml; ograniczenie: mała próba, badanie nie ocenia skutków suplementacji). europepmc.org/article/MED/16275242. Dostęp: 2.10.2026.
- NHS. Infertility (strona informacyjna brytyjskiej służby zdrowia: wizyta u lekarza po roku starań o dziecko bez skutku, wcześniej u kobiet w wieku 36 lat i więcej oraz przy znanej możliwej przyczynie; słaba jakość nasienia wśród częstych przyczyn; przegląd strony 9.08.2023). nhs.uk/conditions/infertility. Dostęp: 2.10.2026.
- Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026 (kwas asparaginowy i asparaginiany nie występują w tekście listy; klasy listy obejmują także inne substancje o podobnej strukturze chemicznej lub podobnym działaniu biologicznym, więc brak nazwy nie rozstrzyga o statusie produktu; klasa S1.1: steroidy anaboliczno-androgenne, w tym testosteron, zabronione w każdym czasie). antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf. Dostęp: 2.10.2026.
- NHS. Erection problems (erectile dysfunction) (strona informacyjna brytyjskiej służby zdrowia: przyczyny problemów z erekcją, m.in. nadciśnienie, wysoki cholesterol, cukrzyca, depresja, lęk i zaburzenia hormonalne; zalecenie wizyty u lekarza, gdy problemy się powtarzają; przegląd strony 28.07.2023). nhs.uk/conditions/erection-problems-erectile-dysfunction. Dostęp: 2.10.2026.
- NHS. Low sex drive (loss of libido) (strona informacyjna brytyjskiej służby zdrowia: częste przyczyny obniżonego popędu, w tym niektóre leki, i kiedy zgłosić się do lekarza; przegląd strony 26.05.2026). nhs.uk/conditions/loss-of-libido. Dostęp: 2.10.2026.
- European Food Safety Authority. Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food (SCF) and the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), wersja 11 z sierpnia 2025 r., zgodnie z nagłówkiem dokumentu; nazwa pliku w adresie nadal zawiera oznaczenie version-8 (tabela zbiorcza górnych tolerowanych poziomów spożycia; dla cynku u dorosłych 25 mg dziennie ze wszystkich źródeł, wartość graniczna, nie zalecana ilość). efsa.europa.eu, UL summary tables. Dostęp: 4.10.2026.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
