Metanabol, czyli Dianabol, to metandienon: doustny steryd anaboliczno-androgenny 17α-alkilowany, czyli z grupą alkilową, najczęściej metylową, w pozycji 17α, która spowalnia jego rozkład w wątrobie [1]. W sprawdzonym Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma produktu z metandienonem dopuszczonego do obrotu (stan 30.09.2026) [2], a w sporcie jest zabroniony zawsze [3]. Główne ryzyko dotyczy wątroby: po metandienonie opisano ciężką cholestazę, czyli zastój żółci z żółtaczką [4], i gruczolaka wątroby [5], a raka wątroby u osób stosujących różne sterydy, bez możliwości przypisania go samemu metandienonowi [6]. Brakuje kontrolowanych badań u ludzi, które pokazywałyby, że suplement zapobiega takiemu uszkodzeniu; badania krwi, pomiar ciśnienia i lekarz, któremu mówisz, co przyjmujesz, pomagają wykryć zmiany, ale im nie zapobiegają.
Świat Supli sprzedaje suplementy diety, nie sterydy, i nie zachęca do ich stosowania. Jeśli masz żółte oczy lub skórę, ciemny mocz albo ból w prawym podżebrzu, przejdź od razu do objawów alarmowych.
Suplementy uzupełniające dietę omawiane w tym artykule
Spis treści
1. Metanabol (Dianabol): co to jest
Metanabol, Dianabol, d-bol czy meta to potoczne nazwy metandienonu, nazywanego też metandrostenolonem. To syntetyczny steryd anaboliczno-androgenny, pochodna testosteronu z grupą metylową w pozycji 17α, co widać w jego nazwie chemicznej na liście substancji zabronionych w sporcie [3]. Dianabol był marką firmy Ciba, która wprowadziła metandienon jako steryd anaboliczny w latach 60. [4]; w latach 70. badano go w kontrolowanej próbie u wytrenowanych sportowców [7]. Metanabol to nazwa, pod którą tabletki z metandienonem znano w Polsce, a w piśmiennictwie medycznym pojawia się też nazwa Danabol [8].
Metandienon działa anabolicznie i androgennie jak inne sterydy tej grupy. W badaniu HAARLEM, w którym 100 mężczyzn przyjmowało różne sterydy według własnych planów, zatrzymanie płynów zgłosiło 56% uczestników [9]; wynik dotyczy różnych preparatów i nie mówi, jaką część przyrostu masy po samym metandienonie stanowi woda. Metandienon znany jest jako lek doustny. Skład preparatów sprzedawanych jako metandienon w zastrzykach może nie odpowiadać etykiecie; w analizie próbek sterydów z tego samego badania często się to zdarzało [10].
Nie podajemy dawek, schematów ani źródeł zakupu. Przyrosty budują trening i dieta; białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej [11], a odżywki znajdziesz w kategorii odżywki białkowe w sklepie Świat Supli.
2. Czy metanabol jest na receptę? Status w 2026 roku
W sprawdzonym Rejestrze Produktów Leczniczych, czyli urzędowym wykazie leków dopuszczonych do obrotu w Polsce, nie ma produktu z metandienonem dopuszczonego do obrotu (stan 30.09.2026): wyszukiwanie substancji w kilku pisowniach oraz nazw Metanabol i Naposim nie dało żadnego wyniku [2]. Wcześniejsza wersja tego artykułu podawała, że metandienon jest w Polsce dostępny wyłącznie na receptę; sprawdzenie rejestru tego nie potwierdziło, więc poprawiliśmy tę informację. Kwalifikacji prawnej posiadania ani obrotu nie omawiamy; w tej sprawie zapytaj prawnika.
Osobną sprawą jest jakość: skład preparatów z nielegalnego rynku może nie odpowiadać etykiecie. W badaniu HAARLEM tylko 47% z 272 przeanalizowanych próbek sterydów zawierało substancję podaną na etykiecie [10].
W sporcie metandienon jest zabroniony zawsze, w zawodach i poza nimi: Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) wymienia go z nazwy w klasie S1.1, sterydy anaboliczno-androgenne, na liście substancji zabronionych na 2026 rok [3].
Suplementy o nazwach przypominających metanabol, reklamowane jako jego legalny odpowiednik, nie powinny zawierać metandienonu. Ryzyko bywa odwrotne: w amerykańskim rejestrze polekowych uszkodzeń wątroby u części z 44 młodych mężczyzn z ciężką cholestazą po suplementach kulturystycznych analiza chemiczna wykryła sterydy niewymienione na etykiecie [12]. Kupuj suplementy tam, gdzie podany jest pełny skład i producent.
3. Dlaczego metanabol obciąża wątrobę
Sterydy 17α-alkilowane zaprojektowano tak, by wątroba rozkładała je wolniej i by działały po połknięciu. Ta sama cecha sprawia, że wywołują charakterystyczną postać ostrej cholestazy, od bardzo łagodnej po ciężką [1]. Kompendium LiverTox amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia opisuje po syntetycznych androgenach cholestatyczne uszkodzenie wątroby, a przy długim stosowaniu guzy wątroby, w tym gruczolaka i raka wątrobowokomórkowego, oraz plamicę wątrobową, czyli jamy wypełnione krwią w miąższu wątroby [13]. Ten sam mechanizm dotyczy innych sterydów doustnych, na przykład halotestinu, który opisujemy we wpisie o halotestinie.
W badaniu z 2026 r. na ludzkiej linii nowotworowych komórek wątroby HepG2 metandienon w stężeniu 1 µg/ml po 24 godzinach zwiększył odsetek komórek w apoptozie, czyli zaprogramowanej śmierci, z 4,94% w grupie kontrolnej do 25,08% [14]. W osobnym doświadczeniu u myszy, którym podawano metandienon przez 14 dni, stwierdzono stłuszczenie i zapalenie wątroby ze wzrostem aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT) i aminotransferazy asparaginianowej (AST) [14]. To wyniki przedkliniczne: pokazują możliwy mechanizm, ale nie mówią, jak często i przy jakiej ekspozycji podobne zmiany występują u ludzi.
W hiszpańskim rejestrze polekowych uszkodzeń wątroby przypadki po sterydach wzrosły z mniej niż 1% wszystkich zgłoszeń w latach 2001–2009 do 8% w latach 2010–2013; dotyczyły głównie młodych mężczyzn, z żółtaczką i hospitalizacją [15]. W amerykańskiej serii 44 mężczyzn z uszkodzeniem wątroby po suplementach kulturystycznych żółtaczkę miało 100%, świąd 84%, a 71% hospitalizowano. W części analizowanych produktów wykryto sterydy niewymienione na etykiecie [12]. Nie wiadomo, jak często do uszkodzenia wątroby dochodzi u osób przyjmujących sam metandienon: rejestry i opisy przypadków nie pozwalają tego policzyć [15].
3.1. Czy uszkodzenie wątroby po metanabolu jest odwracalne?
Najczęściej tak: w większości przypadków czynność wątroby wraca do normy po odstawieniu sterydu i leczeniu podtrzymującym, ale część długofalowych skutków jest nieodwracalna [1]. Gruczolaki u dwóch kulturystów zmniejszały się po odstawieniu sterydów [16], a u 29-letniego kulturysty z rakiem wątrobowokomórkowym konieczny był przeszczep wątroby [6].
4. Opisane przypadki: od żółtaczki do raka wątroby
Pierwsze doniesienia o ciężkim uszkodzeniu wątroby po metandienonie pochodzą z początku lat 60. Tabela zestawia opisy przypadków z piśmiennictwa medycznego; nie podajemy w niej dawek.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Rok | Kto | Co opisano | Jak się skończyło |
|---|---|---|---|
| 1962 | Pacjent przyjmujący metandrostenolon (dostępny tylko tytuł pracy) | Niewydolność wątroby [17] | Zgon |
| 1963 | Pacjent przyjmujący metandrostenolon pod nazwą Danabol (dostępny tylko tytuł pracy) | Żółtaczka [8] | Brak danych w dostępnym rekordzie |
| 1977 | 19-latek z rzadką chorobą krwi, nocną napadową hemoglobinurią, leczony metandienonem przez 3 lata | Pęknięcie guza wątroby z krwawieniem do jamy brzusznej; w badaniu histologicznym łagodny gruczolak [5] | Rozpoznanie gruczolaka po leczeniu szpitalnym |
| 2005 | Dwóch kulturystów przyjmujących różne sterydy | Gruczolaki wątroby [16] | Poprawa; guzy zmniejszały się po odstawieniu sterydów |
| 2011 | 50-letni mężczyzna z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C), okresowo pijący duże ilości alkoholu, po 8 tygodniach rekreacyjnego stosowania metandienonu | Cholestaza z bilirubiną 922 µmol/l, ostre uszkodzenie nerek i ostre zapalenie trzustki [4] | Przy wypisie bilirubina 136 µmol/l |
| 2015 | 29-letni kulturysta po latach przyjmowania różnych sterydów | Rak wątrobowokomórkowy w obrębie mnogich gruczolaków [6] | Przeszczep wątroby; bez nawrotu 27 miesięcy po operacji |
Najwięcej uczy przypadek z 2011 r.: przy bilirubinie 922 µmol/l aminotransferaza alaninowa (ALT) wynosiła 56 U/l i mieściła się w zakresie referencyjnym tego laboratorium, aminotransferaza asparaginianowa (AST) była nieznacznie podwyższona, a gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP) mieściła się w normie; biopsja wątroby potwierdziła cholestazę wewnątrzwątrobową, a biopsja nerki ostrą martwicę cewek nerkowych [4]. Pacjent miał też nieleczone przewlekłe WZW C i okresowo pił duże ilości alkoholu, a w biopsji wątroby widoczne były również zmiany odpowiadające tym chorobom; autorzy wiązali cholestazę z metandienonem, ale nie był to chory bez innych obciążeń wątroby [4]. Opisano też gruczolaka wątroby po metandienonie [5], a raka wątroby u osób stosujących różne sterydy, bez możliwości przypisania go samemu metandienonowi [6]. Prawidłowy lub lekko podwyższony wynik ALT nie wyklucza więc uszkodzenia wątroby. Opisy przypadków pokazują, co może się zdarzyć, ale nie pozwalają ocenić, jak często. Autorzy opisu gruczolaków u kulturystów uznali sportowców przyjmujących sterydy za grupę ryzyka guzów wątroby i proponowali okresowe badanie USG [16].
5. HDL, ciśnienie, estrogeny i supresja hormonów
Cholesterol HDL, czyli frakcja lipoprotein o dużej gęstości, spada przy sterydach, a cholesterol LDL, frakcja lipoprotein o małej gęstości, rośnie. Przytoczone niżej wyniki HDL i LDL pochodzą z badań innych sterydów lub ich mieszanin, dlatego nie określają wielkości zmian po samym metandienonie. W badaniu HAARLEM w trakcie cyklu HDL spadł średnio o 0,40 mmol/l, LDL wzrósł o 0,45 mmol/l, ciśnienie skurczowe o 6,87 mmHg, a hematokryt o 0,03 l/l; 3 miesiące po zakończeniu cyklu parametry wróciły do wartości wyjściowych [18]. W badaniu naprzemiennym z innym doustnym sterydem 17α-alkilowanym, stanozololem, HDL spadł o 33%, a przy testosteronie w zastrzykach o 9%, przy wzroście LDL o 29% tylko w okresie stanozololu [19]. Przegląd starszych badań opisuje średni spadek frakcji HDL2 o 52% i wzrost LDL o 36%, zależny od drogi podania sterydu [20]. Dla porównania, przy nandrolonie w zastrzykach HDL spadał o 25–27% i praktycznie wracał do normy 6 tygodni po odstawieniu, bez niekorzystnych zmian enzymów wątrobowych [21]. Jak czytać lipidogram i kiedy potrzebny jest lek przy wysokich trójglicerydach, opisujemy we wpisie o obniżaniu trójglicerydów.
Metandienon ma skutki typowe dla sterydów anaboliczno-androgennych: ginekomastię, czyli rozrost gruczołów piersiowych u mężczyzn, trądzik, zmiany nastroju z agresją i zanik jąder [4]. W badaniu HAARLEM, z różnymi sterydami, ginekomastię stwierdzono u 19%, a trądzik u 28% uczestników [9]. Jak dokładnie metandienon wywołuje objawy estrogenowe u ludzi, zbadano słabo, dlatego nie powtarzamy forumowych wyliczeń.
Steryd przyjmowany z zewnątrz hamuje własną produkcję testosteronu. W badaniu HAARLEM u większości mężczyzn testosteron wracał do wartości wyjściowych w ciągu 3 miesięcy od zakończenia cyklu, ale rok od jego rozpoczęcia 11% wciąż miało niski testosteron, a u 34% całkowita liczba plemników była poniżej 40 mln [22]. Co dzieje się z hormonami po odstawieniu i jak wygląda leczenie, opisujemy we wpisie o odbloku po cyklu (PCT), a o innych sterydach w tekstach o nandrolonie i o sterydach anabolicznych i SARM-ach.
6. Badania i objawy alarmowe
Badania krwi i pomiar ciśnienia pozwalają wykryć zmiany wcześnie, ale nie chronią przed nimi. Przy sterydzie doustnym lekarz zwykle ocenia ALT, AST, fosfatazę alkaliczną (ALP), GGTP i bilirubinę, a także lipidogram, morfologię z hematokrytem, czyli udziałem krwinek czerwonych w objętości krwi, i kreatyninę.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Badanie | Co pokazuje | Co opisano po sterydach anaboliczno-androgennych |
|---|---|---|
| ALT i AST | Uszkodzenie komórek wątroby | W opisanym przypadku ciężkiej cholestazy ALT 56 U/l mieściło się w zakresie referencyjnym laboratorium, a AST 61 U/l było nieznacznie podwyższone, przy bilirubinie 922 µmol/l [4] |
| ALP i GGTP | Enzymy związane z drogami żółciowymi | GGTP bywa prawidłowa mimo cholestazy: 24 U/l przy normie 15–80 U/l [4] |
| Bilirubina | Barwnik żółci; jej wzrost daje żółtaczkę | Wyższa bilirubina wiązała się z ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek [15] |
| Kreatynina | Czynność nerek | Ostre uszkodzenie nerek opisano przy cholestazie po metandienonie [4] |
| Lipidogram | HDL, LDL, trójglicerydy | Spadek HDL i wzrost LDL u osób stosujących różne preparaty [18]; większy spadek HDL w okresie stanozololu niż testosteronu w zastrzykach [19] |
| Ciśnienie i morfologia | Ciśnienie tętnicze, hematokryt | Wzrost ciśnienia i hematokrytu w trakcie cyklu u osób stosujących różne preparaty [18] |
Jak przygotować się do badań i jak czytać wyniki u osoby trenującej, opisujemy we wpisie o badaniach krwi a sterydach. Wyniki omów z lekarzem i powiedz mu wprost, co przyjmujesz; sam wynik ALT w normie nie wystarcza, by uznać wątrobę za zdrową [4].
6.1. Objawy alarmowe: kiedy do lekarza
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, jasny stolec, uporczywy świąd albo ból w prawym podżebrzu: pilnie do lekarza [13] [12],
- ból w klatce piersiowej, duszność albo omdlenie, a także kołatanie serca, które nie ustępuje lub występuje z tymi objawami: dzwoń pod 112 [23],
- kołatanie serca, które minęło, ale wraca, pojawia się coraz częściej albo trwa dłużej niż kilka minut: umów wizytę u lekarza [23],
- nagłe zaburzenia mowy lub widzenia, drętwienie albo osłabienie kończyn: dzwoń pod 112 bez względu na wynik ciśnienia,
- ciśnienie skurczowe powyżej 180 mmHg lub rozkurczowe powyżej 120 mmHg (wystarczy jedna z tych wartości) z bólem w klatce piersiowej, dusznością albo bólem głowy: dzwoń pod 112 [24],
- ciśnienie skurczowe powyżej 180 mmHg lub rozkurczowe powyżej 120 mmHg bez takich objawów: zmierz ponownie po kilku minutach spokoju, a jeśli wynik się utrzymuje, skontaktuj się z lekarzem jeszcze tego dnia [24],
- nagły, silny ból ścięgna podczas wysiłku, czasem z trzaskiem, może oznaczać jego zerwanie: pilnie skontaktuj się z lekarzem jeszcze tego dnia [25]; u kulturystów stosujących sterydy zerwania ścięgien zdarzały się częściej niż u niestosujących [26],
- wzwód trwający ponad 3–4 godziny, także bez bólu: natychmiast na szpitalny oddział ratunkowy [27],
- obniżony nastrój lub myśli samobójcze, zwłaszcza po odstawieniu: pilnie do lekarza albo psychiatry, a w nagłej sytuacji 112.
7. Czy suplement ochroni wątrobę przed metanabolem?
Brakuje kontrolowanych badań u ludzi, które pokazywałyby, że jakikolwiek suplement zapobiega uszkodzeniu wątroby po metandienonie. Dane o substancjach reklamowanych jako ochrona wątroby pochodzą z badań u chorych na inne choroby wątroby [28] [29] [30] [31], a przegląd uszkodzeń po sterydach wymienia jako podstawę postępowania odstawienie sterydu [1].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Substancja | Co zbadano | Wynik | Kontrolowane badania zapobiegania u stosujących sterydy |
|---|---|---|---|
| Sylimaryna (ostropest plamisty) | 18 badań, 1088 chorych z alkoholową i wirusową chorobą wątroby [28]; metaanaliza 6 badań, 437 osób z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby [29] | Nie wykazano istotnego zmniejszenia śmiertelności ani powikłań [28]; niewielki spadek ALT i AST bez znaczenia klinicznego, przy niskiej jakości badań [29] | Brak |
| NAC (N-acetylocysteina) | Podawanie dożylne w szpitalu, 173 chorych z ostrą niewydolnością wątroby [30] | Przeżycie bez przeszczepu 40% wobec 27% przy placebo, korzyść tylko we wczesnym stadium zaburzeń świadomości; przeżycie ogółem bez istotnej różnicy [30] | Brak; badanie dotyczy leczenia w szpitalu, nie kapsułek |
| TUDCA (kwas tauroursodeoksycholowy) | 199 chorych z pierwotnym żółciowym zapaleniem dróg żółciowych, porównanie z lekiem UDCA, czyli kwasem ursodeoksycholowym [31] | Podobny spadek ALP po 24 tygodniach, bez grupy placebo [31] | Brak |
| UDCA (lek) | 25 opisów przypadków i 8 badań o różnych projektach dotyczących leczenia lub zapobiegania polekowemu uszkodzeniu wątroby [32] | Poprawa tylko w 2 z 6 przypadków po sterydach; nie da się ustalić, czy wynikała z leku [32] | Brak; lek stosuje lekarz |
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) to lek, który dobiera lekarz; poprawę po nim opisano tylko w części przypadków uszkodzenia po sterydach [32]. Dla sylimaryny, karczocha, NAC i TUDCA nie ma w UE dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych o wątrobie [11]; dotyczy to także produktów reklamowanych jako wsparcie wątroby, które można kupić w sklepach z suplementami, w tym w naszym. Szczegółowe omówienie sylimaryny, NAC, TUDCA i innych suplementów przy sterydach znajdziesz w poradniku Suplementy na cyklu sterydowym: co ma sens według badań, a o tym, których preparatów nie łączyć, piszemy we wpisie o łączeniu suplementów. Uczciwy wniosek: ryzyko dla wątroby zmniejsza niestosowanie sterydów doustnych, a badania i szybka konsultacja przy objawach pomagają wykryć uszkodzenie, nie zapobiegają mu [13] [1].
Jeśli mimo to chcesz porównać preparaty reklamowane jako suplementy na wątrobę, zestawiliśmy je pod względem oświadczeń UE, składu i kosztu porcji w rankingu suplementów na wątrobę. Ranking punktuje oświadczenie UE, skład i koszt porcji, a nie potwierdzone działanie, więc nie wskazuje produktu, który chroni wątrobę. Nie wykazano w kontrolowanych badaniach u ludzi, aby jakikolwiek suplement chronił wątrobę przed toksycznością metandienonu; suplement nie zastępuje badań krwi ani konsultacji lekarskiej.
7.1. Suplementy, które mają sens przy treningu: wątroba, serce, mięśnie
Suplement nie ochroni wątroby przed metandienonem. Jeśli jednak trenujesz i chcesz uzupełnić dietę, sięgnij po produkty z dopuszczonymi w UE oświadczeniami zdrowotnymi zamiast preparatów reklamowanych jako osłona. Poniżej są produkty z naszej oferty, które spełniają warunki tych oświadczeń; oświadczenie o wątrobie dotyczy jej zwykłej, prawidłowej pracy, a nie ochrony przed skutkami sterydów [11].
Świat Supli Cholina 500 mg, 60 kapsułek
Porcja: 2 kapsułki rano z posiłkiem, czyli 500 mg choliny z dwuwinianu choliny (VitaCholine); opakowanie wystarcza na 30 dni.
Dla kogo: dla dorosłych, których dieta jest uboga w cholinę i którzy chcą ją uzupełnić produktem z dopuszczonym oświadczeniem, a nie z obietnicą oczyszczania. Cholina pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby i przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów; oświadczenia dotyczą porcji zawierającej co najmniej 82,5 mg choliny [11]. Brakuje badań, które pokazywałyby, że cholina chroni przed skutkami metandienonu, a przy objawach z listy alarmowej potrzebny jest lekarz, nie suplement.
Alergeny i ostrzeżenia: Kapsułka roślinna; według producenta produkt może zawierać mleko, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią i u osób niepełnoletnich uzgodnij z lekarzem. Przy chorobach wątroby lub nerek, trimetyloaminurii (zespole rybiego zapachu) albo przyjmowaniu leków najpierw porozmawiaj z lekarzem.
Promaker Omega 3 ULTRA, 90 kapsułek
Porcja: 2 kapsułki podczas posiłku, czyli 1000 mg EPA i 500 mg DHA z oleju z sardeli; opakowanie wystarcza na 45 dni.
Dla kogo: dla osób, które rzadko jedzą tłuste ryby morskie i chcą zadbać o serce; wynik lipidogramu omawiaj z lekarzem. EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca; korzystne działanie występuje przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie [11]. Brakuje badań, które pokazywałyby, że omega-3 zapobiega spadkowi HDL wywołanemu sterydami.
Alergeny i ostrzeżenia: Zawiera ryby; otoczka z żelatyny; według producenta może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, skorupiaki i mięczaki. Producent podaje, że produkt nie jest przeznaczony dla dzieci, kobiet w ciąży ani kobiet karmiących piersią. Osoby przyjmujące leki, zwłaszcza przeciwzakrzepowe, powinny przed stosowaniem skonsultować się z lekarzem.
Świat Supli WPC Premium 80, 700 g
Porcja: 30 g proszku, czyli 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie 700 g to około 23 porcje.
Dla kogo: dla trenujących siłowo, którzy budują masę treningiem i dietą i nie dobijają białka z samych posiłków. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej; oświadczenia dotyczą żywności, w której co najmniej 12% energii pochodzi z białka, a w tej odżywce to około 79% [11].
Alergeny i ostrzeżenia: Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, że produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.
Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Karty pokazują produkty z oferty Świata Supli. Odżywki białkowe porównujemy według ilości białka i ceny porcji w rankingu odżywek białkowych.
8. Metandienon w sporcie: wykrywalność
Metandienon należy do substancji zabronionych zawsze [3]. Laboratoria antydopingowe wykrywały jego długoterminowy metabolit w moczu do 19 dni po jednorazowym przyjęciu w badaniu [33], a w 2025 r. opisano kolejne metabolity, które mogą wydłużyć okno wykrywania [34]. Okno wykrycia zależy od metody laboratorium i ekspozycji, dlatego nie podajemy tabel wykrywalności ani sposobów jej skracania.
Jak wybrać suplement przy treningu siłowym
Wybieraj produkty, których etykieta podaje ilość składnika w porcji dziennej i dopuszczone oświadczenie zdrowotne, a omijaj obietnice ochrony, regeneracji czy oczyszczania wątroby po sterydach. Przy wątrobie sprawdź, czy porcja zawiera co najmniej 82,5 mg choliny, przy sercu, czy dostarcza co najmniej 250 mg EPA i DHA dziennie, a w odżywce białkowej, ile białka jest w porcji [11]. Produkty znajdziesz w kategoriach odżywki białkowe, omega-3 i Witaminy i zdrowie, a co ma sens przy stosowaniu sterydów, opisujemy w poradniku Suplementy na cyklu sterydowym.
Suplementy z tego artykułu w sklepie Świat Supli
Produkty z kart tego artykułu; żaden z nich nie zastępuje badań ani leczenia i nie łagodzi skutków ubocznych sterydów. Aktualną cenę i dostępność sprawdzisz na stronie produktu.
9. Najczęstsze pytania o metanabol
9.1. Czy metanabol jest na receptę?
W sprawdzonym Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma produktu z metandienonem dopuszczonego do obrotu (stan 30.09.2026) [2]. Rejestr nie potwierdza więc informacji o dostępności na receptę.
9.2. Czy metanabol jest bezpieczny?
Nie. To doustny steryd 17α-alkilowany, po którym opisano ciężką cholestazę [4] i gruczolaka wątroby [5]; raka wątroby opisywano u osób stosujących różne sterydy, bez możliwości przypisania go samemu metandienonowi [6]. Sterydy obniżają też HDL i podnoszą ciśnienie [18]. Skład preparatów z nielegalnego rynku może nie odpowiadać etykiecie; w badaniu HAARLEM dotyczyło to ponad połowy próbek [10].
9.3. Jakie są skutki uboczne metanabolu?
Po metandienonie opisano uszkodzenie wątroby z żółtaczką [4], a przy wieloletnim stosowaniu łagodnego guza wątroby, gruczolaka [5]; wymienia się też ginekomastię, trądzik, zmiany nastroju i zanik jąder [4]. W badaniu HAARLEM u mężczyzn stosujących różne sterydy, bez wyodrębnienia samego metandienonu, obserwowano zatrzymanie wody [9], spadek HDL [18], a po odstawieniu niski testosteron i gorsze parametry nasienia [22].
9.4. Czy dobre ALT wyklucza uszkodzenie wątroby po metanabolu?
Nie. W opisanym przypadku ALT wynosiło 56 U/l przy bilirubinie 922 µmol/l i prawidłowej GGTP [4]. Dlatego lekarz ocenia także bilirubinę, ALP i objawy.
9.5. Czy metandienon w zastrzykach mniej obciąża wątrobę?
Nie przedstawiono wiarygodnych badań klinicznych, które potwierdzałyby mniejsze ryzyko dla wątroby przy tej drodze podania, a zastrzyk nie usuwa z cząsteczki grupy metylowej w pozycji 17α, związanej z cholestazą [1]. Metandienon znany jest jako lek doustny, a skład preparatów sprzedawanych jako zastrzyki może nie odpowiadać etykiecie [10].
9.6. Czy legalny metanabol z suplementów zawiera metandienon?
Suplement diety nie powinien zawierać metandienonu. Ryzykiem są produkty kulturystyczne z niepełnym składem: w części z nich wykrywano sterydy niewymienione na etykiecie [12].
9.7. Jak długo metanabol jest wykrywalny w teście antydopingowym?
W badaniu laboratoryjnym metabolit wykrywano do 19 dni po jednorazowym przyjęciu [33]; nowe metabolity mogą to okno wydłużyć [34]. Nie jest to uniwersalna granica wykrywalności ani gwarancja ujemnego testu po tym czasie; wynik zależy od ekspozycji i metody badania.
10. Podsumowanie
- Metanabol (Dianabol) to metandienon, doustny steryd 17α-alkilowany; w sprawdzonym Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma produktu z metandienonem dopuszczonego do obrotu (stan 30.09.2026) [2], a w sporcie jest zabroniony zawsze [3].
- Budowa chemiczna, która pozwala mu działać po połknięciu, wiąże się z cholestazą [1]; przy długim stosowaniu syntetycznych androgenów opisano też gruczolaki i raka wątroby [13].
- W opisanym przypadku ALT mieściło się w zakresie referencyjnym mimo ciężkiej cholestazy, więc prawidłowe ALT jej nie wyklucza; wyniki ocenia lekarz razem z bilirubiną i objawami [4].
- Sterydy obniżają HDL i podnoszą LDL i ciśnienie, a doustne 17α-alkilowane obniżały HDL mocniej niż testosteron w zastrzykach [18] [19].
- Brakuje kontrolowanych badań u ludzi, które pokazywałyby, że suplement chroni wątrobę przed metandienonem [28] [30] [31]; badania krwi pozwalają wykryć zmiany, ale im nie zapobiegają, a podstawą postępowania jest odstawienie sterydu [1].
11. Źródła
- Petrovic A., Vukadin S., Sikora R. i wsp. Anabolic androgenic steroid-induced liver injury: An update. World Journal of Gastroenterology 2022;28(26):3071–3080 (przegląd narracyjny oparty głównie na opisach przypadków; sterydy 17α-alkilowane zaprojektowano tak, by ograniczyć ich metabolizm w wątrobie, i wywołują one charakterystyczną ostrą cholestazę, od bardzo łagodnej po ciężką; czynność wątroby zwykle normalizuje się po odstawieniu, ale część skutków jest trwała; część opisów przypadków wskazuje na korzyść z hydrokortyzonu i UDCA; przegląd nie ocenia suplementów). europepmc.org/article/MED/36051334. Dostęp: 30.09.2026.
- Rejestr Produktów Leczniczych, wyszukiwarka publiczna Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (zapytania o substancję metandienon w pisowniach polskiej i łacińskiej, metandrostenolon oraz nazwy Metanabol, Naposim i Dianabol: 0 wyników; kontrolnie kwas ursodeoksycholowy (Acidum ursodeoxycholicum): 11 produktów, testosteron: 16 produktów, co potwierdza działanie wyszukiwarki; odczyt z publicznego interfejsu wyszukiwarki z 30.09.2026 zachowany w dokumentacji redakcyjnej; stan na dzień sprawdzenia, rejestr może się zmienić). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl. Dostęp: 30.09.2026.
- World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List. International Standard, obowiązuje od 1.01.2026 (klasa S1.1, sterydy anaboliczno-androgenne, zabronione zawsze, w zawodach i poza nimi; metandienon wymieniony z nazwy wraz z nazwą chemiczną 17β-hydroksy-17α-metyloandrosta-1,4-dien-3-on; dokument regulacyjny, nie badanie). wada-ama.org, prohibited list. Dostęp: 30.09.2026.
- Rosenfeld G.A., Chang A., Poulin M., Kwan P., Yoshida E. Cholestatic jaundice, acute kidney injury and acute pancreatitis secondary to the recreational use of methandrostenolone: a case report. Journal of Medical Case Reports 2011;5:138 (opis przypadku: 50-letni mężczyzna z nieleczonym przewlekłym WZW C, okresowo pijący duże ilości alkoholu, po 8 tygodniach rekreacyjnego stosowania metandienonu; autorzy wiązali cholestazę z metandienonem, a w biopsji wątroby opisano też zmiany odpowiadające WZW C i alkoholowi; bilirubina 922 µmol/l przy AST 61 U/l (norma 10–38 U/l) i ALT 56 U/l (norma 25–80 U/l, w zakresie referencyjnym), GGTP 24 U/l przy normie 15–80 U/l, lipaza 785 U/l; w biopsji cholestaza wewnątrzwątrobowa i ostra martwica cewek nerkowych; bilirubina przy wypisie 136 µmol/l; w pełnym tekście historia marki Ciba z lat 60. i lista typowych skutków: ginekomastia, trądzik, zmiany nastroju, zanik jąder; pojedynczy przypadek, nie mówi o częstości). europepmc.org/article/MED/21470406. Dostęp: 30.09.2026.
- Hernandez-Nieto L., Bruguera M., Bombi J., Camacho L., Rozman C. Benign liver-cell adenoma associated with long-term administration of an androgenic-anabolic steroid (methandienone). Cancer 1977;40(4):1761–1764 (opis przypadku: 19-letni mężczyzna z nocną napadową hemoglobinurią leczony metandienonem przez 3 lata, przyjęty z krwawieniem do jamy otrzewnej po pęknięciu guza wątroby; histologicznie łagodny gruczolak; leczenie medyczne, nie kulturystyka; pojedynczy przypadek). europepmc.org/article/MED/198105. Dostęp: 30.09.2026.
- Solbach P., Potthoff A., Raatschen H.J. i wsp. Testosterone-receptor positive hepatocellular carcinoma in a 29-year old bodybuilder with a history of anabolic androgenic steroid abuse: a case report. BMC Gastroenterology 2015;15:60 (opis przypadku: 29-letni kulturysta po przyjmowaniu różnych sterydów; rak wątrobowokomórkowy w obrębie mnogich gruczolaków, przeszczep wątroby, bez nawrotu 27 miesięcy po operacji; autorzy: przemianę gruczolaka w raka po sterydach opisywano rzadko; pojedynczy przypadek). europepmc.org/article/MED/25986067. Dostęp: 30.09.2026.
- Freed D.L., Banks A.J. A double-blind crossover trial of methandienone (Dianabol, CIBA) in moderate dosage on highly trained experienced athletes. British Journal of Sports Medicine 1975;9(2):78–81 (badanie podwójnie ślepe, naprzemienne u wytrenowanych sportowców; rekord bez abstraktu, cytujemy wyłącznie jako dowód historycznej marki Dianabol firmy Ciba i badań u sportowców w latach 70.; wyników nie przytaczamy). europepmc.org/article/MED/1102048. Dostęp: 30.09.2026.
- Hogarth W.J. Jaundice associated with methandrostenolone (Danabol) administration. Canadian Medical Association Journal 1963;88:368–371 (opis przypadku żółtaczki po metandrostenolonie; rekord bez abstraktu, cytujemy tylko tytuł i rok; pojedynczy przypadek). europepmc.org/article/MED/13964010. Dostęp: 30.09.2026.
- Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Positive and negative side effects of androgen abuse. The HAARLEM study: a one-year prospective cohort study in 100 men. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports 2021;31(2):427–438 (100 mężczyzn trenujących amatorsko, różne samodzielnie dobierane sterydy, obserwacja przez rok; w trakcie cyklu zatrzymanie płynów 56%, pobudzenie 36%, trądzik 28%, ginekomastia 19%, średni wzrost ALT o 18,7 U/l; bez grupy kontrolnej, wyniki nie dotyczą samego metandienonu). europepmc.org/article/MED/33038020. Dostęp: 30.09.2026.
- Smit D.L., de Hon O., Venhuis B.J., den Heijer M., de Ronde W. Baseline characteristics of the HAARLEM study: 100 male amateur athletes using anabolic androgenic steroids. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports 2020;30(3):531–539 (charakterystyka wyjściowa kohorty HAARLEM; analiza laboratoryjna 272 próbek sterydów, z których 47% zawierało substancję z etykiety; dane z samoopisu, jeden kraj). europepmc.org/article/MED/31663164. Dostęp: 30.09.2026.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16.05.2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, pozycje: białko (przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej; warunek: co najmniej źródło białka, czyli co najmniej 12% wartości energetycznej z białka); cholina (pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby i przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów; warunek: co najmniej 82,5 mg choliny na 100 g, 100 ml lub pojedynczą porcję); kwas eikozapentaenowy i kwas dokozaheksaenowy (EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca; warunek: co najmniej źródło kwasów omega-3 i informacja, że korzystne działanie występuje przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie). W wykazie brak oświadczeń dla sylimaryny, karczocha, NAC i TUDCA; oświadczenia opisują prawidłowe funkcjonowanie organizmu, nie leczenie ani ochronę przed skutkami leków. eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/432/oj/pol. Dostęp: 29.09.2026.
- Stolz A., Navarro V., Hayashi P.H. i wsp. Severe and protracted cholestasis in 44 young men taking bodybuilding supplements: assessment of genetic, clinical and chemical risk factors. Alimentary Pharmacology and Therapeutics 2019;49(9):1195–1204 (rejestr DILIN, USA: 44 mężczyzn ze średnią wieku 33 lata po suplementach kulturystycznych, w części z niezadeklarowanymi sterydami; mediana czasu do objawów 73 dni; żółtaczka u 100%, świąd u 84%, hospitalizacja 71%, bez zgonów i przeszczepów; seria przypadków bez grupy kontrolnej). europepmc.org/article/MED/30934130. Dostęp: 30.09.2026.
- LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIH). Androgenic Steroids (NBK548931; kompendium kliniczne bez własnej populacji: cholestatyczne uszkodzenie wątroby po syntetycznych androgenach, a przy długim stosowaniu guzy wątroby, w tym rak wątrobowokomórkowy i gruczolak, oraz plamica wątrobowa; korzystaliśmy z rekordu PubMed, bez pełnego tekstu). europepmc.org/article/MED/31644236. Dostęp: 30.09.2026.
- Ye Y., Li J., Chen Z., Xue X., Xi J. Metandienone abuse induces hepatotoxicity via dysregulated inflammation and metabolic dysfunction. Journal of International Medical Research 2026;54(6):3000605261448774 (badanie przedkliniczne; ludzka linia nowotworowych komórek wątroby HepG2, metandienon 1 µg/ml przez 24 godziny: żywotność komórek 88,01%, odsetek apoptozy 25,08% wobec 4,94% w grupie kontrolnej, zmiana ekspresji 221 genów; osobne doświadczenie na myszach, metandienon podawany do żołądka przez 14 dni: stłuszczenie i zapalenie wątroby ze wzrostem ALT i AST; wyników nie można przenosić wprost na ludzi). europepmc.org/article/MED/42286859. Dostęp: 30.09.2026.
- Robles-Diaz M., Gonzalez-Jimenez A., Medina-Caliz I. i wsp. Distinct phenotype of hepatotoxicity associated with illicit use of anabolic androgenic steroids. Alimentary Pharmacology and Therapeutics 2015;41(1):116–125 (rejestry polekowych uszkodzeń wątroby Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej: 25 przypadków po sterydach, średni wiek 32 lata, przeważały hospitalizacja i żółtaczka; udział w hiszpańskim rejestrze z poniżej 1% w latach 2001–2009 do 8% w latach 2010–2013; wyższa bilirubina wiązała się z ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek; bez zgonów; mała seria, rejestr nie pozwala policzyć częstości, skład preparatów niepewny). europepmc.org/article/MED/25394890. Dostęp: 30.09.2026.
- Socas L., Zumbado M., Pérez-Luzardo O. i wsp. Hepatocellular adenomas associated with anabolic androgenic steroid abuse in bodybuilders: a report of two cases and a review of the literature. British Journal of Sports Medicine 2005;39(5):e27 (2 kulturystów z gruczolakami wątroby po różnych sterydach; poprawa i tendencja guzów do zmniejszania się po odstawieniu; autorzy uznają sportowców przyjmujących sterydy za grupę ryzyka i proponują okresowe USG; 2 przypadki, nie tylko metandienon). europepmc.org/article/MED/15849280. Dostęp: 30.09.2026.
- Wilder E.M. Death due to liver failure following the use of methandrostenolone. Canadian Medical Association Journal 1962;87:768–769 (opis przypadku zgonu z powodu niewydolności wątroby po metandrostenolonie; rekord bez abstraktu, cytujemy tylko tytuł i rok; pojedynczy przypadek). europepmc.org/article/MED/14000685. Dostęp: 30.09.2026.
- Smit D.L., Grefhorst A., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Prospective study on blood pressure, lipid metabolism and erythrocytosis during and after androgen abuse. Andrologia 2022;54(4):e14372 (badanie prospektywne HAARLEM: 100 mężczyzn trenujących amatorsko, różne samodzielnie dobierane sterydy; w trakcie cyklu ciśnienie skurczowe +6,87 mmHg, rozkurczowe +3,17 mmHg, LDL +0,45 mmol/l, HDL −0,40 mmol/l, hematokryt +0,03 l/l, 3 miesiące po cyklu powrót do wartości wyjściowych; bez grupy kontrolnej, obserwacja roczna, wpływ na choroby serca niepewny). europepmc.org/article/MED/35014715. Dostęp: 30.09.2026.
- Thompson P.D., Cullinane E.M., Sady S.P. i wsp. Contrasting effects of testosterone and stanozolol on serum lipoprotein levels. JAMA 1989;261(8):1165–1168 (badanie naprzemienne: 11 mężczyzn trenujących siłowo, po 6 tygodni doustnego stanozololu i testosteronu w zastrzykach; HDL −33% przy stanozololu wobec −9% przy testosteronie, HDL2 −71%, apolipoproteina A-I −40% wobec −8%, LDL +29% przy stanozololu; stanozolol, nie metandienon; mała próba). europepmc.org/article/MED/2915439. Dostęp: 30.09.2026.
- Glazer G. Atherogenic effects of anabolic steroids on serum lipid levels. A literature review. Archives of Internal Medicine 1991;151(10):1925–1933 (przegląd literatury: średni ważony spadek HDL2 o 52% i wzrost LDL średnio o 36%; efekt zależny od drogi podania sterydu; przegląd z 1991 r. oparty na małych badaniach). europepmc.org/article/MED/1929679. Dostęp: 30.09.2026.
- Kuipers H., Wijnen J.A., Hartgens F., Willems S.M. Influence of anabolic steroids on body composition, blood pressure, lipid profile and liver functions in body builders. International Journal of Sports Medicine 1991;12(4):413–418 (badanie z placebo u kulturystów, nandrolon w zastrzykach, czyli steryd niealkilowany; HDL −25–27%, praktycznie powrót 6 tygodni po odstawieniu; bez niekorzystnych zmian enzymów wątrobowych; mała próba, krótka obserwacja). europepmc.org/article/MED/1917227. Dostęp: 30.09.2026.
- Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Disruption and recovery of testicular function during and after androgen abuse: the HAARLEM study. Human Reproduction 2021;36(4):880–890 (badanie prospektywne: 100 mężczyzn trenujących amatorsko, różne samodzielnie dobierane sterydy; testosteron 3 miesiące po cyklu bez istotnej różnicy wobec wartości wyjściowych, rok od rozpoczęcia niski testosteron u 11%, całkowita liczba plemników poniżej 40 mln u 34%; bez grupy kontrolnej, krótka obserwacja po cyklu). europepmc.org/article/MED/33550376. Dostęp: 30.09.2026.
- NHS. Heart palpitations (informacja dla pacjentów: kołatanie, które nie ustępuje albo występuje z bólem w klatce piersiowej, dusznością lub omdleniem, wymaga pilnej pomocy; nawracające, coraz częstsze lub trwające dłużej niż kilka minut epizody u osoby, która czuje się dobrze, wymagają wizyty u lekarza; strona przejrzana 17.03.2026). nhs.uk, heart palpitations. Dostęp: 30.09.2026.
- American Heart Association. Hypertensive crisis: when you should call 911 for high blood pressure (informacja dla pacjentów: ciśnienie powyżej 180/120 mmHg, postępowanie bez objawów i z objawami uszkodzenia narządów). heart.org, hypertensive crisis. Dostęp: 29.09.2026.
- NHS. Tendonitis (informacja dla pacjentów: nagły, silny ból podczas wysiłku, czasem z trzaskiem lub odgłosem pęknięcia, może oznaczać zerwanie ścięgna; przy silnym bólu lub podejrzeniu zerwania wymagana jest pilna pomoc, w Wielkiej Brytanii przez NHS 111). nhs.uk, tendonitis. Dostęp: 30.09.2026.
- Kanayama G., DeLuca J., Meehan W.P. i wsp. Ruptured Tendons in Anabolic-Androgenic Steroid Users: A Cross-Sectional Cohort Study. American Journal of Sports Medicine 2015;43(11):2638–2644 (badanie przekrojowe: 142 doświadczonych kulturystów w wieku 35–55 lat, 88 z co najmniej 2 latami stosowania sterydów i 54 niestosujących; zerwanie ścięgna 22% wobec 6%, ból poprzedzający w 26% zerwań; dane z wywiadu). europepmc.org/article/MED/26362436. Dostęp: 30.09.2026.
- NHS. Priapism (painful erections) (informacja dla pacjentów: erekcja trwająca ponad 3–4 godziny wymaga natychmiastowej pomocy na oddziale ratunkowym). nhs.uk, priapism. Dostęp: 30.09.2026.
- Rambaldi A., Jacobs B.P., Gluud C. Milk thistle for alcoholic and/or hepatitis B or C virus liver diseases. Cochrane Database of Systematic Reviews 2007;(4):CD003620 (przegląd systematyczny 18 badań randomizowanych, 1088 chorych z alkoholową lub wirusową chorobą wątroby; ostropest a placebo lub brak leczenia; brak istotnego wpływu na śmiertelność ogólną, powikłania i obraz histologiczny; niska jakość większości badań, inna populacja niż użytkownicy sterydów). europepmc.org/article/MED/17943794. Dostęp: 30.09.2026.
- de Avelar C.R., Pereira E.M., de Farias Costa P.R. i wsp. Effect of silymarin on biochemical indicators in patients with liver disease: Systematic review with meta-analysis. World Journal of Gastroenterology 2017;23(27):5004–5017 (17 badań w przeglądzie; metaanaliza 6 badań, 437 osób z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby; statystycznie istotny, lecz klinicznie nieistotny spadek ALT i AST, bez zmiany GGTP; duża niejednorodność i niska jakość badań). europepmc.org/article/MED/28785154. Dostęp: 30.09.2026.
- Lee W.M., Hynan L.S., Rossaro L. i wsp. Intravenous N-acetylcysteine improves transplant-free survival in early stage non-acetaminophen acute liver failure. Gastroenterology 2009;137(3):856–864 (badanie randomizowane: 173 chorych z ostrą niewydolnością wątroby niezwiązaną z paracetamolem, NAC dożylnie przez 72 godziny albo placebo; przeżycie bez przeszczepu po 3 tygodniach 40% wobec 27%, przeżycie ogółem 70% wobec 66% bez istotnej różnicy; korzyść tylko we wczesnym stadium encefalopatii wątrobowej; leczenie szpitalne, nie suplementacja). europepmc.org/article/MED/19524577. Dostęp: 30.09.2026.
- Ma H., Zeng M., Han Y. i wsp. A multicenter, randomized, double-blind trial comparing the efficacy and safety of TUDCA and UDCA in Chinese patients with primary biliary cholangitis. Medicine (Baltimore) 2016;95(47):e5391 (badanie randomizowane: 199 chorych z pierwotnym żółciowym zapaleniem dróg żółciowych, Chiny, TUDCA albo UDCA doustnie po 250 mg trzy razy dziennie przez 24 tygodnie (interwencja badawcza, nie zalecenie); spadek ALP o ponad 25% u 75,97% wobec 80,88%, bez istotnej różnicy; świąd wzrósł z 1,43% do 10,00% tylko w grupie UDCA; działania niepożądane u 44% wobec 40%, w grupie TUDCA 5 zdarzeń u 4 osób (3,1%) uznano za związane z preparatem: biegunka, świąd, wysypka, bolesne miesiączkowanie; bez poważnych zdarzeń niepożądanych; autorzy podają, że ta sama masa obu kwasów nie jest biorównoważna, a 500 mg TUDCA odpowiada około 375 mg UDCA (informacja farmakologiczna, nie zalecenie); brak grupy placebo, inna choroba niż uszkodzenie po sterydach). europepmc.org/article/MED/27893675. Dostęp: 30.09.2026.
- Robles-Díaz M., Nezic L., Vujic-Aleksic V., Björnsson E.S. Role of Ursodeoxycholic Acid in Treating and Preventing Idiosyncratic Drug-Induced Liver Injury. A Systematic Review. Frontiers in Pharmacology 2021;12:744488 (przegląd systematyczny: 25 opisów przypadków oraz 8 badań o różnych projektach, w tym 2 randomizowane, dotyczących leczenia lub zapobiegania polekowemu uszkodzeniu wątroby kwasem ursodeoksycholowym; poprawa w 18 z 25 opisów przypadków ogółem, a w podgrupie przypadków po sterydach tylko w 2 z 6, a 4 z 7 przypadków bez odpowiedzi dotyczyły sterydów; autorzy: projekt opublikowanych badań nie pozwala na pewne wnioski; ryzyko błędu publikacji). europepmc.org/article/MED/34776963. Dostęp: 30.09.2026.
- Schänzer W., Geyer H., Fusshöller G. i wsp. Mass spectrometric identification and characterization of a new long-term metabolite of metandienone in human urine. Rapid Communications in Mass Spectrometry 2006;20(15):2252–2258 (badanie wykrywalności u ludzi: nowy długoterminowy metabolit metandienonu wykrywany w moczu do 19 dni po jednorazowym przyjęciu małej ilości w protokole badania; przy innej ekspozycji okno może być inne). europepmc.org/article/MED/16804957. Dostęp: 30.09.2026.
- Steff J., Molaioni F., Schlörer N. i wsp. Reduced and rearranged metabolite structures after metandienone administration: New promising metabolites for potential long-term detection. Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology 2025;253:106801 (badanie metabolitów metandienonu w moczu po podaniu; opisano metabolity, które mogą wydłużyć okno wykrywania; abstrakt nie podaje liczby dni ani wielkości próby w tym zakresie). europepmc.org/article/MED/40473058. Dostęp: 30.09.2026.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
