Model anatomiczny wątroby, statyw z probówkami krwi i stetoskop na biurku w gabinecie: oksymetolon obciąża wątrobę, co ocenia się w badaniach krwi
Sterydy anaboliczne

Anapolon (oksymetolon): na co był, wątroba, skutki uboczne, WADA

Anapolon to nazwa handlowa tabletek z oksymetolonem, doustnym sterydem anaboliczno-androgennym z grupy 17-alfa-alkilowanych, który jako lek (w USA pod nazwą Anadrol-50) był wskazany w niedokrwistościach spowodowanych niedostatecznym wytwarzaniem czerwonych krwinek, m.in. w nabytej i wrodzonej niedokrwistości aplastycznej [1] [2]. W Polsce nie jest zarejestrowany: wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych z 3.10.2026 dla nazw Anapolon, Anadrol i oksymetolon nie zwróciło żadnej pozycji, w Kanadzie oba produkty Anapolon 50 mają status anulowanych w 1997 i 1999 r., a Anadrol-50 figuruje w bazie FDA jako wycofany ze sprzedaży [3] [4] [5]. Główne zagrożenie dotyczy wątroby: oznakowanie leku ostrzega przed żółtaczką cholestatyczną, plamicą wątroby (peliosis hepatis) i guzami wątroby, a w badaniu z randomizacją u chorych z wyniszczeniem w przebiegu HIV aktywność ALT wzrosła ponad pięciokrotnie u 27–35% przyjmujących oksymetolon i u nikogo z grupy placebo [1] [6]. Oksymetolon obniża też cholesterol HDL i jest zabroniony w sporcie w każdym czasie (klasa S1) [1] [7].

Świat Supli to sklep z suplementami diety. Nie sprzedajemy Anapolonu, oksymetolonu, innych sterydów anabolicznych, leków ani substancji zabronionych w sporcie i nie zachęcamy do ich stosowania; ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej. Jeśli po sterydzie dzieje się coś niepokojącego, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.

Spis treści

1. Anapolon (oksymetolon): co to jest

Oksymetolon (17β-hydroksy-2-(hydroksymetyleno)-17-metylo-5α-androstan-3-on) to syntetyczna pochodna testosteronu przyjmowana doustnie w tabletkach [1] [2]. Należy do sterydów 17-alfa-alkilowanych, czyli z grupą metylową przy węglu 17 cząsteczki; do tej grupy należą też m.in. metylotestosteron i stanozolol [2] [8]. W hodowlach komórek wątroby szczura toksyczne działanie wykazały w wysokich stężeniach właśnie sterydy 17-alfa-alkilowane, w tym oksymetolon, a nie testosteron i nandrolon; to badanie laboratoryjne, nie dowód u ludzi [8].

Osoby pytające o Anapolon zwykle chcą szybko przybrać na masie i sile. My sprzedajemy coś innego: w kategorii odżywki na masę (gainery) są produkty, które pomagają uzupełnić energię i białko w diecie osoby trenującej. Nie zastępują sterydu i nie dają jego efektów; do czego służą suplementy, wyjaśniamy niżej.

2. Na co był Anapolon: niedokrwistość aplastyczna i inne wskazania

Oksymetolon był lekiem na niedokrwistości wynikające z niedostatecznego wytwarzania czerwonych krwinek. Oznakowanie Anadrol-50 z 2004 r. wymienia nabytą i wrodzoną niedokrwistość aplastyczną (niewydolność szpiku kostnego), zwłóknienie szpiku i niedokrwistości po lekach uszkadzających szpik; według tego dokumentu oksymetolon zwiększa wytwarzanie erytropoetyny (EPO, hormonu pobudzającego produkcję czerwonych krwinek) u chorych z niewydolnością szpiku, a lek nie zastępuje przetoczeń krwi ani wyrównania niedoborów żelaza, kwasu foliowego czy witaminy B12 [1]. To samo oznakowanie stwierdza, że nie wykazano, by sterydy anaboliczne poprawiały sprawność sportową [1].

Dziś w ciężkiej niedokrwistości aplastycznej leczeniem pierwszego wyboru jest przeszczepienie szpiku, globulina antytymocytarna z cyklosporyną i eltrombopag, a androgeny rozważa się u chorych, którzy nie mogą otrzymać tych metod [9]. W tajlandzkiej kohorcie 110 dorosłych leczonych samym oksymetolonem odpowiedź po 6 miesiącach uzyskało 56,4% chorych, a według tabeli i części wynikowej pełnego tekstu 17 ze 110 chorych (15,5%) przerwało leczenie z powodu ciężkich działań niepożądanych: 14 z powodu wzrostu enzymów wątrobowych ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy normy, a 3 z powodu ciężkiego zatrzymania płynów lub niewydolności serca [10]. W chorobach wrodzonych, takich jak niedokrwistość Fanconiego i dyskeratoza wrodzona, androgeny (danazol i oksymetolon) pozostają główną metodą leczenia niewydolności szpiku poza przeszczepieniem, a ich istotnymi działaniami niepożądanymi są wirylizacja i uszkodzenie wątroby [11].

Oksymetolon badano też w wyniszczeniu w przebiegu HIV i u chorych dializowanych. W badaniu Hengge i wsp. (2003) z udziałem 89 chorych z HIV przyrost masy ciała wyniósł 3,0–3,5 kg wobec 1,0 kg w grupie placebo, kosztem wspomnianej toksyczności wątrobowej [6]. U 43 chorych hemodializowanych (Supasyndh i wsp., 2013) oksymetolon przez 24 tygodnie zwiększył beztłuszczową masę ciała i siłę uścisku dłoni, ale enzymy wątrobowe istotnie wzrosły i autorzy opisali to jako uszkodzenie wątroby, choć liczba wyników powyżej trzykrotności górnej granicy normy nie różniła się od placebo [12].

Oksymetolon: oznakowanie leku i status według dokumentów odczytanych 3.10.2026
Cecha Co mówi dokument Źródło
Wskazanie (USA, 2004) niedokrwistości z niedostatecznego wytwarzania czerwonych krwinek, m.in. niedokrwistość aplastyczna nabyta i wrodzona [1]
Ostrzeżenia plamica wątroby, guzy wątroby, zmiany lipidów zwiększające ryzyko miażdżycy, żółtaczka cholestatyczna [1]
Zalecane badania w leczeniu okresowo próby wątrobowe, lipidy, hemoglobina i hematokryt przy dużych dawkach, żelazo [1]
Interakcje leki przeciwzakrzepowe, w tym warfaryna: ryzyko krwawienia, konieczna kontrola INR (wskaźnika krzepnięcia krwi) [1]
USA dziś Anadrol-50 ze statusem wycofanego ze sprzedaży w bazie FDA [5]
Kanada Anapolon 50: produkty anulowane po wprowadzeniu na rynek w 1997 i 1999 r. [4]
Polska brak pozycji w Rejestrze Produktów Leczniczych [3]
Sport klasa S1.1, zabroniony w każdym czasie [7]

3. Czy Anapolon jest zarejestrowany w Polsce

Nie: w Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma produktu z oksymetolonem. Zapytania z 3.10.2026 według nazw Anapolon, Anadrol, Androlic i Oxymetholone oraz według nazwy substancji nie zwróciły pozycji, podczas gdy kontrolne zapytanie o danazol, inny androgen stosowany w chorobach szpiku, zwróciło jeden produkt [3]. Rejestr nie obejmuje procedur szczególnych, takich jak import docelowy leku na potrzeby konkretnego pacjenta, więc odczyt mówi o regularnym obrocie, nie o każdej możliwej drodze leczenia. Które preparaty testosteronu są w Polsce lekami, a które tylko suplementami, wyjaśniamy we wpisie testosteron w tabletkach.

Tabletki z oksymetolonem z nielegalnego rynku nie przechodzą kontroli jakości leku. W metaanalizie Magnoliniego i wsp. z 2022 r., obejmującej 5413 próbek sterydów z czarnego rynku, w oddzielnych analizach oszacowano udział podróbek na 36%, a preparatów o niewłaściwej zawartości substancji na 37%; tych odsetków nie należy sumować. Próbki pochodziły głównie z zabezpieczeń służb, a wyniki badań były niejednorodne [13].

4. Oksymetolon a wątroba

Mikroskop z barwionym preparatem tkanki i pudełko szkiełek na biurku przy oknie: uszkodzenia wątroby po oksymetolonie opisano m.in. w badaniach histopatologicznych

Oksymetolon może uszkadzać wątrobę na trzy sposoby: wywoływać cholestazę (zastój żółci), plamicę wątroby i guzy wątroby. Baza LiverTox amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia opisuje, że wiele syntetycznych sterydów androgennych wywołuje cholestatyczne uszkodzenie wątroby, a długotrwałe stosowanie androgenów wiąże się z rakiem wątrobowokomórkowym, gruczolakiem i plamicą wątroby [14].

4.1. Cholestaza i żółtaczka

Według oznakowania leku cholestatyczne zapalenie wątroby i żółtaczka występują przy sterydach 17-alfa-alkilowanych już przy stosunkowo małych dawkach; żółtaczka może być bezbolesna, ze świądem lub bez, a niekiedy towarzyszą jej powiększenie wątroby i ból w prawym podżebrzu mylony z niedrożnością dróg żółciowych [1]. Po odstawieniu leku żółtaczka zwykle ustępuje, ale kontynuowanie leczenia wiązało się ze śpiączką wątrobową i zgonem [1]. Przegląd Pavlatosa i wsp. z 2001 r. wskazuje żółtaczkę cholestatyczną jako główne działanie niepożądane oksymetolonu dotyczące wątroby [2].

Dane z badań klinicznych potwierdzają, że problem dotyczy także leczenia pod nadzorem lekarza. W badaniu Hengge i wsp. aktywność ALT (enzymu wątrobowego) wzrosła ponad pięciokrotnie względem wartości wyjściowej u 35% chorych w grupie większej dawki i 27% w grupie mniejszej dawki, przy braku takich przypadków w grupie placebo [6]. Taha i wsp. (2026) opisali 26-letniego mężczyznę, który po 29 dniach samodzielnego przyjmowania oksymetolonu razem z testosteronem trafił do szpitala z ciężką cholestazą: bilirubina całkowita sięgnęła 24,6 mg/dl, a po odstawieniu obu substancji spadła o 91,5% do 85. dnia; autorzy uznali oksymetolon za główną podejrzaną substancję, ale z powodu równoczesnego testosteronu i braku analizy chemicznej preparatów nie przypisali uszkodzenia jednej substancji z pewnością [15].

4.2. Gruczolaki i rak wątroby

Oznakowanie leku podaje, że guzy wątroby związane ze sterydami są zwykle łagodne i zależne od androgenów, ale opisano też złośliwe guzy zakończone zgonem; takie guzy są silnie unaczynione i mogą nie dawać objawów aż do krwotoku do jamy brzusznej [1]. W przeglądzie Velazqueza i Alter z 2004 r. zebrano 36 przypadków guzów wątroby u chorych z niedokrwistością Fanconiego i 97 u chorych bez niej; oksymetolon, metylotestosteron i danazol były androgenami opisywanymi w tych przypadkach, rak wątrobowokomórkowy częściej wiązał się z oksymetolonem i metylotestosteronem, a gruczolaki z danazolem [16]. Autorzy podkreślają, że ryzyko dotyczy wszystkich osób przyjmujących sterydy anaboliczne, ale jego wielkości nie da się ustalić, bo nie wiadomo, ilu chorych otrzymywało androgeny [16]. Kew i wsp. (1976) opisali troje chorych z niedokrwistością Fanconiego, u których po wieloletnim leczeniu androgenami, w tym oksymetolonem, rozpoznano raka wątroby albo plamicę wątroby [17].

4.3. Plamica wątroby (peliosis hepatis)

Plamica wątroby to stan, w którym tkanka wątroby, a czasem śledziony, zostaje zastąpiona torbielami wypełnionymi krwią; bywa rozpoznawana dopiero przy zagrażającej życiu niewydolności wątroby albo krwotoku do jamy brzusznej [1]. Choi i wsp. (2009) opisali młodego mężczyznę z niedokrwistością aplastyczną, długo leczonego oksymetolonem, u którego doszło do samoistnego pęknięcia wątroby z masywnym krwawieniem; konieczne było usunięcie prawego płata wątroby [18]. Według oznakowania odstawienie leku zwykle prowadzi do ustąpienia zmian [1].

Nie ma podstaw, by traktować suplement diety jako ochronę wątroby przed oksymetolonem. Co wiadomo o N-acetylocysteinie, opisujemy we wpisie NAC (N-acetylocysteina), a o kwasie tauroursodeoksycholowym we wpisie TUDCA; żaden z nich nie zastępuje odstawienia sterydu i kontroli lekarskiej. Wątrobę przy innych doustnych sterydach omawiamy we wpisach o metanabolu i halotestinie. Przegląd suplementów omawianych przy chorobach wątroby jest we wpisie o suplementach na choroby wątroby.

5. Cholesterol, krew i krzepliwość

Oksymetolon obniża cholesterol HDL i może podnosić LDL, a zmiany te mogą być znaczne. Oznakowanie leku ostrzega, że spadek HDL i wzrost LDL przy sterydach anabolicznych zwiększają ryzyko miażdżycy i choroby wieńcowej, i zaleca okresowe badanie lipidów [1]. W przeglądzie Cochrane z 2014 r. dane dla oksymetolonu pochodziły z jednego badania z udziałem 24 chorych dializowanych otrzewnowo, u których przez 6 miesięcy dodawano oksymetolon albo placebo do erytropoetyny: w porównaniu z grupą kontrolną hemoglobina była wyższa średnio o 1,90 g/dl, ALT o 54,50 U/l, a HDL niższy o 15,66 mg/dl; autorzy oceniają te dowody jako ograniczone [19]. Jak czytać wyniki lipidogramu, wyjaśniamy we wpisie dobry i zły cholesterol.

Czerwone krwinki to powód, dla którego oksymetolon był lekiem, i zarazem ryzyko u zdrowej osoby. Oznakowanie zaleca okresowe badanie hemoglobiny i hematokrytu w kierunku nadkrwistości przy dużych dawkach, a także kontrolę żelaza, bo u części leczonych obserwowano niedokrwistość z niedoboru żelaza [1]. Sterydy anaboliczne mogą też obniżać czynniki krzepnięcia II, V, VII i X i wydłużać czas protrombinowy, a u osób przyjmujących warfarynę opisano istotne interakcje i krwawienia [1]. Jakie badania krwi wykonuje się przy sterydach, opisujemy w przewodniku badania krwi a sterydy.

6. Anapolon: inne skutki uboczne

Poza wątrobą i lipidami oksymetolon wywołuje działania androgenne i hamuje własną produkcję testosteronu. Oznakowanie wymienia u mężczyzn zahamowanie czynności jąder, ich zanik, zmniejszenie liczby plemników, impotencję i przewlekły priapizm, a u obu płci m.in. ginekomastię, trądzik, łysienie typu męskiego, obrzęki, zatrzymanie sodu, bezsenność, nudności i pogorszenie tolerancji glukozy [1]. U kobiet pojawia się wirylizacja (obniżenie głosu, nadmierne owłosienie, powiększenie łechtaczki), której część zmian jest nieodwracalna mimo szybkiego odstawienia; oznakowanie każe przerwać leczenie przy pierwszych łagodnych objawach wirylizacji [1]. W tajlandzkiej kohorcie działania androgenne wystąpiły u 55,5% leczonych, głównie w pierwszym miesiącu [10].

Oksymetolon jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i u kobiet, które mogą zajść w ciążę, bo może uszkodzić płód; według oznakowania kobieta przyjmująca oksymetolon nie powinna karmić piersią [1]. U dzieci i nastolatków sterydy anaboliczne mogą przyspieszać zamykanie chrząstek wzrostowych szybciej niż wzrost na długość, co grozi niższym wzrostem docelowym, a efekt może utrzymywać się do 6 miesięcy po odstawieniu [1]. Kobieta, która przyjęła oksymetolon w ciąży lub w okresie karmienia, powinna pilnie skontaktować się z lekarzem.

  • Oś hormonalna: według oznakowania sterydy anaboliczne hamują wydzielanie gonadotropin przez przysadkę [1]; w badaniu HAARLEM z udziałem mężczyzn stosujących różne sterydy po roku od rozpoczęcia cyklu testosteron był poniżej normy u 11% uczestników [20]. Co dzieje się po odstawieniu, opisujemy we wpisie o odbloku po cyklu (PCT), a leczenie niedoboru testosteronu pod kontrolą lekarza we wpisie o terapii testosteronem (TRT).
  • Ginekomastia: oznakowanie wymienia powiększenie gruczołu piersiowego wśród działań niepożądanych [1]; przyczyny i leczenie omawia wpis ginekomastia u mężczyzn.
  • Nerki: Tarashande Foumani i Elyasi (2018) opisali 33-letniego mężczyznę z ostrą niewydolnością nerek po stosowaniu oksymetolonu, wskazując rabdomiolizę (rozpad mięśni) jako możliwy mechanizm u osób stosujących sterydy [21].
  • Psychika i samopoczucie: Towarzystwo Endokrynologiczne w stanowisku z 2026 r. wymienia zaburzenia psychiczne wśród skutków niemedycznego stosowania androgenów, a obniżony nastrój może utrzymywać się po odstawieniu [22].

Przegląd popularnych substancji i ich ryzyka zawiera wpis które sterydy królują na siłowni.

7. Anapolon w sporcie: status WADA

Oksymetolon jest wymieniony z nazwy na liście zabronionej 2026 w klasie S1.1 (steroidy anaboliczno-androgenne); klasa S1 jest zabroniona w każdym czasie, podczas zawodów i poza nimi, a jej substancje są nieokreślone, co ma znaczenie przy wymiarze sankcji [7]. Wynik laboratoryjny to jeszcze nie stwierdzone naruszenie przepisów: o dalszym postępowaniu decyduje procedura antydopingowa. Jak czytać listę, wyjaśniamy we wpisie lista substancji zakazanych WADA, a przebieg kontroli w przewodniku doping w sporcie.

8. Anapolon a prawo w Polsce

W Polsce nie ma dopuszczonego do obrotu produktu z oksymetolonem [3]. Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie przewiduje karę m.in. za udostępnianie innym osobom substancji z grupy S1 bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, za obrót bez wymaganego zezwolenia i za przywóz niezgodny z prawem farmaceutycznym [23]. Ten opis nie jest poradą prawną.

8.1. Dawkowanie i cykle: dlaczego ich tu nie ma

Dawkowanie z oznakowania dotyczyło chorych z niewydolnością szpiku leczonych pod kontrolą lekarza, a nie osób zdrowych, i nawet w tej grupie wymagało okresowych badań wątroby [1]. Skład tabletek z nielegalnego rynku często odbiega od etykiety [13], dlatego dawki ani schematy nie mają tu zastosowania.

9. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement

Przyrost masy u osoby trenującej zależy przede wszystkim od treningu siłowego z progresją i od nadwyżki energii z odpowiednią ilością białka w diecie; suplement może tylko uzupełnić jadłospis. Poniższe produkty nie zastępują sterydu i nie mają działania hormonalnego; nie ma też podstaw, by traktować je jako ochronę wątroby lub sposób na łagodzenie skutków ubocznych. Pokazujemy najpierw białko naszej marki Świat Supli, którego skład i producenta znamy, a obok kreatynę innej marki, której porcja spełnia warunek oświadczenia.

Opakowanie odżywki białkowej Świat Supli WPC Premium 80, 700 g koncentratu białka serwatkowego

Świat Supli WPC Premium 80, 700 g

Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie wystarcza na około 23 porcje.

Dla osób trenujących siłowo, które przy budowaniu masy nie pokrywają zapotrzebowania na białko samymi posiłkami. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu [24]; te oświadczenia dotyczą żywności, która jest co najmniej źródłem białka, czyli takiej, w której białko daje co najmniej 12% energii, a w tej odżywce daje około 79% [25]. Ile białka i energii potrzebujesz z diety, oceni dietetyk.

Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, że produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Opakowanie kreatyny BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate 500 g

BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g

Porcja dzienna według producenta: 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, co producent deklaruje jako 3 g kreatyny; opakowanie wystarcza na 147 porcji.

Dla dorosłych, którzy trenują intensywnie, np. siłowo albo interwałowo. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; korzystny efekt występuje przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie, a oświadczenie dotyczy osób dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne [24]. Kreatyna nie jest hormonem i nie zastępuje sterydu.

Skład: mikronizowany monohydrat kreatyny; według producenta produkt wytworzono w zakładzie, który przetwarza także m.in. mleko, jaja, zboża zawierające gluten, soję, orzechy, ryby i skorupiaki. Producent podaje, że produktu nie powinny spożywać osoby poniżej 18 lat, osoby chore oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Przed badaniami krwi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz kreatynę; przy przyjmowanych lekach uzgodnij stosowanie z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje i składy według stron produktów w dniu odczytu 3.10.2026.

9.1. Jak wybrać: podsumowanie

Białko wybierz, gdy posiłki nie pokrywają zapotrzebowania na białko. Kreatynę rozważ, jeśli jesteś osobą dorosłą i wykonujesz następujące po sobie krótkie, bardzo intensywne wysiłki; korzystny efekt opisany wyżej wymaga spożywania 3 g kreatyny dziennie. Inne odżywki z białkiem znajdziesz w kategorii odżywki białkowe, a uzupełnianie diety u osób, które już stosują sterydy, omawia wpis suplementy na cyklu sterydowym.

10. Objawy alarmowe po oksymetolonie: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza

Przy objawach z pierwszych czterech punktów natychmiast dzwoń pod 112 i nie jedź do szpitala samodzielnie. Nie czekaj, aż objawy miną, i powiedz ratownikom lub lekarzowi, co i kiedy zostało przyjęte.

  • nagły lub silny ból brzucha, ból brzucha przy dotyku albo zasłabnięcie: natychmiast 112; u osoby przyjmującej oksymetolon może to oznaczać krwawienie z wątroby [26] [1],
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej, który nie ustępuje, promieniuje do ręki, szyi lub żuchwy albo występuje z dusznością, potami, nudnościami lub zawrotami głowy: natychmiast 112 [27],
  • opadnięcie kącika ust, osłabienie ręki, zaburzenia mowy, nagła utrata widzenia lub splątanie: natychmiast 112 [28],
  • ból i obrzęk jednej nogi z dusznością albo z bólem w klatce piersiowej: natychmiast 112, bo może to oznaczać zatorowość płucną [29],
  • wzwód trwający dłużej niż 3–4 godziny: natychmiast szpitalny oddział ratunkowy; nie prowadź samochodu, poproś kogoś o transport albo wezwij karetkę [30],
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz, świąd skóry: nie przyjmuj kolejnej dawki i pilnie, tego samego dnia, zgłoś się do lekarza; według oznakowania kontynuowanie leczenia mimo żółtaczki wiązało się ze śpiączką wątrobową i zgonem [31] [1],
  • sam ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi, zwykle łydki lub uda, bez duszności: pilnie lekarz tego samego dnia [29],
  • nietypowe krwawienia u osoby przyjmującej leki przeciwzakrzepowe: pilnie lekarz; nie zmieniaj dawki leku przeciwzakrzepowego samodzielnie [1],
  • myśli samobójcze albo zamiar zrobienia sobie krzywdy: natychmiast 112 [32],
  • silne przygnębienie po odstawieniu sterydu bez bezpośredniego zagrożenia: lekarz; całodobowe wsparcie w kryzysie emocjonalnym daje też telefon 116 123 [32],
  • sama wysypka po suplemencie diety: odstaw produkt i skonsultuj się z lekarzem.

11. Anapolon: pytania i odpowiedzi

11.1. Na co jest Anapolon?

Jako lek oksymetolon był wskazany w niedokrwistościach spowodowanych niedostatecznym wytwarzaniem czerwonych krwinek, m.in. w niedokrwistości aplastycznej [1]. W chorobach szpiku stosuje się go dziś u części chorych, którzy nie mogą otrzymać przeszczepienia ani leczenia immunosupresyjnego [9] [11].

11.2. Czy Anapolon jest dostępny w aptece w Polsce?

W regularnym obrocie aptecznym nie: w Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma produktu z oksymetolonem, ani pod nazwą Anapolon, ani pod innymi nazwami [3]. Brak wpisu w rejestrze nie rozstrzyga jednak, czy lekarz może sprowadzić lek w ramach importu docelowego dla konkretnego pacjenta.

11.3. Czy Anapolon niszczy wątrobę?

Może ją uszkodzić. Oznakowanie ostrzega przed żółtaczką cholestatyczną, plamicą wątroby i guzami wątroby [1], a w 16-tygodniowym badaniu z randomizacją u chorych z wyniszczeniem w przebiegu HIV ALT wzrosła ponad pięciokrotnie u 27–35% leczonych [6].

11.4. Czy Anapolon podnosi czerwone krwinki?

U chorych z niewydolnością szpiku na tym polegało jego działanie lecznicze, a w jednym badaniu u chorych dializowanych otrzewnowo, u których oksymetolon dodawano do erytropoetyny, hemoglobina była po 6 miesiącach wyższa niż w grupie kontrolnej średnio o 1,90 g/dl [1] [19]. Oznakowanie zaleca kontrolę hemoglobiny i hematokrytu przy dużych dawkach [1].

11.5. Czy NAC albo TUDCA chronią wątrobę przy Anapolonie?

Nie ma podstaw, by tak twierdzić: cytowane źródła nie oceniały ochrony wątroby suplementem przy oksymetolonie, a oznakowanie leku wiąże ustępowanie uszkodzeń z odstawieniem substancji [1]. Zażółcenie skóry lub oczu wymaga pilnej wizyty u lekarza [31].

11.6. Czy Anapolon jest zabroniony w sporcie?

Tak. Oksymetolon jest wymieniony z nazwy w klasie S1.1 listy zabronionej 2026 i jest zabroniony w każdym czasie [7].

12. Podsumowanie

  • Anapolon to tabletki z oksymetolonem, doustnym sterydem 17-alfa-alkilowanym, dawniej lekiem w niedokrwistości aplastycznej [1] [2].
  • W Polsce nie ma produktu z oksymetolonem w Rejestrze Produktów Leczniczych; w Kanadzie i USA produkty mają status anulowanych lub wycofanych ze sprzedaży [3] [4] [5].
  • Główne ryzyko to wątroba: cholestaza, plamica wątroby i guzy, potwierdzone w oznakowaniu, badaniach i opisach przypadków [1] [6] [16] [18].
  • Oksymetolon obniża HDL, wymaga kontroli krwi i wchodzi w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi [1] [19].
  • W sporcie jest zabroniony w każdym czasie (S1.1); suplement diety nie zastępuje sterydu i nie ma podstaw, by traktować go jako ochronę wątroby [7].

13. Źródła

  1. Unimed Pharmaceuticals. ANADROL-50 (oxymetholone) 50 mg Tablets, oznakowanie leku w wersji z sierpnia 2004 r. (500031 Rev Aug 2004), dokument z bazy Drugs@FDA do wniosku NDA 016848 (dokument urzędowy USA: wskazanie w niedokrwistościach spowodowanych niedostatecznym wytwarzaniem czerwonych krwinek, m.in. nabytej i wrodzonej niedokrwistości aplastycznej, zwłóknieniu szpiku i niedokrwistościach po lekach mielotoksycznych; zwiększanie wytwarzania erytropoetyny u chorych z niewydolnością szpiku; ostrzeżenia: plamica wątroby, guzy wątroby zwykle łagodne, ale także złośliwe zakończone zgonem, zmiany lipidów (spadek HDL, niekiedy wzrost LDL) zwiększające ryzyko miażdżycy, żółtaczka cholestatyczna przy sterydach 17-alfa-alkilowanych przy stosunkowo małych dawkach; zalecenia okresowych prób wątrobowych, lipidów, hemoglobiny i hematokrytu przy dużych dawkach oraz żelaza; interakcja z warfaryną i obniżenie czynników krzepnięcia II, V, VII, X; działania niepożądane m.in. zanik jąder, oligospermia, przewlekły priapizm, ginekomastia, łysienie typu męskiego, obrzęki, bezsenność, nudności, pogorszenie tolerancji glukozy, wirylizacja u kobiet; zahamowanie czynności gonadotropowej przysadki; przeciwwskazanie w ciąży (możliwe uszkodzenie płodu), brak karmienia piersią podczas leczenia, przedwczesne zamykanie chrząstek wzrostowych u dzieci; przerwanie leczenia przy pierwszych objawach wirylizacji u kobiet; historyczne stwierdzenie oznakowania z 2004 r., że nie wykazano poprawy sprawności sportowej przez sterydy anaboliczne; substancja kontrolowana, wykaz III w USA; ograniczenie: dokument może nie być najnowszą wersją oznakowania, a produkt ma dziś status wycofanego ze sprzedaży). accessdata.fda.gov, 16848s021lbl.pdf. Dostęp: 3.10.2026.
  2. Pavlatos A.M., Fultz O., Monberg M.J., Vootkur A. Review of oxymetholone: a 17alpha-alkylated anabolic-androgenic steroid. Clinical Therapeutics 2001;23(6):789–801 (przegląd narracyjny: oksymetolon jako 17-alfa-alkilowany steryd anaboliczno-androgenny i syntetyczna pochodna testosteronu, zatwierdzony przez FDA w latach 60. w leczeniu niedokrwistości spowodowanych niedostatecznym wytwarzaniem czerwonych krwinek; badany m.in. w wyniszczeniu w przebiegu HIV; hepatotoksyczność głównym działaniem niepożądanym, z żółtaczką cholestatyczną jako głównym działaniem na wątrobę, rzadziej plamica wątroby i guzy; przed rejestracją wykonano niewiele badań farmakokinetycznych i tolerancji; odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/11440282. Dostęp: 3.10.2026.
  3. Rejestr Produktów Leczniczych, Centrum e-Zdrowia, publiczne API wyszukiwania. Odczyt z 3.10.2026 (rejestr obejmuje produkty ludzkie i weterynaryjne; zapytania według nazwy powszechnej: Oxymetholonum, Oxymetholone, oksymetolon, oraz według nazwy produktu: Anapolon, Anadrol, Oxymetholone, Androlic, nie zwróciły żadnej pozycji; kontrolnie zapytanie Danazolum zwróciło 1 pozycję, a Testosteronum 5 pozycji, więc wyszukiwarka działała; ograniczenie: stan rejestru w dniu odczytu, rejestr nie obejmuje procedur szczególnych, takich jak import docelowy). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, zapytanie Anapolon. Dostęp: 3.10.2026.
  4. Health Canada. Drug Product Database, publiczne API, odczyt z 3.10.2026 (ANAPOLON 50, oksymetolon 50 mg w tabletce, numer DIN 00189421, firma Syntex Inc., data pierwszego wprowadzenia na rynek 31.12.1970, status: anulowany po wprowadzeniu na rynek 26.08.1997; ANAPOLON 50 TABLETS 50MG, DIN 02162679, Hoffmann-La Roche Limited, wprowadzony 29.07.1997, anulowany 17.03.1999; ograniczenie: baza nie podaje przyczyny anulowania). health-products.canada.ca, zapytanie anapolon. Dostęp: 3.10.2026.
  5. U.S. Food and Drug Administration, openFDA. Drugs@FDA, wniosek NDA016848, odczyt z 3.10.2026 (ANADROL-50, oksymetolon 50 mg, tabletka doustna, lek referencyjny; status marketingowy: Discontinued, czyli wycofany ze sprzedaży; ostatnie dokumenty oznakowania z 2004 r.; ograniczenie: baza nie podaje daty ani przyczyny wycofania). api.fda.gov, zapytanie OXYMETHOLONE. Dostęp: 3.10.2026.
  6. Hengge U.R., Stocks K., Wiehler H., Faulkner S., Esser S., Lorenz C., Jentzen W., Hengge D., Goos M., Dudley R.E., Ringham G. Double-blind, randomized, placebo-controlled phase III trial of oxymetholone for the treatment of HIV wasting. AIDS 2003;17(5):699–710 (badanie z randomizacją, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo: 89 kobiet i mężczyzn z wyniszczeniem w przebiegu HIV, oksymetolon 100 mg lub 150 mg na dobę albo placebo przez 16 tygodni, interwencja badawcza, nie zalecenie; przyrost masy ciała 3,0 i 3,5 kg wobec 1,0 kg w grupie placebo; głównym działaniem niepożądanym według autorów była toksyczność wątrobowa: ALT ponad pięciokrotnie powyżej wartości wyjściowej u 35% chorych w grupie większej dawki, 27% w grupie mniejszej dawki i u nikogo w grupie placebo; ograniczenie: populacja chorych, wynik nie dotyczy osób zdrowych). europepmc.org/article/MED/12646793. Dostęp: 3.10.2026.
  7. Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026, polskie tłumaczenie listy WADA obowiązującej od 1.01.2026 (klasa S1 środki anaboliczne, zabronione w każdym czasie, wszystkie substancje nieokreślone; S1.1 steroidy anaboliczno-androgenne w przypadku podawania egzogennego, z oksymetolonem wymienionym z nazwy; wstęp listy: podział na substancje określone i nieokreślone służy stosowaniu art. 10 Kodeksu o sankcjach; wiążąca jest wersja angielska). antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf. Dostęp: 3.10.2026.
  8. Welder A.A., Robertson J.W., Melchert R.B. Toxic effects of anabolic-androgenic steroids in primary rat hepatic cell cultures. Journal of Pharmacological and Toxicological Methods 1995;33(4):187–195 (badanie laboratoryjne na hodowlach komórek wątroby szczura: przy najwyższym badanym stężeniu uszkodzenie komórek wywołały sterydy 17-alfa-alkilowane, metylotestosteron, stanozolol i oksymetolon, a nie sterydy niealkilowane, takie jak testosteron, cypionian testosteronu i 19-nortestosteron; oksymetolon zmniejszał też zawartość glutationu; ograniczenie: badanie in vitro na komórkach zwierzęcych, odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/8527826. Dostęp: 3.10.2026.
  9. Pengthina W., Saelue P. Efficacy of Oxymetholone in Severe and Nonsevere Acquired Aplastic Anemia: A Propensity Score Matching Analysis. Journal of Blood Medicine 2022;13:753–761 (retrospektywna analiza z dopasowaniem według skłonności, Tajlandia: 74 dopasowanych chorych z nabytą niedokrwistością aplastyczną leczonych oksymetolonem w latach 2004–2018; odpowiedź po roku 54,1% w postaci nieciężkiej i 13,5% w postaci ciężkiej i bardzo ciężkiej; autorzy przypominają, że w ciężkiej postaci leczeniem pierwszego wyboru są przeszczepienie szpiku, globulina antytymocytarna z cyklosporyną i eltrombopag, a androgeny rozważa się u chorych, którzy nie mogą ich otrzymać; ograniczenie: badanie retrospektywne z jednego ośrodka). europepmc.org/article/MED/36514313; pełny tekst: PMC9741824. Dostęp: 3.10.2026.
  10. Chaipokam J., Rojnuckarin P. Good response to oxymetholone in adult aplastic anemia. Annals of Hematology 2025;104(7):3609–3618 (badanie kohortowe w Tajlandii: 110 dorosłych z niedokrwistością aplastyczną leczonych samym oksymetolonem przez co najmniej 30 dni w latach 2013–2023, w warunkach braku dostępu do przeszczepienia i globuliny antytymocytarnej; odpowiedź ogółem 56,4%; według tabeli 1 i części wynikowej pełnego tekstu leczenie przerwało z powodu ciężkich działań niepożądanych 17 ze 110 chorych (15,5%): 14 z powodu wzrostu enzymów wątrobowych ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy normy i 3 z powodu ciężkiego zatrzymania płynów lub niewydolności serca; streszczenie podaje rozbieżnie 17,9% i 15 z 17 przypadków zapalenia wątroby; zapalenie wątroby ogółem u 20,9%; działania androgenne u 55,5%, głównie w pierwszym miesiącu; ograniczenie: badanie obserwacyjne z jednego kraju, populacja chorych). europepmc.org/article/MED/40515826; pełny tekst: PMC12334477. Dostęp: 3.10.2026.
  11. Calado R.T., Clé D.V. Treatment of inherited bone marrow failure syndromes beyond transplantation. Hematology, American Society of Hematology Education Program 2017;2017(1):96–101 (przegląd edukacyjny: androgeny są główną metodą leczenia niewydolności szpiku poza przeszczepieniem w dyskeratozie wrodzonej i niedokrwistości Fanconiego, z odpowiedzią do 80% przypadków; częściej stosowane są danazol i oksymetolon; wirylizacja i toksyczność wątrobowa jako istotne działania niepożądane; ograniczenie: przegląd narracyjny). europepmc.org/article/MED/29222242; pełny tekst: PMC6142589. Dostęp: 3.10.2026.
  12. Supasyndh O., Satirapoj B., Aramwit P., Viroonudomphol D., Chaiprasert A., Thanachatwej V., Vanichakarn S., Kopple J.D. Effect of oral anabolic steroid on muscle strength and muscle growth in hemodialysis patients. Clinical Journal of the American Society of Nephrology 2013;8(2):271–279 (badanie z randomizacją, kontrolowane placebo: 43 chorych hemodializowanych, oksymetolon lub placebo doustnie przez 24 tygodnie, interwencja badawcza, nie zalecenie; dawki nie podano w streszczeniu; większy przyrost beztłuszczowej masy ciała i siły uścisku dłoni oraz spadek masy tłuszczowej w grupie oksymetolonu; enzymy wątrobowe istotnie wzrosły, liczba wyników powyżej trzykrotności górnej granicy normy nie różniła się między grupami, autorzy opisują uszkodzenie wątroby; ograniczenie: populacja chorych dializowanych). europepmc.org/article/MED/23124786; pełny tekst: PMC3562853. Dostęp: 3.10.2026.
  13. Magnolini R., Falcato L., Cremonesi A., Schori D., Bruggmann P. Fake anabolic androgenic steroids on the black market: a systematic review and meta-analysis on qualitative and quantitative analytical results found within the literature. BMC Public Health 2022;22(1):1371 (przegląd systematyczny i metaanaliza 19 badań, 5413 próbek sterydów z czarnego rynku w Europie i obu Amerykach: w oddzielnych analizach udział podróbek 36%, 95% CI 29–43% (18 badań) i preparatów o niewłaściwej zawartości substancji 37%, 95% CI 17–63% (8 badań); odsetki pochodzą z różnych zestawów badań i nie należy ich sumować; ograniczenia: próbki głównie z zabezpieczeń służb, duża niejednorodność badań, sterydy ogółem). europepmc.org/article/MED/35842594; pełny tekst: PMC9288681. Dostęp: 3.10.2026.
  14. LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. Androgenic Steroids. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, Bethesda (MD), 2012, wersja aktualizowana (baza wiedzy Narodowych Instytutów Zdrowia USA: wiele syntetycznych sterydów androgennych może wywoływać cholestatyczne uszkodzenie wątroby, a długotrwałe stosowanie androgenów wiąże się z rakiem wątrobowokomórkowym, gruczolakiem wątroby i plamicą wątroby; ograniczenie: rozdział o całej grupie, odczyt streszczenia z Europe PMC). europepmc.org/books/NBK548931. Dostęp: 3.10.2026.
  15. Taha H.M., Khalifa B.H., Hassan M.Y., Taha K.H. Oxymetholone-Associated Cholestatic Drug-Induced Liver Injury With Profound Hyperbilirubinaemia: A Longitudinal Case Report. Case Reports in Hepatology 2026;2026:2519455 (opis przypadku: 26-letni mężczyzna zgłosił się 29. dnia samodzielnego przyjmowania oksymetolonu razem z enantanem testosteronu; bilirubina całkowita do 24,6 mg/dl, ALT 5,6 razy powyżej górnej granicy normy, typ cholestatyczny, bez innej przyczyny w badaniach; po odstawieniu obu substancji spadek bilirubiny o 69,1% do 57. dnia i o 91,5% do 85. dnia; autorzy uznali oksymetolon za główną podejrzaną substancję, ale równoczesny testosteron i brak analizy preparatów wykluczają pewne przypisanie jednej substancji; ograniczenie: pojedynczy przypadek). europepmc.org/article/MED/42729935; pełny tekst: PMC13563310. Dostęp: 3.10.2026.
  16. Velazquez I., Alter B.P. Androgens and liver tumors: Fanconi anemia and non-Fanconi conditions. American Journal of Hematology 2004;77(3):257–267 (przegląd opisanych przypadków z baz Medline i Web of Science: 36 chorych z niedokrwistością Fanconiego i 97 bez niej z guzami wątroby po androgenach; w opisach dominowały oksymetolon, metylotestosteron i danazol; rak wątrobowokomórkowy częściej przy oksymetolonie i metylotestosteronie, gruczolaki przy danazolu; guzy także u 6 chorych leczonych wyłącznie androgenami pozajelitowymi; ryzyko dotyczy wszystkich przyjmujących sterydy anaboliczne, ale jego wielkości nie da się ustalić; ograniczenie: zbiór opisów przypadków; tytuł oryginału zawiera formę dzierżawczą nazwiska Fanconi). europepmc.org/article/MED/15495253. Dostęp: 3.10.2026.
  17. Kew M.C., Van Coller B., Prowse C.M., Skikne B., Wolfsdorf J.I., Isdale J., Krawitz S., Altman H., Levin S.E., Bothwell T.H. Occurrence of primary hepatocellular cancer and peliosis hepatis after treatment with androgenic steroids. South African Medical Journal 1976;50(32):1233–1237 (opisy 3 przypadków niedokrwistości Fanconiego: u 34-letniej kobiety rak wątrobowokomórkowy po 7 latach leczenia metylotestosteronem, a potem oksymetolonem; u dwojga dzieci plamica wątroby po 8 i 5 latach leczenia androgenami, w tym oksymetolonem; ograniczenie: opisy przypadków, choroba podstawowa sama zwiększa ryzyko nowotworów). europepmc.org/article/MED/184552. Dostęp: 3.10.2026.
  18. Choi S.K., Jin J.S., Cho S.G., Choi S.J., Kim C.S., Choe Y.M., Lee K.Y. Spontaneous liver rupture in a patient with peliosis hepatis: a case report. World Journal of Gastroenterology 2009;15(43):5493–5497 (opis przypadku: młody mężczyzna z niedokrwistością aplastyczną długotrwale leczony oksymetolonem, nagły krwotok do jamy brzusznej z powodu pęknięcia wątroby z plamicą; leczenie: prawostronna hemihepatektomia, dobry stan po 13 miesiącach; ograniczenie: pojedynczy przypadek). europepmc.org/article/MED/19916182; pełny tekst: PMC2778108. Dostęp: 3.10.2026.
  19. Yang Q., Abudou M., Xie X.S., Wu T. Androgens for the anaemia of chronic kidney disease in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014;(10):CD006881 (przegląd systematyczny 8 badań z randomizacją, 181 uczestników z niedokrwistością w przewlekłej chorobie nerek; dla oksymetolonu jedno badanie (Aramwit i wsp. 2010), 24 chorych dializowanych otrzewnowo, przez 6 miesięcy oksymetolon 50 mg dwa razy dziennie albo placebo, w obu grupach z erytropoetyną, interwencja badawcza, nie zalecenie: w porównaniu z grupą kontrolną hemoglobina wyższa o 1,90 g/dl (95% CI 1,66–2,14), ALT wyższa o 54,50 U/l, AST o 47,33 U/l, HDL niższy o 15,66 mg/dl (95% CI od −24,84 do −6,48); autorzy oceniają dowody jako ograniczone z powodu małej liczby badań i uczestników). europepmc.org/article/MED/25300168; pełny tekst: PMC10542094. Dostęp: 3.10.2026.
  20. Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Disruption and recovery of testicular function during and after androgen abuse: the HAARLEM study. Human Reproduction 2021;36(4):880–890 (prospektywne badanie obserwacyjne: 100 mężczyzn trenujących amatorsko obserwowanych przez rok od rozpoczęcia cyklu; w trakcie cyklu 77% z całkowitą liczbą plemników poniżej 40 mln; testosteron po 3 miesiącach od zakończenia cyklu nieistotnie różny od wyjściowego, po roku u 11% poniżej normy; ograniczenie: krótka obserwacja po cyklu, różne sterydy, nie sam oksymetolon). europepmc.org/article/MED/33550376. Dostęp: 3.10.2026.
  21. Tarashande Foumani A., Elyasi F. Oxymetholone-Induced Acute Renal Failure: A Case Report. Caspian Journal of Internal Medicine 2018;9(4):410–412 (opis przypadku: 33-letni mężczyzna ze zmniejszoną ilością i zmianą barwy moczu oraz bólem podbrzusza po stosowaniu oksymetolonu; autorzy omawiają ostrą niewydolność nerek jako powikłanie rabdomiolizy u osób stosujących sterydy anaboliczne; ograniczenie: pojedynczy przypadek, odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/30510659; pełny tekst: PMC6230458. Dostęp: 3.10.2026.
  22. Grant B., Jayasena C.N., Nag S., Quinton R. Management of non-medical androgen use: a position statement by the Society for Endocrinology. Endocrine Connections 2026;15(9):e260361 (stanowisko towarzystwa naukowego oparte na przeglądzie dowodów: niemedyczne stosowanie androgenów wiąże się m.in. z chorobami układu krążenia, erytrocytozą, zaburzeniami lipidowymi, niepłodnością, zaburzeniami psychicznymi i zahamowaniem osi podwzgórze, przysadka, jądra; obniżony nastrój, zmęczenie i lęk mogą utrzymywać się mimo biochemicznego powrotu osi; dane dla androgenów ogółem; odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/42696286. Dostęp: 3.10.2026.
  23. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 1258 (akt prawny: art. 48 podawanie substancji z grupy S1, S2 lub S4 małoletniemu zawodnikowi albo zawodnikowi bez jego wiedzy; art. 49 udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, i przechowywanie w tym celu bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, obrót bez zezwoleń z prawa farmaceutycznego, przywóz niezgodny z art. 68 prawa farmaceutycznego; kara: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 3; opis nie jest poradą prawną). isap.sejm.gov.pl, Dz.U. 2022 poz. 1258. Dostęp: 2.10.2026.
  24. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (załącznik: kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych, warunek: 3 g kreatyny dziennie, osoby dorosłe wykonujące intensywne ćwiczenia; białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej, warunek: żywność będąca co najmniej źródłem białka; brak oświadczeń o ochronie wątroby; oświadczenia dotyczą składnika i warunków jego stosowania, nie czystości produktu w sensie antydopingowym). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 2.10.2026.
  25. Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, tekst skonsolidowany (załącznik: oświadczenie, że żywność jest źródłem białka, może być stosowane tylko wówczas, gdy co najmniej 12% wartości energetycznej środka spożywczego pochodzi z białka). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 1924/2006. Dostęp: 2.10.2026.
  26. National Health Service. Stomach ache (informacja dla pacjentów, przegląd strony 26.05.2023: wezwanie pogotowia lub zgłoszenie na oddział ratunkowy, gdy ból brzucha pojawił się bardzo nagle lub jest silny, gdy brzuch boli przy dotyku, przy wymiotach krwią, przy braku możliwości oddania moczu, przy duszności lub bólu w klatce piersiowej i gdy ktoś zasłabł; nie prowadzić samodzielnie samochodu; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Stomach ache. Dostęp: 3.10.2026.
  27. National Health Service. Chest pain (informacja dla pacjentów, przegląd strony 8.08.2023: wezwanie pogotowia przy nagłym bólu w klatce piersiowej, który nie ustępuje, promieniuje do ręki, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców albo występuje z potami, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Chest pain. Dostęp: 3.10.2026.
  28. National Health Service. Symptoms of a stroke (informacja dla pacjentów, przegląd strony 12.09.2024: opadnięcie jednej strony twarzy, osłabienie ręki, zaburzenia mowy; także osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, utrata widzenia, splątanie; natychmiastowe wezwanie pogotowia; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Symptoms of a stroke. Dostęp: 3.10.2026.
  29. National Health Service. DVT (deep vein thrombosis) (informacja dla pacjentów, przegląd strony 30.04.2026: objawy to pulsujący ból jednej nogi, zwykle łydki lub uda, obrzęk nogi i zaczerwienienie lub ściemnienie skóry; przy podejrzeniu zakrzepicy pilna wizyta u lekarza tego samego dnia; przy objawach zakrzepicy z dusznością lub bólem w klatce piersiowej natychmiastowe wezwanie pogotowia, bo może to być zatorowość płucna; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, DVT (deep vein thrombosis). Dostęp: 3.10.2026.
  30. National Health Service. Priapism (painful erections) (informacja dla pacjentów, przegląd strony 5.12.2023: wzwód trwający dłużej niż 3–4 godziny wymaga wezwania pogotowia lub zgłoszenia się na oddział ratunkowy; nie należy samodzielnie prowadzić samochodu; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Priapism (painful erections). Dostęp: 2.10.2026.
  31. National Health Service. Jaundice (informacja dla pacjentów, przegląd strony 22.01.2024: zażółcenie skóry lub białek oczu, któremu mogą towarzyszyć świąd, ciemniejszy mocz i jaśniejszy stolec, wymaga pilnej wizyty u lekarza; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Jaundice. Dostęp: 3.10.2026.
  32. Ministerstwo Zdrowia. Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną? (w nagłej sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia numer alarmowy 112; całodobowy telefon 116 123 dla osób dorosłych przeżywających kryzys emocjonalny; publikacja 5.12.2024). gov.pl/web/zdrowie, pomoc psychologiczna i psychiatryczna. Dostęp: 3.10.2026.

Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.

Promaker Isolate Odżywka Białkowa

O autorze

Artykuły

Paweł Lisowski od ponad 20 lat łączy doświadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z działalnością biznesową. Ukończył zarządzanie i marketing na Politechnice Białostockiej, a następnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w środowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. Był finalistą Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdobył złoty medal w zawodach federacji NPC na Węgrzech oraz zwyciężył w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracował również jako trener, wykorzystując wiedzę i własne doświadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi Świat Supli oraz Nauree Labs — zakład produkcyjny suplementów diety. W swoich publikacjach dzieli się praktyczną wiedzą dotyczącą suplementacji, treningu, żywienia i świadomego wyboru produktów. Jest zwolennikiem podejścia, w którym dieta i suplementacja są narzędziami, których działanie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumieć.

Ekspert ds. suplementacji i treningu

Paweł Lisowski
Podobne artykuły
Sterydy anaboliczne

Primobolan (metenolon): co to jest, lek czy steryd, skutki uboczne

Sterydy anaboliczne

Turinabol: co to jest, historia NRD, wykrywalność, skutki uboczne

Sterydy anaboliczne

Sustanon i Omnadren: co to jest, skutki uboczne, w Polsce i w sporcie