Semaglutyd to substancja czynna leków na receptę z grupy agonistów receptora GLP-1, czyli związków naśladujących jelitowy hormon sytości GLP-1 (glukagonopodobny peptyd 1): w Polsce zawierają go m.in. Ozempic i Rybelsus, stosowane w cukrzycy typu 2, oraz Wegovy, zarejestrowany do leczenia otyłości i nadwagi z chorobami towarzyszącymi [1] [2] [3] [4]. Działa przez zmniejszenie apetytu i ilości zjadanego jedzenia, a w cukrzycy także przez wydzielanie insuliny zależne od poziomu glukozy [4]. W badaniu STEP 1 dorośli z otyłością lub nadwagą stracili po 68 tygodniach średnio 14,9% masy ciała wobec 2,4% przy placebo, przy diecie i aktywności w obu grupach [5]. Częstym problemem są nudności, wymioty, biegunka i zaparcia; rzadziej zdarzają się zapalenie trzustki i kamica żółciowa, a semaglutyd kupiony poza apteką może być podróbką [4] [6].
Świat Supli to sklep z suplementami diety: nie sprzedajemy semaglutydu ani innych leków i nie zachęcamy do ich stosowania bez wskazań; ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej i nie zawiera dawkowania. Jeśli po leku dzieje się coś niepokojącego, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.
Spis treści
1. Semaglutyd: co to jest i jakie leki go zawierają
Semaglutyd to peptyd podobny do ludzkiego GLP-1 w 94% sekwencji, który łączy się z receptorem GLP-1 i pobudza go tak jak naturalny hormon [4]. W Rejestrze Produktów Leczniczych semaglutyd występuje m.in. w produktach Ozempic, Rybelsus i Wegovy; wszystkie dopuszczono w procedurze centralnej Unii Europejskiej i wszystkie są wydawane na receptę [1] [2] [3] [4]. To nie jest suplement diety ani peptyd do samodzielnego stosowania. Sklep Świat Supli nie ma semaglutydu w ofercie, natomiast sprzedajemy odżywki białkowe, które mogą pomóc uzupełnić białko w diecie, gdy apetyt jest mniejszy; o tym, kiedy ma to sens, piszemy w części o treningu.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Postać | Wskazanie według ChPL | Refundacja według wykazu na 1.10.2026 |
|---|---|---|---|
| Ozempic | wstrzykiwacz, podanie raz w tygodniu | dorośli z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 [2] | tak, tylko w cukrzycy typu 2 przy spełnieniu kryteriów, odpłatność 30% limitu plus ewentualna dopłata ponad limit [7] [8] |
| Rybelsus | tabletki, raz na dobę | dorośli z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 [3] | brak w wykazie [7] |
| Wegovy | wstrzykiwacz raz w tygodniu albo tabletki | kontrola masy ciała u dorosłych przy BMI (wskaźniku masy ciała) co najmniej 30 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z chorobą związaną z masą ciała; wstrzyknięcia także u młodzieży od 12 lat [4] | brak w wykazie [7] |
1.1. Czy Ozempic i semaglutyd to to samo?
Nie: semaglutyd to substancja czynna, a Ozempic to jeden z leków, które ją zawierają. Ozempic ma wskazanie wyłącznie w cukrzycy typu 2 [2], a semaglutyd do kontroli masy ciała jest zarejestrowany pod nazwą Wegovy [4]. Leki zawierające tę samą substancję czynną mogą różnić się postacią, wskazaniem i schematem stosowania, dlatego nie zamienia się ich samodzielnie. Porównanie semaglutydu z tirzepatydem i badanym retatrutydem opisujemy w osobnym tekście o tym, czym różnią się retatrutyd, tirzepatyd i semaglutyd; w omawianym tam badaniu bezpośrednim SURMOUNT-5 tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała: 20,2% wobec 13,7% po 72 tygodniach, w badaniu otwartym sponsorowanym przez producenta tirzepatydu [9]. Tirzepatyd działa na receptory GLP-1 i GIP i ma własne wskazania oraz profil działań niepożądanych, opisane w osobnym tekście o tirzepatydzie. Były to maksymalne tolerowane dawki w leczeniu otyłości (tirzepatyd 10 lub 15 mg, semaglutyd 1,7 lub 2,4 mg raz w tygodniu), czyli interwencja badawcza, nie zalecenie, i wynik nie dotyczy Ozempicu stosowanego w cukrzycy [9].
2. Jak działa semaglutyd?
Semaglutyd działa głównie na ośrodki apetytu w mózgu: zwiększa uczucie sytości, zmniejsza łaknienie i ilość zjadanego jedzenia [4]. Receptory GLP-1 znajdują się w obszarach mózgu, które regulują przyjmowanie pokarmu, a w badaniach na zwierzętach semaglutyd działał bezpośrednio na podwzgórze i pień mózgu [4]. W badaniu fazy I po 20 tygodniach wartość energetyczna posiłku jedzonego do woli była o 35% niższa niż przy placebo [4].
- Apetyt: mniejsze łaknienie i mniej epizodów podjadania, czyli główny mechanizm utraty masy ciała [4].
- Żołądek: semaglutyd może spowalniać opróżnianie żołądka, co zmienia tempo wchłaniania leków doustnych i zwiększa ryzyko zachłyśnięcia podczas znieczulenia, dlatego przed zabiegiem trzeba powiedzieć anestezjologowi o leczeniu [2]; według ChPL Wegovy przy długotrwałym stosowaniu w leczeniu otyłości nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na tempo opróżniania żołądka, prawdopodobnie wskutek rozwoju tolerancji, więc nie jest to główny mechanizm utraty masy ciała [4].
- Glukoza: w cukrzycy typu 2 lek poprawia kontrolę glikemii, a ryzyko hipoglikemii (zbyt niskiego cukru we krwi) rośnie przy łączeniu go z insuliną lub pochodną sulfonylomocznika [2]; dlaczego insulina stosowana bez wskazań grozi hipoglikemią, opisujemy w tekście o insulinie w kulturystyce.
W badaniu farmakodynamicznym opisanym w ChPL semaglutyd w dawce 1 mg (interwencja badawcza) obniżał też na czczo stężenie trójglicerydów o 12% i lipoprotein VLDL o 21% w porównaniu z placebo [4]; czym różnią się frakcje tłuszczów we krwi, wyjaśniamy w tekście o tym, czym różni się dobry i zły cholesterol. Lek działa długo, dlatego wstrzyknięcia podaje się raz w tygodniu, a tabletki raz na dobę [2] [3]. Z tego samego powodu ChPL zaleca odstawienie co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą [2].
3. Ile można schudnąć na semaglutydzie? Wyniki badań
W badaniach u osób z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy semaglutyd razem z dietą i aktywnością dawał średnio około 15% utraty masy ciała po 68 tygodniach, a po odstawieniu większość utraconych kilogramów wracała [5] [10]. To średnie z grup: część uczestników traciła więcej, część mniej, a wyników nie przenosi się wprost na osoby z cukrzycą.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Badanie | Uczestnicy | Czas | Wynik | Ograniczenie |
|---|---|---|---|---|
| STEP 1, Wilding 2021 | 1961 dorosłych bez cukrzycy, BMI co najmniej 30 albo 27 z chorobą towarzyszącą | 68 tygodni | minus 14,9% masy ciała wobec minus 2,4% przy placebo [5] | sponsor: producent; obie grupy z interwencją stylu życia |
| Przedłużenie STEP 1, Wilding 2022 | 327 uczestników STEP 1 po zakończeniu leczenia | 52 tygodnie bez leku | odzyskanie około dwóch trzecich utraconej masy; netto minus 5,6% wobec minus 0,1% przy placebo [10] | analiza eksploracyjna, wybrane ośrodki; jednocześnie zakończono interwencję stylu życia |
| STEP 4, Rubino 2021 | 803 dorosłych bez cukrzycy, zrandomizowanych po 20 tygodniach leczenia (z 902 osób, które rozpoczęły badanie); średni wcześniejszy spadek masy 10,6%; dawka badawcza 2,4 mg tygodniowo (interwencja badawcza, nie zalecenie) | 48 tygodni po randomizacji | kontynuacja: minus 7,9%; zmiana na placebo: plus 6,9% [11] | badanie odstawienia; zrandomizowano tylko osoby, które osiągnęły dawkę badawczą (selekcja uczestników); sponsor: producent |
| SELECT, Lincoff 2023 | 17 604 osoby w wieku od 45 lat z chorobą sercowo-naczyniową i BMI co najmniej 27, bez cukrzycy | średnio 39,8 miesiąca | zgon sercowo-naczyniowy, zawał lub udar: 6,5% wobec 8,0% [12] | wynik dotyczy osób z chorobą serca, nie wszystkich z nadwagą |
3.1. STEP 1: semaglutyd u osób z otyłością bez cukrzycy
W STEP 1 Wildinga i wsp. z 2021 r. 1961 dorosłych przez 68 tygodni przyjmowało semaglutyd raz w tygodniu albo placebo; wszyscy mieli zalecenia dietetyczne i ruchowe [5]. Średni spadek masy ciała wyniósł 14,9% wobec 2,4%, a według ChPL ubytek co najmniej 5% masy ciała osiągnęło 83,5% leczonych i 31,1% osób z grupy placebo [5] [4]. Grupa placebo pokazuje zmianę masy ciała przy zaleceniach dietetycznych i ruchowych oraz opiece badawczej, bez semaglutydu.
3.2. Co się dzieje po odstawieniu semaglutydu?
Po odstawieniu leku masa ciała w badaniach rosła. W przedłużeniu STEP 1 osoby, które po 68 tygodniach straciły średnio 17,3% masy, w ciągu kolejnego roku bez leku odzyskały 11,6 punktu procentowego i skończyły średnio 5,6% poniżej masy wyjściowej; jednocześnie zakończono zorganizowaną interwencję stylu życia, więc nawrót masy nie wynika wyłącznie z odstawienia leku [10]. W STEP 4 badanie rozpoczęło 902 dorosłych, a 803 osoby, które osiągnęły dawkę badawczą 2,4 mg tygodniowo (interwencja badawcza, nie zalecenie) i straciły średnio 10,6% masy ciała, zrandomizowano po 20 tygodniach; osoby przestawione na placebo przytyły w ciągu kolejnych 48 tygodni średnio o 6,9%, a kontynuujące lek schudły o dalsze 7,9% [11]. Wynik dotyczy osób, które dobrze tolerowały lek i osiągnęły tę dawkę. Dlatego o czasie leczenia i jego zakończeniu decyduje lekarz razem z planem żywienia i ruchu. Tabletki moczopędne nie zastępują leczenia otyłości, bo zmniejszają ilość wody, a nie tłuszczu; wyjaśniamy to w tekście o tym, czy diuretyki odchudzają.
3.3. Semaglutyd a serce: badanie SELECT
W badaniu SELECT Lincoffa i wsp. z 2023 r. u 17 604 osób z chorobą sercowo-naczyniową i nadwagą lub otyłością, bez cukrzycy, zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał lub udar wystąpił u 6,5% leczonych semaglutydem i u 8,0% przy placebo w ciągu średnio 39,8 miesiąca [12]. To względne zmniejszenie ryzyka o 20% (współczynnik ryzyka 0,80); wyniku nie przenosi się na osoby bez choroby serca [12] [4].
4. Skutki uboczne semaglutydu
Większość skutków ubocznych semaglutydu dotyczy przewodu pokarmowego i pojawiają się głównie w okresie zwiększania dawki; rzadsze, ale poważne są ostre zapalenie trzustki, kamica żółciowa, ciężkie reakcje alergiczne i nagła utrata widzenia [4]. Dane poniżej pochodzą z badań STEP 1–4, w których 2650 dorosłych przyjmowało Wegovy przez 68 tygodni [4].
4.1. Nudności, wymioty, biegunka i zaparcia
Nudności miało 43,9% leczonych wobec 16,1% przy placebo, biegunkę 29,7% wobec 15,9%, wymioty 24,5% wobec 6,3%, a zaparcia 24,2% wobec 11,1% [4]. Większość objawów była łagodna lub umiarkowana; mediana czasu trwania nudności wynosiła 8 dni, a zaparć 47 dni, i z powodu tych dolegliwości leczenie przerwało 4,3% uczestników [4]. Wymioty i biegunka mogą prowadzić do odwodnienia, które w rzadkich przypadkach pogarsza czynność nerek, dlatego ulotka zaleca picie dużej ilości płynów [2] [4]. Stanowisko ekspertów z 2025 r. radzi przy nudnościach jeść mniejsze posiłki i na początku leczenia ograniczyć potrawy tłuste i bardzo bogate w błonnik [13].
4.2. Zapalenie trzustki
Ostre zapalenie trzustki (nagły stan zapalny trzustki) potwierdzono u 0,2% leczonych wobec poniżej 0,1% przy placebo w badaniach STEP, a w badaniu SELECT u 0,2% wobec 0,3% [4]. Typowym objawem jest silny, długotrwały ból brzucha, który może obejmować plecy; ulotka każe wtedy natychmiast skontaktować się z lekarzem, a przy podejrzeniu zapalenia trzustki lek się przerywa i po potwierdzeniu nie wznawia [4] [2].
4.3. Kamica żółciowa i pęcherzyk żółciowy
Kamicę żółciową zgłoszono u 1,6% leczonych wobec 1,1% przy placebo, a zapalenie pęcherzyka żółciowego u 0,6% wobec 0,3% [4]. Szybka utrata masy ciała sama zwiększa ryzyko powstawania kamieni żółciowych [14].
4.4. Utrata masy mięśniowej
Część utraconych kilogramów to masa beztłuszczowa, a nie tylko tłuszcz. W podgrupie badania STEP 1, w której skład ciała mierzono metodą DEXA (densytometria, prześwietlenie małą dawką promieniowania), z 13,6 kg ubytku 8,3 kg stanowiła tkanka tłuszczowa, a 5,3 kg, czyli 38%, masa beztłuszczowa [13]. Masa beztłuszczowa obejmuje mięśnie, ale także wodę i narządy, więc jej spadek nie jest równy utracie mięśni ani siły [15]. Według ChPL ubytek tkanki tłuszczowej był większy niż ubytek masy beztłuszczowej, co poprawiało skład ciała względem placebo; nie jest to bezpośredni pomiar utraty mięśni [4].
4.5. Inne działania niepożądane
- wypadanie włosów u 2,5% leczonych wobec 1,0% przy placebo, częściej przy utracie co najmniej 20% masy ciała [4],
- przyspieszenie tętna średnio o 3 uderzenia na minutę [4],
- bardzo rzadko nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, czyli niedokrwienie nerwu wzrokowego z nagłą utratą widzenia, zwykle w jednym oku [4],
- u osób z cukrzycą leczonych insuliną: ryzyko przejściowego nasilenia retinopatii cukrzycowej (choroby siatkówki) przy szybkiej poprawie glikemii [2],
- rzadko ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy [4].
5. Kto może dostać semaglutyd? Wskazania i przeciwwskazania
Semaglutyd może przepisać lekarz osobie, która spełnia wskazania z ChPL: Ozempic i Rybelsus dorosłym z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2, a Wegovy dorosłym z BMI co najmniej 30 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, np. stanem przedcukrzycowym, nadciśnieniem, dyslipidemią, bezdechem sennym lub chorobą sercowo-naczyniową [2] [3] [4]. Wegovy w zastrzykach ma też wskazanie u młodzieży od 12 lat z otyłością i masą ciała powyżej 60 kg; w każdym przypadku lek stosuje się razem z dietą o obniżonej kaloryczności i większą aktywnością [4].
- Przeciwwskazanie: nadwrażliwość na semaglutyd lub składnik leku [2].
- Ostrożność: zapalenie trzustki w przeszłości, gastropareza (porażenie żołądka), retinopatia cukrzycowa, choroby nerek z ryzykiem odwodnienia; semaglutyd nie zastępuje insuliny [2].
- Ciąża i karmienie: nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią; kobietom w wieku rozrodczym zaleca się antykoncepcję, a przy planowaniu ciąży lek odstawia się co najmniej 2 miesiące wcześniej, w uzgodnieniu z lekarzem [2].
W rekomendacjach europejskiej grupy ds. niedoborów leków, opublikowanych przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny w 2024 r., zalecono stosowanie agonistów GLP-1 zgodnie ze wskazaniami i unikanie kosmetycznej redukcji masy ciała u osób bez otyłości lub z nadwagą bez problemów zdrowotnych związanych z masą ciała [16]. Wskazanie Wegovy przy BMI od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, opisane wyżej, pozostaje w mocy [4].
6. Refundacja i dostępność semaglutydu w Polsce
Według obwieszczenia refundacyjnego na 1 października 2026 r. refundowany jest tylko Ozempic i tylko w cukrzycy typu 2 u osób leczonych co najmniej dwoma lekami obniżającymi glukozę, z HbA1c (hemoglobiną glikowaną, wskaźnikiem średniej glikemii z ostatnich 2–3 miesięcy) co najmniej 7,5%, otyłością (BMI co najmniej 30 kg/m²) i bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym [7]. Poziom odpłatności wynosi wtedy 30% limitu finansowania; gdy cena opakowania przekracza limit, pacjent pokrywa także różnicę ponad limit, a zasady mogą być inne dla osób z dodatkowymi uprawnieniami [7] [8]. Wegovy i Rybelsus nie występują w tym wykazie, więc kupuje się je pełnopłatnie [7]. Już w 2024 r. Ministerstwo Zdrowia podawało, że 73% wydanych opakowań analogów GLP-1 sprzedano bez refundacji [17].
Cen nie podajemy. Przy zakupie pełnopłatnym cena zależy od apteki i opakowania, a przy realizacji refundowanej dopłata wynika z wykazu refundacyjnego i poziomu odpłatności; kwotę dla konkretnego opakowania poda farmaceuta przy realizacji recepty [7]. Wszystkie leki z semaglutydem są wydawane na receptę [2] [3] [4].
7. Semaglutyd z internetu i podróbki
Semaglutyd kupiony poza apteką, w tym fiolki z proszkiem sprzedawane jako peptyd do badań, nie daje gwarancji składu, dawki ani czystości, a urzędy na całym świecie wykrywały podróbki [18] [19]. Ostrzeżenia urzędów:
- EMA, 2023: fałszywe wstrzykiwacze Ozempic wykryto u hurtowników w UE i Wielkiej Brytanii; agencja zaleca kupowanie leków przez internet wyłącznie w legalnych aptekach i niestosowanie podejrzanych wstrzykiwaczy [6].
- GIF, 2023: w Polsce nie stwierdzono wtedy fałszywych opakowań, ale inspekcja opisała różnice: oryginalny wstrzykiwacz ustawia jedną dawkę, a fałszywy miał skalę od 0 do 80 i wysuwał się przy ustawianiu [20].
- WHO, 2024: sfałszowane serie wykryto w legalnym łańcuchu dostaw w trzech krajach, a liczba zgłoszeń fałszywego semaglutydu rośnie we wszystkich regionach od 2022 r. [18].
- FDA, stan 1.10.2026: do 31 maja 2026 r. zgłoszono 990 zdarzeń niepożądanych po semaglutydzie z receptur aptecznych w USA; agencja opisuje też błędy dawkowania, po których część osób wymagała hospitalizacji, i ostrzega przed produktami oznaczonymi jako do celów badawczych lub nie do spożycia przez ludzi [19].
Lek z semaglutydem kupuje się na receptę i odbiera w aptece stacjonarnej: wysyłkowa sprzedaż przez internet dotyczy w Polsce tylko leków bez recepty, więc internet może służyć najwyżej do sprawdzenia dostępności lub rezerwacji [21] [22]. Podejrzane opakowanie zwróć do apteki i nie wstrzykuj leku. Szerzej o ryzyku peptydów z nielegalnych źródeł piszemy w tekście o tym, co dają peptydy w kulturystyce i jakie mają skutki uboczne.
7.1. Semaglutyd a sport i kontrola antydopingowa
Semaglutyd nie jest wymieniony z nazwy na liście substancji zabronionych WADA 2026, ale markery semaglutydu i tirzepatydu są objęte programem monitorującym podczas zawodów i poza nimi [23] [24]. Brak nazwy na liście nie przesądza o statusie konkretnego produktu, zwłaszcza fiolki z nieznanym składem; klasy zakazów opisuje nasz tekst o liście substancji zakazanych WADA 2026, a zasady kontroli wpis o tym, czym jest doping w sporcie.
8. Semaglutyd a trening i białko

Przy leczeniu semaglutydem warto trenować siłowo i dbać o białko w diecie, bo mniejszy apetyt utrudnia zjedzenie białka i składników mineralnych, a część utraconej masy to masa beztłuszczowa [13]. Stanowisko czterech amerykańskich towarzystw z 2025 r. zaleca łączenie leków GLP-1 z treningiem siłowym co najmniej 3 razy w tygodniu i co najmniej 150 minutami umiarkowanego wysiłku tlenowego tygodniowo, dopasowanymi do możliwości [13].
- Białko z posiłków: eksperci proponują podczas redukcji 1,2–1,6 g białka na kilogram masy ciała dziennie, łącznie z posiłków i ewentualnej odżywki, ale zaznaczają, że przy otyłości liczenie na masę rzeczywistą może zawyżać potrzeby; przy chorobie nerek ilość białka ustala lekarz [13].
- Mniejsze porcje częściej: nabiał, jaja, ryby i rośliny strączkowe w kilku mniejszych posiłkach łatwiej zjeść przy nudnościach [13].
- Płyny i błonnik z jedzenia: pomagają przy zaparciach, a o obrzękach i przyczynach, przez które waga rośnie mimo diety, piszemy w tekście o zatrzymaniu wody w organizmie; dorosłym zaleca się około 30 g błonnika dziennie, zwiększając jego ilość stopniowo [25] [13].
- Bez obietnic: samo większe spożycie białka nie gwarantuje zachowania mięśni, a odżywka nie przyspiesza działania leku [15].
Od czego zacząć odchudzanie bez leków, opisujemy w poradniku, jak schudnąć samemu w domu.
9. Suplementy przy stosowaniu semaglutydu: co ma sens
Przy leczeniu semaglutydu największe znaczenie mają białko, witamina D, wapń i witamina B12, przy zaparciach magnez lub błonnik oraz regularne picie płynów; tak wynika ze wspólnych zaleceń czterech towarzystw (ACLM, ASN, OMA i TOS) oraz z przeglądu o ryzyku niedoborów mikroskładników przy lekach z grupy GLP-1 [13] [26]. To ważne dla zdrowia osób stosujących lek, bo mały apetyt i mniejsze porcje utrudniają pokrycie zapotrzebowania. Jakie suplementy i w jakiej dawce, ustala lekarz lub dietetyk na podstawie jadłospisu i wyników badań; suplement nie zastępuje leku ani posiłków [15]. Ogólne zasady łączenia opisujemy w tekście o tym, jakich suplementów nie łączyć.
- Białko: eksperci proponują podczas redukcji 1,2–1,6 g na kilogram masy ciała na dobę z posiłków i odżywek; przy masie 80 kg byłoby to 96–128 g, a przy otyłości liczenie na masę rzeczywistą może zawyżać potrzeby; przy chorobie nerek ilość białka ustala lekarz [13]. Odżywka ma sens, gdy posiłkami nie da się zjeść tyle białka, ale sama nie gwarantuje zachowania mięśni [15].
- Witamina D, wapń i witamina B12: stanowisko towarzystw mówi o proaktywnym rozważaniu suplementów dla składników zagrożonych, takich jak witamina D, wapń i B12, w ilościach dopasowanych do osoby [13]. Przegląd z 2026 r. wymienia także żelazo, magnez i cynk, zaznacza jednak, że większość opisanych nieprawidłowości jest subkliniczna, i zaleca rozważenie badań laboratoryjnych u osób z grup ryzyka: po operacji bariatrycznej, z chorobami przewodu pokarmowego, starszych oraz z długotrwałymi nudnościami i wymiotami [26]. Dawkę witaminy D najlepiej oprzeć na wyniku badania, a wapń lekarz lub dietetyk dobiera do diety i wyników.
- Multiwitamina przy bardzo małych porcjach: gdy jesz wyraźnie mniej i dieta jest uboga w warzywa, ryby i produkty pełnoziarniste, preparat z witaminami i minerałami może uzupełnić część składników z listy zagrożonych [26]. Witaminę D w wyższych dawkach przyjmuje się tylko z zalecenia lekarza, po ocenie jej stężenia; górny tolerowany poziom spożycia dla dorosłych według EFSA wynosi 100 µg dziennie łącznie z żywnością [27].
- Zaparcia: gdy dieta, płyny i błonnik z żywności nie wystarczają, stanowisko towarzystw wymienia codzienny magnez dobierany tak, by wypróżnienia były regularne (cytrynian magnezu opisano jako skuteczny i dobrze tolerowany), a także suplementy błonnika lub makrogol [13]. Dawkę magnezu ustal z lekarzem: górny poziom EFSA dla magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej wynosi 250 mg dziennie [27], a przy biegunce, która też zdarza się podczas leczenia, nie dokładaj magnezu bez porady lekarza. Preparat z błonnikiem wybierz z farmaceutą na podstawie etykiety.
- Nawodnienie: według ChPL Wegovy nudności, wymioty i biegunka mogą prowadzić do odwodnienia, które w rzadkich przypadkach pogarsza czynność nerek, a pacjentów należy informować o ryzyku odwodnienia, by mogli mu zapobiegać [4] [13]. Pij regularnie w ciągu dnia, a przy wymiotach lub biegunce, które się utrzymują, skontaktuj się z lekarzem. Nie sięgaj po tabletki moczopędne: usuwają wodę, a nie tłuszcz.
Poniższe karty pokazują produkty Świat Supli, których skład i ostrzeżenia odczytaliśmy ze stron produktów: odżywkę białkową, cytrynian magnezu i multiwitaminę. Wybieraj z nich tylko to, co odpowiada Twojej potrzebie.
Świat Supli WPC Premium 80, 700 g
Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie wystarcza na około 23 porcje.
Dla dorosłych, którzy przy mniejszym apetycie i treningu siłowym nie pokrywają zapotrzebowania na białko samymi posiłkami. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu; te oświadczenia dotyczą żywności, która jest co najmniej źródłem białka, a w tej odżywce białko daje około 79% energii [28]. Odżywka nie zastępuje leku ani posiłku i nie gwarantuje ochrony mięśni.
Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, że produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.
Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kapsułek
Porcja 2 kapsułki dostarcza 1562,5 mg cytrynianu magnezu, w tym 250 mg magnezu (66% referencyjnej wartości spożycia); opakowanie wystarcza na 45 dni.
Dla dorosłych, którzy przy mniejszych porcjach jedzenia nie pokrywają zapotrzebowania na magnez z diety; potrzebę suplementacji ustal z lekarzem lub farmaceutą. Ten produkt nie jest środkiem na zaparcia; o leczeniu zaparć podczas terapii decyduje lekarz lub farmaceuta. Magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni; porcja zawiera więcej niż 15% referencyjnej wartości spożycia magnezu, której wymagają te oświadczenia [28]. Magnez nie ma dopuszczonego oświadczenia o działaniu na wypróżnienia ani o odchudzaniu.
Skład według strony produktu: cytrynian magnezu, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej. Porcja dzienna dostarcza 250 mg magnezu, czyli tyle, ile wynosi górny poziom dla magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej [27], dlatego nie łącz jej z innymi preparatami z magnezem. Przy biegunce nie stosuj magnezu bez porady lekarza. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią, u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.
Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsułek
Porcja 2 kapsułki dostarcza m.in. 12 µg witaminy D (240% referencyjnej wartości spożycia), 25 µg witaminy B12, 15 mg cynku, 80 µg selenu, 65 mg magnezu i 5 mg żelaza; opakowanie wystarcza na 45 dni.
Dla dorosłych, którzy jedzą wyraźnie mniej niż wcześniej i których dieta jest uboga w witaminy i składniki mineralne; to, czy dieta pokrywa zapotrzebowanie, oceni dietetyk lub lekarz, a wysoki procent referencyjnej wartości spożycia nie oznacza pokrycia wszystkich potrzeb. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, a witamina B12 przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia; porcja zawiera więcej niż 15% referencyjnej wartości spożycia tych witamin, czego wymagają te oświadczenia [28]. To oświadczenia o zwykłych funkcjach organizmu, nie o odchudzaniu.
Nie łącz jej z innymi preparatami z witaminą D bez porozumienia z lekarzem.
Kapsułka z żelatyny wołowej; według producenta produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, zboża zawierające gluten, jaja, skorupiaki i ryby. Zawiera witaminę A: nie stosuj go podczas leczenia izotretynoiną. Zawiera też żelazo: przy wysokim hematokrycie uzgodnij stosowanie z lekarzem. Przed dodaniem innych preparatów z cynkiem sprawdź łączną ilość cynku z diety i suplementów, bo górny poziom to 25 mg dziennie [27]. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią i u osób niepełnoletnich uzgodnij z lekarzem.
Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje i składy według stron produktów w dniu odczytu 3.10.2026.
9.1. Jak wybrać: podsumowanie
Odżywkę białkową rozważ, gdy przy mniejszym apetycie brakuje Ci białka w posiłkach; cytrynian magnezu, gdy dieta przy małych porcjach nie pokrywa zapotrzebowania na magnez; a multiwitaminę, gdy jesz wyraźnie mniej i dieta jest uboga w warzywa, ryby i produkty pełnoziarniste, pamiętając, że cytrynianu magnezu i multiwitaminy nie łączy się w pełnych porcjach: razem dają 315 mg magnezu z suplementów, więcej niż górny poziom 250 mg według EFSA [27]. Jeśli nie jesz nabiału, wybierz białko roślinne; inne smaki i rozmiary koncentratu są w kategorii koncentrat białek serwatkowych WPC, przy tabletkach z semaglutydem pamiętaj, że według ChPL przyjmuje się je na czczo i odczekuje co najmniej 30 minut przed jedzeniem, piciem i innymi lekami doustnymi, także suplementami [4]; porę przyjmowania poszczególnych suplementów opisuje nasza tabela, kiedy brać suplementy.
10. Objawy alarmowe: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza
Przy objawach zagrożenia życia dzwoń pod 112, a gdy trzeba jechać na SOR, nie prowadź sam: poproś kogoś o transport albo wezwij karetkę [14]. Co robić przy poszczególnych objawach, opisują punkty poniżej.
- nagły, silny ból brzucha, który promieniuje do pleców, albo silny ból brzucha z utrzymującym się wzdęciem, szybkim biciem serca, dusznością lub zasinieniem skóry wokół pępka: natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR z pomocą innej osoby; ulotka leku przy silnym, uporczywym bólu brzucha każe natychmiast skontaktować się z lekarzem, bo może to być ostre zapalenie trzustki, a przy jego podejrzeniu lek się przerywa [29] [4] [2],
- silny ból brzucha, który nie mija lub nawraca, albo ból brzucha z gorączką lub dreszczami: pilnie do lekarza tego samego dnia [29],
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ból z brzucha promieniujący do pleców z wymiotami albo bardzo wysoka gorączka lub dreszcze: natychmiast SOR lub 112, bo może to być powikłanie kamicy żółciowej [14],
- obrzęk ust, języka, twarzy lub gardła, trudności w oddychaniu lub połykaniu, nagłe zawroty głowy albo omdlenie po leku: natychmiast dzwoń pod 112; jeśli osoba ma autowstrzykiwacz z adrenaliną, niech go użyje [30] [4],
- sama wysypka lub swędzenie skóry po leku: skontaktuj się z lekarzem przed kolejną dawką,
- u osoby z cukrzycą leczonej także insuliną lub pochodną sulfonylomocznika objawy hipoglikemii, np. głód, poty, drżenie, kołatanie serca, zawroty głowy albo splątanie: jeśli osoba jest przytomna i może bezpiecznie połykać, zmierz glukozę, a przy wyniku poniżej 4 mmol/l (około 72 mg/dl) [31] albo gdy nie da się zmierzyć, podaj dorosłemu 15 g glukozy lub innych szybko przyswajalnych węglowodanów (liczbę tabletek glukozy lub ilość żelu ustal z etykiety produktu; może to być też mała szklanka soku owocowego); po 15 minutach zmierz ponownie i powtórz, jeśli wynik jest nadal poniżej 4 mmol/l [32]; jeśli hipoglikemia nie ustępuje mimo powtórzeń albo świadomość się pogarsza, dzwoń pod 112, a gdy objawy ustąpią i glukoza przekroczy 4 mmol/l, zjedz przekąskę lub posiłek, który utrzyma poziom cukru dłużej; jeśli epizody się powtarzają, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym: według ulotki to on może zmienić dawkę insuliny lub pochodnej sulfonylomocznika, a insuliny nie odstawia się samodzielnie [31] [4] [2],
- osoba z drgawkami, także gdy podejrzewasz hipoglikemię: dzwoń pod 112; podczas drgawek usuń niebezpieczne przedmioty, podłóż pod głowę miękki materiał, nie krępuj ruchów i niczego nie wkładaj do ust; po ustaniu drgawek udrożnij drogi oddechowe i oceń oddech, a przy prawidłowym oddechu ułóż osobę w pozycji bocznej [33],
- każda osoba nieprzytomna, także gdy podejrzewasz hipoglikemię: natychmiast dzwoń pod 112 i oceń oddech; jeśli oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej, a jeśli nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację według wskazówek dyspozytora [34]; osobie nieprzytomnej niczego nie podawaj doustnie, a glukagon podaj tylko wtedy, gdy jest dostępny i umiesz go użyć, bez opóźniania wezwania pomocy i resuscytacji [31],
- wstrzyknięcie większej dawki niż zalecana, także pomyłkowo lub z produktu z nieznanego źródła: natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub jedź na SOR, nawet bez objawów, bo mogą pojawić się wymioty i odwodnienie; przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112 [4],
- wymioty lub biegunka, które nie pozwalają pić, zawroty głowy przy wstawaniu, ciemny mocz albo rzadkie oddawanie moczu: pilnie do lekarza tego samego dnia; blada, sina lub marmurkowa skóra, zimna skóra, trudności w oddychaniu albo splątanie lub silna senność: natychmiast 112 [35],
- nagła utrata widzenia albo szybkie pogarszanie się wzroku: natychmiast skontaktuj się z lekarzem, tego samego dnia, bo może to być niedokrwienie nerwu wzrokowego [4],
- ciężkie zaparcie z bólem brzucha, wzdęciem lub wymiotami: pilnie do lekarza tego samego dnia, bo może to być niedrożność jelit [4],
- nagły ból lub ucisk w klatce piersiowej, który nie mija, ból w klatce z dusznością, potami, nudnościami lub zawrotami głowy, nagły niedowład, zaburzenia mowy albo opadanie jednej strony twarzy: natychmiast dzwoń pod 112 [36] [37].
11. Semaglutyd: pytania i odpowiedzi
11.1. Ile kosztuje lek semaglutyd?
Cena zależy od leku, opakowania i tego, czy zakup jest pełnopłatny czy refundowany, dlatego jej nie podajemy. Według wykazu na 1.10.2026 refundowany jest tylko Ozempic w cukrzycy typu 2 przy spełnieniu kryteriów, z odpłatnością 30% limitu i ewentualną dopłatą ponad limit; Wegovy i Rybelsus kupuje się pełnopłatnie [7] [8].
11.2. Ile można schudnąć na semaglutydzie?
W badaniu STEP 1 średni spadek masy ciała po 68 tygodniach wyniósł 14,9% wobec 2,4% przy placebo, u dorosłych bez cukrzycy stosujących też dietę i ruch [5]. Wynik pojedynczej osoby może być inny, a po odstawieniu leku masa w badaniach rosła [10].
11.3. Czy Ozempic i semaglutyd to to samo?
Ozempic to lek zawierający semaglutyd, zarejestrowany w cukrzycy typu 2 [2]. Semaglutyd do kontroli masy ciała ma nazwę Wegovy, a w tabletkach na cukrzycę Rybelsus [4] [3].
11.4. Jakie są skutki uboczne semaglutydu?
Przede wszystkim nudności, biegunka, wymioty i zaparcia, głównie na początku leczenia [4]. Rzadziej ostre zapalenie trzustki, kamica żółciowa, ciężka reakcja alergiczna lub nagła utrata widzenia, które wymagają pilnej pomocy [4].
11.5. Czy semaglutyd jest bezpieczny?
Semaglutyd jest lekiem dopuszczonym do obrotu, ale ma opisane wyżej działania niepożądane i stosuje się go pod kontrolą lekarza; w badaniu SELECT u osób z chorobą serca zmniejszył względne ryzyko zawału, udaru lub zgonu sercowo-naczyniowego o 20% [12]. Bezpieczeństwo zależy od chorób, innych leków i źródła leku, a produkt spoza apteki może być podróbką [18].
11.6. Czy semaglutyd można kupić bez recepty?
Nie, wszystkie leki z semaglutydem są wydawane na receptę i odbiera się je w aptece stacjonarnej [2] [4] [21]. Semaglutyd oferowany bez recepty, np. jako peptyd do badań, nie jest legalnym lekiem i nie ma gwarancji składu [19].
11.7. Co się dzieje po odstawieniu semaglutydu?
W przedłużeniu badania STEP 1 uczestnicy w ciągu roku bez leku odzyskali około dwóch trzecich utraconej masy ciała [10]. Decyzję o zakończeniu leczenia podejmuje lekarz.
12. Podsumowanie
- Semaglutyd to agonista receptora GLP-1 w lekach na receptę: Ozempic i Rybelsus w cukrzycy typu 2, Wegovy w kontroli masy ciała [2] [3] [4].
- W STEP 1 średnia utrata masy ciała wyniosła 14,9% wobec 2,4% przy placebo po 68 tygodniach [5].
- Po odstawieniu leku większość utraconej masy w badaniach wracała [10] [11].
- Większość skutków ubocznych to objawy żołądkowo-jelitowe; silny ból brzucha promieniujący do pleców to powód do natychmiastowej pomocy [4] [29].
- Refundowany jest tylko Ozempic w cukrzycy typu 2 przy spełnieniu kryteriów, z odpłatnością 30% limitu i ewentualną dopłatą ponad limit [7] [8].
- Semaglutyd spoza apteki może być podróbką; ostrzegają przed tym EMA, GIF, WHO i FDA [6] [20] [18] [19].
- Trening siłowy i białko z posiłków to podstawa przy leczeniu; odżywka może uzupełnić białko, gdy nie udaje się pokryć potrzeb posiłkami, ale nie gwarantuje zachowania mięśni [13] [15].
13. Źródła
- Rejestr Produktów Leczniczych, wyszukiwanie publiczne według substancji czynnej: Semaglutidum i Tirzepatydum (rejestr urzędowy: semaglutyd m.in. w produktach Ozempic, Rybelsus i Wegovy, tirzepatyd w produktach Mounjaro i Mounjaro KwikPen; produkty dopuszczone w procedurze centralnej Unii Europejskiej; stan odczytu z 3.10.2026). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, Rejestr Produktów Leczniczych. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). Ozempic (semaglutyd), roztwór do wstrzykiwań: Charakterystyka Produktu Leczniczego i ulotka dla pacjenta, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie u dorosłych z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 łącznie z dietą i wysiłkiem fizycznym; jedyne przeciwwskazanie to nadwrażliwość; ostrzeżenia dotyczą m.in. ostrego zapalenia trzustki, hipoglikemii przy łączeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną, retinopatii cukrzycowej, nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego, gastroparezy i zachłyśnięcia podczas znieczulenia; zalecenie odstawienia co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą i niestosowania w okresie karmienia piersią; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Ozempic. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). Rybelsus (semaglutyd), tabletki: Charakterystyka Produktu Leczniczego, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie u dorosłych z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 w celu poprawy kontroli glikemii, łącznie z dietą i wysiłkiem fizycznym; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Rybelsus. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). Wegovy (semaglutyd), roztwór do wstrzykiwań i tabletki: Charakterystyka Produktu Leczniczego i ulotka dla pacjenta, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie w kontroli masy ciała u dorosłych z BMI co najmniej 30 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, jako uzupełnienie diety o obniżonej kaloryczności i większej aktywności, oraz u młodzieży od 12 lat z otyłością i masą ciała powyżej 60 kg; zbiorcze dane z badań STEP 1–4 u 2650 dorosłych leczonych przez 68 tygodni: nudności u 43,9% wobec 16,1% przy placebo, biegunka 29,7% wobec 15,9%, wymioty 24,5% wobec 6,3%, zaparcia 24,2% wobec 11,1%, mediana czasu trwania nudności 8 dni, przerwanie leczenia z powodu objawów żołądkowo-jelitowych u 4,3%; potwierdzone ostre zapalenie trzustki u 0,2% wobec poniżej 0,1%, w badaniu SELECT 0,2% wobec 0,3%; kamica żółciowa u 1,6% wobec 1,1%, zapalenie pęcherzyka żółciowego u 0,6% wobec 0,3%; wypadanie włosów u 2,5% wobec 1,0%; średni wzrost tętna o 3 uderzenia na minutę; w podgrupie 140 osób z badaniem DEXA większy ubytek tkanki tłuszczowej niż beztłuszczowej; postać tabletek oceniona w badaniu OASIS 4 u 307 osób przez 64 tygodnie; ulotka: przy silnym i uporczywym bólu brzucha oraz po zastosowaniu większej dawki niż zalecana natychmiast skontaktować się z lekarzem, przy objawach ciężkiej reakcji alergicznej natychmiast zwrócić się o pomoc medyczną; ChPL punkt 4.4: nudności, wymioty i biegunka mogą powodować odwodnienie, które w rzadkich przypadkach może prowadzić do pogorszenia czynności nerek, a pacjentów należy poinformować o ryzyku odwodnienia i zapobieganiu mu; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Wegovy. Dostęp: 3.10.2026.
- Wilding J.P.H., Batterham R.L., Calanna S. i wsp. (STEP 1 Study Group). Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. New England Journal of Medicine 2021;384(11):989–1002 (badanie z randomizacją i podwójnie ślepą próbą: 1961 dorosłych bez cukrzycy z BMI co najmniej 30 albo co najmniej 27 z chorobą związaną z masą ciała, losowo przydzielonych w proporcji 2:1 do semaglutydu raz w tygodniu albo placebo, razem z interwencją dotyczącą stylu życia, przez 68 tygodni; średnia zmiana masy ciała o 14,9% wobec 2,4% przy placebo w analizie niezależnej od przerwania leczenia; dawka 2,4 mg tygodniowo jako interwencja badawcza, nie zalecenie; sponsor: producent leku). europepmc.org/article/MED/33567185. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). EMA alerts EU patients and healthcare professionals to reports of falsified Ozempic pens, 18.10.2023 (komunikat urzędowy: fałszywe wstrzykiwacze wykryte u hurtowników w UE i Wielkiej Brytanii, wykryte dzięki nieaktywnym numerom seryjnym; brak dowodów, że trafiły do pacjentów przez legalne apteki; zalecenie kupowania leków przez internet wyłącznie w legalnych aptekach i niestosowania podejrzanych wstrzykiwaczy). ema.europa.eu, alert o sfałszowanych wstrzykiwaczach Ozempic. Dostęp: 3.10.2026.
- Minister Zdrowia. Obwieszczenie z dnia 16 września 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 października 2026 r., załącznik w formacie xlsx (dokument urzędowy: w części A1 Ozempic 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg refundowany w cukrzycy typu 2 u pacjentów leczonych co najmniej dwoma lekami hipoglikemizującymi, z HbA1c co najmniej 7,5%, z otyłością definiowaną jako BMI co najmniej 30 kg/m² oraz bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, poziom odpłatności 30%; w załączniku nie występują produkty Wegovy, Rybelsus ani Mounjaro). gov.pl, obwieszczenie refundacyjne na 1.10.2026. Dostęp: 3.10.2026.
- Narodowy Fundusz Zdrowia, Oddział Mazowiecki. Ogólne zasady odpłatności za leki (strona informacyjna bez podanej daty aktualizacji: cztery poziomy odpłatności za leki refundowane: bezpłatny, ryczałtowy, 50% i 30%, każdy do wysokości limitu finansowania ustalonego przez Ministra Zdrowia; opisane dopłaty różnicy między ceną a limitem przy lekach recepturowych). nfz-warszawa.pl, zasady odpłatności za leki. Dostęp: 3.10.2026.
- Aronne L.J., Horn D.B., le Roux C.W. i wsp. (SURMOUNT-5 Trial Investigators). Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine 2025;393(1):26–36 (badanie otwarte fazy 3b: 751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy typu 2, 72 tygodnie; interwencja badawcza, nie zalecenie: maksymalna tolerowana dawka tirzepatydu (10 lub 15 mg) albo semaglutydu (1,7 lub 2,4 mg) raz w tygodniu, czyli dawki stosowane w leczeniu otyłości, a nie dawki Ozempicu w cukrzycy; średnia zmiana masy ciała o 20,2% przy tirzepatydzie wobec 13,7% przy semaglutydzie; badanie otwarte, sponsor: producent tirzepatydu). europepmc.org/article/MED/40353578. Dostęp: 3.10.2026.
- Wilding J.P.H., Batterham R.L., Davies M. i wsp. (STEP 1 Study Group). Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes, Obesity and Metabolism 2022;24(8):1553–1564 (eksploracyjna obserwacja 327 uczestników przez rok po zakończeniu 68 tygodni leczenia i interwencji stylu życia: po semaglutydzie średni ubytek masy ciała 17,3% do 68. tygodnia, a do 120. tygodnia odzyskanie 11,6 punktu procentowego, czyli netto 5,6% poniżej masy wyjściowej, wobec 0,1% przy placebo; parametry kardiometaboliczne wróciły w kierunku wartości wyjściowych; analiza eksploracyjna, wybrane ośrodki). europepmc.org/article/MED/35441470; pełny tekst: PMC9542252. Dostęp: 3.10.2026.
- Rubino D., Abrahamsson N., Davies M. i wsp. (STEP 4 Investigators). Effect of Continued Weekly Subcutaneous Semaglutide vs Placebo on Weight Loss Maintenance in Adults With Overweight or Obesity: The STEP 4 Randomized Clinical Trial. JAMA 2021;325(14):1414–1425 (badanie z randomizowanym odstawieniem: 902 dorosłych bez cukrzycy rozpoczęło 20-tygodniową fazę wstępną ze zwiększaniem dawki semaglutydu; 803 osoby, które osiągnęły dawkę 2,4 mg tygodniowo (interwencja badawcza, nie zalecenie), zrandomizowano po 20 tygodniach, a ich średni wcześniejszy ubytek masy ciała wynosił 10,6%; następnie losowo kontynuowały lek albo przeszły na placebo na 48 tygodni; zmiana masy ciała od 20. do 68. tygodnia o minus 7,9% wobec plus 6,9%; ograniczenie: selekcja uczestników, którzy osiągnęli dawkę badawczą; sponsor: producent leku). europepmc.org/article/MED/33755728; pełny tekst: PMC7988425. Dostęp: 3.10.2026.
- Lincoff A.M., Brown-Frandsen K., Colhoun H.M. i wsp. (SELECT Trial Investigators). Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes. New England Journal of Medicine 2023;389(24):2221–2232 (badanie z randomizacją i podwójnie ślepą próbą: 17 604 osoby w wieku co najmniej 45 lat z chorobą sercowo-naczyniową i BMI co najmniej 27, bez cukrzycy; średnia obserwacja 39,8 miesiąca; zgon sercowo-naczyniowy, zawał serca lub udar u 6,5% w grupie semaglutydu wobec 8,0% przy placebo, współczynnik ryzyka 0,80, czyli względne zmniejszenie ryzyka o 20%; dawka 2,4 mg tygodniowo jako interwencja badawcza, nie zalecenie; sponsor: producent leku). europepmc.org/article/MED/37952131. Dostęp: 3.10.2026.
- Mozaffarian D., Agarwal M., Aggarwal M. i wsp. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity: A joint advisory from the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and the Obesity Society. Obesity Pillars 2025;15:100181, z korektą opublikowaną w 2026 r. (stanowisko ekspertów, nie badanie: zalecenie treningu siłowego co najmniej 3 razy w tygodniu i co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku tlenowego tygodniowo; zaproponowane cele białka podczas redukcji masy ciała 1,2–1,6 g na kilogram masy ciała na dobę, jako całodzienne spożycie ze wszystkich źródeł, z zastrzeżeniem, że przy otyłości liczenie na masę rzeczywistą może zawyżać potrzeby; w podgrupie DEXA badania STEP 1 z 13,6 kg ubytku 8,3 kg stanowiła tkanka tłuszczowa, a 5,3 kg (38%) beztłuszczowa masa ciała; przy nudnościach mniejsze posiłki i czasowe ograniczenie potraw tłustych i bardzo bogatych w błonnik, przy zaparciach płyny i błonnik z żywności, a gdy to nie wystarcza, codzienny magnez dobierany tak, by wypróżnienia były regularne (cytrynian magnezu skuteczny i dobrze tolerowany), suplementy błonnika lub makrogol 3350; suplementy diety można proaktywnie rozważać dla składników zagrożonych, takich jak witamina D, wapń i B12, dopasowane do potrzeb osoby; odwodnienie przy ciężkich nudnościach, wymiotach lub biegunce może powodować ostre uszkodzenie nerek, więc należy mu zapobiegać). europepmc.org/article/MED/40673264; pełny tekst: PMC12264624. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Gallstones (informacja dla pacjentów, przegląd strony 11.08.2025: pilny lekarz przy bólu brzucha trwającym dłużej niż 30 minut; natychmiastowa pomoc przy nagłym silnym bólu brzucha, bólu promieniującym do pleców z wymiotami, bardzo wysokiej temperaturze lub dreszczach albo zażółceniu skóry lub białek oczu; szybka utrata masy ciała zwiększa ryzyko kamicy; nie prowadzić samemu do szpitala; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Gallstones. Dostęp: 3.10.2026.
- Šantić R., Martinović L., Pavlović N. i wsp. Lean Mass and Musculoskeletal Preservation in GLP-1-Based Obesity Treatment: Nutrition, Exercise, Supplementation, and Monitoring Strategies. Metabolites 2026;16(6):364 (przegląd narracyjny: semaglutyd i tirzepatyd zmniejszają głównie tkankę tłuszczową, z mniejszym, ale stałym ubytkiem masy beztłuszczowej; masa beztłuszczowa z DEXA nie jest tym samym co mięśnie, a jej ubytek nie musi oznaczać utraty siły; jako postępowanie wskazano dietę opartą na żywności, odpowiednią ilość białka i trening oporowy, a odżywki białkowe przy niewystarczającym spożyciu; przegląd nie jest metaanalizą). europepmc.org/article/MED/42346344; pełny tekst: PMC13303403. Dostęp: 3.10.2026.
- Główny Inspektorat Farmaceutyczny. Rekomendacje Wykonawczej Grupy Sterującej ds. Niedoborów i Bezpieczeństwa Produktów Leczniczych w sprawie braków agonistów receptora GLP-1, 26.06.2024 (komunikat urzędowy: przepisywanie wyłącznie zgodnie z zatwierdzonymi wskazaniami, niestosowanie agonistów GLP-1 w celu redukcji masy ciała u osób bez otyłości lub z nadwagą bez problemów zdrowotnych związanych z masą ciała, czyli unikanie kosmetycznej redukcji masy poza wskazaniami; nabywanie leków wyłącznie w aptece i stosowanie pod kontrolą lekarza; rekomendacje omawiano 12.04.2024, strona opublikowana 26.06.2024). gov.pl, rekomendacje GIF w sprawie GLP-1. Dostęp: 3.10.2026.
- Ministerstwo Zdrowia. Komunikat Ministra Zdrowia w sprawie dostępności i refundacji leków z grupy analogów GLP-1, 26.08.2024 (komunikat urzędowy: 73% wydanych opakowań analogów GLP-1 sprzedano pełnopłatnie; w leczeniu farmakologicznym otyłości jako alternatywę wskazano m.in. Mounjaro, zarejestrowany także do leczenia dorosłych z otyłością lub nadwagą). gov.pl, komunikat MZ o analogach GLP-1. Dostęp: 3.10.2026.
- Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Medical Product Alert N°2/2024: Falsified OZEMPIC (semaglutide), 19.06.2024 (alert: trzy sfałszowane serie wykryte w Brazylii, Wielkiej Brytanii i USA w legalnym łańcuchu dostaw; wzrost zgłoszeń fałszywych produktów z semaglutydem we wszystkich regionach od 2022 r.; ryzyko złej dawki, zanieczyszczeń lub nieznanych składników; zalecenie zakupu wyłącznie od autoryzowanych dostawców). who.int, Medical Product Alert N°2/2024. Dostęp: 3.10.2026.
- Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA). Concerns with Unapproved GLP-1 Drugs Used for Weight Loss (strona z obawami FDA), aktualizacja 1.10.2026 (komunikat urzędowy dotyczący rynku USA: podrabiany Ozempic może zawierać złe składniki, za mało, za dużo albo wcale substancji czynnej; do 31.05.2026 zgłoszono 990 zdarzeń niepożądanych po semaglutydzie i ponad 730 po tirzepatydzie z receptur aptecznych; błędy dawkowania prowadzące do hospitalizacji; sole semaglutydu o niepotwierdzonych właściwościach; nielegalna sprzedaż produktów oznaczonych jako do celów badawczych lub nie do spożycia przez ludzi). fda.gov, ostrzeżenie o niezatwierdzonych lekach GLP-1. Dostęp: 3.10.2026.
- Główny Inspektorat Farmaceutyczny. GIF ostrzega pacjentów: sfałszowany Ozempic w legalnym łańcuchu dystrybucji w UE, październik 2023 (komunikat urzędowy: w kilku krajach UE wykryto fałszywe wstrzykiwacze z etykietą w języku niemieckim; w Polsce nie stwierdzono sfałszowanych opakowań; oryginalny wstrzykiwacz ustawia jedną dawkę, a fałszywy ma skalę od 0 do 80 i wysuwa się przy ustawianiu; apel o zakup wyłącznie w aptece i zwracanie podejrzanych wstrzykiwaczy). gov.pl, ostrzeżenie GIF o sfałszowanym Ozempic. Dostęp: 3.10.2026.
- Główny Inspektorat Farmaceutyczny. Internetowa sprzedaż leków (strona informacyjna w archiwum BIP GIF: wysyłkowa sprzedaż przez internet może dotyczyć wyłącznie produktów leczniczych wydawanych bez recepty, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia obowiązującym od 1.07.2015; leki wydawane na receptę są wydawane w aptekach stacjonarnych). archiwum.gif.gov.pl, internetowa sprzedaż leków. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Semaglutide (informacja dla pacjentów, przegląd strony 15.05.2026: poważne działania niepożądane, m.in. reakcja anafilaktyczna, ostre zapalenie trzustki z silnym bólem brzucha lub pleców, który nie mija, mały cukier we krwi i nagła utrata widzenia; prywatnie przepisany lek kupować w zarejestrowanej aptece, bo niektóre strony internetowe sprzedają fałszywe leki na odchudzanie; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Semaglutide. Dostęp: 3.10.2026.
- Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026 (polskie tłumaczenie Międzynarodowego Standardu WADA, obowiązuje od 1.01.2026; semaglutyd ani tirzepatyd nie są wymienione z nazwy, a klasa S0 obejmuje substancje niezatwierdzone do użytku terapeutycznego u ludzi). antydoping.pl, Lista zabroniona 2026. Dostęp: 3.10.2026.
- Polska Agencja Antydopingowa. Program Monitorujący 2026 (polskie tłumaczenie programu WADA: markery semaglutydu i tirzepatydu monitorowane podczas zawodów i poza zawodami; program obejmuje substancje spoza listy zabronionej, obserwowane w celu wykrycia wzorców niewłaściwego stosowania w sporcie). antydoping.pl, Program Monitorujący 2026. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. How to get more fibre into your diet (informacja dla pacjentów, przegląd strony 02.03.2026: dorośli powinni dążyć do 30 g błonnika dziennie, większość spożywa około 20 g; źródła: pełne ziarna, ziemniaki ze skórką, rośliny strączkowe, warzywa, owoce, orzechy; zalecenie brytyjskie). nhs.uk, fibre. Dostęp: 3.10.2026.
- Simancas-Racines D., Campuzano-Donoso M., Rossetti G. i wsp. Micronutrient risk with GLP-1 receptor and dual incretin agonists in obesity: Mechanistic pathways, clinical signals, and a monitoring framework. Obesity Pillars 2026;19 (przegląd narracyjny: podatność na niedobory wynika z mniejszego spożycia i różnorodności diety, nietolerancji żołądkowo-jelitowej, szybkiej utraty masy i wyjściowego ryzyka żywieniowego; najważniejsze sygnały dotyczą żelaza, witaminy B12, witaminy D, wapnia, magnezu i cynku, a kontekstowo tiaminy, folianów, witaminy A i potasu; większość opisanych nieprawidłowości jest subkliniczna lub pośrednia, a znaczenie kliniczne mogą mieć u osób po operacji bariatrycznej, z chorobami przewodu pokarmowego, o słabej diecie wyjściowej, starszych lub z długotrwałymi nudnościami i wymiotami; zalecana ocena żywieniowa i celowane badania u grup ryzyka; przegląd nie jest metaanalizą). europepmc.org/article/MED/42382663; pełny tekst: PMC13316283. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food and the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies, wersja 11, sierpień 2025 (górny tolerowany poziom spożycia dla dorosłych: cynk 25 mg dziennie, witamina D 100 µg dziennie, magnez z suplementów, wody i żywności wzbogacanej 250 mg dziennie). efsa.europa.eu, ul-summary-report.pdf. Dostęp: 3.10.2026.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (akt prawny: białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu, dla żywności będącej co najmniej źródłem białka; witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, przyczynia się do utrzymania prawidłowego stanu kości i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni (bez oświadczenia o wypróżnieniach), a witamina B12 przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, dla żywności będącej co najmniej źródłem tych witamin; w ramach diety niskokalorycznej glukomannan pomaga w utracie wagi przy 3 g dziennie w trzech porcjach po 1 g z 1 lub 2 szklankami wody przed posiłkiem, z ostrzeżeniem o ryzyku zadławienia; zastąpienie dwóch posiłków dziennie w diecie niskokalorycznej zamiennikami posiłku pomaga w utracie wagi; beta-glukany pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu, dla żywności zawierającej co najmniej 1 g beta-glukanów z owsa, otrębów owsianych, jęczmienia, otrębów jęczmiennych lub ich mieszanek na określoną ilościowo porcję, a korzystny efekt uzyskuje się przy 3 g dziennie; brak oświadczeń o działaniu podobnym do leków GLP-1). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Acute pancreatitis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 11.03.2026: natychmiastowa pomoc przy nagłym, silnym bólu brzucha, który promieniuje do pleców, albo któremu towarzyszy utrzymujące się wzdęcie, szybkie bicie serca, trudności w oddychaniu lub zasinienie skóry wokół pępka; pilny lekarz przy nagłym silnym bólu, który nie mija lub nawraca, albo z gorączką lub dreszczami; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Acute pancreatitis. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Anaphylaxis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 21.06.2023: obrzęk gardła i języka, trudności w oddychaniu i połykaniu, omdlenie; przy podejrzeniu reakcji anafilaktycznej natychmiastowe wezwanie pomocy i użycie autowstrzykiwacza z adrenaliną, jeśli osoba go ma; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Anaphylaxis. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Low blood sugar (hypoglycaemia) (informacja dla pacjentów, przegląd strony 03.08.2023: hipoglikemia to glukoza poniżej 4 mmol/l; objawy m.in. głód, zawroty głowy, niepokój lub drażliwość, poty, drżenie, mrowienie warg, kołatanie serca, zaburzenia widzenia, splątanie; postępowanie u osoby przytomnej: szybko przyswajalne węglowodany, np. mała szklanka soku owocowego lub słodzonego napoju gazowanego, 5 tabletek glukozy lub dekstrozy, 4 duże żelki albo 2 tubki żelu z glukozą, ponowny pomiar po 10–15 minutach, powtórzenie, jeśli wynik jest nadal poniżej 4 mmol/l, potem przekąska lub posiłek; osoba nieprzytomna: nic do jedzenia ani picia, pozycja boczna, glukagon, jeśli jest dostępny; wezwanie pogotowia, gdy nie ma glukagonu, gdy brak poprawy 10 minut po wstrzyknięciu albo gdy osoba piła alkohol; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Low blood sugar. Dostęp: 3.10.2026.
- American Diabetes Association. Hypoglycemia (Low Blood Glucose) (informacja dla pacjentów: przy glukozie poniżej 70 mg/dl zasada 15–15, czyli 15 g węglowodanów, ponowny pomiar po 15 minutach i powtórzenie, jeśli wynik jest nadal niski; po normalizacji posiłek lub przekąska; przy ciężkiej hipoglikemii glukagon i wezwanie pomocy; ścieżki pomocy opisane dla USA, w Polsce numer alarmowy to 112). diabetes.org, Hypoglycemia (Low Blood Glucose). Dostęp: 3.10.2026.
- St John Ambulance. Seizure (instrukcja pierwszej pomocy, przegląd strony 28.04.2025: podczas napadu usunąć niebezpieczne przedmioty i poprosić świadków o odsunięcie się, nie krępować osoby ani jej nie przemieszczać, chyba że grozi jej bezpośrednie niebezpieczeństwo, niczego nie wkładać do ust, podłożyć pod głowę miękki materiał i poluzować odzież na szyi; po ustaniu drgawek udrożnić drogi oddechowe i sprawdzić oddech, a przy prawidłowym oddechu ułożyć osobę w pozycji bocznej; pogotowie przy pierwszym napadzie, napadach powtarzających się, nieznanej przyczynie, napadzie trwającym ponad 5 minut, braku reakcji ponad 10 minut po napadzie, urazie albo nieprawidłowym oddychaniu; instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, seizure. Dostęp: 3.10.2026.
- St John Ambulance. How to do CPR, przegląd kliniczny 28.04.2025 (instrukcja pierwszej pomocy: gdy osoba dorosła nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, wezwać pomoc i rozpocząć resuscytację; telefon w trybie głośnomówiącym, wskazówki dyspozytora; instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, how to do CPR. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Dehydration (informacja dla pacjentów, przegląd strony 01.05.2026: pilna porada przy nietypowym zmęczeniu, zawrotach głowy przy wstawaniu, ciemnym moczu lub rzadkim oddawaniu moczu, szybkim oddechu lub tętnie; natychmiastowa pomoc przy bladej, sinej lub marmurkowej skórze, zimnej skórze, trudnościach w oddychaniu albo splątaniu lub nadmiernej senności; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Dehydration. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Chest pain (informacja dla pacjentów, przegląd strony 8.08.2023: natychmiastowe wezwanie pomocy przy nagłym bólu lub ucisku w klatce piersiowej, który nie mija, bólu promieniującym do ręki, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców albo bólu z potami, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Chest pain. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Paralysis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 17.07.2023: natychmiastowe wezwanie pogotowia przy nagłym niedowładzie lub osłabieniu, zaburzeniach mowy, opadaniu jednej strony twarzy albo niemożności uniesienia ręki; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Paralysis. Dostęp: 3.10.2026.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.


