Nie ma jednego zwycięzcy, bo retatrutydu, tirzepatydu (Mounjaro) i semaglutydu (Ozempic, Wegovy) nigdy nie porównano w jednym badaniu. W bezpośrednim badaniu SURMOUNT-5 u dorosłych z otyłością tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała niż semaglutyd: 20,2% wobec 13,7% po 72 tygodniach [1]. Retatrutyd osiągał wysokie wyniki w badaniach z placebo, ale według stanu na 3 października 2026 r. nie jest zarejestrowany nigdzie na świecie [2] [3]. Ozempic ma wskazanie w cukrzycy typu 2, a do kontroli masy ciała zarejestrowano Wegovy i Mounjaro; o wyborze leku decyduje lekarz [4] [5] [6].
Świat Supli to sklep z suplementami diety: nie sprzedajemy leków na otyłość, retatrutydu ani innych substancji badanych i nie zachęcamy do ich stosowania bez wskazań. Artykuł ma charakter edukacyjny, nie zawiera schematów stosowania i nie zastępuje rozmowy z lekarzem. Jeśli po leku dzieje się coś niepokojącego, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.
Spis treści
1. Retatrutyd, Mounjaro czy Ozempic: który lek jest najskuteczniejszy?
Nie ma wspólnego zwycięzcy, bo tych trzech substancji nigdy nie porównano w jednym badaniu. W omawianym tu badaniu bezpośrednim dotyczącym leczenia otyłości, SURMOUNT-5, tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała niż semaglutyd, 20,2% wobec 13,7% po 72 tygodniach [1]. Retatrutyd osiągał w badaniach wysokie średnie wyniki, ale na tle placebo, w innych populacjach i przy innym czasie obserwacji [7] [2]. Nie zarejestrowała go żadna agencja [3], więc dziś jest tematem badań, a nie opcją leczenia.
Druga rzecz do uporządkowania: Ozempic nie jest lekiem na otyłość. Zawiera semaglutyd i ma wskazanie w cukrzycy typu 2 [4]. Semaglutyd do kontroli masy ciała jest zarejestrowany pod marką Wegovy [5]. Popularne w wyszukiwarce zestawienie retatrutydu z lekiem Ozempic porównuje więc badaną substancję z lekiem przeciwcukrzycowym. O tym, czy i który lek jest odpowiedni dla konkretnej osoby, decyduje lekarz po ocenie chorób, przyjmowanych leków, tolerancji i celu leczenia. Leków w sklepie nie ma, natomiast sprzedajemy odżywki białkowe, które mogą pomóc uzupełnić białko, gdy przy leczeniu apetyt jest mniejszy; kiedy ma to sens, piszemy w części o żywieniu.
2. Czym różnią się retatrutyd, tirzepatyd i semaglutyd?
Różnią się receptorami, na które działają, statusem rejestracji i wskazaniami. Semaglutyd jest agonistą, czyli substancją aktywującą receptor, receptora GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1, hormonu jelitowego) [4] [5]. Tirzepatyd działa na receptory GIP (glukozozależnego polipeptydu insulinotropowego) i GLP-1 [6]. Retatrutyd jest badany jako agonista trzech receptorów: GIP, GLP-1 i glukagonu [7]. Sama liczba receptorów nie rozstrzyga, który lek będzie lepszy dla danej osoby. O wyborze decydują skuteczność w badaniach, tolerancja, choroby współistniejące, inne leki i preferencje pacjenta, a tę ocenę przeprowadza lekarz.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Substancja | Marka i status | Wskazanie według ChPL | Czego to nie oznacza |
|---|---|---|---|
| Semaglutyd | Ozempic, zarejestrowany w UE [4] | Dorośli z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 | Nie ma wskazania do leczenia otyłości |
| Semaglutyd | Wegovy, zarejestrowany w UE [5] | Kontrola masy ciała u dorosłych przy BMI (wskaźniku masy ciała) co najmniej 30 lub od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, jako dodatek do diety i aktywności; osobno, tylko dla postaci do wstrzykiwań, u młodzieży od 12 lat z otyłością i masą ciała powyżej 60 kg, a kwalifikację prowadzi lekarz [5] | Nie jest automatycznym odpowiednikiem Ozempic w przeliczeniu dawka za dawkę |
| Tirzepatyd | Mounjaro, zarejestrowany w UE [6] | Kontrola masy ciała u dorosłych przy tych samych progach BMI; cukrzyca typu 2 u dorosłych, młodzieży i dzieci od 10 lat | Większy średni wynik w badaniu nie oznacza lepszego wyboru dla każdego |
| Retatrutyd | Brak marki i rejestracji, substancja w badaniach klinicznych [3] | Brak zatwierdzonych wskazań | Nie jest dostępnym zamiennikiem zarejestrowanych leków |
2.1. Czy Ozempic i Wegovy to ten sam lek?
To ta sama substancja czynna, ale dwa różne produkty lecznicze. Ozempic jest przeznaczony dla dorosłych z cukrzycą typu 2 [4]. Wegovy służy do kontroli masy ciała u osób spełniających kryteria BMI i ma też odrębne wskazania dla nastolatków; tabela podaje podstawowe kryteria, a kwalifikację prowadzi lekarz [5]. Aktualna informacja o produkcie Wegovy obejmuje także moc 7,2 mg oraz postać tabletek, dlatego starsze opisy traktujące 2,4 mg jako górną granicę są nieaktualne [5]. Marek i dawek nie zamienia się samodzielnie. Taką decyzję podejmuje lekarz.
3. Co wykazało badanie SURMOUNT-5: Mounjaro czy semaglutyd?
SURMOUNT-5 to randomizowane badanie otwarte, w którym 751 dorosłych z otyłością, bez cukrzycy typu 2, przez 72 tygodnie otrzymywało tirzepatyd albo semaglutyd w maksymalnej tolerowanej dawce. Dla tirzepatydu było to 10 lub 15 mg, dla semaglutydu 1,7 lub 2,4 mg. Średnia zmiana masy ciała wyniosła 20,2% w grupie tirzepatydu i 13,7% w grupie semaglutydu. To wynik analizy typu treatment-regimen, czyli liczonej dla wszystkich uczestników niezależnie od tego, czy kontynuowali leczenie. Najczęstsze zdarzenia niepożądane w obu grupach dotyczyły przewodu pokarmowego [1].
Ograniczenia są istotne dla interpretacji:
- Badanie było otwarte, więc uczestnicy i badacze wiedzieli, kto dostaje który lek.
- Sponsorem był producent tirzepatydu, firma Eli Lilly [1].
- Uczestnicy nie mieli cukrzycy typu 2, więc wyniku nie przenosi się wprost na osoby z cukrzycą.
- Porównano konkretne schematy. Badanie nie objęło mocy 7,2 mg ani tabletek z aktualnej informacji o produkcie Wegovy [5] i nie testowało leku Ozempic w jego wskazaniu cukrzycowym.
- Średnia z grupy nie jest prognozą dla pojedynczej osoby. Część uczestników traciła więcej, część mniej.
Wniosek jest wąski, ale solidny: w tych warunkach i przy tych dawkach tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała. Nie jest to ranking wszystkich dzisiejszych opcji.
4. Jakie efekty miał retatrutyd w badaniach z 2023 i 2026 roku?
W badaniu fazy 2 opublikowanym w 2023 roku wzięło udział 338 dorosłych bez cukrzycy. Według rejestru badania (NCT04881760) kryterium włączenia było BMI od 30 do 50 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z nadciśnieniem, dyslipidemią lub chorobą sercowo-naczyniową. Po 48 tygodniach średni spadek masy ciała w ramieniu z najwyższą dawką, 12 mg raz w tygodniu, wyniósł 24,2%, a w grupie placebo 2,1%. Ta wartość to wyłącznie parametr badania, a nie dawka do samodzielnego stosowania. Wynik po 48 tygodniach był punktem końcowym wtórnym, bo pierwotny oceniano po 24 tygodniach. Zdarzenia ze strony przewodu pokarmowego nasilały się wraz z dawką, odnotowano też wzrost tętna. Sponsorem była firma Eli Lilly, a w badaniu nie było aktywnego porównania z semaglutydem ani tirzepatydem [7].
W maju 2026 roku producent ogłosił wyniki badania fazy 3 TRIUMPH-1. Objęło ono 2339 dorosłych z otyłością lub z nadwagą i chorobą towarzyszącą, bez cukrzycy, a trwało 80 tygodni. W najwyższym ramieniu, 12 mg raz w tygodniu (to parametr badawczy, a nie wskazówka stosowania), średni spadek masy ciała wyniósł 25,0% wobec 3,9% dla placebo w analizie treatment-regimen. W drugiej analizie tego samego ramienia, zwanej efficacy estimand, było to 28,3% wobec 2,2%. Obie liczby opisują to samo badanie, ale odpowiadają na różne pytania. Pierwsza uwzględnia wszystkich uczestników, także tych, którzy przerwali leczenie. Druga szacuje efekt przy założeniu kontynuacji terapii. W tym samym ramieniu z powodu zdarzeń niepożądanych leczenie przerwało 11,3% osób, a w grupie placebo 4,9%. Dane pochodzą z komunikatu sponsora, a nie z recenzowanej publikacji [2].
Tych wyników nie wolno ustawiać w jednym rankingu z SURMOUNT-5. Różnią się fazą badań, czasem trwania (48, 72 i 80 tygodni), populacją, punktem odniesienia (placebo albo lek aktywny) i sposobem analizy. Wysoki średni wynik w badaniu nie jest też obietnicą bezpieczeństwa, dostępu do leku ani konkretnego efektu u czytelnika.
4.1. Czy retatrutyd jest dostępny w Polsce i ile kosztuje?
Według stanu na 3 października 2026 roku nie ma zarejestrowanego leku z retatrutydem. W komunikacie z sierpnia 2026 roku producent podał, że żaden urząd na świecie nie dopuścił leku z retatrutydem do stosowania u ludzi [3]. Amerykańska FDA w informacji zaktualizowanej 1 października 2026 roku podaje, że retatrutyd nie jest składnikiem żadnego zatwierdzonego leku; dotyczy to rynku USA i nie opisuje przepisów obowiązujących w Polsce [8].
Retatrutyd nie jest więc dostępny jako zarejestrowany lek w zwykłym obrocie aptecznym. Brak zatwierdzonego preparatu nie pozwala traktować ofert internetowych jako zamiennika: oferty pod nazwą retatrutyd lub reta nie potwierdzają tożsamości, czystości ani jakości zawartości. Daty rejestracji nie da się dziś odpowiedzialnie podać [3]. Szerzej o ryzyku peptydów kupowanych poza apteką piszemy w tekście o tym, co dają peptydy w kulturystyce i jakie mają skutki uboczne.
5. Jakie skutki uboczne mają retatrutyd, tirzepatyd i semaglutyd?
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych zarejestrowanych leków należą nudności, wymioty, biegunka i zaparcia [5] [6] [1]. Nasilone wymioty lub biegunka mogą prowadzić do odwodnienia. Informacje o produkcie zwracają też uwagę na zapalenie trzustki, choroby pęcherzyka i dróg żółciowych oraz opóźnione opróżnianie żołądka [5]. W przypadku semaglutydu opisano bardzo rzadkie zdarzenia dotyczące nerwu wzrokowego (NAION) [5].
Dla retatrutydu dane są skromniejsze. W fazie 2 zdarzenia żołądkowo-jelitowe zależały od dawki i obserwowano wzrost tętna [7], a w TRIUMPH-1 odsetek przerwań leczenia w najwyższym ramieniu był ponad dwukrotnie wyższy niż w grupie placebo [2]. Retatrutyd nie uzyskał dopuszczenia do obrotu jako lek. Nie ma podstaw, by zakładać, że którykolwiek z tych leków jest podobnie bezpieczny dla każdego.
5.1. Objawy alarmowe: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza
Przy objawach zagrożenia życia dzwoń pod 112, a gdy trzeba jechać na SOR, nie prowadź sam: poproś kogoś o transport albo wezwij karetkę [9]. Co robić przy poszczególnych objawach, opisują punkty poniżej.
- nagły, silny ból brzucha, który promieniuje do pleców, albo silny ból brzucha z utrzymującym się wzdęciem, szybkim biciem serca, dusznością lub zasinieniem skóry wokół pępka: natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR z pomocą innej osoby; ulotki Wegovy i Mounjaro przy silnym, uporczywym bólu brzucha każą natychmiast skontaktować się z lekarzem, bo może to być ostre zapalenie trzustki, a przy jego podejrzeniu lek się przerywa [10] [5] [6],
- silny ból brzucha, który nie mija lub nawraca, albo ból brzucha z gorączką lub dreszczami: pilnie do lekarza tego samego dnia [10],
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ból z brzucha promieniujący do pleców z wymiotami albo bardzo wysoka gorączka lub dreszcze: natychmiast SOR lub 112, bo może to być powikłanie kamicy żółciowej [9],
- zaburzenia oddychania, szybko narastający obrzęk warg, języka, twarzy lub gardła, trudności w połykaniu, szybkie bicie serca albo omdlenie po leku: natychmiast dzwoń pod 112; ulotki każą w takiej sytuacji natychmiast uzyskać pomoc lekarską, a osoba z autowstrzykiwaczem z adrenaliną powinna go użyć [5] [6] [11],
- sama wysypka lub świąd skóry po leku: skontaktuj się z lekarzem przed kolejną dawką,
- u osoby z cukrzycą leczonej także insuliną lub pochodną sulfonylomocznika objawy hipoglikemii (zbyt niskiego cukru we krwi), np. głód, poty, drżenie, kołatanie serca, zawroty głowy albo splątanie: jeśli osoba jest przytomna i może bezpiecznie połykać, zmierz glukozę, a przy wyniku poniżej 4 mmol/l (około 72 mg/dl) [12] albo gdy nie da się zmierzyć, podaj dorosłemu 15 g glukozy lub innych szybko przyswajalnych węglowodanów (liczbę tabletek glukozy lub ilość żelu ustal z etykiety produktu; może to być też mała szklanka soku owocowego); po 15 minutach zmierz ponownie i powtórz, jeśli wynik jest nadal poniżej 4 mmol/l [13]; jeśli hipoglikemia nie ustępuje mimo powtórzeń albo świadomość się pogarsza, dzwoń pod 112, a gdy objawy ustąpią i glukoza przekroczy 4 mmol/l, zjedz przekąskę lub posiłek, który utrzyma poziom cukru dłużej; jeśli epizody się powtarzają, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym: według ulotek to on może zmienić dawki insuliny, pochodnej sulfonylomocznika lub innych leków przeciwcukrzycowych, a leków nie odstawia się samodzielnie [12] [4] [6],
- osoba z drgawkami, także gdy podejrzewasz hipoglikemię: dzwoń pod 112; podczas drgawek usuń niebezpieczne przedmioty, podłóż pod głowę miękki materiał, nie krępuj ruchów i niczego nie wkładaj do ust; po ustaniu drgawek udrożnij drogi oddechowe i oceń oddech, a przy prawidłowym oddechu ułóż osobę w pozycji bocznej [14],
- każda osoba nieprzytomna, także gdy podejrzewasz hipoglikemię: natychmiast dzwoń pod 112 i oceń oddech; jeśli oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej, a jeśli nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację według wskazówek dyspozytora [15]; osobie nieprzytomnej niczego nie podawaj doustnie, a glukagon podaj tylko wtedy, gdy jest dostępny i umiesz go użyć, bez opóźniania wezwania pomocy i resuscytacji [12],
- wstrzyknięcie większej dawki niż zalecana, także pomyłkowo albo z produktu z nieznanego źródła, np. pena z retatrutydem: natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub jedź na SOR, nawet bez objawów, bo mogą pojawić się wymioty, odwodnienie, a przy tirzepatydzie także hipoglikemia; przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112 [5] [6],
- wymioty lub biegunka, które nie pozwalają pić, zawroty głowy przy wstawaniu, ciemny mocz albo rzadkie oddawanie moczu: pilnie do lekarza tego samego dnia; blada, sina lub marmurkowa skóra, zimna skóra, trudności w oddychaniu albo splątanie lub silna senność: natychmiast 112 [16],
- nagła utrata widzenia albo szybkie pogarszanie się wzroku: natychmiast skontaktuj się z lekarzem, tego samego dnia [5],
- nagły ból lub ucisk w klatce piersiowej, który nie mija, ból w klatce z dusznością, potami, nudnościami lub zawrotami głowy, nagły niedowład, zaburzenia mowy albo opadanie jednej strony twarzy: natychmiast dzwoń pod 112 [17] [18].
5.2. Czy te leki można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?
Ciąża i jej planowanie wymagają odrębnej oceny lekarskiej. Przed planowaną ciążą zmianę leczenia ustala się z lekarzem, z zachowaniem odstępów wymaganych w informacjach o produkcie: semaglutyd odstawia się co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą [5], a tirzepatyd co najmniej 1 miesiąc [6]. Nie jest to zachęta do samodzielnego odstawienia leku, bo termin i sposób zmiany leczenia ustala lekarz. Odstępy te pochodzą z informacji o produkcie zarejestrowanych leków i nie dotyczą retatrutydu. Semaglutydu nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią [5]. Tirzepatyd nie jest zalecany w ciąży, natomiast aktualna informacja o produkcie Mounjaro pozwala lekarzowi rozważyć stosowanie podczas karmienia piersią indywidualnie, co różni się od starszych opisów mówiących o bezwzględnym zakazie [6]. W każdej z tych sytuacji decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
6. O co zapytać lekarza przed leczeniem otyłości?
Lista pytań przygotowana przed wizytą pozwala lepiej wykorzystać czas w gabinecie. Warto zapisać:
- Jaki jest cel zdrowotny leczenia i po czym poznamy, że jest osiągany?
- Czy mam cukrzycę lub stan przedcukrzycowy i jak to zmienia wybór leku?
- Które moje choroby, w tym przebyte choroby trzustki, pęcherzyka żółciowego, nerek i oczu, mają znaczenie dla kwalifikacji?
- Czy lek może wpłynąć na działanie przyjmowanych przeze mnie leków doustnych?
- Co zrobić, jeśli źle toleruję leczenie, i kiedy zgłosić się wcześniej niż na planową wizytę?
- Jakie badania i jak częste kontrole są przewidziane?
- Co dalej, jeśli ten lek okaże się dla mnie niemożliwy do stosowania?
Jednej rzeczy na tej liście nie powinno być: kupowania pena z substancją badawczą w miejsce leku, którego lekarz nie przepisał. Taki produkt nie jest zamiennikiem, a jego skład i jakość pozostają niewiadomą [3].
7. Co jeść przy mniejszym apetycie w trakcie leczenia?
Mniejszy apetyt oznacza mniej jedzenia, a więc mniej okazji do dostarczenia białka, witamin i składników mineralnych. Stanowisko eksperckie kilku towarzystw naukowych z 2025 roku zaleca zróżnicowane posiłki, ocenę podaży składników odżywczych i trening oporowy dopasowany do możliwości [19]. To zalecenia ekspertów, a nie wynik badań konkretnych odżywek. Dwa zastrzeżenia z tego dokumentu warto znać. Samo zwiększenie ilości białka nie gwarantuje zachowania mięśni. Ubytek beztłuszczowej masy ciała nie składa się też w całości z mięśni [19].
Pierwszym wyborem jest zwykła żywność: produkty mleczne, jaja, ryby i nasiona roślin strączkowych, rozłożone na mniejsze posiłki. Ilość białka dopasowuje zespół prowadzący, szczególnie przy chorobach nerek. Od czego zacząć zmianę diety i ruchu, opisujemy w poradniku, jak schudnąć samemu w domu. Pomoc dietetyka pozwala sprawdzić, czy luka w podaży białka rzeczywiście istnieje. Osobny tekst wyjaśnia, jak liczyć białko w codziennej diecie, ale podane w nim sportowe zakresy nie są automatycznym zaleceniem przy chorobach przewlekłych i farmakoterapii.
7.1. Kiedy odżywka białkowa ma sens?
Dopiero wtedy, gdy luka białkowa została stwierdzona, a jej uzupełnienie jedzeniem się nie udaje. Odżywka może wówczas uzupełnić brak w planie uzgodnionym z zespołem prowadzącym [19]. Nie zastępuje leku, nie przyspiesza działania farmakoterapii, nie gwarantuje ochrony mięśni i nie jest pełnym posiłkiem. Do rozważenia są dwie grupy produktów: koncentrat białka serwatkowego WPC oraz białko roślinne. To alternatywy, więc nie trzeba kupować obu, a żadna z nich nie jest obowiązkowa.
7.2. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement
Gdy posiłkami nie uzupełnisz białka, możesz wybrać jedną z dwóch odżywek poniżej: serwatkową marki Świat Supli albo roślinną marki Promaker. Przy lekach na receptę skład suplementu sprawdź z farmaceutą, a zasady łączenia opisujemy w tekście o tym, jakich suplementów nie łączyć.
Świat Supli WPC Premium 80, 700 g
Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie wystarcza na około 23 porcje.
Dla dorosłych, którzy jedzą nabiał, a przy mniejszym apetycie i treningu oporowym nie pokrywają zapotrzebowania na białko samymi posiłkami. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu; te oświadczenia dotyczą żywności, która jest co najmniej źródłem białka, a w tej odżywce białko daje około 79% energii [20]. Odżywka nie zastępuje leku ani posiłku i nie gwarantuje ochrony mięśni.
Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, że produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.
Porcja 30 g proszku dostarcza 22,5 g białka i 114 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu, deklarowane jako wspólne dla wszystkich smaków); skład opiera się na izolacie białka grochu (60%) i koncentracie białka ryżu (28%) z dodatkiem inuliny z cykorii; opakowanie wystarcza na 30 porcji.
Alternatywa dla osób, które nie jedzą nabiału albo wolą białko roślinne, a posiłkami nie pokrywają zapotrzebowania na białko. Białko pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej; to oświadczenie dotyczy żywności, która jest co najmniej źródłem białka, a w tej odżywce białko daje około 79% energii [20]. Odżywka nie jest zamiennikiem posiłku ani leku.
Według producenta może zawierać śladowe ilości mleka (w tym laktozy), soi, glutenu i orzechów. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią, u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.
Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje i składy według stron produktów w dniu odczytu 3.10.2026.
7.3. Jak wybrać: podsumowanie
Jeśli tolerujesz nabiał, wybierz koncentrat serwatkowy, a jeśli nie jesz produktów mlecznych, białko roślinne; przy chorobie nerek ilość białka ustala lekarz. Inne smaki i rozmiary odżywek serwatkowych są w kategorii koncentrat białek serwatkowych WPC.
8. Retatrutyd, Mounjaro i Ozempic: pytania i odpowiedzi
8.1. Czy retatrutyd jest zarejestrowany i dostępny w aptece?
Nie. Według stanu na 3 października 2026 roku żaden urząd nie dopuścił leku z retatrutydem, więc nie jest dostępny jako zarejestrowany lek w zwykłym obrocie aptecznym [3].
8.2. Czym różni się Mounjaro od Ozempic?
Mounjaro zawiera tirzepatyd, który działa na receptory GIP i GLP-1, i ma wskazania zarówno w cukrzycy typu 2, jak i w kontroli masy ciała [6]. Ozempic zawiera semaglutyd, agonistę receptora GLP-1, i jest zarejestrowany w cukrzycy typu 2 [4]. W leczeniu otyłości odpowiednikiem po stronie semaglutydu jest Wegovy [5].
8.3. Dlaczego dla retatrutydu podaje się raz 28,3%, a raz 25,0%?
To dwa sposoby analizy tego samego badania TRIUMPH-1. Wartość 25,0% obejmuje wszystkich uczestników, także tych, którzy przerwali leczenie. Wartość 28,3% szacuje efekt przy założeniu, że terapia była kontynuowana [2]. Przy porównaniach z innymi badaniami trzeba zestawiać analizy tego samego typu.
8.4. Czy pen z retatrutydem z oferty internetowej jest zamiennikiem Ozempic lub Mounjaro?
Nie. Nie istnieje zatwierdzony lek z retatrutydem, a oferta internetowa nie potwierdza, co znajduje się w opakowaniu ani w jakiej jakości [3]. O zmianie leku decyduje lekarz.
8.5. Czy jest zamiennik tirzepatydu albo tabletki na odchudzanie bez recepty?
Nie ma leku bez recepty, który działałby jak tirzepatyd lub semaglutyd: wszystkie zarejestrowane leki z tej grupy są wydawane na receptę [6] [5], a tabletki z semaglutydem, czyli Rybelsus [21] i Wegovy w postaci tabletek [5], również są wydawane na receptę; informacja o produkcie nie rozstrzyga, czy dana postać jest dostępna w polskich aptekach. Suplementy diety nie mają dopuszczonych oświadczeń o działaniu podobnym do tych leków; w UE dopuszczono natomiast oświadczenie, że w ramach diety niskokalorycznej glukomannan pomaga w utracie wagi; warunkiem jest 3 g dziennie w trzech porcjach po 1 g, każda z 1 lub 2 szklankami wody przed posiłkiem, a ostrzeżenie dotyczy ryzyka zadławienia przy trudnościach z połykaniem lub zbyt małej ilości płynu [20]. Nie jest to dodatek do farmakoterapii ani zamiennik leku. Podstawą pozostaje deficyt kaloryczny, białko i ruch. Tabletki moczopędne zmniejszają ilość wody, a nie tłuszczu, co wyjaśniamy w tekście o tym, czy diuretyki odchudzają.
8.6. Czy odżywka białkowa leczy otyłość albo zastępuje lek?
Nie. Odżywka jest żywnością, która może uzupełnić stwierdzoną lukę białkową przy małym apetycie. Nie zastępuje leku, nie zastępuje opieki dietetycznej i nie gwarantuje zachowania mięśni [19].
8.7. Czy lek na otyłość jest dla każdej osoby z nadwagą?
Nie. Podane kryteria dotyczą omawianych tu zarejestrowanych produktów do kontroli masy ciała u dorosłych, Wegovy i Mounjaro, a nie każdego możliwego leku. Ich wskazania obejmują BMI co najmniej 30 albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, w obu przypadkach jako dodatek do diety i aktywności fizycznej [5] [6]. O kwalifikacji decyduje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.
9. Co zapamiętać z porównania retatrutydu, Mounjaro i Ozempic?
- Nie ma jednego zwycięzcy, bo trzech substancji nie porównano w jednym badaniu.
- W omawianym porównaniu bezpośrednim dotyczącym leczenia otyłości (SURMOUNT-5) tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała niż semaglutyd: 20,2% wobec 13,7% po 72 tygodniach, w badaniu otwartym sponsorowanym przez producenta [1].
- Ozempic i Wegovy zawierają semaglutyd, ale mają różne wskazania. Ozempic nie jest lekiem na otyłość [4] [5].
- Retatrutyd ma wyniki z fazy 2 i komunikat z fazy 3, ale według stanu na 3 października 2026 roku nie jest nigdzie zarejestrowany [3].
- Wyników z różnych badań nie ustawia się w ranking i nie traktuje jak obietnicy dla konkretnej osoby.
- Działania niepożądane, ciąża, karmienie piersią i inne leki wymagają indywidualnej oceny lekarskiej.
- Przy mniejszym apetycie pierwsze jest zróżnicowane jedzenie i trening oporowy. Odżywka białkowa to opcja tylko przy stwierdzonej luce [19].
10. Źródła
- Aronne L.J., Horn D.B., le Roux C.W. i wsp. (SURMOUNT-5 Trial Investigators). Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine 2025;393(1):26–36 (badanie otwarte fazy 3b: 751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy typu 2, 72 tygodnie; interwencja badawcza, nie zalecenie: maksymalna tolerowana dawka tirzepatydu (10 lub 15 mg) albo semaglutydu (1,7 lub 2,4 mg) raz w tygodniu, czyli dawki stosowane w leczeniu otyłości, a nie dawki Ozempicu w cukrzycy; średnia zmiana masy ciała o 20,2% przy tirzepatydzie wobec 13,7% przy semaglutydzie; badanie otwarte, sponsor: producent tirzepatydu). europepmc.org/article/MED/40353578. Dostęp: 3.10.2026.
- Eli Lilly and Company. Komunikat o wynikach badania fazy 3 TRIUMPH-1 (retatrutyd w leczeniu otyłości), komunikat prasowy z 21.05.2026 (dane sponsora przed publikacją recenzowaną: badanie TRIUMPH-1, 2339 dorosłych z otyłością lub nadwagą z chorobą towarzyszącą, bez cukrzycy typu 2, 80 tygodni; w grupie 12 mg spadek masy ciała o 25,0% wobec 3,9% przy placebo w analizie treatment-regimen i o 28,3% wobec 2,2% w analizie efficacy estimand; przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych 11,3% wobec 4,9%; dawki jako interwencja badawcza, nie zalecenie). investor.lilly.com, komunikat o wynikach TRIUMPH-1. Dostęp: 3.10.2026.
- Eli Lilly and Company. Komunikat z sierpnia 2026 r. o działaniach przeciw nielegalnej sprzedaży retatrutydu (informacja producenta: żaden lek z retatrutydem nie został dopuszczony do stosowania u ludzi przez jakikolwiek urząd na świecie; retatrutyd jest lekiem badanym w badaniach fazy 3; ponad 14 000 stron i ogłoszeń nielegalnie oferujących retatrutyd zgłoszonych w ponad 100 krajach). investor.lilly.com, komunikat o nielegalnym rynku retatrutydu. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). Ozempic (semaglutyd), roztwór do wstrzykiwań: Charakterystyka Produktu Leczniczego i ulotka dla pacjenta, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie u dorosłych z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 łącznie z dietą i wysiłkiem fizycznym; jedyne przeciwwskazanie to nadwrażliwość; ostrzeżenia dotyczą m.in. ostrego zapalenia trzustki, hipoglikemii przy łączeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną, retinopatii cukrzycowej, nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego, gastroparezy i zachłyśnięcia podczas znieczulenia; zalecenie odstawienia co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą i niestosowania w okresie karmienia piersią; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Ozempic. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). Wegovy (semaglutyd), roztwór do wstrzykiwań i tabletki: Charakterystyka Produktu Leczniczego i ulotka dla pacjenta, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie w kontroli masy ciała u dorosłych z BMI co najmniej 30 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, jako uzupełnienie diety o obniżonej kaloryczności i większej aktywności, oraz u młodzieży od 12 lat z otyłością i masą ciała powyżej 60 kg; zbiorcze dane z badań STEP 1–4 u 2650 dorosłych leczonych przez 68 tygodni: nudności u 43,9% wobec 16,1% przy placebo, biegunka 29,7% wobec 15,9%, wymioty 24,5% wobec 6,3%, zaparcia 24,2% wobec 11,1%, mediana czasu trwania nudności 8 dni, przerwanie leczenia z powodu objawów żołądkowo-jelitowych u 4,3%; potwierdzone ostre zapalenie trzustki u 0,2% wobec poniżej 0,1%, w badaniu SELECT 0,2% wobec 0,3%; kamica żółciowa u 1,6% wobec 1,1%, zapalenie pęcherzyka żółciowego u 0,6% wobec 0,3%; wypadanie włosów u 2,5% wobec 1,0%; średni wzrost tętna o 3 uderzenia na minutę; w podgrupie 140 osób z badaniem DEXA większy ubytek tkanki tłuszczowej niż beztłuszczowej; postać tabletek oceniona w badaniu OASIS 4 u 307 osób przez 64 tygodnie; ulotka: przy silnym i uporczywym bólu brzucha oraz po zastosowaniu większej dawki niż zalecana natychmiast skontaktować się z lekarzem, przy objawach ciężkiej reakcji alergicznej natychmiast zwrócić się o pomoc medyczną; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Wegovy. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). Mounjaro (tirzepatyd), roztwór do wstrzykiwań: Charakterystyka Produktu Leczniczego i ulotka dla pacjenta, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie w cukrzycy typu 2 u dorosłych, młodzieży i dzieci od 10 lat oraz w kontroli masy ciała u dorosłych z BMI co najmniej 30 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała; w badaniu kontroli masy ciała u osób bez cukrzycy zaburzenia żołądkowo-jelitowe u 55,6–60,8% leczonych wobec 30,3% przy placebo, nudności u 24,6–33,3% wobec 9,5%, rezygnacja z powodu tych objawów u 1,9–4,4% wobec 0,5%; w zbiorczych badaniach kontroli masy ciała ostra choroba pęcherzyka żółciowego u 2,0% wobec 1,6%, zapalenie pęcherzyka żółciowego u 0,6% wobec 0,2%, reakcje nadwrażliwości u 5,0% wobec 3,8%; ostre zapalenie trzustki i kamica żółciowa występują niezbyt często; SURMOUNT-5 w analizie ChPL: zmiana masy ciała o 21,6% wobec 15,4%; SURPASS-CVOT: 13 299 dorosłych z cukrzycą typu 2 i chorobą sercowo-naczyniową, mediana obserwacji 4,0 roku, współczynnik ryzyka MACE 0,92 wobec dulaglutydu (brak niższości); w badaniu DEXA SURMOUNT-1 większy ubytek tkanki tłuszczowej niż beztłuszczowej masy ciała; brak konieczności zmiany dawki doustnych środków antykoncepcyjnych; odstawienie co najmniej 1 miesiąc przed planowaną ciążą; stosowanie podczas karmienia piersią można rozważyć; ulotka: przy silnym, uporczywym bólu brzucha promieniującym do pleców natychmiast zgłosić się do lekarza, przy objawach ciężkiej reakcji alergicznej natychmiast uzyskać pomoc lekarską, po zastosowaniu większej dawki niż zalecana niezwłocznie zgłosić się do lekarza; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Mounjaro. Dostęp: 3.10.2026.
- Jastreboff A.M., Kaplan L.M., Frías J.P. i wsp. (Retatrutide Phase 2 Obesity Trial Investigators). Triple-Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity: A Phase 2 Trial. New England Journal of Medicine 2023;389(6):514–526 (badanie fazy 2 z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i placebo: 338 dorosłych z BMI co najmniej 30 albo od 27 do poniżej 30 z chorobą związaną z masą ciała; pierwszorzędowy punkt końcowy po 24 tygodniach, po 48 tygodniach spadek masy ciała o 24,2% w grupie 12 mg wobec 2,1% przy placebo; dawki retatrutydu jako interwencja badawcza, nie zalecenie; działania żołądkowo-jelitowe zależne od dawki, wzrost tętna; sponsor: producent). europepmc.org/article/MED/37366315. Dostęp: 3.10.2026.
- Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA). Concerns with Unapproved GLP-1 Drugs Used for Weight Loss (strona z obawami FDA), aktualizacja 1.10.2026 (komunikat urzędowy dotyczący rynku USA: podrabiany Ozempic może zawierać złe składniki, za mało, za dużo albo wcale substancji czynnej; do 31.05.2026 zgłoszono 990 zdarzeń niepożądanych po semaglutydzie i ponad 730 po tirzepatydzie z receptur aptecznych; błędy dawkowania prowadzące do hospitalizacji; sole semaglutydu o niepotwierdzonych właściwościach; nielegalna sprzedaż produktów oznaczonych jako do celów badawczych lub nie do spożycia przez ludzi; retatrutyd nie jest składnikiem żadnego leku zatwierdzonego przez FDA i nie może być używany w recepturach aptecznych). fda.gov, ostrzeżenie o niezatwierdzonych lekach GLP-1. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Gallstones (informacja dla pacjentów, przegląd strony 11.08.2025: pilny lekarz przy bólu brzucha trwającym dłużej niż 30 minut; natychmiastowa pomoc przy nagłym silnym bólu brzucha, bólu promieniującym do pleców z wymiotami, bardzo wysokiej temperaturze lub dreszczach albo zażółceniu skóry lub białek oczu; szybka utrata masy ciała zwiększa ryzyko kamicy; nie prowadzić samemu do szpitala; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Gallstones. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Acute pancreatitis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 11.03.2026: natychmiastowa pomoc przy nagłym, silnym bólu brzucha, który promieniuje do pleców, albo któremu towarzyszy utrzymujące się wzdęcie, szybkie bicie serca, trudności w oddychaniu lub zasinienie skóry wokół pępka; pilny lekarz przy nagłym silnym bólu, który nie mija lub nawraca, albo z gorączką lub dreszczami; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Acute pancreatitis. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Anaphylaxis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 21.06.2023: obrzęk gardła i języka, trudności w oddychaniu i połykaniu, omdlenie; przy podejrzeniu reakcji anafilaktycznej natychmiastowe wezwanie pomocy i użycie autowstrzykiwacza z adrenaliną, jeśli osoba go ma; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Anaphylaxis. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Low blood sugar (hypoglycaemia) (informacja dla pacjentów, przegląd strony 03.08.2023: hipoglikemia to glukoza poniżej 4 mmol/l; objawy m.in. głód, zawroty głowy, niepokój lub drażliwość, poty, drżenie, mrowienie warg, kołatanie serca, zaburzenia widzenia, splątanie; postępowanie u osoby przytomnej: szybko przyswajalne węglowodany, np. mała szklanka soku owocowego lub słodzonego napoju gazowanego, 5 tabletek glukozy lub dekstrozy, 4 duże żelki albo 2 tubki żelu z glukozą, ponowny pomiar po 10–15 minutach, powtórzenie, jeśli wynik jest nadal poniżej 4 mmol/l, potem przekąska lub posiłek; osoba nieprzytomna: nic do jedzenia ani picia, pozycja boczna, glukagon, jeśli jest dostępny; wezwanie pogotowia, gdy nie ma glukagonu, gdy brak poprawy 10 minut po wstrzyknięciu albo gdy osoba piła alkohol; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Low blood sugar. Dostęp: 3.10.2026.
- American Diabetes Association. Hypoglycemia (Low Blood Glucose) (informacja dla pacjentów: przy glukozie poniżej 70 mg/dl zasada 15–15, czyli 15 g węglowodanów, ponowny pomiar po 15 minutach i powtórzenie, jeśli wynik jest nadal niski; po normalizacji posiłek lub przekąska; przy ciężkiej hipoglikemii glukagon i wezwanie pomocy; ścieżki pomocy opisane dla USA, w Polsce numer alarmowy to 112). diabetes.org, Hypoglycemia (Low Blood Glucose). Dostęp: 3.10.2026.
- St John Ambulance. Seizure (instrukcja pierwszej pomocy, przegląd strony 28.04.2025: podczas napadu usunąć niebezpieczne przedmioty i poprosić świadków o odsunięcie się, nie krępować osoby ani jej nie przemieszczać, chyba że grozi jej bezpośrednie niebezpieczeństwo, niczego nie wkładać do ust, podłożyć pod głowę miękki materiał i poluzować odzież na szyi; po ustaniu drgawek udrożnić drogi oddechowe i sprawdzić oddech, a przy prawidłowym oddechu ułożyć osobę w pozycji bocznej; pogotowie przy pierwszym napadzie, napadach powtarzających się, nieznanej przyczynie, napadzie trwającym ponad 5 minut, braku reakcji ponad 10 minut po napadzie, urazie albo nieprawidłowym oddychaniu; instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, seizure. Dostęp: 3.10.2026.
- St John Ambulance. How to do CPR, przegląd kliniczny 28.04.2025 (instrukcja pierwszej pomocy: gdy osoba dorosła nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, wezwać pomoc i rozpocząć resuscytację; telefon w trybie głośnomówiącym, wskazówki dyspozytora; instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, how to do CPR. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Dehydration (informacja dla pacjentów, przegląd strony 01.05.2026: pilna porada przy nietypowym zmęczeniu, zawrotach głowy przy wstawaniu, ciemnym moczu lub rzadkim oddawaniu moczu, szybkim oddechu lub tętnie; natychmiastowa pomoc przy bladej, sinej lub marmurkowej skórze, zimnej skórze, trudnościach w oddychaniu albo splątaniu lub nadmiernej senności; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Dehydration. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Chest pain (informacja dla pacjentów, przegląd strony 8.08.2023: natychmiastowe wezwanie pomocy przy nagłym bólu lub ucisku w klatce piersiowej, który nie mija, bólu promieniującym do ręki, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców albo bólu z potami, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Chest pain. Dostęp: 3.10.2026.
- National Health Service. Paralysis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 17.07.2023: natychmiastowe wezwanie pogotowia przy nagłym niedowładzie lub osłabieniu, zaburzeniach mowy, opadaniu jednej strony twarzy albo niemożności uniesienia ręki; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Paralysis. Dostęp: 3.10.2026.
- Mozaffarian D., Agarwal M., Aggarwal M. i wsp. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity: A joint advisory from the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and the Obesity Society. Obesity Pillars 2025;15:100181, DOI 10.1016/j.obpill.2025.100181; korekta: Erratum, Obesity Pillars 2026, DOI 10.1016/j.obpill.2026.100269 (PMID 42255462; rekord korekty potwierdza jej istnienie, ale zakresu korekty nie weryfikowano; wykorzystano wyłącznie ogólne zalecenia dotyczące żywienia i treningu oporowego) (stanowisko ekspertów, nie badanie: zalecenie treningu siłowego co najmniej 3 razy w tygodniu i co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku tlenowego tygodniowo; zaproponowane cele białka podczas redukcji masy ciała 1,2–1,6 g na kilogram masy ciała na dobę, jako całodzienne spożycie ze wszystkich źródeł, z zastrzeżeniem, że przy otyłości liczenie na masę rzeczywistą może zawyżać potrzeby; w podgrupie DEXA badania STEP 1 z 13,6 kg ubytku 8,3 kg stanowiła tkanka tłuszczowa, a 5,3 kg (38%) beztłuszczowa masa ciała; przy nudnościach mniejsze posiłki i czasowe ograniczenie potraw tłustych i bardzo bogatych w błonnik, przy zaparciach płyny i błonnik z żywności). europepmc.org/article/MED/40673264; pełny tekst: PMC12264624. Dostęp: 3.10.2026.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (akt prawny: białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu, dla żywności będącej co najmniej źródłem białka; witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, a witamina B12 przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, dla żywności będącej co najmniej źródłem tych witamin; w ramach diety niskokalorycznej glukomannan pomaga w utracie wagi przy 3 g dziennie w trzech porcjach po 1 g z 1 lub 2 szklankami wody przed posiłkiem, z ostrzeżeniem o ryzyku zadławienia; zastąpienie dwóch posiłków dziennie w diecie niskokalorycznej zamiennikami posiłku pomaga w utracie wagi; beta-glukany pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu, dla żywności zawierającej co najmniej 1 g beta-glukanów z owsa, otrębów owsianych, jęczmienia, otrębów jęczmiennych lub ich mieszanek na określoną ilościowo porcję, a korzystny efekt uzyskuje się przy 3 g dziennie; brak oświadczeń o działaniu podobnym do leków GLP-1). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 3.10.2026.
- Europejska Agencja Leków (EMA). Rybelsus (semaglutyd), tabletki: Charakterystyka Produktu Leczniczego, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie u dorosłych z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 w celu poprawy kontroli glikemii, łącznie z dietą i wysiłkiem fizycznym; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Rybelsus. Dostęp: 3.10.2026.
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
