Retatrutyd, tirzepatyd (Mounjaro) i semaglutyd (Ozempic): wyniki badań i różnice

Jeśli porównujesz retatrutyd, Mounjaro i Ozempic, zacznij od statusu, a nie od procentów. Dwa z tych leków są zarejestrowane w Unii Europejskiej i mają różne wskazania. Trzeci, retatrutyd, pozostaje substancją badaną i nie istnieje żaden zarejestrowany lek, który go zawiera. Ten tekst porządkuje wyniki badań, status rejestracji i ograniczenia danych według stanu na 20 września 2026 roku. Ma charakter edukacyjny, nie zawiera schematów stosowania i nie zastępuje rozmowy z lekarzem.

Retatrutyd, Mounjaro czy Ozempic: który lek jest najskuteczniejszy?

Nie ma wspólnego zwycięzcy, bo tych trzech substancji nigdy nie porównano w jednym badaniu. W omawianym tu badaniu bezpośrednim dotyczącym leczenia otyłości, SURMOUNT-5, tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała niż semaglutyd, 20,2% wobec 13,7% po 72 tygodniach^[4]. Retatrutyd osiągał w badaniach wysokie średnie wyniki, ale na tle placebo, w innych populacjach i przy innym czasie obserwacji^[5][6]. Nie zarejestrowała go żadna agencja^[7], więc dziś jest tematem badań, a nie opcją leczenia.

Druga rzecz do uporządkowania: Ozempic nie jest lekiem na otyłość. Zawiera semaglutyd i ma wskazanie w cukrzycy typu 2^[1]. Semaglutyd do kontroli masy ciała jest zarejestrowany pod marką Wegovy^[2]. Popularne w wyszukiwarce zestawienie retatrutydu z lekiem Ozempic porównuje więc badaną substancję z lekiem przeciwcukrzycowym. O tym, czy i który lek jest odpowiedni dla konkretnej osoby, decyduje lekarz po ocenie chorób, przyjmowanych leków, tolerancji i celu leczenia.

Czym różnią się retatrutyd, tirzepatyd i semaglutyd?

Różnią się receptorami, na które działają, statusem rejestracji i wskazaniami. Semaglutyd jest agonistą receptora GLP-1^[1][2]. Tirzepatyd działa na receptory GIP i GLP-1^[3]. Retatrutyd jest badany jako agonista trzech receptorów: GIP, GLP-1 i glukagonu^[5]. Sama liczba receptorów nie rozstrzyga, który lek będzie lepszy dla danej osoby. O wyborze decydują skuteczność w badaniach, tolerancja, choroby współistniejące, inne leki i preferencje pacjenta, a tę ocenę przeprowadza lekarz.

Czy Ozempic i Wegovy to ten sam lek?

To ta sama substancja czynna, ale dwa różne produkty lecznicze. Ozempic jest przeznaczony dla dorosłych z cukrzycą typu 2^[1]. Wegovy służy do kontroli masy ciała u osób spełniających kryteria BMI i ma też odrębne wskazania dla nastolatków, których ten tekst nie omawia^[2]. Aktualna informacja o produkcie Wegovy obejmuje od 2026 roku także moc 7,2 mg oraz postać tabletek, dlatego starsze opisy traktujące 2,4 mg jako górną granicę są nieaktualne^[2]. Marek i dawek nie zamienia się samodzielnie. Taką decyzję podejmuje lekarz.

Co wykazało badanie SURMOUNT-5: Mounjaro czy semaglutyd?

SURMOUNT-5 to randomizowane badanie otwarte, w którym 751 dorosłych z otyłością, bez cukrzycy typu 2, przez 72 tygodnie otrzymywało tirzepatyd albo semaglutyd w maksymalnej tolerowanej dawce. Dla tirzepatydu było to 10 lub 15 mg, dla semaglutydu 1,7 lub 2,4 mg. Średnia zmiana masy ciała wyniosła 20,2% w grupie tirzepatydu i 13,7% w grupie semaglutydu. To wynik analizy typu treatment-regimen, czyli liczonej dla wszystkich uczestników niezależnie od tego, czy kontynuowali leczenie. Najczęstsze zdarzenia niepożądane w obu grupach dotyczyły przewodu pokarmowego^[4].

Ograniczenia są istotne dla interpretacji:

• Badanie było otwarte, więc uczestnicy i badacze wiedzieli, kto dostaje który lek.
• Sponsorem był producent tirzepatydu, firma Eli Lilly^[4].
• Uczestnicy nie mieli cukrzycy typu 2, więc wyniku nie przenosi się wprost na osoby z cukrzycą.
• Porównano konkretne schematy. Badanie nie objęło mocy 7,2 mg ani tabletek z aktualnej informacji o produkcie Wegovy^[2] i nie testowało leku Ozempic w jego wskazaniu cukrzycowym.
• Średnia z grupy nie jest prognozą dla pojedynczej osoby. Część uczestników traciła więcej, część mniej.

Wniosek jest wąski, ale solidny: w tych warunkach i przy tych dawkach tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała. Nie jest to ranking wszystkich dzisiejszych opcji.

Jakie efekty miał retatrutyd w badaniach z 2023 i 2026 roku?

W badaniu fazy 2 opublikowanym w 2023 roku wzięło udział 338 dorosłych bez cukrzycy. Według rejestru badania (NCT04881760) kryterium włączenia było BMI od 30 do 50 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z nadciśnieniem, dyslipidemią lub chorobą sercowo-naczyniową. Po 48 tygodniach średni spadek masy ciała w ramieniu z najwyższą dawką, 12 mg raz w tygodniu, wyniósł 24,2%, a w grupie placebo 2,1%. Ta wartość to wyłącznie parametr badania, a nie dawka do samodzielnego stosowania. Wynik po 48 tygodniach był punktem końcowym wtórnym, bo pierwotny oceniano po 24 tygodniach. Zdarzenia ze strony przewodu pokarmowego nasilały się wraz z dawką, odnotowano też wzrost tętna. Sponsorem była firma Eli Lilly, a w badaniu nie było aktywnego porównania z semaglutydem ani tirzepatydem^[5].

W maju 2026 roku producent ogłosił wyniki badania fazy 3 TRIUMPH-1. Objęło ono 2339 dorosłych z otyłością lub z nadwagą i chorobą towarzyszącą, bez cukrzycy, a trwało 80 tygodni. W najwyższym ramieniu, 12 mg raz w tygodniu (to parametr badawczy, a nie wskazówka stosowania), średni spadek masy ciała wyniósł 25,0% wobec 3,9% dla placebo w analizie treatment-regimen. W drugiej analizie tego samego ramienia, zwanej efficacy estimand, było to 28,3% wobec 2,2%. Obie liczby opisują to samo badanie, ale odpowiadają na różne pytania. Pierwsza uwzględnia wszystkich uczestników, także tych, którzy przerwali leczenie. Druga szacuje efekt przy założeniu kontynuacji terapii. W tym samym ramieniu z powodu zdarzeń niepożądanych leczenie przerwało 11,3% osób, a w grupie placebo 4,9%. Dane pochodzą z komunikatu sponsora, a nie z recenzowanej publikacji^[6].

Tych wyników nie wolno ustawiać w jednym rankingu z SURMOUNT-5. Różnią się fazą badań, czasem trwania (48, 72 i 80 tygodni), populacją, punktem odniesienia (placebo albo lek aktywny) i sposobem analizy. Wysoki średni wynik w badaniu nie jest też obietnicą bezpieczeństwa, dostępu do leku ani konkretnego efektu u czytelnika.

Czy retatrutyd jest dostępny w Polsce i ile kosztuje?

Według stanu na 20 września 2026 roku nie ma zarejestrowanego leku z retatrutydem. W komunikacie z 12 sierpnia 2026 roku producent podał, że żadna agencja regulacyjna na świecie nie zatwierdziła tej substancji^[7]. Publiczna informacja amerykańskiej agencji FDA, odczytana 20 września 2026 roku, również stwierdza brak zatwierdzonego leku z retatrutydem. Dotyczy ona rynku USA i nie opisuje przepisów obowiązujących w Polsce^[7].

Retatrutyd nie jest więc dostępny jako zarejestrowany lek w zwykłym obrocie aptecznym. Brak zatwierdzonego preparatu nie pozwala traktować ofert internetowych jako zamiennika: oferty pod nazwą retatrutyd lub reta nie potwierdzają tożsamości, czystości ani jakości zawartości. Daty rejestracji nie da się dziś odpowiedzialnie podać^[7].

Jakie skutki uboczne mają retatrutyd, tirzepatyd i semaglutyd?

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane zarejestrowanych leków dotyczą przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka i zaparcia^[2][3][4]. Nasilone wymioty lub biegunka mogą prowadzić do odwodnienia. Informacje o produkcie zwracają też uwagę na zapalenie trzustki, choroby pęcherzyka i dróg żółciowych oraz opóźnione opróżnianie żołądka^[2]. W przypadku semaglutydu opisano bardzo rzadkie zdarzenia dotyczące nerwu wzrokowego (NAION)^[2].

Dla retatrutydu dane są skromniejsze. W fazie 2 zdarzenia żołądkowo-jelitowe zależały od dawki i obserwowano wzrost tętna^[5], a w TRIUMPH-1 odsetek przerwań leczenia w najwyższym ramieniu był ponad dwukrotnie wyższy niż w grupie placebo^[6]. Retatrutyd nie uzyskał dopuszczenia do obrotu jako lek. Nie ma podstaw, by zakładać, że którykolwiek z tych leków jest podobnie bezpieczny dla każdego.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

• Przy silnym, utrzymującym się bólu brzucha.
• Przy wymiotach, które uniemożliwiają picie płynów.
• Przy nagłym pogorszeniu lub utracie wzroku^[2].

U osób z cukrzycą, które przyjmują jednocześnie inne leki obniżające stężenie glukozy, ryzyko hipoglikemii ocenia zespół prowadzący i to on dobiera leczenie. Nie modyfikuje się go samodzielnie.

Czy te leki można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?

Ciąża i jej planowanie wymagają odrębnej oceny lekarskiej. Przed planowaną ciążą zmianę leczenia ustala się z lekarzem, z zachowaniem odstępów wymaganych w informacjach o produkcie: semaglutyd odstawia się co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą^[2], a tirzepatyd co najmniej 1 miesiąc^[3]. Nie jest to zachęta do samodzielnego odstawienia leku, bo termin i sposób zmiany leczenia ustala lekarz. Odstępy te pochodzą z informacji o produkcie zarejestrowanych leków i nie dotyczą retatrutydu. Semaglutydu nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią^[2]. Tirzepatyd nie jest zalecany w ciąży, natomiast aktualna informacja o produkcie Mounjaro pozwala lekarzowi rozważyć stosowanie podczas karmienia piersią indywidualnie, co różni się od starszych opisów mówiących o bezwzględnym zakazie^[3]. W każdej z tych sytuacji decyzję podejmuje lekarz prowadzący.

O co zapytać lekarza przed leczeniem otyłości?

Lista pytań przygotowana przed wizytą pozwala lepiej wykorzystać czas w gabinecie. Warto zapisać:

• Jaki jest cel zdrowotny leczenia i po czym poznamy, że jest osiągany?
• Czy mam cukrzycę lub stan przedcukrzycowy i jak to zmienia wybór leku?
• Które moje choroby, w tym przebyte choroby trzustki, pęcherzyka żółciowego, nerek i oczu, mają znaczenie dla kwalifikacji?
• Czy lek może wpłynąć na działanie przyjmowanych przeze mnie leków doustnych?
• Co zrobić, jeśli źle toleruję leczenie, i kiedy zgłosić się wcześniej niż na planową wizytę?
• Jakie badania i jak częste kontrole są przewidziane?
• Co dalej, jeśli ten lek okaże się dla mnie niemożliwy do stosowania?

Jednej rzeczy na tej liście nie powinno być: kupowania pena z substancją badawczą w miejsce leku, którego lekarz nie przepisał. Taki produkt nie jest zamiennikiem, a jego skład i jakość pozostają niewiadomą^[7].

Co jeść przy mniejszym apetycie w trakcie leczenia?

Mniejszy apetyt oznacza mniej jedzenia, a więc mniej okazji do dostarczenia białka, witamin i składników mineralnych. Skorygowane w 2026 roku stanowisko eksperckie kilku towarzystw naukowych zaleca zróżnicowane posiłki, ocenę podaży składników odżywczych i trening oporowy dopasowany do możliwości^[8]. To zalecenia ekspertów, a nie wynik badań konkretnych odżywek. Dwa zastrzeżenia z tego dokumentu warto znać. Samo zwiększenie ilości białka nie gwarantuje zachowania mięśni. Ubytek beztłuszczowej masy ciała nie składa się też w całości z mięśni^[8].

Pierwszym wyborem jest zwykła żywność: produkty mleczne, jaja, ryby i nasiona roślin strączkowych, rozłożone na mniejsze posiłki. Ilość białka dopasowuje zespół prowadzący, szczególnie przy chorobach nerek. Pomoc dietetyka pozwala sprawdzić, czy luka w podaży białka rzeczywiście istnieje. Osobny tekst wyjaśnia, jak liczyć białko w codziennej diecie, ale podane w nim sportowe zakresy nie są automatycznym zaleceniem przy chorobach przewlekłych i farmakoterapii.

Kiedy odżywka białkowa ma sens?

Dopiero wtedy, gdy luka białkowa została stwierdzona, a jej uzupełnienie jedzeniem się nie udaje. Odżywka może wówczas uzupełnić brak w planie uzgodnionym z zespołem prowadzącym^[8]. Nie zastępuje leku, nie przyspiesza działania farmakoterapii, nie gwarantuje ochrony mięśni i nie jest pełnym posiłkiem. Do rozważenia są dwie kategorie produktów: koncentrat białka serwatkowego WPC oraz białko roślinne. To alternatywy, więc nie trzeba kupować obu. Wybór zależy od tolerancji, składu i zapotrzebowania ustalonego z zespołem prowadzącym, a żadna z nich nie jest obowiązkowa. Poniżej jeden przykład produktu z kategorii WPC. Dla białka roślinnego nie wskazujemy obecnie konkretnego wariantu, dlatego skład i alergeny sprawdź na etykiecie wybranego produktu.

Świat Supli WPC Premium 80 700 g, Truskawka

Według infografiki sklepu dla wariantu truskawkowego^[10] porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal. To graficzna deklaracja sklepu, a nie fotografia pełnej etykiety. Produkt zawiera białka mleka. Karta sklepu ostrzega o możliwości obecności laktozy i nie deklaruje produktu jako bezlaktozowego. Zawiera lecytynę sojową i substancje słodzące, możliwa jest obecność jaj. Jest przeznaczony dla dorosłych, a producent wyklucza stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią.

Zobacz WPC Premium 80 w sklepie Świat Supli

Jakie pytania o retatrutyd, Mounjaro i Ozempic padają najczęściej?

Co zapamiętać z porównania retatrutydu, Mounjaro i Ozempic?

• Nie ma jednego zwycięzcy, bo trzech substancji nie porównano w jednym badaniu.
• W omawianym porównaniu bezpośrednim dotyczącym leczenia otyłości (SURMOUNT-5) tirzepatyd dał większy średni spadek masy ciała niż semaglutyd: 20,2% wobec 13,7% po 72 tygodniach, w badaniu otwartym sponsorowanym przez producenta^[4].
• Ozempic i Wegovy zawierają semaglutyd, ale mają różne wskazania. Ozempic nie jest lekiem na otyłość^[1][2].
• Retatrutyd ma wyniki z fazy 2 i komunikat z fazy 3, ale według stanu na 20 września 2026 roku nie jest nigdzie zarejestrowany^[7].
• Wyników z różnych badań nie ustawia się w ranking i nie traktuje jak obietnicy dla konkretnej osoby.
• Działania niepożądane, ciąża, karmienie piersią i inne leki wymagają indywidualnej oceny lekarskiej.
• Przy mniejszym apetycie pierwsze jest zróżnicowane jedzenie i trening oporowy. Odżywka białkowa to opcja tylko przy stwierdzonej luce^[8].