Tak, osoba dorosła z cukrzycą typu 2 może brać kreatynę, ale dopiero po rozmowie z diabetologiem. W 12-tygodniowym badaniu u 25 analizowanych chorych na cukrzycę typu 2, którzy ćwiczyli i przyjmowali 5 g kreatyny dziennie, kreatyna nie podniosła cukru, a HbA1c spadła bardziej niż przy placebo; to jednak krótka obserwacja w małej grupie [1]. Kreatyna nie leczy cukrzycy i nie zastępuje leków. Ostrożności wymagają insulina, pochodne sulfonylomocznika i glinidy (ryzyko niedocukrzenia przy treningu), choroba nerek oraz cukrzyca typu 1, w której nie znaleźliśmy opublikowanych wyników badań kreatyny [2] [3] [4].
Aktualizacja 14.10.2026: przebudowaliśmy wpis w odpowiedź na pytanie, czy przy cukrzycy można brać kreatynę, z wynikami badań u chorych na cukrzycę typu 2, informacją o typie 1, nerkach i kreatyninie oraz niedocukrzeniu przy treningu.
Polecamy: monohydrat kreatyny bez cukru w składzie
Spis treści
1. Czy cukrzyk może brać kreatynę?
Kreatyna to związek wytwarzany w nerkach i wątrobie, obecny też w mięsie i rybach. W mięśniach, jako fosfokreatyna, pomaga szybko odtwarzać energię w krótkim, intensywnym wysiłku, a suplementacja zwiększa jej zawartość w mięśniach o 20-40 procent [5]. Nie jest lekiem ani hormonem i nie działa jak insulina.
Przy cukrzycy typu 2 Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) zaleca dodanie ćwiczeń oporowych do treningu tlenowego: duże grupy mięśni, 8-12 powtórzeń, 2-3 razy w tygodniu [2]. Powikłania cukrzycy mogą jednak ograniczać rodzaj i intensywność treningu. Według PTD proliferacyjna retinopatia cukrzycowa jest przeciwwskazaniem do wysiłku do czasu stabilizacji zmian w siatkówce, bo grozi krwotokiem do ciała szklistego i odwarstwieniem siatkówki [2]. Przy niestabilnej lub nieleczonej retinopatii proliferacyjnej albo po niedawnym zabiegu laserowym na oku nie zaczynaj intensywnego treningu ani dźwigania ciężarów bez ustalenia postępowania z diabetologiem i okulistą [3]. Przy powikłaniach cukrzycy lekarz powinien oddzielnie ocenić dopuszczalny rodzaj treningu oraz zasadność suplementacji kreatyną. Unijne oświadczenie zdrowotne mówi, że kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; dotyczy dorosłych wykonujących ćwiczenia o dużej intensywności i spożycia 3 g kreatyny dziennie [6]. U dorosłych powyżej 55 lat codzienne przyjmowanie kreatyny może zwiększyć wpływ treningu oporowego na siłę mięśni, gdy spełnione są warunki: 3 g kreatyny dziennie oraz trening oporowy co najmniej 3 razy w tygodniu przez kilka tygodni, ze stopniowo zwiększanym obciążeniem i intensywnością co najmniej 65-75 procent maksymalnego obciążenia na jedno powtórzenie [7]. Kreatyna nie ma oświadczenia dotyczącego glukozy we krwi.
Zanim zaczniesz, porozmawiaj z diabetologiem, a szczególnie wtedy, gdy:
- przyjmujesz insulinę, pochodne sulfonylomocznika albo glinidy, bo przy nich wysiłek może wywołać niedocukrzenie i dawki w dni treningowe ustala lekarz [3];
- masz rozpoznaną przewlekłą chorobę nerek albo podwyższoną albuminurię w badaniu moczu (sekcja 6);
- masz cukrzycę typu 1 (sekcja 4);
- masz retinopatię cukrzycową albo inne powikłania cukrzycy, które mogą ograniczać trening;
- jesteś w ciąży lub karmisz piersią: według przeglądu z 2025 roku brakuje bezpośrednich danych z dobrze zaplanowanych badań bezpieczeństwa kreatyny w ciąży u ludzi [8], a karty polecanych niżej produktów mają ostrzeżenie o ciąży.
PTD zaleca raz w roku oznaczać kreatyninę we krwi i wyliczać z niej eGFR, czyli szacowane przesączanie kłębuszkowe (miarę tego, jak sprawnie nerki filtrują krew), oraz badać albuminurię, czyli ilość albuminy wydalanej z moczem. Przy cukrzycy typu 2 te badania wykonuje się od rozpoznania, a przy cukrzycy typu 1 od 5. roku choroby [2]. Kreatyna może podnieść wynik kreatyniny, dlatego przed badaniem powiedz lekarzowi, że ją przyjmujesz (sekcja 6). Jeśli diabetolog nie widzi przeciwwskazań, wybierz zwykły monohydrat kreatyny w sklepie Świat Supli: to forma, której dotyczy większość badań kreatyny [5]. Porównanie produktów według kreatyny w porcji i ceny jest też w naszym rankingu kreatyn.
2. Czy kreatyna podnosi cukier? Badania u chorych na cukrzycę typu 2
W żadnym z opisanych niżej badań kreatyna nie podnosiła glukozy. Dowody na jej obniżanie są jednak nieliczne i pochodzą z małych prób.
Najdłuższe z opisanych tu badań u chorych przeprowadzili Gualano i wsp. w Brazylii. Chorzy na cukrzycę typu 2 uczestniczyli w programie ćwiczeń i przez 12 tygodni dostawali losowo 5 g kreatyny dziennie albo placebo. Analizowano 25 osób (13 z kreatyną, 12 z placebo). Hemoglobina glikowana (HbA1c, wskaźnik średniej glikemii z ostatnich miesięcy) spadła przy kreatynie z 7,4 do 6,4 procent, a przy placebo zmieniła się z 7,5 do 7,6 procent; różnica między grupami wyniosła 1,1 punktu procentowego, a 95-procentowy przedział ufności (zakres, który pokazuje niepewność oszacowania) od 0,4 do 1,9 punktu [1]. Glukoza po posiłku testowym była niższa przy kreatynie, ale insulina, peptyd C i wskaźniki wrażliwości na insulinę nie różniły się między grupami, podobnie jak działania niepożądane. Streszczenie nie opisuje leków przeciwcukrzycowych uczestników.
Dwa 5-dniowe badania krzyżowe z Zagrzebia u osób ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2 pokazały, że kreatyna (3-6 g dziennie) obniżała glukozę względem wartości wyjściowych podobnie jak dwa porównywane doustne leki przeciwcukrzycowe [9] [10]. Streszczenia nie podają liczby uczestników, a 5 dni to za krótko, by ocenić HbA1c.
Przegląd systematyczny z 2022 roku objął 3 badania z losowym przydziałem i łącznie 87 chorych na cukrzycę typu 2; autorzy ocenili pewność dowodów jako niską, choć poważnych działań niepożądanych nie opisano [11]. W metaanalizie Delpino i Figueiredo (9 badań u osób zdrowych i chorych na cukrzycę) kreatyna nie zmieniła istotnie glukozy na czczo ani insulinooporności; standaryzowana różnica średnich (SMD, miara efektu porównywalna między badaniami) dla glukozy wyniosła 0,05, a przedział ufności obejmował zero [12]. Brak istotnej różnicy nie dowodzi braku działania, ale podstaw do twierdzenia o korzyści jest za mało. Komentarz z 2026 roku ocenia dane kliniczne jako ograniczone i niespójne [13].
Wniosek: w badaniach kreatyna nie podnosiła cukru, a sygnały jego obniżenia są niepewne. Nie zmieniaj dawek leków na własną rękę.
3. Jak kreatyna może wpływać na glukozę: mięśnie, GLUT-4 i trening
Mięśnie szkieletowe są głównym miejscem zużycia glukozy z krwi, a podczas wysiłku pracujące mięśnie pobierają ją także drogą niezależną od insuliny [14] [3]. Glukoza wchodzi do komórki mięśniowej przez transporter GLUT-4. W badaniu Gualano i wsp. kreatyna zwiększyła przemieszczanie GLUT-4 do błony komórek mięśniowych, i autorzy uznali to za prawdopodobny mechanizm spadku HbA1c [1].
Ważny jest warunek ruchu. U 33 zdrowych osób, którym unieruchomiono nogę na 2 tygodnie, a potem przez 6 tygodni ćwiczyły ją oporowo, ilość GLUT-4 w mięśniu wzrosła o 24 procent przy kreatynie i o 33 procent przy kreatynie z białkiem; w drugiej nodze, której aktywność się nie zmieniła, kreatyna nie miała takiego wpływu [15]. U 22 zdrowych, nietrenujących mężczyzn kreatyna (około 10 g dziennie przez 3 miesiące) z treningiem tlenowym poprawiła tolerancję glukozy w teście obciążenia glukozą w porównaniu z placebo, ale nie zmieniła wrażliwości na insulinę [16].
Przegląd z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 2025 roku podsumowuje, że ćwiczenia z kreatyną mogą poprawiać regulację glukozy i ograniczać utratę mięśni u starszych osób i chorych na cukrzycę typu 2, ale potrzebne są duże badania [14]. W badaniu z 2026 roku u 64 zdrowych osób w wieku 45-65 lat (10 g monohydratu dziennie przez 12 tygodni) korzystne zmiany HbA1c autorzy traktują jako eksploracyjne [17].
Fundamentem pozostaje więc trening: przy cukrzycy typu 2 trening oporowy zwykle daje 10-15 procent poprawy siły, masy mięśni i wrażliwości na insulinę [3]. Jak zacząć ćwiczyć bezpiecznie, opisujemy we wpisie trening siłowy a insulinooporność. Kreatyna może być do niego dodatkiem, nie zamiennikiem.
4. Kreatyna a cukrzyca typu 1
W wyszukiwaniu w bazach PubMed i Europe PMC (14.10.2026) nie znaleźliśmy opublikowanych wyników badań suplementacji kreatyny u ludzi z cukrzycą typu 1, a jedynie prace na zwierzętach i opisy przypadków [4]. W rejestrze badań klinicznych jest jednak polskie badanie prowadzone w Zabrzu (Śląski Uniwersytet Medyczny): 28 mężczyzn z cukrzycą typu 1 leczonych insuliną przez 10 tygodni wykonywało trening ekscentryczny (z hamowaniem ruchu pod obciążeniem), a część z nich przyjmowała 5 g kreatyny dziennie. Badacze chcieli ocenić m.in. HbA1c, czas z glikemią w zakresie docelowym, niedocukrzenia i zapotrzebowanie na insulinę. Według rejestru badanie zakończono w marcu 2025 roku, ale rekord nie zawiera wyników, a ich publikacji nie znaleźliśmy [18] [4]. Sama rejestracja badania nie mówi nic o tym, jak kreatyna zadziałała. Wyników z cukrzycy typu 2 nie da się przenieść na typ 1: w typie 1 organizm nie wytwarza insuliny, a ryzyko niedocukrzenia przy wysiłku zależy od dawek insuliny.
Według PTD osoby z cukrzycą typu 1 bez istotnych powikłań mogą uprawiać każdy rodzaj wysiłku, a aktywnym osobom na insulinie zaleca się ciągłe monitorowanie glikemii (CGM); późne niedocukrzenie może wystąpić do 24 godzin po wysiłku [2]. Kreatynę przy cukrzycy typu 1 rozważ tylko z diabetologiem, razem z planem dawek insuliny i węglowodanów w dni treningowe. W opisanym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy opublikowanych wyników pozwalających ocenić wpływ kreatyny na zapotrzebowanie na insulinę [4].
5. Jak brać kreatynę przy cukrzycy i jaką wybrać?
Ilość: organizm zużywa i musi uzupełniać około 1-3 g kreatyny dziennie, zależnie od masy mięśni; część dostarcza mięso i ryby, a resztę wytwarzają nerki i wątroba [5]. Porcja z suplementu jest dodatkiem do tej ilości, a nie jej zamiennikiem. 3 g kreatyny dziennie to porcja z unijnego oświadczenia [6]; w badaniach po okresie nasycania stosuje się zwykle 3-5 g dziennie [19]. Ładowanie (np. 20 g dziennie przez kilka dni) to schemat badawczy, który mocniej zwiększa wodę w mięśniach, a porcje powyżej 10 g naraz mogą wywoływać dolegliwości żołądkowe [19]. Nie przekraczaj porcji z etykiety.
Forma: wybierz monohydrat kreatyny. Monohydrat zawiera 87,9 procent kreatyny, więc 5000 mg monohydratu to około 4,4 g kreatyny, a 3,4 g to 3 g [20]. Więcej kreatyny w gramie, bo 100 procent, ma tylko kreatyna bezwodna, a recenzowane badania nie pokazały, że inne formy w tej samej ilości działają lepiej niż monohydrat [19]. Przy cukrzycy zwróć uwagę na dodatki: według producenta porcja 4 kapsułek Olimp Creatine 1250 Mega Caps zawiera 0 g węglowodanów [21], a w każdym innym produkcie, zwłaszcza smakowym, sprawdź w tabeli wartości odżywczej ilość węglowodanów i cukrów.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Forma | Porcja dzienna | Kreatyna w porcji | Opakowanie | Cena za dzień | Produkt |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 400 kapsułek | monohydrat, kapsułka z żelatyny | 4 kapsułki (5000 mg monohydratu) | 4,4 g | 100 porcji | 0,90 zł | Zobacz |
| Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 120 kapsułek | monohydrat, kapsułka z żelatyny | 4 kapsułki (5000 mg monohydratu) | 4,4 g | 30 porcji | 1,10 zł | Zobacz |
| Olimp Creatine Monohydrate Powder Creapure, 500 g | monohydrat w proszku, bez dodatków | 3,4-5,7 g proszku | 3-5 g | 147 porcji po 3,4 g | 1,11 zł (przy 3,4 g) | Zobacz |
Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 14.10.2026; porcje i kreatyna w porcji według stron producenta odczytanych tego dnia [21] [22] [23] [24] [25].
Jak wybrać: w zestawieniu są produkty dostępne w sklepie w dniu przygotowania tekstu, które według karty dają co najmniej 3 g kreatyny w porcji i nie zawierają cukru. We wszystkich trzech źródłem kreatyny jest monohydrat; kapsułki zawierają również substancje pomocnicze i żelatynę, a proszek ma skład jednoskładnikowy. Kapsułki Olimp Creatine 1250 w opakowaniu 400 sztuk mają najniższy koszt dnia i nie wymagają odmierzania, wersja 120 kapsułek wystarcza na 30 dni, gdy chcesz najpierw sprawdzić tolerancję po rozmowie z lekarzem, a proszek Creapure pozwala trzymać się dolnej porcji 3 g i nie zawiera żelatyny. Żadnego z tych produktów nie badano u chorych na cukrzycę; badania dotyczyły kreatyny jako substancji, a nie konkretnych preparatów.
Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 400 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłych, którzy trenują siłowo z dużą intensywnością i wolą kapsułki od proszku; przy cukrzycy po rozmowie z diabetologiem.
Według producenta 4 kapsułki zawierają 5000 mg monohydratu kreatyny, w tym 4400 mg kreatyny, 0 g węglowodanów i 20 kcal. Zalecana porcja to 4 kapsułki dziennie po treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe, popite dużą ilością wody; nie przekraczaj tej porcji [21] [23]. Opakowanie wystarcza na 100 dni.
Dlaczego ten produkt: kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych przy 3 g kreatyny dziennie u dorosłych wykonujących ćwiczenia o dużej intensywności [6], a porcja daje 4,4 g kreatyny. W tabeli ma najniższy koszt dnia i nie zawiera cukru.
Składniki według producenta: mikronizowany monohydrat kreatyny, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny, więc produkt nie jest odpowiedni dla wegan ani wegetarian. Producent nie deklaruje alergenów na stronie produktu; przy alergii sprawdź etykietę opakowania. Przy chorobie nerek, albuminurii, retinopatii proliferacyjnej, insulinie, pochodnych sulfonylomocznika lub glinidach zacznij dopiero po rozmowie z diabetologiem (sekcje 1, 6 i 7), a przed badaniem kreatyniny powiedz lekarzowi, że przyjmujesz kreatynę.
Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 120 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłych, którzy po rozmowie z lekarzem chcą zacząć od mniejszego opakowania i sprawdzić tolerancję kreatyny w kapsułkach.
Według karty produktu porcja 4 kapsułek zawiera 5000 mg monohydratu kreatyny; producent podaje, że to 4400 mg kreatyny i 0 g węglowodanów [24] [21]. Zalecany sposób użycia: 4 kapsułki po treningu lub o podobnej porze w dzień nietreningowy; nie przekraczaj tej porcji. Opakowanie wystarcza na 30 dni.
Dlaczego ten produkt: ten sam skład i porcja co wersja 400 kapsułek, ale niższa cena opakowania przy wyższym koszcie dnia. Porcja przekracza 3 g kreatyny, do których odnosi się unijne oświadczenie zdrowotne [6].
Składniki według karty: mikronizowany monohydrat kreatyny, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny (nie dla wegan ani wegetarian). Producent nie deklaruje alergenów na stronie produktu; przy alergii sprawdź etykietę opakowania. Przy chorobie nerek, albuminurii, retinopatii proliferacyjnej, insulinie, pochodnych sulfonylomocznika lub glinidach zacznij dopiero po rozmowie z diabetologiem (sekcje 1, 6 i 7), a przed badaniem kreatyniny powiedz lekarzowi, że przyjmujesz kreatynę.
Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Olimp Creatine Monohydrate Powder Creapure, 500 g
Dla kogo: dla dorosłych, którzy trenują siłowo z dużą intensywnością, wolą proszek bez żelatyny i chcą trzymać się porcji 3 g kreatyny dziennie.
Według producenta porcja 3,4 g proszku zawiera 3 g kreatyny, a porcja 5,7 g zawiera 5 g; zalecana dzienna porcja to 3,4-5,7 g w trakcie treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe [22]. Karta w sklepie podaje w sposobie użycia 3-6 g proszku [25]; trzymaj się porcji z etykiety opakowania i jej nie przekraczaj. Przy porcji 3,4 g opakowanie 500 g wystarcza na około 147 dni.
Dlaczego ten produkt: skład to wyłącznie mikronizowany monohydrat kreatyny Creapure, bez substancji słodzących, aromatów i żelatyny, a porcja 3,4 g daje 3 g kreatyny, czyli ilość z unijnego oświadczenia zdrowotnego [6].
Według producenta produkt powstaje w zakładzie, który wykorzystuje składniki z mleka, jaj, soi, orzechów, orzeszków ziemnych, zbóż zawierających gluten, ryb, skorupiaków i mięczaków [22]; przy alergii pokarmowej najpierw sprawdź etykietę. Przy chorobie nerek, albuminurii, retinopatii proliferacyjnej, insulinie, pochodnych sulfonylomocznika lub glinidach zacznij dopiero po rozmowie z diabetologiem (sekcje 1, 6 i 7), a przed badaniem kreatyniny powiedz lekarzowi, że przyjmujesz kreatynę.
Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Kreatyna z tego tekstu w sklepie Świat Supli
Monohydrat bez cukru, co najmniej 3 g kreatyny w porcji.
6. Kreatyna, nerki i kreatynina w wynikach badań
Nerki to częsta obawa przy cukrzycy, stąd coroczne badania kreatyniny, eGFR i albuminurii opisane w sekcji 1 [2]. U chorych na cukrzycę typu 2, którzy ćwiczyli i przez 12 tygodni przyjmowali kreatynę albo placebo, przesączanie kłębuszkowe zmierzone metodą izotopową nie różniło się między grupami, a albuminuria i białkomocz się nie zmieniły [26]. To ta sama grupa badawcza co badanie HbA1c z sekcji 2, więc nie jest to niezależne potwierdzenie.
W metaanalizie z 2025 roku kreatyna nieznacznie podnosiła stężenie kreatyniny we krwi; tę część oparto na 12 badaniach ze 177 osobami przyjmującymi kreatynę i 263 w grupach kontrolnych. Przesączanie kłębuszkowe oceniono tylko w 5 badaniach (69 osób z kreatyną i 74 w grupach kontrolnych) i nie wykazano w nim istotnej różnicy między grupami [27]. Autorzy zaznaczają, że przeważały małe badania z jednego ośrodka. Brak istotnej różnicy w tak małej grupie nie rozstrzyga bezpieczeństwa kreatyny u osób z przewlekłą chorobą nerek. Kreatynina powstaje z kreatyny, a eGFR liczy się z jej stężenia, więc wynik może wyglądać gorzej, nawet gdy funkcja nerek się nie zmienia. Przed corocznym badaniem powiedz lekarzowi o kreatynie, a o tym, jak ocenić wynik, zdecyduje on.
Przy rozpoznanej przewlekłej chorobie nerek albo podwyższonej albuminurii nie zaczynaj kreatyny bez zgody lekarza prowadzącego. Autor komentarza z 2026 roku zwraca uwagę, że bezpieczeństwo w tej metabolicznie wrażliwej grupie wymaga dalszych badań [13].
W analizie 685 badań klinicznych działania niepożądane zgłaszano podobnie często przy kreatynie i placebo; dolegliwości żołądkowo-jelitowe opisywano w większej części badań z kreatyną (9,2 wobec 4,3 procent badań), choć wśród uczestników różnica nie była istotna [28]. Masa ciała może wzrosnąć przez wodę w mięśniach, najwyraźniej w pierwszych dniach dużych porcji [19]. Więcej piszemy we wpisie badania kreatyny: czy jest bezpieczna.
7. Niedocukrzenie przy treningu i kiedy do lekarza
Niezależnie od kreatyny trening, do którego ją przyjmujesz, może obniżyć cukier. Osoby z cukrzycą typu 2 bez insuliny i pochodnych sulfonylomocznika mają przy wysiłku bardzo małe ryzyko niedocukrzenia [2]. Przy insulinie, pochodnych sulfonylomocznika i glinidach ryzyko rośnie, więc miej przy sobie szybko przyswajalne węglowodany, a dawki leków w dni treningowe ustal z lekarzem [3] [29]. Późne niedocukrzenie może pojawić się do 24 godzin po wysiłku [2].
Brytyjska służba zdrowia (NHS) i Diabetes UK przyjmują, że hipoglikemia to zwykle glukoza poniżej 4 mmol/l, czyli około 72 mg/dl; objawy to m.in. głód, poty, drżenie, kołatanie serca i splątanie [30] [31]. Polskie zalecenia PTD mówią, by przyjąć szybko wchłaniane węglowodany przy glikemii 70 mg/dl lub niższej [2]. Co zrobić: przerwij ćwiczenia i zmierz cukier, jeśli możesz. Jeśli osoba jest przytomna i może bezpiecznie połykać, przy wyniku poniżej 4 mmol/l (około 72 mg/dl; według PTD 70 mg/dl lub mniej) albo przy objawach, gdy pomiaru nie da się wykonać, od razu przyjmij (albo podaj) 15-20 g szybko przyswajalnych węglowodanów, np. 150-200 ml soku lub zwykłego, niedietetycznego słodzonego napoju albo tabletki glukozy dające łącznie 15-20 g (sprawdź etykietę) [31]. Po 10-15 minutach zmierz cukier ponownie; jeśli nadal jest poniżej 4 mmol/l, przyjmij kolejną porcję. Gdy objawy ustąpią, zjedz posiłek lub przekąskę według swojego planu [31] [30]. Po ciężkim niedocukrzeniu nie ćwicz przez 24 godziny [2], a o każdym niedocukrzeniu po treningu powiedz lekarzowi.
Ciężkie niedocukrzenie: sprawdź, czy podejście jest bezpieczne i czy osoba reaguje. Jeśli nie reaguje, natychmiast dzwoń pod 112 i oceniaj oddech w trakcie połączenia; dyspozytor pomoże rozpoznać nieprawidłowy oddech [32]. Jeśli osoba nie reaguje i oddycha nieprawidłowo, zacznij resuscytację krążeniowo-oddechową według wskazówek dyspozytora i podłącz automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED), gdy tylko będzie dostępny [32]. Jeśli oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej bezpiecznej i obserwuj; gdy przestanie prawidłowo oddychać, zacznij resuscytację [33]. Jeśli osoba reaguje, ale nie może bezpiecznie połykać albo reaguje nieprawidłowo, także dzwoń pod 112 [30]. Nie podawaj nic do jedzenia ani picia osobie, która nie reaguje albo nie może połykać. Glukagon może podać osoba, która umie to zrobić, ale nie może to opóźnić wezwania 112 ani resuscytacji [31] [30].
Dzwoń pod 112 od razu przy nagłym bólu lub ucisku w klatce piersiowej w czasie treningu, który nie mija, promieniuje do ręki, szyi, żuchwy albo pleców albo towarzyszą mu poty, nudności lub duszność [34]. Nie zaczynaj wysiłku przy glikemii powyżej 250 mg/dl z ketonami we krwi co najmniej 1,5 mmol/l albo w moczu [2]. Pilnie, tego samego dnia, skontaktuj się z lekarzem i odstaw kreatynę, jeśli oddajesz dużo mniej moczu niż zwykle, puchną ci stopy lub nogi, masz nudności, wymioty, splątanie albo senność: to mogą być objawy ostrego uszkodzenia nerek [35].
8. Najczęstsze pytania o kreatynę przy cukrzycy
8.1. Czy kreatyna podnosi cukier?
W badaniach u chorych na cukrzycę typu 2 kreatyna nie podnosiła glukozy [1]. Według producenta porcja 4 kapsułek Olimp Creatine 1250 Mega Caps zawiera 0 g węglowodanów [21]; w innych produktach sprawdź tabelę wartości odżywczej.
8.2. Czy kreatyna obniża cukier?
Może, ale dowody są niepewne: 12-tygodniowe badanie z ćwiczeniami (25 analizowanych chorych) pokazało niższą HbA1c niż przy placebo [1], a metaanaliza 9 badań nie wykazała istotnego wpływu na glukozę na czczo [12]. Kreatyna nie jest lekiem na cukrzycę.
8.3. Czy kreatyna ma cukier?
Według producenta porcja 4 kapsułek Olimp Creatine 1250 Mega Caps zawiera 0 g węglowodanów i 20 kcal [21], a proszek Olimp Creapure ma w składzie wyłącznie monohydrat kreatyny [22]. Produkty smakowe i mieszanki mogą zawierać cukier, więc w każdym innym produkcie sprawdź tabelę wartości odżywczej.
8.4. Czy kreatynę można łączyć z lekami na cukrzycę?
Krótkie, 5-dniowe badania porównywały kreatynę z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, ale nie oceniały ich łączenia [9] [10]. Powiedz diabetologowi, że ją przyjmujesz; przy insulinie, pochodnych sulfonylomocznika i glinidach ważniejsze od samej kreatyny jest dostosowanie leczenia do treningu [3].
8.5. Czy kreatyna pomaga przy insulinooporności?
Dane są ograniczone: w metaanalizie kreatyna nie zmieniła istotnie insulinooporności [12]. Przy insulinooporności podstawą jest trening [3]; o suplemencie z unijnym oświadczeniem dotyczącym glukozy piszemy we wpisie chrom a insulinooporność i cukrzyca.
8.6. Czy przy cukrzycy ciążowej można brać kreatynę?
Nie zalecamy tego. Według przeglądu z 2025 roku brakuje bezpośrednich danych z dobrze zaplanowanych badań bezpieczeństwa kreatyny w ciąży u ludzi [8], a karty polecanych produktów zawierają ostrzeżenie, by nie stosować ich w ciąży.
9. Podsumowanie
- Dorosły z cukrzycą typu 2 może przyjmować kreatynę po rozmowie z diabetologiem; w badaniach nie podnosiła cukru, a sygnały obniżenia HbA1c są niepewne [1] [12].
- Ma sens jako dodatek do treningu oporowego; przy powikłaniach cukrzycy, np. retinopatii proliferacyjnej, lekarz ocenia osobno dopuszczalny trening i zasadność kreatyny; 3 g kreatyny dziennie to porcja z unijnego oświadczenia [2] [6].
- Może podnieść wynik kreatyniny; powiedz o niej lekarzowi przed badaniem nerek [27].
- W cukrzycy typu 1 nie znaleźliśmy opublikowanych wyników badań kreatyny u ludzi, a przy insulinie trening wymaga planu zapobiegania niedocukrzeniu [4] [2].
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
10. Źródła
- Gualano B., de Salles Painelli V., Roschel H. i wsp., 2011, Creatine in type 2 diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial, Medicine and Science in Sports and Exercise 43(5):770-778 (Brazylia; chorzy na cukrzycę typu 2 w programie ćwiczeń, losowo kreatyna 5 g dziennie albo placebo przez 12 tygodni, analizowano 25 osób: 13 z kreatyną, 12 z placebo; HbA1c z 7,4 do 6,4 procent przy kreatynie i z 7,5 do 7,6 procent przy placebo, różnica 1,1 punktu procentowego, 95-procentowy przedział ufności od -1,9 do -0,4; insulina, peptyd C, wskaźniki wrażliwości na insulinę, wydolność i działania niepożądane bez różnicy między grupami; odczyt streszczenia PubMed 13.10.2026): doi.org
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, 2026, Clinical Recommendations on the Management of Individuals with Diabetes 2026. Position Statement of Diabetes Poland (Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2026), Current Topics in Diabetes 6(1) (rozdział 7: osoby z cukrzycą typu 1 bez istotnych przewlekłych powikłań mogą uprawiać każdą aktywność, także o dużej intensywności; u osób z cukrzycą typu 2 zaleca się dodanie ćwiczeń oporowych do treningu tlenowego, z udziałem dużych grup mięśni, 8-12 powtórzeń, 2-3 razy w tygodniu; o aktywności decyduje diabetolog po ocenie przeciwwskazań i umiejętności zapobiegania niedocukrzeniu; u osób z cukrzycą typu 2 bez insuliny i pochodnych sulfonylomocznika ryzyko niedocukrzenia przy wysiłku jest bardzo małe; ciężka hipoglikemia jest przeciwwskazaniem do aktywności przez 24 godziny; późna hipoglikemia może wystąpić do 24 godzin po wysiłku, częściej u osób niewytrenowanych; przy alarmie glikemii 70 mg/dl lub niższej przyjąć szybko wchłaniane węglowodany, najlepiej w płynie; wysiłek beztlenowy może podnieść glikemię; przy glikemii powyżej 250 mg/dl z ketonami we krwi co najmniej 1,5 mmol/l albo w moczu aktywność jest przeciwwskazana; proliferacyjna retinopatia cukrzycowa jest przeciwwskazaniem do aktywności fizycznej do czasu stabilizacji zmian w siatkówce (ryzyko krwotoku do ciała szklistego i odwarstwienia siatkówki); tabela badań kontrolnych i rozdział 19: kreatynina w surowicy z wyliczeniem eGFR raz w roku (w cukrzycy typu 1 po 5 latach choroby), albuminuria (ACR) raz w roku w cukrzycy typu 1 od 5. roku choroby, w cukrzycy typu 2 od rozpoznania; rozdział 4: suplementacja witamin i mikroelementów bez potwierdzonego niedoboru nie jest zalecana, z wyjątkami (witamina D3, kwas foliowy przed ciążą, B12 przy niedoborze u osób długo leczonych metforminą); białko przy przewlekłej chorobie nerek około 0,8-1 g/kg masy ciała dziennie; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): currenttopicsindiabetes.com
- Kanaley J.A., Colberg S.R., Corcoran M.H. i wsp., 2022, Exercise/Physical Activity in Individuals with Type 2 Diabetes: A Consensus Statement from the American College of Sports Medicine, Medicine and Science in Sports and Exercise 54(2):353-368 (podczas wysiłku wychwyt glukozy przez pracujące mięśnie rośnie drogami niezależnymi od insuliny; poprawa wrażliwości na insulinę po wysiłku może trwać od 2 do 72 godzin; trening oporowy u dorosłych z cukrzycą typu 2 zwykle daje 10-15 procent poprawy siły, gęstości kości, ciśnienia, lipidów, masy mięśni i wrażliwości na insulinę; trening oporowy o wysokiej intensywności korzystniejszy niż o niskiej i umiarkowanej; tabela 2: trening oporowy z wolnymi ciężarami, maszynami, taśmami lub masą ciała, 8-10 ćwiczeń na główne grupy mięśni, intensywność umiarkowana 50-69 procent albo duża 70-85 procent maksymalnego obciążenia na jedno powtórzenie, 2-3 dni w tygodniu, nigdy dzień po dniu, 10-15 powtórzeń w serii, 1-3 serie, progresja: najpierw obciążenie, potem liczba serii, potem częstotliwość; ćwiczenia tlenowe 3-7 dni w tygodniu, najwyżej 2 dni przerwy, 150-300 minut umiarkowanej albo 75-150 minut intensywnej aktywności; przy samej zmianie stylu życia ryzyko niedocukrzenia minimalne; insulina oraz pochodne sulfonylomocznika i glinidy zwiększają ryzyko niedocukrzenia przy wysiłku, inne leki doustne i leki GLP-1 nie wymagają zmian dawki ani dodatkowych węglowodanów; osoby na insulinie lub pochodnych sulfonylomocznika powinny mieć przy sobie szybko przyswajalne węglowodany, a skłonne do ciężkiej hipoglikemii glukagon; nie zaczynać wysiłku przy glukozie powyżej 13,9 mmol/l z umiarkowanymi lub dużymi ketonami, ostrożność powyżej 16,7 mmol/l, tylko przy dobrym samopoczuciu i nawodnieniu; krótki intensywny wysiłek może przejściowo podnieść glukozę; zgoda lekarza przed wysiłkiem intensywniejszym niż szybki marsz przy objawach chorób serca, długiej cukrzycy, starszym wieku lub powikłaniach; przy niestabilnej lub nieleczonej retinopatii proliferacyjnej, po niedawnej laseroterapii siatkówki lub innym niedawnym zabiegu na oku wysiłek przeciwwskazany, ograniczenia ustala okulista; tabela 5: przy niestabilnej retinopatii proliferacyjnej lub ciężkiej unikać intensywnego wysiłku z wstrzymywaniem oddechu, np. podnoszenia ciężarów, i podnoszenia nad głowę; przy cukrzycowej chorobie nerek i nadciśnieniu unikać wysiłku nadmiernie podnoszącego ciśnienie i wstrzymywania oddechu; przy neuropatii obwodowej codziennie oglądać stopy; kobiety w ciąży 20-30 minut umiarkowanego wysiłku w większość dni; pełny tekst PMC8802999, odczyt 13.10.2026): doi.org
- Wyszukiwanie redakcji Świata Supli 14.10.2026: PubMed bez ograniczenia dat, zapytanie creatine[tiab] AND (type 1 diabetes w cudzysłowie [tiab] OR type 1 diabetic w cudzysłowie [tiab]) AND supplement*[tiab] AND humans[mh] (2 wyniki, żaden nie jest badaniem suplementacji kreatyny) oraz creatine supplementation[tiab] AND type 1 diabetes[tiab] (0 wyników); Europe PMC z ograniczeniem do lat publikacji 2010-2026, zapytanie TITLE:creatine AND ABSTRACT:type 1 diabetes (fraza w cudzysłowie) (4 wyniki: badania na zwierzętach, opisy przypadków i badanie kinazy kreatynowej, bez badań suplementacji u ludzi); dodatkowo PubMed i Europe PMC: numer rejestru NCT06345612 oraz creatine AND type 1 diabetes AND (hypoxia OR eccentric), bez publikacji wyników tego badania: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Kreider R.B., Kalman D.S., Antonio J. i wsp., 2017, International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine, Journal of the International Society of Sports Nutrition 14:18 (stanowisko towarzystwa naukowego: organizm musi uzupełniać około 1-3 g kreatyny dziennie, zależnie od masy mięśni; zwykła dieta dostarcza około 1-2 g kreatyny dziennie, a mięśnie są wtedy wysycone w 60-80 procentach; kreatyna powstaje z argininy, glicyny i metioniny w nerkach i wątrobie; suplementacja zwiększa zawartość kreatyny i fosfokreatyny w mięśniach o 20-40 procent; przyjmowanie kreatyny z węglowodanami albo z węglowodanami i białkiem częściej zwiększało jej zatrzymanie w mięśniach; po odstawieniu kreatyna w mięśniach nie spada poniżej poziomu wyjściowego, więc długotrwałe hamowanie własnej syntezy nie wydaje się występować; monohydrat kreatyny opisany jako najskuteczniejszy suplement zwiększający zdolność do intensywnego wysiłku i beztłuszczową masę ciała w treningu; wymienione badania kliniczne m.in. w chorobach nerwowo-mięśniowych, u osób starszych i w niedokrwieniu mózgu i serca; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): europepmc.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16.05.2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż odnoszące się do zmniejszania ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, tekst skonsolidowany (kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; warunek: spożycie 3 g kreatyny dziennie, informacja dla dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne; odczyt 14.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/672 z dnia 7 kwietnia 2017 r. dopuszczające oświadczenie zdrowotne dotyczące kreatyny, Dz.U. UE L 97 z 8.04.2017 (codzienne przyjmowanie kreatyny może zwiększyć wpływ treningu oporowego na siłę mięśniową u dorosłych w wieku powyżej 55 lat; 3 g kreatyny dziennie z treningiem oporowym ze stopniowo zwiększanym obciążeniem co najmniej 3 razy w tygodniu przez kilka tygodni, z intensywnością co najmniej 65-75 procent maksymalnego jednorazowego obciążenia; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Antonio J., Brown A.F., Candow D.G. i wsp., 2025, Part II. Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?, Journal of the International Society of Sports Nutrition 22(1):2441760 (przegląd narracyjny 20 badaczy, 16 kolejnych pytań, m.in. o nowotwory, ilość moczu, ciśnienie krwi, ciążę i płodność; kreatyna sama nie zwiększa ilości wydalanego moczu, a większa objętość wynika z picia większej ilości płynów; nie ma bezpośrednich dowodów z dobrze zaplanowanych badań z losowaniem na bezpieczeństwo kreatyny w ciąży u ludzi, a wstępne dane pochodzą z badań na zwierzętach; autorzy współpracują z producentami kreatyny; pełny tekst PMC11703406, odczyt 13.10.2026): doi.org/10.1080/15502783.2024.2441760
- Rocić B., Bajuk N.B., Rocić P. i wsp. (Klinika Diabetologii Vuk Vrhovac, Zagrzeb), 2009, Comparison of antihyperglycemic effects of creatine and metformin in type II diabetic patients, Clinical and Investigative Medicine 32(6):E322 (świeżo rozpoznana cukrzyca typu 2; badanie krzyżowe z losową kolejnością: 5 dni kreatyny 2 razy 3 g dziennie albo metforminy 2 razy 500 mg dziennie, 2 dni przerwy, potem zamiana; obie interwencje obniżyły glukozę we krwi na czczo i po posiłku w porównaniu z wartościami wyjściowymi w podobnym stopniu; insulina, peptyd C i HbA1c bez zmian; streszczenie nie podaje liczby uczestników; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rocić B., Znaor A., Rocić P. i wsp. (Klinika Diabetologii Vuk Vrhovac, Zagrzeb), 2011, Comparison of antihyperglycemic effects of creatine and glibenclamide in type II diabetic patients, Wiener Medizinische Wochenschrift 161(21-22):519-523 (świeżo rozpoznana cukrzyca typu 2; badanie krzyżowe: 5 dni kreatyny 3 g albo glibenklamidu 3,5 mg, 2 dni przerwy, zamiana; obie interwencje obniżyły glukozę w porównaniu z wartościami wyjściowymi, a insulina i peptyd C wzrosły po 120 i 240 minutach; streszczenie nie podaje liczby uczestników; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mancini de Sousa M., Nakata M.T.K., Baldini C.E.S. i wsp., 2022, Creatine Supplementation in Type 2 Diabetic Patients: A Systematic Review of Randomized Clinical Trials, Current Diabetes Reviews 18(3):e120721194709 (przegląd systematyczny; 3 badania z losowym przydziałem, łącznie 87 uczestników; każde badanie porównywało kreatynę z czym innym: z placebo, z metforminą i z glibenklamidem; jakość metodologiczna oceniona jako niejasna do wysokiego ryzyka błędu; kreatyna obniżała glikemię i HbA1c w porównaniu z placebo, bez różnicy wobec obu leków; bez poważnych działań niepożądanych; pewność dowodów niska; potrzebne większe i dłuższe badania; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Delpino F.M., Figueiredo L.M., 2022, Does creatine supplementation improve glycemic control and insulin resistance in healthy and diabetic patients? A systematic review and meta-analysis, Clinical Nutrition ESPEN 47:128-134 (przegląd do grudnia 2020; 9 badań u osób zdrowych i chorych na cukrzycę, w 5 korzyść w co najmniej jednym parametrze, w 2 badaniach u chorych na cukrzycę korzyść; w metaanalizie bez istotnego wpływu na glukozę na czczo, standaryzowana różnica średnich 0,05, 95-procentowy przedział ufności od -0,53 do 0,63, I2 22 procent, i na insulinooporność, -0,38, od -0,90 do 0,14, I2 33 procent; autorzy: niewystarczające podstawy, by twierdzić, że kreatyna poprawia parametry cukrzycy; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): doi.org
- Machado M., 2026, Creatine supplementation in type 2 diabetes: A critical appraisal of the evidence gap, Nutrition and Health 32(4):1135-1137 (komentarz: badania mechanizmów sugerują, że kreatyna może zwiększać przemieszczanie GLUT-4 wywołane wysiłkiem, zapasy glikogenu i wrażliwość na insulinę, ale dowody kliniczne u chorych na cukrzycę typu 2 są ograniczone i niespójne i nie pozwalają na mocne wnioski o wartości leczniczej; badania są krótkie i oparte na wskaźnikach zastępczych; potrzebne dłuższe badania z punktami klinicznymi i z uwzględnieniem standardowego leczenia; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Młynarska E., Leszto K., Katańska K. i wsp. (Uniwersytet Medyczny w Łodzi), 2025, Creatine Supplementation Combined with Exercise in the Prevention of Type 2 Diabetes: Effects on Insulin Resistance and Sarcopenia, Nutrients 17(17):2860 (przegląd narracyjny; mięśnie szkieletowe są głównym miejscem zużycia glukozy; wysiłek zwiększa wychwyt glukozy drogami zależnymi i niezależnymi od insuliny; połączenie ćwiczeń z kreatyną może poprawiać regulację glukozy i ograniczać utratę mięśni u starszych osób i chorych na cukrzycę typu 2; monohydrat kreatyny w zalecanych porcjach jest dobrze tolerowany u osób zdrowych i chorych, bez spójnych dowodów szkodliwości dla nerek lub wątroby; potrzebne duże badania z losowym przydziałem; autorzy deklarują brak konfliktu interesów; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Derave W., Eijnde B.O., Verbessem P. i wsp., 2003, Combined creatine and protein supplementation in conjunction with resistance training promotes muscle GLUT-4 content and glucose tolerance in humans, Journal of Applied Physiology 94(5):1910-1916 (33 zdrowych młodych osób; 2 tygodnie unieruchomienia nogi w gipsie, potem 6 tygodni treningu oporowego tej nogi; placebo, kreatyna albo kreatyna, a w treningu kreatyna z białkiem; w czasie ponownego treningu ilość transportera GLUT-4 w mięśniu wzrosła o 24 procent przy kreatynie i o 33 procent przy kreatynie z białkiem; w nodze bez zmiany aktywności suplementy nie zmieniały GLUT-4 ani glikogenu; tolerancja glukozy poprawiła się tylko przy kreatynie z białkiem; autorzy: kreatyna zwiększa GLUT-4 i glikogen tylko w połączeniu ze zmianą aktywności; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Gualano B., Novaes R.B., Artioli G.G. i wsp., 2008, Effects of creatine supplementation on glucose tolerance and insulin sensitivity in sedentary healthy males undergoing aerobic training, Amino Acids 34(2):245-250 (22 zdrowych, nietrenujących mężczyzn losowo przydzielonych do kreatyny około 10 g dziennie albo placebo (dekstroza) przez 3 miesiące, obie grupy z umiarkowanym treningiem tlenowym; pole pod krzywą glukozy w doustnym teście obciążenia glukozą mniejsze przy kreatynie niż przy placebo; insulina na czczo i wskaźnik HOMA bez różnic; autorzy: poprawa tolerancji glukozy bez wpływu na wrażliwość na insulinę; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Chun J., Liu Y., Kibler G.L. i wsp. (ostatni autor Kreider R.B.), 2026, Effects of creatine supplementation with and without exercise and diet intervention on body composition, cognitive function, and markers of health in middle-aged and older adults, Journal of the International Society of Sports Nutrition 23(sup1):2716273 (73 zdrowe, nietrenujące osoby dorosłe wybrały wariant bez ćwiczeń albo z ćwiczeniami i dietą redukcyjną, a potem zostały losowo przydzielone do 2 razy 5 g monohydratu kreatyny dziennie albo placebo (maltodekstryna) na 12 tygodni; analizowano 64 osoby w wieku 45-65 lat; w wariancie bez ćwiczeń kreatyna zwiększyła beztłuszczową masę i siłę oraz dała korzystne zmiany wybranych lipidów krwi i HbA1c; autorzy zaznaczają, że pojedyncze wyniki markerów krwi należy traktować jako eksploracyjne; uczestnicy nie mieli cukrzycy; R.B. Kreider przewodniczy radzie naukowej producenta monohydratu kreatyny AlzChem; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ClinicalTrials.gov, NCT06345612, Impact of Eccentric Training in Hypoxia With Creatine on Metabolic Control and VO2max in Patients With Type 1 Diabetes (sponsor: Śląskie Centrum Chorób Serca; ośrodek: Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze; badanie z losowym przydziałem, 28 mężczyzn w wieku 20-45 lat z cukrzycą typu 1 trwającą co najmniej 10 lat, leczonych wielokrotnymi wstrzyknięciami insuliny albo pompą; 10 tygodni treningu ekscentrycznego w niedotlenieniu albo w zwykłych warunkach, z 5 g kreatyny dziennie albo bez niej; cel: wpływ na wyrównanie cukrzycy, w tym profil glikemii, HbA1c, niedocukrzenia i zapotrzebowanie na insulinę; główne punkty: HbA1c, czas w zakresie 70-180 mg/dl, czas poniżej 70 mg/dl, VO2max; status: zakończone 30.03.2025, w rejestrze brak wyników; odczyt rekordu 14.10.2026): clinicaltrials.gov
- Antonio J., Candow D.G., Forbes S.C. i wsp., 2021, Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?, Journal of the International Society of Sports Nutrition 18:13 (przegląd ekspertów: zatrzymanie wody dotyczy głównie pierwszych dni dużych porcji, np. 20 g dziennie, a w kilku badaniach treningowych trwających 5-10 tygodni nie stwierdzono wzrostu całkowitej wody ustrojowej; porcje powyżej 10 g naraz mogą wywoływać dolegliwości żołądkowo-jelitowe; nie ma recenzowanych prac pokazujących, że równa ilość soli kreatyny lub innych form daje lepszy efekt niż monohydrat, monohydrat kreatyny w proszku zawiera 87,9 procent kreatyny, najwięcej spośród form poza kreatyną bezwodną, która zawiera 100 procent kreatyny; około 99 procent przyjętego monohydratu trafia do krwi, a potem do mięśni lub do moczu; po fazie nasycenia stosuje się zwykle 3-5 g dziennie; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): europepmc.org
- Kreider R.B., Jäger R., Purpura M., 2022, Bioavailability, Efficacy, Safety, and Regulatory Status of Creatine and Related Compounds: A Critical Review, Nutrients 14(5):1035 (przegląd krytyczny; monohydrat kreatyny zawiera 87,9 procent kreatyny; monohydrat pozostaje jedyną formą z mocnymi dowodami biodostępności, skuteczności i bezpieczeństwa; autorzy są związani z firmami doradzającymi producentom kreatyny; pełny tekst PMC8912867, odczyt 13.10.2026): doi.org/10.3390/nu14051035
- Olimp Sport Nutrition, Creatine 1250 Mega Caps 400 kapsułek, strona produktu w sklepie producenta olimpstore.pl (4 kapsułki: 5000 mg monohydratu kreatyny, w tym 4400 mg kreatyny; 0 g węglowodanów i 20 kcal w 4 kapsułkach; składniki: mikronizowany monohydrat kreatyny, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny; zalecana porcja: 4 kapsułki dziennie po treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe, popić dużą ilością wody; nie przekraczać porcji; dla dorosłych aktywnych fizycznie i intensywnie trenujących; strona nie podaje informacji o alergenach; odczyt 14.10.2026): olimpstore.pl
- Olimp Sport Nutrition, Creatine Monohydrate Powder Creapure 500 g, strona produktu w sklepie producenta olimpstore.pl (porcja 3,4 g proszku: 3 g kreatyny, porcja 5,7 g: 5 g kreatyny; zalecana dzienna porcja 3,4-5,7 g (od 1,5 do 2,5 miarki) w trakcie treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe; nie przekraczać porcji; składniki: 100 procent mikronizowanego monohydratu kreatyny; wyprodukowano w zakładzie wykorzystującym składniki z mleka, jaj, soi, orzechów, orzeszków ziemnych, zbóż zawierających gluten, ryb, skorupiaków i mięczaków; dla dorosłych aktywnych fizycznie wykonujących ćwiczenia o dużej intensywności; odczyt 14.10.2026): olimpstore.pl
- Świat Supli, karta produktu Olimp Creatine 1250 Mega Caps 400 kapsułek, p1130 (zalecany sposób użycia: 4 kapsułki po treningu lub o podobnej porze w dzień nietreningowy; ostrzeżenie: nie stosować u kobiet w ciąży; odczyt karty w sklepie swiatsupli.pl 14.10.2026)
- Świat Supli, karta produktu Olimp Creatine 1250 Mega Caps 120 kapsułek, p4530 (w porcji 4 kapsułek 5000 mg monohydratu kreatyny; składniki: mikronizowany monohydrat kreatyny, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny; 4 kapsułki po treningu lub o podobnej porze w dzień nietreningowy; ostrzeżenie: nie stosować u kobiet w ciąży; odczyt karty w sklepie swiatsupli.pl 14.10.2026)
- Świat Supli, karta produktu Olimp Creatine Monohydrate Powder Creapure 500 g, p510 (tabela: 3,4 g monohydratu Creapure, w tym 3 g kreatyny, 5,7 g, w tym 5 g kreatyny; sposób użycia na karcie: 3-6 g proszku (1-2 miarki) po treningu lub o podobnej porze w dzień nietreningowy; ostrzeżenie: nie stosować u kobiet w ciąży; odczyt karty w sklepie swiatsupli.pl 14.10.2026)
- Gualano B., de Salles Painelli V., Roschel H. i wsp., 2011, Creatine supplementation does not impair kidney function in type 2 diabetic patients: a randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical trial, European Journal of Applied Physiology 111(5):749-756 (chorzy na cukrzycę typu 2 w programie ćwiczeń, kreatyna albo placebo przez 12 tygodni, ta sama grupa badawcza i ten sam schemat co badanie HbA1c w Medicine and Science in Sports and Exercise, rejestracja NCT00992043; fosfokreatyna w mięśniach wzrosła tylko przy kreatynie; klirens 51Cr-EDTA (pomiar przesączania kłębuszkowego) bez istotnej różnicy między grupami, różnica średnich -0,3 ml/min/1,73 m2, 95-procentowy przedział ufności od -24,9 do 24,2; klirens kreatyniny, mocznik, elektrolity, białkomocz i albuminuria bez zmian; streszczenie nie podaje liczby analizowanych ani dawki; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Naeini E.K., Eskandari M., Mortazavi M. i wsp., 2025, Effect of creatine supplementation on kidney function: a systematic review and meta-analysis, BMC Nephrology 26(1):622 (przegląd badań z lat 2000-2025: 21 badań w przeglądzie; metaanaliza kreatyniny we krwi: 12 badań według streszczenia, 177 osób z kreatyną i 263 w grupach kontrolnych, mały, istotny statystycznie wzrost kreatyniny, tłumaczony przemianą kreatyny, a nie uszkodzeniem nerek; metaanaliza przesączania kłębuszkowego: 5 badań, 69 osób z kreatyną i 74 w grupach kontrolnych, bez istotnej różnicy między grupami; autorzy wskazują ograniczenia: przewaga małych badań z jednego ośrodka i niepełne raportowanie; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): doi.org/10.1186/s12882-025-04558-6
- Kreider R.B., Gonzalez D.E., Hines K., Gil A., Bonilla D.A., 2025, Safety of creatine supplementation: analysis of the prevalence of reported side effects in clinical trials and adverse event reports, Journal of the International Society of Sports Nutrition 22(sup1):2488937 (analiza działań niepożądanych opisanych w 685 badaniach klinicznych z kreatyną u ludzi, w bazach zgłoszeń działań niepożądanych z USA (CAERS), Kanady, Australii, Unii Europejskiej i w bazie SIDER i w komentarzach w mediach społecznościowych; 12 839 uczestników przyjmowało kreatynę w 685 badaniach, 13 452 placebo w 652 badaniach; 648 z 685 badań (95 procent) dotyczyło monohydratu, średnio 0,166 g/kg masy ciała dziennie, około 12,5 g dziennie, przez średnio 64,7 dnia, najdłużej 14 lat; uczestnicy od dzieci po osoby starsze, zdrowi i chorzy; działania niepożądane zgłosiło 86 z 652 badań w grupach placebo (13,2 procent) i 94 z 685 badań w grupach kreatyny (13,7 procent), różnica nieistotna; częstość wśród uczestników 4,21 procent przy placebo i 4,60 procent przy kreatynie, różnica nieistotna; w tabeli 3 grupa kreatyny ma 591 osób z jakimkolwiek działaniem niepożądanym i 708 osób w kategorii żołądkowo-jelitowej, co jest wewnętrznie niespójne; dolegliwości żołądkowo-jelitowe opisało 28 z 652 badań przy placebo (4,3 procent) i 63 z 685 badań przy kreatynie (9,2 procent), a skurcze lub bóle mięśni 6 z 652 (0,9 procent) i 20 z 685 badań (2,9 procent), obie różnice istotne; wśród uczestników różnice były nieistotne: dolegliwości żołądkowo-jelitowe 545 z 13 452 (4,05 procent) i 708 z 12 839 osób (5,51 procent), skurcze 9 z 13 452 (0,07 procent) i 67 z 12 839 osób (0,52 procent); bez różnic w pozostałych kategoriach, w tym w markerach pracy nerek; kreatynę wymieniało 0,00072 procent z 28,4 mln zgłoszeń w bazach, 46,3 procent zgłoszeń w amerykańskiej bazie CAERS nie miało kreatyny w wymienionych produktach, a 63 procent zgłoszeń z kreatyną dotyczyło innych form kreatyny albo przyjmowania jej z innymi suplementami lub lekami; ograniczenia: analiza opiera się na danych z publikacji, część badań opisywała działania niepożądane tylko w grupie kreatyny, zgłoszenia w bazach nie pozwalają ocenić związku przyczynowego; R.B. Kreider przewodniczy radzie naukowej firmy AlzChem produkującej monohydrat kreatyny; pełny tekst PMC11983583, odczyt 13.10.2026): doi.org/10.1080/15502783.2025.2488937
- Colberg S.R., Sigal R.J., Yardley J.E. i wsp., 2016, Physical Activity/Exercise and Diabetes: A Position Statement of the American Diabetes Association, Diabetes Care 39(11):2065-2079 (dorośli z cukrzycą: co najmniej 150 minut aktywności o umiarkowanej lub dużej intensywności tygodniowo, najwyżej 2 kolejne dni bez aktywności; 2-3 sesje ćwiczeń oporowych tygodniowo w dni nienastępujące po sobie; długie siedzenie przerywać lekką aktywnością co 30 minut; poprawa działania insuliny po krótszym wysiłku może trwać około 24 godzin, a wychwyt glukozy zależny od insuliny po długim wysiłku do 48 godzin; zgoda lekarza przed wysiłkiem o małej lub umiarkowanej intensywności zwykle niepotrzebna u osób bez objawów; zmiany dawek insuliny i spożycia węglowodanów w zapobieganiu niedocukrzeniu, przy pochodnych sulfonylomocznika po epizodzie niedocukrzenia zmniejszenie dawki w dni wysiłku; pełny tekst PMC6908414, odczyt 13.10.2026): doi.org
- NHS, Low blood sugar (hypoglycaemia), strona przejrzana 3.08.2023 (hipoglikemia zwykle poniżej 4 mmol/l, dotyczy głównie osób z cukrzycą na insulinie albo niektórych innych lekach; objawy: głód, poty, drżenie, kołatanie serca, splątanie; u osób bez cukrzycy niski cukier jest rzadki, przy drżeniu, poceniu się, szybkim biciu serca lub splątaniu wizyta u lekarza; u osoby z cukrzycą przy objawach coś słodkiego, co działa szybko, np. mała szklanka soku albo 5 tabletek glukozy, ponowny pomiar po 10-15 minutach i powtórzenie, gdy cukier nadal jest poniżej 4 mmol/l, a po poprawie przekąska albo posiłek z węglowodanami; osobie nieprzytomnej nie podawać jedzenia ani picia, ułożyć ją w pozycji bocznej, glukagon, jeśli jest dostępny i ktoś umie go podać; numer alarmowy, gdy osoba nie reaguje prawidłowo albo jest nieprzytomna; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- Diabetes UK, What is hypoglycaemia? Signs and symptoms (hipoglikemia zwykle poniżej 4 mmol/l; przerwać aktywność i od razu leczyć: 15-20 g szybko przyswajalnych węglowodanów, np. mała szklanka zwykłego, niedietetycznego słodzonego napoju 150-200 ml albo mały karton soku 200 ml; odpocząć 10-15 minut i zmierzyć cukier, przy wyniku poniżej 4 mmol/l kolejna porcja i pomiar po 10 minutach; potem 15-20 g wolniej przyswajalnych węglowodanów albo następny posiłek; osobie nieprzytomnej nie podawać jedzenia ani picia, bo nie połknie; glukagon, jeśli jest i ktoś umie go podać; wezwać karetkę przy ciężkiej hipoglikemii; odczyt 13.10.2026): diabetes.org.uk
- Resuscitation Council UK, 2025, Adult basic life support guidelines (sprawdź, czy podejście jest bezpieczne i czy osoba reaguje; przy braku reakcji natychmiast wezwij numer alarmowy i oceniaj oddech w trakcie połączenia; jeśli osoba nie reaguje i oddycha nieprawidłowo, natychmiast rozpocznij RKO; gdy AED jest dostępne, podłącz je i wykonuj polecenia urządzenia; dyspozytor pomaga rozpoznać nieprawidłowy oddech; odczyt 13.10.2026): resus.org.uk
- St John Ambulance, How to put someone in the recovery position (pozycja boczna bezpieczna dla osoby, która nie reaguje, ale oddycha prawidłowo; obserwacja do przyjazdu pomocy; jeśli przestanie prawidłowo oddychać, natychmiast RKO; odczyt 13.10.2026): sja.org.uk
- NHS, Chest pain (natychmiast numer alarmowy, gdy nagły ból lub ucisk w klatce piersiowej nie mija, promieniuje do ręki, szyi, żuchwy, brzucha albo pleców, albo towarzyszą mu poty, nudności, zawroty głowy lub duszność; lekarz rodzinny przy bólu, który pojawia się i znika albo szybko mija; ból po urazie lub ćwiczeniach klatki piersiowej, nasilający się przy wdechu i słabnący w spoczynku, może wynikać z naciągnięcia mięśnia; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Acute kidney injury (strona brytyjska; objawy ostrego uszkodzenia nerek: oddawanie dużo mniejszej ilości moczu niż zwykle, silne pragnienie, nudności lub wymioty, obrzęk stóp lub nóg, zmęczenie, zawroty głowy, splątanie lub senność, duszność zwłaszcza w pozycji leżącej; przy podejrzeniu pilna wizyta u lekarza; rozpoznanie opiera się m.in. na stężeniu kreatyniny we krwi; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
