Wyraźny niedobór cynku może obniżać testosteron i pogarszać nasienie: w badaniu z kontrolowaną dietą u mężczyzn, którzy przez 28 tygodni dostawali 3-5 mg cynku dziennie, spadły testosteron i liczba plemników [1]. Typowe oznaki niedoboru to zmiany skórne, wolniejsze gojenie ran, wypadanie włosów, zaburzenia smaku i węchu oraz gorsza odporność [2]. W jednym małym badaniu konkretnego preparatu ZMA (cynk, magnez, witamina B6) u zdrowych mężczyzn bez niedoboru nie stwierdzono istotnej zmiany testosteronu [3]. W dużym badaniu u mężczyzn leczących niepłodność preparat z cynkiem i kwasem foliowym nie wykazał korzyści dla nasienia ani liczby urodzeń, więc spadek libido i problemy z erekcją trzeba wyjaśnić u lekarza [4].
Aktualizacja 15.10.2026: Opisaliśmy objawy niedoboru cynku u mężczyzn według badań i polskich norm żywienia z 2024 roku, co wiadomo o cynku a libido i testosteronie, limit bezpieczeństwa, porównanie suplementów i objawy, przy których trzeba iść do lekarza.
Produkty omawiane w artykule
Spis treści
1. Cynk a hormony: co wiadomo o testosteronie?
Unijny wykaz oświadczeń zdrowotnych dopuszcza zdanie, że cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi oraz w utrzymaniu prawidłowej płodności i prawidłowych funkcji rozrodczych [5]. Oświadczenie może nosić produkt, którego porcja dzienna dostarcza co najmniej 15 procent referencyjnej wartości spożycia, czyli 1,5 mg cynku [6]. Nie znaczy to, że więcej cynku daje więcej testosteronu.
Związek cynku z testosteronem widać głównie przy rzeczywistym niedoborze. W badaniu Prasada i wsp. z 1996 roku u 4 młodych mężczyzn 20 tygodni diety ubogiej w cynk obniżyło testosteron, a u 9 starszych mężczyzn z łagodnym niedoborem 3-6 miesięcy glukonianu cynku, około 30 mg cynku dziennie, go podniosło; ta część badania nie miała grupy kontrolnej [7]. Według przeglądu systematycznego z 2023 roku (8 badań klinicznych, 30 na zwierzętach) efekt suplementacji zależy od wyjściowego stężenia cynku i testosteronu, formy, dawki i czasu [8].
U mężczyzn bez niedoboru jest inaczej. W małym badaniu 14 zdrowych, regularnie ćwiczących mężczyzn, którzy z dietą dostawali 11,9-23,2 mg cynku dziennie, preparat ZMA, czyli połączenie cynku, magnezu i witaminy B6, podniósł cynk w surowicy, ale nie zmienił istotnie testosteronu całkowitego ani wolnego. Streszczenie badania nie podaje dawki ani czasu przyjmowania, a pełny tekst jest płatny i nie udało się go nam odczytać, dlatego wynik dotyczy tylko tego preparatu i tej grupy [3]. Dowody na korzyść z suplementu dotyczą więc głównie mężczyzn, u których dieta dostarcza cynku za mało. Preparaty z cynkiem w różnych formach i porcjach zebraliśmy w kategorii cynk w sklepie Świat Supli.
2. 5 oznak niedoboru cynku u mężczyzn: objawy według badań
Normy żywienia dla populacji Polski wymieniają jako objawy niedoboru cynku u dorosłych zmiany skórne, gorsze gojenie ran, utratę włosów, zaburzenia smaku i węchu oraz gorszą odporność [2]. Żadna z tych oznak nie jest swoista tylko dla cynku: zmiany skóry, wypadanie włosów, wolne gojenie czy częste infekcje mają wiele innych przyczyn, więc sam objaw nie dowodzi niedoboru. Ciężki niedobór daje wyraźne objawy, a łagodny bywa trudny do rozpoznania [1]. Unijny wykaz dopuszcza dla cynku oświadczenia, że pomaga zachować zdrową skórę, zdrowe włosy i zdrowe paznokcie oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [5], ale nie służą one do rozpoznawania niedoboru.
2.1. Zmiany skórne
Wygląd zmian zależy od stopnia niedoboru. W przeglądzie Prasada umiarkowany niedobór wiązał się z szorstką skórą, a ciężki z zapaleniem skóry z pęcherzami, któremu towarzyszyły m.in. biegunka i chudnięcie [1].
2.2. Wolniejsze gojenie ran
Gorsze gojenie ran normy wymieniają wśród objawów niedoboru u dorosłych [2]. W przeglądzie Prasada wolniejsze gojenie ran należy do oznak umiarkowanego niedoboru, a przy ciężkim opisano problemy z gojeniem owrzodzeń [1].
2.3. Wypadanie włosów
Normy wymieniają utratę włosów wśród objawów niedoboru u dorosłych [2]. Przegląd Prasada przypisuje ją niedoborowi ciężkiemu; w opisie łagodnego niedoboru, wywołanego u mężczyzn dietą z 3-5 mg cynku dziennie, wypadania włosów nie wymieniono [1].
2.4. Zaburzenia smaku i węchu
Zaburzenia smaku i węchu normy wymieniają wśród objawów niedoboru cynku u dorosłych [2]. W badaniu, w którym mężczyźni przez 28 tygodni dostawali z dietą 3-5 mg cynku dziennie, osłabło odczuwanie smaku i pogorszyło się widzenie po zmroku [1].
2.5. Gorsza odporność i częstsze infekcje
Odporność reaguje na brak cynku wcześnie: w badaniu z kontrolowaną dietą wskaźniki odporności zmieniły się po 8-12 tygodniach, a cynk w osoczu spadł dopiero po 20-24 tygodniach [1]. Przy umiarkowanym niedoborze słabnie odporność komórkowa, a przy ciężkim pojawiają się nawracające zakażenia [1] [2].
3. Cynk a libido, erekcja i płodność: siła dowodów i inne przyczyny
Słabsze libido, problemy z erekcją, zmęczenie, mniejszą masę mięśni i gorsze nasienie opisywano w badaniach niedoboru cynku. Dolegliwości te mają jednak wiele innych przyczyn, a badania suplementacji dają tu niejednoznaczne wyniki.
3.1. Słabsze libido i problemy z erekcją: cynk a libido i potencja
Ciężki niedobór cynku powoduje u mężczyzn hipogonadyzm, czyli niedostateczną pracę jąder i niski testosteron [1]. Badania z placebo dotyczące erekcji i libido prowadzono głównie u chorych z niewydolnością nerek. W badaniu Mahajana i wsp. z 1982 roku 20 dializowanych mężczyzn ukończyło 6 miesięcy przyjmowania 50 mg cynku dziennie albo placebo (po 10 osób); w grupie cynku wzrósł testosteron i poprawiły się potencja i libido [9]. Dwa inne badania u dializowanych mężczyzn nie wykazały poprawy funkcji seksualnych po cynku [10] [11]. Według przeglądu Cochrane z 2010 roku dowody w tej grupie są zbyt ograniczone do rutynowego stosowania cynku [12]. U pacjentów z alkoholową marskością wątroby siarczan cynku przez 6-8 miesięcy nie działał lepiej niż placebo [13].
W naszym wyszukiwaniu w PubMed nie znaleźliśmy badania z losowaniem i placebo, w którym sam cynk podawano mężczyznom z zaburzeniami erekcji bez chorób nerek lub wątroby [14]. Częstsze przyczyny słabszej ochoty to stres, depresja, problemy w związku, leki, alkohol i choroby przewlekłe [15]. Szerzej opisujemy je we wpisie o tym, skąd bierze się mniejsza ochota po 40-tce, a rolę całej diety w artykule dieta i libido.
3.2. Zmęczenie i mniej energii
Przy umiarkowanym niedoborze cynku opisywano słaby apetyt i spowolnienie psychiczne [1]. Samo zmęczenie ma jednak wiele przyczyn, od snu i stresu po choroby i leki. Jeśli trwa kilka tygodni bez jasnego powodu, zacznij od lekarza rodzinnego, a nie od suplementu [16]. Częstsze niedobory związane ze zmęczeniem omawiamy w tekście o niedoborze magnezu, żelaza i witaminy B12.
3.3. Mniejsza beztłuszczowa masa ciała
W badaniu z dietą dostarczającą 3-5 mg cynku dziennie mężczyznom zmniejszyła się beztłuszczowa masa ciała [1]. To skutek niedoboru, a nie dowód, że cynk buduje mięśnie. U 42 mężczyzn trenujących siłowo 8 tygodni preparatu z 30 mg cynku, magnezem i witaminą B6 nie zmieniło w porównaniu z placebo hormonów, składu ciała ani siły; badanie finansował producent [17].
3.4. Gorsze parametry nasienia i płodność
Mniejsza liczba plemników była jednym ze skutków łagodnego niedoboru wywołanego dietą [1]. W dwóch dużych badaniach u mężczyzn korzystających z leczenia niepłodności badane preparaty wieloskładnikowe zawierające cynk nie wykazały korzyści w głównych ocenianych wynikach; badania te nie izolują działania samego cynku. W badaniu FAZST z 2020 roku mężczyźni z 2370 par przed leczeniem niepłodności przyjmowali przez 6 miesięcy 30 mg cynku i 5 mg kwasu foliowego dziennie albo placebo. Żywe urodzenia wyniosły 34 procent wobec 35 procent, większość parametrów nasienia się nie różniła, a fragmentacja DNA plemników była nieco wyższa w grupie suplementu (29,7 wobec 27,2 procent) [4]. W badaniu SUMMER z 2025 roku 1171 mężczyzn szukających pomocy w niepłodności przyjmowało przez 6 miesięcy tabletkę z 10 mg cynku i innymi składnikami albo placebo. Głównym wynikiem była trwająca ciąża, czyli ciąża potwierdzona w USG w 12. tygodniu i poczęta w ciągu 6 miesięcy od losowania. Uzyskano ją u 33,8 procent par w grupie preparatu i 37,5 procent w grupie placebo, bez istotnej różnicy [18].
4. Przyczyny niedoboru cynku u mężczyzn
Według badania przytoczonego w polskich normach z 2024 roku dorośli mężczyźni w wieku 19-64 lat spożywali średnio 11,5 mg cynku dziennie, a niedostateczne spożycie dotyczyło 26 procent z nich [2]. Ryzyko niedoboru zwiększają:
- dieta z małą ilością mięsa i serów podpuszczkowych, a dużą ilością pełnych ziaren i strączków bogatych w fityniany, które ograniczają wchłanianie cynku; dotyczy to zwłaszcza wegetarian [2] [19] [20];
- nadużywanie alkoholu, które zmniejsza wchłanianie cynku, a przy marskości wątroby zwiększa też jego utratę z moczem [2] [1];
- choroby jelit i operacje przewodu pokarmowego, przewlekła choroba nerek, cukrzyca i niedokrwistość sierpowata [20] [1];
- tiazydowe leki moczopędne, które zwiększają wydalanie cynku z moczem [20];
- długie stosowanie inhibitorów pompy protonowej, czyli leków hamujących wydzielanie kwasu żołądkowego: w małym badaniu porównawczym osoby przyjmujące je ponad 6 miesięcy miały o 28 procent niższy cynk w osoczu i słabiej wchłaniały cynk z suplementu [21];
- duże ilości żelaza z suplementu przyjmowane razem z cynkiem bez posiłku oraz duże dawki wapnia [22] [23].
Przy antybiotykach z grup fluorochinolonów i tetracyklin problem jest odwrotny: cynk z suplementu może osłabiać działanie tych leków [24] [25]. Leków nie odstawiaj ani nie zmieniaj z powodu cynku; zapytaj lekarza lub farmaceutę.
5. Jak sprawdzić, czy masz niedobór cynku?
O badaniu decyduje lekarz, który oceni objawy, dietę, choroby i leki. Najczęściej oznacza się cynk w surowicy lub osoczu krwi, ale wynik w normie nie wyklucza łagodnego niedoboru, bo w badaniu z kontrolowaną dietą cynk w osoczu spadł dopiero po kilku miesiącach [1]. Analiza pierwiastków we włosach nie nadaje się do oceny niedoboru: ta sama próbka włosów wysłana do 6 laboratoriów dała dla 12 pierwiastków wyniki różniące się ponad 10-krotnie [26].
Przy słabszym libido albo problemach z erekcją sam cynk nie wystarczy. Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Urologicznego zalecają u mężczyzn z zaburzeniami erekcji pomiar ciśnienia, ocenę masy ciała lub obwodu talii, glukozę albo hemoglobinę glikowaną (HbA1c), profil lipidowy i testosteron całkowity [27]. Jak interpretować stężenie SHBG, czyli białka wiążącego hormony płciowe, wyjaśniamy we wpisie o wysokim i niskim SHBG.
6. Jak uzupełnić cynk: dieta, normy i suplement
Według norm z 2024 roku zalecane spożycie cynku wynosi 11 mg dziennie dla mężczyzn i 8 mg dla kobiet [2]. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podaje dla mężczyzn 9,4-16,3 mg w zależności od ilości fitynianów w diecie, więc osoby jedzące dużo produktów pełnoziarnistych i strączków potrzebują go więcej [19]. Dobre źródła cynku to mięso, wątroba, sery podpuszczkowe, jaja, ciemne pieczywo i kasza gryczana, a najwięcej cynku na porcję mają ostrygi [2] [20].
Górny tolerowany poziom spożycia cynku dla dorosłych to 25 mg dziennie łącznie z dietą i wszystkimi preparatami [23]. To limit, a nie cel suplementacji. Porównane niżej produkty dostarczają 15 mg cynku w porcji, więc mieszczą się w tym limicie tylko wtedy, gdy z jedzenia dostajesz nie więcej niż ok. 10 mg cynku dziennie; przy średnim spożyciu mężczyzn, 11,5 mg, suma może go nieco przekroczyć [2]. Jeśli dieta pokrywa zapotrzebowanie na cynk i nie ma wskazań medycznych, dodatkowa suplementacja zwykle nie jest potrzebna. Oceniaj porcje i całą dietę, a przy chorobach wpływających na wchłanianie skonsultuj się z lekarzem. Badania nie ustalają jednej dawki cynku na hormony; porcję bierz z etykiety i bez zalecenia lekarza nie przekraczaj 25 mg cynku dziennie łącznie z dietą. Dzieciom i nastolatkom cynk w suplemencie podawaj tylko po rozmowie z lekarzem, bo ich górne limity są niższe [23].
Formy cynku porównano w małym badaniu: u 15 zdrowych dorosłych po jednorazowej dawce 10 mg bez posiłku wchłonęło się ok. 61 procent cynku z cytrynianu i glukonianu oraz ok. 50 procent z tlenku [28]. Wynik dotyczy pojedynczej dawki przyjętej bez posiłku, a nie konkretnych produktów. Inne formy porównujemy w poradniku która forma cynku jest najlepiej przyswajalna. Sposób przyjmowania podaje etykieta: Aliness Cynk Chelatowany zaleca 1 tabletkę w trakcie posiłku i odstęp od preparatów z żelazem i wapniem [29], a Olimp Chela-Cynk 1 kapsułkę po posiłku [30]. W badaniach wchłanianie cynku ograniczały duże ilości żelaza podawane razem z cynkiem bez posiłku; przy obu składnikach podanych w posiłku tego efektu nie obserwowano [22]. Plan dnia z kilkoma preparatami pokazuje tabela kiedy brać suplementy, a łączenie cynku z magnezem omawiamy we wpisie czy można łączyć cynk z magnezem.
Jeśli twoja dieta jest uboga w cynk, wybór zależy od tego, czy brakuje głównie cynku, czy kilku składników naraz. Świat Supli Multivitamina Complex zawiera w 2 kapsułkach 15 mg cynku, 0,6 mg miedzi i 80 µg selenu, który według unijnego wykazu przyczynia się do prawidłowego przebiegu spermatogenezy, czyli wytwarzania plemników, a cynk występuje w nim jako tlenek; wchłaniania cynku z tego produktu nie badano [31] [5]. Aliness Cynk Chelatowany i Olimp Chela-Cynk to jednoskładnikowe preparaty z 15 mg cynku w diglicynianie; pierwszy ma tabletkę bez składników zwierzęcych i najniższy koszt dnia, drugi kapsułkę z żelatyny [29] [30]. Skuteczności tych produktów nie badano, a oświadczenia o testosteronie i płodności dotyczą cynku jako składnika [5].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Forma cynku | Cynk w porcji dziennej | Inne składniki aktywne | Porcja według producenta | Cena | Koszt dnia |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kaps. | tlenek | 15 mg | miedź 0,6 mg, selen 80 µg, żelazo, wapń, witaminy | 2 kapsułki | 24,99 zł | ok. 0,56 zł |
| Aliness Cynk Chelatowany 15 mg, 100 tabl. | diglicynian | 15 mg | brak | 1 tabletka w trakcie posiłku | 26,90 zł | ok. 0,27 zł |
| Olimp Chela-Cynk, 30 kaps. | diglicynian (chelat Albion) | 15 mg | brak | 1 kapsułka po posiłku | 17,49 zł | ok. 0,58 zł |
Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu Świat Supli 15.10.2026. Koszt dnia to cena opakowania podzielona przez liczbę porcji dziennych.
W ciąży, w okresie karmienia piersią i przed 18. rokiem życia nie zaczynaj suplementacji cynku bez rozmowy z lekarzem.
Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, których dieta jest uboga w kilka składników naraz, np. przy małej ilości mięsa, nabiału i ryb, i którzy wolą jeden preparat zamiast kilku.
Według karty 2 kapsułki dostarczają 15 mg cynku, 0,6 mg miedzi, 80 µg selenu, 5 mg żelaza i 150 mg wapnia, a także witaminy z grupy B, C, D3 i E [31]. Cynk ma tu postać tlenku; wchłaniania cynku z tego preparatu ani jego działania na testosteron nie badano.
Alergeny: według karty produkt może zawierać mleko (łącznie z laktozą), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, zboża z glutenem, jaja, skorupiaki i ryby. Otoczka z żelatyny wołowej wyklucza go z diety wegetariańskiej.
Zalecana porcja to 2 kapsułki na dobę. Żelazo, wapń i cynk z porcji przyjmuj z odstępem od antybiotyków z grup chinolonów i tetracyklin [20], a cynk z innych preparatów doliczaj do limitu 25 mg łącznie z dietą. Pole uwag na karcie sklepu wyklucza stosowanie w ciąży; opakowanie trzymaj z dala od małych dzieci.
Aliness Cynk Chelatowany 15 mg, 100 tabl.
Dla kogo: dla dorosłych, którym w diecie brakuje głównie cynku, w tym dla osób na diecie roślinnej, bo skład według karty nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego.
Jedna tabletka zawiera 15 mg cynku w diglicynianie, czyli 150 procent referencyjnej wartości spożycia; pozostałe składniki to fosforan wapnia i dwutlenek krzemu [29]. Opakowanie wystarcza na 100 dni.
Karta nie zawiera deklaracji alergenów, dlatego przy alergii pokarmowej sprawdź etykietę na opakowaniu.
Producent zaleca 1 tabletkę dziennie w trakcie posiłku i radzi oddzielić ją w czasie od preparatów z żelazem i wapniem. Według uwag sklepu kobiety w ciąży nie powinny go przyjmować, a tabletki należy chować przed małymi dziećmi.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą sprawdzić jednoskładnikowy cynk w mniejszym opakowaniu na miesiąc i nie unikają żelatyny.
W kapsułce karta podaje 15 mg cynku w chelacie aminokwasowym Albion, czyli diglicynianie; skład uzupełniają celuloza i maltodekstryna, a kapsułka jest z żelatyny [30].
Karta sklepu nie podaje deklaracji alergenów; przy alergii pokarmowej sprawdź etykietę. Ze względu na żelatynę produkt nie pasuje do diety wegetariańskiej.
Zalecenie z karty to 1 kapsułka raz dziennie po posiłku, bez zwiększania porcji. Sklep w uwagach odradza stosowanie w ciąży i przypomina, by przechowywać kapsułki poza zasięgiem małych dzieci.
Kryterium wyboru jest to, czego brakuje w diecie: przy niedoborze głównie cynku wystarczy preparat jednoskładnikowy, a przy diecie ubogiej w kilka składników naraz preparat wieloskładnikowy.
Cynk w sklepie Świat Supli
Trzy porównane produkty z 15 mg cynku w porcji dziennej.
7. Nadmiar cynku, interakcje i bezpieczeństwo
Przewlekły nadmiar cynku powoduje niedobór miedzi. Jego skutkiem bywają niedokrwistość i spadek liczby białych krwinek; jawne objawy opisywano przy długim stosowaniu suplementów powyżej 150 mg cynku dziennie [23] [32]. W opisanym przypadku 81-letniej kobiety przyjmującej cynk niedobór miedzi rozpoznano dopiero po długim czasie, a leczenie polegało na odstawieniu cynku i podaniu miedzi [33]. W badaniu FAZST już 30 mg cynku z kwasem foliowym dziennie częściej niż placebo powodowało ból brzucha, nudności i wymioty [4].
Antybiotyk z grupy chinolonów lub tetracyklin przyjmuj co najmniej 2 godziny przed albo 4-6 godzin po cynku [20]. Przy cyprofloksacynie i doksycyklinie stosuj się też do ulotki leku i powiedz lekarzowi o suplementach [24] [25]. Przy penicylaminie i tiazydowych lekach moczopędnych zapytaj lekarza, czy i w jakiej ilości możesz przyjmować cynk [20]. Więcej par, których nie warto łączyć, zebraliśmy we wpisie jakich suplementów nie łączyć.
8. Kiedy do lekarza z niskim libido lub problemami z erekcją?
Idź do lekarza rodzinnego lub urologa, gdy problemy z erekcją się powtarzają, bo mogą być objawem nadciśnienia, wysokiego cholesterolu, cukrzycy, depresji albo zaburzeń hormonalnych [34]. Zaburzenia erekcji mają wspólne czynniki ryzyka z chorobami serca i naczyń, a wytyczne urologów traktują je jako sygnał, by sprawdzić serce i metabolizm [27]. Do lekarza zgłoś się też wtedy, gdy spadek libido cię martwi albo podejrzewasz, że wpływa na nie przyjmowany lek [15].
Zadzwoń pod 112 przy bólu w klatce piersiowej, który uciska albo promieniuje do ramion, szyi lub żuchwy, przy ciężkiej duszności, a także przy sinych lub szarych wargach i skórze [35]. Jeśli osoba nie reaguje, natychmiast dzwoń pod 112 [36]. Jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację zgodnie z instrukcjami dyspozytora. Pojedyncze westchnienia nie są prawidłowym oddechem. Pozycję boczną stosuj u osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo i nie ma podejrzenia urazu. Przy podejrzeniu urazu, np. po upadku lub wypadku, unikaj niepotrzebnego przemieszczania i wykonuj polecenia dyspozytora. Osobie nieprzytomnej nie podawaj niczego doustnie [37]. Jeśli spadkowi ochoty towarzyszą przygnębienie i myśli o odebraniu sobie życia, zadzwoń pod 800 70 2222 (całodobowe Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym), a w nagłym zagrożeniu życia pod 112 [38].
9. Najczęstsze pytania o cynk i hormony
9.1. Czy cynk zwiększa libido i pomaga na erekcję?
Poprawę opisano w jednym małym badaniu u mężczyzn dializowanych, a dwa inne w tej grupie jej nie potwierdziły [9] [10] [11]. U innych mężczyzn w opisanym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy badania z losowaniem samego cynku, a unijny wykaz nie zawiera oświadczenia o libido [14] [5]. Cynk ma sens przy niedoborze, a powtarzające się problemy z erekcją wymagają wizyty u lekarza [34].
9.2. Czy cynk podnosi testosteron?
Przy niedoborze cynku testosteron spada, a uzupełnienie niedoboru podnosiło go w małych badaniach bez grupy kontrolnej lub u chorych na nerki [7] [12]. W jednym małym badaniu konkretnego preparatu ZMA (cynk, magnez, witamina B6) u zdrowych mężczyzn z wystarczającą ilością cynku w diecie nie stwierdzono istotnej zmiany testosteronu [3].
9.3. Po czym poznać, że brakuje cynku?
Sygnałami mogą być wypadanie włosów, zmiany skórne, wolniejsze gojenie ran, słabszy smak i węch, częstsze infekcje, a u mężczyzn przy wyraźnym niedoborze niski testosteron [2] [1]. Lekarz ocenia możliwość niedoboru na podstawie objawów, diety, chorób i badań krwi, uwzględniając ograniczenia oznaczenia cynku [20].
9.4. Jak szybko uzupełnić niedobór cynku?
Nie ma jednego tempa. W badaniu z kontrolowaną dietą niedobór wywoływano przez 28 tygodni, a potem przez 12 tygodni podawano 27 mg cynku dziennie; w badaniu starszych mężczyzn z łagodnym niedoborem cynk podawano 3-6 miesięcy [1] [7]. To protokoły badań, a nie schemat stosowania: potwierdzony niedobór leczy lekarz, a bez jego zalecenia nie przekraczaj 25 mg cynku dziennie łącznie z dietą [23].
9.5. Kiedy nie wolno brać cynku?
Bez zalecenia lekarza nie przekraczaj 25 mg cynku dziennie łącznie ze wszystkich źródeł [23]. Przed połączeniem preparatów zsumuj zawartość cynku i sprawdź pozostałe składniki. Nie przyjmuj go w tym samym czasie co antybiotyki z grup chinolonów i tetracyklin [20]. Karty porównanych produktów w sklepie wykluczają ich stosowanie w ciąży, a przy chorobach nerek, penicylaminie i lekach moczopędnych o cynku decyduje lekarz [31] [29] [30] [20].
9.6. Czy niedobór cynku wpływa na libido u kobiet?
Danych jest mało. W badaniu z losowaniem w Iranie u 116 kobiet po menopauzie z niskim cynkiem w surowicy kapsułka zawierająca 110 mg siarczanu cynku dziennie (to masa soli, a nie samego cynku) przez 42 dni poprawiła wynik kwestionariusza funkcji seksualnych i podniosła testosteron w porównaniu z placebo; autorzy piszą, że potrzebne są dalsze badania [39]. Opis badania nie jest zaleceniem dawki, a wyniku nie można przenieść na kobiety bez niedoboru.
9.7. Czy cynk chroni prostatę?
Prostata zawiera dużo cynku, ale w badaniu obserwacyjnym 46 974 mężczyzn suplementy do 100 mg dziennie nie wiązały się z ryzykiem raka prostaty, a większe ilości i stosowanie przez 10 lat lub dłużej wiązały się z większym ryzykiem zaawansowanego raka [40]. Unijny wykaz nie zawiera oświadczenia o prostacie dla cynku [5]. Składy preparatów na prostatę porównujemy w rankingu suplementów na prostatę.
10. Najważniejsze w skrócie
- W badaniach dieta wywołująca niedobór cynku obniżała testosteron i liczbę plemników. W małym badaniu zdrowych, ćwiczących mężczyzn z odpowiednim spożyciem cynku konkretny preparat ZMA nie zmienił istotnie testosteronu [1] [3].
- Typowe oznaki niedoboru to zmiany skórne, wolniejsze gojenie ran, wypadanie włosów, zaburzenia smaku i węchu oraz gorsza odporność [2].
- W dwóch dużych badaniach z placebo u mężczyzn leczących niepłodność preparaty zawierające cynk z innymi składnikami nie wykazały korzyści w głównych wynikach; badania te nie izolują działania samego cynku [4] [18].
- Zalecane spożycie dla mężczyzn to 11 mg dziennie, a górny poziom 25 mg łącznie z dietą; nadmiar prowadzi do niedoboru miedzi [2] [23].
- Powtarzające się problemy z erekcją mogą być wczesnym sygnałem chorób serca i naczyń, dlatego wymagają lekarza [27].
11. Źródła
- Prasad A.S., 2013, Discovery of human zinc deficiency: its impact on human health and disease, Advances in Nutrition 4(2):176-190 (artykuł przeglądowy; ciężki niedobór cynku: zapalenie skóry z pęcherzami, wypadanie włosów, biegunka, zaburzenia emocjonalne, chudnięcie, nawracające zakażenia, hipogonadyzm u mężczyzn, gorsze gojenie owrzodzeń; umiarkowany niedobór: zahamowanie wzrostu i hipogonadyzm u dorastających chłopców, szorstka skóra, słaby apetyt, spowolnienie psychiczne, wolniejsze gojenie ran, gorsza odporność komórkowa; łagodny niedobór wywołany u hospitalizowanych dorosłych mężczyzn dietą dostarczającą 3-5 mg cynku dziennie przez 28 tygodni: niższy testosteron w surowicy, mniejsza liczba plemników, osłabienie smaku, gorsze widzenie po zmroku, mniejsza beztłuszczowa masa ciała; potem przez 12 tygodni 27 mg cynku dziennie; wskaźniki odporności zmieniały się po 8-12 tygodniach, a cynk w osoczu spadł dopiero po 20-24 tygodniach; wtórny niedobór przy marskości wątroby, przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy i niedokrwistości sierpowatej; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Stoś K., Woźniak A., Wojtasik A., Rychlik E., Ziółkowska I., Głowala A., 2024, Składniki mineralne, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, rozdział o cynku s. 273-277 (normy na cynk z 2020 r. pozostawione bez zmian; zalecane spożycie RDA cynku: mężczyźni 11 mg, kobiety 8 mg; badanie epidemiologiczne WUM w ramach Narodowego Programu Zdrowia 2017-2020, osoby 19-64 lata: średnie spożycie cynku 10,1 mg, mężczyźni 11,5 mg, kobiety 8,7 mg, niedostateczne spożycie cynku u 28 procent osób, 26 procent mężczyzn i 29 procent kobiet; źródła cynku: mięso, wątroba, sery podpuszczkowe, ciemne pieczywo, kasza gryczana, jaja; cynk lepiej przyswajany z produktów zwierzęcych; przyswajalność cynku ograniczają fityniany, błonnik, szczawiany, niektóre składniki mineralne, np. miedź, żelazo niehemowe i wapń, oraz alkohol; niedobór cynku u dorosłych: zmiany skórne, gorsze gojenie ran, utrata włosów, zaburzenia smaku i węchu, gorsza odporność; ostre zatrucie cynkiem: bóle żołądka, nudności, utrata apetytu, biegunka, bóle głowy; odczyt rozdziału PDF 14.10.2026): pzh.gov.pl
- Koehler K., Parr M.K., Geyer H., Mester J., Schänzer W., 2009, Serum testosterone and urinary excretion of steroid hormone metabolites after administration of a high-dose zinc supplement, European Journal of Clinical Nutrition 63(1):65-70 (14 zdrowych, regularnie ćwiczących mężczyzn w wieku 22-33 lat, spożycie cynku z dietą 11,9-23,2 mg dziennie; preparat ZMA zawierający cynk podniósł stężenie cynku w surowicy i jego wydalanie z moczem, bez istotnej zmiany testosteronu całkowitego i wolnego w surowicy ani wydalania metabolitów testosteronu; autorzy odnoszą wniosek do osób z dietą wystarczającą w cynk; streszczenie nie podaje dawki, porcji ani czasu przyjmowania, a pełny tekst u wydawcy jest płatny i nie był dostępny do odczytu; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Schisterman E.F., Sjaarda L.A., Clemons T. i wsp., 2020, Effect of Folic Acid and Zinc Supplementation in Men on Semen Quality and Live Birth Among Couples Undergoing Infertility Treatment: A Randomized Clinical Trial, JAMA 323(1):35-48, z erratą JAMA 2020;323(12):1194 (badanie FAZST w 4 ośrodkach w USA: 2370 par przed leczeniem niepłodności; mężczyźni, średnia wieku 33 lata, przez 6 miesięcy 5 mg kwasu foliowego i 30 mg cynku dziennie albo placebo, po 1185 osób; żywe urodzenia 34 procent wobec 35 procent, różnica ryzyka -0,9 punktu procentowego, 95-procentowy przedział ufności od -4,7 do 2,8; nasienie zbadano u 1629 mężczyzn: większość parametrów bez istotnej różnicy, fragmentacja DNA plemników 29,7 wobec 27,2 procent; częściej ból brzucha, 6 wobec 3 procent, nudności, 4 wobec 2 procent, i wymioty, 3 wobec 1 procent; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, tekst skonsolidowany z 17.05.2021 (cynk pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi, prawidłowej płodności i rozrodczości, zdrowych włosów, paznokci i skóry, prawidłowych funkcji poznawczych i zdrowych kości oraz w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym; selen pomaga w prawidłowej spermatogenezie; warunek dla witamin i składników mineralnych: dzienna porcja zapewniająca co najmniej 15 procent referencyjnej wartości spożycia; wykaz nie zawiera oświadczeń o libido, erekcji, funkcjach seksualnych ani o prostacie): eur-lex.europa.eu
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, załącznik XIII (referencyjne wartości spożycia dla dorosłych: magnez 375 mg, cynk 10 mg; znacząca ilość, od której produkt jest źródłem, to w suplementach 15 procent referencyjnej wartości spożycia w porcji): eur-lex.europa.eu
- Prasad A.S., Mantzoros C.S., Beck F.W. i wsp., 1996, Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults, Nutrition 12(5):344-348 (40 zdrowych mężczyzn w wieku 20-80 lat: stężenie testosteronu korelowało z cynkiem w komórkach; u 4 młodych mężczyzn 20 tygodni diety ubogiej w cynk obniżyło testosteron; u 9 starszych mężczyzn z łagodnym niedoborem cynku 3-6 miesięcy glukonianu cynku, około 30 mg cynku dziennie, podniosło testosteron; bez grupy kontrolnej): doi.org
- Te L., Liu J., Ma J., Wang S., 2023, Correlation between serum zinc and testosterone: A systematic review, Journal of Trace Elements in Medicine and Biology 76:127124 (przegląd systematyczny bez metaanalizy: 38 prac, w tym 8 badań klinicznych i 30 badań na zwierzętach; autorzy wnioskują, że niedobór cynku obniża testosteron, a efekt suplementacji zależy od wyjściowego stężenia cynku i testosteronu, formy, dawki i czasu): doi.org
- Mahajan S.K., Abbasi A.A., Prasad A.S. i wsp., 1982, Effect of oral zinc therapy on gonadal function in hemodialysis patients. A double-blind study, Annals of Internal Medicine 97(3):357-361 (20 mężczyzn w stabilnym stanie, dializowanych 3 razy w tygodniu, ukończyło badanie z podwójnie ślepą próbą: 10 osób 50 mg cynku w octanie cynku dziennie, 10 osób placebo, 6 miesięcy; w grupie cynku wzrosły cynk w osoczu, testosteron i liczba plemników, poprawiły się potencja, libido i częstość współżycia, czego nie obserwowano w grupie placebo; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Brook A.C., Johnston D.G., Ward M.K. i wsp., 1980, Absence of a therapeutic effect of zinc in the sexual dysfunction of haemodialysed patients, Lancet 2(8195 pt 1):618-620 (14 mężczyzn z przewlekłą niewydolnością nerek na hemodializie, podwójnie ślepa próba: chlorek cynku dodawany do płynu dializacyjnego u 7 osób przez 6 tygodni, u pozostałych placebo; cynk nie zmienił funkcji seksualnych w kwestionariuszu ani w pomiarach nocnych erekcji, nie zmienił testosteronu ani gonadotropin; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Rodger R.S., Sheldon W.L., Watson M.J. i wsp., 1989, Zinc deficiency and hyperprolactinaemia are not reversible causes of sexual dysfunction in uraemia, Nephrology Dialysis Transplantation 4(10):888-892 (18 dializowanych mężczyzn z zaburzeniami seksualnymi, niższym cynkiem w surowicy niż u zdrowych i prawidłową prolaktyną; 6 miesięcy octanu cynku doustnie albo placebo, podwójnie ślepa próba; poprawę zgłosił 1 z 9 pacjentów z grupy cynku i 2 z 9 z grupy placebo; bez zmian w nocnych erekcjach, liczbie plemników i testosteronie; streszczenie nie podaje dawki; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Vecchio M., Navaneethan S.D., Johnson D.W. i wsp., 2010, Interventions for treating sexual dysfunction in patients with chronic kidney disease, Cochrane Database of Systematic Reviews CD007747.pub2 (15 badań z losowaniem, 352 pacjentów z przewlekłą chorobą nerek; cynk w płynie dializacyjnym nie zwiększył testosteronu, 2 badania, 22 osoby; cynk doustnie zwiększył testosteron na koniec badania, 1 badanie, 20 osób, standaryzowana różnica średnich 1,62, 95-procentowy przedział ufności 0,58-2,66; wnioski autorów: cynk jest obiecujący, ale dowody na rutynowe stosowanie są ograniczone; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Goldiner W.H., Hamilton B.P., Hyman P.D., Russell R.M., 1983, Effect of the administration of zinc sulfate on hypogonadism and impotence in patients with chronic stable hepatic cirrhosis, Journal of the American College of Nutrition 2(2):157-162 (pacjenci ambulatoryjni z alkoholową marskością wątroby i zaburzeniami erekcji lub hipogonadyzmem; siarczan cynku albo placebo przez 6-8 miesięcy, podwójnie ślepa próba; łagodną poprawę zgłosiło 7 osób z grupy placebo i 6 z grupy cynku, bez istotnej różnicy; testosteron bez zmian; streszczenie nie podaje dawki; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- PubMed, wyszukiwanie redakcji 15.10.2026, zapytanie: (zinc[tiab] OR zinc[MeSH]) AND (erectile[tiab] OR erectile dysfunction[MeSH] OR impotence[tiab] OR libido[tiab] OR sexual function[tiab]) AND humans[MeSH] AND (randomized controlled trial[pt] OR clinical trial[pt]); 14 wyników: badania mężczyzn dializowanych (Mahajan 1982, Brook 1980, Rodger 1989 i doniesienia z lat 1977-1984, Jalali 2010 bez grupy placebo), mężczyzn z marskością wątroby (Goldiner 1983), mężczyzn leczonych hydrochlorotiazydem bez grupy placebo (Khedun 1995), kobiet po menopauzie (Mazaheri Nia 2021), preparatów wieloskładnikowych z cynkiem (Steels 2011, Tiscione 2017) i narażenia zawodowego na fosforek cynku; żadne nie dotyczyło samego cynku u mężczyzn z zaburzeniami erekcji bez tych chorób: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS, Low sex drive (loss of libido), strona dla pacjentów przejrzana 26.05.2026 (przyczyny: problemy w związku, stres, lęk lub depresja, problemy seksualne, takie jak zaburzenia erekcji albo suchość pochwy, niższe stężenia hormonów z wiekiem, zwłaszcza w menopauzie, niektóre leki, w tym leki na nadciśnienie i przeciwdepresyjne, antykoncepcja hormonalna, nadmiar alkoholu, choroby przewlekłe: choroby serca, cukrzyca, niedoczynność tarczycy, nowotwory; do lekarza, gdy spadek libido martwi, gdy podejrzewasz wpływ leku lub antykoncepcji i gdy ochota nie wraca po ciąży; leczenie zależy od przyczyny: terapia par, lubrykanty, leki na erekcję, HTZ w menopauzie, leki przeciwdepresyjne albo terapia poznawczo-behawioralna, zmiana leku; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Tiredness and fatigue, strona dla pacjentów (zmęczenie ma wiele przyczyn, m.in. styl życia, stres, problemy ze snem, choroby i leki; nie diagnozuj się sam; do lekarza rodzinnego, gdy jesteś zmęczony od kilku tygodni i nie wiesz dlaczego; leczenie zależy od przyczyny; przegląd 2.06.2023, odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- Wilborn C.D., Kerksick C.M., Campbell B.I. i wsp., 2004, Effects of zinc magnesium aspartate (ZMA) supplementation on training adaptations and markers of anabolism and catabolism, Journal of the International Society of Sports Nutrition 1(2):12-20 (42 trenujących siłowo mężczyzn randomizowanych do ZMA albo placebo z dekstrozą na 8 tygodni treningu; 4 kapsułki dziennie przed snem: 30 mg cynku, 450 mg magnezu w asparaginianie i 11 mg witaminy B6, preparat zawierał też wyciągi roślinne; analizy hormonów u 26 osób, 13 w każdej grupie; brak istotnych różnic w hormonach anabolicznych i katabolicznych, składzie ciała, sile i wydolności; badanie finansował producent preparatu): doi.org
- de Ligny W.R., de Bruin J.P., Smits R.M. i wsp., 2025, Antioxidant Treatment and the Chance to Conceive in Men Seeking Fertility Care: The SUMMER Randomized Clinical Trial, JAMA Network Open 8(9):e2532405 (21 ośrodków w Holandii, analiza 1171 mężczyzn w wieku 18-50 lat, podwójnie ślepa próba: tabletka z betainą, L-cystyną, niacyną, 10 mg cynku, witaminami B6, B2, B12 i kwasem foliowym albo placebo przez 6 miesięcy; główny wynik: trwająca ciąża, czyli żywotna ciąża potwierdzona w USG w 12. tygodniu, poczęta w ciągu 6 miesięcy od losowania: 193 z 571, 33,8 procent, wobec 208 z 555, 37,5 procent, skorygowany iloraz szans 0,85, 95-procentowy przedział ufności 0,66-1,09; w dodatkowej analizie okresu 4-6 miesięcy 15,5 wobec 21,5 procent na niekorzyść preparatu; grant badawczy od producenta preparatu; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), 2014, Scientific Opinion on Dietary Reference Values for zinc, EFSA Journal 12(10):3844 (zalecane spożycie cynku dla dorosłych zależy od ilości fitynianów w diecie: przy spożyciu od 300 do 1200 mg fitynianów dziennie mężczyźni 9,4-16,3 mg, kobiety 7,5-12,7 mg; w ciąży dodatkowo 1,6 mg, a w okresie karmienia piersią dodatkowo 2,9 mg dziennie): doi.org
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, Zinc: Fact Sheet for Health Professionals (ostrygi zawierają najwięcej cynku na porcję spośród popularnych produktów; grupy ryzyka niedoboru: osoby po operacjach przewodu pokarmowego i z chorobami jelit, wegetarianie, kobiety w ciąży i karmiące, osoby nadużywające alkoholu, osoby z niedokrwistością sierpowatą; interakcje: antybiotyki z grup chinolonów i tetracyklin, przy których antybiotyk przyjmuje się co najmniej 2 godziny przed albo 4-6 godzin po suplemencie cynku, penicylamina i tiazydowe leki moczopędne, które zwiększają wydalanie cynku z moczem; suplementy żelaza mogą zmniejszać wchłanianie cynku; ocena stanu cynku: w gabinecie zwykle oznacza się cynk w surowicy lub osoczu, ale pomiar ma istotne ograniczenia, bo stężenie zależy od płci, wieku i pory pobrania krwi, zmienia się przy infekcjach, zmianach hormonów steroidowych i rozpadzie mięśni przy chudnięciu lub chorobie i nie zawsze odpowiada spożyciu cynku; lekarze uwzględniają też czynniki ryzyka, m.in. niedostateczną podaż kalorii, przewlekłe picie alkoholu i choroby upośledzające wchłanianie, oraz objawy niedoboru; wersja strony z 10.10.2026, odczyt 15.10.2026): ods.od.nih.gov
- Farrell C.P., Morgan M., Rudolph D.S. i wsp., 2011, Proton Pump Inhibitors Interfere With Zinc Absorption and Zinc Body Stores, Gastroenterology Research 4(6):243-251 (porównanie osób z chorobą refluksową przyjmujących inhibitory pompy protonowej ponad 6 miesięcy ze zdrowymi osobami bez leków zobojętniających: przez 14 dni glukonian cynku, 26,2 mg cynku 2 razy dziennie; cynk w osoczu wzrósł o 126 procent u zdrowych i o 37 procent u przyjmujących leki; bez suplementu przyjmujący leki mieli o 28 procent niższy cynk w osoczu; badanie obserwacyjne bez losowania, streszczenie nie podaje liczebności; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Whittaker P., 1998, Iron and zinc interactions in humans, American Journal of Clinical Nutrition 68(2 Suppl):442S-446S (przegląd: duże ilości żelaza podane razem z cynkiem w roztworze zmniejszają wchłanianie cynku u dorosłych, a przy żelazie i cynku podanych w posiłku tego efektu nie obserwowano; łączna dawka powyżej 25 mg żelaza może mierzalnie wpływać na wchłanianie cynku; eksperci zalecają przyjmowanie suplementów żelaza między posiłkami): doi.org
- Scientific Committee on Food, 2002, Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of zinc, w: EFSA, Tolerable upper intake levels for vitamins and minerals, 2006, s. 191-202 (górny poziom 25 mg cynku dziennie dla dorosłych z wszystkich źródeł, także w ciąży i podczas karmienia; podstawą są zmiany wskaźników stanu miedzi; przewlekły nadmiar cynku powoduje niedobór miedzi, a jawne skutki, takie jak niedokrwistość i neutropenia, opisywano przy suplementach powyżej 150 mg dziennie stosowanych długo; górne poziomy dla dzieci i młodzieży: 1-3 lata 7 mg, 4-6 lat 10 mg, 7-10 lat 13 mg, 11-14 lat 18 mg, 15-17 lat 22 mg cynku dziennie; większe dawki wapnia mogą zmniejszać wchłanianie cynku netto, a duża ilość żelaza w diecie zmniejsza wchłanianie cynku; ostre zatrucie objawia się głównie dolegliwościami przewodu pokarmowego; odczyt PDF 14.10.2026): efsa.europa.eu
- NHS, Taking or using ciprofloxacin with other medicines and herbal supplements (antybiotyk z grupy fluorochinolonów: żelazo, wapń i cynk w suplementach mogą wpływać na lek; zachowaj 2 godziny odstępu między suplementem a dawką antybiotyku; środki zobojętniające co najmniej 2 godziny po albo 4 godziny przed antybiotykiem; przegląd 13.12.2022, odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- NHS, Taking doxycycline with other medicines and herbal supplements (antybiotyk z grupy tetracyklin: leki i suplementy z żelazem lub cynkiem oraz środki na niestrawność mogą nie pasować do leku; powiedz lekarzowi o wszystkich przyjmowanych suplementach; przegląd 5.09.2025, odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- Seidel S., Kreutzer R., Smith D. i wsp., 2001, Assessment of commercial laboratories performing hair mineral analysis, JAMA 285(1):67-72 (ta sama próbka włosów jednej zdrowej osoby wysłana do 6 laboratoriów komercyjnych w USA: dla 12 pierwiastków wyniki różniły się ponad 10-krotnie, zakresy norm były rozbieżne, a zalecenia suplementów sprzeczne; autorzy odradzają ocenę stanu odżywienia analizą włosów; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- European Association of Urology, EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2026, rozdział 5: Management of Erectile Dysfunction (zaburzenia erekcji mają wspólne czynniki ryzyka z chorobami sercowo-naczyniowymi i istotnie zwiększają ryzyko choroby wieńcowej, udaru i migotania przedsionków, dlatego należy je traktować jako zwiastun chorób sercowo-naczyniowych; u mężczyzn z zaburzeniami erekcji zaleca się pomiar ciśnienia, ocenę masy ciała lub obwodu talii, glukozę albo HbA1c, profil lipidowy i testosteron całkowity; odczyt 13.10.2026): uroweb.org
- Wegmüller R., Tay F., Zeder C., Brnic M., Hurrell R.F., 2014, Zinc absorption by young adults from supplemental zinc citrate is comparable with that from zinc gluconate and higher than from zinc oxide, Journal of Nutrition 144(2):132-136 (15 zdrowych dorosłych, randomizowane badanie naprzemienne z podwójnie ślepą próbą, metoda dwóch izotopów; jednorazowo 10 mg cynku jako cytrynian, glukonian albo tlenek, bez posiłku; mediana wchłaniania: cytrynian 61,3 procent, glukonian 60,9 procent, tlenek 49,9 procent, tlenek istotnie mniej od obu; u 3 osób wchłanianie z tlenku niewielkie lub żadne; odczyt streszczenia 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Karta produktu Aliness Cynk Chelatowany 15 mg, 100 tabletek, swiatsupli.pl, p5678 (1 tabletka: 15 mg cynku w diglicynianie, 150 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: fosforan wapnia, diglicynian cynku, dwutlenek krzemu; według karty bez składników pochodzenia zwierzęcego; karta nie zawiera deklaracji alergenów; 1 tabletka dziennie w trakcie posiłku; oddzielić w czasie od preparatów z żelazem i wapniem; uwagi sklepu: nie przekraczać zalecanej porcji, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; cena 26,90 zł; odczyt 15.10.2026)
- Karta produktu Olimp Chela-Cynk, 30 kapsułek, swiatsupli.pl, p1106 (1 kapsułka: 15 mg cynku w diglicynianie, chelat aminokwasowy Albion; składniki: celuloza mikrokrystaliczna, maltodekstryna, diglicynian cynku, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny; karta nie zawiera deklaracji alergenów; 1 kapsułka raz dziennie po posiłku; uwagi sklepu: nie przekraczać zalecanej porcji, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; cena 17,49 zł; odczyt 15.10.2026)
- Karta produktu Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsułek, swiatsupli.pl, p13412 (2 kapsułki: m.in. cynk 15 mg w tlenku cynku, 150 procent referencyjnej wartości spożycia, miedź 0,6 mg, selen 80 µg, witamina B6 6 mg, witamina D3 12 µg, żelazo 5 mg, wapń 150 mg, magnez 65 mg; otoczka kapsułki z żelatyny wołowej; alergeny: produkt może zawierać mleko, łącznie z laktozą, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, zboża zawierające gluten, jaja, skorupiaki i ryby; 2 kapsułki dziennie; uwagi sklepu: nie przekraczać zalecanej porcji, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; cena 24,99 zł; odczyt 15.10.2026)
- NHS, Vitamins and minerals: Others, strona dla pacjentów (magnez: duże ilości z suplementów, powyżej 400 mg, przyjmowane krótko mogą powodować biegunkę; 400 mg lub mniej dziennie z suplementów raczej nie zaszkodzi; cynk: duże ilości zmniejszają wchłanianie miedzi, co może prowadzić do niedokrwistości i osłabienia kości; nie przyjmuj więcej niż 25 mg cynku dziennie z suplementów bez zalecenia lekarza; przegląd 3.08.2020, odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- Wahab A., Mushtaq K., Khan A. i wsp., 2021, Zinc-induced hypocupremia and pancytopenia, from zinc supplementation to its toxicity, a case report, Journal of Community Hospital Internal Medicine Perspectives 11(6):843-846 (opis przypadku 81-letniej kobiety przyjmującej suplementy cynku z powodu zwyrodnienia plamki: niedobór miedzi ze spadkiem liczby krwinek białych i płytek oraz niedokrwistością; leczenie: odstawienie cynku i miedź doustnie; autorzy piszą, że od objawów do rozpoznania mija często ok. 12 miesięcy; odczyt streszczenia 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS, Erectile dysfunction (impotence), strona dla pacjentów (sporadyczne problemy z erekcją wynikają zwykle ze stresu, zmęczenia lub alkoholu albo z działania leków; gdy się powtarzają, mogą być objawem nadciśnienia, wysokiego cholesterolu, cukrzycy, depresji, lęku lub zaburzeń hormonalnych; zalecenia: redukcja nadwagi, rzucenie palenia, codzienny ruch, mniej stresu, najwyżej 14 jednostek alkoholu tygodniowo; przy powtarzających się problemach lekarz; przegląd 28.07.2023, dostęp 4.10.2026): nhs.uk
- NHS, Heart attack: symptoms (numer alarmowy przy bólu w klatce piersiowej uciskającym albo promieniującym do ramion, szyi lub żuchwy, przy ciężkiej duszności, sinych lub szarych wargach i skórze albo gdy ktoś stracił przytomność; w oczekiwaniu na pomoc usiąść i odpoczywać, stale sprawdzać, czy osoba reaguje i oddycha; dyspozytor powie, co robić; nie prowadzić samemu samochodu; dostęp 6.10.2026): nhs.uk
- Resuscitation Council UK, 2025, Adult basic life support guidelines (gdy osoba nie reaguje, jak najszybciej wezwij numer alarmowy, najlepiej przez świadka, a gdy nikogo nie ma, zadzwoń sam przed oceną oddechu; brak reakcji z nieprawidłowym oddechem oznacza zatrzymanie krążenia; dyspozytor pomaga rozpoznać nieprawidłowy oddech; odczyt 15.10.2026): resus.org.uk
- Resuscitation Council UK, 2025, First aid guidelines (osoby z obniżonym poziomem reakcji, które nie spełniają kryteriów resuscytacji, układa się w bocznej pozycji bezpiecznej; przy oddechu agonalnym lub urazie nie układa się w tej pozycji; przy podejrzeniu urazu kręgosłupa szyjnego ogranicza się ruchy szyi i nie wymusza żadnej pozycji; przy podejrzeniu zatrzymania krążenia dzwoni się pod numer alarmowy i wykonuje polecenia dyspozytora dotyczące resuscytacji; osobie, która nie reaguje, nie podaje się niczego doustnie; odczyt 15.10.2026): resus.org.uk
- Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną, gov.pl (Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym: całodobowa, bezpłatna pomoc pod numerem 800 70 2222; w nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia numer alarmowy 112; dostęp 14.10.2026): gov.pl
- Mazaheri Nia L., Iravani M., Abedi P., Cheraghian B., 2021, Effect of Zinc on Testosterone Levels and Sexual Function of Postmenopausal Women: A Randomized Controlled Trial, Journal of Sex and Marital Therapy 47(8):804-813 (badanie z losowaniem w Ahwazie w Iranie, 116 kobiet po menopauzie ze stężeniem cynku w surowicy poniżej 62 µg/dl i obniżoną funkcją seksualną w kwestionariuszu FSFI; grupa cynku wobec grupy kontrolnej: poprawa domen pożądania, podniecenia, orgazmu, satysfakcji, nawilżenia pochwy i bólu przy współżyciu oraz wyniku ogólnego FSFI, wzrost testosteronu; autorzy: potrzebne dalsze badania; według rejestru badania IRCT20191007045010N1 kapsułka 110 mg siarczanu cynku dziennie albo placebo przez 42 dni, kobiety od 49 lat, 1-5 lat po ostatniej miesiączce, bez chorób przewlekłych i hormonalnej terapii zastępczej; streszczenie PubMed PMID 34311679 i rejestr odczytane 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov, en.irct.ir
- Leitzmann M.F., Stampfer M.J., Wu K. i wsp., 2003, Zinc supplement use and risk of prostate cancer, Journal of the National Cancer Institute 95(13):1004-1007 (badanie obserwacyjne Health Professionals Follow-Up Study: 46 974 mężczyzn w USA, 14 lat obserwacji, 2901 przypadków raka prostaty, w tym 434 zaawansowane; cynk z suplementów do 100 mg dziennie bez związku z ryzykiem; powyżej 100 mg dziennie względne ryzyko zaawansowanego raka 2,29, 95-procentowy przedział ufności 1,06-4,95, a przy stosowaniu przez 10 lat lub dłużej 2,37, przedział 1,42-3,95; autorzy nie wykluczają zakłóceń przez inne czynniki; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
