Monografia Europejskiej Agencji Leków (EMA) opisuje dla dorosłych i młodzieży od 12 lat napar z 1,5-4,5 g suszonego liścia melisy na 150 ml wrzątku, pity 1-3 razy dziennie, przy łagodnych objawach stresu, kłopotach z zasypianiem i łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak wzdęcia [1]. To ocena oparta na długiej tradycji stosowania, a nie na mocnych dowodach: badania z placebo są nieliczne, prowadzone na różnych wyciągach i dają niejednoznaczne wyniki, a melisa nie ma w UE dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych [2] [3]. Melisy nie zaleca się w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci poniżej 12 lat; może osłabiać zdolność prowadzenia pojazdów, a gdy objawy trwają dłużej niż 2 tygodnie, trzeba skonsultować się z lekarzem [1].
Aktualizacja 13.10.2026: uaktualniliśmy dawkowanie według monografii EMA, opis badań oraz przeciwwskazania.
Spis treści
Polecamy: melisa w kapsułce i melatonina na zasypianie



1. Ile melisy dziennie? Dawkowanie naparu, kapsułek i wyciągu
Dla naparu monografia EMA opisuje 1,5-4,5 g suszonego liścia na 150 ml wrzącej wody, pity 1-3 razy dziennie przez dorosłych, osoby starsze i młodzież od 12 lat [1]. Monografię z 2013 roku przygotowano dla tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych; podaje porcje także dla innych postaci melisy. Te same ilości nie są limitem bezpieczeństwa ani dowodem skuteczności: to porcje, które w Unii Europejskiej uznano za zgodne z długoletnim stosowaniem.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Postać | Jednorazowa porcja | Ile razy dziennie |
|---|---|---|
| Napar z suszonego liścia | 1,5-4,5 g suszu w 150 ml wrzącej wody | 1-3 |
| Sproszkowany liść (np. w kapsułce) | 0,19-0,55 g | 2-3 |
| Płynny wyciąg 1:1 (etanol 45-53 procent) | 2-4 ml | 1-3 |
| Nalewka 1:5 (etanol 45-53 procent) | 2-6 ml | 1-3 |
| Suchy wyciąg wodny lub etanolowy | ilość odpowiadająca naparowi, wyciągowi płynnemu albo nalewce | jak dla postaci, której odpowiada |
W przeliczeniu na herbatę oznacza to od 1 do 3 filiżanek dziennie. Gramaturę torebki sprawdź na opakowaniu: dwie torebki po 1,5 g to 3 g suszu, czyli ilość mieszcząca się w jednej porcji naparu z monografii [1]. Monografia nie podaje pory picia ani czasu parzenia; te informacje znajdziesz na opakowaniu konkretnej herbaty. Nie ustala też limitu czasu stosowania, ale zaleca kontakt z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie albo się nasilają [1] [2].
Inaczej jest z suplementami diety. Producent sam ustala porcję, a w miligramach podaje albo sproszkowany liść, albo wyciąg, który może być kilkukrotnie bardziej skoncentrowany. 300 mg wyciągu i 300 mg suszu to więc nie to samo, a bez podanego stopnia ekstrakcji nie da się ich porównać z naparem. Popularnych w internecie zakresów, takich jak 300-600 mg na stres czy 400-600 mg przed snem, monografia EMA nie podaje [1]. W badaniu stresu laboratoryjnego Kennedy’ego podano jednorazowo 300 albo 600 mg wyciągu [4], a w badaniu snu Di Pierro stosowano przez 2 tygodnie 400 mg konkretnego preparatu w postaci fitosomu [5]. To opisy badań konkretnych wyciągów, a nie uniwersalne zalecenia dawkowania. Kapsułki z melisą, melatoniną i mieszanki ziół zebraliśmy w kategorii suplementy na sen; przy każdym produkcie stosuj porcję z jego etykiety.
2. Działanie melisy: na co pomaga według badań klinicznych

EMA uznała, że dostępne badania nie wystarczają, by przyznać melisie status leku o ugruntowanej skuteczności, dlatego jej wskazania opierają się na tradycji [2]. Od tamtej pory przybyło kilka nowych badań z placebo, w tym trzy z ponad 100 uczestnikami, ale prowadzonych na różnych, często firmowych wyciągach i z wynikami zarówno dodatnimi, jak i ujemnymi. Poniżej zestawiamy najważniejsze z nich. Wyników jednego wyciągu nie można przenosić na inne preparaty ani na napar.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Badanie | Kto i ile osób | Co podawano | Jak długo | Wynik |
|---|---|---|---|---|
| Kennedy i wsp. 2004 [4] | 18 zdrowych ochotników | 300 albo 600 mg wyciągu albo placebo, każdy wariant w inny dzień | jednorazowo | po 600 mg większy spokój i mniejsza czujność w teście stresowym |
| Mathews i wsp. 2026 [6] | 106 zdrowych młodych dorosłych z umiarkowanym stresem (ukończyło badanie) | 300 mg wyciągu albo placebo | jednorazowo | główny wynik, ogólny spokój, bez zmian; w wynikach dodatkowych lepsze wykonanie najtrudniejszych zadań uwagi po 5 godzinach |
| Bano i wsp. 2023 [7] | 104 dorosłych z umiarkowanym stresem, lękiem, obniżonym nastrojem lub złym snem; 100 przeanalizowanych | 400 mg wyciągu w postaci fosfolipidowej dziennie albo placebo | 3 tygodnie | większa poprawa snu (PSQI) i wyników lęku, stresu i nastroju niż przy placebo; grupy różniły się snem na starcie |
| Di Pierro i wsp. 2024 [5] | 30 dorosłych z nieregenerującym snem | 400 mg wyciągu w postaci fitosomu wieczorem albo placebo | 2 tygodnie na każdy etap | ISI 6,8 vs 9,7 punktu przy placebo; bez zmiany lęku |
| Rondanelli i wsp. 2026 [8] | 32 dorosłych ze złym snem lub silnym stresem | 200 albo 400 mg wyciągu w postaci fosfolipidowej, bez placebo | 3 tygodnie | PSQI lepszy o 15 i 30 procent od początku badania |
| Ghazizadeh i wsp. 2021 [9] | metaanaliza badań randomizowanych u osób z objawami lęku lub depresji | różne preparaty melisy | różnie | mniej objawów lęku i depresji niż przy placebo, duże różnice między badaniami |
| Noguchi-Shinohara i wsp. 2023 [10] | 323 starsze osoby z łagodnymi zaburzeniami pamięci | wyciąg z 500 mg kwasu rozmarynowego dziennie albo placebo | 96 tygodni | bez różnic w testach poznawczych |
| Mirabi i wsp. 2017 [11] | 110 studentek z bolesnym miesiączkowaniem | 330 mg wyciągu etanolowego 3 razy dziennie albo placebo | pierwsze 3 dni krwawienia w 2 kolejnych cyklach | ból mniejszy w obu grupach, bardziej przy melisie |
2.1. Melisa na stres i napięcie
Najczęściej cytowane są badania Davida Kennedy’ego z Uniwersytetu Northumbria. W badaniu z 2004 roku 18 zdrowych ochotników w różne dni dostawało jednorazowo 300 mg albo 600 mg standaryzowanego wyciągu z melisy albo placebo, a godzinę później wykonywało 20-minutowy test wywołujący stres. Po 600 mg uczestnicy oceniali się jako spokojniejsi i mniej czujni niż po placebo, a po 300 mg szybciej rozwiązywali zadania arytmetyczne bez utraty dokładności [4]. EMA zwraca uwagę, że był to wyciąg metanolowy, nieobjęty monografią, więc wyniku nie da się przenieść na napar [2]. W największym badaniu jednorazowej dawki, Mathews i współpracowników z 2026 roku, badanie ukończyło 106 zdrowych młodych dorosłych z umiarkowanym odczuwanym stresem (włączono 130). Po 300 mg wyciągu główny wynik, ogólny spokój w ciągu dnia przeciążonego zadaniami umysłowymi, nie różnił się od placebo; lepsze wykonanie najtrudniejszych zadań uwagi po 5 godzinach było wynikiem dodatkowym. Badanie sfinansował producent wyciągu, a dwoje współautorów to jego pracownicy [6].
Napar z melisy może być jednym z wieczornych rytuałów wyciszenia, ale nie zastąpi snu, ruchu i odpoczynku. Jeśli stres trwa tygodniami lub miesiącami, przeczytaj, co dzieje się z kortyzolem przy przewlekłym stresie i co pomaga.
2.2. Lęk i obniżony nastrój
Przegląd systematyczny z metaanalizą Ghazizadeha i współpracowników z 2021 roku objął badania randomizowane opublikowane do października 2020 roku u osób z objawami lęku lub depresji. W porównaniu z placebo melisa wiązała się z mniejszym nasileniem lęku (standaryzowana różnica średnich, SMD, wynosiła -0,98, a 95-procentowy przedział ufności, który pokazuje niepewność oszacowania, od -1,63 do -0,33) i objawów depresji (SMD -0,47, od -0,73 do -0,21), bez poważnych działań niepożądanych [9]. Autorzy podkreślają małą liczbę badań, różne metody i dużą niejednorodność wyników, więc wnioski są ostrożne; liczby badań i uczestników streszczenie nie podaje [9]. Późniejsze badanie Bano i współpracowników z 2023 roku objęło 104 dorosłych z Pakistanu z umiarkowanym nasileniem stresu, lęku lub obniżonego nastroju albo ze złym snem; przeanalizowano 100 osób. Po 3 tygodniach przyjmowania 2 razy dziennie 200 mg wodnego wyciągu w postaci fosfolipidowej wyniki skal depresji, lęku i stresu poprawiły się bardziej niż przy placebo. Autorzy jako ograniczenia podają jedną badaną dawkę i brak kontroli przyjmowania tabletek, a preparat dostarczył jego producent [7]. Dotyczy to konkretnego wyciągu, a nie naparu.
Melisa nie leczy zaburzeń lękowych ani depresji. Jeśli obniżony nastrój lub lęk utrudniają codzienne życie, zgłoś się do lekarza rodzinnego albo psychiatry. W kryzysie psychicznym możesz całą dobę bezpłatnie zadzwonić pod numer 800 70 2222, a gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia, dzwoń pod 112 [12].
2.3. Melisa na sen
Badanie z placebo, w którym głównym celem był sen, przeprowadzili Di Pierro i współpracownicy w 2024 roku. Wzięło w nim udział 30 dorosłych w wieku 18-65 lat, którzy budzili się zmęczeni i mieli nieregenerujący sen; osoby z chorobami tarczycy, w ciąży i biorące leki nasenne wykluczono. Przez 2 tygodnie przyjmowali wieczorem, 30 minut przed snem, 2 tabletki po 200 mg wyciągu z melisy w postaci fitosomu, a po tygodniu przerwy przez kolejne 2 tygodnie placebo (albo w odwrotnej kolejności). Wszyscy ukończyli badanie. Wynik w Indeksie Nasilenia Bezsenności (ISI) wynosił po melisie 6,8 punktu, a po placebo 9,7 punktu, czyli był niższy o 2,9 punktu; zegarek mierzący sen pokazał dłuższy sen głęboki, a poziom lęku się nie zmienił [5]. Pierwszy autor jest dyrektorem naukowym firmy Pharmextracta, producenta preparatu, a dwóch innych autorów jej konsultantami [5].
W tym samym badaniu Bano wynik kwestionariusza jakości snu PSQI (Pittsburski Wskaźnik Jakości Snu, mniej punktów oznacza lepszy sen) zmalał w grupie melisy z 10,9 do 3,5 punktu, a w grupie placebo z 8,6 do 6,6 punktu; różnica między grupami była istotna, ale grupa melisy na starcie spała wyraźnie gorzej [7]. W otwartym badaniu Rondanelli i współpracowników z 2026 roku 32 dorosłych przyjmowało przez 3 tygodnie 200 albo 400 mg wyciągu w postaci fosfolipidowej; wynik PSQI poprawił się od początku badania o 15 i 30 procent, ale bez grupy placebo nie wiadomo, jaka część tej zmiany wynika z samego preparatu [8]. Podobne ograniczenie miało badanie Casesa z 2011 roku u 20 osób z lękiem i kłopotami ze snem [2]. Przegląd 51 badań preparatów na sen dostępnych bez recepty z 2025 roku uznał wyniki za obiecujące, ale niejednoznaczne; najwięcej danych zebrano dla waleriany i melatoniny [13].
Przy przewlekłej bezsenności melisa nie jest leczeniem. Europejskie wytyczne z 2023 roku zalecają w niej przede wszystkim terapię poznawczo-behawioralną bezsenności (CBT-I) i nie zalecają preparatów roślinnych [14]. Porównanie z innym popularnym ziołem znajdziesz w tekście o tym, czy rumianek pomaga zasnąć.
2.4. Pamięć, koncentracja i otępienie
W badaniu Kennedy’ego z 2002 roku 20 zdrowych młodych osób dostawało jednorazowo 300, 600 i 900 mg standaryzowanego wyciągu albo placebo, każdą dawkę w inny dzień. Po 600 mg poprawiła się dokładność uwagi, ale po większych dawkach pogorszyły się wyniki zadań pamięciowych, a po 900 mg uczestnicy czuli się mniej czujni [15]. W kolejnym badaniu z suszonym liściem w kapsułkach pamięć poprawiła się po największej dawce, 1600 mg, a mniejsze dawki spowalniały wykonywanie zadań [16]. Działanie zależało więc od preparatu i dawki.
W badaniu Akhondzadeha z 2003 roku 42 osoby w wieku 65-80 lat z łagodną lub umiarkowaną chorobą Alzheimera przez 4 miesiące przyjmowały 60 kropli etanolowego wyciągu z melisy dziennie albo placebo; w grupie melisy wyniki testów poznawczych były lepsze [17]. Nowsze japońskie badania tego nie potwierdziły: u 23 osób z łagodnym otępieniem wyciąg dostarczający 500 mg kwasu rozmarynowego dziennie przez 24 tygodnie nie zmienił wyników testów poznawczych [18], a u 323 starszych osób z łagodnymi zaburzeniami pamięci przez 96 tygodni nie było różnicy wobec placebo; korzystniejszy wynik w jednej skali dotyczył tylko podgrupy osób bez nadciśnienia [10]. Kwas rozmarynowy hamował tworzenie złogów białka amyloidowego w badaniach laboratoryjnych, ale u ludzi takiego efektu nie wykazano [10]. O innych roślinach badanych pod tym kątem piszemy w zestawieniu zioła na pamięć i koncentrację według badań.
2.5. Trawienie, skurcze i bolesne miesiączki
Drugie wskazanie z monografii EMA to łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym wzdęcia i gazy [1]. Ono również opiera się na tradycji, a nie na badaniach klinicznych samej melisy [2]. W badaniu Mirabi i współpracowników 110 studentek z pierwotnym bolesnym miesiączkowaniem przyjmowało kapsułki z 330 mg wyciągu etanolowego z melisy 3 razy dziennie przez pierwsze 3 dni krwawienia w 2 kolejnych cyklach albo placebo; ból zmniejszył się w obu grupach, w grupie melisy bardziej [11]. U 100 uczennic w wieku około 16 lat z zespołem napięcia przedmiesiączkowego 2 kapsułki po 600 mg preparatu z melisy dziennie przez 3 cykle obniżyły wynik nasilenia objawów z 42,6 do 13,9 punktu, a placebo z 39,3 do 28,4 punktu; dokładnej postaci preparatu autorzy nie opisują [19]. Oba badania dotyczyły młodych kobiet i nastolatek w Iranie, a stosowane w nich wyciągi i schematy nie wyznaczają porcji do samodzielnego stosowania.
3. Czym jest melisa lekarska? Właściwości i skład liści
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) to bylina z rodziny jasnotowatych, pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego, o cytrynowym zapachu liści. Surowcem leczniczym są suszone liście [1]. Zawierają olejek eteryczny i związki fenolowe, przede wszystkim kwas rozmarynowy: według EMA do 6 procent, a Farmakopea Europejska wymaga co najmniej 1 procent w suszu [2]. W liściach są też m.in. cytral, kwas oleanolowy i kwas ursolowy; w badaniach na komórkach i zwierzętach składniki melisy wpływały na przekaźnictwo GABA (kwasu gamma-aminomasłowego), acetylocholiny i serotoniny, ale to mechanizmy, a nie dowód efektu u ludzi [20].
Melisę kupisz jako susz lub herbatę w torebkach, kapsułki ze sproszkowanym liściem, kapsułki i tabletki z wyciągiem oraz krople i nalewki. Napar najbliżej odpowiada monografii EMA. Przy wyciągu etykieta może podawać dwie różne informacje. Stopień ekstrakcji, czyli stosunek surowca do wyciągu (DER, np. 4:1: z 4 g suszu powstaje 1 g wyciągu), mówi, ilu gramom suszu odpowiada porcja. Standaryzacja mówi tylko, ile w wyciągu jest wybranego związku, np. kwasu rozmarynowego, i nie pozwala przeliczyć porcji na susz. Nawet znany DER nie oznacza, że wyciąg działa tak samo jak napar: skład zależy też od rozpuszczalnika i sposobu produkcji.
4. Jaki preparat z melisą wybrać? Skład, porcja i cena
Najprostsza i najtańsza forma to napar. Kapsułka sprawdzi się, gdy nie chcesz parzyć herbaty kilka razy dziennie albo pijesz jej mało. Jeśli głównym kłopotem jest zasypianie, osobną możliwością jest melatonina: w przeciwieństwie do melisy ma oświadczenie zdrowotne UE dotyczące zasypiania [21]. W ciąży, podczas karmienia piersią, u osób poniżej 18 lat, przy chorobach przewlekłych i lekach przyjmowanych na stałe przed użyciem któregokolwiek z poniższych produktów skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Co zawiera porcja | Porcja według producenta | Opakowanie | Cena i koszt porcji |
|---|---|---|---|---|
| Olimp Melisa Premium, 30 kaps. | 320 mg wyciągu z liści melisy, 1,1 mg witaminy B1, 3 mg witaminy B5 (1 kapsułka) | 1 kapsułka po posiłku (liczby porcji na dobę karta nie podaje) | 30 kapsułek | 10,99 zł; 0,37 zł za kapsułkę |
| Swanson Lemon Balm 500 mg, 60 kaps. | 500 mg sproszkowanego liścia melisy (1 kapsułka) | 1 kapsułka 1-2 razy dziennie | 60 kapsułek, 30-60 dni | 24,99 zł; 0,42 zł-0,83 zł za dzień |
| Świat Supli Melatonina 1 mg, 90 kaps. | 1 mg melatoniny (1 kapsułka) | 1 kapsułka przed snem | 90 kapsułek, 90 dni | 14,99 zł; 0,17 zł za dzień |
Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 13.10.2026. Koszt wyliczony z ceny i porcji z karty produktu.
Jeśli po poznaniu ograniczeń badań chcesz spróbować melisy w kapsułce i zależy ci na samym liściu w stałej ilości, wybierz Swanson Lemon Balm: ma tylko sproszkowany liść melisy, 500 mg w kapsułce [22]. Jeśli wolisz wyciąg w najniższej cenie za kapsułkę, wybierz Olimp Melisa Premium: zawiera 320 mg wyciągu oraz tiaminę i kwas pantotenowy, które mają oświadczenia zdrowotne UE [23] [21]. Jeśli twoim celem jest krótszy czas zasypiania, rozważ melatoninę 1 mg marki własnej Świat Supli zamiast melisy [24] [21]. Skuteczności żadnego z tych konkretnych preparatów nie potwierdzono w badaniach klinicznych; badania opisane wyżej dotyczyły innych wyciągów, ilości i grup osób. Produkty nie są zestawem do łącznego stosowania.
Swanson Lemon Balm 500 mg, 60 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy po poznaniu ograniczeń badań chcą spróbować samego liścia melisy w kapsułce, bez wyciągu i dodatków witaminowych. Skuteczności tego preparatu nie badano; badania opisane w tekście dotyczyły innych preparatów i ilości [2].
W 1 kapsułce według karty produktu: 500 mg sproszkowanych liści melisy lekarskiej, w 2 kapsułkach 1000 mg [22]. Melisa nie ma dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych [3].
Składniki według karty: melisa lekarska, otoczka kapsułki z żelatyny, mikrokrystaliczna celuloza, sole magnezowe kwasów tłuszczowych i dwutlenek krzemu, więc produkt nie jest wegański. Według karty sklepu producent nie deklaruje alergenów w składzie; karta nie podaje informacji o możliwych śladach alergenów, więc przy alergii sprawdź etykietę albo zapytaj producenta [22].
Według karty: 1 kapsułka 1-2 razy dziennie; nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci [22]. Melisa może osłabiać zdolność prowadzenia pojazdów; przy lekach uspokajających lub nasennych i chorobach tarczycy zapytaj lekarza [1].
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży ani w okresie karmienia piersią; monografia EMA nie zaleca melisy w tym czasie z powodu braku danych [1].
Świat Supli Melatonina 1 mg, 90 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą krócej zasypiać i wolą składnik z oświadczeniem zdrowotnym UE niż ziołowy napar. To produkt marki własnej Świat Supli, wytwarzanej przez Nauree Labs, firmę prowadzącą sklep.
W 1 kapsułce według karty produktu: 1 mg melatoniny; porcja to 1 kapsułka przed snem [24]. Melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie; korzystne działanie występuje po spożyciu 1 mg krótko przed pójściem spać [21]. Nie łącz z innymi preparatami z melatoniną.
Składniki według karty: melatonina, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej, woda oczyszczona, więc produkt nie jest wegański. Producent nie deklaruje alergenów w składzie; według karty produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki [24].
Jeśli po melatoninie czujesz senność lub zawroty głowy w ciągu dnia, nie prowadź pojazdów i nie pij alkoholu [25]. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci. Karta nie podaje informacji o karmieniu piersią ani o interakcjach z lekami: w tych sytuacjach skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą [24].
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Melisa i melatonina w sklepie Świat Supli
Produkty opisane w tekście: wyciąg z melisy, sproszkowany liść melisy i melatonina 1 mg marki własnej.



5. Przeciwwskazania, skutki uboczne i interakcje
W badaniach klinicznych melisę zwykle dobrze tolerowano. W monografii EMA nie opisano znanych działań niepożądanych ani przypadków przedawkowania [1]. W badaniu u osób z chorobą Alzheimera zgłaszano wymioty, zawroty głowy, świszczący oddech, nudności i ból brzucha, ale ich częstość nie różniła się istotnie od placebo [2]. Na co uważać:
- Ciąża i karmienie piersią. Bezpieczeństwa nie ustalono, więc z powodu braku danych melisy w tym okresie się nie zaleca [1].
- Dzieci poniżej 12 lat. Brak odpowiednich danych, dlatego stosowanie nie jest zalecane [1]. Opisane w tekście suplementy są przeznaczone dla dorosłych.
- Uczulenie. Nadwrażliwość na melisę jest przeciwwskazaniem [1].
- Prowadzenie pojazdów. Melisa może osłabiać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn; jeśli czujesz senność, nie prowadź [1]. W badaniu Kennedy’ego po 900 mg wyciągu uczestnicy czuli się mniej czujni [15].
- Leki uspokajające, nasenne i alkohol. Badań interakcji brak, ale EMA wskazuje, że senność może się nasilić w połączeniu z alkoholem lub innymi środkami uspokajającymi [1] [2]. Nie łącz melisy z lekami uspokajającymi i nasennymi bez rozmowy z lekarzem.
- Tarczyca. W badaniach na komórkach i zwierzętach wodny wyciąg z melisy może hamować działanie hormonu tyreotropowego (TSH), który pobudza tarczycę; znaczenie tego u ludzi nie jest znane [1]. Jeśli leczysz chorobę tarczycy, zapytaj lekarza przed regularnym piciem melisy lub przyjmowaniem jej wyciągów.
- Ciśnienie krwi. W metaanalizie 7 badań randomizowanych ciśnienie skurczowe, ocenione w 3 z nich, było po melisie niższe niż w grupach kontrolnych; ryzyko błędu w znacznej części badań było wysokie [26]. Jeśli masz niskie ciśnienie albo przyjmujesz leki na nadciśnienie, obserwuj samopoczucie i powiedz lekarzowi, że pijesz melisę.
Czy można przedawkować melisę? EMA nie zna takich przypadków [1], ale w badaniach większe jednorazowe dawki wyciągu zmniejszały czujność i pogarszały wyniki zadań pamięciowych [15]. Trzymaj się ilości z monografii albo z etykiety produktu.
6. Kiedy melisa nie wystarczy i trzeba iść do lekarza
Melisa jest dla łagodnych, przejściowych objawów. Jeśli po 2 tygodniach stosowania dolegliwości nie mijają albo się nasilają, umów wizytę u lekarza [1]. Konkretne sytuacje:
- Sen: idź do lekarza, gdy zmiana nawyków nie pomogła, kłopoty ze snem trwają miesiącami albo utrudniają codzienne życie [27].
- Wzdęcia i niestrawność: umów wizytę, gdy wzdęcia są częste albo towarzyszy im niezamierzona utrata masy ciała, trudności w połykaniu lub krew w stolcu [28] [29]. Pilnie skontaktuj się z lekarzem przy wzdęciach z wymiotami, biegunką, zaparciem, bólem brzucha albo gorączką [28].
- Dzwoń pod 112 przy wzdętym brzuchu z nagłym silnym bólem, przy wymiotach krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy albo przy dużej duszności; nie jedź wtedy samodzielnie samochodem [28].
- Nastrój: jeśli myślisz o zrobieniu sobie krzywdy albo ktoś bliski jest w bezpośrednim zagrożeniu, dzwoń pod 112. Całodobowe bezpłatne wsparcie w kryzysie psychicznym: 800 70 2222 [12].
7. Najczęstsze pytania o melisę
7.1. Ile melisy można wypić dziennie?
Według monografii EMA dorośli i młodzież od 12 lat mogą pić napar z 1,5-4,5 g suszu na 150 ml wrzątku od 1 do 3 razy dziennie, czyli od 1 do 3 filiżanek [1]. W kapsułkach obowiązuje porcja z etykiety konkretnego produktu.
7.2. Czy melisę można pić codziennie i jak długo?
Tak, monografia opisuje stosowanie 1-3 razy dziennie i nie ustala limitu czasu [2]. Jeśli jednak pijesz ją z powodu objawów, a one trwają dłużej niż 2 tygodnie, skonsultuj się z lekarzem [1].
7.3. Ile przed snem pić melisę i po jakim czasie działa?
Monografia nie podaje pory picia [1]. W badaniu z placebo wyciąg przyjmowano 30 minut przed snem przez 2 tygodnie [5], a w badaniu ze stresem uczestnicy czuli się spokojniejsi godzinę po jednorazowej dawce 600 mg wyciągu [4]. To opisy badań, nie schemat stosowania; napar pij w porze, która ci odpowiada.
7.4. Czy melisa pomaga na sen?
W badaniu z placebo u 30 dorosłych z nieregenerującym snem wyciąg z melisy w postaci fitosomu dał wynik w skali nasilenia bezsenności niższy o 2,9 punktu niż placebo [5], a w badaniu u 100 dorosłych 400 mg wyciągu w postaci fosfolipidowej przez 3 tygodnie poprawiło wynik PSQI bardziej niż placebo, przy gorszym śnie tej grupy na starcie [7]. Oba badania dotyczyły konkretnych wyciągów, nie naparu. EMA uznaje melisę za tradycyjny środek ułatwiający sen [1], ale w przewlekłej bezsenności wytyczne zalecają terapię CBT-I, a nie zioła [14]. Oświadczenie zdrowotne UE dotyczące zasypiania ma melatonina 1 mg, nie melisa [21].
7.5. Czy melisa obniża kortyzol?
Tego nie wykazano. W analizie wtórnej 12 osób z otwartego badania kortyzol w ślinie malał w ciągu 3 tygodni przyjmowania 400 mg wyciągu dziennie, ale nie było grupy porównawczej, więc nie wiadomo, czy spadek wynikał z melisy; jeden ze współautorów pracuje u dostawcy wyciągu [30]. Więcej o tym hormonie przeczytasz w tekście kortyzol: objawy wysokiego poziomu i jak go obniżyć.
7.6. Kiedy nie wolno pić melisy?
Przy uczuleniu na melisę [1]. Nie zaleca się jej w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci poniżej 12 lat, a jeśli wywołuje senność, nie prowadź po niej samochodu [1]. Przy lekach uspokajających, nasennych i chorobach tarczycy najpierw porozmawiaj z lekarzem [2].
8. Podsumowanie
- Napar z 1,5-4,5 g suszu, 1-3 razy dziennie, to porcja opisana przez EMA dla dorosłych i młodzieży od 12 lat [1].
- Melisa ma tradycyjne wskazania: łagodny stres, kłopoty ze snem i łagodne dolegliwości trawienne; badania kliniczne są nieliczne i dotyczą różnych wyciągów, a oświadczeń zdrowotnych UE brak [2] [3].
- Nie stosuj jej w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci poniżej 12 lat; uważaj przy prowadzeniu pojazdów i lekach uspokajających [1].
- Gdy objawy trwają ponad 2 tygodnie, idź do lekarza [1].
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
9. Źródła
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products, 2013, Community herbal monograph on Melissa officinalis L., folium, EMA/HMPC/196745/2012 (tradycyjny produkt leczniczy roślinny, wskazania oparte wyłącznie na długotrwałym stosowaniu: łagodne objawy stresu psychicznego i ułatwienie snu oraz łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym wzdęcia; młodzież od 12 lat, dorośli i osoby starsze: napar z 1,5 do 4,5 g rozdrobnionego liścia w 150 ml wrzącej wody 1 do 3 razy dziennie, sproszkowany liść 0,19 do 0,55 g 2 do 3 razy dziennie, płynny wyciąg (1:1) 2 do 4 ml 1 do 3 razy dziennie, nalewka (1:5) 2 do 6 ml 1 do 3 razy dziennie; u dzieci poniżej 12 lat niezalecane z powodu braku danych; gdy objawy trwają dłużej niż 2 tygodnie albo nasilają się, konsultacja z lekarzem; przeciwwskazanie: nadwrażliwość; interakcje: brak danych; w ciąży i podczas karmienia niezalecane z powodu braku danych; może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów; działania niepożądane nieznane, nie zgłoszono przedawkowania; w badaniach in vitro i na zwierzętach wodny wyciąg może hamować działanie hormonu tyreotropowego TSH, znaczenie kliniczne nieznane; odczyt 13.10.2026): ema.europa.eu
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products, 2013, Assessment report on Melissa officinalis L., folium, EMA/HMPC/196746/2012 (dostępne dane nie wystarczają do uznania ugruntowanego zastosowania medycznego; badania Kennedy’ego dotyczyły wyciągu metanolowego spoza monografii; badanie Casesa 2011 u 20 osób z łagodnym lub umiarkowanym lękiem i zaburzeniami snu, 600 mg standaryzowanego wyciągu dziennie przez 15 dni, bez grupy kontrolnej i za małe, by wyciągać wnioski; liść zawiera olejek eteryczny i kwas rozmarynowy do 6 procent, Farmakopea Europejska wymaga co najmniej 1 procent; teoretycznie możliwa senność, większa w połączeniu z alkoholem lub innymi środkami uspokajającymi; nie ustalono limitu czasu stosowania; produkty dla dorosłych i młodzieży od 12 lat są na rynku ponad 30 lat bez sygnałów szkodliwości; odczyt 13.10.2026): ema.europa.eu
- Komisja Europejska, EU Register of health claims, strona informacyjna (ocena oświadczeń dotyczących substancji roślinnych nie została zakończona; odczyt 13.10.2026): food.ec.europa.eu
- Kennedy D.O., Little W., Scholey A.B., 2004, Attenuation of laboratory-induced stress in humans after acute administration of Melissa officinalis (Lemon Balm), Psychosomatic Medicine 66(4):607-613 (18 zdrowych ochotników, badanie krzyżowe z placebo; jednorazowo 300 i 600 mg standaryzowanego wyciągu, test stresowy godzinę po podaniu; po 600 mg większy subiektywny spokój i mniejsza czujność w czasie stresu, po 300 mg szybsze liczenie bez utraty dokładności; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Di Pierro F., Sisti D., Rocchi M. i wsp., 2024, Effects of Melissa officinalis Phytosome on Sleep Quality: Results of a Prospective, Double-Blind, Placebo-Controlled, and Cross-Over Study, Nutrients 16(23):4199 (Włochy; 30 dorosłych w wieku 18-65 lat, 13 mężczyzn i 17 kobiet, z odczuciem zmęczenia po przebudzeniu i nieregenerującego snu; wykluczono m.in. ciążę, karmienie, choroby tarczycy i leki nasenne; 2 tabletki po 200 mg wyciągu z melisy w postaci fitosomu wieczorem 30 minut przed snem przez 2 tygodnie, potem 7 dni przerwy i 2 tygodnie placebo albo odwrotnie; wszyscy ukończyli; wynik ISI (Indeks Nasilenia Bezsenności) 6,8 vs 9,7 punktu przy placebo, różnica 2,9 punktu; sen głęboki mierzony zegarkiem dłuższy o 15 procent, faza REM krótsza o 10 procent; bez zmiany lęku; nie odnotowano działań niepożądanych; pierwszy autor jest dyrektorem naukowym firmy Pharmextracta, producenta preparatu, a dwóch innych autorów jej konsultantami; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): doi.org
- Mathews I., Eastwood J., Bell L. i wsp., 2026, The acute effects of Zensera (Melissa officinalis L.) extract on mood and cognitive performance during cognitive overload: a randomised placebo-controlled, double-blind study in healthy young adults with moderate subjective stress, Therapeutic Advances in Psychopharmacology 16 (Wielka Brytania; 130 włączonych, 106 zdrowych młodych dorosłych z umiarkowanym odczuwanym stresem ukończyło badanie; jednorazowo 300 mg wyciągu z melisy albo placebo, pomiary do 5 godzin w czasie przeciążenia zadaniami umysłowymi; główny wynik, ogólny spokój, bez zmian; w wynikach dodatkowych lepsze wykonanie najtrudniejszych zadań uwagi po 5 godzinach; nie zgłoszono działań niepożądanych; badanie sfinansowała firma Givaudan France Naturals, producent wyciągu, dwoje współautorów to jej pracownicy; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): doi.org
- Bano A., Hepsomali P., Rabbani F. i wsp., 2023, The possible calming effect of subchronic supplementation of a standardised phospholipid carrier-based Melissa officinalis L. extract in healthy adults with emotional distress and poor sleep conditions: results from a prospective, randomised, double-blinded, placebo-controlled clinical trial, Frontiers in Pharmacology 14:1250560 (Pakistan; 104 dorosłych w wieku 18-65 lat z umiarkowanym nasileniem depresji, lęku lub stresu w skali DASS-42 albo złym snem, PSQI powyżej 5, zrandomizowanych, 100 przeanalizowanych: 52 w grupie melisy, 48 w grupie placebo; 200 mg wodnego wyciągu z liści melisy w postaci fosfolipidowej 2 razy dziennie po posiłku, łącznie 400 mg, przez 3 tygodnie; wynik PSQI 10,9 do 3,5 punktu przy melisie i 8,6 do 6,6 przy placebo, interakcja grupa x czas istotna, ale na starcie grupa melisy spała gorzej; większa poprawa w skalach depresji, lęku i stresu niż przy placebo; nie zgłoszono działań niepożądanych; ograniczenia według autorów: jedna dawka, brak pomiaru przestrzegania zaleceń, brak markerów biologicznych; preparat i placebo dostarczyła firma Indena, autorzy deklarują brak konfliktu interesów; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): doi.org
- Rondanelli M., Mazzola G., Barrile G.C., Misiano P., Perna S., 2026, Melissa phospholipids improves sleep quality and mental well-being: concluding results from clinical study in adults with emotional distress, Food and Nutrition Research 70 (badanie otwarte bez placebo, porównanie dwóch dawek; 32 dorosłych ze złą jakością snu lub nasilonym stresem emocjonalnym; 200 albo 400 mg wyciągu z melisy w postaci fosfolipidowej dziennie przez 3 tygodnie; wynik PSQI lepszy o 30 procent przy 400 mg i o 15 procent przy 200 mg; nie zgłoszono działań niepożądanych; autorzy: potrzebne badania z placebo; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Ghazizadeh J., Sadigh-Eteghad S., Marx W. i wsp., 2021, The effects of lemon balm (Melissa officinalis L.) on depression and anxiety in clinical trials: A systematic review and meta-analysis, Phytotherapy Research 35(12):6690-6705 (badania randomizowane opublikowane do 30.10.2020 u osób z objawami lęku lub depresji; w porównaniu z placebo mniejsze nasilenie lęku, standaryzowana różnica średnich SMD -0,98, 95-procentowy przedział ufności od -1,63 do -0,33, i objawów depresji, SMD -0,47, od -0,73 do -0,21; bez poważnych działań niepożądanych; duża niejednorodność, mała liczba badań i różne metody; liczby badań i uczestników streszczenie nie podaje; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Noguchi-Shinohara M., Hamaguchi T., Sakai K. i wsp., 2023, Effects of Melissa officinalis Extract Containing Rosmarinic Acid on Cognition in Older Adults Without Dementia: A Randomized Controlled Trial, Journal of Alzheimer’s Disease 91(2):805-814 (Japonia; 323 osoby starsze z subiektywnymi lub łagodnymi zaburzeniami poznawczymi; wyciąg z 500 mg kwasu rozmarynowego dziennie albo placebo przez 96 tygodni; bez różnic w miarach poznawczych; korzystniejszy wynik CDR-SB tylko w analizie podgrupy osób bez nadciśnienia; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Mirabi P., Namdari M., Alamolhoda S., Mojab F., 2017, The Effect of Melissa Officinalis Extract on the Severity of Primary Dysmenorrha, Iranian Journal of Pharmaceutical Research 16(Suppl):171-177 (Iran; 110 studentek z pierwotnym bolesnym miesiączkowaniem, po 55 w grupie; kapsułki z 330 mg wyciągu etanolowego z melisy 3 razy dziennie przez pierwsze 3 dni krwawienia w 2 kolejnych cyklach albo placebo ze skrobią kukurydzianą; ból zmniejszył się w obu grupach, bardziej przy melisie; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną, gov.pl (Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: całodobowa, bezpłatna pomoc pod numerem 800 70 2222; odczyt 13.10.2026): gov.pl
- Salame A., Mathew S., Bhanu C. i wsp., 2025, Over-the-counter products for insomnia in adults: A scoping review of randomised controlled trials, Sleep Medicine 129:219-237 (przegląd zakresu 51 badań randomizowanych z placebo u dorosłych 18-65 lat z objawami bezsenności, wyszukiwanie do 19.12.2022; najwięcej danych dla waleriany i melatoniny; wśród obiecujących wymieniono połączenie melisy z koprem włoskim; wyniki obiecujące, ale niejednoznaczne; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Riemann D., Espie C.A., Altena E. i wsp., 2023, The European Insomnia Guideline: An update on the diagnosis and treatment of insomnia 2023, Journal of Sleep Research 32(6):e14035 (terapia poznawczo-behawioralna bezsenności jako leczenie pierwszego wyboru przewlekłej bezsenności u dorosłych w każdym wieku; preparaty roślinne niezalecane w leczeniu bezsenności; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Kennedy D.O., Scholey A.B., Tildesley N.T., Perry E.K., Wesnes K.A., 2002, Modulation of mood and cognitive performance following acute administration of Melissa officinalis (lemon balm), Pharmacology Biochemistry and Behavior 72(4):953-964 (20 zdrowych młodych osób, badanie krzyżowe z placebo; jednorazowo 300, 600 i 900 mg standaryzowanego wyciągu w odstępach 7 dni; po 600 mg trwała poprawa dokładności uwagi; zależne od dawki i czasu pogorszenie wyników pamięci roboczej i wtórnej; po 300 mg większy subiektywny spokój w pierwszych pomiarach, po 900 mg mniejsza czujność we wszystkich pomiarach; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Kennedy D.O., Wake G., Savelev S. i wsp., 2003, Modulation of mood and cognitive performance following acute administration of single doses of Melissa officinalis (Lemon balm) with human CNS nicotinic and muscarinic receptor-binding properties, Neuropsychopharmacology 28(10):1871-1881 (20 zdrowych młodych osób, badanie krzyżowe z placebo; jednorazowo 600, 1000 i 1600 mg suszonego liścia w kapsułkach; po 1600 mg lepsza pamięć i większy spokój; po mniejszych dawkach wolniejsze wykonywanie zadań pamięciowych; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Akhondzadeh S., Noroozian M., Mohammadi M. i wsp., 2003, Melissa officinalis extract in the treatment of patients with mild to moderate Alzheimer’s disease: a double blind, randomised, placebo controlled trial, Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry 74(7):863-866 (Iran; 42 osoby w wieku 65-80 lat z łagodną lub umiarkowaną chorobą Alzheimera; 60 kropli wyciągu dziennie albo placebo przez 4 miesiące; lepsze wyniki w skalach ADAS-cog i CDR niż przy placebo; pobudzenie częstsze w grupie placebo; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Noguchi-Shinohara M., Ono K., Hamaguchi T. i wsp., 2020, Safety and efficacy of Melissa officinalis extract containing rosmarinic acid in the prevention of Alzheimer’s disease progression, Scientific Reports 10:18627 (Japonia; 23 osoby z łagodnym otępieniem w chorobie Alzheimera; wyciąg z 500 mg kwasu rozmarynowego dziennie albo placebo przez 24 tygodnie; bez różnic w testach poznawczych; mniejsze nasilenie objawów neuropsychiatrycznych w kwestionariuszu NPI-Q; bez poważnych działań niepożądanych; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Akbarzadeh M. i wsp., 2015, Effect of Melissa officinalis Capsule on the Intensity of Premenstrual Syndrome Symptoms in High School Girl Students, Nursing and Midwifery Studies 4(2):e27001 (Iran; 100 uczennic w wieku około 16 lat, po 50 w grupie; 2 kapsułki po 600 mg preparatu z melisy, łącznie 1200 mg dziennie, przez cały cykl przez 3 kolejne cykle albo placebo ze skrobią; wynik nasilenia objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego spadł z 42,6 do 13,9 punktu przy melisie i z 39,3 do 28,4 punktu przy placebo, interakcja grupa x czas istotna; dokładnej postaci preparatu autorzy nie opisują; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): doi.org
- Mathews I.M., Eastwood J., Lamport D.J. i wsp., 2024, Clinical Efficacy and Tolerability of Lemon Balm (Melissa officinalis L.) in Psychological Well-Being: A Review, Nutrients 16(20):3545 (przegląd: liść zawiera m.in. kwas rozmarynowy, cytral, kwas oleanolowy i ursolowy; w badaniach na zwierzętach i komórkach wpływ na układ GABA-ergiczny, cholinergiczny i serotoninergiczny; potrzebne solidne badania randomizowane; przegląd sfinansowany przez firmę Givaudan France Naturals; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dziennik Urzędowy UE L 136 (tiamina pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych; kwas pantotenowy pomaga w utrzymaniu sprawności umysłowej na prawidłowym poziomie i przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia; warunek: żywność co najmniej źródłem danej witaminy; melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie, warunek: 1 mg w porcji i informacja, że korzystne działanie występuje po spożyciu 1 mg krótko przed snem; w wykazie brak oświadczeń dla melisy; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Karta produktu Swanson Lemon Balm 500 mg, 60 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p5479 (1 kapsułka: 500 mg melisy lekarskiej (liście), 2 kapsułki: 1000 mg; składniki: melisa lekarska, otoczka kapsułki: żelatyna, mikrokrystaliczna celuloza, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, dwutlenek krzemu; 1 kapsułka 1-2 razy dziennie, nie przekraczać zalecanej porcji; nie stosować u kobiet w ciąży; przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 13.10.2026)
- Karta produktu Olimp Melisa Premium, 30 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p14358 (1 kapsułka: 320 mg wyciągu z liści melisy, 3 mg kwasu pantotenowego, 50 procent referencyjnej wartości spożycia, 1,1 mg tiaminy, 100 procent; składniki: wyciąg z liści melisy, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, dwutlenek krzemu, D-pantotenian wapnia, chlorowodorek tiaminy, kapsułka z żelatyny; 1 kapsułka po posiłku, popijając dużą ilością wody; stopnia ekstrakcji ani standaryzacji karta nie podaje; nie stosować u kobiet w ciąży; przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 13.10.2026)
- Karta produktu Świat Supli Melatonina, 90 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p14304 (1 kapsułka: 1 mg melatoniny; składniki: melatonina, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej, woda oczyszczona; produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; nie jest wegański; 1 kapsułka przed snem; nie stosować u kobiet w ciąży; odczyt 13.10.2026)
- NHS, Side effects of melatonin (przy senności lub zawrotach głowy w ciągu dnia nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn, nie pij alkoholu; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Heshmati J., Morvaridzadeh M., Sepidarkish M. i wsp., 2020, Effects of Melissa officinalis (Lemon Balm) on cardio-metabolic outcomes: A systematic review and meta-analysis, Phytotherapy Research 34(12):3113-3123 (7 badań randomizowanych; ciśnienie skurczowe niższe niż w grupach kontrolnych w analizie 3 badań, SMD -0,56, 95-procentowy przedział ufności od -0,85 do -0,27; bez istotnej zmiany ciśnienia rozkurczowego; wysokie ryzyko błędu w znacznej części badań; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
- NHS, Insomnia (wizyta u lekarza, gdy zmiana nawyków snu nie pomogła, kłopoty ze snem trwają miesiącami albo utrudniają codzienne życie; leczenie: terapia poznawczo-behawioralna; preparaty na sen mogą powodować senność utrudniającą prowadzenie pojazdów; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Bloating (wizyta u lekarza przy częstych wzdęciach, wzdęciach z niezamierzoną utratą masy ciała albo z krwią w stolcu; pilna konsultacja przy wzdęciach z wymiotami, biegunką lub zaparciem, z bólem brzucha, gorączką, guzem w brzuchu; natychmiastowa pomoc przy wzdętym brzuchu z nagłym silnym bólem, wymiotami krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy albo dużą dusznością; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Indigestion (wizyta u lekarza przy nawracającej niestrawności, silnym bólu, niezamierzonej utracie masy ciała, trudnościach w połykaniu, uporczywych wymiotach, niedokrwistości z niedoboru żelaza, wyczuwalnym guzie w brzuchu, krwi w wymiocinach lub stolcu; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Mazzola G., Rondanelli M., Lazzarotti A. i wsp., 2026, Salivary cortisol dynamics and their relationship with sleep and mental well-being in adults receiving a phospholipid-based Melissa officinalis supplement: a secondary analysis in a subpopulation, Food and Nutrition Research 70 (analiza wtórna tego samego badania otwartego: 12 osób przyjmujących 400 mg dziennie przez 3 tygodnie; kortyzol w ślinie malał w czasie, bez grupy kontrolnej; współautor z firmy Indena, dostawcy wyciągu; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.


