Kreatyna nie jest suplementem na Hashimoto ani na tarczycę (nie ma badań, które pokazywałyby taki wpływ), ale osoba dorosła z wyrównanym Hashimoto, która trenuje, może po konsultacji z lekarzem stosować monohydrat kreatyny w typowej dawce 3-5 g dziennie [1]. Bezpieczeństwo kreatyny potwierdzono u zdrowych dorosłych i w kilku grupach chorych [2], ale badań klinicznych na osobach z Hashimoto nie znaleźliśmy, więc braku doniesień o szkodliwości nie należy czytać jako dowodu bezpieczeństwa. W badaniach selen obniżał przeciwciała anty-TPO (to wskaźnik laboratoryjny, a nie wyleczenie choroby), a witamina D i mio-inozytol mają dowody słabsze albo niespójne [3] [4].
Preparaty z tej grupy przejrzysz w kategorii selen w sklepie Świat Supli.
Przy kreatynie najważniejsza jest interpretacja wyników krwi: ciężka niedoczynność tarczycy może podnosić kreatyninę, a kreatyna także może ją podnosić, więc o suplemencie trzeba powiedzieć lekarzowi przed badaniem [5] [1]. Konkretne preparaty selenu porównaliśmy w rankingu selenu 2026, a zależność selenu od jodu opisaliśmy w tekście selen a tarczyca.
Aktualizacja 1.11.2026: dopisaliśmy odpowiedź na pytanie o kreatynę przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy (wyniki badań krwi, lewotyroksyna, kiedy poczekać), źródła naukowe, pytania i odpowiedzi oraz aktualne produkty ze sklepu.
Spis treści
Polecamy: selen, mio-inozytol i kreatyna z tego tekstu (po konsultacji z lekarzem)



Wprowadzenie

Hashimoto to choroba autoimmunologiczna, która wpływa na funkcjonowanie tarczycy i może prowadzić do niedoczynności tarczycy. Wielu pacjentów zastanawia się, czy istnieją suplementy, które mogą wspierać leczenie Hashimoto i poprawiać funkcjonowanie tarczycy. Niestety, obszar ten jest słabo zbadany, a dowody naukowe są często niespójne. Suplementy niczego nie zastępują: standardem leczenia niedoczynności jest lewotyroksyna przyjmowana według zaleceń lekarza [6].
W metaanalizie sieciowej Peng i wsp. z 2024 roku porównano wpływ suplementacji selenu, witaminy D i mio-inozytolu (w połączeniu z selenem) u osób z Hashimoto [3]. Objęła ona 10 badań z udziałem osób z Hashimoto i prawidłową czynnością tarczycy. Wyniki tej analizy dostarczają nowych informacji na temat skuteczności tych suplementów, a poniżej opisujemy je po kolei. Osobno omawiamy kreatynę, o którą często pytają czytelnicy, a której w tej analizie nie było.
Selen – czy warto go suplementować w Hashimoto?
W badaniach selen obniżał przeciwciała anty-TPO, ale to wskaźnik laboratoryjny, a nie wyleczenie choroby, a pewność dowodów dla spadku anty-TPO oceniono jako niską, przy dużej zmienności wyników między badaniami, więc o suplementacji decyduje się razem z lekarzem [3] [4].
Co mówią badania?
- Stosowanie selenu (w badaniach m.in. w dawce 200 μg/dobę) znacząco obniżyło poziom przeciwciał anty-TPO i anty-TG w porównaniu z placebo [3].
- Stosowanie samego mio-inozytolu, samej witaminy D oraz połączenia selenu z mio-inozytolem nie obniżyło istotnie anty-TPO i anty-TG [3].
- Metaanaliza Huwiler i wsp. z 2024 roku, obejmująca badania kliniczne z randomizacją (35 włączonych badań), potwierdziła spadek anty-TPO, ale nie anty-TG; pewność dowodów dla anty-TPO i anty-TG oceniono jako niską, a wyniki anty-TPO były bardzo zróżnicowane między badaniami (I² = 90%) [4].
Wnioski:
- Spośród suplementów opisanych w metaanalizie sieciowej tylko selen obniżył przeciwciała anty-TPO i anty-TG, ale dotyczy to wskaźników we krwi, a nie wyleczenia choroby [3] [4].
- Dawkowanie ma duże znaczenie: w części badań stosowano 200 μg/dobę [3], co jest blisko górnego poziomu tolerowanego (255 μg/dobę według EFSA, 2023) [7].
- Decyzja o suplementacji powinna uwzględniać spożycie selenu z dietą, aby uniknąć nadmiaru, który może być szkodliwy. EFSA wskazuje, że przekroczyć 255 μg mogą osoby regularnie stosujące suplementy z wysoką dawką selenu oraz regularnie jedzące orzechy brazylijskie [7]; o tym, ile selenu mają orzechy i czy zastąpią suplement, piszemy w tekście orzechy brazylijskie czy suplement selenu.
Jeśli lekarz zaleca selen, jednoskładnikowa Aliness L-Selenometionina 200 µg, 100 tabletek dostarcza 200 µg selenu w jednej tabletce (producent zaleca 1 tabletkę dziennie). Badania oceniały selen jako składnik, a nie ten preparat, więc nie dowodzą jego skuteczności. Nie łącz go z innymi suplementami selenu i nie przekraczaj 255 μg ze wszystkich źródeł; w ciąży, w czasie karmienia, przy stałych lekach i u osób niepełnoletnich zapytaj lekarza. Pozostałe preparaty znajdziesz w kategorii selen w sklepie Świat Supli.
Witamina D – czy ma znaczenie w Hashimoto?
Znaczenie ma głównie przy niedoborze: tylko wtedy w jednej metaanalizie zmieniły się przeciwciała anty-TPO, a w metaanalizie z placebo nie wykazano istotnego spadku, więc dowody są niespójne [3] [8].
Co mówią badania?
- W omawianej metaanalizie sieciowej witamina D nie obniżyła istotnie anty-TPO ani anty-TG [3].
- Metaanaliza Luo i wsp. z 2025 roku (10 badań, 577 osób z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy) pokazała spadek anty-TPO i anty-TG względem wartości sprzed suplementacji, ale istotny spadek anty-TPO tylko u osób z początkowym niedoborem witaminy D i przy suplementacji trwającej co najmniej 3 miesiące; to porównanie przed i po, a nie z placebo [8].
Wnioski:
- W części analiz po suplementacji witaminą D zmieniało się stężenie przeciwciał anty-TPO i anty-TG, ale w metaanalizie z grupą placebo tego nie wykazano; zmiana przeciwciał nie dowodzi poprawy objawów ani przebiegu choroby [3] [8].
- Warto monitorować poziom witaminy D we krwi i dostosować suplementację w przypadku niedoboru. W polskich zaleceniach optymalne stężenie 25(OH)D we krwi to 30-50 ng/ml [9].
- Dawkę przy niedoborze ustala lekarz na podstawie wyniku badania; górna granica bezpiecznego spożycia witaminy D dla dorosłych to 100 μg (4000 IU) dziennie [10].
Mio-inozytol – czy warto go stosować?
Dowody są ograniczone: dla samego mio-inozytolu nie wykazano istotnego obniżenia przeciwciał, a w połączeniu z selenem wiązał się z niższym TSH tylko w analizie ogólnej, więc ewentualną próbę warto omówić z lekarzem [3].
Co mówią badania?
- Stosowanie samego mio-inozytolu nie wpływało istotnie na przeciwciała anty-TPO i anty-TG [3].
- W połączeniu z selenem mio-inozytol obniżył TSH w analizie wszystkich badań, ale bez istotnego wpływu na anty-TPO; w analizie obejmującej wyłącznie badania sześciomiesięczne nie wykazano istotnego wpływu na TSH [3].
Wnioski:
- W tej metaanalizie połączenie mio-inozytolu z selenem wiązało się z obniżeniem TSH w analizie ogólnej, lecz nie w podgrupie badań sześciomiesięcznych. Nie wykazano istotnego obniżenia przeciwciał [3].
- Może być rozważany u pacjentów z Hashimoto po konsultacji z lekarzem; w badaniach z metaanalizy stosowano od 600 mg do 2 g mio-inozytolu dziennie [3].
Jeśli lekarz uzna mio-inozytol za sensowny, Świat Supli Inozytol 800 mg, 60 kapsułek zawiera 800 mg mio-inozytolu w kapsułce roślinnej (1 kapsułka dziennie według karty). Badania nie oceniały tego preparatu. Producent nie zaleca go dzieciom, kobietom w ciąży ani karmiącym piersią. Możliwe działania niepożądane i interakcje omawiamy w tekście o skutkach ubocznych inozytolu.
Inne potencjalne suplementy w Hashimoto
- Cynk: bierze udział w metabolizmie hormonów tarczycy, m.in. wpływa na aktywność dejodynaz oraz syntezę TRH i TSH [11]. Opis funkcji składnika nie jest dowodem korzyści z suplementacji, a jednoznacznych dowodów na jej skuteczność u pacjentów z Hashimoto nie ma.
- Magnez: w rejestrze UE dopuszczono oświadczenie, że przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, ale nie ma dowodów na jego wpływ na Hashimoto [12].
- Żelazo: niedobór żelaza zmniejsza aktywność zależnej od hemu peroksydazy tarczycowej i zaburza syntezę hormonów tarczycy [13]. O uzupełnianiu żelaza decyduje rozpoznany niedobór i zalecenie lekarza, a nie samo Hashimoto; opis funkcji składnika nie dowodzi korzyści z suplementacji w Hashimoto.
- Kwasy omega-3: w rejestrze UE dopuszczono oświadczenie dla EPA i DHA dotyczące prawidłowej czynności serca (przy 250 mg dziennie), a ustalonej korzyści klinicznej w Hashimoto nie wykazano [12].
Wapń może pogarszać działanie leku: w badaniu na 8 zdrowych dorosłych wapń (500 mg pierwiastkowego) zmniejszył wchłanianie lewotyroksyny o około 20-25%, a autorzy zalecają przyjmować lek z odstępem od wapnia [14]. Co jeszcze wpływa na wchłanianie leku, opisaliśmy w tekście żywienie przy niedoczynności tarczycy, a dietę przy chorobie w tekście dieta przy Hashimoto.
Kreatyna a Hashimoto i tarczyca: czy można ją stosować przy chorobie tarczycy?
Kreatyna w proszku lub kapsułkach (najczęściej monohydrat) działa głównie w mięśniach szkieletowych, gdzie zwiększa stężenie kreatyny [2]. Nie jest ani jodem, ani selenem, ani hormonem, a w omówionych wyżej badaniach nad Hashimoto jej nie oceniano. Dlatego pytanie nie brzmi, czy kreatyna leczy Hashimoto, tylko czy osoba z Hashimoto może ją bezpiecznie stosować i jak czytać wyniki badań po jej włączeniu.
Czy kreatyna wpływa na hormony tarczycy?
Nie wiadomo, bo nie ma badań. Przeszukaliśmy bazę Europe PMC (29.10.2026) pod kątem kreatyny u osób z Hashimoto i niedoczynnością tarczycy i nie znaleźliśmy żadnego badania klinicznego, które oceniałoby TSH, fT4 lub fT3 po suplementacji kreatyną w tych chorobach. W internecie krąży informacja o niewielkich zmianach T3 i T4 po kilku tygodniach kreatyny; nie udało nam się odnaleźć publikacji źródłowej, więc nie opieramy na niej wniosków. Jednocześnie przeglądy badań nie opisują poważnych działań niepożądanych kreatyny przy zalecanych dawkach u zdrowych dorosłych [2] [1]. Oznacza to: stosuj kreatynę tylko przy wyrównanej chorobie, powiedz o niej lekarzowi prowadzącemu i zapytaj, czy przy najbliższej kontroli potrzebne są dodatkowe badania poza TSH, które lekarz dobiera do Twojej sytuacji.
Kreatyna, kreatynina i objawy mięśniowe: jak czytać wyniki
Kreatyna i niedoczynność tarczycy mogą zmieniać ten sam wynik krwi, czyli kreatyninę, i trudno je rozróżnić bez wiedzy lekarza. Poniższa tabela pokazuje, co mówią źródła.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Wynik lub objaw | Co pokazują źródła | Co zrobić |
|---|---|---|
| Kreatynina we krwi | Przy ciężkiej niedoczynności bywa wyższa: w badaniu 24 osób z niedoczynnością wywołaną na czas diagnostyki raka tarczycy średnia wartość wzrosła ze 76 do 103 µmol/l, a po wyrównaniu spadała [5]. Kreatyna także może ją podnieść: w przeglądzie badań w 12 nie było wzrostu, w 8 wzrost mieścił się w normie, a w 2 przekroczył normę; przejściowy wzrost nie musi oznaczać pogorszenia pracy nerek [1]. | Powiedz lekarzowi i laboratorium, że przyjmujesz kreatynę; nie oceniaj wyniku samodzielnie. |
| TSH i fT4 | TSH jest podstawowym wskaźnikiem kontroli leczenia pierwotnej niedoczynności [6]; czy potrzebne jest też fT4, lekarz ocenia zależnie od sytuacji klinicznej. Brak badań z kreatyną u osób z Hashimoto, doniesienia o zmianach T3 i T4 nie zostały potwierdzone. | Wykonuj badania w terminach, które wyznaczył lekarz, i informuj go o zmianie suplementów. |
| Osłabienie i bóle mięśni | Przy nowo rozpoznanej niedoczynności 79% osób miało dolegliwości nerwowo-mięśniowe, a 38% klinicznie stwierdzone osłabienie mięśni [15]. | Ciemny mocz z nasilonym bólem lub osłabieniem mięśni wymaga pilnej oceny medycznej, a nie czekania na rutynową kontrolę; każde utrzymujące się osłabienie lub bóle mięśni zgłoś lekarzowi i nie zaczynaj kreatyny, dopóki przyczyna nie jest jasna. |
Przestrogą jest opis przypadku 16-latka z ciężką autoimmunologiczną niedoczynnością (TSH powyżej 100 μIU/ml), u którego objawy mięśniowe, rozpad mięśni i ostre uszkodzenie nerek wystąpiły w kontekście skrajnej diety, odwodnienia i przyjmowania kreatyny; po nawodnieniu i leczeniu lewotyroksyną stan się poprawił, a autorzy podkreślają rolę niedoczynności [16]. To pojedynczy opis, który nie dowodzi, że kreatyna spowodowała chorobę; pokazuje, dlaczego przy nasilonych objawach mięśniowych lekarz powinien sprawdzić także tarczycę.
Kiedy kreatyna ma sens przy Hashimoto, a kiedy poczekać?
Kreatyna ma sens, gdy jesteś dorosłą osobą trenującą siłowo lub interwałowo: w rejestrze UE dopuszczono oświadczenie, że kreatyna zwiększa wydolność fizyczną podczas kolejnych krótkich, intensywnych serii ćwiczeń przy spożyciu 3 g dziennie [12]. Jak ćwiczyć przy Hashimoto, opisaliśmy w tekście jak trenować z chorobą Hashimoto. Jeśli nie trenujesz, nie ma powodu zaczynać od kreatyny: porozmawiaj z lekarzem o tym, jakie badania są Ci potrzebne: lekarz dobiera je do rozpoznania, objawów i ryzyka niedoborów. Anty-TPO służy przede wszystkim do rozpoznania choroby i nie jest samodzielną podstawą do suplementacji, a leczenie niedoczynności monitoruje się głównie przez TSH. Czy selen lub witamina D z sekcji powyżej mają sens, oceni lekarz.
Poczekaj z kreatyną, gdy niedoczynność nie jest wyrównana albo masz niewyjaśnione osłabienie mięśni, a także gdy jesteś w ciąży, karmisz piersią, nie masz jeszcze 18 lat, masz chorobę nerek lub przyjmujesz stałe leki; w tych sytuacjach decyzję podejmuje lekarz. W nadczynności tarczycy lub w fazie nadczynności Hashimoto również zostaw decyzję lekarzowi: nie znaleźliśmy badań kreatyny w tych stanach.
Jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań, wystarczy zwykły monohydrat kreatyny, na przykład BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g: porcja 3,4 g mikronizowanego monohydratu mieści się w typowym zakresie 3-5 g dziennie [1], a producent zaleca 1 porcję dziennie i nie przekraczać zalecanej porcji. Szersze porównanie produktów znajdziesz w rankingu kreatyn, a w kategorii kreatyny w sklepie Świat Supli pozostałe formy. Dla kobiet po 40. roku życia przygotowaliśmy tekst kreatyna dla kobiet po 40.
Kreatyna a lewotyroksyna: czy brać razem?
Nie znaleźliśmy badań interakcji kreatyny z lewotyroksyną. Wiadomo natomiast, że preparaty z wapniem zmniejszają wchłanianie leku o około 20-25% [14], dlatego lek przyjmuje się według ulotki, a preparaty z wapniem z odstępem. Kreatyna nie jest preparatem wapnia, a na podstawie odnalezionych badań nie ustalono jej interakcji z lewotyroksyną. Lewotyroksynę przyjmuj zgodnie z ulotką i zaleceniami lekarza, a skład wszystkich stosowanych preparatów omów z lekarzem lub farmaceutą.
Jak bezpiecznie suplementować selen i inne składniki?
- Przed rozpoczęciem suplementacji lekarz dobiera potrzebne badania do Twojej sytuacji klinicznej i rozważanego suplementu; rutynowe oznaczanie wszystkich składników nie jest konieczne i samo w sobie nie chroni przed działaniami niepożądanymi.
- Selen najlepiej dostarczać z pożywienia, ale jeśli to niemożliwe, można rozważyć suplementację; regularne jedzenie dużych ilości orzechów brazylijskich także może przekroczyć górny poziom selenu [7].
- Należy unikać nadmiaru suplementów, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar mogą być szkodliwe dla zdrowia [7] [10].
- Preparaty z wapniem przyjmuj z odstępem od lewotyroksyny [14]; o pozostałe suplementy mineralne zapytaj lekarza lub farmaceutę.
- W ciąży, w czasie karmienia, u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i stałych lekach skonsultuj każdy suplement z lekarzem.
Produkty z tego tekstu
Selen, mio-inozytol i monohydrat kreatyny w sklepie Świat Supli; przed włączeniem skonsultuj je z lekarzem.



Najczęstsze pytania o suplementy przy Hashimoto i kreatynę
Czy kreatynę można brać przy Hashimoto?
Dorosła osoba z wyrównanym Hashimoto, która trenuje, może ją stosować po konsultacji z lekarzem, w typowej dawce 3-5 g dziennie [1]. Nie ma badań kreatyny u osób z Hashimoto, a bezpieczeństwo potwierdzono u zdrowych dorosłych i w kilku grupach chorych [2], dlatego przy niewyrównanej chorobie, w ciąży, w czasie karmienia, u osób niepełnoletnich i z chorobą nerek decyzję podejmuje lekarz.
Czy kreatyna przy niedoczynności tarczycy zmienia TSH?
Nie ma badań, które by to sprawdzały, więc nie można odpowiedzieć liczbą. Dlatego warto powiedzieć lekarzowi o kreatynie i zapytać, czy przy najbliższej planowej kontroli potrzebne są dodatkowe badania poza TSH.
Czy kreatyna podnosi kreatyninę i czy to znaczy, że mam chore nerki?
Kreatyna może podnieść kreatyninę, ale przejściowy wzrost nie musi oznaczać pogorszenia pracy nerek [1]. Kreatynina bywa też wyższa przy niedoczynności tarczycy [5], więc o suplemencie powiedz lekarzowi przed badaniem, a wynik oceni on.
Czy kreatyna jest odpowiednia przy nadczynności tarczycy?
Nie znaleźliśmy badań kreatyny w nadczynności tarczycy. Osłabienie mięśni jest częste także w tej chorobie: w badaniu nowo rozpoznanych przypadków klinicznie stwierdzono je u 62% osób [15], więc przy nadczynności decyzję o suplementach zostaw lekarzowi.
Który suplement ma największe dowody przy Hashimoto?
Selen: w metaanalizach obniżał przeciwciała anty-TPO, ale pewność dowodów dla tego wyniku oceniono jako niską, przy dużej zmienności wyników [3] [4]. Dotyczy to przeciwciał, a nie wyleczenia choroby, a dawka z suplementów razem z dietą nie powinna przekraczać 255 μg dziennie [7].
Czy brać selen razem z witaminą D i mio-inozytolem?
Metaanaliza sieciowa porównywała te suplementy osobno oraz selen z mio-inozytolem; to połączenie nie obniżyło istotnie przeciwciał, a w analizie obejmującej wyłącznie badania sześciomiesięczne nie wykazano istotnego wpływu na TSH [3]. Witaminę D dobiera się do wyniku 25(OH)D [9]. O łączeniu kilku suplementów zdecyduj z lekarzem.
Podsumowanie – jakie suplementy mają realne korzyści przy Hashimoto?
- Tylko selen obniżył przeciwciała w metaanalizie sieciowej (anty-TPO i anty-TG), a w drugiej metaanalizie anty-TPO; to wskaźnik, nie wyleczenie [3] [4].
- Witamina D: w części analiz zmieniało się stężenie anty-TPO, ale dowody są niespójne i nie dowodzą poprawy objawów [3] [8].
- Mio-inozytol w połączeniu z selenem wiązał się z niższym TSH w analizie ogólnej, a w analizie badań sześciomiesięcznych nie wykazano istotnego wpływu [3].
- Kreatyna nie jest suplementem na Hashimoto; może ją stosować wyrównana, trenująca osoba dorosła po konsultacji z lekarzem, a wynik kreatyniny trzeba czytać razem z lekarzem [1] [5].
- Inne suplementy, takie jak cynk, magnez i kwasy Omega-3, mogą wspierać organizm, ale nie mają jednoznacznego wpływu na Hashimoto.
Najważniejsze: Przed wprowadzeniem suplementacji skonsultuj się z lekarzem, który zdecyduje, czy i jakie badania są potrzebne w Twojej sytuacji. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Źródła
- Antonio J. i wsp., 2021, Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?, Journal of the International Society of Sports Nutrition 18:13 (dawka 3-5 g dziennie lub 0,1 g/kg masy ciała dobrze tolerowana; po ponad 20 latach badań brak działań niepożądanych dla nerek przy zalecanych dawkach; przejściowy wzrost kreatyniny przy kreatynie zwykle nie oznacza pogorszenia pracy nerek, a kreatyninę i szacowany współczynnik filtracji u osób suplementujących kreatynę trzeba interpretować ostrożnie; przegląd Persky i Rawson: w 12 badaniach brak wzrostu kreatyniny, w 8 wzrost w normie, w 2 powyżej normy): doi.org
- Kreider R.B. i wsp., 2017, International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine, Journal of the International Society of Sports Nutrition 14:18 (przegląd: suplementacja kreatyną zwiększa stężenie kreatyny w mięśniach; krótko i długo trwająca suplementacja, do 30 g dziennie przez 5 lat, była bezpieczna i dobrze tolerowana u zdrowych osób i w kilku grupach chorych od niemowląt po osoby starsze): doi.org
- Peng B. i wsp., 2024, Effects of different supplements on Hashimoto’s thyroiditis: a systematic review and network meta-analysis, Frontiers in Endocrinology 15:1445878 (10 badań z udziałem osób z Hashimoto i prawidłową czynnością tarczycy; selen vs placebo: obniżenie TPOAb, SMD -2,44, 95% CI -4,19 do -0,69, i TgAb, SMD -2,76, 95% CI -4,50 do -1,02; mio-inozytol, witamina D osobno oraz selen z mio-inozytolem w 6 miesięcy bez istotnego spadku TPOAb i TgAb; selen z mio-inozytolem obniżał TSH w analizie ogólnej, SMD -1,53, 95% CI -2,99 do -0,08, czego nie potwierdzono w analizie badań 6-miesięcznych; dawki w badaniach: selen 83-200 µg, mio-inozytol 600 mg-2 g dziennie, witamina D 4000 IU; autorzy zalecają selen jako leczenie uzupełniające): doi.org
- Huwiler V.V. i wsp., 2024, Selenium Supplementation in Patients with Hashimoto Thyroiditis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials, Thyroid 34(3):295-313 (35 włączonych badań; selen obniżył TPOAb, SMD -0,96, 95% CI -1,36 do -0,56, i TSH u osób bez lewotyroksyny, SMD -0,21; bez istotnych zmian TgAb, fT4, fT3, objętości tarczycy; działania niepożądane porównywalne z kontrolą; pewność dowodów: umiarkowana dla TSH i fT4, niska dla TPOAb i TgAb, bardzo niska dla fT3 (tabela 2); duża zmienność wyników TPOAb, I² = 90%, 29 kohort): doi.org
- Kreisman S.H., Hennessey J.V., 1999, Consistent reversible elevations of serum creatinine levels in severe hypothyroidism, Archives of Internal Medicine 159(1):79-82 (24 osoby, 29 epizodów niedoczynności wywołanej na czas diagnostyki raka tarczycy; kreatynina wyższa w niedoczynności w 26 z 29 epizodów, średnio 103 vs 76 µmol/l, odwracalnie po wyrównaniu; badanie ciężkiej, krótkotrwałej niedoczynności jatrogennej, nie przewlekłego Hashimoto): doi.org
- Jonklaas J. i wsp., 2014, Guidelines for the treatment of hypothyroidism: prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement, Thyroid 24(12):1670-1751 (wytyczne: lewotyroksyna pozostaje standardem leczenia niedoczynności tarczycy; brak mocnych dowodów na przewagę innych preparatów; TSH jako podstawowy wskaźnik monitorowania): doi.org
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for selenium, EFSA Journal 21(1):e07704 (górny poziom bezpiecznego spożycia 255 µg selenu dziennie dla dorosłych, także w ciąży i w czasie karmienia; punkt końcowy: łysienie; przekroczyć go mogą regularnie stosujący suplementy z wysoką dawką selenu i regularnie jedzący orzechy brazylijskie): doi.org
- Luo D. i wsp., 2025, The impacts of vitamin D supplementation on serum levels of thyroid autoantibodies in patients with autoimmune thyroid disease: a meta-analysis, PeerJ 13:e19541 (10 badań klinicznych, 577 osób z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy; spadek TPOAb i TgAb względem wartości sprzed suplementacji, nie w porównaniu z placebo; istotny spadek TPOAb tylko przy początkowym niedoborze witaminy D i suplementacji co najmniej 3 miesiące; dawki 2800-60000 IU na tydzień): doi.org
- Płudowski P. i wsp., 2023, Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland, Nutrients 15(3):695 (niedobór: poniżej 20 ng/ml, stężenie suboptymalne 20-30 ng/ml, optymalne 30-50 ng/ml 25(OH)D w surowicy): doi.org
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin D, EFSA Journal 21(8):e08145 (górny poziom bezpiecznego spożycia 100 µg witaminy D dziennie dla dorosłych, w tym kobiet w ciąży i karmiących, oraz młodzieży 11-17 lat): doi.org
- Severo J.S. i wsp., 2019, The Role of Zinc in Thyroid Hormones Metabolism, International Journal for Vitamin and Nutrition Research 89(1-2):80-88 (przegląd narracyjny: cynk uczestniczy w metabolizmie hormonów tarczycy przez wpływ na aktywność dejodynaz oraz syntezę TRH i TSH; opis funkcji, nie dowód korzyści z suplementacji w Hashimoto): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dz.U. UE L 136 z 25.5.2012 (kreatyna: zwiększa wydolność fizyczną podczas następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń; korzystne działanie przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie przez dorosłych; magnez: przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego; EPA i DHA: przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, korzystne działanie przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie; odczyt 29.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Zimmermann M.B., Köhrle J., 2002, The impact of iron and selenium deficiencies on iodine and thyroid metabolism: biochemistry and relevance to public health, Thyroid 12(10):867-878 (przegląd: niedobór żelaza zmniejsza aktywność zależnej od hemu peroksydazy tarczycowej i osłabia syntezę hormonów tarczycy; opis funkcji i skutków niedoboru, nie dowód korzyści z suplementacji u osób z Hashimoto): doi.org
- Zamfirescu I., Carlson H.E., 2011, Absorption of levothyroxine when coadministered with various calcium formulations, Thyroid 21(5):483-486 (8 zdrowych dorosłych, jednorazowa dawka lewotyroksyny z 500 mg wapnia pierwiastkowego jako węglan, cytrynian lub octan; spadek wchłaniania o około 20-25%; zalecenie rozdzielenia leku i preparatów wapnia): doi.org
- Duyff R.F. i wsp., 2000, Neuromuscular findings in thyroid dysfunction: a prospective clinical and electrodiagnostic study, Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry 68(6):750-755 (dorośli z nowo rozpoznaną dysfunkcją tarczycy; niedoczynność: 79% dolegliwości nerwowo-mięśniowych, 38% osłabienie mięśni, po roku leczenia 13% nadal z osłabieniem; nadczynność: 67% dolegliwości, 62% osłabienie): doi.org
- Abdulsalam T.A., Ismail R., 2026, Reversible Acute Kidney Injury and Rhabdomyolysis Due to Severe Autoimmune Hypothyroidism in an Adolescent Using Creatine Supplements, Cureus 18:e100875 (opis przypadku 16-latka: TSH powyżej 100 μIU/ml, dodatnie anty-TPO i anty-TG, podwyższona kreatynina i CK, skrajna dieta, odwodnienie i kreatyna; poprawa po nawodnieniu, lewotyroksynie i odstawieniu kreatyny; pojedynczy przypadek, nie dowodzi związku przyczynowego): doi.org



