DHT (dihydrotestosteron) to androgen, który powstaje z testosteronu pod wpływem enzymu 5α-reduktazy i spośród naturalnych androgenów najsilniej pobudza receptor androgenowy, czyli białko w komórkach odbierające sygnał androgenów [1]. We krwi jest go około dziesięć razy mniej niż testosteronu, ale w prostacie i skórze powstaje na miejscu, więc wynik z krwi nie opisuje tego, co dzieje się w tkankach [1]. DHT odpowiada za rozwój męskich zewnętrznych narządów płciowych przed urodzeniem [2], a u dorosłych bierze udział we wzroście prostaty i w łysieniu androgenowym u osób podatnych [1]. Tabletki DHT-19, o które pyta wielu czytelników, są natomiast reklamowane i oferowane w internecie jako suplement diety, a nie lek; ich tożsamości, etykiety i statusu nie udało się niezależnie potwierdzić [3] [4].
Świat Supli to sklep z suplementami diety. W tym artykule pokazujemy produkty z naszej oferty tylko tam, gdzie odpowiadają potrzebie żywieniowej albo treningowej czytelnika; nie sprzedajemy hormonów ani leków. Jeśli masz objawy ze strony prostaty albo przyjmujesz lek blokujący DHT, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.
Spis treści
1. DHT: co to jest i za co odpowiada
Dihydrotestosteron to hormon z grupy androgenów, który organizm wytwarza z testosteronu za pomocą enzymu 5α-reduktazy. Enzym ten występuje w dwóch głównych odmianach: typ II działa przede wszystkim w prostacie, typ I w skórze, a oba w wątrobie [1]. DHT wiąże receptor androgenowy około 4 razy silniej niż testosteron, odłącza się od niego około 3 razy wolniej, przeprowadza receptor w stan wiązania DNA i zwiększa jego ilość w komórce; te cztery cechy czynią z niego najsilniejszy naturalny androgen [1].
U dorosłych mężczyzn stężenie DHT we krwi wynosi około jednej dziesiątej stężenia testosteronu całkowitego [1]. DHT wiąże się też z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG) około 5 razy silniej niż testosteron, więc frakcja wolnego DHT we krwi jest bardzo mała [1]. Z tego powodu DHT nie jest tym samym co wolny testosteron: to osobny hormon, a nie niezwiązana część testosteronu.
Najlepiej rolę DHT pokazuje rzadka wada wrodzona. U osób z dziedzicznym niedoborem 5α-reduktazy, opisanych przez Imperato-McGinley i wsp. w 1974 r., w życiu płodowym nie dochodzi do pełnej maskulinizacji zewnętrznych narządów płciowych mimo prawidłowego testosteronu, a w okresie dojrzewania następuje wirylizacja, czyli rozwój męskich cech płciowych [2]. U dorosłych DHT wytwarzany w tkankach uczestniczy we wzroście prostaty, w produkcji łoju i w łysieniu androgenowym; dowodem jest skuteczność leków blokujących 5α-reduktazę oraz obserwacja, że u osób z wrodzonym niedoborem tego enzymu nie rozwija się łysienie androgenowe [1].
Spośród składników odżywczych związek z gospodarką androgenową ma potwierdzony w prawie żywnościowym tylko cynk: pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi, co jest dopuszczonym w UE oświadczeniem zdrowotnym [5]. Produkty z cynkiem znajdziesz w kategorii cynk w sklepie Świat Supli; kiedy taki suplement ma sens, opisujemy w module o uzupełnianiu diety.
2. DHT-19: co to jest i czy to lek na prostatę
DHT-19 (pisane też DHT19) jest oferowany przez sklepy internetowe i serwisy aukcyjne jako suplement diety w kapsułkach, a nie lek [3] [4]. Według strony jednego ze sprzedawców opakowanie zawiera 20 kapsułek, produkt nie jest dostępny w aptekach stacjonarnych, a jako skład podany za producentem wymienia sole magnezowe kwasów tłuszczowych, diglicynian magnezu, glukonian cynku i skrobię kukurydzianą, bez ilości składników [3]. Inna strona sprzedażowa zaznacza, że dokładny skład nie został szczegółowo opisany, że produkt jest suplementem diety, a nie lekiem, i że opinii lekarzy o nim nie dało się zweryfikować [4]. Nie dotarliśmy do etykiety ani do identyfikacji producenta, więc składu i tożsamości produktu nie udało się niezależnie potwierdzić.
W Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma produktu o nazwie DHT ani produktu leczniczego z androstanolonem, czyli farmaceutyczną postacią DHT (stan na 1.10.2026) [6]. W bazie Europe PMC wyszukiwanie nazw DHT19, DHT-19 i DHT 19 nie zwróciło żadnej pracy o tym produkcie (1.10.2026) [7]. Nie znaleźliśmy więc badań, które pokazywałyby, że DHT-19 zmniejsza prostatę, poprawia strumień moczu albo wpływa na stężenie hormonu DHT. Nazwa produktu nie oznacza, że zawiera on ten hormon ani że go blokuje.
Co z tego wynika dla czytelnika: suplement diety nie może zgodnie z prawem leczyć ani zapobiegać chorobom, a dla cynku jedyne dopuszczone oświadczenia dotyczą zwykłych funkcji organizmu, m.in. utrzymania prawidłowego poziomu testosteronu we krwi, płodności i funkcji rozrodczych [5]. Dla przerostu prostaty żadne oświadczenie zdrowotne nie istnieje [5]. Jeśli masz słabszy strumień moczu, częściej oddajesz mocz albo wstajesz w nocy, objawy te wymagają wizyty u lekarza, a krew w moczu, ból przy oddawaniu moczu lub niemożność oddania moczu wymagają pilnej pomocy [8]. Czym jest hormon DHT i co naprawdę wiadomo o jego związku z prostatą, opisujemy w kolejnych sekcjach.
3. DHT a testosteron: różnice
DHT i testosteron działają przez ten sam receptor androgenowy, ale różnią się siłą działania, miejscem powstawania i losem w organizmie. Testosteron może zostać przekształcony w estradiol przez aromatazę, czyli enzym przekształcający androgeny w estrogeny, a DHT tej przemianie nie ulega, dlatego w badaniach klinicznych nazywa się go androgenem nieulegającym aromatyzacji [9].
| Cecha | Testosteron | DHT |
|---|---|---|
| Skąd się bierze | Wydzielany przez jądra do krwi [1] | Powstaje z testosteronu w tkankach: prostata, skóra, wątroba [1] |
| Siła wiązania z receptorem androgenowym | Punkt odniesienia [1] | Około 4 razy większe powinowactwo, około 3 razy wolniejsza dysocjacja [1] |
| Stężenie we krwi u dorosłego mężczyzny | Punkt odniesienia [1] | Około jedna dziesiąta stężenia testosteronu [1] |
| Wiązanie z SHBG | Punkt odniesienia [1] | Około 5 razy silniejsze, bardzo mała frakcja wolna [1] |
| Przemiana w estradiol | Tak, przez aromatazę [9] | Nie [9] |
| Co mówi wynik z krwi o tkankach | Częściowo [1] | Niewiele: stężenia w tkankach są w dużej mierze niezależne od krwi [1] |
Źródła danych w tabeli: przegląd Swerdloffa i wsp. [1] oraz badanie Idana i wsp. z żelem DHT [9].
3.1. DHT a sterydy anaboliczne
Część syntetycznych sterydów anaboliczno-androgennych to chemiczne pochodne DHT. Mesterolon (Proviron) i drostanolon (Masteron) to metylowe pochodne DHT z grupą metylową odpowiednio w pozycji 1α i 2α [10], a oksandrolon (Anavar) to pochodna DHT z grupą 17α-metylową, która umożliwia podawanie doustne [11]. Sam DHT pod nazwą androstanolon figuruje na liście substancji zabronionych 2026 w klasie S1.1 sterydów anaboliczno-androgennych, zabronionych w sporcie w każdym czasie [12]. Opisujemy te substancje osobno: mesterolon (Proviron), drostanolon (Masteron), oksandrolon (Anavar), a przegląd całej grupy znajdziesz we wpisie o najczęściej stosowanych sterydach anabolicznych. Świat Supli nie sprzedaje sterydów i nie zachęca do ich stosowania.
4. DHT a libido i erekcja: co pokazują badania
DHT bierze udział w utrzymaniu prawidłowych funkcji seksualnych, ale badania nie potwierdzają, że jego wyższe stężenie daje większe pożądanie. Dowody pochodzą z dwóch stron: z obserwacji mężczyzn, u których DHT obniżono lekami, i z badań, w których DHT podawano w żelu. Które składniki suplementów na libido mają badania u ludzi, porównujemy w rankingu suplementów na libido dla mężczyzn, a osobno opisujemy tribulus terrestris.
Blokowanie przemiany testosteronu w DHT inhibitorami 5α-reduktazy (finasteryd, dutasteryd) wiąże się z zaburzeniami seksualnymi u części mężczyzn. W przeglądzie Swerdloffa i wsp. odsetek nowych zaburzeń erekcji i spadku libido u leczonych z powodu łagodnego rozrostu prostaty wynosił 5–9% [1]. Metaanaliza Liu i wsp. z 2016 r. objęła 17 badań randomizowanych z 17 494 uczestnikami: u mężczyzn z rozrostem prostaty ryzyko względne zaburzeń seksualnych wyniosło 2,56 (przedział ufności 1,48–4,42), zaburzeń erekcji 1,55 (1,14–2,12), a spadku libido 1,69 (1,03–2,79); u mężczyzn leczonych z powodu łysienia ryzyko względne zaburzeń seksualnych wyniosło 1,21 (0,85–1,72) i nie było istotne statystycznie [13].
Z drugiej strony podawanie DHT nie zwiększa pożądania. W badaniu Kuneliusa i wsp. z 2002 r. 120 mężczyzn w wieku 50–70 lat z objawami niedoboru androgenów otrzymywało przez 6 miesięcy żel z DHT albo placebo: poranne erekcje poprawiły się przejściowo w 3. miesiącu, zdolność utrzymania erekcji była lepsza niż w grupie placebo, a ogólne samopoczucie nie różniło się między grupami [14]. W badaniu Sartoriusa i wsp. z 2014 r. 114 zdrowych mężczyzn po 50. roku życia stosowało żel z DHT albo placebo przez 24 miesiące: DHT nie wpłynął na 32 z 33 miar funkcji seksualnych i nastroju, a jedyną istotną zmianą był łagodny spadek ogólnego pożądania, który ustąpił po zakończeniu leczenia; z gorszą funkcją seksualną wiązały się wiek i wyższy wskaźnik masy ciała [15]. Obie grupy badanych to mężczyźni po 50. roku życia, więc wyników nie można przenosić wprost na młodszych [14] [15].
Opisy z forów o erekcjach twardych jak stal przy wysokim DHT nie mają potwierdzenia w tych badaniach. Jeśli masz zaburzenia erekcji lub spadek libido, potrzebne są badania hormonalne i lekarz, a nie podnoszenie DHT na własną rękę.
5. DHT a prostata
DHT wytwarzany w prostacie przez 5α-reduktazę typu II uczestniczy we wzroście tego gruczołu, ale podwyższone stężenie DHT we krwi nie zwiększało wzrostu prostaty w badaniach kontrolowanych [1] [9]. Te dwa fakty nie są sprzeczne: działanie DHT w prostacie zależy od miejscowego metabolizmu, dlatego samo stężenie we krwi nie pozwala ocenić jego działania w gruczole [1].
Skuteczność blokowania DHT w prostacie pokazało badanie PLESS: u 3040 mężczyzn z objawami i powiększoną prostatą leczonych 4 lata finasterydem albo placebo operacji wymagało 5% leczonych wobec 10% w grupie placebo, ostre zatrzymanie moczu wystąpiło u 3% wobec 7%, a nasilenie objawów spadło o 3,3 punktu wobec 1,3 punktu [16]. Z kolei w badaniu Idana i wsp. z 2010 r. u 114 zdrowych mężczyzn po 50. roku życia objętość prostaty rosła z wiekiem w ciągu 24 miesięcy obserwacji (całkowita o 29%), ale podawanie DHT w żelu nie miało na ten wzrost wpływu; stężenie PSA, czyli antygenu swoistego dla prostaty, rosło z czasem o 15% niezależnie od leczenia [9]. Autorzy zaznaczają, że brak wpływu na wzrost prostaty nie wyklucza wpływu na przebieg raka prostaty [9].
Objawy łagodnego rozrostu prostaty to m.in. słabszy strumień moczu, przerywane oddawanie moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, częstsze oddawanie moczu i wstawanie w nocy; z takimi objawami należy zgłosić się do lekarza, bo mogą mieć też inne, poważniejsze przyczyny [8]. Rozpoznanie i leczenie prowadzi urolog; suplementy diety, w tym produkty z cynkiem, nie leczą rozrostu prostaty.
6. DHT a łysienie androgenowe
Łysienie androgenowe polega na stopniowej miniaturyzacji mieszków włosowych pod wpływem androgenów u osób predysponowanych genetycznie; to choroba wielogenowa, w której zidentyfikowano kilka miejsc w genomie związanych z podatnością, m.in. w rejonie genu receptora androgenowego na chromosomie X [17]. Rolę androgenów i DHT potwierdzają skuteczność leków blokujących 5α-reduktazę, brak łysienia androgenowego u osób z wrodzonym niedoborem tego enzymu [1] oraz historyczne obserwacje, że łysienie androgenowe nie rozwijało się u mężczyzn wykastrowanych przed dojrzewaniem [17]. Sam poziom DHT we krwi nie rozstrzyga, czy ktoś wyłysieje: decyduje wrażliwość mieszków i hormon powstający w skórze [1] [17].
Finasteryd w dawce 1 mg jest zarejestrowanym lekiem na łysienie androgenowe [18]. W badaniach Kaufmana i wsp. z 1998 r. u 1553 mężczyzn w wieku 18–41 lat po roku leczenia liczba włosów na polu o powierzchni 5,1 cm² była o 107 większa niż w grupie placebo, a po 2 latach o 138 (wyjściowo 876 włosów); w grupie placebo utrata włosów postępowała [19]. Przegląd systematyczny Złotowskiej i wsp. z 2026 r. podaje, że w badaniach kontrolowanych placebo zdarzenia niepożądane dotyczące sfery seksualnej zgłaszało 1,9–6,7% mężczyzn przyjmujących doustny finasteryd wobec 0,9–3,9% w grupach placebo, przy finasterydzie miejscowym 2,8% wobec 4,8% przy doustnym, a przy dutasterydzie 4,1–12,0% wobec 4,0–5,0% w grupach placebo; większość zdarzeń była łagodna i ustępowała po odstawieniu [20].
Charakterystyka produktu leczniczego Propecia (tekst z listopada 2025 r.) ostrzega, że u pacjentów przyjmujących finasteryd zgłaszano zmiany nastroju, nastrój depresyjny, depresję i rzadziej myśli samobójcze; w razie takich objawów leczenie należy przerwać i zgłosić się do lekarza [18]. Dokument wymienia też zaburzenia seksualne, w tym obniżone libido oraz zaburzenia erekcji i ejakulacji, a po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano ich utrzymywanie się po przerwaniu leczenia oraz przypadki raka piersi u mężczyzn [18]. Analiza bazy zgłoszeń działań niepożądanych z ponad 140 krajów wykazała nieproporcjonalnie częste zgłoszenia samobójczości i depresji przy finasterydzie, najsilniej u osób w wieku 18–44 lat; autorzy podkreślają, że takie dane nie dowodzą związku przyczynowego [21]. Finasteryd i dutasteryd to leki na receptę; decyzję o leczeniu łysienia podejmuje się z dermatologiem po omówieniu korzyści i ryzyka. Nie opisujemy tu schematów stosowania ani substancji eksperymentalnych z internetu, bo nie mają badań bezpieczeństwa u ludzi.
7. Czy da się podnieść DHT: żel z DHT, kreatyna, cynk
Nie ma bezpiecznego, sprawdzonego sposobu na podniesienie DHT w celu poprawy libido, a badania nie pokazują, żeby wyższe DHT dawało taką korzyść [15]. Poniżej trzy metody, o które pytacie najczęściej.
Żel i krem z DHT. Preparaty z DHT do stosowania na skórę były badane jako forma terapii androgenowej u mężczyzn po 50. roku życia [9] [14]. W badaniu Idana i wsp. DHT w żelu przez 24 miesiące obniżył stężenia testosteronu, estradiolu oraz hormonów przysadki, luteinizującego (LH) i folikulotropowego (FSH), co wskazuje na zahamowanie własnej osi hormonalnej, obniżył gęstość mineralną kości kręgosłupa o 1,4%, podniósł hemoglobinę o 7% i zwiększył masę beztłuszczową o 2,4% przy spadku masy tłuszczowej o 5,2%; 8 uczestników przerwało udział z powodu wzrostu hematokrytu, czyli udziału krwinek czerwonych w objętości krwi [9]. W badaniu Kuneliusa i wsp. hemoglobina wzrosła ze 146,0 do 154,8 g/l, a hematokryt z 43,5% do 45,8% [14]. Żel może przenieść hormon na inną osobę przez kontakt ze skórą: po nałożeniu myje się ręce i zakrywa leczone miejsce, szczególną ostrożność zaleca się przy kontakcie z dziećmi i osobami w ciąży, a po przypadkowym narażeniu należy umyć skórę i skonsultować się z lekarzem [22]. W Polsce nie ma produktu leczniczego z DHT dopuszczonego do obrotu w sprawdzonym rejestrze (stan na 1.10.2026) [6], a androstanolon jest zabroniony w sporcie w każdym czasie [12]. Na podstawie samej oferty internetowej nie da się potwierdzić składu, jakości ani legalności kremu czy żelu z DHT, a jego stosowanie oznacza zahamowanie własnej produkcji hormonów bez kontroli lekarza.
Kreatyna. Pogląd, że kreatyna podnosi DHT i powoduje łysienie, pochodzi z jednego badania. Van der Merwe i wsp. w 2009 r. u 20 rugbystów w układzie krzyżowym zmierzyli wzrost DHT o 56% po 7 dniach ładowania kreatyną i o 40% powyżej wartości wyjściowej po 14 dniach dawki podtrzymującej, bez zmiany testosteronu [23]. Przegląd Antonio i wsp. z 2021 r., opublikowany w czasopiśmie Międzynarodowego Towarzystwa Żywienia Sportowego, podkreśla, że wyniku tego nie powtórzono, wartości DHT mieściły się w zakresie normy, w 12 innych badaniach kreatyna nie zmieniała testosteronu, a żadne badanie nie opisało łysienia po kreatynie; według autorów dostępne dowody nie wskazują, że kreatyna podnosi testosteron, wolny testosteron lub DHT ani że powoduje łysienie [24]. W randomizowanym badaniu Laka i wsp. z 2025 r. 45 trenujących siłowo mężczyzn w wieku 18–40 lat przyjmowało przez 12 tygodni monohydrat kreatyny albo placebo; u 38, którzy ukończyli badanie, nie było istotnych różnic między grupami w stężeniu DHT, stosunku DHT do testosteronu ani w gęstości i grubości włosów, przy ograniczeniu w postaci krótkiego czasu obserwacji [25]. Kreatyna nie jest więc sposobem na podniesienie DHT, a jej udokumentowane działanie dotyczy wydolności w krótkich, intensywnych wysiłkach [5].
Cynk. Cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi; to dopuszczone oświadczenie zdrowotne, które dotyczy produktów zawierających odpowiednią ilość cynku w porcji [5]. Przegląd systematyczny Te i wsp. z 2023 r., obejmujący 8 badań klinicznych i 30 badań na zwierzętach, wiąże niedobór cynku z niższym testosteronem, a suplementację z jego wzrostem, przy czym efekt zależał od wyjściowego stanu odżywienia cynkiem, dawki i czasu; badań u ludzi jest niewiele [26]. Brakuje kontrolowanych badań u ludzi, które mierzyłyby wpływ cynku na stężenie DHT. Cynk ma sens przy diecie ubogiej w ten składnik, a nie jako narzędzie do sterowania hormonem; nie łącz kilku preparatów z cynkiem.
Dla pojedynczych ekstraktów roślinnych istnieją nieliczne badania. W randomizowanym badaniu Sudeepa i wsp. z 2023 r. 80 osób z łysieniem androgenowym przydzielono do czterech ramion po 20 osób; w ramieniu doustnym standaryzowany ekstrakt z palmy sabałowej (100 mg w kapsułce 400 mg) przyjmowany przez 16 tygodni obniżył stężenie DHT w surowicy w porównaniu z placebo i zmniejszył wypadanie włosów o 29% względem wartości wyjściowej, bez istotnego wpływu na stosunek włosów w fazie wzrostu do fazy spoczynku [27]. Takie badania nie potwierdzają jednak skuteczności ani bezpieczeństwa dowolnych mieszanek z internetu ani samodzielnego sterowania DHT, dlatego nie opisujemy protokołów.
7.1. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement
Jeśli po lekturze szukasz uzupełnienia diety, poniżej dwa produkty z naszej oferty dobrane do potrzeby żywieniowej albo treningowej, a nie do hormonu: multiwitamina z cynkiem i selenem dla osób, których dieta jest uboga w te składniki, oraz kreatyna dla osób, które trenują intensywnie. Nie ma podstaw, by polecać te produkty do podnoszenia lub obniżania DHT; nie służą też do leczenia prostaty ani łysienia.
Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsułek
Porcja 2 kapsułki dostarcza m.in. 15 mg cynku (150% referencyjnej wartości spożycia), 80 µg selenu, 12 µg witaminy D, 6 mg witaminy B6 i 5 mg żelaza; opakowanie wystarcza na 45 dni.
Dla dorosłych, których dieta jest uboga w witaminy i składniki mineralne, w tym cynk i selen, np. przy dużym ograniczeniu kalorii albo diecie z małą ilością mięsa, ryb i nasion, i którzy wolą jeden preparat zamiast kilku; to, czy dieta pokrywa zapotrzebowanie, oceni dietetyk lub lekarz. Cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi oraz prawidłowej płodności i funkcji rozrodczych, a selen pomaga w prawidłowym przebiegu spermatogenezy; porcja zawiera więcej niż 15% referencyjnej wartości spożycia obu składników, której wymagają te oświadczenia [5]. To oświadczenia o zwykłej funkcji organizmu, nie o zmianie stężenia DHT ani o leczeniu prostaty.
Kapsułka z żelatyny wołowej; według producenta produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, zboża zawierające gluten, jaja, skorupiaki i ryby. Zawiera witaminę A: nie stosuj go podczas leczenia izotretynoiną. Zawiera też żelazo: przy wysokim hematokrycie uzgodnij stosowanie z lekarzem. Przed dodaniem innych preparatów z cynkiem sprawdź łączną ilość cynku z diety i suplementów. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią i u osób niepełnoletnich uzgodnij z lekarzem.
BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g
Porcja dzienna według producenta: 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, co producent deklaruje jako 3 g kreatyny; opakowanie wystarcza na 147 porcji.
Dla dorosłych, którzy trenują intensywnie, np. siłowo albo interwałowo. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; korzystny efekt występuje przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie, a oświadczenie dotyczy osób dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne [5].
Skład: mikronizowany monohydrat kreatyny; według producenta produkt wytworzono w zakładzie, który przetwarza także m.in. mleko, jaja, zboża zawierające gluten, soję, orzechy, ryby i skorupiaki. Producent podaje, że produktu nie powinny spożywać osoby poniżej 18 lat, osoby chore oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Przed badaniami krwi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz kreatynę; przy przyjmowanych lekach uzgodnij stosowanie z lekarzem.
Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje według stron produktów w dniu odczytu 1.10.2026.
7.2. Jak wybrać: podsumowanie
Przy multiwitaminie sprawdź ilość cynku w porcji i nie dubluj go z innymi preparatami, a przy kreatynie formę (monohydrat) i ilość kreatyny w porcji dziennej, bo od tych ilości zależą warunki oświadczeń [5]. Multiwitaminy znajdziesz w kategorii multiwitaminy, a kreatyny w kategorii kreatyny. Jeśli zastanawiasz się nad produktami reklamowanymi jako boostery testosteronu, ich ograniczenia opisujemy osobno w rankingu boosterów testosteronu. Jeśli stosujesz sterydy anaboliczne, suplementy, które mają sens, i badania opisujemy we wpisie suplementy na cyklu sterydowym.
Zobacz multiwitaminy w sklepie
8. Badanie DHT: normy i jak czytać wynik

Normy DHT zależą od metody i laboratorium, dlatego wynik porównuj zawsze z zakresem podanym na własnym wydruku. Najdokładniejszą metodą jest chromatografia cieczowa ze spektrometrią mas; według przeglądu Swerdloffa i wsp. zakresy referencyjne uzyskane tą metodą wynosiły 14–77 ng/dl u zdrowych mężczyzn w wieku 18–59 lat (113 osób), 23–102 ng/dl u mężczyzn poniżej 65 lat (2606 osób) i 14–92 ng/dl u mężczyzn w wieku 71–87 lat (394 osoby), a duże laboratorium komercyjne podaje zakres 11–95 ng/dl [1]. Dla przeliczenia: 1 ng/dl DHT to około 0,0345 nmol/l [1].
Pojedynczy wynik DHT z krwi mówi niewiele o tym, co dzieje się w prostacie czy skórze głowy, bo stężenia w tkankach są w dużej mierze niezależne od stężenia we krwi [1]. Popularny w internecie stosunek DHT do testosteronu nie ma zweryfikowanych progów do oceny libido ani do samodzielnego dobierania suplementów; w diagnostyce specjalistycznej stosunek testosteronu do DHT bywa używany pomocniczo, np. przy podejrzeniu wrodzonego niedoboru 5α-reduktazy typu 2, z progami zależnymi od wieku i od tego, czy badanie wykonano po stymulacji [28]. Oznaczenie DHT zleca lekarz w konkretnych sytuacjach, zwykle razem z testosteronem i hormonami przysadki; jak przygotować się do badań hormonalnych i jak czytać wyniki, opisujemy we wpisie o badaniach krwi a sterydach.
9. Objawy wysokiego i niskiego DHT
Objawy przypisywane wysokiemu DHT dotyczą działania hormonu w tkankach, a nie liczby na wydruku. Należą do nich łysienie androgenowe u osób predysponowanych [1] [17], łojotok i trądzik, w których DHT w skórze odgrywa rolę [1], oraz rozrost prostaty z objawami ze strony dróg moczowych [8] [16]. U mężczyzn leczonych androgenami w badaniach objętych przeglądem Swerdloffa i wsp. umiarkowanie podwyższone stężenie DHT we krwi nie wiązało się z większym ryzykiem chorób prostaty ani z dodatkowym ryzykiem sercowo-naczyniowym ponad obserwowane przy preparatach testosteronu; autorzy zastrzegają jednak brak dużych i długich badań o mocy wystarczającej do wykrycia subtelnych sygnałów ryzyka, więc niewykrycie ryzyka nie potwierdza bezpieczeństwa długotrwałego podnoszenia DHT ani stosowania go jako dopingu [1].
Niskie działanie DHT widać najlepiej przy jego blokowaniu lekami: u części mężczyzn pojawiają się spadek libido oraz zaburzenia erekcji i ejakulacji, w badaniach z powodu rozrostu prostaty u 5–9% leczonych [1] [13]. U osób z wrodzonym niedoborem 5α-reduktazy brakuje pełnego rozwoju zewnętrznych narządów płciowych przed urodzeniem [2], a w dorosłości nie występuje łysienie androgenowe [1]. Spadek libido u dorosłego mężczyzny ma jednak wiele przyczyn, od niedoboru testosteronu po leki, sen i nastrój, więc wymaga diagnostyki, a nie samodzielnego podnoszenia DHT.
10. Dlaczego nie podajemy protokołów i dawek
Nie podajemy protokołów ani dawek, bo DHT w żelu jest lekiem bez rejestracji w Polsce, który hamuje własną produkcję hormonów [6] [9], inhibitory 5α-reduktazy to leki na receptę z ostrzeżeniami o depresji i utrzymujących się zaburzeniach seksualnych [18], a nieliczne badania pojedynczych ekstraktów roślinnych nie potwierdzają skuteczności i bezpieczeństwa mieszanek ani samodzielnego sterowania DHT [27]. Dawki leków i ekstraktów przywołane przy omawianiu badań opisują badane interwencje i nie są zaleceniami samodzielnego stosowania.
11. Objawy alarmowe: kiedy do lekarza
- nie możesz oddać moczu w ogóle, masz krew w moczu albo ból przy oddawaniu moczu: pilna pomoc lekarska, przy całkowitym zatrzymaniu moczu szpitalny oddział ratunkowy [8],
- słabszy strumień moczu, częstsze oddawanie moczu, wstawanie w nocy, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza: wizyta u lekarza, bo objawy mogą mieć poważniejsze przyczyny niż łagodny rozrost prostaty [8],
- zmiany nastroju, obniżony nastrój lub lęk podczas przyjmowania finasterydu 1 mg: według charakterystyki produktu leczenie należy przerwać i zgłosić się do lekarza [18],
- takie same objawy podczas przyjmowania dutasterydu albo finasterydu w innej dawce: pilny kontakt z lekarzem prowadzącym, zgodnie z dokumentacją danego leku; myśli samobójcze przy którymkolwiek z tych leków: pilna pomoc medyczna u lekarza albo na szpitalnym oddziale ratunkowym; przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a w kryzysie psychicznym bez bezpośredniego zagrożenia wsparcie daje telefon 116 123,
- zaburzenia erekcji, ejakulacji lub spadek libido podczas leczenia inhibitorem 5α-reduktazy: porozmawiaj z lekarzem o kontynuacji leczenia [18],
- guzek, bolesność albo wyciek z brodawki sutkowej podczas leczenia finasterydem: zgłoś lekarzowi [18].
12. Najczęstsze pytania o DHT i DHT-19
12.1. Na co są tabletki DHT-19?
Sprzedawcy opisują DHT-19 jako suplement diety wspierający prostatę; jeden z nich wymienia za producentem składniki: sole magnezowe kwasów tłuszczowych, diglicynian magnezu, glukonian cynku i skrobię kukurydzianą, bez ilości [3], a inny pisze, że dokładny skład nie został opisany [4]. Składu i tożsamości produktu nie udało się niezależnie potwierdzić. Nie ma produktu leczniczego o tej nazwie w Rejestrze Produktów Leczniczych [6] ani badań tego produktu w bazie Europe PMC [7]. Suplement diety nie leczy rozrostu prostaty; objawy ze strony dróg moczowych wymagają lekarza [8].
12.2. Jaki jest prawidłowy poziom DHT?
Zakresy referencyjne zależą od laboratorium i metody; w przeglądzie z 2017 r. dla zdrowych mężczyzn w wieku 18–59 lat podano 14–77 ng/dl, a dla mężczyzn poniżej 65 lat 23–102 ng/dl [1]. Porównuj wynik z zakresem na własnym wydruku i omów go z lekarzem.
12.3. Za co odpowiada DHT w organizmie?
Za rozwój męskich zewnętrznych narządów płciowych przed urodzeniem [2], a u dorosłych za działanie androgenów w prostacie, skórze i mieszkach włosowych, w tym za wzrost prostaty, produkcję łoju i łysienie androgenowe u osób podatnych [1].
12.4. Jakie są objawy zbyt wysokiego poziomu DHT?
Po objawach nie można rozpoznać podwyższonego DHT we krwi. Łysienie androgenowe, łojotok, trądzik i objawy rozrostu prostaty zależą od działania DHT w tkankach i od ich wrodzonej podatności, a nie od wyniku z krwi [1] [17]; objawy ze strony dróg moczowych mają też inne możliwe przyczyny, które ocenia lekarz [8], a łysienie i zmiany skórne wymagają oceny dermatologa.
12.5. Czy DHT to wolny testosteron?
Nie. DHT to osobny hormon powstający z testosteronu, który wiąże się z SHBG około 5 razy silniej niż testosteron, więc jego frakcja wolna jest bardzo mała [1]. Wolny testosteron to niezwiązana z białkami część testosteronu.
12.6. Czy kreatyna podnosi DHT i powoduje łysienie?
Wzrost DHT po kreatynie opisano w jednym badaniu u 20 rugbystów [23]; wyniku nie powtórzono, a żadne badanie nie wykazało łysienia po kreatynie [24]. W randomizowanym badaniu z 2025 r. przez 12 tygodni nie wykryto różnic względem placebo w stężeniu DHT ani w parametrach włosów; krótka obserwacja ogranicza wnioski długoterminowe [25].
12.7. Czy DHT jest na liście antydopingowej?
Tak. Androstanolon, czyli 5α-dihydrotestosteron, jest w klasie S1.1 sterydów anaboliczno-androgennych na liście 2026 i jest zabroniony w każdym czasie [12].
13. Podsumowanie
- DHT powstaje z testosteronu przez 5α-reduktazę, wiąże receptor androgenowy około 4 razy silniej i we krwi ma stężenie około jednej dziesiątej testosteronu; o działaniu decyduje hormon powstający w tkankach [1].
- DHT-19 jest oferowany w internecie jako suplement diety; jego tożsamości i statusu nie udało się potwierdzić, nie ma wpisu w Rejestrze Produktów Leczniczych ani badań w Europe PMC, a objawy prostaty wymagają lekarza [3] [4] [6] [7] [8].
- Blokowanie DHT lekami wiąże się z zaburzeniami seksualnymi u części mężczyzn, a podawanie DHT w żelu nie zwiększa pożądania i hamuje własne hormony [9] [13] [15].
- Finasteryd działa na łysienie androgenowe, ale ma ostrzeżenia o depresji, myślach samobójczych i utrzymujących się zaburzeniach seksualnych [19] [18].
- Kreatyna nie jest udokumentowaną przyczyną łysienia ani sposobem na DHT [23] [24]; cynk ma oświadczenie o prawidłowym poziomie testosteronu i ma sens przy diecie ubogiej w ten składnik [5] [26].
- Normy DHT zależą od metody, więc wynik z krwi omów z lekarzem [1]. Utrzymujące się trudności w oddawaniu moczu wymagają wizyty u lekarza, a krew w moczu, ból przy oddawaniu moczu i niemożność oddania moczu wymagają pilnej pomocy [8]. Zmiany nastroju podczas przyjmowania leku blokującego DHT zgłoś lekarzowi zgodnie z sekcją o objawach alarmowych; przy finasterydzie 1 mg charakterystyka produktu zaleca przerwanie leczenia i zgłoszenie się do lekarza [18].
14. Źródła
- Swerdloff R.S., Dudley R.E., Page S.T., Wang C., Salameh W.A. Dihydrotestosterone: Biochemistry, Physiology, and Clinical Implications of Elevated Blood Levels. Endocrine Reviews 2017;38(3):220–254 (przegląd: powstawanie DHT, typy 5α-reduktazy, powinowactwo do receptora androgenowego i SHBG, zakresy referencyjne metodą LC-MS/MS, badania z żelem DHT, inhibitory 5α-reduktazy, łysienie, prostata). europepmc.org/article/MED/28472278. Dostęp: 1.10.2026.
- Imperato-McGinley J., Guerrero L., Gautier T., Peterson R.E. Steroid 5alpha-reductase deficiency in man: an inherited form of male pseudohermaphroditism. Science 1974;186(4170):1213–1215 (opis dziedzicznego niedoboru 5α-reduktazy: niepełna maskulinizacja zewnętrznych narządów płciowych w życiu płodowym, wirylizacja w okresie dojrzewania). europepmc.org/article/MED/4432067. Dostęp: 1.10.2026.
- zdrowomaniak.pl. DHT19 na prostatę, strona produktu (suplement diety, 20 kapsułek; skład podany za producentem: sole magnezowe kwasów tłuszczowych, diglicynian magnezu, glukonian cynku, skrobia kukurydziana; informacja o braku w aptekach stacjonarnych). zdrowomaniak.pl/produkt/dht-19 (strona sprzedawcy, bez linku; zrzut strony z 1.10.2026 w archiwum redakcji). Dostęp: 1.10.2026.
- wszystkodlaoczu.pl. DHT19 kapsułki: opinie, cena, skład, działanie, strona produktu (suplement diety, a nie lek; dokładny skład nieopisany; opinii lekarzy nie dało się zweryfikować). wszystkodlaoczu.pl/produkt/dht19 (strona sprzedawcy, bez linku; zrzut strony z 1.10.2026 w archiwum redakcji). Dostęp: 1.10.2026.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (załącznik: brzmienie i warunki stosowania oświadczeń dla cynku, selenu i kreatyny; brak oświadczeń dotyczących prostaty). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 1.10.2026.
- Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Rejestr Produktów Leczniczych, wyszukiwanie publiczne: substancja androstanolon (Androstanolonum) 0 wyników, nazwa Andractim 0 wyników, nazwa DHT 0 wyników (stan na 1.10.2026). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public. Dostęp: 1.10.2026.
- Europe PMC. Wyszukiwanie DHT19 OR DHT-19 OR DHT 19 (nazwy jako frazy, 1.10.2026): 44 trafienia, żadne nie dotyczy suplementu diety o tej nazwie. europepmc.org, wyniki wyszukiwania. Dostęp: 1.10.2026.
- NHS (National Health Service, Wielka Brytania). Benign prostate enlargement (informacja dla pacjentów: objawy, kiedy do lekarza, kiedy pilna pomoc: krew w moczu, ból przy oddawaniu moczu, niemożność oddania moczu; przegląd 8.04.2025). nhs.uk/conditions/prostate-enlargement. Dostęp: 1.10.2026.
- Idan A., Griffiths K.A., Harwood D.T., Seibel M.J., Turner L., Conway A.J., Handelsman D.J. Long-term effects of dihydrotestosterone treatment on prostate growth in healthy, middle-aged men without prostate disease: a randomized, placebo-controlled trial. Annals of Internal Medicine 2010;153(10):621–632 (badanie randomizowane z placebo: 114 zdrowych mężczyzn po 50. roku życia, żel z DHT 70 mg dziennie przez 24 miesiące jako interwencja badawcza, nie zalecenie; objętość prostaty i PSA rosły z czasem niezależnie od leczenia; spadek gęstości kości kręgosłupa o 1,4%, supresja testosteronu, estradiolu, LH i FSH, wzrost hemoglobiny o 7%, 8 przerwań z powodu hematokrytu). europepmc.org/article/MED/21079217. Dostęp: 1.10.2026.
- de Boer D., de Jong E.G., Maes R.A., van Rossum J.M. The methyl-5 alpha-dihydrotestosterones mesterolone and drostanolone; gas chromatographic/mass spectrometric characterization of the urinary metabolites. Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology 1992;42(3–4):411–419 (praca analityczna: mesterolon jako 1α-metylo-DHT i drostanolon jako 2α-metylo-DHT). europepmc.org/article/MED/1606052. Dostęp: 1.10.2026.
- Savient Pharmaceuticals. Oxandrin (oxandrolone) tablets, USP, CIII: prescribing information (etykieta leku: oksandrolon jako syntetyczna pochodna dihydrotestosteronu z grupą 17α-metylową). DailyMed, National Library of Medicine, wersja z 2007 r. dailymed.nlm.nih.gov, setid f622616e-4c11-4149-bf00-5ea5ce97800b. Dostęp: 1.10.2026.
- Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026: klasa S1.1 steroidy anaboliczno-androgenne, zabronione w każdym czasie, w tym androstanolon (5α-dihydrotestosteron, 17β-hydroksy-5α-androstan-3-on). antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf. Dostęp: 1.10.2026.
- Liu L., Zhao S., Li F. i wsp. Effect of 5α-Reductase Inhibitors on Sexual Function: A Meta-Analysis and Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Journal of Sexual Medicine 2016;13(9):1297–1310 (metaanaliza 17 badań randomizowanych, 17 494 pacjentów; ryzyko względne zaburzeń seksualnych 2,56 przy rozroście prostaty i 1,21, nieistotne, przy łysieniu androgenowym). europepmc.org/article/MED/27475241. Dostęp: 1.10.2026.
- Kunelius P., Lukkarinen O., Hannuksela M.L., Itkonen O., Tapanainen J.S. The effects of transdermal dihydrotestosterone in the aging male: a prospective, randomized, double blind study. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism 2002;87(4):1467–1472 (badanie randomizowane z placebo: 120 mężczyzn w wieku 50–70 lat z objawami niedoboru androgenów, żel z DHT 125–250 mg dziennie przez 6 miesięcy jako interwencja badawcza, nie zalecenie; przejściowa poprawa porannych erekcji, lepsze utrzymanie erekcji, spadek LH, FSH, estradiolu, testosteronu i SHBG, wzrost hemoglobiny i hematokrytu; masa prostaty i PSA bez zmian). europepmc.org/article/MED/11932266. Dostęp: 1.10.2026.
- Sartorius G.A., Ly L.P., Handelsman D.J. Male sexual function can be maintained without aromatization: randomized placebo-controlled trial of dihydrotestosterone (DHT) in healthy, older men for 24 months. Journal of Sexual Medicine 2014;11(10):2562–2570 (ta sama kohorta co w badaniu Idana i wsp.: 114 mężczyzn po 50. roku życia, 24 miesiące; brak wpływu na 32 z 33 miar funkcji seksualnych i nastroju, łagodny odwracalny spadek ogólnego pożądania; kwestionariusze). europepmc.org/article/MED/24751323. Dostęp: 1.10.2026.
- McConnell J.D., Bruskewitz R., Walsh P. i wsp. The effect of finasteride on the risk of acute urinary retention and the need for surgical treatment among men with benign prostatic hyperplasia. New England Journal of Medicine 1998;338(9):557–563 (badanie PLESS: 3040 mężczyzn z objawami i powiększoną prostatą, finasteryd 5 mg dziennie albo placebo przez 4 lata jako interwencja badawcza w leczeniu choroby; operacja u 5% wobec 10%, ostre zatrzymanie moczu u 3% wobec 7%, spadek punktacji objawów o 3,3 wobec 1,3). europepmc.org/article/MED/9475762. Dostęp: 1.10.2026.
- Lolli F., Pallotti F., Rossi A. i wsp. Androgenetic alopecia: a review. Endocrine 2017;57(1):9–17 (przegląd: miniaturyzacja mieszków pod wpływem androgenów u osób predysponowanych, podłoże wielogenowe, loci AR/EDA2R i 20p11). europepmc.org/article/MED/28349362. Dostęp: 1.10.2026.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propecia, 1 mg, tabletki powlekane (Finasteridum), punkty 4.4 i 4.8; tekst z 06.11.2025. Rejestr Produktów Leczniczych. rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, ChPL Propecia. Dostęp: 1.10.2026.
- Kaufman K.D., Olsen E.A., Whiting D. i wsp. Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. Journal of the American Academy of Dermatology 1998;39(4 Pt 1):578–589 (dwa roczne badania randomizowane z placebo: 1553 mężczyzn w wieku 18–41 lat, finasteryd 1 mg dziennie jako zarejestrowana dawka lecznicza, przedłużenie do 2 lat u 1215 mężczyzn; liczba włosów na polu 5,1 cm² większa o 107 po roku i o 138 po 2 latach niż przy placebo). europepmc.org/article/MED/9777765. Dostęp: 1.10.2026.
- Złotowska A., Jastrząb-Miśkiewicz B., Krajewski P.K. Sexual dysfunction associated with 5α-reductase inhibitors in the treatment of androgenetic alopecia: a systematic review. Frontiers in Medicine 2026;13:1787706 (przegląd systematyczny 41 prac: zdarzenia seksualne 1,9–6,7% przy doustnym finasterydzie 1 mg wobec 0,9–3,9% przy placebo, 2,8% przy finasterydzie miejscowym 0,25%, 4,1–12,0% przy dutasterydzie 0,5 mg wobec 4,0–5,0%; dawki jako interwencje w badaniach, nie zalecenia). europepmc.org/article/MED/42396141. Dostęp: 1.10.2026.
- Lee S., Jo H., Fond G. i wsp. Signal detection between 5-alpha reductase inhibitors and the risk of suicidality and depression: an international pharmacovigilance analysis. European Journal of Clinical Pharmacology 2025;81(8):1177–1185 (analiza bazy zgłoszeń działań niepożądanych z ponad 140 krajów: nieproporcjonalnie częste zgłoszenia samobójczości i depresji przy finasterydzie, najsilniej w wieku 18–44 lat; zgłoszenia spontaniczne, bez dowodu przyczynowości). europepmc.org/article/MED/40473994. Dostęp: 1.10.2026.
- Great Ormond Street Hospital for Children NHS Foundation Trust. Dihydrotestosterone (Andractim) 2.5% gel for topical application (informacja o leku: żel może przenieść hormon na inną osobę przez kontakt ze skórą; mycie rąk, zakrycie leczonego miejsca, ostrożność u osób w ciąży i karmiących; przegląd 25.09.2026). gosh.nhs.uk, dihydrotestosterone gel. Dostęp: 1.10.2026.
- van der Merwe J., Brooks N.E., Myburgh K.H. Three weeks of creatine monohydrate supplementation affects dihydrotestosterone to testosterone ratio in college-aged rugby players. Clinical Journal of Sport Medicine 2009;19(5):399–404 (badanie krzyżowe z placebo: 20 rugbystów, 7 dni ładowania 25 g kreatyny dziennie i 14 dni po 5 g dziennie jako interwencja badawcza, nie zalecenie; DHT wyższy o 56% po 7 dniach i o 40% po 21 dniach, testosteron bez zmian; mała próba, wynik niepowtórzony). europepmc.org/article/MED/19741313. Dostęp: 1.10.2026.
- Antonio J., Candow D.G., Forbes S.C. i wsp. Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show? Journal of the International Society of Sports Nutrition 2021;18:13 (przegląd ekspercki opublikowany w czasopiśmie towarzystwa: wynik van der Merwe i wsp. niepowtórzony, wartości DHT w zakresie normy, 12 innych badań bez wzrostu testosteronu, brak badań opisujących łysienie po kreatynie). europepmc.org/article/MED/33557850. Dostęp: 1.10.2026.
- Lak M., Forbes S.C., Ashtary-Larky D. i wsp. Does creatine cause hair loss? A 12-week randomized controlled trial. Journal of the International Society of Sports Nutrition 2025;22(sup1):2495229 (45 trenujących siłowo mężczyzn w wieku 18–40 lat, 5 g monohydratu kreatyny dziennie albo placebo przez 12 tygodni jako interwencja badawcza; 38 ukończyło; bez istotnych różnic między grupami w DHT, stosunku DHT do testosteronu i parametrach włosów; krótki czas obserwacji). europepmc.org/article/MED/40265319. Dostęp: 1.10.2026.
- Te L., Liu J., Ma J., Wang S. Correlation between serum zinc and testosterone: A systematic review. Journal of Trace Elements in Medicine and Biology 2023;76:127124 (przegląd 38 prac, w tym 8 badań klinicznych i 30 badań na zwierzętach: niedobór cynku wiąże się z niższym testosteronem, a suplementacja z jego wzrostem; efekt zależny od wyjściowego stanu, dawki i czasu; dane u ludzi nieliczne). europepmc.org/article/MED/36577241. Dostęp: 1.10.2026.
- Sudeep H.V., Rashmi S., Jestin T.V., Richards A., Gouthamchandra K., Shyamprasad K. Oral and Topical Administration of a Standardized Saw Palmetto Oil Reduces Hair Fall and Improves the Hair Growth in Androgenetic Alopecia Subjects: A 16-Week Randomized, Placebo-Controlled Study. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology 2023;16:3251–3266 (80 osób w wieku 18–50 lat z łagodnym lub umiarkowanym łysieniem androgenowym, cztery ramiona po 20 osób: doustnie kapsułka 400 mg zawierająca 100 mg standaryzowanego ekstraktu VISPO raz dziennie, preparat miejscowy albo odpowiednie placebo przez 16 tygodni jako interwencje badawcze; spadek wypadania włosów o 29% w ramieniu doustnym, obniżenie DHT w surowicy wobec placebo, bez istotnej zmiany stosunku anagen/telogen; badanie finansowane przez producenta). europepmc.org/article/MED/38021422. Dostęp: 1.10.2026.
- Abacı A., Çatlı G., Kırbıyık Ö. i wsp. Genotype-phenotype correlation, gonadal malignancy risk, gender preference, and testosterone/dihydrotestosterone ratio in steroid 5-alpha-reductase type 2 deficiency: a multicenter study from Turkey. Journal of Endocrinological Investigation 2019;42(4):453–470 (85 pacjentów z wariantami SRD5A2; stosunek testosteronu do DHT po stymulacji miał wyższą czułość niż wyjściowy, z progami zależnymi od etapu dojrzewania). europepmc.org/article/MED/30132287. Dostęp: 1.10.2026.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.


