Nie wykazano, że kreatyna jest rakotwórcza ani że jej suplementacja w zwykłej porcji 3-5 g dziennie zwiększa ryzyko nowotworów u ludzi. Brakuje jednak dużych, wieloletnich badań zaprojektowanych do oceny tego ryzyka [1] [2]. Nie ma też dowodów, że kreatyna chroni przed rakiem: duże amerykańskie badanie zdrowia i żywienia ludności NHANES pokazało jedynie, że osoby jedzące więcej produktów z kreatyną rzadziej zgłaszały przebyty nowotwór, a taki związek nie dowodzi przyczyny [3]. Zdrowa osoba może stosować monohydrat kreatyny jako wsparcie treningu, natomiast osoba chora na nowotwór albo w trakcie leczenia powinna zdecydować o tym razem z onkologiem, bo wyniki badań na myszach są sprzeczne [4] [5].
Aktualizacja 15.10.2026: Przepisaliśmy tekst na podstawie badań u ludzi i przeglądów z lat 2015–2026, dodając odpowiedź, czy kreatyna jest rakotwórcza, ograniczenia badania NHANES, wyniki badań u chorych na nowotwory oraz wyjaśnienie wysokiej kreatyniny.
Polecamy: monohydrat kreatyny do treningu
Spis treści
1. Czy kreatyna jest rakotwórcza?
Nie wykazano, że suplementacja kreatyny zwiększa ryzyko nowotworów u ludzi. Brakuje jednak dużych, wieloletnich badań zaprojektowanych do oceny tego ryzyka. Obawa wzięła się z chemii gotowania. Kreatyna i kreatynina obecne w mięsie i rybach mogą w bardzo wysokiej temperaturze, razem z aminokwasami i cukrami, tworzyć aminy heterocykliczne, czyli związki o działaniu mutagennym. Dotyczy to jednak głównie mięsa i ryb długo smażonych, grillowanych albo przypalonych, a nie samej kreatyny połkniętej z wodą [1].
Hipotezę sprawdził zespół Pereiry i wsp. w 2015 roku. Zdrowi ochotnicy przyjmowali kreatynę albo placebo według dwóch schematów: 7 g dziennie przez 7 dni, a potem 2 g dziennie przez 23 dni, oraz 20 g dziennie przez 7 dni, a potem 5 g dziennie przez 23 dni. Badacze mierzyli w moczu cztery wybrane aminy heterocykliczne po 1 dniu i po 30 dniach; nie oceniano zachorowań na nowotwory. Na 576 oznaczeń ze 149 próbek moczu tylko 9 miało mierzalny poziom tych związków: 3 po kreatynie i 6 po placebo. Autorzy powiązali je z dietą, a nie z suplementem [6]. Badanie było małe i zaślepione tylko po stronie uczestników, ale to bezpośredni pomiar u ludzi, a nie wniosek z probówki.
Często cytowane jest też badanie Li i wsp. z 2015 roku o nowotworze jądra. Porównano w nim 356 mężczyzn z nowotworem zarodkowym jądra i 513 mężczyzn bez choroby. Stosowanie suplementów na budowę mięśni wiązało się z wyższym ilorazem szans choroby: 1,65, przy 95-procentowym przedziale ufności 1,11-2,46 [7]. Iloraz szans (OR) porównuje szanse wystąpienia choroby w dwóch grupach, a przedział ufności pokazuje niepewność oszacowania. Ten wynik dotyczył wszystkich suplementów na mięśnie łącznie, nie samej kreatyny, a dane o ich stosowaniu pochodziły z wywiadu z uczestnikami. W dodatkowej analizie eksploracyjnej, czyli przeprowadzonej poza głównym planem badania, autorzy podali iloraz szans 2,55 (przedział ufności 1,05-6,15) dla preparatów zawierających jednocześnie kreatynę i białko [7]. Nie znaczy to, że ryzyko było 2,55 raza większe, a szeroki przedział ufności pokazuje dużą niepewność tego oszacowania. Analiza nie oddziela wpływu kreatyny od białka i innych składników, a autorzy zwracają uwagę, że część suplementów na mięśnie zawiera składniki niepodane na etykiecie [7]. Badanie nie dowodzi więc, że to kreatyna wywołała chorobę.
Międzynarodowy zespół 20 badaczy kreatyny podsumował w 2025 roku, że badania nie wskazują, by monohydrat w porcji 3-5 g dziennie zwiększał u ludzi powstawanie związków rakotwórczych albo ryzyko nowotworu. Większość autorów tego przeglądu współpracuje z producentami kreatyny, co warto brać pod uwagę [1]. Podobnie ocenia to krótki przegląd bezpieczeństwa z 2025 roku [2]. W opisanym wyszukiwaniu w PubMed nie znaleźliśmy badania z losowym przydziałem, które mierzyłoby, czy suplementacja kreatyny zmienia liczbę zachorowań na nowotwory [8].
Ze względu na wysoką temperaturę rozsądniej jest ograniczać mocno przypalone i przetworzone mięso, co autorzy przeglądu zalecają niezależnie od suplementów [1]. Jeśli kreatynę stosujesz do treningu, wybieraj monohydrat kreatyny bez innych składników aktywnych; znajdziesz go w kategorii monohydrat kreatyny w sklepie Świat Supli, a porównanie wielu preparatów jest w naszym rankingu kreatyn.
2. Czy większe spożycie kreatyny chroni przed rakiem? Badanie NHANES
Krótko: tego nie wiadomo. Badanie, od którego wzięło się to pytanie, pokazuje związek, a nie działanie ochronne.
2.1. Co pokazało badanie Jianga i wsp.
Jiang i wsp. przeanalizowali dane 25 879 dorosłych w wieku od 20 lat z amerykańskiego badania NHANES z lat 2007-2018. Kreatynę z diety oszacowano z ilości mięsa, drobiu, ryb i owoców morza zapisanych w dwóch wywiadach o jedzeniu z ostatnich 24 godzin, bez uwzględnienia suplementów. Nowotwór oznaczał odpowiedź tak na pytanie, czy lekarz kiedykolwiek rozpoznał u badanego raka; dotyczyło to 2715 osób, czyli 10,5 na 100 uczestników [3].
Po uwzględnieniu m.in. wieku, płci, BMI, palenia i alkoholu każde odchylenie standardowe większego spożycia kreatyny, czyli 0,09 g dziennie, wiązało się z ilorazem szans 0,95 (przedział ufności 0,91-0,99). Na to samo odchylenie u mężczyzn wynik wynosił 0,93 (0,88-0,99), a u osób z nadwagą 0,92 (0,84-0,99). W całej grupie 52-80 lat wynik nie był istotny statystycznie: 0,89 (0,80-1,00). U osób w wieku 52-80 lat z najwyższej ćwiartki spożycia iloraz szans wynosił 0,86 (0,77-0,97) na wzrost spożycia o jedno odchylenie standardowe. Osoby z najwyższej ćwiartki spożycia miały iloraz szans 0,84 w porównaniu z najniższą ćwiartką. U osób z niedowagą kierunek był odwrotny: 1,81 (przedział 1,13-2,92) [3]. Iloraz szans 0,95 nie znaczy, że kreatyna obniża ryzyko o 5 procent u konkretnej osoby, tylko że w tej ankiecie rak był nieco rzadziej zgłaszany przy większym spożyciu.
2.2. Dlaczego to nie dowód ochrony
To badanie przekrojowe: spożycie i informację o chorobie zebrano w tym samym czasie. Autorzy sami wskazują, że osoby po nowotworze mogły jeść mniej czerwonego mięsa, bo tak zalecają towarzystwa onkologiczne, więc to choroba mogła zmienić dietę, a nie dieta chorobę. Nie oceniono innych składników mięsa i ryb, takich jak witamina D czy kwasy omega-3, ani suplementów kreatyny, a braki danych uzupełniano średnią [3]. Według obliczeń autorów nawet najwyższa ćwiartka spożycia to średnio 0,24 g kreatyny dziennie z jedzenia, czyli dużo mniej niż porcja suplementu [3]. Wyniku nie da się więc przenieść na monohydrat w kapsułkach albo w proszku.
Podobny kierunek opisano w przeglądzie z 2025 roku dla wcześniejszej analizy NHANES z lat 2017-2020, obejmującej ponad 7000 osób: mniejsze spożycie kreatyny z dietą wiązało się z nieco większym ryzykiem nowotworu [1]. To nadal dane obserwacyjne. Dla porównania według stanowiska Międzynarodowego Towarzystwa Żywienia Sportowego (ISSN) około 450 g surowej wołowiny lub łososia zawiera 1-2 g kreatyny. Organizm musi codziennie uzupełniać około 1-3 g kreatyny, zależnie od masy mięśni, a mniej więcej połowa tej ilości pochodzi z diety, więc udział jedzenia zależy od tego, ile mięsa i ryb się je [9].
3. Co pokazały badania na komórkach i myszach?
Krótko: wyniki są sprzeczne i nie przekładają się wprost na ludzi.
W 2021 roku Zhang i wsp. opisali, że u myszy z guzami jelita grubego i piersi kreatyna podawana w paszy albo wytwarzana przez komórki nowotworowe nasilała przerzuty i skracała przeżycie [4]. Ci sami autorzy w przeglądzie z 2022 roku zebrali też badania, w których kreatyna hamowała wzrost guzów podskórnych, i zalecili ostrożność przy rozważaniu kreatyny u chorych na nowotwór [10].
Z drugiej strony zespół z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles pokazał w 2019 roku, że limfocyty T w guzach zwiększają pobór kreatyny, a jej podawanie myszom hamowało wzrost guzów w kilku modelach [11]. W 2026 roku ten sam ośrodek opisał podobny efekt dla komórek dendrytycznych, które uczą układ odpornościowy rozpoznawać guz: u myszy kreatyna hamowała wzrost czerniaka, a w laboratorium wzmacniała aktywację ludzkich komórek dendrytycznych [5]. Przegląd 5 badań przedklinicznych z 2026 roku stwierdza, że kreatyna może współdziałać z immunoterapią u zwierząt, ale ryzyko przerzutów w części modeli pozostaje, a danych u ludzi brak [12].
Wniosek dla czytelnika: badania na myszach nie uzasadniają przyjmowania kreatyny w celu zapobiegania rakowi ani w celu leczenia. Nie są też dowodem, że kreatyna szkodzi zdrowym ludziom.
4. Czy można brać kreatynę przy nowotworze albo po leczeniu?
Krótko: tylko po rozmowie z onkologiem. Badania u chorych dotyczą siły i masy mięśni, a nie przebiegu nowotworu.
Przegląd Del Arco i wsp. z 2025 roku objął 7 badań z udziałem 463 osób chorych na nowotwór lub po leczeniu, średnio w wieku 63 lat. Beztłuszczowa masa ciała rosła zarówno w grupach kreatyny, jak i placebo, bez istotnej różnicy między nimi. Autorzy oceniają kreatynę jako prawdopodobnie bezpieczną, ale dowody korzyści jako ograniczone [13].
- Rak prostaty leczony hormonalnie: 30 mężczyzn w wieku 59-84 lat ćwiczyło oporowo 3 razy w tygodniu przez 12 tygodni z kreatyną albo placebo. Obie grupy poprawiły masę mięśni, siłę i sprawność, ale nie wykazano istotnej różnicy między grupami, więc dodatkowego efektu kreatyny nie potwierdzono; nie zgłoszono działań niepożądanych związanych z kreatyną. Streszczenie nie podaje dawki [14].
- Rak jelita grubego po chemioterapii: 27 osób zrandomizowano do 10-tygodniowego treningu z kreatyną albo z placebo, 24 ukończyły badanie. Grupa kreatyny przyjmowała przez 7 dni 20 g monohydratu dziennie w 4 porcjach, a potem 5 g dziennie. Trzy osoby z tej grupy miały w fazie ładowania łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które ustąpiły po zmniejszeniu porcji do 5 g dziennie. Jedyne poważne zdarzenie, sercowe, z pobytem w szpitalu, wystąpiło w grupie placebo i uznano je za niezwiązane z badaniem. Istotnych różnic między grupami nie wykazano [15].
- Kobiety po zakończonym leczeniu raka piersi: 19 uczestniczek przyjmowało przez 7 dni 5 g kreatyny 4 razy dziennie albo placebo. Badanie oceniało sprawność mięśni, nie bezpieczeństwo. Nie wykazano istotnej różnicy w mocy i sile mięśni między grupami, co przy tak krótkim i małym badaniu nie przesądza, że kreatyna nie działa [16].
Te badania były małe i krótkie, a ich uczestnicy byli pod opieką lekarzy. Ze względu na sprzeczne wyniki badań na zwierzętach przy przerzutach [4] o kreatynie w trakcie leczenia onkologicznego decyduje lekarz prowadzący, który zna rodzaj nowotworu, leki i pracę nerek. Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leczenia z powodu suplementu.
5. Wysoka kreatynina przy nowotworze a kreatyna z suplementu
Kreatyna i kreatynina to różne substancje. Kreatynina jest produktem przemiany powstającym w mięśniach i usuwanym przez nerki, dlatego jej stężenie we krwi służy do oceny pracy nerek [17].
Wysoka kreatynina we krwi może wynikać z choroby lub uszkodzenia nerek, słabego przepływu krwi przez nerki albo przeszkody w drogach moczowych, ale też z odwodnienia, intensywnego wysiłku lub diety bogatej w mięso. Pojedynczy wynik nie wystarcza do rozpoznania, a dokładniejszym wskaźnikiem jest eGFR, czyli szacowany wskaźnik przesączania kłębuszkowego [17]. U osoby przyjmującej kreatynę także eGFR może być niemiarodajny, bo zwykle wylicza się go ze stężenia kreatyniny. Autorzy przeglądu z 2025 roku zalecają, by u osób stosujących kreatynę oceniać nerki wskaźnikami niezależnymi od kreatyniny, np. cystatyną C, białkiem lub albuminą w moczu albo bezpośrednim pomiarem przesączania; o tym, które badania zlecić, decyduje lekarz [2]. U osoby leczonej onkologicznie podwyższony wynik zawsze omawia lekarz prowadzący, bo może mieć związek z chorobą albo lekami.
Kreatyna może nieznacznie zwiększać stężenie kreatyniny. W metaanalizie z 2025 roku wynik kreatyniny pochodził z 12 badań z udziałem 440 osób (177 z kreatyną i 263 w grupach kontrolnych) i pokazał niewielki wzrost, tłumaczony przemianą kreatyny. Przesączanie kłębuszkowe (GFR) oceniono tylko w 5 badaniach u 143 osób (69 z kreatyną i 74 w grupach kontrolnych) i nie wykazano jego istotnego pogorszenia, ale tak mała liczba uczestników ogranicza pewność wniosku [18]. Podwyższonego wyniku u konkretnej osoby nie należy samodzielnie uznawać za nieszkodliwy: przed badaniem krwi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz kreatynę, a wynik oceni lekarz [17]. Przy chorobie nerek nie zaczynaj suplementacji bez decyzji lekarza, bo w tej grupie danych brakuje [2]. Więcej o nerkach i wynikach kreatyniny piszemy we wpisie o kreatynie przy cukrzycy oraz w tekście o tym, czy dużo białka szkodzi nerkom.
6. Jak bezpiecznie stosować kreatynę do treningu i jaką wybrać?
Bezpieczeństwo kreatyny u osób trenujących opisano w wielu badaniach. Kreider i wsp. przeanalizowali w 2025 roku działania niepożądane w 685 badaniach klinicznych: zgłosiło je 4,60 procent osób przyjmujących kreatynę i 4,21 procent przyjmujących placebo, bez istotnej różnicy. Analiza nie oceniała zachorowań na nowotwory, a jej główny autor współpracuje z producentem kreatyny [19]. Więcej o tej analizie piszemy we wpisie badania kreatyny: czy jest bezpieczna.
Kreatyna ma dwa unijne oświadczenia zdrowotne, oba związane z wysiłkiem, a nie z nowotworami. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; efekt dotyczy spożycia 3 g kreatyny dziennie przez dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia [20]. U dorosłych powyżej 55 lat codzienne przyjmowanie kreatyny może zwiększyć wpływ treningu oporowego na siłę mięśniową, przy 3 g dziennie i treningu oporowym ze stopniowo zwiększanym obciążeniem co najmniej 3 razy w tygodniu przez kilka tygodni, z intensywnością co najmniej 65-75 procent ciężaru maksymalnego, czyli takiego, który można podnieść tylko jeden raz [21].
Przy wyborze patrz na trzy rzeczy: monohydrat jako jedyny składnik aktywny, ilość samej kreatyny w porcji dziennej (co najmniej 3 g) i porcję podaną przez producenta. Kapsułki mogą zawierać otoczkę i substancje pomocnicze; w Olimp Creatine 1250 są to celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych i kapsułka z żelatyny [22]. Bez dodatków jest proszek, który w 100 procentach jest monohydratem, jak Olimp Creapure [23]. Monohydrat to nie sama kreatyna: według producenta 3,4 g proszku Creapure daje 3 g kreatyny [23]. Dlatego polecamy preparaty, w których porcja dzienna podana przez producenta dostarcza co najmniej 3 g samej kreatyny, czyli ilość z warunku unijnego oświadczenia [20], a ilość kreatyny w porcji zgadza się z masą monohydratu i liczbą kapsułek lub miarek. Polecamy też tylko preparaty, których deklarowana porcja i skład są spójne na karcie sklepu i u producenta; w tej chwili spełniają to wymienione niżej produkty. Porcję stosuj zgodnie z etykietą i jej nie przekraczaj. Jeśli wolisz kapsułki, spośród trzech porównanych produktów najniższy koszt dziennej porcji według etykiety ma Olimp Creatine 1250 Mega Caps 400 kapsułek. Zwiększanie porcji ponad etykietę nie daje ochrony przed nowotworem.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Forma | Porcja dzienna | Kreatyna w porcji | Porcji w opakowaniu | Koszt dnia | Sklep |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 400 kapsułek | monohydrat, kapsułka z żelatyny | 4 kapsułki (5000 mg monohydratu) | 4,4 g | 100 | 0,90 zł | Zobacz |
| Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 120 kapsułek | monohydrat, kapsułka z żelatyny | 4 kapsułki (5000 mg monohydratu) | 4,4 g | 30 | 1,10 zł | Zobacz |
| Olimp Creatine Monohydrate Powder Creapure, 500 g | monohydrat w proszku, bez dodatków | 3,4-5,7 g proszku | 3-5 g | 147 po 3,4 g | 1,11 zł (przy 3,4 g) | Zobacz |
Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 15.10.2026; porcje i ilość kreatyny według stron producenta i kart produktów odczytanych tego dnia [22] [24] [25] [26].
Opisane niżej produkty są przeznaczone dla dorosłych. W ciąży, w okresie karmienia piersią i u osób poniżej 18 lat o kreatynie decyduje lekarz.
Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 400 kapsułek
Dla kogo: dla zdrowych dorosłych, którzy trenują z dużą intensywnością i wolą kapsułki od proszku.
Według producenta 4 kapsułki zawierają 5000 mg monohydratu kreatyny, w tym 4400 mg kreatyny, bez węglowodanów. Zalecana porcja to 4 kapsułki dziennie po treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe, popite dużą ilością wody; tej porcji nie przekraczaj [22] [24]. Opakowanie wystarcza na 100 dni.
Dlaczego ten produkt: kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych przy 3 g kreatyny dziennie u dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia [20], a porcja daje 4,4 g kreatyny. W tabeli ma najniższy koszt dnia. Nie stosuj jej w celu zapobiegania nowotworom.
Składniki według producenta: mikronizowany monohydrat kreatyny, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych i kapsułka z żelatyny, więc produkt nie pasuje do diety wegańskiej ani wegetariańskiej. Producent nie deklaruje alergenów na stronie produktu; przy alergii sprawdź etykietę opakowania.
Uwagi na karcie sklepu: produktu nie stosuje się w ciąży, a słoik trzeba trzymać poza zasięgiem małych dzieci. Przy chorobie nerek albo w trakcie leczenia onkologicznego zacznij dopiero po decyzji lekarza.
Olimp Creatine 1250 Mega Caps, 120 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłych, którzy dopiero zaczynają z kreatyną i chcą najpierw sprawdzić, jak tolerują kapsułki.
Karta produktu podaje w porcji 4 kapsułek 5000 mg monohydratu kreatyny; według producenta to 4400 mg kreatyny [25] [22]. Kapsułki przyjmuje się po treningu albo o podobnej porze w dzień bez treningu, bez zwiększania porcji. Opakowanie wystarcza na 30 dni.
Dlaczego ten produkt: skład i porcja są takie same jak w wersji 400 kapsułek, ale opakowanie kosztuje mniej, choć dzień wychodzi drożej. Porcja przekracza 3 g kreatyny, do których odnosi się unijne oświadczenie zdrowotne [20].
Według karty kapsułka jest z żelatyny, a obok monohydratu są celuloza mikrokrystaliczna i sole magnezowe kwasów tłuszczowych. Producent nie deklaruje alergenów na stronie produktu; przy alergii pokarmowej przeczytaj etykietę przed zakupem.
Karta w sklepie wyklucza stosowanie w ciąży i zaleca przechowywanie z dala od małych dzieci. Osoba leczona z powodu nowotworu albo chorująca na nerki uzgadnia kreatynę z lekarzem prowadzącym.
Olimp Creatine Monohydrate Powder Creapure, 500 g
Dla kogo: dla dorosłych trenujących, którzy wolą proszek bez żelatyny i chcą trzymać się porcji 3 g kreatyny dziennie.
Według producenta 3,4 g proszku zawiera 3 g kreatyny, a 5,7 g zawiera 5 g; zalecana dzienna porcja to 3,4-5,7 g w trakcie treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe [23]. Karta w sklepie podaje w sposobie użycia 3-6 g proszku [26]; kieruj się porcją z etykiety opakowania. Przy 3,4 g opakowanie 500 g wystarcza na około 147 dni.
Dlaczego ten produkt: w składzie jest wyłącznie mikronizowany monohydrat kreatyny Creapure, bez substancji słodzących i aromatów, a porcja 3,4 g daje dokładnie ilość z unijnego oświadczenia zdrowotnego [20].
Producent podaje, że produkt powstaje w zakładzie, w którym używa się mleka, jaj, soi, orzechów, orzeszków ziemnych, zbóż zawierających gluten, ryb, skorupiaków i mięczaków [23]; przy alergii pokarmowej najpierw sprawdź etykietę.
Według uwag na karcie sklepu kobiety w ciąży nie powinny go stosować, a opakowanie należy chować przed małymi dziećmi. Przy chorobie nerek albo nowotworze najpierw porozmawiaj z lekarzem.
Monohydrat kreatyny z tego tekstu w sklepie Świat Supli
Monohydrat jako jedyny składnik aktywny, co najmniej 3 g kreatyny w porcji dziennej.
7. Kiedy iść do lekarza?
Suplement nie zastępuje badań profilaktycznych ani diagnostyki. Według NHS do lekarza rodzinnego warto zgłosić się z objawami, które są nowe albo nietypowe i budzą niepokój, np. z nowym guzkiem lub obrzękiem, chudnięciem bez starań, kaszlem, który nie mija albo się nasila, zmianą wyglądu znamienia albo zmianą rytmu wypróżnień, która nie ustępuje. Większość takich objawów ma inną przyczynę niż nowotwór, ale wymaga oceny [27].
Jeśli przyjmujesz kreatynę i zauważysz, że oddajesz dużo mniej moczu niż zwykle, masz obrzęki nóg, silne pragnienie z nudnościami albo splątanie, przerwij suplement i pilnie skontaktuj się z lekarzem, bo mogą to być objawy ostrego uszkodzenia nerek [28]. Osoby w trakcie leczenia onkologicznego każdy nowy suplement uzgadniają z onkologiem.
8. Najczęstsze pytania o kreatynę i nowotwory
8.1. Czy można brać kreatynę przy nowotworze?
Tylko po decyzji onkologa. Małe badania u chorych na raka prostaty i jelita grubego oraz u kobiet po leczeniu raka piersi nie potwierdziły dodatkowej korzyści dla mięśni [14] [15] [16]. Po chemioterapii raka jelita grubego trzy osoby miały przy ładowaniu 20 g dziennie łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które ustąpiły po zmniejszeniu porcji do 5 g, a jedyne poważne zdarzenie, sercowe, wystąpiło w grupie placebo [15]. Jednocześnie u myszy kreatyna nasilała przerzuty niektórych nowotworów [4]. Nie wiadomo, czy te wyniki przekładają się na ludzi. Dlatego decyzję o suplementacji należy uzgodnić z onkologiem, uwzględniając chorobę, leczenie i czynność nerek.
8.2. Czy kreatyna zwiększa ryzyko raka piersi?
W opisanym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy badań z losowym przydziałem mierzących zachorowania na nowotwory po kreatynie [8], a obserwacja NHANES nie dotyczyła suplementów [3]. U kobiet po leczeniu raka piersi po tygodniu suplementacji nie wykazano istotnej różnicy w sile mięśni wobec placebo [16], a w modelu mysim kreatyna nasilała przerzuty raka piersi [4]. Po leczeniu raka piersi decyzję podejmij z onkologiem.
8.3. Czy kreatyna szkodzi przy raku prostaty?
W 12-tygodniowym badaniu u 30 mężczyzn leczonych hormonalnie nie zgłoszono działań niepożądanych związanych z kreatyną, ale nie wykazano istotnej różnicy wobec samego treningu oporowego z placebo [14]. Badanie było zbyt krótkie, by ocenić przebieg nowotworu, więc nie odpowiada na pytanie o wpływ na chorobę.
8.4. Czy kreatyna powoduje raka jądra?
Nie wykazano tego u ludzi, choć brakuje dużych, wieloletnich badań oceniających to ryzyko. Badanie kliniczno-kontrolne powiązało z nowotworem jądra stosowanie suplementów na mięśnie łącznie, a nie samą kreatynę. W analizie eksploracyjnej wyższy iloraz szans dotyczył preparatów łączących kreatynę z białkiem, ale nie da się z niej oddzielić wpływu poszczególnych składników ani wykazać, że chorobę wywołała kreatyna [7]. Z kolei pomiar u zdrowych ochotników nie wykazał, by kreatyna przez 30 dni zwiększała w moczu cztery badane aminy heterocykliczne [6].
8.5. Kto nie powinien brać kreatyny?
Ostrożność dotyczy osób z chorobą nerek i kobiet w ciąży, bo w tych grupach brakuje danych [2]; karty porównanych produktów wykluczają stosowanie w ciąży [24] [25] [26]. Osoby poniżej 18 lat i osoby leczone onkologicznie stosują kreatynę tylko po rozmowie z lekarzem.
8.6. Czy kreatyna z grillowanego mięsa jest groźna?
Aminy heterocykliczne powstają w mięsie i rybach przy długiej obróbce w wysokiej temperaturze, a nie z kreatyny w suplemencie. Autorzy przeglądu z 2025 roku zalecają ograniczać mocno przypalone i przetworzone mięso [1].
9. Najważniejsze w skrócie
- Nie wykazano, że suplementacja monohydratu kreatyny w porcji 3-5 g dziennie zwiększa ryzyko nowotworów u ludzi, ale brakuje dużych, wieloletnich badań zaprojektowanych do oceny tego ryzyka [1] [8].
- Badanie NHANES pokazało związek większego spożycia kreatyny z jedzenia z rzadziej zgłaszanym rakiem, ale to dane przekrojowe, które nie dowodzą ochrony [3].
- Badania na myszach są sprzeczne: kreatyna wspierała odporność przeciwnowotworową, ale w niektórych modelach nasilała przerzuty [5] [4].
- Przy nowotworze i po leczeniu o kreatynie decyduje onkolog; małe badania u chorych nie wykazały dodatkowej korzyści dla mięśni [13].
- Kreatyna może nieznacznie zwiększać stężenie kreatyniny. W analizowanych badaniach nie wykazano istotnego pogorszenia GFR, ale podwyższonego wyniku u konkretnej osoby nie należy samodzielnie uznawać za nieszkodliwy. Przed badaniem powiedz lekarzowi o kreatynie, a wynik oceni lekarz [18] [17].
10. Źródła
- Antonio J., Brown A.F., Candow D.G. i wsp., 2025, Part II. Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?, Journal of the International Society of Sports Nutrition 22(1):2441760 (przegląd narracyjny 20 badaczy; rozdział o nowotworach: hipoteza o powstawaniu mutagennych związków z kreatyny i kreatyniny dotyczy głównie mięsa i ryb poddanych bardzo długiej obróbce w wysokiej temperaturze; brak dowodów, że monohydrat w porcjach 3-5 g dziennie bez takiej obróbki prowadzi do powstawania tych związków; opisano badanie epidemiologiczne Cvejic i Ostojica (J Funct Foods 2023, ponad 7000 osób), w którym mniejsze spożycie kreatyny z dietą wiązało się z nieco większym ryzykiem nowotworu; omówiono badanie na myszach o przerzutach i badania, w których kreatyna nie nasilała wzrostu guzów; wniosek autorów: badania nie wskazują, że monohydrat w porcji 3-5 g dziennie zwiększa u ludzi powstawanie związków rakotwórczych ani ryzyko nowotworu; zalecają ograniczanie mocno przetworzonego i przypalonego mięsa i ryb; większość autorów deklaruje współpracę z producentami kreatyny; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Longobardi I., Solis M.Y., Roschel H., Gualano B., 2025, A short review of the most common safety concerns regarding creatine ingestion, Frontiers in Nutrition 12:1682746 (krótki przegląd: dostępne badania nie potwierdzają związku suplementacji kreatyny z nowotworami; u zdrowych osób badania nie wykazują niekorzystnego wpływu na pracę nerek, a przy chorobach nerek i w ciąży zalecana jest ostrożność z powodu braku danych; dolegliwości żołądkowo-jelitowe zależą od dawki; kreatynina we krwi służy też do wyliczania szacowanego przesączania kłębuszkowego, a u osób przyjmujących kreatynę jej stężenie może być wyższe bez upośledzenia nerek, dlatego autorzy zalecają, by u nich oceniać nerki wskaźnikami niezależnymi od przemiany kreatyniny, takimi jak bezpośredni pomiar przesączania, cystatyna C, białkomocz, albuminuria lub wskaźnik albumina/kreatynina w moczu; B. Gualano i H. Roschel deklarują granty i współpracę z firmą AlzChem produkującą kreatynę; streszczenie PubMed i pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Jiang J., Zhao H., Chen J. i wsp., 2025, The association between dietary creatine intake and cancer in U.S. adults: insights from NHANES 2007-2018, Frontiers in Nutrition 11:1460057 (badanie przekrojowe: 25 879 dorosłych w wieku od 20 lat z amerykańskiego badania NHANES; kreatynę z diety szacowano z ilości mięsa, drobiu, ryb i owoców morza z dwóch wywiadów żywieniowych z ostatnich 24 godzin, bez suplementów; nowotwór oznaczał odpowiedź tak na pytanie, czy lekarz kiedykolwiek rozpoznał nowotwór, łącznie 2715 osób (10,5 na 100); po uwzględnieniu m.in. wieku, płci, BMI, palenia i alkoholu iloraz szans 0,95 (95-procentowy przedział ufności 0,91-0,99) na każde odchylenie standardowe większego spożycia kreatyny, czyli 0,09 g dziennie; na to samo odchylenie u mężczyzn 0,93 (0,88-0,99), u osób z nadwagą 0,92 (0,84-0,99), w całej grupie 52-80 lat 0,89 (0,80-1,00, bez istotności statystycznej); u osób w wieku 52-80 lat z najwyższej ćwiartki spożycia 0,86 (0,77-0,97) na wzrost spożycia o jedno odchylenie standardowe, czyli 0,09 g dziennie (tabela 4); najwyższa wobec najniższej ćwiartki spożycia 0,84 (0,75-0,95); u osób z niedowagą odwrotny kierunek, 1,81 (1,13-2,92); według obliczeń autorów średnie spożycie w najwyższej ćwiartce 0,24 g dziennie; ograniczenia wskazane przez autorów: osoby po nowotworze mogły jeść mniej czerwonego mięsa zgodnie z zaleceniami, nie uwzględniono suplementów kreatyny ani innych składników mięsa i ryb, braki danych uzupełniano średnią, korelacja nie oznacza przyczynowości; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Zhang L., Zhu Z., Yan H. i wsp., 2021, Creatine promotes cancer metastasis through activation of Smad2/3, Cell Metabolism 33(6):1111-1123 (badanie na myszach z nowotworami wszczepionymi w narząd: kreatyna z paszy albo wytwarzana przez komórki nowotworowe nasilała przerzuty raka jelita grubego i piersi i skracała przeżycie myszy; autorzy zalecają ostrożność przy stosowaniu kreatyny w chorobach; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Kang E., Elsten-Brown J., Wang Y.C. i wsp. (University of California, Los Angeles), 2026, Creatine uptake promotes dendritic cell activation and enhances antitumor immunity, iScience 29(4):115436 (badanie na myszach i ludzkich komórkach w hodowli: kreatyna zwiększała aktywację komórek dendrytycznych i u myszy hamowała wzrost czerniaka; podobny efekt w ludzkich komórkach dendrytycznych uzyskanych z monocytów w laboratorium; jeden z autorów jest współtwórcą patentów związanych z badaniem; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Pereira R.T., Dörr F.A., Pinto E. i wsp., 2015, Can creatine supplementation form carcinogenic heterocyclic amines in humans?, Journal of Physiology 593(17):3959-3971 (zdrowi ochotnicy, badanie z jednostronnym zaślepieniem w układzie naprzemiennym bez losowej kolejności, zdrowi dorośli w wieku 29 ± 4 lata; faza I: 7 g monohydratu kreatyny dziennie przez 7 dni, potem 2 g dziennie przez 23 dni; faza II: 20 g dziennie przez 7 dni, potem 5 g dziennie przez 23 dni; placebo z dekstrozy w tych samych ilościach; w moczu po 1 dniu i po 30 dniach oznaczano cztery aminy heterocykliczne (PhIP, 8-MeIQx, IFP, 4,8-DiMeIQx), zachorowań na nowotwory nie oceniano; w 576 oznaczeniach ze 149 próbek moczu tylko 9 miało mierzalne aminy heterocykliczne, 3 po kreatynie i 6 po placebo; ich obecność autorzy wiązali z dietą, a nie z kreatyną; streszczenie PubMed i pełny tekst PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Li N., Hauser R., Holford T. i wsp., 2015, Muscle-building supplement use and increased risk of testicular germ cell cancer in men from Connecticut and Massachusetts, British Journal of Cancer 112(7):1247-1250 (badanie kliniczno-kontrolne: 356 mężczyzn z nowotworem zarodkowym jądra i 513 osób z grupy kontrolnej; kiedykolwiek stosowane suplementy na budowę mięśni, łącznie, nie tylko kreatyna: iloraz szans 1,65, 95-procentowy przedział ufności 1,11-2,46; silniejszy związek przy wcześniejszym rozpoczęciu, większej liczbie rodzajów i dłuższym stosowaniu; stosowanie ustalano w ustrukturyzowanym wywiadzie; w eksploracyjnej analizie warstwowej dla preparatów zawierających kreatynę i białko iloraz szans 2,55, 95-procentowy przedział ufności 1,05-6,15; autorzy zwracają uwagę, że część suplementów na mięśnie zawiera składniki niepodane na etykiecie, i określają wyniki jako wstępne; streszczenie PubMed i pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Wyszukiwanie redakcji Świata Supli 15.10.2026 w PubMed, bez ograniczenia dat, zapytanie: creatine[tiab] AND (cancer incidence[tiab] OR cancer risk[tiab] OR incident cancer[tiab]) AND (randomized controlled trial[pt] OR randomized[tiab]) (2 wyniki, oba dotyczą statyn, żaden nie jest badaniem kreatyny): PubMed
- Kreider R.B., Kalman D.S., Antonio J. i wsp., 2017, International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine, Journal of the International Society of Sports Nutrition 14:18 (organizm musi uzupełniać około 1-3 g kreatyny dziennie, zależnie od masy mięśni, a około połowę tej ilości dostarcza dieta; funt surowej wołowiny lub łososia, czyli ok. 450 g, zawiera około 1-2 g kreatyny; przy zwykłej diecie zapasy kreatyny w mięśniach są wysycone w 60-80 procentach; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PMC
- Zhang L., Bu P., 2022, The two sides of creatine in cancer, Trends in Cell Biology 32(5):380-390 (przegląd badań przedklinicznych: kreatyna i jej analog cyklokreatyna hamowały wzrost guzów podskórnych, ale w modelach mysich z guzami w narządzie nasilały naciekanie i przerzuty raka trzustki, jelita grubego i piersi; autorzy wzywają do ostrożności przy rozważaniu kreatyny u chorych na nowotwór; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Di Biase S., Ma X., Wang X. i wsp., 2019, Creatine uptake regulates CD8 T cell antitumor immunity, Journal of Experimental Medicine 216(12):2869-2882 (badanie na myszach: brak transportera kreatyny osłabiał przeciwnowotworową odpowiedź limfocytów T, a kreatyna podawana myszom hamowała wzrost guzów w kilku modelach, także razem z lekami blokującymi PD-1/PD-L1; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Shin J., Neupane R., Lopes G. i wsp., 2026, Creatine Supplementation in Preclinical Models Receiving Immune Checkpoint Inhibitor Therapy: A Systematic Review, Cureus 18(5):e108384 (przegląd systematyczny 5 badań przedklinicznych z 230 przejrzanych publikacji: kreatyna z blokadą PD-1 działała korzystnie w modelach zwierzęcych, ale ryzyko przerzutów w części modeli pozostaje; autorzy podkreślają brak danych u ludzi; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Del Arco A., Aguirre-Elordui S., Olasagasti-Ibargoien J., Castañeda-Babarro A., 2025, Effect of Creatine Supplementation on Body Composition in Cancer Patients: A Systematic Review, Nutrition and Cancer 77(7-8):760-771 (przegląd systematyczny 7 badań, 463 uczestników, 316 mężczyzn i 147 kobiet, średni wiek 62,95 roku, chorzy na nowotwór lub po leczeniu; masa ciała: w 3 z 5 badań bez zmian, w 2 wzrost; beztłuszczowa masa ciała rosła w grupach kreatyny i placebo bez istotnej różnicy; wyniki dla tkanki tłuszczowej niejednoznaczne; autorzy oceniają kreatynę jako prawdopodobnie bezpieczną, a dowody korzyści jako ograniczone; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Fairman C.M., Kendall K.L., Newton R.U. i wsp., 2025, Creatine supplementation does not add to resistance training effects in prostate cancer patients under androgen deprivation therapy: A double-blind randomized trial, Journal of Science and Medicine in Sport (12 tygodni; 30 mężczyzn w wieku 59-84 lat z rakiem prostaty leczonych hormonalnie zrandomizowanych do treningu oporowego 3 razy w tygodniu z kreatyną albo z placebo; obie grupy poprawiły beztłuszczową masę ciała, siłę i sprawność, bez różnic między grupami; nie zgłoszono działań niepożądanych związanych z kreatyną; streszczenie nie podaje dawki kreatyny; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Fairman C.M., Brooks A.M., Candow D.G. i wsp., 2026, Examining the feasibility and preliminary effects of resistance exercise training and creatine supplementation in individuals treated for colorectal cancer, PLoS One 21(7):e0353630 (badanie pilotażowe: 27 osób po chemioterapii raka jelita grubego zrandomizowanych do treningu oporowego 3 razy w tygodniu przez 10 tygodni z monohydratem kreatyny (13 osób: 20 g dziennie w 4 porcjach po 5 g przez 7 dni, potem 5 g dziennie) albo z placebo z maltodekstryny (14 osób), 24 ukończyły; zdarzenia niepożądane: 5 w grupie kreatyny i 4 w grupie placebo, głównie łagodne; 3 osoby z grupy kreatyny miały łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe w fazie ładowania, które ustąpiły po zmniejszeniu porcji do 5 g dziennie; jedno poważne zdarzenie (sercowe, z pobytem w szpitalu) w grupie placebo, uznane za niezwiązane z interwencją; bez poważnych zdarzeń w grupie kreatyny; bez istotnych różnic między grupami w składzie ciała, sile i sprawności, obie grupy poprawiły siłę; kreatynę i placebo dostarczyła firma AlzChem; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Parsowith E.J., Stock M.S., Kocuba O. i wsp., 2024, Impact of Short-Term Creatine Supplementation on Muscular Performance among Breast Cancer Survivors, Nutrients 16(7):979 (19 kobiet po leczeniu raka piersi, średnio 57,6 roku, losowo kreatyna 5 g 4 razy dziennie (9 osób) albo dekstroza jako placebo (10 osób) przez 7 dni; bez istotnego wpływu na moc, siłę i moment siły mięśni; badanie oceniało sprawność mięśni, streszczenie nie opisuje oceny działań niepożądanych; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), Creatinine Test, aktualizacja 5.12.2023 (kreatynina to produkt przemiany powstający w mięśniach i usuwany przez nerki; wysoka kreatynina we krwi może oznaczać chorobę lub uszkodzenie nerek, słaby przepływ krwi przez nerki albo przeszkodę w drogach moczowych, ale także odwodnienie, choroby i urazy mięśni, intensywny wysiłek lub dietę bogatą w mięso; leki i suplementy mogą wpływać na wynik, dlatego trzeba o nich powiedzieć lekarzowi; pojedynczy wynik nie pozwala rozpoznać choroby, a dokładniejsza jest eGFR; odczyt 15.10.2026): medlineplus.gov
- Naeini E.K., Eskandari M., Mortazavi M. i wsp., 2025, Effect of creatine supplementation on kidney function: a systematic review and meta-analysis, BMC Nephrology 26(1):622 (21 badań w przeglądzie z lat 2000-2025; metaanaliza kreatyniny we krwi: 12 badań, 440 uczestników, 177 z kreatyną i 263 w grupach kontrolnych, mały, istotny statystycznie wzrost kreatyniny, tłumaczony przemianą kreatyny, a nie uszkodzeniem nerek; metaanaliza przesączania kłębuszkowego (GFR): 5 badań, 143 uczestników, 69 z kreatyną i 74 w grupach kontrolnych, bez istotnych zmian; ograniczenia: małe liczebności i krótka obserwacja w części badań; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PMC
- Kreider R.B., Gonzalez D.E., Hines K., Gil A., Bonilla D.A., 2025, Safety of creatine supplementation: analysis of the prevalence of reported side effects in clinical trials and adverse event reports, Journal of the International Society of Sports Nutrition 22(sup1):2488937 (analiza działań niepożądanych w 685 badaniach klinicznych z kreatyną: 12 839 uczestników przyjmowało kreatynę, 13 452 placebo w 652 badaniach; 95 procent badań dotyczyło monohydratu, średnio około 12,5 g dziennie przez średnio 64,7 dnia, najdłużej 14 lat; działania niepożądane zgłosiło 4,60 procent uczestników przy kreatynie i 4,21 procent przy placebo, różnica nieistotna; analiza nie oceniała zachorowań na nowotwory; R.B. Kreider przewodniczy radzie naukowej firmy AlzChem produkującej monohydrat kreatyny; pełny tekst Europe PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PMC
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16.05.2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż odnoszące się do zmniejszania ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, tekst skonsolidowany (kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; warunek: spożycie 3 g kreatyny dziennie, informacja dla dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne): eur-lex.europa.eu
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/672 z dnia 7 kwietnia 2017 r. dopuszczające oświadczenie zdrowotne dotyczące kreatyny, Dz.U. UE L 97 z 8.04.2017 (codzienne przyjmowanie kreatyny może zwiększyć wpływ treningu oporowego na siłę mięśniową u dorosłych w wieku powyżej 55 lat; warunek: 3 g kreatyny dziennie z treningiem oporowym ze stopniowo zwiększanym obciążeniem co najmniej 3 razy w tygodniu przez kilka tygodni, z intensywnością co najmniej 65-75 procent maksymalnego jednorazowego obciążenia): eur-lex.europa.eu
- Olimp Sport Nutrition, Creatine 1250 Mega Caps 400 kapsułek, strona produktu w sklepie producenta olimpstore.pl (4 kapsułki: 5000 mg monohydratu kreatyny, w tym 4400 mg kreatyny; 0 g węglowodanów i 20 kcal w 4 kapsułkach; składniki: mikronizowany monohydrat kreatyny, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny; zalecana porcja: 4 kapsułki dziennie po treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe, popić dużą ilością wody; nie przekraczać porcji; dla dorosłych aktywnych fizycznie i intensywnie trenujących; przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; strona nie podaje informacji o alergenach; odczyt 15.10.2026): olimpstore.pl
- Olimp Sport Nutrition, Creatine Monohydrate Powder Creapure 500 g, strona produktu w sklepie producenta olimpstore.pl (porcja 3,4 g proszku: 3 g kreatyny, porcja 5,7 g: 5 g kreatyny; zalecana dzienna porcja 3,4-5,7 g (od 1,5 do 2,5 miarki) w trakcie treningu lub o podobnej porze w dni nietreningowe; nie przekraczać porcji; składniki: 100 procent mikronizowanego monohydratu kreatyny; wyprodukowano w zakładzie wykorzystującym składniki z mleka, jaj, soi, orzechów, orzeszków ziemnych, zbóż zawierających gluten, ryb, skorupiaków i mięczaków; dla dorosłych aktywnych fizycznie wykonujących ćwiczenia o dużej intensywności; odczyt 15.10.2026): olimpstore.pl
- Świat Supli, karta produktu Olimp Creatine 1250 Mega Caps 400 kapsułek, p1130 (zalecany sposób użycia: 4 kapsułki po treningu lub o podobnej porze w dzień nietreningowy; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt karty w sklepie swiatsupli.pl 15.10.2026)
- Świat Supli, karta produktu Olimp Creatine 1250 Mega Caps 120 kapsułek, p4530 (w porcji 4 kapsułek 5000 mg monohydratu kreatyny; składniki: mikronizowany monohydrat kreatyny, celuloza mikrokrystaliczna, sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny; 4 kapsułki po treningu lub o podobnej porze w dzień nietreningowy; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży; odczyt karty w sklepie swiatsupli.pl 15.10.2026)
- Świat Supli, karta produktu Olimp Creatine Monohydrate Powder Creapure 500 g, p510 (tabela: 3,4 g monohydratu Creapure, w tym 3 g kreatyny, 5,7 g, w tym 5 g kreatyny; sposób użycia na karcie: 3-6 g proszku (1-2 miarki) po treningu lub o podobnej porze w dzień nietreningowy; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży; odczyt karty w sklepie swiatsupli.pl 15.10.2026)
- NHS, Cancer: signs and symptoms, strona przejrzana 27.05.2025 (do lekarza rodzinnego z objawami, które są nowe lub nietypowe i budzą obawę, m.in. nowy guzek lub obrzęk, chudnięcie bez starań, kaszel, który nie mija albo się nasila, zmiany pieprzyka, zmiany wypróżnień, które nie mijają; większość takich objawów ma inną przyczynę niż nowotwór; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- NHS, Acute kidney injury (objawy ostrego uszkodzenia nerek: oddawanie dużo mniejszej ilości moczu niż zwykle, silne pragnienie, nudności lub wymioty, obrzęk stóp lub nóg, zmęczenie, zawroty głowy, splątanie lub senność, duszność; przy takich objawach pilny kontakt z lekarzem; rozpoznanie opiera się m.in. na stężeniu kreatyniny we krwi; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
