Na razie nie wiadomo, czy glukozamina przyspiesza demencję: w badaniu z Nature Metabolism (czerwiec 2026) glukozamina pogarszała pamięć myszy z modelem choroby Alzheimera, a w dokumentacji medycznej jej przyjmowanie wiązało się z szybszym postępem choroby [1]. U osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi przejście w otępienie było o 25% bardziej prawdopodobne, a u osób z otępieniem ryzyko zgonu o 25% wyższe, ale to związek z danych, a nie dowód przyczyny [2]. Niezależna analiza innej kohorty znalazła podobny sygnał także dla multiwitamin oraz wapnia z witaminą D, co wskazuje, że wynik może wynikać z cech osób przyjmujących suplementy [3].
Poniżej opisujemy, co dokładnie zbadano, kogo dotyczy ten sygnał, co wiadomo o glukozaminie u zdrowych osób i co zrobić, jeśli przyjmujesz ją na stawy.
Produkty omawiane w sekcji 5
Spis treści
1. Co sprawdzili naukowcy z Florydy?
Zespół z Uniwersytetu Florydy badał nadmierną glikozylację, czyli przyłączanie zbyt wielu cząsteczek cukrów do białek w mózgu. W modelach mysich choroby Alzheimera i w próbkach mózgu zmarłych pacjentów ten proces był nasilony, a jego zahamowanie poprawiało wyniki poznawcze myszy [1]. Glukozamina jest jednym z substratów tego procesu. Myszy z modelem choroby Alzheimera dostawały siarczan glukozaminy w dawce 457 mg na kilogram masy ciała dziennie przez 2 tygodnie i ich wyniki poznawcze się pogorszyły; u zdrowych myszy kontrolnych pogorszenia pamięci nie stwierdzono [1]. Eksperyment nie wyznacza dawki szkodliwej dla człowieka.
Badacze przejrzeli też dokumentację medyczną szpitali UF Health z lat 2012-2024. Analiza objęła 41 884 osoby z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi i 24 481 osób z chorobą Alzheimera lub pokrewnym otępieniem; glukozaminę przyjmowało odpowiednio 2750 i 1896 z nich [1].
2. Co pokazały dane pacjentów?
- U osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi przyjmowanie glukozaminy wiązało się z o 25% większym prawdopodobieństwem przejścia w otępienie [1] [2].
- U osób z otępieniem wiązało się z o 25% większym ryzykiem zgonu; w grupie z łagodnymi zaburzeniami takiego związku nie było [2].
- Autorzy podkreślają, że to związek, a nie dowód przyczynowości, i że potrzebne jest kontrolowane badanie kliniczne [2].
3. Dlaczego to jeszcze nie przesądza sprawy
Dane z dokumentacji medycznej nie mówią, ile glukozaminy ktoś przyjmował ani dlaczego. Japońscy badacze sprawdzili ten sygnał w innej, amerykańskiej kohorcie NACC. Dla glukozaminy ryzyko szło w tym samym kierunku, ale podobne wyniki dały zapisy o multiwitaminach oraz wapniu z witaminą D, a u osób z otępieniem glukozamina nie wiązała się po korekcie z większą śmiertelnością [3]. Autorzy wnioskują, że sam zapis o glukozaminie nie dowodzi efektu właściwego glukozaminie; ich praca jest preprintem, jeszcze bez recenzji [3].
W populacji ogólnej obraz jest inny. Przegląd 18 prospektywnych badań kohortowych z 2026 r. wykazał w analizie czterech z nich, że osoby przyjmujące glukozaminę miały niższą śmiertelność ogólną: współczynnik hazardu (HR, porównanie tempa zgonów w czasie obserwacji) wyniósł 0,84, z 95-procentowym przedziałem ufności 0,76-0,94; niższa była też śmiertelność sercowo-naczyniowa (HR 0,82); to także badania obserwacyjne, więc nie dowodzą, że to zasługa glukozaminy [4].
4. Czy glukozamina działa na stawy?
EFSA w 2009 r. oceniła wnioski o oświadczenia dotyczące glukozaminy, także w połączeniu z chondroityną, i uznała, że związku z utrzymaniem prawidłowych stawów nie wykazano [5]. Dlatego w UE glukozamina nie ma dopuszczonego oświadczenia o utrzymaniu prawidłowych stawów [6]. To ocena regulacyjna, a nie przegląd wszystkich badań klinicznych nad leczeniem choroby zwyrodnieniowej stawów. W UE dopuszczone oświadczenie dotyczące chrząstek ma witamina C: pomaga w prawidłowym tworzeniu kolagenu, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie chrząstek [6]. Nie oznacza ono łagodzenia bólu ani leczenia chorób stawów. Więcej o kolagenie i stawach piszemy w artykule kolagen na stawy, a o tym, czy pogoda wpływa na ból stawów, w tekście ból stawów, gdy jest zimno.
5. Co z tego dla Ciebie?
Jeśli masz rozpoznane łagodne zaburzenia poznawcze lub otępienie albo opiekujesz się taką osobą, porozmawiaj z lekarzem o odstawieniu glukozaminy do czasu wyjaśnienia sprawy; wyniki dotyczą właśnie tych grup [2]. Nie odstawiaj przy tym samodzielnie leków przepisanych przez lekarza.
Jeśli nie masz zaburzeń pamięci i przyjmujesz glukozaminę na stawy, obecne dane nie dają podstaw do paniki, ale pamiętaj, że w UE nie ma dopuszczonego oświadczenia o jej działaniu na stawy [5]. Jeśli chcesz wspierać chrząstki składnikiem z dopuszczonym oświadczeniem, wybierz preparat z witaminą C, np. kolagen z witaminą C [6]. Glukozamina pochodzi zwykle ze skorupiaków, więc przy alergii na nie jej nie stosuj; dotyczy to obu opisanych niżej preparatów Promaker [7]. Pełny wybór znajdziesz w kategorii regeneracja stawów.
Świat Supli Kolagen z kwasem hialuronowym i witaminą C, 90 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłego, który chce wspierać chrząstki składnikiem z dopuszczonym oświadczeniem. Witamina C pomaga w prawidłowym tworzeniu kolagenu, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie chrząstek [6].
Według karty produktu porcja to 3 kapsułki dziennie: 1500 mg kolagenu rybiego, 120 mg kwasu hialuronowego i 80 mg witaminy C; opakowanie 90 kapsułek wystarcza na 30 dni [7].
Według karty produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; otoczka z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest wegański [7]. Kolagen pochodzi z ryb, więc przy alergii na ryby sprawdź skład z lekarzem. Według ostrzeżenia w karcie produktu nie stosuj w ciąży. Przy lekach przyjmowanych na stałe, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, i podczas karmienia piersią zapytaj lekarza lub farmaceutę. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Promaker Glukozamina + Chondroityna + MSM, 90 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłego bez rozpoznanych zaburzeń pamięci, który chce przyjmować glukozaminę z chondroityną na stawy, wiedząc, że EFSA nie uznała oświadczenia o stawach dla tych składników [5]. Jeśli masz łagodne zaburzenia poznawcze lub otępienie, najpierw porozmawiaj z lekarzem [2].
Według karty produktu porcja to 1 kapsułka dziennie: 500 mg siarczanu glukozaminy (490 mg glukozaminy) oraz chondroityna i MSM; glukozamina pochodzi ze skorupiaków [7].
Według karty produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; otoczka z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest wegański [7]. Przy alergii na skorupiaki nie stosuj. Według ostrzeżenia w karcie produktu nie stosuj w ciąży. Przy lekach przyjmowanych na stałe, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, i podczas karmienia piersią zapytaj lekarza lub farmaceutę. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Promaker Glucosamin 1000, 90 kapsułek
Dla kogo: tak samo jak wyżej, jeśli wolisz samą glukozaminę w większej dawce; wybierz jeden preparat z glukozaminą, nie dwa naraz. Jeśli masz zaburzenia pamięci, porozmawiaj najpierw z lekarzem [2].
Według karty produktu 1 kapsułka zawiera 1000 mg siarczanu glukozaminy, w tym 980 mg glukozaminy, a porcja to 1 kapsułka dziennie podczas posiłku; glukozamina pochodzi ze skorupiaków [7].
Według karty produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; otoczka z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest wegański [7]. Przy alergii na skorupiaki nie stosuj. Według ostrzeżenia w karcie produktu nie stosuj w ciąży. Przy lekach przyjmowanych na stałe, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, i podczas karmienia piersią zapytaj lekarza lub farmaceutę. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Produkty opisane w tym artykule
Kolagen z witaminą C marki Świat Supli i preparaty z glukozaminą marki Promaker; dla kogo są i jakie mają ostrzeżenia, opisujemy w sekcji 5. Dostępność: odczyt ze sklepu 19.10.2026.
6. Pytania i odpowiedzi
6.1. Czy glukozamina powoduje demencję?
Nie ma na to dowodu. Badanie z 2026 r. pokazało związek przyjmowania glukozaminy z szybszym postępem choroby u osób, które już miały zaburzenia poznawcze lub otępienie, a autorzy zastrzegają, że to nie dowód przyczynowości [2]. U zdrowych osób tego nie badano w ten sposób [1].
6.2. Czy odstawić glukozaminę?
Jeśli masz łagodne zaburzenia poznawcze lub otępienie, porozmawiaj o tym z lekarzem [2]. Jeśli jesteś zdrowy i przyjmujesz glukozaminę na stawy, obecne dane tego nie wymagają, ale warto wiedzieć, że w UE nie ma dopuszczonego oświadczenia o jej działaniu na stawy [5].
6.3. Co pokazały badania na myszach?
U myszy z modelem choroby Alzheimera siarczan glukozaminy (457 mg/kg masy ciała dziennie przez 2 tygodnie) pogarszał wyniki testów poznawczych, a zahamowanie nadmiernej glikozylacji je poprawiało; u zdrowych myszy pogorszenia pamięci nie stwierdzono [1].
6.4. Co zamiast glukozaminy na stawy?
Dopuszczone w UE oświadczenie dotyczące chrząstek ma witamina C: pomaga w prawidłowym tworzeniu kolagenu, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie chrząstek [6]. Przy bólu stawów, który nie mija, skonsultuj się z lekarzem.
6.5. Czy dotyczy to też glukozaminy z chondroityną?
Analizy dotyczyły zapisów o przyjmowaniu glukozaminy, bez rozróżnienia preparatów łączonych [2]. Dla połączenia glukozaminy z chondroityną EFSA również nie uznała oświadczenia o stawach [5].
7. Podsumowanie
- U myszy z modelem choroby Alzheimera glukozamina pogarszała pamięć, a u osób z zaburzeniami poznawczymi lub otępieniem jej przyjmowanie wiązało się z szybszym postępem choroby [1] [2].
- To związek z danych; podobny sygnał dały multiwitaminy i wapń z witaminą D, więc przyczyna nie jest pewna [3].
- Osoby z zaburzeniami pamięci powinny omówić przyjmowanie glukozaminy z lekarzem [2].
- Glukozamina nie ma w UE oświadczenia o stawach; ma je witamina C w kontekście kolagenu i chrząstek [5] [6].
8. Źródła
- Hawkinson T.R., Liu Z. i wsp., Hyperglycosylation is a metabolic driver of Alzheimer’s disease, Nature Metabolism, publikacja 9.06.2026 (modele mysie choroby Alzheimera i próbki mózgu osób zmarłych; siarczan glukozaminy 457 mg/kg/dobę przez 2 tygodnie pogarszał wyniki poznawcze myszy z modelem choroby, bez pogorszenia pamięci u myszy typu dzikiego; retrospektywna analiza dokumentacji medycznej 41 884 osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (2750 przyjmowało glukozaminę) i 24 481 osób z otępieniem (1896 przyjmowało glukozaminę): przyjmowanie glukozaminy wiązało się z szybszym postępem choroby i gorszym przeżyciem; odczyt 19.10.2026): doi.org
- University of Florida, komunikat prasowy o badaniu Hawkinson i wsp.: popularny suplement na stawy powiązany z szybszym postępem otępienia, ScienceDaily, 27.09.2026 (dokumentacja UF Health z lat 2012-2024; około 8% pacjentów w obu grupach zgłaszało przyjmowanie glukozaminy (2750 z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi i 1896 z otępieniem); o 25% większe prawdopodobieństwo przejścia łagodnych zaburzeń poznawczych w otępienie i o 25% większe ryzyko zgonu u osób z otępieniem; brak związku ze zgonami u osób z łagodnymi zaburzeniami; autorzy: to związek, nie dowód przyczynowości, potrzebne badanie kliniczne; odczyt 19.10.2026): sciencedaily.com
- Nakashima S., Sato K., Niimi Y., Satake W., Iwatsubo T., Comparator supplement patterns qualify the clinical interpretation of an EHR-derived glucosamine signal in Alzheimer’s disease, preprint medRxiv, 27.07.2026, praca nierecenzowana (w kohorcie NACC kierunek ryzyka dla glukozaminy podobny jak w oryginale, ale podobne wyniki dla multiwitamin oraz wapnia z witaminą D; u osób z otępieniem glukozamina nie wiązała się z większą śmiertelnością po korekcie; sam zapis o glukozaminie nie dowodzi efektu właściwego glukozaminie; odczyt 19.10.2026): doi.org
- Yan Y., Xu M., Wang R. i wsp., Glucosamine Use and Its Association with Colorectal Cancer and Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis, Journal of Cancer 2026 (18 prospektywnych badań kohortowych w populacji ogólnej; przyjmowanie glukozaminy wiązało się z niższą śmiertelnością ogólną, HR 0,84, 95% CI 0,76-0,94, w 4 badaniach, i niższą śmiertelnością sercowo-naczyniową, HR 0,82; badania obserwacyjne; odczyt 19.10.2026): doi.org
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies, Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to glucosamine alone or in combination with chondroitin sulphate and maintenance of joints and reduction of inflammation, EFSA Journal 2009;7(10):1264 (związku przyczynowego między glukozaminą, także z chondroityną, a utrzymaniem prawidłowych stawów nie wykazano; odczyt 19.10.2026): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. (wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, tekst skonsolidowany): Witamina C pomaga w prawidłowym tworzeniu kolagenu, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie chrząstek (żywność co najmniej będąca źródłem witaminy C); brak dopuszczonego oświadczenia dla glukozaminy (odczyt 19.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Karty produktów w sklepie Świat Supli (skład, porcja, sposób użycia, alergeny, ostrzeżenia; odczyt 19.10.2026): Świat Supli Kolagen z kwasem hialuronowym i witaminą C, 90 kapsułek (3 kapsułki dziennie: kolagen rybi 1500 mg, kwas hialuronowy 120 mg, witamina C 80 mg; otoczka z żelatyny wołowej; cena 34,99 zł), Promaker Glukozamina + Chondroityna + MSM, 90 kapsułek (1 kapsułka dziennie, siarczan glukozaminy 500 mg = 490 mg glukozaminy, ze skorupiaków; cena 36,99 zł), Promaker Glucosamin 1000, 90 kapsułek (1 kapsułka dziennie, 1000 mg siarczanu glukozaminy = 980 mg glukozaminy, ze skorupiaków; cena 33,99 zł); wszystkie: może zawierać mleko, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja, skorupiaki; nie stosować u kobiet w ciąży: swiatsupli.pl/p13428, swiatsupli.pl/p10122, swiatsupli.pl/p10046
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
