Acetylocholina to przekaźnik nerwowy, który przenosi sygnał z nerwu do mięśnia i w mózgu uczestniczy w uwadze, uczeniu się i pamięci, a organizm wytwarza ją z choliny z diety [1] [2]. Opisane badania nie wykazują, że suplementacja podnosi poziom acetylocholiny u zdrowych osób: mierzono w nich cholinę we krwi i wyniki testów, a nie acetylocholinę [3] [4]. Alfa-GPC, jedna z form choliny, w małych badaniach u młodych mężczyzn nie dawał powtarzalnego wzrostu siły [5] [4].
Aktualizacja 15.10.2026: Wyjaśniamy, czym jest acetylocholina i w czym jest cholina, co badania mówią o alfa-GPC przed treningiem i sile, jaki ma status w UE, co wybrać zamiast oraz kiedy objawy wymagają telefonu pod 112.
Produkty omawiane w artykule
Spis treści
1. Acetylocholina: co to jest i za co odpowiada?
Acetylocholina to jeden z neuroprzekaźników, czyli związków, którymi komórki nerwowe przekazują sobie sygnały. Występuje w trzech głównych miejscach [1]:
- Złącze nerwowo-mięśniowe. Zakończenie nerwu ruchowego uwalnia acetylocholinę, a ta uruchamia skurcz włókna mięśniowego.
- Układ autonomiczny. Acetylocholina przekazuje sygnały w zwojach układu autonomicznego, który działa niezależnie od woli.
- Mózg. Tu działa głównie jako neuromodulator: wpływa na uwagę, uczenie się i pamięć, a neurony, które ją wydzielają, są najbardziej aktywne w czuwaniu i w fazie snu REM.
Po przekazaniu sygnału enzym acetylocholinoesteraza bardzo szybko rozkłada acetylocholinę [1]. Dzięki temu sygnał jest krótki i precyzyjny. Ten sam mechanizm wyjaśnia, dlaczego leki hamujące acetylocholinoesterazę podnoszą ilość acetylocholiny w mózgu, a trucizny blokujące ten enzym są groźne (sekcja 7).
2. Z czego powstaje acetylocholina i w czym jest cholina?
Acetylocholina nie jest składnikiem, który trzeba jeść. Organizm wytwarza ją sam, a surowcem jest cholina, potrzebna też do budowy fosfolipidów błon komórkowych [2]. Własna produkcja choliny w wątrobie nie pokrywa potrzeb, dlatego cholina jest niezbędnym składnikiem diety [6].
Według polskich norm żywienia z 2024 roku wystarczające spożycie choliny wynosi 425 mg dziennie dla kobiet od 19. roku życia, 450 mg w ciąży, 550 mg w okresie karmienia piersią i 550 mg dla mężczyzn od 19. roku życia [6]. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjmuje dla dorosłych 400 mg dziennie [7].
Najwięcej choliny mają:
- żółtko jaja: 700-800 mg w 100 g, a całe jajo ok. 300 mg w 100 g [6]; jedno duże jajko na twardo to ok. 147 mg [8];
- wątróbka: drobiowa ok. 200 mg w 100 g [6], a ok. 85 g smażonej wątroby wołowej to ok. 356 mg [8];
- mięso, ryby i produkty pełnoziarniste, a w mniejszych ilościach warzywa i owoce [7].
Ograniczanie jaj, mleka i mięsa może utrudnić pokrycie zapotrzebowania [6]. Szczegółowo o normach i objawach niedoboru piszemy w tekście cholina: co to jest, dawkowanie i wpływ na trening, a o lecytynie, która też dostarcza fosfatydylocholiny, w tekście co to jest lecytyna. Różne formy choliny znajdziesz w kategorii suplementy na pamięć i koncentrację w sklepie Świat Supli.
3. Acetylocholina: jak zwiększyć jej poziom?
Opisane badania nie wykazują, że suplementacja podnosi poziom acetylocholiny u zdrowych osób: mierzono w nich cholinę we krwi i wyniki testów, a nie acetylocholinę [4] [3]. Poradniki podają dwie drogi: więcej choliny albo hamowanie rozkładu acetylocholiny.
Cholina z diety i suplementów. Cholina jest surowcem do wytwarzania acetylocholiny [2]. Suplementy choliny podnoszą jej stężenie we krwi: u 14 żołnierzy 8,4 g cytrynianu choliny w trakcie 4-godzinnego marszu z obciążeniem podniosło cholinę we krwi o 128 procent, ale nie poprawiło czasu biegu do wyczerpania ani wyniku przysiadów wobec placebo [3]. Przegląd z 2015 roku opisany przez amerykański NIH nie wykazał wyraźnej poprawy funkcji poznawczych po suplementach choliny u zdrowych dorosłych [8]. Uzupełnienie choliny ma więc sens wtedy, gdy dieta jej nie dostarcza, a nie jako sposób na podkręcenie mózgu ponad normę.
Leki hamujące rozkład acetylocholiny. Donepezil, rywastygmina i galantamina hamują acetylocholinoesterazę i są stosowane w objawowym leczeniu choroby Alzheimera [9]. To leki na receptę dla osób z rozpoznaną chorobą, a nie środki na lepsze skupienie dla zdrowych; o leczeniu decyduje lekarz.
Alfa-GPC i cytykolina. Obie formy dostarczają choliny. Według EFSA 203,7 mg alfa-GPC dostarcza 82,5 mg choliny [10]. Cytykolina (CDP-cholina) jest w UE dopuszczona jako nowa żywność w ilości do 500 mg dziennie w suplementach i nie jest przeznaczona dla dzieci, a oświadczenie, że wspiera pamięć, Komisja Europejska odrzuciła w 2025 roku [11] [12]. Szerzej o alfa-GPC w kontekście pamięci piszemy w tekście alpha-GPC: czy działa na pamięć i czy został wycofany.
4. Alfa-GPC przed treningiem: czy zwiększa siłę?
Nie: w małych badaniach alfa-GPC nie zwiększał siły w powtarzalny sposób, a w pełnych publikacjach pojedyncza porcja przed testem nie dawała różnicy w sile wobec placebo [5] [4] [13]. W naszym wyszukiwaniu w PubMed znaleźliśmy trzy badania samego alfa-GPC, w których mierzono siłę lub moc u zdrowych osób, i jedno streszczenie konferencyjne [14] [15]; zestawiamy je w tabeli.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Badanie | Kto i ile osób | Porcja i czas | Wynik wobec placebo | Finansowanie |
|---|---|---|---|---|
| Ziegenfuss 2008, streszczenie konferencyjne [15] | 7 mężczyzn trenujących siłowo, średnio 30 lat | 600 mg jednorazowo, 90 min przed treningiem | siła szczytowa w wyrzutach sztangi leżąc 933 N wobec 818 N (ok. 14 procent więcej); moc szczytowa bez istotnej różnicy | częściowo producent surowca |
| Bellar 2015 [5] | 13 mężczyzn w wieku studenckim, badanie krzyżowe | 600 mg dziennie; pomiar po 1 godzinie i po 6 dniach | po 1 godzinie bez różnicy; po 6 dniach ciąg izometryczny +98,8 N wobec -39,0 N (p=0,044); górna część ciała bez istotnej różnicy | producent surowca |
| Marcus 2017 [4] | 48 mężczyzn w wieku studenckim, 4 grupy po 12 | 250 mg albo 500 mg dziennie przez 7 dni; osobna grupa 200 mg kofeiny | alfa-GPC: siła i skok bez różnicy wobec placebo; w sile od placebo różniła się tylko grupa kofeiny (streszczenie podaje brak różnic) | częściowo producent surowca |
| Kerksick 2024 [13] | 20 mężczyzn trenujących siłowo, średnio 31 lat, badanie krzyżowe | 315 mg albo 630 mg jednorazowo | skoki i rzuty sztangi bez zmian; lepszy wynik testu Stroopa (uwaga) | autor płatnym doradcą sponsora |
Co z tego wynika? W opisanych pełnych publikacjach jedyny istotnie lepszy wynik siłowy wobec placebo dotyczył ciągu izometrycznego po 6 dniach suplementacji (badanie D. Bellara i wsp. z 2015 roku); pomiar godzinę po pierwszej porcji nie pokazał różnicy [5]. W większym badaniu L. Marcusa i wsp. z 2017 roku alfa-GPC nie różnił się od placebo w sile ani w skoku; w sile od placebo różniła się tylko grupa kofeiny [4]. Wynik ok. 14 procent większej siły pochodzi tylko ze streszczenia konferencyjnego z 7 uczestnikami [15]. Wyniki poznawcze są osobne: w badaniu C. Kerksicka z 2024 roku jednorazowa porcja poprawiła wynik testu Stroopa, a 630 mg także czas reakcji w jednej wersji testu Flanker; test N-back się nie zmienił, badanie było małe, a autor jest płatnym doradcą sponsora [13].
Wszystkie te badania były małe, dotyczyły głównie młodych mężczyzn, a większość współfinansował producent surowca alfa-GPC [5] [4] [15]. Badanie u kolarzy z 2023 roku testowało mieszankę aminokwasów rozgałęzionych, L-cytruliny i alfa-GPC, więc nie da się z niego wyodrębnić działania samego alfa-GPC [16]. Wniosek: opisane badania nie potwierdzają, że alfa-GPC przyjęty przed treningiem zwiększa siłę maksymalną.
Ciekawszy dla trenujących jest inny wynik. W badaniu z randomizacją z 2023 roku 37 zdrowych osób w wieku 50-69 lat trenowało oporowo przez 12 tygodni, a do diety dodawano cholinę z żółtka jaja i odżywki białkowej: 0,7, 2,8 albo 7,5 mg na kilogram beztłuszczowej masy ciała dziennie. Po korekcie statystycznej łączny wynik dwóch testów maksymalnego ciężaru (wyciskanie nogami i na klatkę) rósł słabiej przy najmniejszej podaży niż przy średniej; różnica wobec wysokiej podaży nie była istotna statystycznie, a wysoka podaż nie dała dodatkowej korzyści względem średniej [17]. To mała grupa starszych osób i cholina z jedzenia, a nie kapsułki, więc wynik nie mówi, o ile wzrośnie Twoja siła; przemawia raczej za dbaniem o cholinę w diecie.
5. Czy alfa-GPC jest legalny i dlaczego nie ma go w naszym sklepie?
Suplement z alfa-GPC może być legalnie sprzedawany w UE dopiero po dopuszczeniu surowca jako nowej żywności, a w unijnym wykazie (tekst skonsolidowany z 10.08.2026) ani w wyszukiwaniu EUR-Lex z 15.10.2026 nie znaleźliśmy rozporządzenia, które go dopuszcza [18]. Dlatego nie ma go w sklepie Świat Supli. Status może się zmienić, więc sprawdzaj aktualny unijny wykaz nowej żywności.
Nowa żywność to w UE żywność, której nie spożywano w znaczącym stopniu przed 15 maja 1997 roku; do sprzedaży trafia dopiero po wpisaniu do unijnego wykazu [19]. W marcu 2024 roku, po zapytaniu Czech, ustalono, że L-alfa-GPC w suplementach jest nową żywnością [20].
W maju 2026 roku EFSA oceniła jeden surowiec alfa-GPC z lecytyny sojowej: w suplementach w porcji do 203,7 mg dziennie, czyli 82,5 mg choliny, nie budzi zastrzeżeń dla osób powyżej 3 lat [10]. W czerwcu 2026 roku projekt rozporządzenia dopuszczającego ten surowiec był konsultowany w państwach członkowskich [21]. Proponowana porcja jest mała: 203,7 mg to mniej niż 250-630 mg stosowane w opisanych badaniach sportowych [10] [4] [13].
W Polsce alfosceran choliny, czyli ta sama substancja, jest też zarejestrowanym lekiem na receptę, Gliatilin w kapsułkach 400 mg i w zastrzykach [22]. Jego stosowanie to decyzja lekarza.
6. Co wybrać zamiast alfa-GPC: kreatyna czy cholina?
Siła na treningu. Kreatyna ma w UE dopuszczone oświadczenie zdrowotne: zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych, przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie przez dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia [23]. U dorosłych powyżej 55 lat codzienne przyjmowanie 3 g kreatyny może zwiększyć wpływ treningu oporowego na siłę mięśniową, jeśli trenują co najmniej 3 razy w tygodniu przez kilka tygodni z obciążeniem co najmniej 65-75 procent maksymalnego jednorazowego [24]. Kreatyna nie działa jak jednorazowa porcja przed treningiem. Przy 3-5 g monohydratu dziennie bez fazy ładowania zapasy w mięśniach rosną przez 3-4 tygodnie [25]. O tym, czym monohydrat różni się od innych form, piszemy w tekście jabłczan kreatyny: co to jest i co daje.
Skupienie i pobudzenie przed treningiem. W badaniu L. Marcusa jedyną różnicę wobec placebo w sile odnotowano w grupie 200 mg kofeiny, a nie po alfa-GPC [4]. Ile kofeiny dziennie jest bezpieczne, wyjaśniamy w tekście dzienna dawka kofeiny, a gotowe preparaty porównujemy w rankingu przedtreningówek.
Mało choliny w diecie. Jeśli rzadko jesz jaja, wątróbkę i mięso, cholina w kapsułkach uzupełni dietę. Cholina przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu homocysteiny i tłuszczów oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby, gdy porcja dostarcza co najmniej 82,5 mg choliny [23]. Nie są to oświadczenia o pamięci ani o sile mięśni. O tym, czym jest homocysteina, piszemy w tekście homocysteina: badanie, norma i jak ją obniżyć.
Porcję choliny z kapsułek dodaj do choliny z jedzenia. W USA górny poziom spożycia choliny dla dorosłych to 3500 mg dziennie ze wszystkich źródeł, a duże ilości mogą powodować rybi zapach ciała, poty i spadek ciśnienia [8]. Dzieci i nastolatki nie powinny przyjmować choliny w kapsułkach bez decyzji lekarza. Przy chorobach wątroby lub nerek, trimetyloaminurii albo lekach przyjmowanych na stałe zapytaj lekarza przed suplementacją [26].
Wybór produktu jest prosty: jeśli trenujesz krótkimi, bardzo intensywnymi seriami, wybierz monohydrat kreatyny z porcją 3 g kreatyny, a jeśli chcesz uzupełnić cholinę w diecie, wybierz cholinę marki własnej Świat Supli. Wszystkie trzy karty w sklepie wykluczają stosowanie w ciąży [27] [26] [28]. Kreatyny BioTechUSA według producenta nie powinny przyjmować też kobiety karmiące piersią i osoby poniżej 18 lat [29]. Przy cholinie Pharmovit producent radzi karmiącym rozmowę z lekarzem [30], a karta choliny Świat Supli o karmieniu nie wspomina, więc wtedy też najpierw zapytaj lekarza.
Świat Supli Cholina 500 mg VitaCholine 60 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy rzadko jedzą jaja, wątróbkę i mięso i chcą uzupełnić cholinę, z której organizm wytwarza acetylocholinę. To marka własna sklepu Świat Supli.
Dwie kapsułki zawierają według karty 1225 mg dwuwinianu choliny VitaCholine, w tym 500 mg choliny; producent zaleca przyjmować je rano z posiłkiem i popić dużą ilością wody [26]. Przy tej porcji cholina przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu homocysteiny i tłuszczów oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby [23]. Te oświadczenia nie dotyczą siły ani pamięci.
Kapsułka jest z hydroksypropylometylocelulozy, a oprócz choliny skład zawiera tylko substancję przeciwzbrylającą. Według producenta produkt może zawierać mleko z laktozą, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki [26].
Pole uwag na karcie wyklucza stosowanie w ciąży; o karmieniu piersią karta nie wspomina, więc w tym okresie zapytaj lekarza przed użyciem. Opis radzi osobom z chorobami wątroby lub nerek, z trimetyloaminurią i przyjmującym leki na stałe skonsultować suplement z lekarzem. Opakowanie trzymaj z dala od małych dzieci [26].
BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate 500 g
Dla kogo: dla dorosłych, którzy trenują siłowo albo interwałowo z dużą intensywnością i szukają suplementu z dopuszczonym oświadczeniem dotyczącym wydolności zamiast alfa-GPC.
Porcja dzienna według producenta to 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, w tym 3 g kreatyny, rozpuszczone w 300 ml napoju raz dziennie; opakowanie wystarcza na 147 porcji [29] [27]. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie [23], a porcja tego produktu tyle zawiera. Efekt buduje się przy codziennym stosowaniu przez kilka tygodni, a nie po jednej porcji przed treningiem [25].
Skład to sam mikronizowany monohydrat kreatyny. Producent podaje, że produkt powstaje w zakładzie przetwarzającym mleko, jaja, zboża z glutenem, soję, orzeszki ziemne, orzechy, seler, ryby, skorupiaki i dwutlenek siarki; przy alergii pokarmowej sprawdź etykietę [27] [29].
Producent zastrzega, że produktu nie powinny spożywać osoby poniżej 18 lat, osoby chore, kobiety w ciąży i karmiące piersią, więc w tych sytuacjach z niego zrezygnuj [29]. Przy chorobie nerek albo stałych lekach najpierw porozmawiaj z lekarzem.
Pharmovit Cholina 600 mg 60 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych z małą ilością choliny w jadłospisie, którzy wolą kapsułki bez substancji przeciwzbrylających i chcą rozłożyć porcję na dwa posiłki.
W 2 kapsułkach jest według karty 1200 mg dwuwinianu choliny, w tym 492 mg choliny, a producent zaleca 1 kapsułkę 2 razy dziennie w trakcie posiłku, z ok. 250 ml wody [28]. Taka porcja spełnia warunek unijnych oświadczeń dla choliny, czyli co najmniej 82,5 mg w porcji [23].
Skład tworzą tylko dwuwinian choliny i celulozowa otoczka, a producent podaje, że wyrób jest bez substancji wypełniających i barwników [30]. Producent nie deklaruje alergenów na karcie sklepu; przy ciężkiej alergii zapytaj go o warunki produkcji [28].
Na karcie sklepu jest zakaz stosowania w ciąży. Producent przeznacza produkt dla dorosłych, a karmiącym piersią zaleca rozmowę z lekarzem przed użyciem [30]. Przechowuj go poza zasięgiem małych dzieci [28].
Kreatyna i cholina w sklepie Świat Supli
Cholina marki własnej do uzupełnienia diety, monohydrat kreatyny na intensywny trening i druga cholina z dwuwinianu.
7. Skutki uboczne, interakcje i kiedy dzwonić pod 112
Alfa-GPC. W badaniach klinicznych był dobrze tolerowany; opisywano zaparcia, nerwowość, pobudzenie, zgagę, nudności, ból głowy, bezsenność i spadek ciśnienia przy wstawaniu [10]. W koreańskim badaniu obserwacyjnym u ponad 12 mln osób po 50. roku życia osoby z receptą na alfa-GPC miały w ciągu 10 lat o ok. 43 procent większe ryzyko udaru niż dobrane osoby bez niej (iloraz zagrożeń 1,43) [31]. To związek, a nie dowód przyczyny, a analiza z 2025 roku u osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi takiego związku nie wykazała [32]. U myszy alfa-GPC był przekształcany w N-tlenek trimetyloaminy (TMAO), związek wiązany z miażdżycą, i nasilał ją [33]. Przy chorobie serca, po udarze lub zawale nie przyjmuj alfa-GPC ani dużych porcji choliny bez rozmowy z lekarzem.
Leki. Charakterystyka leku z alfosceranem choliny podaje, że interakcji z innymi lekami nie badano [34]. Jeśli przyjmujesz leki na otępienie z grupy inhibitorów acetylocholinoesterazy, leki przeciwcholinergiczne albo inne leki działające na układ nerwowy, zapytaj lekarza lub farmaceutę przed preparatem choliny. Ogólne zasady łączenia suplementów z lekami opisujemy w tekście jakich suplementów nie łączyć.
Kreatyna. Kilka urzędów uznało, że 3 g kreatyny dziennie u zdrowych dorosłych, z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących, raczej nie budzi obaw; opisywano dolegliwości żołądkowo-jelitowe, skurcze mięśni i wzrost masy ciała [35]. W metaanalizie z 2025 roku kreatyna nieznacznie podnosiła kreatyninę we krwi, a filtracja kłębuszkowa, czyli miara pracy nerek, nie różniła się istotnie od grup kontrolnych [36]. Przy chorobie nerek nie przyjmuj kreatyny bez decyzji lekarza.
Nadmiar acetylocholiny. Groźny nadmiar acetylocholiny opisuje się przy zatruciu substancjami, które blokują jej rozkład, takimi jak związki fosforoorganiczne i karbaminiany, stosowane m.in. jako środki owadobójcze. Objawy to ślinienie, łzawienie, biegunka, wymioty, zwężone źrenice, świszczący oddech, zwolnienie akcji serca, osłabienie i drżenia mięśni oraz poty, a w ciężkim zatruciu drgawki, utrata przytomności i niewydolność oddechowa [37].
- Przy podejrzeniu takiego zatrucia od razu dzwoń pod 112. Chroń siebie przed kontaktem z substancją; jeśli to bezpieczne, zdejmij skażone ubranie i spłucz skórę wodą [37].
- Jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację zgodnie z instrukcjami dyspozytora. Pojedyncze westchnienia nie są prawidłowym oddechem [38] [39].
- Pozycję boczną stosuj u osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo, gdy nie podejrzewasz urazu; nie podawaj jej niczego doustnie. Przy podejrzeniu urazu (np. po upadku) ogranicz zbędne ruchy i wykonuj polecenia dyspozytora; drożność dróg oddechowych i resuscytacja mają pierwszeństwo [39].
Objawy udaru. Dzwoń pod 112 od razu, jeśli u Ciebie lub kogoś obok nagle opadnie kącik ust, osłabnie albo zdrętwieje ręka lub jedna strona ciała, pojawi się bełkotliwa mowa, splątanie, utrata widzenia albo silny ból głowy. Dzwoń także wtedy, gdy objawy minęły, i nie jedź samodzielnie na szpitalny oddział ratunkowy [40].
Bez takich objawów, przy stabilnym stanie, umów się do lekarza rodzinnego, gdy kłopoty z pamięcią lub koncentracją utrudniają codzienne życie [41].
8. Najczęstsze pytania
8.1. Jakie są objawy niedoboru acetylocholiny?
Problemy z pamięcią i skupieniem, które poradniki przypisują niedoborowi acetylocholiny, mają wiele przyczyn, od stresu i lęku po problemy ze snem, depresję albo otępienie [41]. Niedobór choliny w diecie nie oznacza niedoboru acetylocholiny, a takie objawy nie pozwalają rozpoznać żadnego z nich; normy choliny opisuje poradnik podlinkowany w sekcji 2 [6]. Gdy kłopoty z pamięcią utrudniają codzienne życie, zacznij od lekarza rodzinnego, a nie od suplementu.
8.2. Czy acetylocholina jest w jedzeniu?
Acetylocholiny nie musisz jeść, bo organizm wytwarza ją sam z choliny. W jadłospisie liczy się więc cholina, a najwięcej mają jej żółtka jaj i wątróbka [2] [6].
8.3. Ile alfa-GPC dziennie przyjmowano w badaniach?
W badaniach sportowych u zdrowych mężczyzn było to jednorazowo 315-630 mg albo 250-600 mg dziennie przez 6-7 dni [13] [4] [5]. To porcje badawcze, a nie schemat do samodzielnego stosowania. Opinia EFSA dotyczy jednego surowca w porcji do 203,7 mg dziennie, którego w unijnym wykazie nowej żywności sprawdzonym 15.10.2026 nie znaleźliśmy [10] [18].
8.4. Dlaczego alfa-GPC 98% ma na opakowaniu napis nie do spożycia?
Alfa-GPC w suplementach to w UE nowa żywność, a w unijnym wykazie ani w EUR-Lex 15.10.2026 nie znaleźliśmy rozporządzenia, które go dopuszcza, więc do czasu dopuszczenia nie może być legalnie sprzedawany jako suplement [20] [19] [18]. Taki napis oznacza, że sprzedawca nie oferuje proszku jako żywności. Nie przyjmuj produktu, który producent opisuje jako nieprzeznaczony do spożycia.
8.5. CDP-cholina czy alfa-GPC: co lepsze przed treningiem?
W naszym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy badań porównujących cytykolinę i alfa-GPC pod kątem siły [14]. Cytykolina jest w UE dopuszczona do 500 mg dziennie w suplementach, ale jej oświadczenie o pamięci odrzucono [11] [12]. Unijne oświadczenia związane z wysiłkiem ma kreatyna przy 3 g dziennie: o wydolności w krótkich, bardzo intensywnych seriach ćwiczeń u dorosłych i o sile mięśniowej u osób powyżej 55 lat trenujących oporowo; żadna forma choliny takiego oświadczenia nie ma [23] [24].
9. Najważniejsze w skrócie
- Acetylocholina przenosi sygnał z nerwu do mięśnia i wpływa na uwagę i pamięć; organizm wytwarza ją z choliny [1] [2].
- Wystarczające spożycie choliny według polskich norm to 425 mg dziennie dla kobiet i 550 mg dla mężczyzn; najwięcej dostarczają jaja i wątróbka [6].
- W małych badaniach alfa-GPC nie zwiększał siły w powtarzalny sposób, a jednorazowa porcja godzinę przed testem nie dała różnicy w sile wobec placebo [5] [4] [13].
- Alfa-GPC w suplementach to w UE nowa żywność; w unijnym wykazie sprawdzonym 15.10.2026 go nie znaleźliśmy, a w Polsce ta substancja jest też lekiem na receptę [20] [18] [22].
- Kreatyna przy 3 g dziennie ma oświadczenie UE o wydolności w krótkich, bardzo intensywnych seriach ćwiczeń, a u osób powyżej 55 lat trenujących oporowo także o sile; cholina w kapsułkach uzupełnia dietę [23] [24].
- Ślinienie, łzawienie, zwężone źrenice i świszczący oddech po kontakcie ze środkiem owadobójczym oraz objawy udaru wymagają telefonu pod 112 [37] [40].
10. Źródła
- Picciotto M.R., Higley M.J., Mineur Y.S., 2012, Acetylcholine as a neuromodulator: cholinergic signaling shapes nervous system function and behavior, Neuron 76(1):116-129 (przegląd: acetylocholina działa jako szybki przekaźnik w złączu nerwowo-mięśniowym i w zwojach układu autonomicznego, a w mózgu głównie jako neuromodulator; udział w uwadze, uczeniu się i pamięci; neurony cholinergiczne bardziej aktywne w czuwaniu i fazie snu REM; acetylocholinoesteraza szybko rozkłada acetylocholinę; odczyt pełnego tekstu 15.10.2026): doi.org, PMC3466476
- Zeisel S.H., da Costa K.A., 2009, Choline: an essential nutrient for public health, Nutrition Reviews 67(11):615-623 (cholina jest potrzebna do wytwarzania acetylocholiny i fosfolipidów błon komórkowych, w tym fosfatydylocholiny; własna synteza choliny nie wystarcza do pokrycia potrzeb człowieka; żółtko jaja i wątroba należą do najbogatszych źródeł; odczyt pełnego tekstu 15.10.2026): doi.org, PMC2782876
- Warber J.P., Patton J.F., Tharion W.J. i wsp., 2000, The effects of choline supplementation on physical performance, International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism 10(2):170-181 (14 żołnierzy, badanie krzyżowe z placebo i podwójnie ślepą próbą; 8,425 g cytrynianu choliny przed i w połowie 4-godzinnego marszu na bieżni z obciążeniem 34,1 kg; choliny we krwi po biegu do wyczerpania przybyło o 128 procent, ale bez istotnego wpływu na czas biegu do wyczerpania, test przysiadów i odczuwany wysiłek): doi.org, PubMed
- Marcus L., Soileau J., Judge L.W., Bellar D., 2017, Evaluation of the effects of two doses of alpha glycerylphosphorylcholine on physical and psychomotor performance, Journal of the International Society of Sports Nutrition 14:39 (48 zdrowych mężczyzn w wieku studenckim, 4 grupy po 12 osób: 500 mg alfa-GPC, 250 mg alfa-GPC, 200 mg kofeiny albo placebo dziennie przez 7 dni; siła szczytowa w izometrycznym ciągu do połowy uda: od placebo różniła się tylko grupa kofeiny, p=0,036; w skoku z zamachem jedyna istotna różnica w porównaniach parami dotyczyła grup 250 mg i 500 mg alfa-GPC, bez różnicy wobec placebo; test czujności bez różnic; wolna cholina w surowicy wyższa niż przy placebo w obu grupach alfa-GPC; TSH niższe w grupie 500 mg; badanie częściowo sfinansowała firma Chemi Nutra, która dostarczyła kapsułki; odczyt pełnego tekstu 15.10.2026): doi.org, PMC5629791
- Bellar D., LeBlanc N.R., Campbell B., 2015, The effect of 6 days of alpha glycerylphosphorylcholine on isometric strength, Journal of the International Society of Sports Nutrition 12:42 (13 zdrowych mężczyzn w wieku studenckim, średnio 21,9 roku; badanie krzyżowe z placebo i podwójnie ślepą próbą, tydzień przerwy między etapami; 600 mg alfa-GPC dziennie w 2 porcjach; pomiar 1 godzinę po pierwszej porcji bez istotnych różnic; po 6 dniach siła szczytowa w izometrycznym ciągu do połowy uda +98,8 N wobec -39,0 N przy placebo, p=0,044; test górnej części ciała +50,9 N wobec -14,9 N, różnica nieistotna, p=0,127; badanie sfinansowała firma ChemiNutra, która dostarczyła kapsułki z alfa-GPC i placebo; odczyt pełnego tekstu 15.10.2026): doi.org, PMC4650143
- Przygoda B., Wierzejska R., Matczuk E., Kłys W., 2024, Witaminy, rozdział Cholina, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, s. 222-225 (cholina bywa nazywana witaminą B4, część ekspertów nie zalicza jej do witamin; organizm wytwarza ją z udziałem kwasu foliowego, witaminy B12 i metioniny, ale synteza może być niewystarczająca, dlatego cholina jest niezbędnym składnikiem diety; fosfatydylocholina to ok. 95 procent choliny w organizmie; funkcje: grupy metylowe, w tym przemiana homocysteiny w metioninę, fosfolipidy błon komórkowych, acetylocholina, usuwanie nadmiaru triacylogliceroli z wątroby; źródła: żółtko jaja 700-800 mg/100 g, całe jajo ok. 300 mg/100 g, wątroba drobiowa ok. 200 mg/100 g, mleko ok. 14 mg/100 g, ograniczanie jaj, mleka i mięsa może utrudnić pokrycie zapotrzebowania; średnie spożycie w UE ok. 370 mg/dobę, w krajach skandynawskich i bałtyckich 317-468 mg u mężczyzn i 317-404 mg u kobiet; niedobór może się przejawiać m.in. stanami lękowymi, bólem głowy i zaparciami, nadmiar – spadkiem ciśnienia, poceniem, nudnościami i biegunką; TMAO z choliny i karnityny wiązane z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych; nie stwierdzono niekorzystnych interakcji choliny z lekami; tabela 14, wystarczające spożycie AI w mg/dobę: niemowlęta 6-11 miesięcy 150, dzieci 1-3 lata 200, 4-6 lat 250, 7-9 lat 250, chłopcy i dziewczęta 10-12 lat 375, chłopcy 13-18 lat 550, dziewczęta 13-18 lat 400, mężczyźni od 19 lat 550, kobiety od 19 lat 425, kobiety w ciąży 450, karmiące piersią 550; odczyt rozdziału PDF 14.10.2026): pzh.gov.pl
- EFSA, 2016, Scientific Opinion on Dietary Reference Values for choline, EFSA Journal 14(8):4484, wartości w wyszukiwarce norm EFSA DRV Finder (wystarczające spożycie choliny, AI, w mg dziennie: niemowlęta 7-11 miesięcy 160, dzieci 1-3 lata 140, 4-6 lat 170, 7-10 lat 250, 11-14 lat 340, młodzież 15-17 lat 400, dorośli od 18 lat 400, kobiety w ciąży 480, kobiety karmiące piersią 520; wartości dotyczą choliny w postaci wolnej i związanej, np. fosfatydylocholiny; odczyt 14.10.2026): doi.org, efsa.europa.eu
- NIH Office of Dietary Supplements, Choline: Fact Sheet for Health Professionals, aktualizacja 2.06.2022 (1 duże jajko na twardo 147 mg choliny, 3 uncje (ok. 85 g) smażonej wątroby wołowej 356 mg; część choliny bakterie jelitowe przekształcają w TMA, a wątroba w TMAO, wiązany z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych; duże badania obserwacyjne w większości nie wykazały związku spożycia choliny z chorobami serca, jedna analiza wykazała większą śmiertelność; przegląd 2015: suplementy choliny nie dały wyraźnej poprawy funkcji poznawczych u zdrowych dorosłych; duże spożycie: rybi zapach ciała, wymioty, pocenie, ślinienie, spadek ciśnienia, toksyczność dla wątroby; górny poziom w USA dla dorosłych 3500 mg dziennie): ods.od.nih.gov
- NHS, Dementia: treatment, przegląd 24.07.2023 (inhibitory acetylocholinoesterazy: donepezil, rywastygmina i galantamina hamują enzym rozkładający acetylocholinę w mózgu; stosowane w objawowym leczeniu łagodnej i umiarkowanej choroby Alzheimera, donepezil także w ciężkiej; możliwe nudności i utrata apetytu, zwykle słabnące po 2 tygodniach; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D. i wsp., 2026, Safety of L-alpha-glycerylphosphorylcholine (L-alpha-GPC) from soya phospholipids (lecithin) as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283, EFSA Journal 24(5):e10008 (wniosek Chemi S.p.A. z 30.06.2023; ocena proponowanych warunków użycia, nie limit prawny: suplementy diety, maks. 203,7 mg dziennie, czyli 82,5 mg choliny, dla osób powyżej 3 lat, w tym kobiet w ciąży i karmiących; brak zastrzeżeń co do bezpieczeństwa w tych warunkach; obowiązkowe oznakowanie alergenu soja; L-alfa-GPC to główny składnik leku Gliatilin, sprzedawanego w Europie we Włoszech i w Polsce, maks. dawka 1000 mg; w badaniach u ludzi najczęściej 1200 mg dziennie do 6 miesięcy u starszych osób z demencją lub pogorszeniem funkcji poznawczych; działania niepożądane w badaniach: zaparcia, nerwowość, pobudzenie, zgaga, nudności, ból głowy, bezsenność, spadek ciśnienia przy wstawaniu, łagodne i rzadkie; opinia opisuje badanie Gatti i wsp. 1992 u 12 zdrowych mężczyzn porównujące stężenie choliny we krwi po domięśniowym podaniu alfa-GPC i cytykoliny; odczyt 12.10.2026): doi:10.2903/j.efsa.2026.10008
- Decyzja wykonawcza Komisji 2014/423/UE z dnia 1 lipca 2014 r. zezwalająca na wprowadzenie na rynek cytykoliny jako nowego składnika żywności (suplementy żywnościowe: maks. 500 mg dziennie; żywność specjalnego przeznaczenia medycznego: maks. 250 mg na porcję i 1000 mg dziennie; nie stosuje się w żywności dla dzieci, a etykieta informuje, że produkt nie jest przeznaczony dla dzieci; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/2223 z dnia 4 listopada 2025 r. odmawiające udzielenia zezwolenia na oświadczenie zdrowotne dotyczące cytykoliny i funkcji pamięci (wniosek: spożycie cytykoliny wspiera funkcje pamięci u zdrowych osób w średnim i starszym wieku z pogorszeniem pamięci związanym z wiekiem; podstawa: opinia EFSA z 4.07.2024, doi:10.2903/j.efsa.2024.8861 – nie ustalono związku przyczynowo-skutkowego; stosuje się od 25.11.2025; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Kerksick C.M., 2024, Acute alpha-glycerylphosphorylcholine supplementation enhances cognitive performance in healthy men, Nutrients 16(23):4240 (20 mężczyzn trenujących siłowo, średnio 31 lat; badanie krzyżowe z placebo, jednorazowo 315 mg lub 630 mg; testy 60 min po podaniu i ponownie 30 min po treningu siłowym; zmiany liczono między tymi dwoma pomiarami; wynik testu Stroopa wzrósł o 13,0 i 10,8 punktu wobec 5,2 przy placebo; w podsumowaniu autorów brak różnic w testach Flanker i N-back, ale w wynikach szczegółowych czas reakcji w zgodnej wersji testu Flanker po 630 mg skrócił się bardziej niż przy placebo, p=0,018; N-back bez różnic; brak różnic w skalach samopoczucia i wydolności fizycznej; autor jest płatnym doradcą sponsora, NNB Nutrition; rejestracja retrospektywna): doi:10.3390/nu16234240
- PubMed, wyszukiwanie redakcji 15.10.2026: zapytanie (alpha-glycerylphosphorylcholine, alpha-GPC, A-GPC, alpha glycerylphosphorylcholine, L-alpha-glycerylphosphorylcholine lub glycerylphosphorylcholine w tytule albo streszczeniu) AND (strength, exercise, physical performance, power, athlet* lub force) dało 19 wyników; badania z udziałem ludzi i wysiłkiem: Bellar 2015, Marcus 2017, Kerksick 2024, badanie mieszanki u kolarzy 2023 i badanie zmienności rytmu serca po sprintach u 12 kobiet z nadwagą 2022, pozostałe to przeglądy, prace na zwierzętach i prace niezwiązane z suplementacją: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ziegenfuss T., Landis J., Hofheins J., 2008, Acute supplementation with alpha-glycerylphosphorylcholine augments growth hormone response to, and peak force production during, resistance exercise, Journal of the International Society of Sports Nutrition 5(Suppl 1):P15 (streszczenie konferencyjne, bez pełnej publikacji; 7 mężczyzn trenujących siłowo co najmniej 2 lata, średnio 30,1 roku; badanie krzyżowe z placebo; jednorazowo 600 mg alfa-GPC 90 minut przed treningiem przysiadów; siła szczytowa w wyrzutach sztangi leżąc przy 50 procentach maksymalnego obciążenia 933 N wobec 818 N przy placebo, ok. 14 procent więcej, p<0,02; moc szczytowa i tempo narastania siły bez istotnych różnic; częściowe finansowanie: Chemi Nutra; odczyt 15.10.2026): doi.org, PMC3313098
- Harrington R.N., 2023, Effects of branched chain amino acids, L-citrulline, and alpha-glycerylphosphorylcholine supplementation on exercise performance in trained cyclists: a randomized crossover trial, Journal of the International Society of Sports Nutrition 20(1):2214112 (30 wytrenowanych kolarzy, średnio 43,7 roku; 7 dni mieszanki 8 g aminokwasów rozgałęzionych, 6 g L-cytruliny i 300 mg alfa-GPC albo placebo; wyższa moc szczytowa i dłuższy czas do zmęczenia w jednym z testów, bez różnicy w czasie jazdy na 20 km; badanie mieszanki nie pozwala ocenić samego alfa-GPC; odczyt streszczenia 15.10.2026): doi.org
- Lee C.W., Lee T.V., Galvan E. i wsp., 2023, The effect of choline and resistance training on strength and lean mass in older adults, Nutrients 15(18):3874 (badanie z randomizacją: zdrowi dorośli w wieku 50-69 lat, 12 tygodni treningu oporowego 3 razy w tygodniu; do diety dodawano cholinę z żółtka jaja i odżywki białkowej: 0,7, 2,8 albo 7,5 mg na kg beztłuszczowej masy ciała dziennie, co dawało łączne spożycie ok. 51, 68 i 118 procent wystarczającego spożycia; w analizie 13, 11 i 13 osób; złożony wynik siły to suma 1RM w wyciskaniu nogami i na klatkę; skorygowane w analizie kowariancji (beztłuszczowa masa ciała, białko, betaina, witamina B12) przyrosty 19,4, 46,8 i 47,4 procent; różnica między grupami ogółem p=0,034; w porównaniach parami niska wobec średniej p=0,035, niska wobec wysokiej p=0,085 (nieistotne); grupy średniej i wysokiej podaży podobne; brak wpływu choliny na przyrost beztłuszczowej masy ciała; brak deklarowanych konfliktów interesów; odczyt pełnego tekstu 15.10.2026): doi.org, PMC10534351
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2470 ustanawiające unijny wykaz nowej żywności, tekst skonsolidowany 02017R2470-20260810 (najnowsza wersja skonsolidowana dostępna 15.10.2026; ostatni uwzględniony akt zmieniający: rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1749 z 20.07.2026; w załączniku brak pozycji L-alfa-glicerylofosforylocholina, L-alpha-GPC, glycerylphosphorylcholine ani glycerophosphocholine; lista aktów zmieniających na stronie dokumentu w EUR-Lex kończy się na 2026/1749; wyszukiwanie redakcji w EUR-Lex w zbiorze aktów prawnych, hasło glycerylphosphorylcholine: brak rozporządzenia dopuszczającego; brak wyniku nie wyklucza aktu opublikowanego po dacie odczytu; odczyt 15.10.2026): eur-lex.europa.eu, wyszukiwanie EUR-Lex
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności (art. 3 ust. 2 lit. a: nowa żywność to żywność niestosowana w znacznym stopniu do spożycia przez ludzi w Unii przed 15 maja 1997 r.; art. 6 ust. 2: wyłącznie dopuszczone nowe żywności umieszczone w unijnym wykazie mogą być wprowadzane do obrotu; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Komisja Europejska, 2024, Consultation request for the determination of the novel food status (art. 4 rozporządzenia (UE) 2015/2283): L-alpha glycerylfosforylcholine, państwo członkowskie: Czechy, data 22.03.2024 (status: nowa żywność, kategoria art. 3 ust. 2 lit. a pkt iv; nie wykazano spożycia w znaczącym stopniu przed majem 1997 r., dlatego żywność lub suplement z L-alfa-GPC to nowa żywność; zastosowanie: suplementy diety; odczyt 12.10.2026): food.ec.europa.eu
- Fødevarestyrelsen (duński urząd ds. żywności), Høringsportalen, konsultacja opublikowana 30.06.2026, termin uwag 10.07.2026: Høring vedr. tilladelse til markedsføring af L-alpha-glycerylphosphorylcholin (L-alpha-GPC) fra soja phospholipider som novel food (projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji o dopuszczeniu L-alfa-GPC z fosfolipidów sojowych jako nowej żywności i zmianie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/2470; dokumenty: pismo, projekt, załącznik; odczyt 12.10.2026): hoeringsportalen.dk
- Rejestr Produktów Leczniczych (e-Zdrowie), wyszukiwanie Gliatilin (Gliatilin, cholini alfosceras, kapsułki miękkie 400 mg, nr pozwolenia 02338; Gliatilin 1000, roztwór do wstrzykiwań 250 mg/ml, nr 02339; podmiot odpowiedzialny Italfarmaco S.p.A.; kod ATC N07AX02; odczyt 12.10.2026): rejestry.ezdrowie.gov.pl
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż odnoszące się do zmniejszania ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, tekst skonsolidowany (cholina przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu homocysteiny, przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby, warunek: co najmniej 82,5 mg choliny w 100 g, 100 ml lub pojedynczej porcji; kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych, warunek: spożycie 3 g kreatyny dziennie, informacja dla dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne; odczyt 14.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/672 z dnia 7 kwietnia 2017 r. dopuszczające oświadczenie zdrowotne dotyczące kreatyny, Dz.U. UE L 97 z 8.04.2017 (codzienne przyjmowanie kreatyny może zwiększyć wpływ treningu oporowego na siłę mięśniową u dorosłych w wieku powyżej 55 lat; 3 g kreatyny dziennie z treningiem oporowym ze stopniowo zwiększanym obciążeniem co najmniej 3 razy w tygodniu przez kilka tygodni, z intensywnością co najmniej 65-75 procent maksymalnego jednorazowego obciążenia; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Kreider R.B., Kalman D.S., Antonio J. i wsp., 2017, International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine, Journal of the International Society of Sports Nutrition 14:18 (stanowisko towarzystwa naukowego: organizm musi uzupełniać około 1-3 g kreatyny dziennie, zależnie od masy mięśni; zwykła dieta dostarcza około 1-2 g kreatyny dziennie, a mięśnie są wtedy wysycone w 60-80 procentach; kreatyna powstaje z argininy, glicyny i metioniny w nerkach i wątrobie; suplementacja zwiększa zawartość kreatyny i fosfokreatyny w mięśniach o 20-40 procent; przyjmowanie kreatyny z węglowodanami albo z węglowodanami i białkiem częściej zwiększało jej zatrzymanie w mięśniach; po odstawieniu kreatyna w mięśniach nie spada poniżej poziomu wyjściowego, więc długotrwałe hamowanie własnej syntezy nie wydaje się występować; monohydrat kreatyny opisany jako najskuteczniejszy suplement zwiększający zdolność do intensywnego wysiłku i beztłuszczową masę ciała w treningu; wymienione badania kliniczne m.in. w chorobach nerwowo-mięśniowych, u osób starszych i w niedokrwieniu mózgu i serca; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): europepmc.org
- Karta produktu Świat Supli Cholina 500 mg VitaCholine, 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p14961 (porcja 2 kapsułki: 1225 mg dwuwinianu choliny VitaCholine, w tym 500 mg choliny; składniki: dwuwinian choliny, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy, sole magnezowe kwasów tłuszczowych; może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, owies, jaja i skorupiaki; 2 kapsułki dziennie rano z posiłkiem; osoby z chorobami wątroby, nerek lub trimetyloaminurią oraz przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować się z lekarzem; cena 24,99 zł; pole Uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 15.10.2026)
- Świat Supli, karta produktu BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate 500 g (porcja dzienna 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, 147 porcji, 1 porcja dziennie w 300 ml napoju; cena 49,99 zł; ostrzeżenie: nie stosować u kobiet w ciąży; odczyt karty w sklepie swiatsupli.pl 15.10.2026)
- Karta produktu Pharmovit Cholina 600 mg, 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p11890 (porcja 2 kapsułki: 1200 mg dwuwinianu choliny, w tym 492 mg choliny; składniki: dwuwinian choliny, kapsułka z hydroksypropylometylocelulozy; kapsułki roślinne, według opisu odpowiednie także dla wegan; 1 kapsułka 2 razy dziennie w trakcie posiłku, popić wodą; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; cena 25,89 zł; odczyt 15.10.2026)
- BioTechUSA, 100% Creatine Monohydrate 500 g, karta producenta (porcja dzienna 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, w tym 3 g kreatyny, w 300 ml napoju, 147 porcji; ostrzeżenie: produktu nie należy spożywać przez osoby poniżej 18 roku życia, osoby chore, kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią; wyprodukowano w zakładzie przetwarzającym mleko, jaja, zboża zawierające gluten, soję, orzeszki ziemne, orzechy, seler, ryby, skorupiaki i składniki zawierające dwutlenek siarki; odczyt 14.10.2026): shop.biotechusa.pl
- Pharmovit Dystrybucja Sp. z o.o., Cholina, dwuwinian choliny 600 mg, 60 kapsułek, linia Clean Label, strona produktu producenta, pharmovit.pl (porcja dzienna 2 kapsułki: 1200 mg dwuwinianu choliny, w tym 492 mg choliny; składniki: cholina (dwuwinian choliny), otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy; bez substancji wypełniających, przeciwzbrylających i barwników; 1 kapsułka 2 razy dziennie w trakcie posiłku, popić wodą; nie przekraczać zalecanej porcji; nie stosować w przypadku uczulenia na którykolwiek ze składników; produkt dla dorosłych; kobiety w ciąży i karmiące piersią przed spożyciem powinny skonsultować się z lekarzem; przechowywać w sposób niedostępny dla małych dzieci; odczyt 14.10.2026): pharmovit.pl
- Lee G., Choi S., Chang J. i wsp., 2021, Association of L-α glycerylphosphorylcholine with subsequent stroke risk after 10 years, JAMA Netw Open 4(11):e2136008 (retrospektywne badanie kohortowe, dane ubezpieczenia zdrowotnego Korei Płd.; 12 008 977 osób w wieku 50 lat i więcej bez udaru i choroby Alzheimera; 108 877 osób z receptą na alfa-GPC w latach 2006-2008; obserwacja 2009-2018; skorygowany iloraz zagrożeń udaru ogółem 1,46, po dopasowaniu grup 1,43; udar niedokrwienny 1,34, krwotoczny 1,37; ryzyko rosło z czasem stosowania; brak deklarowanych konfliktów interesów): doi:10.1001/jamanetworkopen.2021.36008
- Kim H.K., Park S., Kim S.W. i wsp., 2025, Association between L-α glycerylphosphorylcholine use and delayed dementia conversion: a nationwide longitudinal study in South Korea, J Prev Alzheimers Dis 12(4):100059 (badanie kohortowe; 508 107 osób z nowo rozpoznanymi łagodnymi zaburzeniami poznawczymi w latach 2013-2016; u stosujących alfa-GPC rzadziej rozpoznawano chorobę Alzheimera, iloraz zagrożeń 0,899, i otępienie naczyniowe, 0,832; ryzyko udaru mniejsze u osób, u których nie rozwinęło się otępienie): doi:10.1016/j.tjpad.2025.100059
- Wang Z., Hazen J., Jia X. i wsp., 2021, The nutritional supplement L-alpha glycerylphosphorylcholine promotes atherosclerosis, Int J Mol Sci 22(24):13477 (myszy Apoe-/- z hiperlipidemią: alfa-GPC nasilał miażdżycę; alfa-GPC może być przekształcany do N-tlenku trimetyloaminy, TMAO; zmiany mikrobioty jelitowej): doi:10.3390/ijms222413477
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gliatilin, 400 mg, kapsułki miękkie, Rejestr Produktów Leczniczych (4.3: przeciwwskazanie – nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą; 4.4: nie zaleca się u pacjentów z zespołami psychotycznymi ze znacznym pobudzeniem psychoruchowym, nie stosować przy dziedzicznej nietolerancji fruktozy, parahydroksybenzoesany mogą wywołać reakcje alergiczne; 4.5: nie badano interakcji; 4.6: w ciąży nie stosować, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne, kobiety karmiące piersią nie powinny stosować; 4.8: niezbyt często niepokój, pobudzenie, bezsenność, nudności; odczyt 12.10.2026): rejestry.ezdrowie.gov.pl
- Andres S., Ziegenhagen R., Trefflich I. i wsp. (Federalny Instytut Oceny Ryzyka, BfR, Niemcy), 2017, Creatine and creatine forms intended for sports nutrition, Molecular Nutrition and Food Research 61(6):1600772 (przegląd bezpieczeństwa: kilka urzędów uznało, że 3 g kreatyny dziennie u zdrowych dorosłych, z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących, raczej nie budzi obaw; o bezpieczeństwie innych form, w tym jabłczanu kreatyny, danych jest niewiele; opisane działania niepożądane: dolegliwości żołądkowo-jelitowe, skurcze mięśni, wzrost masy ciała; odczyt streszczenia 14.10.2026): pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Naeini E.K., Eskandari M., Mortazavi M. i wsp., 2025, Effect of creatine supplementation on kidney function: a systematic review and meta-analysis, BMC Nephrology 26:622 (21 badań w przeglądzie; w metaanalizie kreatyniny 12 badań, 177 osób przyjmujących kreatynę i 263 w grupach kontrolnych, niewielki istotny wzrost kreatyniny we krwi; w metaanalizie filtracji kłębuszkowej 5 badań, 69 osób przyjmujących kreatynę i 74 w grupach kontrolnych, bez istotnej różnicy między grupami; badania głównie monohydratu; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): europepmc.org
- O’Malley G.F., O’Malley R., MSD Manual Professional Edition, Organophosphate poisoning and carbamate poisoning, przegląd kwiecień 2025 (związki fosforoorganiczne i karbaminiany hamują cholinoesterazę, przez co acetylocholina gromadzi się w synapsach; objawy: ślinienie, łzawienie, oddawanie moczu, biegunka, wymioty, zwężone źrenice, nadmierna wydzielina w drogach oddechowych i świszczący oddech, zwolnienie akcji serca, osłabienie i drżenia pęczkowe mięśni, poty, drgawki, śpiączka; groźna niewydolność oddechowa; po ustabilizowaniu stanu odkażanie: zdjęcie ubrania i spłukanie skóry, ochrona ratujących przed skażeniem; odczyt 15.10.2026): merckmanuals.com
- Resuscitation Council UK, 2025, Adult basic life support guidelines (gdy osoba nie reaguje, jak najszybciej wezwij numer alarmowy, najlepiej przez świadka, a gdy nikogo nie ma, zadzwoń sam przed oceną oddechu; dyspozytor pomaga rozpoznać nieprawidłowy oddech; odczyt 15.10.2026): resus.org.uk
- Resuscitation Council UK, 2025, First aid guidelines (jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację; osoby z obniżonym poziomem reakcji, które nie spełniają kryteriów resuscytacji, układa się w bocznej pozycji bezpiecznej; przy oddechu agonalnym lub podejrzeniu urazu nie przemieszcza się osoby do tej pozycji bez potrzeby, a drożność dróg oddechowych i resuscytacja mają pierwszeństwo; osobie, która nie reaguje, nie podaje się niczego doustnie; odczyt 15.10.2026): resus.org.uk
- NHS, Symptoms of a stroke, przegląd 12.09.2024 (FAST: twarz, ręka, mowa, czas na wezwanie pomocy; inne objawy: drętwienie lub osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia widzenia, splątanie, zawroty głowy, silny ból głowy; objawy, które minęły, też wymagają natychmiastowej pomocy; nie jedź samodzielnie na SOR; odczyt 12.10.2026): nhs.uk
- NHS, Memory loss (amnesia), przegląd 9.10.2023 (do lekarza rodzinnego, gdy problemy z pamięcią utrudniają codzienne życie; przyczyną mogą być stres, lęk, depresja, bezsenność, czasem otępienie; nie diagnozuj się sam; odczyt 12.10.2026): nhs.uk
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
