Cholina to niezbędny składnik odżywczy, potocznie nazywany witaminą B4: organizm wytwarza jej za mało, dlatego musi pochodzić z diety [1]. Polskie normy żywienia zalecają dorosłym kobietom 425 mg choliny dziennie, a mężczyznom 550 mg, a Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjmuje dla dorosłych 400 mg; najwięcej choliny mają jaja (ok. 147 mg w dużym jajku) i wątróbka [1] [2] [3]. Cholina pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby i przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów i homocysteiny [4]. W badaniach z udziałem kolarzy, żołnierzy i maratończyków dodatek choliny nie poprawił wydolności [5] [6] [7]. W dwóch małych badaniach u osób w wieku 50-69 lat trenujących siłowo mała podaż choliny w diecie wiązała się z mniejszym przyrostem siły [8] [9].
Podobne produkty porównasz w sklepie Świat Supli, w kategorii pamięć i koncentracja.
Aktualizacja 14.10.2026: dodaliśmy polskie normy choliny z 2024 roku i normy EFSA dla wszystkich grup wieku, ilości choliny w jedzeniu oraz przegląd badań o cholinie, treningu i ciąży.
Spis treści
Polecamy, jeśli chcesz uzupełnić cholinę w diecie
1. Cholina: co to jest i czy to witamina B4?
Cholina to rozpuszczalny w wodzie związek organiczny, który w polskich normach żywienia omawiany jest razem z witaminami z grupy B i bywa nazywany witaminą B4. Część ekspertów nie zalicza jej do witamin, bo organizm ma jej dużo w fosfolipidach i potrafi ją częściowo wytwarzać z udziałem kwasu foliowego, witaminy B12 i metioniny. Ta synteza może być jednak niewystarczająca, dlatego cholinę uznaje się za niezbędny składnik diety [1]. Wytwarza ją głównie wątroba, a u kobiet przed menopauzą estrogeny nasilają tę syntezę [3].
Pod nazwą cholina kryje się kilka postaci. W żywności i w organizmie dominuje fosfatydylocholina, główny składnik lecytyny: stanowi ok. 95 procent choliny w ciele człowieka. Pozostała część to między innymi wolna cholina i sfingomielina [1]. W suplementach najczęściej spotkasz dwuwinian choliny, czyli sól choliny z kwasem winowym; formy suplementów porównujemy w sekcji 8.
2. Na co pomaga cholina? Funkcje i oświadczenia zdrowotne
Cholina jest potrzebna do budowy fosfolipidów błon komórkowych, do wytwarzania acetylocholiny, czyli neuroprzekaźnika ważnego dla pamięci, nastroju i pracy mięśni, oraz jako dawca grup metylowych, między innymi przy przemianie homocysteiny w metioninę. Uczestniczy też w usuwaniu nadmiaru tłuszczów (triacylogliceroli) z wątroby [1] [3].
W Unii Europejskiej dla choliny dopuszczono 3 oświadczenia zdrowotne: przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu homocysteiny, przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby. Można je stosować, gdy porcja produktu dostarcza co najmniej 82,5 mg choliny [4]. Oświadczeń o pamięci, koncentracji ani wynikach sportowych dla choliny w unijnym wykazie nie ma [4]. Czym jest homocysteina i kiedy ją badać, wyjaśniamy w tekście homocysteina: badanie, norma i co ją podnosi.
Preparaty z choliną znajdziesz w kategorii pamięć i koncentracja w sklepie Świat Supli, choć jak widać wyżej, oświadczenia UE dla choliny dotyczą wątroby, tłuszczów i homocysteiny, a nie pamięci.
3. Cholina: dawkowanie, czyli ile choliny dziennie?
Normy podają wystarczające spożycie (AI), czyli ilość z całej diety, przy której zakłada się pokrycie potrzeb organizmu; ustala się je, gdy brakuje danych do wyznaczenia zalecanego spożycia [3] [1]. Polskie normy z 2024 r. pozostawiły wartości z poprzedniego wydania, w większości grup wyższe od wartości EFSA z 2016 r. i takie same jak amerykańskie wartości AI dla dorosłych [1] [10] [3]. Polskie normy i EFSA dzielą dzieci na inne przedziały wieku, dlatego podajemy je w dwóch osobnych tabelach. Średnie spożycie choliny w Unii Europejskiej oszacowano na ok. 370 mg dziennie, czyli mniej niż polska norma dla dorosłych [1]. Spożycie poniżej AI nie oznacza jednak niedoboru: w USA większość osób spożywa mniej choliny, niż wynosi AI, a jawny niedobór u zdrowych dorosłych poza ciążą zdarza się rzadko (więcej w sekcji 5) [3].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Grupa | AI choliny |
|---|---|
| Niemowlęta 6-11 miesięcy | 150 mg |
| Dzieci 1-3 lata | 200 mg |
| Dzieci 4-6 lat | 250 mg |
| Dzieci 7-9 lat | 250 mg |
| Dzieci 10-12 lat | 375 mg |
| Chłopcy 13-18 lat | 550 mg |
| Dziewczęta 13-18 lat | 400 mg |
| Mężczyźni od 19 lat | 550 mg |
| Kobiety od 19 lat | 425 mg |
| Kobiety w ciąży | 450 mg |
| Kobiety karmiące piersią | 550 mg |
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Grupa | AI choliny |
|---|---|
| Niemowlęta 7-11 miesięcy | 160 mg |
| Dzieci 1-3 lata | 140 mg |
| Dzieci 4-6 lat | 170 mg |
| Dzieci 7-10 lat | 250 mg |
| Dzieci 11-14 lat | 340 mg |
| Młodzież 15-17 lat | 400 mg |
| Dorośli od 18 lat | 400 mg |
| Kobiety w ciąży | 480 mg |
| Kobiety karmiące piersią | 520 mg |
Do tych wartości liczy się cholina z jedzenia i z suplementów razem. Amerykańska Rada ds. Żywności i Żywienia ustaliła dla dorosłych górny poziom spożycia 3500 mg choliny dziennie, dla dzieci w wieku 1-8 lat 1000 mg, 9-13 lat 2000 mg, a dla młodzieży w wieku 14-18 lat 3000 mg; to poziom, przy którym nie spodziewa się niekorzystnych skutków u zdrowych osób, a nie zalecana porcja [3]. Indywidualne zapotrzebowanie zależy między innymi od płci, etapu życia, wariantów genów i ilości folianów w diecie [3].
3.1. Ile choliny w ciąży i podczas karmienia piersią?
W ciąży polskie normy zalecają 450 mg choliny dziennie, a w okresie karmienia piersią 550 mg; EFSA podaje 480 i 520 mg [1] [10]. W USA 90-95 procent kobiet w ciąży spożywa mniej choliny, niż zaleca norma, a preparaty prenatalne zwykle zawierają jej mało albo wcale [3]. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) zaleca dodatkową suplementację choliny w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i podczas karmienia w razie niedoborów, w postaci dwuwinianu [11].
Dane o korzyściach dla dziecka są niejednoznaczne. W metaanalizie badań kliniczno-kontrolnych mała podaż lub niskie stężenie choliny u matki wiązały się z wyższym ilorazem szans wady cewy nerwowej (OR 1,36; 95-procentowy przedział ufności, który pokazuje niepewność oszacowania, od 1,11 do 1,67) [12]. W małym badaniu z kontrolowanym żywieniem 26 kobiet od III trymestru dostawało 480 albo 930 mg choliny dziennie, a niemowlęta matek z grupy 930 mg miały krótszy czas reakcji w testach przetwarzania informacji [13]. Przegląd systematyczny z 2025 r. uznał jednak, że dowody są niewystarczające, aby potwierdzić albo wykluczyć wpływ większej podaży choliny w ciąży na rozwój dziecka [14]. Produkty z sekcji 8 nie są przeznaczone dla kobiet w ciąży, dlatego dodatek choliny w tym okresie dobierz z lekarzem prowadzącym ciążę.
3.2. Cholina dla dzieci
Dzieci w wieku 1-3 lat potrzebują według polskich norm 200 mg choliny dziennie, w wieku 4-9 lat 250 mg, a 10-12 lat 375 mg; od 13. roku życia norma dla chłopców wynosi 550 mg, a dla dziewcząt 400 mg [1]. EFSA podaje dla dzieci w wieku 1-3 lat 140 mg, 4-6 lat 170 mg, 7-10 lat 250 mg, 11-14 lat 340 mg, a dla młodzieży w wieku 15-17 lat 400 mg [10]. U dzieci podstawą są jaja, mięso, ryby i nabiał w diecie, a suplement choliny podawaj tylko po rozmowie z lekarzem.
4. W czym jest cholina? Najlepsze źródła w diecie
Najwięcej choliny zawierają żółtka jaj, podroby, mięso, ryby, kiełki pszenicy, nasiona roślin strączkowych i orzechy [1]. Żółtko jaja ma 700-800 mg choliny w 100 g, całe jajo ok. 300 mg w 100 g, wątróbka drobiowa ok. 200 mg w 100 g, a mleko ok. 14 mg w 100 g [1]. Dane amerykańskiej bazy żywności dla typowych porcji zebraliśmy w tabeli.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt i porcja | Cholina |
|---|---|
| Wątroba wołowa smażona, ok. 85 g | 356 mg |
| Jajko na twardo, 1 duże | 147 mg |
| Wołowina chuda duszona, ok. 85 g | 117 mg |
| Soja prażona, pół szklanki | 107 mg |
| Pierś kurczaka pieczona, ok. 85 g | 72 mg |
| Dorsz atlantycki pieczony (sucha obróbka cieplna), ok. 85 g | 71 mg |
| Kiełki pszenicy prażone, ok. 28 g | 51 mg |
| Fasola czerwona z puszki, pół szklanki | 45 mg |
| Komosa ryżowa gotowana, 1 szklanka | 43 mg |
| Mleko 1 procent tłuszczu, 1 szklanka | 43 mg |
| Brukselka gotowana, pół szklanki | 32 mg |
| Brokuły gotowane, pół szklanki | 31 mg |
| Orzeszki ziemne prażone, ćwierć szklanki | 24 mg |
Z tabeli wynika, że 2 duże jajka dostarczają ok. 294 mg choliny, czyli ponad połowę polskiej normy dla kobiet [3] [1]. Ograniczanie jaj, mleka i mięsa utrudnia pokrycie zapotrzebowania [1], więc na diecie wegańskiej szczególnie przydają się soja, fasola, komosa ryżowa i warzywa kapustne, takie jak brokuły czy brukselka [3]. Jeśli jesz mało produktów zwierzęcych, policz, ile choliny daje twój jadłospis, zanim sięgniesz po suplement.
5. Niedobór choliny: objawy i kto jest narażony
Według EFSA niedobór choliny może prowadzić do stłuszczenia wątroby oraz uszkodzenia wątroby i mięśni [2]. Pokazało to badanie Fischer i współpracowników: 57 zdrowych dorosłych przez maksymalnie 42 dni jadło dietę z mniej niż 50 mg choliny dziennie na 70 kg masy ciała, a stłuszczenie wątroby albo uszkodzenie mięśni pojawiło się u 77 procent mężczyzn, 80 procent kobiet po menopauzie i 44 procent kobiet przed menopauzą. Objawy ustępowały po stopniowym dodaniu choliny do diety [15]. Polskie normy wymieniają też stany lękowe, bóle głowy, zaparcia i dolegliwości sercowe [1]. To objawy nieswoiste: mają wiele innych przyczyn, nie pozwalają rozpoznać niedoboru choliny i wymagają oceny przez lekarza.
U zdrowych mężczyzn i kobiet, które nie są w ciąży, jawny niedobór choliny zdarza się bardzo rzadko, a jej stężenia we krwi nie mierzy się rutynowo [3]. Na mniejszą podaż narażone są kobiety w ciąży, osoby z wariantami genów wpływającymi na przemiany choliny i folianów oraz osoby długo żywione pozajelitowo [3], a także osoby, które ograniczają jaja, mleko i mięso [1]. Stłuszczenie wątroby ma wiele przyczyn; o roli cukru i fruktozy piszemy w tekście czy cukier i fruktoza szkodzą wątrobie.
6. Cholina a trening: co pokazują badania?
Teoria jest prosta: cholina jest potrzebna do wytwarzania acetylocholiny, która przekazuje sygnał z nerwu do mięśnia, więc jej spadek podczas długiego wysiłku mógłby przyspieszać zmęczenie. Przegląd Penry’ego i Manore z 2008 r. wskazał, że tylko forsowny i długotrwały wysiłek wyraźnie obniża stężenie choliny we krwi, a doustna cholina może poprawiać wytrzymałość tylko wtedy, gdy jej stężenie spada poniżej normy [16]. W triathlonie cholina w surowicy spadła od startu do mety o 34 procent na dystansie Ironman i o 15 procent na krótszych dystansach; to badanie terenowe prowadzili częściowo pracownicy producenta oleju z kryla [17].
Badania wydolności z placebo nie potwierdziły korzyści. W badaniu 20 wytrenowanych kolarzy 2,43 g dwuwinianu choliny przed jazdą do wyczerpania nie wydłużyło czasu do zmęczenia, a stężenie choliny w czasie wysiłku nie spadało [5]. U 14 żołnierzy 8,4 g cytrynianu choliny podczas 4-godzinnego marszu z obciążeniem 34 kg podniosło stężenie choliny we krwi, ale nie poprawiło czasu biegu do wyczerpania ani wyniku w przysiadach [6]. W pilotażowym badaniu 12 maratończyków lecytyna dostarczająca ok. 1,1 g choliny dziennie utrzymała stężenie choliny w czasie biegu, ale czas biegu względem przewidywanego nie różnił się istotnie od placebo [7].
Inaczej wygląda sprawa przy zbyt małej podaży. W badaniu z randomizacją zdrowe osoby w wieku 50-69 lat przez 12 tygodni trenowały siłowo 3 razy w tygodniu, a ich dietę uzupełniano choliną z żółtka jaja i odżywki białkowej w 3 ilościach. Przy najmniejszej podaży łączna siła w wyciskaniu nogami i na klatkę wzrosła o 19,4 procent, a przy średniej i dużej o 46,8 i 47,4 procent; różnica między grupami była istotna statystycznie. Badanie nie miało grupy placebo, a w analizie było 37 osób, po 11-13 w grupie [8]. Podobną zależność ci sami autorzy opisali wcześniej w badaniu obserwacyjnym u 46 osób w wieku 60-69 lat [9]. To wyniki dla osób starszych z małą podażą choliny, a nie dowód, że suplement poprawi wyniki dobrze odżywionego sportowca. Wniosek dla trenujących: zadbaj o źródła choliny w diecie, a suplement rozważ, gdy jadłospis wyraźnie jej nie dostarcza, na przykład bez jaj i mięsa, i trudno to zmienić jedzeniem. Formę alpha-GPC i jej status w UE opisujemy w tekście alpha-GPC: co to jest i czy został wycofany.
7. Cholina a pamięć i koncentracja
Cholina jest surowcem do wytwarzania acetylocholiny, ale według podsumowania amerykańskiego Biura Suplementów Diety (NIH ODS) przegląd systematyczny z 2015 r. nie wykazał wyraźnej poprawy funkcji poznawczych po suplementach choliny u zdrowych dorosłych [3]. Autorzy przeglądu zaznaczyli, że badań wysokiej jakości jest za mało, by tę kwestię rozstrzygnąć [18]. Pojedyncze badania dają ograniczone sygnały: po jednorazowej dawce 2 g dwuwinianu choliny 28 osób trafiało bliżej środka celu w zadaniu wzrokowo-ruchowym [19], a u 41 analizowanych osób w wieku 60-80 lat 300 mg choliny z żółtka jaja dziennie przez 12 tygodni poprawiło pamięć słowną bardziej niż placebo, choć szybkość przetwarzania po 6 tygodniach była gorsza; większość autorów pracowała u producenta [20].
W badaniach obserwacyjnych dieta z umiarkowaną ilością choliny wiązała się z mniejszym ryzykiem otępienia. W metaanalizie 5 kohort (137 607 osób) zależność miała kształt litery L z punktem zwrotnym przy ok. 465 mg dziennie, czyli przy ilości zbliżonej do norm [21]. Takie badania nie dowodzą przyczyny i dotyczą choliny z jedzenia, nie suplementów. Oświadczenia o poprawie pamięci nie ma w UE ani cholina, ani cytykolina, a wniosek o takie oświadczenie dla cytykoliny odrzucono w 2025 r. [4] [22].
8. Suplement choliny: kiedy ma sens i jaki wybrać?
Najpierw warto zwiększyć podaż choliny jedzeniem; spożycie poniżej normy samo w sobie nie oznacza niedoboru [3]. Suplement choliny to opcja, gdy dieta wyraźnie jej nie dostarcza, na przykład na diecie bez jaj i mięsa, i trudno to zmienić jadłospisem. Najprostsza forma to dwuwinian choliny: w karcie Świat Supli Cholina 1225 mg dwuwinianu odpowiada 500 mg choliny [23], a dla takiego składnika obowiązują oświadczenia UE [4]. Cytrynian choliny badano u żołnierzy w dużej dawce 8,4 g [6]. Alpha-GPC to nowa żywność, która może trafić do sprzedaży dopiero po dopuszczeniu w UE; w maju 2026 r. EFSA nie miała zastrzeżeń co do bezpieczeństwa jednego surowca w porcji do 203,7 mg dziennie [24] [25] [26]. Cytykolina jest dopuszczona jako nowa żywność do 500 mg dziennie i nie jest przeznaczona dla dzieci [27]. Fosfatydylocholina z lecytyny to postać choliny obecna w jedzeniu [1].
8.1. Dwuwinian, cytrynian czy alfa-GPC: którą formę choliny wybrać?
Do uzupełnienia choliny w diecie wybierz dwuwinian choliny z ilością samej choliny podaną na karcie, jak Świat Supli Cholina i Pharmovit Cholina [23] [28]; dla choliny w takiej ilości obowiązują oświadczenia UE [4]. Żadne z opisanych badań nie porównywało form choliny między sobą, a alfa-GPC i cytykolina podlegają w UE przepisom o nowej żywności z własnymi ograniczeniami [24] [27]. Form nie zamieniaj 1:1: na etykiecie porównuj ilość choliny, a nie masę związku, bo 1225 mg dwuwinianu to 500 mg choliny [23].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Forma | Czym jest | Co wiadomo |
|---|---|---|
| Dwuwinian choliny | Sól choliny z kwasem winowym; w Świat Supli Cholina 1225 mg dwuwinianu to 500 mg choliny [23] | Forma wszystkich 3 produktów polecanych niżej; u 20 kolarzy 2,43 g przed jazdą nie wydłużyło czasu do zmęczenia [5] |
| Cytrynian choliny | Sól choliny z kwasem cytrynowym | U 14 żołnierzy 8,4 g podczas marszu podniosło stężenie choliny we krwi, ale nie poprawiło wyników [6] |
| Alfa-GPC (L-alfa-glicerylofosforylocholina) | Nowa żywność w UE: może trafić do sprzedaży dopiero po dopuszczeniu [24] [25] | W maju 2026 r. EFSA nie miała zastrzeżeń co do bezpieczeństwa jednego surowca w porcji do 203,7 mg dziennie [26] |
| Cytykolina | Nowa żywność dopuszczona w suplementach do 500 mg dziennie [27] | Nie jest przeznaczona dla dzieci [27] |
| Fosfatydylocholina (lecytyna) | Główna postać choliny w jedzeniu i w organizmie, ok. 95 procent choliny w ciele [1] | U 12 maratończyków lecytyna z ok. 1,1 g choliny dziennie utrzymała stężenie choliny, bez lepszego czasu biegu [7] |
Polecamy 3 produkty z dwuwinianem choliny, dostępne w sklepie 27.10.2026, w tym 2 naszej marki. Świat Supli Cholina dostarcza 500 mg choliny w 2 kapsułkach i kosztuje ok. 0,83 zł dziennie [23]; Pharmovit Cholina daje 492 mg choliny w 2 kapsułkach za ok. 0,86 zł dziennie [28]; Świat Supli Cholina + Inozytol ma w 1 kapsułce 350 mg dwuwinianu choliny i 350 mg inozytolu za ok. 0,33 zł dziennie; jego karta nie podaje ilości samej choliny [29]. Wybór zależy od tego, ile choliny daje twoja dieta, co oszacujesz z tabeli w sekcji 4. Gdy w jadłospisie regularnie są jaja, mięso, ryby i nabiał, suplement zwykle nie jest potrzebny. Przy diecie bez jaj i mięsa oceń jadłospis, najlepiej z dietetykiem albo lekarzem. Jeśli wybierasz suplement, kieruj się ilością choliny w porcji potwierdzoną na karcie: Świat Supli Cholina ma 500 mg, a Pharmovit Cholina 492 mg choliny w 2 kapsułkach [23] [28]; w ciąży, przy chorobach wątroby lub nerek i przy stałych lekach dobierz go z lekarzem. Dla porównania z limitem: dieta dostarczająca 200-600 mg choliny razem z porcją 500 mg daje 700-1100 mg dziennie, czyli mniej niż jedna trzecia amerykańskiego górnego poziomu 3500 mg dla dorosłych [3]. Produkty z tego zestawienia nie są przeznaczone dla kobiet w ciąży ani dla dzieci (ostrzeżenia w kartach poniżej).
Świat Supli Cholina i Pharmovit Cholina dostarczają w porcji cholinę w ilości, dla której obowiązują unijne oświadczenia: cholina przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu homocysteiny, przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby [4]. Porcję z karty zawsze dodawaj do choliny z jedzenia i porównuj z normą oraz górnym poziomem 3500 mg dla dorosłych [1] [3].
Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 27.10.2026. Cenę za dzień liczymy jako cenę opakowania podzieloną przez liczbę dni stosowania według porcji z karty (30 dni przy 2 kapsułkach i 60 dni przy 1 kapsułce z opakowania 60 kapsułek).
Świat Supli Cholina 500 mg VitaCholine 60 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy rzadko jedzą jaja i mięso i wolą przyjąć całą porcję choliny rano. To marka własna sklepu Świat Supli.
W 2 kapsułkach według karty produktu jest 1225 mg dwuwinianu choliny (VitaCholine), czyli 500 mg choliny [23]. Ta porcja to ok. 118 procent polskiej normy dla kobiet i ok. 91 procent normy dla mężczyzn, dlatego przed wyborem oszacuj, ile choliny daje twoja dieta, i dolicz porcję suplementu, zamiast zakładać, że pełna porcja jest potrzebna. Nawet razem z 600 mg choliny z jedzenia daje 1100 mg, czyli ok. 31 procent amerykańskiego górnego poziomu dla dorosłych [1] [3].
Skład: dwuwinian choliny (VitaCholine), otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy, sole magnezowe kwasów tłuszczowych. Producent nie dodaje alergenów do składu; według producenta produkt może zawierać mleko (łącznie z laktozą), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, owies, jaja i skorupiaki. Otoczka jest roślinna.
Producent zaleca 2 kapsułki dziennie rano z posiłkiem, popijając dużą ilością wody; nie przekraczaj tej porcji. Według karty osoby z chorobami wątroby, nerek lub trimetyloaminurią oraz przyjmujące leki na stałe powinny przed zastosowaniem skonsultować się z lekarzem. Przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Pharmovit Cholina 600 mg 60 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, także na diecie wegańskiej, którzy wolą rozłożyć cholinę na 2 posiłki; kapsułki są roślinne [28].
W 2 kapsułkach według karty produktu jest 1200 mg dwuwinianu choliny, czyli 492 mg choliny [28]. To więcej niż cała polska norma dla kobiet i ok. 89 procent normy dla mężczyzn, więc przy jadłospisie z jajami i mięsem pełna porcja zwykle nie jest potrzebna, a od górnego poziomu 3500 mg dzieli ją duży zapas także po doliczeniu jedzenia [1] [3].
Skład: cholina (dwuwinian choliny), otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy; producent podaje, że produkt nie zawiera substancji wypełniających, przeciwzbrylających ani barwników [30]. Karta sklepu nie informuje o możliwych śladach alergenów, więc przy alergii sprawdź etykietę.
Producent zaleca dorosłym 1 kapsułkę 2 razy dziennie w trakcie posiłku, popijając wodą, i zastrzega, by nie przekraczać zalecanej porcji ani nie stosować produktu przy uczuleniu na którykolwiek składnik [30]. Przy chorobach wątroby lub nerek i stałych lekach ustal stosowanie z lekarzem. Opakowanie trzymaj poza zasięgiem małych dzieci.
Ciąża i karmienie: producent przeznacza produkt dla dorosłych i zaleca kobietom w ciąży i karmiącym piersią konsultację z lekarzem przed spożyciem [30], a karta w sklepie Świat Supli zawiera ostrzeżenie, by nie stosować go w ciąży [28]. Obowiązuje ostrzejsze z nich: w ciąży nie przyjmuj tego produktu, a w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Świat Supli Cholina + Inozytol 60 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy wolą 1 kapsułkę dziennie z choliną i inozytolem. Produkt marki własnej Świat Supli.
W 1 kapsułce według karty produktu jest 350 mg dwuwinianu L-choliny i 350 mg mio-inozytolu [29]. Karta nie podaje ilości samej choliny, dlatego jej nie przeliczamy; sprawdź ją na etykiecie, zanim dodasz porcję do choliny z jedzenia. Dla inozytolu w UE nie ma dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych.
Skład: dwuwinian L-choliny, mio-inozytol, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy. Alergenów nie ma w składzie, ale według karty w produkcie mogą się znaleźć: mleko z laktozą, soja, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki, co ma znaczenie przy alergii.
Producent zaleca 1 kapsułkę dziennie rano z posiłkiem, popijając dużą ilością wody; więcej kapsułek w ciągu dnia nie przyjmuj.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla dzieci, kobiet w ciąży ani karmiących piersią, więc w tych okresach go nie stosuj. Jeśli chorujesz na wątrobę lub nerki albo stale bierzesz leki, skonsultuj stosowanie z lekarzem. Opakowanie przechowuj tak, by małe dzieci nie miały do niego dostępu.
Cholina w sklepie Świat Supli
Cholina z dwuwinianu, w tym dwa produkty marki Świat Supli.
9. Skutki uboczne choliny, nadmiar i z czym jej nie łączyć
Duże ilości choliny wiążą się z rybim zapachem ciała, wymiotami, nadmiernym poceniem i ślinieniem, spadkiem ciśnienia krwi i uszkodzeniem wątroby; amerykański górny poziom 3500 mg dziennie dla dorosłych ustalono na podstawie spadku ciśnienia i rybiego zapachu ciała [3]. Polskie normy wymieniają też nudności i biegunkę [1]. Jeśli po suplemencie pojawią się takie objawy, przerwij jego przyjmowanie i porozmawiaj z lekarzem.
Bakterie jelitowe przekształcają część choliny w trimetyloaminę (TMA), z której wątroba wytwarza N-tlenek trimetyloaminy (TMAO), wiązany z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Duże badania obserwacyjne w większości nie wykazały związku spożycia choliny z chorobami serca, ale analiza danych ok. 120 tys. kobiet i mężczyzn z USA wykazała większe ryzyko zgonu przy dużym spożyciu; takie badania nie dowodzą przyczyny [3] [1]. To kolejny powód, by nie przekraczać porcji z etykiety. Osoby z trimetyloaminurią, czyli chorobą, w której organizm nie rozkłada trimetyloaminy, oraz z chorobami wątroby lub nerek powinny przed stosowaniem choliny porozmawiać z lekarzem [23].
Z czym nie łączyć choliny? Według NIH ODS i polskich norm klinicznie istotnych interakcji choliny z lekami nie opisano [3] [1]. Nie łącz jednak kilku preparatów z choliną naraz, na przykład choliny z multiwitaminą lub kompleksem witamin B z choliną, bez zsumowania porcji, a przy lekach przyjmowanych na stałe zapytaj lekarza, jak karta Świat Supli Cholina zaleca [23].
10. Kiedy do lekarza
- Dzwoń na 112 od razu przy nagłym opadnięciu jednej strony twarzy, osłabieniu ręki, zaburzeniach mowy albo nagłym splątaniu, nawet jeśli objawy szybko minęły; to mogą być objawy udaru, a nie niedoboru składnika w diecie [31].
- Przy zażółceniu skóry albo białek oczu, ciemnym moczu lub jasnym stolcu przerwij przyjmowanie suplementów i pilnie skontaktuj się z lekarzem, bo to może być objaw choroby wątroby [32].
- Gdy problemy z pamięcią utrudniają codzienne życie, umów wizytę u lekarza rodzinnego; przyczyną bywają stres, depresja, bezsenność albo otępienie, a samodzielna suplementacja nie zastępuje diagnozy [33].
- W ciąży, podczas karmienia piersią i przy chorobach wątroby lub nerek suplement choliny stosuj tylko po rozmowie z lekarzem [23] [29].
11. Najczęstsze pytania
11.1. Czy suplementacja choliny jest konieczna?
Nie zawsze. Jeśli jadasz jaja, mięso, ryby i nabiał, dieta zwykle dostarcza sporo choliny, a spożycie poniżej normy nie oznacza jeszcze niedoboru [1] [3]. Suplement to opcja, gdy dieta wyraźnie nie dostarcza choliny, na przykład bez jaj i mięsa, i trudno to zmienić jedzeniem [1].
11.2. Ile choliny ma jedno jajko?
Duże jajko na twardo ma ok. 147 mg choliny, prawie całą w żółtku: żółtko zawiera 700-800 mg choliny w 100 g [3] [1].
11.3. Czy dieta wegańska dostarcza wystarczająco choliny?
Może, ale jest to trudniejsze, bo główne źródła choliny to jaja, mleko i mięso [1]. Z produktów roślinnych najwięcej choliny mają prażona soja, fasola, komosa ryżowa i brokuły [3].
11.4. Kiedy brać cholinę: rano czy wieczorem?
Normy podają ilość choliny na dobę, bez pory dnia [1]. Karty produktów zalecają przyjmowanie z posiłkiem: Świat Supli Cholina rano, a Pharmovit Cholina 2 razy dziennie [23] [28].
11.5. Czy cholina jest bezpieczna w ciąży?
Cholina z jedzenia jest w ciąży potrzebna i to w większej ilości, 450 mg dziennie według polskich norm [1]. PTGiP zaleca dodatkowy suplement choliny przy niedoborach, w postaci dwuwinianu [11], a amerykański górny poziom spożycia dla dorosłych kobiet w ciąży wynosi 3500 mg dziennie łącznie z dietą [3]. Karty produktów z tego tekstu w sklepie Świat Supli zawierają ostrzeżenie przed stosowaniem w ciąży [23] [29] [28], dlatego preparat dobierz z lekarzem prowadzącym ciążę.
11.6. Z czym nie łączyć choliny?
Według NIH ODS klinicznie istotnych interakcji choliny z lekami nie opisano [3], ale nie łącz kilku preparatów z choliną bez zsumowania porcji, a przy stałych lekach zapytaj lekarza [23].
11.7. Czy cholina pomaga schudnąć?
Oświadczenie UE mówi, że cholina przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów; nie dotyczy ono masy ciała ani odchudzania [4].
12. Podsumowanie
- Cholina to niezbędny składnik diety; polskie normy zalecają dorosłym 425 mg (kobiety) i 550 mg (mężczyźni) dziennie, EFSA 400 mg.
- Najwięcej choliny mają jaja, wątróbka, mięso i ryby; na diecie bez produktów zwierzęcych trudniej pokryć normę.
- Cholina pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby i przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów i homocysteiny.
- W małych badaniach z udziałem kolarzy, żołnierzy i maratończyków suplement choliny nie poprawił wydolności, a u osób w wieku 50-69 lat trenujących siłowo mała podaż choliny wiązała się z mniejszym przyrostem siły.
- Nie przekraczaj porcji z etykiety; w ciąży, przy chorobach wątroby lub nerek i przy stałych lekach porozmawiaj z lekarzem.
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka.
13. Źródła
- Przygoda B., Wierzejska R., Matczuk E., Kłys W., 2024, Witaminy, rozdział Cholina, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, s. 222-225 (cholina bywa nazywana witaminą B4, część ekspertów nie zalicza jej do witamin; organizm wytwarza ją z udziałem kwasu foliowego, witaminy B12 i metioniny, ale synteza może być niewystarczająca, dlatego cholina jest niezbędnym składnikiem diety; fosfatydylocholina to ok. 95 procent choliny w organizmie; funkcje: grupy metylowe, w tym przemiana homocysteiny w metioninę, fosfolipidy błon komórkowych, acetylocholina, usuwanie nadmiaru triacylogliceroli z wątroby; źródła: żółtko jaja 700-800 mg/100 g, całe jajo ok. 300 mg/100 g, wątroba drobiowa ok. 200 mg/100 g, mleko ok. 14 mg/100 g, ograniczanie jaj, mleka i mięsa może utrudnić pokrycie zapotrzebowania; średnie spożycie w UE ok. 370 mg/dobę, w krajach skandynawskich i bałtyckich 317-468 mg u mężczyzn i 317-404 mg u kobiet; niedobór może się przejawiać m.in. stanami lękowymi, bólem głowy i zaparciami, nadmiar – spadkiem ciśnienia, poceniem, nudnościami i biegunką; TMAO z choliny i karnityny wiązane z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych; nie stwierdzono niekorzystnych interakcji choliny z lekami; tabela 14, wystarczające spożycie AI w mg/dobę: niemowlęta 6-11 miesięcy 150, dzieci 1-3 lata 200, 4-6 lat 250, 7-9 lat 250, chłopcy i dziewczęta 10-12 lat 375, chłopcy 13-18 lat 550, dziewczęta 13-18 lat 400, mężczyźni od 19 lat 550, kobiety od 19 lat 425, kobiety w ciąży 450, karmiące piersią 550; odczyt rozdziału PDF 14.10.2026): pzh.gov.pl
- EFSA, 2016, Dietary reference values: EFSA publishes advice on choline, komunikat z 17.08.2016 do opinii EFSA Journal 14(8):4484 (wystarczające spożycie choliny: 400 mg dziennie dla dorosłych i młodzieży 15-17 lat, 480 mg w ciąży, 520 mg w okresie karmienia piersią; źródła: jaja, mięso, ryby, produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, tłuszcze; niedobór: stłuszczenie i uszkodzenie wątroby i mięśni; odczyt 12.10.2026): efsa.europa.eu
- NIH Office of Dietary Supplements, Choline: Fact Sheet for Health Professionals, aktualizacja 2.06.2022 (1 duże jajko na twardo 147 mg choliny, 3 uncje (ok. 85 g) smażonej wątroby wołowej 356 mg; część choliny bakterie jelitowe przekształcają w TMA, a wątroba w TMAO, wiązany z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych; duże badania obserwacyjne w większości nie wykazały związku spożycia choliny z chorobami serca, jedna analiza wykazała większą śmiertelność; przegląd 2015: suplementy choliny nie dały wyraźnej poprawy funkcji poznawczych u zdrowych dorosłych; duże spożycie: rybi zapach ciała, wymioty, pocenie, ślinienie, spadek ciśnienia, toksyczność dla wątroby; górny poziom w USA dla dorosłych 3500 mg dziennie; odczyt 12.10.2026): ods.od.nih.gov
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności (cholina przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu homocysteiny; przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów; pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby; warunek: co najmniej 82,5 mg choliny w 100 g, 100 ml lub pojedynczej porcji; odczyt 3.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Spector S.A., Jackman M.R., Sabounjian L.A. i wsp., 1995, Effect of choline supplementation on fatigue in trained cyclists, Medicine and Science in Sports and Exercise 27(5):668-673 (20 wytrenowanych kolarzy w wieku 23-29 lat, badanie krzyżowe z placebo; napój z 2,43 g dwuwinianu choliny godzinę przed jazdą do wyczerpania przy ok. 150 albo 70 procent maksymalnego poboru tlenu; stężenie choliny nie spadało w czasie wysiłku, czas do zmęczenia i wykonana praca podobne jak przy placebo): PubMed
- Warber J.P., Patton J.F., Tharion W.J. i wsp., 2000, The effects of choline supplementation on physical performance, International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism 10(2):170-181 (14 żołnierzy, badanie krzyżowe z placebo i podwójnie ślepą próbą; 8,425 g cytrynianu choliny przed i w połowie 4-godzinnego marszu na bieżni z obciążeniem 34,1 kg; choliny we krwi po biegu do wyczerpania przybyło o 128 procent, ale bez istotnego wpływu na czas biegu do wyczerpania, test przysiadów i odczuwany wysiłek): doi.org, PubMed
- Buchman A.L., Awal M., Jenden D., Roch M., Kang S.H., 2000, The effect of lecithin supplementation on plasma choline concentrations during a marathon, Journal of the American College of Nutrition 19(6):768-770 (badanie pilotażowe: 12 maratończyków w wieku 21-50 lat, lecytyna dostarczająca ok. 1,1 g choliny dziennie albo placebo od dnia przed maratonem; wolna cholina w osoczu spadła przy placebo i wzrosła przy lecytynie, a czas biegu względem przewidywanego nie różnił się istotnie, p=0,36): doi.org, PubMed
- Lee C.W., Lee T.V., Galvan E. i wsp., 2023, The effect of choline and resistance training on strength and lean mass in older adults, Nutrients 15(18):3874 (badanie z randomizacją: zdrowi dorośli w wieku 50-69 lat, 12 tygodni treningu oporowego 3 razy w tygodniu; dieta uzupełniana choliną z żółtka jaja i odżywki białkowej w 3 ilościach: 0,7, 2,8 albo 7,5 mg na kg beztłuszczowej masy ciała dziennie; w analizie 13, 11 i 13 osób; przyrost łącznej siły w wyciskaniu nogami i na klatkę: 19,4 procent przy niskiej podaży wobec 46,8 i 47,4 procent przy średniej i wysokiej, p=0,034; brak deklarowanych konfliktów interesów): doi.org, PubMed
- Lee C.W., Galvan E., Lee T.V. i wsp., 2023, Low intake of choline is associated with diminished strength and lean mass gains in older adults, Journal of Frailty and Aging 12(1):78-83 (badanie obserwacyjne: 46 osób w wieku 60-69 lat, 12 tygodni treningu oporowego; osoby spożywające poniżej ok. 50 procent wystarczającego spożycia choliny zyskały mniej siły, 30,9 procent wobec 70,3 i 81,9 procent w pozostałych grupach, i mniej beztłuszczowej masy ciała): doi.org, PubMed
- EFSA, 2016, Scientific Opinion on Dietary Reference Values for choline, EFSA Journal 14(8):4484, wartości w wyszukiwarce norm EFSA DRV Finder (wystarczające spożycie choliny, AI, w mg dziennie: niemowlęta 7-11 miesięcy 160, dzieci 1-3 lata 140, 4-6 lat 170, 7-10 lat 250, 11-14 lat 340, młodzież 15-17 lat 400, dorośli od 18 lat 400, kobiety w ciąży 480, kobiety karmiące piersią 520; wartości dotyczą choliny w postaci wolnej i związanej, np. fosfatydylocholiny; odczyt 14.10.2026): doi.org, efsa.europa.eu
- Seremak-Mrozikiewicz A., Bomba-Opoń D., Drews K., Kaczmarek P., Wielgoś M., Sieroszewski P., 2024, Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny oraz witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 9(2):154-164 (rozdział Cholina: źródła – jajka, wołowina, kurczak, ryby, mleko, warzywa kapustne, kiełki pszenicy; odwrotna zależność między spożyciem choliny przez matkę a ryzykiem wad cewy nerwowej; w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i laktacji w wypadku niedoborów zalecana jest dodatkowa suplementacja choliny, witaminy B6 i B12; tabela 3: dieta bogata w składniki szlaku folianów lub ich suplementacja, gdy nie da się ich włączyć do diety, cholina w postaci stabilnego izomerycznie dwuwinianu; odczyt pełnego tekstu PDF 14.10.2026): journals.viamedica.pl
- Obeid R., Derbyshire E., Schön C., 2022, Association between maternal choline, fetal brain development, and child neurocognition: systematic review and meta-analysis of human studies, Advances in Nutrition 13(6):2445-2457 (30 publikacji z lat 1997-2021; metaanaliza 5 badań kliniczno-kontrolnych: 1131 matek dzieci z wadą cewy nerwowej i 4439 matek z grupy kontrolnej; niska podaż lub niskie stężenie choliny u matki wiązało się z wyższym ilorazem szans wady cewy nerwowej, OR 1,36, 95-procentowy przedział ufności 1,11-1,67; badania interwencyjne z dodatkiem 550 mg do 1 g dziennie w drugiej połowie ciąży określone jako bezpieczne i prawdopodobnie korzystne dla rozwoju dziecka): doi.org, PubMed
- Caudill M.A., Strupp B.J., Muscalu L., Nevins J.E.H., Canfield R.L., 2018, Maternal choline supplementation during the third trimester of pregnancy improves infant information processing speed: a randomized, double-blind, controlled feeding study, FASEB Journal 32(4):2172-2180 (26 kobiet od III trymestru do porodu w badaniu z kontrolowanym żywieniem: 480 mg albo 930 mg choliny dziennie, po 13 osób; testy 24 niemowląt w wieku 4, 7, 10 i 13 miesięcy; średni czas reakcji krótszy w grupie 930 mg; finansowanie m.in. Egg Nutrition Center i Beef Checkoff): doi.org, PubMed
- Gould J.F., Hines S., Best K.P., Grzeskowiak L.E., Jansen O., Green T.J., 2025, Choline during pregnancy and child neurodevelopment: a systematic review of randomized controlled trials and observational studies, Nutrients 17(5):886 (4 badania z randomizacją i 5 obserwacyjnych, 20 publikacji; większość ocenianych wyników rozwoju dziecka nie potwierdziła korzyści większej podaży choliny w ciąży; obecne dowody są niewystarczające, aby potwierdzić albo wykluczyć tę hipotezę): doi.org, PubMed
- Fischer L.M., daCosta K.A., Kwock L. i wsp., 2007, Sex and menopausal status influence human dietary requirements for the nutrient choline, American Journal of Clinical Nutrition 85(5):1275-1285 (57 zdrowych dorosłych: 26 mężczyzn, 16 kobiet przed menopauzą, 15 po menopauzie; 10 dni diety z 550 mg choliny na 70 kg masy ciała, potem do 42 dni poniżej 50 mg; stłuszczenie wątroby lub uszkodzenie mięśni wystąpiło u 77 procent mężczyzn, 80 procent kobiet po menopauzie i 44 procent kobiet przed menopauzą; objawy ustępowały po stopniowym dodaniu choliny do diety): doi.org, PubMed
- Penry J.T., Manore M.M., 2008, Choline: an important micronutrient for maximal endurance-exercise performance?, International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism 18(2):191-203 (przegląd: większość osób spożywa wystarczająco choliny; tylko forsowny i długotrwały wysiłek wyraźnie obniża jej stężenie we krwi; doustna cholina może poprawiać wytrzymałość tylko w wysiłkach, które obniżają jej stężenie poniżej normy): doi.org, PubMed
- Storsve A.B., Johnsen L., Nyborg C. i wsp., 2020, Effects of krill oil and race distance on serum choline and choline metabolites in triathletes: a field study, Frontiers in Nutrition 7:133 (badanie terenowe, 47 triathlonistów w wieku 25-61 lat; cholina w surowicy spadła od startu do mety o 34 procent na dystansie Ironman i o 15 procent na dystansach sprinterskim i olimpijskim; w grupie oleju z kryla 4 g dziennie przez 5 tygodni stężenie choliny było średnio o 9,4 procent wyższe niż przy placebo; wyników sportowych nie oceniano jako głównego celu; autorzy częściowo zatrudnieni u producenta oleju z kryla): doi.org, PubMed
- Leermakers E.T., Moreira E.M., Kiefte-de Jong J.C. i wsp., 2015, Effects of choline on health across the life course: a systematic review, Nutrition Reviews 73(8):500-522 (50 badań u osób bez chorób na początku obserwacji, wyszukiwanie do lipca 2014; u dorosłych cholina może korzystnie wpływać na funkcje poznawcze, ale brakuje badań wysokiej jakości; wyniki dla składu ciała, lipidów krwi i układu krążenia niespójne; potrzebne badania interwencyjne): doi.org, PubMed
- Naber M., Hommel B., Colzato L.S., 2015, Improved human visuomotor performance and pupil constriction after choline supplementation in a placebo-controlled double-blind study, Scientific Reports 5:13188 (28 osób, jednorazowo 2 g dwuwinianu choliny albo placebo w 2 sesjach; po 70 minutach trafienia w zadaniu celowania były bliżej środka celu): doi.org, PubMed
- Yamashita S., Kawada N., Wang W. i wsp., 2023, Effects of egg yolk choline intake on cognitive functions and plasma choline levels in healthy middle-aged and older Japanese: a randomized double-blinded placebo-controlled parallel-group study, Lipids in Health and Disease 22(1):75 (osoby w wieku 60-80 lat bez otępienia, 300 mg choliny z żółtka jaja dziennie albo preparat z żółtka bez choliny przez 12 tygodni; 19 osób wykluczono za naruszenie kryteriów lub nieprzestrzeganie zaleceń, analizowano 41; pamięć słowna poprawiła się bardziej niż przy placebo, a szybkość przetwarzania po 6 tygodniach była gorsza niż przy placebo; większość autorów zatrudniona u producenta, Kewpie Corporation): doi.org, PubMed
- Chen H., Li T., Wu M. i wsp., 2026, Dietary choline intake and incident dementia in middle-aged and older adults: a prospective cohort study and dose-response meta-analysis, Nutrition Journal 25(1):100 (kohorta 5301 osób, średnio 68,6 lat, mediana obserwacji 8,4 roku, 506 przypadków otępienia; związek nieliniowy, w 4. kwintylu spożycia choliny z dietą iloraz zagrożeń 0,68 wobec najniższego, w 5. kwintylu 0,91 i nieistotny; metaanaliza 5 kohort, 137 607 osób: zależność w kształcie litery L z punktem zwrotnym ok. 465 mg dziennie; badanie obserwacyjne, dotyczy choliny z diety, nie suplementów): doi.org, PubMed
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2025/2223 z dnia 4 listopada 2025 r. odmawiające udzielenia zezwolenia na oświadczenie zdrowotne dotyczące cytykoliny i funkcji pamięci (wniosek: spożycie cytykoliny wspiera funkcje pamięci u zdrowych osób w średnim i starszym wieku z pogorszeniem pamięci związanym z wiekiem; podstawa: opinia EFSA z 4.07.2024, doi:10.2903/j.efsa.2024.8861 – nie ustalono związku przyczynowo-skutkowego; stosuje się od 25.11.2025; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Karta produktu Świat Supli Cholina 500 mg VitaCholine, 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p14961 (porcja 2 kapsułki: 1225 mg dwuwinianu choliny VitaCholine, w tym 500 mg choliny; składniki: dwuwinian choliny, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy, sole magnezowe kwasów tłuszczowych; może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, owies, jaja i skorupiaki; 2 kapsułki dziennie rano z posiłkiem; osoby z chorobami wątroby, nerek lub trimetyloaminurią oraz przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować się z lekarzem; odczyt 14.10.2026; cena 24,99 zł według sklepu 27.10.2026)
- Komisja Europejska, 2024, Consultation request for the determination of the novel food status (art. 4 rozporządzenia (UE) 2015/2283): L-alpha glycerylfosforylcholine, państwo członkowskie: Czechy, data 22.03.2024 (status: nowa żywność, kategoria art. 3 ust. 2 lit. a pkt iv; nie wykazano spożycia w znaczącym stopniu przed majem 1997 r., dlatego żywność lub suplement z L-alfa-GPC to nowa żywność; zastosowanie: suplementy diety; odczyt 12.10.2026): food.ec.europa.eu
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności (art. 3 ust. 2 lit. a: nowa żywność to żywność niestosowana w znacznym stopniu do spożycia przez ludzi w Unii przed 15 maja 1997 r.; art. 6 ust. 2: wyłącznie dopuszczone nowe żywności umieszczone w unijnym wykazie mogą być wprowadzane do obrotu; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D. i wsp., 2026, Safety of L-alpha-glycerylphosphorylcholine (L-alpha-GPC) from soya phospholipids (lecithin) as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283, EFSA Journal 24(5):e10008 (wniosek Chemi S.p.A. z 30.06.2023; ocena proponowanych warunków użycia, nie limit prawny: suplementy diety, maks. 203,7 mg dziennie, czyli 82,5 mg choliny, dla osób powyżej 3 lat, w tym kobiet w ciąży i karmiących; brak zastrzeżeń co do bezpieczeństwa w tych warunkach; obowiązkowe oznakowanie alergenu soja; L-alfa-GPC to główny składnik leku Gliatilin, sprzedawanego w Europie we Włoszech i w Polsce, maks. dawka 1000 mg; w badaniach u ludzi najczęściej 1200 mg dziennie do 6 miesięcy u starszych osób z demencją lub pogorszeniem funkcji poznawczych; działania niepożądane w badaniach: zaparcia, nerwowość, pobudzenie, zgaga, nudności, ból głowy, bezsenność, spadek ciśnienia przy wstawaniu, łagodne i rzadkie; opinia opisuje badanie Gatti i wsp. 1992 u 12 zdrowych mężczyzn porównujące stężenie choliny we krwi po domięśniowym podaniu alfa-GPC i cytykoliny; odczyt 12.10.2026): doi:10.2903/j.efsa.2026.10008
- Decyzja wykonawcza Komisji 2014/423/UE z dnia 1 lipca 2014 r. zezwalająca na wprowadzenie na rynek cytykoliny jako nowego składnika żywności (suplementy żywnościowe: maks. 500 mg dziennie; żywność specjalnego przeznaczenia medycznego: maks. 250 mg na porcję i 1000 mg dziennie; nie stosuje się w żywności dla dzieci, a etykieta informuje, że produkt nie jest przeznaczony dla dzieci; odczyt 12.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Karta produktu Pharmovit Cholina 600 mg, 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p11890 (porcja 2 kapsułki: 1200 mg dwuwinianu choliny, w tym 492 mg choliny; składniki: dwuwinian choliny, kapsułka z hydroksypropylometylocelulozy; kapsułki roślinne, według opisu odpowiednie także dla wegan; 1 kapsułka 2 razy dziennie w trakcie posiłku, popić wodą; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 14.10.2026; cena 25,89 zł według sklepu 27.10.2026)
- Karta produktu Świat Supli Cholina + Inozytol, 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p14960 (1 kapsułka: 350 mg dwuwinianu L-choliny i 350 mg mio-inozytolu; składniki: dwuwinian L-choliny, mio-inozytol, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy; może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, owies, jaja i skorupiaki; 1 kapsułka dziennie rano z posiłkiem; nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią; odczyt 14.10.2026; cena 19,99 zł według sklepu 27.10.2026)
- Pharmovit Dystrybucja Sp. z o.o., Cholina, dwuwinian choliny 600 mg, 60 kapsułek, linia Clean Label, strona produktu producenta, pharmovit.pl (porcja dzienna 2 kapsułki: 1200 mg dwuwinianu choliny, w tym 492 mg choliny; składniki: cholina (dwuwinian choliny), otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy; bez substancji wypełniających, przeciwzbrylających i barwników; 1 kapsułka 2 razy dziennie w trakcie posiłku, popić wodą; nie przekraczać zalecanej porcji; nie stosować w przypadku uczulenia na którykolwiek ze składników; produkt dla dorosłych; kobiety w ciąży i karmiące piersią przed spożyciem powinny skonsultować się z lekarzem; przechowywać w sposób niedostępny dla małych dzieci; odczyt 14.10.2026): pharmovit.pl
- NHS, Symptoms of a stroke, przegląd 12.09.2024 (FAST: twarz, ręka, mowa, czas na wezwanie pomocy; inne objawy: drętwienie lub osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia widzenia, splątanie, zawroty głowy, silny ból głowy; objawy, które minęły, też wymagają natychmiastowej pomocy; nie jedź samodzielnie na SOR; odczyt 12.10.2026): nhs.uk
- NHS, Jaundice, przegląd 22.01.2024 (główny objaw to zażółcenie skóry albo białek oczu, może mu towarzyszyć świąd, ciemniejszy mocz i jaśniejszy stolec; przy zażółceniu pilna wizyta u lekarza, bo może być objawem poważnej choroby, np. wątroby; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- NHS, Memory loss (amnesia), przegląd 9.10.2023 (do lekarza rodzinnego, gdy problemy z pamięcią utrudniają codzienne życie; przyczyną mogą być stres, lęk, depresja, bezsenność, czasem otępienie; nie diagnozuj się sam; odczyt 12.10.2026): nhs.uk
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
