ZMA to suplement łączący cynk, magnez i witaminę B6, a nazwa pochodzi od klasycznej badanej formuły, w której cynk występował jako monometionino-asparaginian, a magnez jako asparaginian [1]. W badaniu Wilborna i wsp. po wieloskładnikowym preparacie zawierającym ZMA nie stwierdzono poprawy siły ani istotnych zmian hormonów [2], w badaniu Koehlera testosteron nie zmienił się istotnie [3], a w krótkich badaniach snu trwających po 2 noce, u aktywnych lub trenujących mężczyzn, głównie bez zaburzeń snu, ZMA nie poprawiło parametrów snu [1] [4], więc warto je brać tylko jako uzupełnienie diety, gdy brakuje w niej cynku i magnezu. Wybieraj ZMA, którego porcja odpowiada brakom w diecie i mieści się w limitach: 25 mg cynku ze wszystkich źródeł i 250 mg magnezu łącznie z suplementów, wody i żywności wzbogacanej, bez magnezu naturalnie obecnego w żywności (górne limity EFSA dla dorosłych) [5] oraz rekomendowaną maksymalną ilość GIS: 6 mg witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji suplementu [6] (UL EFSA dla B6 to osobno 12 mg ze wszystkich źródeł [5]); klasyczna porcja z badań (30 mg cynku, 450 mg magnezu i 10,5–11 mg B6) je przekracza [2] [1]. Gdy brakuje głównie magnezu, lepszy jest preparat bez cynku: sam magnez albo magnez z witaminą B6.
Produkty z tego zestawienia i inne preparaty z tej grupy znajdziesz w kategorii ZMA w sklepie Świat Supli.
Aktualizacja 8.11.2026: w artykule są wyniki badań ZMA, tabela porcji, norm i górnych limitów cynku, magnezu i witaminy B6 wraz z zaleceniem GIS dla B6, wskazówki, jak wybrać preparat i na co uważać przy dodatkach takich jak melatonina czy ashwagandha, a także produkty z kartami odczytanymi 2.11.2026 i ceny z odczytu 7.11.2026.
Jakie ZMA wybrać? Takie, którego porcja odpowiada brakowi w Twojej diecie i mieści się w tych limitach. Gdy z oceny jadłospisu wynika, że brakuje głównie magnezu, prostszym wyborem jest sam magnez albo magnez z witaminą B6; pełne ZMA ma sens wtedy, gdy dieta dostarcza mało także cynku.
Spis treści
Produkty omawiane w artykule


1. ZMA – co to jest i co zawiera?

ZMA, co to jest w skrócie: suplement diety z trzema składnikami, czyli cynkiem, magnezem i witaminą B6, sprzedawany głównie osobom trenującym jako preparat na wieczór. W badaniach klasyczna porcja dzienna miała 30 mg cynku, 450 mg magnezu i 10,5–11 mg witaminy B6 [2] [1], ale preparaty w sklepach różnią się ilością i formą składników, a część ma dodatki, na przykład melatoninę. ZMA dostarcza te trzy składniki, ale ich autoryzowane oświadczenia nie dowodzą dodatkowego działania mieszanki ZMA; dotyczą każdego składnika osobno, przy spełnieniu warunków stosowania, i opisujemy je w sekcji 3 [7].
1.1. ZMA co to za skrót: ZMA i ZMB
Nazwa ZMA pochodzi od preparatu z asparaginianem cynku i magnezu z dodatkiem witaminy B6; w badaniach Edwardsa i współpracowników z 2024 r. był to monometionino-asparaginian cynku i asparaginian magnezu [1]. Dziś pod nazwą ZMA albo ZMB sprzedaje się preparaty z cynkiem, magnezem i witaminą B6 w różnych formach i ilościach, więc o wyborze decyduje tabela składu, nie nazwa. W kategorii ZMA w sklepie Świat Supli widać to na przykładach: BioTechUSA ZMB ma według karty 15 mg cynku w kapsułce [8], a Activlab ZMA 15 mg cynku w porcji 3 kapsułek [9]. Olimp ZMA ma według karty cynk w formie siarczanu mono-L-metioniny cynku i L-asparaginianu cynku, a magnez w postaci soli kwasu cytrynowego i tlenku magnezu, więc nie odpowiada klasycznej formule z asparaginianem magnezu [10]. O formach cynku piszemy w tekście o tym, która forma cynku jest najlepiej przyswajalna.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Składnik | Porcja dzienna w badaniach ZMA | Zalecane spożycie (RDA), Normy 2024, bez ciąży i laktacji | Średnio z dietą w Polsce | Górny limit EFSA (UL) |
|---|---|---|---|---|
| Cynk | 30 mg [2] [1] | mężczyźni 11 mg, kobiety 8 mg [11] | mężczyźni 11,5 mg, kobiety 8,7 mg, wiek 19-64 lata, 2017-2020 [11] | 25 mg ze wszystkich źródeł [5] |
| Magnez | 450 mg [2] [1] | mężczyźni 400 mg (19-30 lat), 420 mg (od 31 lat); kobiety 310 mg (19-30 lat), 320 mg (od 31 lat) [12] | mężczyźni 338 mg, kobiety 279 mg, wiek 19-64 lata, 2017-2020 [12] | 250 mg z suplementów, wody i żywności wzbogacanej, bez magnezu z jedzenia [5] |
| Witamina B6 | 10,5-11 mg [1] [2] | mężczyźni 1,3 mg (19-50 lat), 1,7 mg (od 51 lat); kobiety 1,3 mg (19-50 lat), 1,5 mg (od 51 lat) [13] | mężczyźni 2,22 mg, kobiety 1,68 mg, wiek 18-64 lata, 2020 [13] | 12 mg ze wszystkich źródeł [14] |
Zalecane spożycie to norma dla populacji. Górny limit (UL) to najwyższe długotrwałe spożycie, przy którym w populacji nie oczekuje się niekorzystnych skutków; nie jest to dawka, do której trzeba dążyć [5]. Normy dla kobiet w tabeli nie obejmują ciąży i karmienia piersią. Limity dotyczą dorosłych; dzieciom i nastolatkom suplementy z tymi składnikami dobiera lekarz.
1.2. Jak wybrać ZMA: porcja wobec limitów, forma i koszt
Ten sam skrót kryje bardzo różne porcje, więc przy wyborze preparatu sprawdź na etykiecie cztery rzeczy:
- Porcję cynku, magnezu i witaminy B6 wobec limitów: cynk 25 mg i witamina B6 12 mg ze wszystkich źródeł, magnez 250 mg łącznie z suplementów, wody i żywności wzbogacanej, bez magnezu naturalnie obecnego w żywności [5]. Limity cynku i B6 liczy się razem z dietą, w której przeciętnie jest 8,7–11,5 mg cynku i 1,68–2,22 mg witaminy B6 [11] [13].
- Rekomendacja GIS dla witaminy B6: według uchwały GIS 2/2024 rekomendowana maksymalna ilość to 6 mg B6 w zalecanej dziennej porcji suplementu [6]; to osobny próg od UL EFSA 12 mg ze wszystkich źródeł [5]. Klasyczna porcja z badań (30 mg cynku, 450 mg magnezu i 10,5–11 mg B6) przekracza limity: 30 mg cynku jest powyżej UL 25 mg ze wszystkich źródeł, a 450 mg magnezu powyżej UL 250 mg z suplementów, wody i żywności wzbogacanej [1] [2] [5]; przekracza też rekomendowaną maksymalną ilość GIS dla B6 [6]; po dodaniu przeciętnej B6 z diety (1,68–2,22 mg) przekracza też UL 12 mg, bo wychodzi 12,2–13,2 mg [1] [2] [13] [5].
- Formę składników: sprawdź, czy karta podaje formy cynku i magnezu; w badaniach był to monometionino-asparaginian cynku i asparaginian magnezu [1], a Olimp ZMA ma według karty cynk jako siarczan mono-L-metioniny i L-asparaginian, a magnez jako sole kwasu cytrynowego i tlenek [10].
- Koszt dnia: cenę opakowania podziel przez liczbę porcji; według ceny z odczytu 7.11.2026 Olimp ZMA kosztuje 1,18 zł za 1 kapsułkę dziennie.
Jeśli chcesz preparat sprzedawany jako ZMA, z niższą porcją składników, wybierz Olimp ZMA 90 kaps.: 1 kapsułka zawiera 10 mg cynku, 150 mg magnezu i 3,5 mg witaminy B6, czyli przy przytoczonych średnich spożycia z diety suma wynosi 18,7–21,5 mg cynku wobec UL 25 mg i 5,18–5,72 mg witaminy B6 wobec UL 12 mg [10] [11] [13] [5], a 3,5 mg B6 w kapsułce mieści się w rekomendacji GIS do 6 mg B6 w porcji suplementu [6]. To obliczenie dla średnich; Twoja dieta może dawać mniej lub więcej. Zalecany sposób użycia to 1 kapsułka 30–60 minut przed snem, bez innych suplementów z cynkiem i magnezem; według karty nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią, a alergenów na etykiecie nie wymieniono [10]. Jeśli z oceny diety brakuje ci głównie magnezu, prostszy jest sam magnez albo magnez z B6, które opisujemy w sekcji 6.
2. Co daje ZMA? Badania nad testosteronem, siłą i snem
Wyniki badań nad ZMA nie są jednoznaczne: wzrost wolnego testosteronu i siły opisało pierwsze badanie z 2000 r. [15], a w późniejszych badaniach z placebo nie wykazano istotnej poprawy testosteronu i siły [2] ani snu [1] [4]. Jedyny wynik na plus u Edwardsa i wsp. dotyczył wysokości skoku względem placebo, ale nie względem warunku bez kapsułek [1], więc nie traktujemy go jako dowodu skuteczności.
Testosteron i siła. W pierwszym badaniu, Brilli i Conte (2000), u 27 zawodników futbolu amerykańskiego autorzy opisali wzrost wolnego testosteronu i siły po 8 tygodniach ZMA wobec placebo, a drugi autor był związany z firmą komercyjną [15]. W badaniu Wilborna i wsp. (2004) 42 mężczyzn trenujących siłowo przez 8 tygodni przyjmowało placebo albo preparat z 30 mg cynku, 450 mg magnezu i 11 mg witaminy B6 z dodatkiem wyciągu z nasion świerzbieca właściwego (Mucuna pruriens) i 20-hydroksyekdyzonu; wobec placebo nie było istotnych różnic w hormonach, składzie ciała, sile ani mocy [2]. Preparat miał dodatki, więc wynik dotyczy całej mieszanki. Koehler i wsp. (2009) badali 14 regularnie ćwiczących mężczyzn: ZMA zwiększyło stężenie cynku we krwi, ale testosteron całkowity i wolny nie zmienił się istotnie; streszczenie nie podaje dawki ani grupy kontrolnej [3].
Sen. Edwards i wsp. (2024) podawali 19 aktywnym mężczyznom bez zaburzeń snu ZMA z 30 mg cynku, 450 mg magnezu i 10,5 mg witaminy B6 30-60 minut przed snem; w pomiarze aktygrafem ZMA nie zmieniło snu ani wyników porannych sprintów [1]. W kolejnym badaniu tej grupy (36 mężczyzn śpiących po 8 godzin i 33 po 4 godziny) całkowity czas snu po ZMA był o ok. 0,46 godziny krótszy niż w pozostałych warunkach [16]. U 16 trenujących mężczyzn po 2 nocach skróconego snu ZMA nie zmieniło snu ani wyników ćwiczeń ze sztangą [4]. Każde badanie obejmowało 2 noce. Wyszukiwanie w PubMed z 15.10.2026 nie zwróciło nowszych badań z ZMA niż opisane [17].
Sam magnez badano osobno: u 155 dorosłych ze słabym snem 250 mg magnezu z bisglicynianu przez 4 tygodnie obniżyło wskaźnik nasilenia bezsenności o 3,9 punktu wobec 2,3 przy placebo, bez różnic w innych skalach [18], a metaanaliza 3 badań u 151 starszych osób dała dowody niskiej jakości [19]. Wyniki dotyczą magnezu, nie ZMA ani konkretnego produktu. Formy magnezu przyjmowanego wieczorem porównujemy w tekście o magnezie na sen i stres.
3. Co wolno obiecać: oświadczenia zdrowotne cynku, magnezu i B6
Oświadczenia zdrowotne dopuszczone w UE dotyczą składników, nie samej nazwy ZMA. Cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi i w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego. Witamina B6 przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia i przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej [7]. Warunkiem jest porcja, która dostarcza co najmniej 15 procent referencyjnej wartości spożycia (RWS: cynk 10 mg, magnez 375 mg, witamina B6 1,4 mg) [20].
Utrzymanie prawidłowego poziomu testosteronu nie oznacza podnoszenia go ponad normę. W wykazie nie ma też oświadczeń o śnie dla cynku, magnezu ani witaminy B6 [7].
4. Czy warto brać ZMA i komu może się przydać?
Warto wtedy, gdy uzupełnia konkretny brak w diecie. W badaniu przeprowadzonym w ramach Narodowego Programu Zdrowia w latach 2017-2020 dorośli w wieku 19-64 lata jedli średnio 309 mg magnezu dziennie; niedostateczne spożycie miało 53 procent z nich i 70,3 procent osób po 65. roku życia [12]. Cynku ta sama grupa jadła średnio 10,1 mg, a za mało 28 procent osób [11]. Niedostateczną podaż witaminy B6 w badaniu z 2020 r. miało 19 procent dorosłych w wieku 18-64 lata [13]. Spośród trzech składników ZMA w polskiej diecie najczęściej brakuje więc magnezu.
Jak ocenić własny jadłospis? Magnez dostarczają m.in. przetwory zbożowe, nasiona roślin strączkowych, orzechy, kakao i gorzka czekolada, sery podpuszczkowe, ryby, ziemniaki, banany, zielone warzywa oraz twarda woda [12]. Cynk lepiej wchłania się z diety z białkiem zwierzęcym, a gorzej przy dużej ilości fitynianów i błonnika [11], dlatego dieta roślinna wymaga innego rachunku niż dieta z mięsem. Ocenę jadłospisu może przygotować dietetyk.
5. ZMA – dawkowanie: porcja z etykiety a limity razem z dietą
Badania nie ustaliły dawki ZMA, która przynosi korzyść. Przed zastosowaniem porcji z etykiety sprawdź, czy odpowiada brakowi w diecie i mieści się w odpowiednim UL. Dla cynku i witaminy B6 sumuj wszystkie źródła; dla magnezu uwzględnij źródła objęte jego UL, czyli suplementy, wodę i żywność wzbogacaną, bez magnezu naturalnie obecnego w żywności [5]. Dla klasycznej porcji z badań wygląda to tak:
- Cynk: 30 mg z klasycznej porcji i średnio 8,7-11,5 mg z diety to 38,7-41,5 mg, czyli więcej niż 25 mg ze wszystkich źródeł [11] [5]. NHS radzi, by bez zalecenia lekarza nie przekraczać tej samej ilości z samych suplementów [21].
- Magnez: limit 250 mg obejmuje magnez z suplementów, wody i żywności wzbogacanej, bez magnezu z jedzenia, a ustalono go ze względu na ryzyko łagodnej biegunki [22]. Klasyczne 450 mg go przekracza.
- Witamina B6: limit wynosi 12 mg dziennie ze wszystkich źródeł ze względu na ryzyko neuropatii obwodowej [14]. 10,5–11 mg z porcji i średnio 1,68–2,22 mg z diety daje około 12,2–13,2 mg, czyli także więcej [13]. NHS radzi nie przekraczać 10 mg witaminy B6 z suplementów bez zalecenia lekarza [23]; szerzej piszemy o tym w tekście o witaminach B6 i B12.
Suplementy żelaza w ilości 38-65 mg żelaza dziennie, ale nie żelazo z diety, mogą zmniejszać wchłanianie cynku [24]. Dane o wapniu są niespójne: u kobiet po menopauzie dodatkowe 890 mg wapnia dziennie zmniejszyło wchłanianie cynku, a u nastolatek dodatkowe 1000 mg nie miało takiego wpływu [24]. Odstępy od innych preparatów stosuj więc według etykiety konkretnego produktu. W badaniach snu ZMA podawano 30-60 minut przed snem [1], ale porę przyjmowania określa etykieta konkretnego produktu. Czy cynk i magnez brać razem, czy osobno, wyjaśniamy w tekście o łączeniu cynku z magnezem.
6. Jakie ZMA wybrać? Kryteria i produkty
Wybierając ZMA albo jego zamiennik, sprawdź w tabeli składu:
- czy cynk z porcji dziennej łącznie z dietą i innymi preparatami mieści się w 25 mg [5];
- czy witamina B6 ze wszystkich źródeł łącznie nie przekracza 12 mg dziennie u dorosłych [14], a rekomendowana maksymalna ilość GIS to 6 mg B6 w zalecanej dziennej porcji suplementu (uchwała 2/2024) [6];
- czy magnez ze wszystkich źródeł objętych limitem, czyli suplementów, wody i żywności wzbogacanej, łącznie nie przekracza 250 mg, a nie tylko magnez z jednego produktu [5];
- czy produkt nie zawiera dodatków, których nie potrzebujesz, np. melatoniny lub ekstraktów roślinnych.
Jeśli po ocenie jadłospisu brakuje Ci głównie magnezu, cynku jesz tyle, ile wynosi norma, a magnez dostajesz tylko z jednego preparatu, czyli bez innego suplementu, wody i żywności wzbogacanych magnezem, wybierz Świat Supli Cytrynian Magnezu: 2 kapsułki dostarczają 250 mg magnezu, czyli cały limit dla tych źródeł, bez cynku i witaminy B6 [25]. Magnez z witaminą B6 ma Singularis Cytrynian Magnezu + B6, czyli 240 mg magnezu i 1,4 mg B6 w 2 tabletkach [26], oraz UP Health Pharma Magne+ z 200 mg magnezu i 5 mg B6 w 2 kapsułkach z otoczką bez żelatyny [27].
Pełne ZMA w jednej kapsułce, np. BioTechUSA ZMB, dostarcza według karty 15 mg cynku, 250 mg magnezu i 2 mg witaminy B6 [8]. Łącznie z dietą mieści się w limicie cynku tylko wtedy, gdy z jedzenia dostajesz najwyżej 10 mg cynku dziennie: przy średniej diecie kobiet (8,7 mg) suma wynosi 23,7 mg, a przy średniej diecie mężczyzn (11,5 mg) 26,5 mg, czyli więcej niż 25 mg [11] [5]. 250 mg magnezu w kapsułce samo wypełnia limit magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej, więc przy wodzie lub żywności wzbogacanej magnezem wybierz preparat z mniejszą ilością magnezu w porcji albo ustal sposób stosowania z lekarzem lub dietetykiem. Przed połączeniem z innym preparatem z cynkiem lub magnezem zsumuj ich ilości ze wszystkich źródeł; karta wyklucza stosowanie w ciąży [8].
Część preparatów ZMA i ZMB ma dodatki na sen, na przykład melatoninę. 1 mg melatoniny spełnia warunek oświadczenia: melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie, a korzystne działanie występuje po spożyciu 1 mg krótko przed snem [28]. Przed połączeniem takiego preparatu z innym preparatem zawierającym cynk zsumuj cynk ze wszystkich suplementów i diety; dwóch preparatów z melatoniną nie łącz bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Melatoniny zwykle nie zaleca się w ciąży, przy karmieniu piersią decyzję podejmuje lekarz [29], a z częścią leków przeciwdepresyjnych, nasennych i przeciwzakrzepowych może wchodzić w interakcje [30]; więcej w tekście o melatoninie.
Ashwagandha w preparatach z dodatkami wymaga osobnych ostrzeżeń. Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) uważa, że nie powinny jej stosować dzieci, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z ostrą lub przewlekłą chorobą wątroby; opisuje przypadki uszkodzenia wątroby i możliwe interakcje z lekami na cukrzycę i nadciśnienie oraz z lekami immunosupresyjnymi [31]. Amerykański NCCIH nie zaleca jej przy chorobach tarczycy i autoimmunologicznych oraz wskazuje interakcje m.in. z hormonami tarczycy [32]. Polski Zespół do spraw Suplementów Diety zaleca na etykiecie ostrzeżenie, by nie stosować jej z lekami uspokajającymi lub nasennymi ani z lekami przeciwpadaczkowymi, u dzieci, w ciąży i w okresie laktacji [33]. W Danii sprzedaż produktów z ashwagandhą jest nielegalna, bo duński urząd wskazał na niekorzystny wpływ na hormony płciowe i rozrodczość [34], a w lipcu 2026 serwis branżowy informował o możliwym wszczęciu unijnej oceny jej bezpieczeństwa [35]. Przy chorobie tarczycy lub wątroby, w ciąży, w okresie karmienia i przy wymienionych lekach nie stosuj preparatów z ashwagandhą.
Produkty opisane niżej są przeznaczone dla dorosłych. Karty wszystkich trzech wykluczają stosowanie w ciąży. Jeśli karmisz piersią albo nie masz jeszcze 18 lat, to ogólna ostrożność każe przed użyciem porozmawiać z lekarzem.
Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kaps.
Według karty 2 kapsułki zawierają 1562,5 mg cytrynianu magnezu, czyli masy soli, w tym 250 mg magnezu, co stanowi 66 procent RWS; zalecane są 2 kapsułki dziennie [25]. Cena w sklepie z odczytu 7.11.2026: 19,99 zł za 90 kapsułek, czyli ok. 0,44 zł dziennie.
Dla kogo: dla dorosłych, którym w diecie brakuje magnezu, a cynku i witaminy B6 jedzą wystarczająco. Magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni [7]. Górny limit 250 mg dotyczy magnezu łącznie z suplementów, wody i żywności wzbogacanej, a ta porcja sama go wypełnia, więc nie dokładaj innego preparatu z magnezem. Jeśli pijesz wodę wzbogaconą magnezem albo jesz żywność wzbogacaną, wybierz preparat z mniejszą ilością magnezu w porcji albo ustal sposób stosowania z lekarzem lub dietetykiem [5].
W składzie jest cytrynian magnezu w otoczce z żelatyny wołowej. Karta sklepu nie podaje listy alergenów ani informacji, czy produkt może zawierać śladowe ilości np. mleka lub soi, dlatego przy alergii pokarmowej przed zakupem sprawdź etykietę. Uwagi na karcie wykluczają stosowanie w ciąży.
Singularis Cytrynian Magnezu + B6, 60 tabl.
W 2 tabletkach karta podaje 240 mg magnezu z cytrynianu, 64 procent RWS, oraz 1,4 mg witaminy B6, 100 procent RWS; producent zaleca 1 tabletkę 2 razy dziennie, najlepiej podczas posiłku [26]. Cena regularna w sklepie z odczytu 7.11.2026: 24,99 zł za 60 tabletek, czyli ok. 0,83 zł dziennie (cena promocyjna 19,99 zł).
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą uzupełnić magnez razem z małą ilością witaminy B6, równą jej referencyjnej wartości spożycia. Witamina B6 pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego [7]. Porcja 240 mg jest poniżej górnego limitu 250 mg, który liczy się łącznie dla suplementów, wody i żywności wzbogacanej, więc nie łącz go z innym preparatem z magnezem; przy wodzie lub żywności wzbogacanej magnezem zostaje mniej miejsca w limicie [5].
Pełnej listy składników karta sklepu nie zawiera, podobnie jak informacji, czy tabletki mogą zawierać mleko, soję lub gluten; przy alergii pokarmowej sprawdź etykietę albo zapytaj producenta. Według uwag na karcie produktu nie stosuje się w ciąży.
UP Health Pharma Magne+, 120 kaps.
Porcja to 2 kapsułki: według karty 1000 mg diglicynianu magnezu, w tym 200 mg magnezu, oraz 5 mg witaminy B6 w postaci pirydoksalo-5-fosforanu; zalecana jest 1 porcja dziennie, popita dużą ilością wody [27]. Cena w sklepie z odczytu 7.11.2026: 79,99 zł za 120 kapsułek, czyli ok. 1,33 zł dziennie.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy wolą kapsułkę z hydroksymetylocelulozy zamiast żelatyny. 5 mg witaminy B6 razem z przeciętną dietą mieści się w limicie 12 mg dziennie [14] [13], ale przed połączeniem z innym preparatem z witaminą B6 zsumuj dawki ze wszystkich suplementów i oszacuj podaż z diety: łączna podaż nie powinna przekraczać UL 12 mg, a zalecana porcja pojedynczego suplementu powinna respektować rekomendację GIS do 6 mg B6.
Karta wymienia trzy składniki: diglicynian magnezu, otoczkę i witaminę B6. Nie ma na niej informacji o alergenach ani o tym, czy kapsułki mogą zawierać mleko lub soję, więc przy alergii sprawdź etykietę. Uwagi na karcie mówią, by nie stosować go w ciąży.
Produkty z tekstu w sklepie Świat Supli
Magnez bez cynku i magnez z witaminą B6 opisane w sekcji 6.



7. Skutki uboczne ZMA, interakcje i kiedy do lekarza
Najczęstsze działania niepożądane suplementów magnezu to biegunka i podrażnienie żołądka [36]; według NHS ponad 400 mg magnezu przyjmowane przez krótki czas może wywołać biegunkę [21]. Długie przyjmowanie dużych dawek cynku pogarsza stan odżywienia miedzią i może prowadzić do niedokrwistości [11] [21], a ostre zatrucie cynkiem objawia się bólem żołądka, nudnościami, utratą apetytu, biegunką i bólem głowy [11]. Nadmiar witaminy B6 może uszkadzać nerwy obwodowe, dlatego EFSA ustaliła UL 12 mg dziennie ze wszystkich źródeł [14]; skutki dawek 10-200 mg NHS opisuje jako niejasne [23], więc nie ustalono progu, który byłby bezpieczny dla każdej osoby. Jeśli w trakcie stosowania preparatu z B6 pojawi się mrowienie lub drętwienie kończyn, odstaw go i skontaktuj się z lekarzem.
Przy chorobach nerek magnez z suplementów może się kumulować: główną przyczyną nadmiaru magnezu we krwi jest niewydolność nerek, a objawami są m.in. osłabienie odruchów, niskie ciśnienie i zaburzenia oddychania [37] [36]. Przy chorobie nerek preparaty z magnezem stosuj tylko po uzgodnieniu z lekarzem. Jeśli po preparacie z magnezem wystąpią trudności w oddychaniu, dzwoń pod 112.
Interakcje: antybiotyk z grupy chinolonów lub tetracyklin przyjmij co najmniej 2 godziny przed albo 4-6 godzin po suplemencie cynku [38]; magnez także może zmniejszać wchłanianie tych antybiotyków [36]; przy doustnych lekach przeciwzakrzepowych zapytaj lekarza. Bisfosfoniany stosowane w osteoporozie przyjmuj w odstępie 2 godzin od magnezu [36]. Przy tych lekach zapytaj lekarza lub farmaceutę, jak rozłożyć dawki. Jeśli w trakcie stosowania preparatu z ashwagandhą pojawi się żółtaczka, świąd skóry, nudności lub ból brzucha, odstaw go i pilnie zgłoś się do lekarza: takie objawy opisano w przypadkach uszkodzenia wątroby [39].
8. Najczęściej zadawane pytania
8.1. Czy ZMA podnosi testosteron?
W opisanych badaniach u trenujących mężczyzn nie wykazano istotnej poprawy: Wilborn i wsp. (42 osoby, 8 tygodni, preparat wieloskładnikowy z ZMA) oraz Koehler i wsp. (14 osób) nie stwierdzili istotnych zmian testosteronu [2] [3]. Dopuszczone oświadczenie mówi tylko, że cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi [7].
8.2. Kiedy przyjmować ZMA?
Zgodnie z etykietą produktu; w badaniach snu ZMA podawano 30-60 minut przed snem [1]. Suplementy z 38-65 mg żelaza dziennie mogą zmniejszać wchłanianie cynku, a dane o wapniu są niespójne [24], więc odstępy od innych preparatów stosuj według etykiety.
8.3. ZMA a ZMB: czym się różnią?
To nazwy handlowe preparatów z cynkiem, magnezem i witaminą B6; ZMA wywodzi się od klasycznej formuły z monometionino-asparaginianem cynku i asparaginianem magnezu [1]. Formy i porcje różnią się między produktami, więc porównuj tabelę składu, nie nazwę [8].
8.4. Czy ZMA pomaga na sen?
W badaniach u dobrze śpiących mężczyzn ZMA nie poprawiło snu, a w jednym całkowity czas snu był krótszy [1] [16]. Oświadczenie o skróceniu czasu zasypiania ma melatonina przy 1 mg krótko przed snem [28]. Gdy kłopoty ze snem trwają tygodniami, przeczytaj tekst o tym, co robić, gdy nie możesz spać w nocy, i porozmawiaj z lekarzem.
8.5. Czy kobiety mogą brać ZMA?
Tak, dorosła kobieta może stosować ZMA, jeśli cynk i witamina B6 z porcji produktu, diety i innych suplementów mieszczą się w limitach, a magnez z suplementów, wody i żywności wzbogacanej (bez magnezu naturalnie obecnego w żywności) nie przekracza 250 mg; obowiązują ją te same górne limity co mężczyzn [5]. Kobiety jedzą średnio 8,7 mg cynku i 279 mg magnezu dziennie [11] [12], ale średnia nie rozstrzyga o bezpieczeństwie porcji dla konkretnej osoby, więc policz swoją podaż. W ciąży nie stosuj opisanych produktów, bo ich karty to wykluczają, a podczas karmienia piersią decyzję uzgodnij z lekarzem.
8.6. ZMA opinie: co wynika z badań, a co z opisów producentów?
Opisy producentów obiecują lepszy sen, regenerację i testosteron, ale wyniki badań są mieszane. Wzrost wolnego testosteronu i siły wobec placebo opisało pierwsze badanie z 2000 r., którego drugi autor był związany z firmą komercyjną [15]. W badaniu z placebo u trenujących mężczyzn (8 tygodni, preparat z dodatkami) nie wykazano istotnych różnic w hormonach ani sile [2]; w badaniach snu u mężczyzn bez zaburzeń snu, z placebo i warunkiem bez kapsułek, ZMA nie poprawiło snu [1] [4], a wyższy niż po placebo był tylko skok, i to nie wobec warunku bez kapsułek [1]. Badanie Koehlera na 14 mężczyznach nie wykazało zmian testosteronu, ale jego streszczenie nie podaje grupy kontrolnej [3]. Zgodne z prawem są oświadczenia o składnikach, na przykład że cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi [7].
8.7. Jak długo można brać ZMA?
Badania trwały od 2 nocy do 8 tygodni [1] [2], więc nie ustalono, jak długo ZMA przynosi korzyść. Górne limity EFSA opisują spożycie, przy którym przez długi czas nie oczekuje się niekorzystnych skutków [5], dlatego przy dłuższym stosowaniu zsumuj porcję produktu z dietą i wszystkimi suplementami (10 mg cynku, 150 mg magnezu i 3,5 mg B6 z jednej kapsułki to tylko część sumy) i sprawdź, czy mieści się w limitach; średnie spożycie z diety może posłużyć wyłącznie jako przykład obliczenia, a nie dowód bezpieczeństwa dla konkretnej osoby [10] [5]. Porcji przekraczających limity nie stosuj codziennie bez zaleceń lekarza.
9. Najważniejsze w skrócie
- ZMA, co to: suplement z cynkiem, magnezem i witaminą B6, nazwa od klasycznej formuły z monometionino-asparaginianem cynku i asparaginianem magnezu [1]. Ilości w kapsułce Olimp ZMA (10 mg cynku, 150 mg magnezu, 3,5 mg B6) [10] są niższe od odpowiednich wartości UL, ale o zgodności decyduje suma wszystkich źródeł, liczona osobno dla cynku, witaminy B6 i magnezu; rekomendowana maksymalna ilość GIS to 6 mg B6 w zalecanej dziennej porcji suplementu [6], a UL EFSA to osobno 12 mg B6 ze wszystkich źródeł [5].
- ZMA to cynk, magnez i witamina B6; w badaniu Wilborna po wieloskładnikowym preparacie z ZMA nie stwierdzono poprawy siły, w badaniu Koehlera testosteron nie zmienił się istotnie [2] [3], a w badaniach snu ZMA nie poprawiło snu [1] [4].
- Przed zastosowaniem porcji z etykiety sprawdź, czy odpowiada brakowi w diecie i mieści się w odpowiednim UL. Dla cynku i witaminy B6 sumuj wszystkie źródła; dla magnezu uwzględnij źródła objęte jego UL, czyli suplementy, wodę i żywność wzbogacaną, bez magnezu naturalnie obecnego w żywności. Klasyczna porcja ZMA przekracza limity cynku (25 mg łącznie) i magnezu (250 mg) [5].
- W Polsce za mało magnezu je 53 procent dorosłych w wieku 19-64 lata, a za mało cynku 28 procent [12] [11].
- Preparaty z melatoniną lub ashwagandhą mają osobne ostrzeżenia [28] [31].
- Przy chorobie nerek, lekach z grup antybiotyków, bisfosfonianów lub przeciwzakrzepowych skonsultuj suplement z lekarzem lub farmaceutą [36] [38].
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka.
10. Źródła
- Edwards B.J., Adam R.L., Drummond D. i wsp., 2024, Effects of an Acute Dose of Zinc Monomethionine Asparate and Magnesium Asparate (ZMA) on Subsequent Sleep and Next-Day Morning Performance, Nutrients 16(15):2466 (19 aktywnych rekreacyjnie mężczyzn bez niedoborów w diecie, którzy dobrze sypiali; każdy przeszedł 3 warunki w zrównoważonej kolejności: bez kapsułek, placebo i ZMA, po 2 noce; ZMA: 30 mg cynku, 450 mg magnezu, 10,5 mg witaminy B6, 30-60 minut przed snem; sen mierzony aktygrafem: brak wpływu ZMA na sen, sprinty i test Stroopa; skok wyższy niż po placebo, ale nie niż bez kapsułek; autorzy nie zgłosili konfliktu interesów; odczyt pełnego tekstu PMC 13.10.2026): doi:10.3390/nu16152466
- Wilborn C.D., Kerksick C.M., Campbell B.I. i wsp., 2004, Effects of Zinc Magnesium Aspartate (ZMA) Supplementation on Training Adaptations and Markers of Anabolism and Catabolism, Journal of the International Society of Sports Nutrition 1(2):12-20 (42 mężczyzn trenujących siłowo, losowo przydzielonych do placebo z dekstrozy albo preparatu Z-Mass PM przez 8 tygodni standardowego treningu; dzienna porcja preparatu: 30 mg cynku, 450 mg magnezu, 11 mg witaminy B6, a także wyciąg z nasion świerzbieca właściwego, Mucuna pruriens, z 50 mg L-dopy i 30 mg 20-hydroksyekdyzonu; stężenie cynku we krwi wzrosło nieistotnie o 11-17 procent; brak istotnych różnic z placebo w hormonach, składzie ciała, sile w wyciskaniu leżąc i na suwnicy, wytrzymałości mięśni i mocy beztlenowej; odczyt pełnego tekstu PMC 13.10.2026): doi:10.1186/1550-2783-1-2-12
- Koehler K., Parr M.K., Geyer H., Mester J., Schänzer W., 2009, Serum testosterone and urinary excretion of steroid hormone metabolites after administration of a high-dose zinc supplement, European Journal of Clinical Nutrition 63(1):65-70 (14 zdrowych, regularnie ćwiczących mężczyzn w wieku 22-33 lat, spożycie cynku z diety przed badaniem 11,9-23,2 mg dziennie; ZMA zwiększyło stężenie cynku we krwi i jego wydalanie z moczem; brak istotnych zmian testosteronu całkowitego i wolnego; streszczenie nie podaje dawki, czasu stosowania ani grupy kontrolnej; odczyt streszczenia PubMed 13.10.2026): doi:10.1038/sj.ejcn.1602899
- Gallagher C., Austin V., Dunlop K.A. i wsp., 2024, Effects of Supplementing Zinc Magnesium Aspartate on Sleep Quality and Submaximal Weightlifting Performance, following Two Consecutive Nights of Partial Sleep Deprivation, Nutrients 16(2):251 (16 trenujących mężczyzn, podwójnie ślepa próba z losową kolejnością warunków: ZMA z 30 mg cynku, 450 mg magnezu i 10,5 mg witaminy B6, placebo albo brak kapsułek, każdy warunek przy 2 nocach snu po 4 godziny; brak wpływu ZMA na sen, moc i prędkość w porannych ćwiczeniach ze sztangą oraz na odczuwane zmęczenie; odczyt pełnego tekstu PMC 13.10.2026): doi:10.3390/nu16020251
- EFSA, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food (SCF) and the EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), wersja 11, sierpień 2025 (górny tolerowany poziom spożycia, UL, to najwyższy poziom długotrwałego dziennego spożycia ze wszystkich źródeł, przy którym nie oczekuje się niekorzystnych skutków; magnez: 250 mg dziennie dla dorosłych z łatwo dysocjujących soli i związków, np. tlenku, w suplementach, wodzie i żywności wzbogacanej, bez magnezu naturalnie obecnego w żywności; cynk: 25 mg dziennie dla dorosłych, także w ciąży i podczas karmienia, ze wszystkich źródeł; witamina B6: 12 mg dziennie dla dorosłych ze wszystkich źródeł; odczyt 13.10.2026): efsa.europa.eu
- Zespół do spraw Suplementów Diety, 2024, Uchwała nr 2/2024 z dnia 10 września 2024 r. zmieniająca Uchwałę nr 18/2019 w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej maksymalnej dawki witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety (maksymalna ilość 6 mg w zalecanej dziennej porcji suplementu dla osób dorosłych; UL EFSA 12 mg dziennie, wcześniej 25 mg; spożycie B6 z diety przy 95. percentylu 4,4 mg w Polsce i 5,2 mg w danych EFSA z 6 krajów; odczyt 2.11.2026): gov.pl
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności (cynk m.in. pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych oraz zdrowych kości, włosów, paznokci i skóry; magnez m.in. przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego, w utrzymaniu równowagi elektrolitowej i w prawidłowej syntezie białka; witamina B6 m.in. przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, pomaga w regulacji aktywności hormonalnej, w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu białka i glikogenu; warunek: żywność co najmniej źródłem składnika; w wykazie nie ma oświadczeń o śnie dla cynku, magnezu ani witaminy B6; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Karta produktu BioTechUSA ZMB, 60 kapsułek, sklep Świat Supli, swiatsupli.pl/mineraly-zma-biotechusa-zmb-60kaps/p6295 (1 kapsułka: 15 mg cynku, 150 procent RWS, 250 mg magnezu, 67 procent RWS, 2,0 mg witaminy B6, 143 procent RWS; 1 kapsułka dziennie, popijając wodą; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; karta nie podaje listy składników, form chemicznych ani alergenów; odczyt 15.10.2026, cena z API 7.11.2026: 37,99 zł, regularnie 41,39 zł): swiatsupli.pl
- Karta produktu Activlab ZMA, 90 kapsułek, sklep Świat Supli, swiatsupli.pl/activlab-zma-90-kaps/p4824 (3 kapsułki: 400 mg magnezu, 15 mg cynku, 6 mg witaminy B6; diglicyniany magnezu i cynku; kapsułka z żelatyny; może zawierać zboża zawierające gluten, soję i mleko; cena z API 7.11.2026: 29,99 zł; odczyt karty 2.11.2026): swiatsupli.pl
- Karta produktu Olimp ZMA, 90 kapsułek, sklep Świat Supli, swiatsupli.pl/olimp-zma-90-kaps/p15194 (1 kapsułka: 10 mg cynku, 100 procent RWS, 150 mg magnezu, 40 procent RWS, 3,5 mg witaminy B6, 250 procent RWS; składniki: 87,4 procent ZMA (siarczan mono-L-metioniny cynku, L-asparaginian cynku, sole magnezowe kwasu cytrynowego, tlenek magnezu, chlorowodorek pirydoksyny), sole magnezowe kwasów tłuszczowych, kapsułka z żelatyny; 1 kapsułka 30-60 minut przed snem, nie łączyć z innymi suplementami cynku i magnezu; nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią; alergenów nie wymieniono na etykiecie; cena z API 7.11.2026: 105,99 zł; odczyt karty 2.11.2026): swiatsupli.pl
- Stoś K., Woźniak A., Wojtasik A., Rychlik E., Ziółkowska I., Głowala A., 2024, Składniki mineralne: cynk, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP PZH-PIB, Warszawa, s. 273-276 (wchłanianie cynku z diety wynosi 20-40 procent i jest wyższe z diety z białkiem zwierzęcym; przyswajalność cynku ograniczają fitynany, błonnik, szczawiany, niektóre składniki mineralne, np. miedź, żelazo niehemowe i wapń, oraz alkohol; w badaniu WUM w ramach NPZ w latach 2017-2020 średnie spożycie cynku z dietą u osób w wieku 19-64 lata wynosiło 10,1 mg dziennie, u mężczyzn 11,5 mg, u kobiet 8,7 mg; niedobór cynku w diecie stwierdzono u 28 procent osób w wieku 19-64 lata; długotrwałe przyjmowanie dużych dawek cynku z suplementów obniża odpowiedź immunologiczną, stężenie cholesterolu HDL i pogarsza stan odżywienia miedzią; zalecane spożycie RDA dla dorosłych: mężczyźni 11 mg, kobiety 8 mg dziennie; ostre objawy zatrucia cynkiem to bóle żołądka, nudności, utrata apetytu, biegunka i bóle głowy; odczyt PDF 15.10.2026): ncez.pzh.gov.pl
- Stoś K., Woźniak A., Wojtasik A., Rychlik E., Ziółkowska I., Głowala A., 2024, Składniki mineralne: magnez, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP PZH-PIB, Warszawa, s. 264-267 (produkty bogate w magnez: przetwory zbożowe, nasiona roślin strączkowych, orzechy, kakao, gorzka czekolada, sery podpuszczkowe, ryby, ziemniaki, banany, zielone warzywa, twarda woda; wchłanianie utrudnia kwas fitynowy i fosforany; w badaniu WUM w ramach NPZ w latach 2017-2020 osoby w wieku 19-64 lata spożywały średnio 309 mg magnezu dziennie, mężczyźni 338 mg, kobiety 279 mg; niedostateczne spożycie magnezu stwierdzono u 53 procent osób w wieku 19-64 lata i u 70,3 procent osób w wieku 65 lat i więcej; wysokie dawki soli magnezu działają przeczyszczająco; zalecane spożycie RDA dla dorosłych: mężczyźni 400 mg w wieku 19-30 lat i 420 mg od 31 lat, kobiety 310 mg w wieku 19-30 lat i 320 mg od 31 lat; odczyt PDF 15.10.2026): ncez.pzh.gov.pl
- Przygoda B., Wierzejska R., Matczuk E., Kłys W., 2024, Witaminy: witamina B6, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP PZH-PIB, Warszawa, s. 205-207 (badanie z 2020 r. u dorosłych w wieku 18-64 lata: średnia zawartość witaminy B6 w diecie 1,95 mg dziennie, u mężczyzn 2,22 mg, u kobiet 1,68 mg; zalecane spożycie RDA: mężczyźni 1,3 mg w wieku 19-50 lat i 1,7 mg od 51 lat, kobiety 1,3 mg w wieku 19-50 lat i 1,5 mg od 51 lat; niedostateczną podaż witaminy B6 z dietą stwierdzono u 19 procent badanej populacji; odczyt PDF 15.10.2026): ncez.pzh.gov.pl
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin B6, EFSA Journal 21(5):8006 (górny tolerowany poziom spożycia witaminy B6 dla dorosłych 12 mg dziennie łącznie ze wszystkich źródeł, także w ciąży i podczas karmienia; podstawą jest ryzyko neuropatii obwodowej, czyli uszkodzenia nerwów obwodowych; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi:10.2903/j.efsa.2023.8006
- Brilla L.R., Conte V., 2000, Effects of a Novel Zinc-Magnesium Formulation on Hormones and Strength, Journal of Exercise Physiology online 3(4):26-36 (zawodnicy futbolu amerykańskiego, 12 osób w grupie ZMA i 15 w grupie placebo, 8 tygodni wiosennych treningów; ZMA: 30 mg cynku, 450 mg magnezu i 10,5 mg witaminy B6 dziennie; autorzy opisali wzrost wolnego testosteronu, IGF-1 i siły mięśni w grupie ZMA w porównaniu z placebo; afiliacja drugiego autora: BALCO Laboratories, firma komercyjna; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): asep.org
- Edwards B.J., Adam R.L., Gallagher C. i wsp., 2024, In Males with Adequate Dietary Needs Who Present No Sleep Disturbances, Is an Acute Intake of Zinc Magnesium Aspartate, Following Either Two Consecutive Nights of 8 or 4 h of Sleep Deprivation, Beneficial for Sleep and Morning Stroop Interference Performance?, Behavioral Sciences 14(7):622 (mężczyźni bez zaburzeń snu, z dietą pokrywającą zapotrzebowanie; grupa z 8 godzinami snu 36 osób, grupa z 4 godzinami 33 osoby po wycofaniu się 3 z 36; w każdej grupie 3 warunki: bez kapsułek, placebo i ZMA z 30 mg cynku, 450 mg magnezu i 10,5 mg witaminy B6, po 2 noce; ZMA nie zmieniło wyników testu Stroopa; całkowity czas snu po ZMA był krótszy o ok. 0,46 godziny niż w pozostałych warunkach, a w grupie z 8 godzinami o ok. 0,94 godziny; ZMA kupione ze środków własnych, bez powiązań z producentem; odczyt pełnego tekstu PMC 13.10.2026): doi:10.3390/bs14070622
- Wyszukiwanie w bazie PubMed 15.10.2026, zapytanie: (zinc magnesium aspartate w cudzysłowie [tiab] OR ZMA[tiab]) AND (supplement*[tiab] OR testosterone[tiab] OR sleep[tiab]); 9 rekordów, wszystkie przejrzane: badania z ZMA to Wilborn 2004, Koehler 2009, Gallagher 2024 i dwie prace Edwardsa i współpracowników z 2024 r., pozostałe to przeglądy i prace niezwiązane z suplementem: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Schuster J., Cycelskij I., Lopresti A., Hahn A., 2025, Magnesium Bisglycinate Supplementation in Healthy Adults Reporting Poor Sleep: A Randomized, Placebo-Controlled Trial, Nature and Science of Sleep 17:2027-2040 (155 dorosłych w wieku 18-65 lat ze słabą jakością snu, analizowano 153; 250 mg magnezu z bisglicynianu dziennie albo placebo przez 4 tygodnie; wskaźnik nasilenia bezsenności ISI spadł o 3,9 punktu wobec 2,3 punktu przy placebo, p=0,049, mały efekt; inne skale bez różnic; większa poprawa u osób z mniejszym spożyciem magnezu z dietą w analizie eksploracyjnej; finansowanie: Leibniz University Hannover; odczyt 13.10.2026): doi:10.2147/NSS.S524348
- Mah J., Pitre T., 2021, Oral magnesium supplementation for insomnia in older adults: a Systematic Review and Meta-Analysis, BMC Complementary Medicine and Therapies 21(1):125 (3 badania z randomizacją, 151 starszych osób z bezsennością; magnez od 320 do 729 mg dziennie; czas zasypiania krótszy o 17,36 minuty niż przy placebo, całkowity czas snu bez istotnej różnicy; jakość dowodów niska do bardzo niskiej; odczyt 13.10.2026): doi:10.1186/s12906-021-03297-z
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, załącznik XIII (referencyjne wartości spożycia, RWS, dla dorosłych: magnez 375 mg, cynk 10 mg, witamina B6 1,4 mg; znacząca ilość, od której żywność jest źródłem składnika, to co do zasady 15 procent RWS; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- NHS, Vitamins and minerals: Others, sekcje Magnesium i Zinc (zapotrzebowanie na magnez 300 mg dziennie dla mężczyzn i 270 mg dla kobiet w wieku 19-64 lat; ponad 400 mg magnezu przez krótki czas może wywołać biegunkę; zapotrzebowanie na cynk ok. 9,5 mg dziennie u mężczyzn i 7 mg u kobiet; duże dawki cynku zmniejszają wchłanianie miedzi, co może prowadzić do niedokrwistości i osłabienia kości; nie przyjmuj więcej niż 25 mg cynku z suplementów dziennie bez zalecenia lekarza; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), 2024, Safety of magnesium L-threonate as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283, EFSA Journal 22(3):e8656 (przypomina, że górny limit 250 mg magnezu z łatwo dysocjujących soli, dodawany do magnezu z diety, ustalono na podstawie łagodnej biegunki; wystarczające spożycie magnezu według EFSA 2015: 350 mg dziennie dla mężczyzn i 300 mg dla kobiet; odczyt 13.10.2026): doi:10.2903/j.efsa.2024.8656
- NHS, Vitamins and minerals: B vitamins and folic acid, sekcja Vitamin B6 (źródła: wieprzowina, drób, niektóre ryby, orzeszki ziemne, soja, zarodki pszenne, owies, banany, mleko; 200 mg lub więcej witaminy B6 dziennie może prowadzić do utraty czucia w rękach i nogach, czyli neuropatii obwodowej, zwykle ustępującej po odstawieniu, a skutki dawek 10-200 mg są niejasne; nie przyjmuj więcej niż 10 mg witaminy B6 dziennie z suplementów bez zalecenia lekarza; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Linus Pauling Institute, Oregon State University, Micronutrient Information Center: Zinc (aktualizacja 02.2019, przegląd 05.2019; suplementy żelaza w ilości 38-65 mg żelaza elementarnego dziennie, ale nie żelazo z diety, mogą zmniejszać wchłanianie cynku; u kobiet po menopauzie zwiększenie spożycia wapnia o 890 mg dziennie z mleka lub fosforanu wapnia zmniejszyło wchłanianie i bilans cynku, a u nastolatek zwiększenie o 1000 mg dziennie w postaci cytrynianu-jabłczanu wapnia nie wpłynęło na wchłanianie ani bilans cynku; odczyt 15.10.2026): lpi.oregonstate.edu
- Karta produktu Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kapsułek, sklep Świat Supli, swiatsupli.pl/mineraly-magnez-swiat-supli-cytrynian-magnezu-90cap/p13414 (1 kapsułka: 781,35 mg cytrynianu magnezu, w tym 125 mg magnezu; 2 kapsułki: 1562,5 mg cytrynianu magnezu, w tym 250 mg magnezu, 66 procent RWS; składniki: cytrynian magnezu, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej; przyjmować 2 kapsułki dziennie; uwagi: nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 15.10.2026): swiatsupli.pl
- Karta produktu Singularis Cytrynian Magnezu + B6, 60 tabletek, sklep Świat Supli, swiatsupli.pl/witaminy-i-mineraly-magnez-witamina-b6-singularis-cytrynian-magnezu-b6-60tab/p10247 (1 tabletka: 120 mg magnezu z cytrynianu magnezu i 0,7 mg witaminy B6; 2 tabletki: 240 mg magnezu, 64 procent RWS, i 1,4 mg witaminy B6, 100 procent RWS; 1 tabletka 2 razy dziennie, popijając wodą, najlepiej podczas posiłku; nie przekraczać zalecanej porcji; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; karta nie podaje pełnej listy składników ani alergenów; odczyt 15.10.2026): swiatsupli.pl
- Karta produktu UP Health Pharma Magne+, 120 kapsułek, sklep Świat Supli, swiatsupli.pl/mineraly-magnez-witamina-b6-up-health-pharma-magne-120kaps/p6633 (1 kapsułka: 500 mg diglicynianu magnezu, w tym 100 mg magnezu, i 2,5 mg witaminy B6 w postaci pirydoksalo-5-fosforanu; 2 kapsułki: 200 mg magnezu, 53 procent RWS, i 5 mg witaminy B6; składniki: diglicynian magnezu, otoczka kapsułki z hydroksymetylocelulozy, witamina B6; 1 porcja, czyli 2 kapsułki dziennie, popić dużą ilością wody; uwagi: nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 15.10.2026): swiatsupli.pl
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, tekst skonsolidowany (melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie, warunek: 1 mg melatoniny w porcji i informacja, że korzystne działanie występuje po spożyciu 1 mg krótko przed pójściem spać; melatonina pomaga złagodzić subiektywne odczucie zmiany strefy czasowej (jet lag), warunek: co najmniej 0,5 mg melatoniny w porcji i informacja, że korzystne działanie występuje po spożyciu co najmniej 0,5 mg krótko przed pójściem spać w pierwszym dniu podróży i przez kilka kolejnych dni po przybyciu do miejsca docelowego; magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych, warunek: żywność co najmniej źródłem magnezu; odczyt 14.10.2026): eur-lex.europa.eu
- NHS, Pregnancy, breastfeeding and fertility while taking melatonin, strona przejrzana 13.02.2023 (w ciąży melatonina zwykle nie jest zalecana, bo mało wiadomo o jej wpływie na dziecko; w okresie karmienia piersią decyzja z lekarzem, przy dłuższym stosowaniu dziecko może być senne; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- NHS, Taking melatonin with other medicines and herbal supplements, strona przejrzana 13.02.2023 (ostrożność m.in. przy części leków przeciwdepresyjnych, benzodiazepinach, lekach obniżających ciśnienie, niesteroidowych lekach przeciwzapalnych, estrogenach w antykoncepcji i hormonalnej terapii zastępczej, opioidach, niektórych antybiotykach, lekach przeciwpadaczkowych, przeciwzakrzepowych i nasennych; nie łączyć z ziołami wywołującymi senność; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- BfR (Federalny Instytut Oceny Ryzyka, Niemcy), 2024, Ashwagandha: food supplements with potential health risks, Communication 39/2024 z 10.09.2024 (dzieci, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z ostrą lub przewlekłą chorobą wątroby nie powinny stosować; działania: nudności, wymioty, biegunka, senność, ból i zawroty głowy, wysypka; opisy uszkodzeń wątroby, w tym ostrej niewydolności; możliwe interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi, przeciwnadciśnieniowymi i immunosupresyjnymi; bezpiecznej ilości nie da się ustalić): bfr.bund.de
- NCCIH, Ashwagandha (niektóre preparaty mogą pomagać przy bezsenności i stresie; za mało dowodów, by ocenić wpływ na funkcje poznawcze; może być bezpieczna krótkoterminowo do 3 miesięcy, brak danych o długim stosowaniu; senność, dolegliwości żołądkowe, biegunka, wymioty; rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby; unikać w ciąży i nie stosować podczas karmienia; niezalecana przed operacją ani przy chorobach autoimmunologicznych i tarczycy; możliwe interakcje z lekami na cukrzycę i nadciśnienie, immunosupresyjnymi, uspokajającymi, przeciwpadaczkowymi i hormonami tarczycy; unikać przy hormonozależnym raku prostaty; odczyt 12.10.2026): nccih.nih.gov
- Główny Inspektorat Sanitarny, Zespół do spraw Suplementów Diety, zestawienie uchwał z rekomendowanym oznakowaniem (uchwała 7/2020, Withania somnifera: sproszkowany korzeń poniżej 3 g na dobę, najwyżej 10 mg witanolidów w zalecanej dziennej porcji; produkt nie powinien być spożywany w przypadku stosowania leków o działaniu uspokajającym, nasennym, przeciwpadaczkowym, nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji; uchwała 2/2021, Rhodiola rosea: sproszkowany korzeń poniżej 216 mg, ekstrakt o stopniu koncentracji 1,5-5:1 poniżej 144 mg, ekstrakt standaryzowany najwyżej 15 mg rozawin i najwyżej 5 mg salidrozydów w zalecanej dziennej porcji; nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji; w zestawieniu brak pozycji dla Hericium erinaceus; odczyt 13.10.2026): gov.pl
- Fødevarestyrelsen (duński urząd do spraw żywności), Ashwagandha i kosttilskud og drikkevarer (według oceny Duńskiego Uniwersytetu Technicznego niekorzystny wpływ na hormony płciowe i rozrodczość kobiet i mężczyzn, możliwy wpływ na przemianę materii, układ odpornościowy i ośrodkowy układ nerwowy; sprzedaż produktów z ashwagandhą w Danii nielegalna; dostęp 5.10.2026): foedevarestyrelsen.dk
- NutraIngredients, 16.07.2026, Ashwagandha armed with critical safety data as industry prepares for Europe-wide assessment (serwis branżowy: trwają rozmowy o wszczęciu oceny bezpieczeństwa ashwagandhy w procedurze z art. 8 rozporządzenia 1925/2006, która może skończyć się ograniczeniami, wymogami etykiet albo zakazem; dostęp 13.10.2026): nutraingredients.com
- Linus Pauling Institute, Oregon State University, Micronutrient Information Center: Magnesium (aktualizacja 07.2025, przegląd 10.2025; bisfosfoniany stosowane w osteoporozie i magnez należy przyjmować w odstępie 2 godzin; magnez zmniejsza skuteczność m.in. antybiotyków z grup chinolonów i tetracyklin oraz doustnych leków przeciwzakrzepowych; nadmiar magnezu z suplementów może dawać działania niepożądane zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek; biegunka i podrażnienie żołądka to częste działania niepożądane suplementów magnezu; odczyt 13.10.2026): lpi.oregonstate.edu
- Lewis J.L., Hypermagnesemia, MSD Manual Professional Edition, przegląd czerwiec 2025, aktualizacja grudzień 2025 (główna przyczyna nadmiaru magnezu we krwi to niewydolność nerek, zwykle po preparatach z magnezem, takich jak leki zobojętniające i przeczyszczające; u osób ze sprawnymi nerkami to rzadkie; objawy: osłabienie odruchów, niskie ciśnienie, zaburzenia oddychania; odczyt 13.10.2026): msdmanuals.com
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, Zinc: Fact Sheet for Health Professionals (antybiotyki z grupy chinolonów i tetracyklin: przyjęcie antybiotyku co najmniej 2 godziny przed albo 4-6 godzin po suplemencie cynku zmniejsza interakcję; suplementy żelaza mogą zmniejszać wchłanianie cynku; odczyt 13.10.2026): ods.od.nih.gov
- Björnsson H.K., Björnsson E.S., Avula B. i wsp., 2020, Ashwagandha-induced liver injury: A case series from Iceland and the US Drug-Induced Liver Injury Network, Liver International (5 przypadków; żółtaczka, nudności, senność, świąd i dyskomfort w brzuchu po 2-12 tygodniach; uszkodzenie cholestatyczne lub mieszane; normalizacja wyników w ciągu 1-5 miesięcy u 4 osób, 1 osoba utracona z obserwacji): doi.org
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.





