Spośród suplementów przy objawach lęku umiarkowane poparcie ekspertów ma ashwagandha, a szafran zmniejszał samoocenę lęku w metaanalizach; słabsze albo niespójne wyniki mają kwasy omega-3 w dawce około 2 g dziennie, L-teanina i magnez [1] [2] [3] [4] [5] [6]. Żaden suplement nie leczy zaburzeń lękowych: przy lęku, który trwa większość dni i utrudnia życie, podstawą jest psychoterapia, a czasem leki przepisane przez lekarza [7]. Możliwość zastosowania suplementu zależy od składnika, chorób i przyjmowanych leków; przeciwwskazania opisujemy poniżej. W kryzysie dzwoń pod 800 70 2222 (całodobowo, bezpłatnie), a przy zagrożeniu życia na 112 [8].
Aktualizacja 13.10.2026: nowy tekst: suplementy na lęk i stany lękowe – co ma poparcie w badaniach (ashwagandha, lawenda, szafran, L-teanina, magnez, omega-3), L-teanina czy ashwagandha, interakcje, kiedy do lekarza i telefony wsparcia, nowe zdjęcia.
Spośród składników z tego tekstu tylko magnez i witamina B6 mają dopuszczone w UE oświadczenie: pomagają w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych [9]. Dlatego magnez to rozsądny pierwszy wybór na uzupełnienie diety, a ashwagandha i L-teanina są dla osób, które chcą spróbować składnika badanego przy stresie i nie mają przeciwwskazań.
Polecamy przy codziennym napięciu
Spis treści
1. Czy suplementy na stany lękowe działają? Co mówią badania i wytyczne
Międzynarodowa grupa ekspertów Światowej Federacji Towarzystw Psychiatrii Biologicznej (WFSBP) i kanadyjskiej sieci CANMAT, zajmującej się leczeniem zaburzeń nastroju i lękowych, w 2022 r. oceniła metaanalizy i badania z randomizacją dotyczące suplementów w chorobach psychicznych. W zaburzeniach lękowych umiarkowane poparcie dostały ashwagandha i preparat z olejkiem lawendowym, słabe galphimia, a poza N-acetylocysteiną w zaburzeniach z kręgu natręctw żaden składnik odżywczy, w tym magnez i kwasy omega-3, nie miał wystarczających dowodów w zaburzeniach lękowych [1].
Leczenie zespołu lęku uogólnionego to według brytyjskiej publicznej służby zdrowia NHS terapia rozmową, zwykle poznawczo-behawioralna, a gdy to nie wystarcza, leki, najczęściej przeciwdepresyjne z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) [7]. Pomagają też regularna aktywność fizyczna, sen, ćwiczenia oddechowe i ograniczenie kawy, herbaty, coli oraz napojów energetycznych [7]. W przeglądzie 97 przeglądów systematycznych ruch zmniejszał objawy lęku u dorosłych, z medianą wielkości efektu minus 0,42 [10]. Jeśli napięcie wiąże się z wielomiesięcznym przeciążeniem, przeczytaj też, co dzieje się z kortyzolem przy przewlekłym stresie.
Suplement ma sens jako dodatek do tych zmian. W sklepie zebraliśmy je w dziale suplementy na stres i nerwy.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Składnik | Co pokazały badania | Kogo badano | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Ashwagandha | mniej lęku i stresu niż przy placebo w metaanalizie 12 badań [2] | głównie zestresowani zdrowi dorośli | pewność niska; przeciwwskazania, limit 10 mg witanolidów [11] |
| Szafran | niższa samoocena lęku, bez różnicy w ocenie badacza [3] | dorośli, często z obniżonym nastrojem | stronniczość publikacji [12] |
| L-teanina | mały efekt w sytuacjach stresowych [13] | zdrowi dorośli; chorzy z zaburzeniem lękowym | bez efektu w zaburzeniu lękowym uogólnionym [14] |
| Magnez | poprawa w części badań przy łagodnym lęku [6] | osoby podatne na lęk | słaba jakość dowodów; limit 250 mg z suplementów [15] |
| Omega-3 | niepewna poprawa przy około 2 g dziennie; brak efektu w badaniach o niskim ryzyku błędu [4] | dorośli, wyraźniej z rozpoznaną chorobą [16] | pewność bardzo niska; niższe dawki bez efektu |
2. Ashwagandha na lęk i nerwicę lękową: co pokazują badania
Ashwagandha (witania ospała, Withania somnifera) to zioło z tej listy, które eksperci WFSBP i CANMAT ocenili w zaburzeniach lękowych z umiarkowanym poparciem [1]. W metaanalizie Akhgarjanda i współpracowników z 2022 r. (12 badań, 1002 osoby w wieku 25-48 lat) objawy lęku były mniejsze niż przy placebo: standaryzowana różnica średnich SMD wyniosła minus 1,55, a 95-procentowy przedział ufności od minus 2,37 do minus 0,74 pokazuje dużą niepewność oszacowania [2]. Badania bardzo się różniły (niejednorodność I2 93,8 procent), a autorzy ocenili pewność dowodów jako niską [2]. Metaanaliza Alsanie i współpracowników z 2026 r. (22 badania) wskazała ten sam kierunek, ale też dużą niejednorodność prób [17].
- w badaniu Salve i współpracowników z 2019 r. 60 zestresowanych zdrowych dorosłych (58 ukończyło) dostawało przez 8 tygodni 250 mg albo 600 mg ekstraktu z korzenia dziennie albo placebo; wynik w skali lęku Hamiltona był istotnie niższy niż przy placebo tylko przy 600 mg [18];
- w badaniu Lopresti i współpracowników z 2019 r. 60 zestresowanych zdrowych dorosłych przyjmowało 240 mg innego standaryzowanego ekstraktu albo placebo przez 60 dni; skala lęku Hamiltona spadła bardziej niż przy placebo, a w kwestionariuszu DASS-21 różnica była nieistotna (p = 0,096) [19].
Badano różne ekstrakty, w różnych dawkach i głównie u zestresowanych osób bez rozpoznanego zaburzenia lękowego, więc wyników nie można przenieść na każdy produkt. W Polsce ashwagandha jest dopuszczona w suplementach, a Zespół do spraw Suplementów Diety zaleca najwyżej 10 mg witanolidów w porcji dziennej i ostrzeżenie: nie stosować z lekami uspokajającymi i nasennymi ani z lekami przeciwpadaczkowymi, a także u dzieci, w ciąży i podczas karmienia [11]. W Danii sprzedaż produktów z ashwagandhą jest zakazana [20], a niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) opisuje przypadki uszkodzenia wątroby i nie ustala bezpiecznej ilości [21] [22]. U osób z subkliniczną niedoczynnością tarczycy ekstrakt zmieniał wyniki hormonów tarczycy [23]. Ashwagandhy nie łącz też z alkoholem, o czym piszemy w tekście ashwagandha a alkohol.
3. Szafran: lepsze wyniki w samoocenie lęku niż w ocenie badacza
Ekstrakt szafranu (Crocus sativus) badano głównie przy obniżonym nastroju. W metaanalizie Marxa i współpracowników z 2019 r. (23 badania z randomizacją) szafran zmniejszał objawy lęku bardziej niż placebo (miara wielkości efektu Hedges g 0,95), ale autorzy znaleźli oznaki stronniczości publikacji [12]. Nowsza metaanaliza Mahmoudi i współpracowników z 2026 r. (34 badania z placebo, 1769 dorosłych) pokazała spadek samooceny lęku w skali Becka o 5,06 punktu (6 badań, 339 osób), bez istotnej różnicy w skali lęku Hamiltona ocenianej przez badacza; pewność dowodów oceniono jako umiarkowaną [3]. W badaniu Amadieu i współpracowników z 2025 r. u 51 zdrowych dorosłych z obniżonym nastrojem 6 tygodni ekstraktu nie zmieniło objawów depresji, lęku ani zmęczenia w porównaniu z placebo [24].
W badaniach klinicznych z 30 mg ekstraktu dziennie opisywano m.in. niepokój, mniejszy apetyt, nudności, ból głowy i suchość w ustach, zwykle bez istotnej różnicy z grupą kontrolną [25]. Kobiety w ciąży powinny unikać dużych ilości szafranu [25]. Część badań dotyczyła osób, które przyjmowały szafran razem z lekami przeciwdepresyjnymi pod kontrolą lekarzy [12]; jeśli bierzesz taki lek, nie dodawaj szafranu bez rozmowy z lekarzem.
4. L-teanina czy ashwagandha? Różnice w dowodach i bezpieczeństwie
L-teanina to aminokwas z liści herbaty. Przegląd Williams i współpracowników z 2020 r. (9 badań z randomizacją) wskazał, że 200-400 mg dziennie może pomagać w zmniejszeniu stresu i lęku u osób w sytuacjach stresowych [13]. W japońskim badaniu Hidese i współpracowników z 2019 r. 30 dorosłych bez poważnej choroby psychicznej przez 4 tygodnie przyjmowało 200 mg L-teaniny i placebo w układzie naprzemiennym; wyniki lęku spadły względem początku okresu z L-teaniną, a ogólny wynik jakości snu nie różnił się istotnie od placebo [26].
U chorych wyniki są słabsze. W badaniu Sarrisa i współpracowników z 2019 r. 46 dorosłych z zaburzeniem lękowym uogólnionym, którzy przyjmowali leki przeciwdepresyjne, dodatek 450-900 mg L-teaniny przez 8 tygodni nie zmniejszył lęku bardziej niż placebo [14]. Metaanaliza Gerolymosa i współpracowników z 2026 r. (31 badań, 1168 osób) opisała krótszy czas reakcji po jednorazowej dawce 200 mg, mały spadek ostrego stresu zależny od badań o wysokim ryzyku błędu i niespójny wpływ na lęk [5]. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) nie potwierdził związku L-teaniny ze zmniejszeniem stresu, więc nie ma dla niej oświadczenia zdrowotnego [27]. L-teanina z kofeiną to inny temat, opisany w tekście L-teanina i kofeina.
Ashwagandha ma mocniejsze wyniki przy lęku w metaanalizie i poparcie ekspertów [2] [1], ale też więcej przeciwwskazań: ciąża, karmienie piersią, wiek dziecięcy, leki uspokajające i nasenne oraz przeciwpadaczkowe [11], a także choroby wątroby i tarczycy [28]. L-teanina ma mniejsze i niespójne efekty, a w badaniach była zwykle dobrze tolerowana [5]. Nie znaleźliśmy badania z randomizacją, które oceniałoby samo połączenie L-teaniny i ashwagandhy przy lęku [29].
5. Magnez i witamina B6: jakie witaminy na stany lękowe?
Przegląd Boyle i współpracowników z 2017 r. (18 badań u osób podatnych na lęk) opisał poprawę w części badań przy łagodnym lęku, ale jakość dowodów była słaba [6]. W badaniu Pouteau i współpracowników z 2018 r. 264 dorosłych z silnym stresem i niskim magnezem we krwi 300 mg magnezu dziennie, z witaminą B6 albo bez niej, przez 8 tygodni zmniejszało wynik stresu o 42-45 procent w obu grupach; nie było grupy placebo, a badanie sponsorował producent leku [30]. U 155 dorosłych ze słabym snem 250 mg magnezu z bisglicynianu przez 4 tygodnie dało mały spadek wskaźnika bezsenności w porównaniu z placebo [31]. O wyborze formy na wieczór piszemy w tekście magnez na sen i stres.
Magnez i witamina B6 pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych [9]. To uzasadnia magnez jako uzupełnienie diety, a nie jako leczenie lęku. Górny tolerowany poziom spożycia magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej to 250 mg dziennie, a witaminy B6 12 mg dziennie ze wszystkich źródeł [15]. W badaniu Fielda i współpracowników z 2022 r. u młodych dorosłych (478 włączonych, lęk oceniano u 265) po miesiącu wynik lęku spadł w grupie przyjmującej 100 mg B6, ale nie wykazano istotnej przewagi zmiany nad placebo [32]. Taka dawka to ponad 8 razy więcej niż górny poziom, więc nie stosuj jej na własną rękę.
6. Omega-3 na lęk: niepewne wyniki badań przy około 2 g dziennie
W metaanalizie Su i współpracowników z 2018 r. (19 badań, 2240 osób) kwasy omega-3 zmniejszały objawy lęku bardziej niż kontrola (Hedges g 0,374, 95-procentowy przedział ufności od 0,081 do 0,666), wyraźniej u osób z rozpoznaną chorobą i tylko przy co najmniej 2000 mg dziennie [16]. Metaanaliza Bafkar i współpracowników z 2024 r. (23 badania, 2189 dorosłych) wskazała największą poprawę przy 2 g dziennie i brak wpływu niższych dawek, ale w 7 badaniach o niskim ryzyku błędu nie było istotnego efektu, a pewność dowodów autorzy ocenili jako bardzo niską [4]. Skutecznej dawki omega-3 na lęk nie ustalono.
7. GABA, różeniec, lawenda i rumianek: słabsze albo inne dowody
- GABA (kwas gamma-aminomasłowy) doustnie: przegląd 14 badań z placebo znalazł ograniczone dowody wpływu na stres i bardzo ograniczone na sen [33].
- Różeniec górski: w badaniu 80 osób z łagodnym lękiem 400 mg ekstraktu dziennie przez 14 dni zmniejszało samoocenę lęku w porównaniu z brakiem leczenia, bez grupy placebo [34]; Europejska Agencja Leków (EMA) uznaje jedynie tradycyjne stosowanie przy zmęczeniu ze stresu [35]. Więcej o różeńcu w tekście zioła na pamięć i koncentrację.
- Lawenda: preparat Silexan w badaniu dorosłych z zaburzeniem lękowym uogólnionym zmniejszał lęk podobnie jak lorazepam, bez grupy placebo [36]; to preparat badany jak lek, nie zwykły olejek.
- Rumianek nie jest zalecany w zaburzeniu lękowym uogólnionym [1]; o rumianku na sen piszemy w tekście rumianek na sen.
8. Co wybrać na stany lękowe? Dobór do sytuacji
Przy codziennym napięciu zacznij od snu, ruchu i ograniczenia kofeiny [7]. Suplement dobierz do sytuacji:
- Jeśli Twoja dieta jest uboga w magnez i nie przyjmujesz innego preparatu z magnezem, wybierz Świat Supli Cytrynian Magnezu: 250 mg magnezu w 2 kapsułkach, z dopuszczonym oświadczeniem o funkcjach psychologicznych [37] [9].
- Jeśli jesteś zdrową dorosłą osobą pod długim stresem, nie jesteś w ciąży, nie karmisz piersią i nie bierzesz leków na stałe, możesz spróbować ashwagandhy: Świat Supli Ashwagandha ma 10 mg witanolidów w kapsułce, czyli tyle, ile wynosi limit z uchwały Zespołu do spraw Suplementów Diety; to limit składu, a nie dawka o udowodnionym działaniu [38] [11].
- Jeśli szukasz L-teaniny na napięcie przed stresującą sytuacją, wybierz Aliness L-Theanine 200 mg: jedna kapsułka roślinna z samą L-teaniną, bez kofeiny [39]; efekt w badaniach był mały i dotyczył osób zdrowych w stresie [13].
- Jeśli dokucza Ci głównie obniżony nastrój, a lęk jest w tle, możesz rozważyć ekstrakt szafranu, np. Medverita Szafran ekstrakt: 1 kapsułka to 30 mg ekstraktu standaryzowanego na krocynę i safranal, a producent zaleca 1 kapsułkę 3 razy dziennie, czyli 90 mg [40]. To więcej niż 30 mg dziennie w badaniach opisanych w przeglądzie bezpieczeństwa [25], więc przy lekach i chorobach przewlekłych porcję ustal z lekarzem.
- Jeśli rzadko jesz tłuste ryby, wybierz Promaker Omega 3 Ultra: 1500 mg kwasów EPA (eikozapentaenowego) i DHA (dokozaheksaenowego) w 2 kapsułkach uzupełnia dietę i spełnia warunek oświadczenia o sercu [41] [9]. Na lęk go nie polecamy, bo skutecznej dawki nie ustalono [4]. Produkt zawiera ryby i według karty nie jest przeznaczony dla dzieci, kobiet w ciąży ani karmiących piersią [41].
Wyniki badań dotyczą konkretnych ekstraktów i dawek, nie tych produktów. Przy chorobach przewlekłych, lekach przyjmowanych na stałe, w ciąży i podczas karmienia piersią najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłych, których dieta jest uboga w magnez, a nie przyjmują innego preparatu z magnezem.
Według karty produktu porcja 2 kapsułek zawiera 1562,5 mg cytrynianu magnezu, czyli 250 mg magnezu; jedna kapsułka to 125 mg magnezu [37]. Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych [9]. Górny tolerowany poziom to 250 mg magnezu dziennie łącznie z suplementów, wody i żywności wzbogacanej [15]; pełna porcja go wyczerpuje, więc nie łącz jej z innymi preparatami z magnezem.
Skład: cytrynian magnezu, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest wegański. Producent nie deklaruje alergenów w składzie.
Karta zaleca 2 kapsułki dziennie [37]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci. Przy chorobach nerek i lekach przyjmowanych na stałe zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Świat Supli Ashwagandha, 60 kapsułek
Dla kogo: dla zdrowych dorosłych pod długim stresem, którzy nie mają chorób wątroby, tarczycy ani autoimmunologicznych, nie są w ciąży, nie karmią piersią i nie przyjmują leków na stałe.
Według karty produktu kapsułka zawiera 500 mg ekstraktu z korzenia ashwagandhy standaryzowanego na 2 procent witanolidów, czyli 10 mg [38]. To tyle, ile wynosi limit z uchwały Zespołu do spraw Suplementów Diety [11], a nie dawka o udowodnionym działaniu; w badaniach z sekcji 2 stosowano inne ekstrakty, więc ich wyników nie przenosimy na ten produkt. Ashwagandha nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego [9].
Skład: ekstrakt z korzenia ashwagandhy, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka z żelatyny wołowej, woda oczyszczona. Według producenta produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki [38].
Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie, popitą wodą [38]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci. Nie łącz z lekami uspokajającymi i nasennymi ani z lekami przeciwpadaczkowymi i nie podawaj dzieciom [11]; przy lekach na cukrzycę, nadciśnienie, tarczycę i lekach immunosupresyjnych zapytaj lekarza [28]. Dłużej niż 3 miesiące stosuj tylko po rozmowie z lekarzem, bo brak danych o długim stosowaniu [28]. Przy zażółceniu skóry lub oczu, ciemnym moczu albo świądzie przerwij przyjmowanie i pilnie skontaktuj się z lekarzem [22].
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Ashwagandhy nie stosuj w ciąży ani podczas karmienia piersią [11].
Aliness L-Theanine 200 mg, 100 kapsułek
Dla kogo: dla zdrowych dorosłych, którzy chcą sprawdzić L-teaninę przy napięciu w stresujących sytuacjach, a nie przyjmują jej z innych preparatów.
Według karty produktu kapsułka zawiera 200 mg L-teaniny [39]. Dla L-teaniny nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego [27], a u osób z zaburzeniem lękowym uogólnionym nie działała lepiej niż placebo [14].
Skład: L-teanina, otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy, więc kapsułka jest roślinna. Producent nie deklaruje alergenów w składzie.
Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie w trakcie posiłku [39]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci. Przy lekach przyjmowanych na stałe zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Przy codziennym napięciu w sklepie Świat Supli
Produkty opisane wyżej, do uzupełnienia diety dorosłych.
9. Bezpieczeństwo: interakcje z lekami, ciąża i kto nie powinien
Nie łącz ashwagandhy z lekami uspokajającymi i nasennymi (np. z grupy benzodiazepin) ani z lekami przeciwpadaczkowymi [11].
Przy pozostałych interakcjach sprawdź ulotkę swojego leku i zapytaj farmaceutę, zanim połączysz:
- ashwagandhę z lekami przeciwcukrzycowymi i przeciwnadciśnieniowymi, z lekami immunosupresyjnymi oraz z hormonami tarczycy [28] [21];
- szafran z lekami przeciwdepresyjnymi; część badań szafranu prowadzono u osób przyjmujących te leki pod kontrolą lekarzy [12];
- omega-3 z lekami przeciwzakrzepowymi; producent Promaker Omega 3 Ultra zaleca wtedy konsultację z lekarzem [41].
Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego nagle ani bez rozmowy z lekarzem, także po rozpoczęciu suplementacji [42]. Ashwagandhy nie stosuj w ciąży, podczas karmienia piersią ani u dzieci [11]; nie stosuj jej też przy chorobach wątroby [21], tarczycy i chorobach autoimmunologicznych ani przed planowaną operacją [28]. Przy zażółceniu skóry lub oczu, ciemnym moczu albo świądzie przerwij przyjmowanie i pilnie skontaktuj się z lekarzem [22]. Suplementy na lęk u osób niepełnoletnich podawaj tylko po konsultacji z lekarzem.
10. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić na 112?
Do lekarza rodzinnego albo psychiatry idź, gdy martwisz się większością spraw przez większość dni, trudno Ci to kontrolować i wpływa to na pracę, sen albo relacje [7]. Dorosły w Polsce może zgłosić się do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego centrum zdrowia psychicznego bez skierowania; adres podpowie Telefoniczna Informacja Pacjenta 800 190 590 [8].
- Gdy czujesz, że nie radzisz sobie z kryzysem, dzwoń do Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: 800 70 2222, całodobowo i bezpłatnie; możesz też zadzwonić pod 116 123 [8].
- Dzwoń na 112, gdy czyjeś życie jest zagrożone, np. po poważnym samouszkodzeniu albo przedawkowaniu leków, albo gdy nie czujesz, że możesz zapewnić bezpieczeństwo sobie lub innym [43] [8].
- Dzwoń na 112 przy nagłym bólu lub ucisku w klatce piersiowej, który nie mija, promieniuje do ramienia, szyi, żuchwy, brzucha albo pleców albo występuje z dusznością, poceniem się, nudnościami lub zawrotami głowy [44]. Nie zakładaj, że to atak paniki; przyczynę oceni lekarz [44].
Przy podejrzeniu przedawkowania leków albo suplementów dzwoń na 112. Do przyjazdu pomocy: jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację według wskazówek dyspozytora; jeśli jest nieprzytomna, ale oddycha, ułóż ją w pozycji bocznej i stale sprawdzaj oddech; jeśli jest przytomna, rozmawiaj z nią i obserwuj, czy nie traci przytomności. Przygotuj opakowania przyjętych środków dla ratowników. Nie wywołuj wymiotów i nie podawaj nic do jedzenia ani picia [45].
11. Najczęstsze pytania
11.1. Co brać na stany lękowe?
Podstawą leczenia jest psychoterapia, a czasem leki od lekarza [7]. Spośród suplementów umiarkowane poparcie ekspertów przy lęku ma ashwagandha [1] [2], a magnez ma dopuszczone oświadczenie o funkcjach psychologicznych i nadaje się na uzupełnienie diety [9].
11.2. Jakie witaminy na lęk?
Witamina B6 pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych [9], a w badaniu ze 100 mg B6 dziennie wynik lęku spadł, ale nie wykazano istotnej przewagi zmiany nad placebo [32]; ta dawka jest ponad 8 razy wyższa niż górny poziom 12 mg dziennie [15]. W metaanalizie 16 badań kompleksów witamin z grupy B (2015 osób) nie wykazano wpływu na lęk [46].
11.3. Czy L-teanina 200 mg pomaga na lęk?
U zdrowych osób w stresie 200-400 mg dziennie może nieco zmniejszać napięcie [13], ale u osób z zaburzeniem lękowym uogólnionym L-teanina nie działała lepiej niż placebo [14].
11.4. Czy ashwagandha pomaga na nerwicę lękową?
W badaniach zmniejszała lęk i stres bardziej niż placebo, głównie u zestresowanych osób bez rozpoznanej choroby, a pewność dowodów jest niska [2]. Przy rozpoznanym zaburzeniu lękowym traktuj ją najwyżej jako dodatek omówiony z lekarzem [1].
11.5. Czy suplementy na lęk mogą zastąpić leki?
Nie. Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez rozmowy z lekarzem [42]; suplementy w zaburzeniach lękowych eksperci zalecają głównie jako dodatek do standardowego leczenia [1].
11.6. Czy można łączyć L-teaninę i ashwagandhę?
Nie znaleźliśmy badania z randomizacją tego połączenia przy lęku [29]. Jeśli chcesz spróbować, zacznij od jednego składnika, a przy lekach przyjmowanych na stałe zapytaj farmaceutę.
11.7. Co nasila stany lękowe?
Według NHS nasilać je mogą kawa, herbata, cola i napoje energetyczne, a także alkohol, papierosy i narkotyki używane jako sposób na lęk; pomaga stopniowe oswajanie sytuacji, których unikasz [7].
12. Podsumowanie
- Ashwagandha ma umiarkowane poparcie ekspertów przy lęku, ale niską pewność dowodów i sporo przeciwwskazań [1] [2] [28].
- Szafran obniżał samoocenę lęku w metaanalizach, bez różnicy w ocenie badacza [3].
- L-teanina może pomagać w sytuacyjnym stresie, nie w zaburzeniu lękowym [13] [14].
- Magnez ma dopuszczone oświadczenie o funkcjach psychologicznych; limit 250 mg dziennie z suplementów [9] [15].
- Omega-3: wyniki przy około 2 g dziennie są niepewne, a skutecznej dawki na lęk nie ustalono [4].
- W kryzysie 800 70 2222, przy zagrożeniu życia 112 [8].
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
13. Źródła
- Sarris J., Ravindran A., Yatham L.N. i wsp., 2022, Clinician guidelines for the treatment of psychiatric disorders with nutraceuticals and phytoceuticals: The World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) and Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) Taskforce, World Journal of Biological Psychiatry 23(6):424-455 (31 ekspertów z 15 krajów, ocena metaanaliz i badań z randomizacją; w zaburzeniach lękowych umiarkowane poparcie dla ashwagandhy i lawendy, słabe dla galphimii; żaden składnik odżywczy, w tym magnez i kwasy omega-3, nie miał wystarczających dowodów w zaburzeniach lękowych poza N-acetylocysteiną przy zaburzeniach z kręgu natręctw; szafran z umiarkowanym poparciem w depresji; różeniec bez poparcia w zaburzeniach nastroju; stosowanie przede wszystkim jako uzupełnienie standardowej opieki): doi.org, PubMed
- Akhgarjand C., Asoudeh F., Bagheri A. i wsp., 2022, Does Ashwagandha supplementation have a beneficial effect on the management of anxiety and stress? A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Phytotherapy Research 36(11):4115-4124 (12 badań z randomizacją, 1002 osoby w wieku 25-48 lat, wyszukiwanie do grudnia 2021; lęk względem placebo: standaryzowana różnica średnich SMD minus 1,55, 95-procentowy przedział ufności od minus 2,37 do minus 0,74, niejednorodność I2 93,8 procent; stres SMD minus 1,75, od minus 2,29 do minus 1,22; pewność dowodów niska dla obu wyników): doi.org, PubMed
- Mahmoudi R., Mohammadi-Sartang M., Servatyari K., Rafieipour N., 2026, Effect of saffron on depression, anxiety and mood disorder: a GRADE assessed systematic review and meta-analysis of 34 randomized controlled trials, Nutritional Neuroscience 29(7):816-837 (34 badania z placebo, 1769 dorosłych, co najmniej 4 tygodnie, wyszukiwanie do lipca 2025; samoocena lęku w skali Becka BAI: 6 badań, 339 osób, średnia różnica minus 5,06 punktu, 95-procentowy przedział ufności od minus 8,44 do minus 1,68, I2 94,8 procent; bez istotnej różnicy w skali lęku Hamiltona ocenianej przez badacza; pewność dowodów umiarkowana według GRADE): doi.org, PubMed
- Bafkar N., Zeraattalab-Motlagh S., Jayedi A., Shab-Bidar S., 2024, Efficacy and safety of omega-3 fatty acids supplementation for anxiety symptoms: a systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trials, BMC Psychiatry 24(1):455 (23 badania, 2189 dorosłych; największa poprawa przy 2 g dziennie, SMD minus 0,93, 95-procentowy przedział ufności od minus 1,85 do minus 0,01; dawki poniżej 2 g bez wpływu na objawy lęku; w 7 badaniach o niskim ryzyku błędu bez istotnego efektu, SMD 0,07 na 1 g dziennie, 95-procentowy przedział ufności od minus 0,41 do 0,55; pewność dowodów bardzo niska; zdarzenia niepożądane nie częstsze niż w kontroli): doi.org, PubMed
- Gerolymos C., Saddier E., Boyer L., Fond G., 2026, Cognitive and affective effects of L-Theanine: a systematic review and meta-analysis of 31 randomized trials, Molecular Psychiatry (31 badań z placebo, 1168 osób zdrowych i chorych; po jednorazowej dawce 200 mg krótszy czas reakcji z wyborem, SMD 0,51; zmniejszenie ostrego stresu małe, SMD 0,31, i zależne głównie od badań o wysokim ryzyku błędu; wpływ na lęk niespójny i nieistotny statystycznie, poza jednym badaniem lęku w psychozie; bez poważnych zdarzeń niepożądanych; jeden z autorów założył firmę sprzedającą suplementy): doi.org, PubMed
- Boyle N.B., Lawton C., Dye L., 2017, The Effects of Magnesium Supplementation on Subjective Anxiety and Stress: A Systematic Review, Nutrients 9(5):429 (18 badań w grupach podatnych na lęk; poprawa w części badań przy łagodnym lęku; słaba jakość dowodów; potrzebne dobrze zaprojektowane badania z randomizacją): doi.org
- NHS, Generalised anxiety disorder (GAD) in adults (główny objaw: stres albo zamartwianie się, które wpływa na codzienne życie i trudno je kontrolować; inne objawy m.in. kłopoty ze snem, niepokój, drażliwość, szybkie męczenie się, napięcie, kołatanie serca, zawroty głowy; rozpoznanie m.in. gdy lęk utrzymuje się przez większość czasu od co najmniej 6 miesięcy; leczenie: terapia rozmową, zwykle poznawczo-behawioralna, i leki, zwykle przeciwdepresyjne z grupy SSRI; samopomoc: rozmowa, ćwiczenia oddechowe, sen, regularna aktywność fizyczna, regularne posiłki, ograniczenie kawy, herbaty, coli i napojów energetycznych, bez alkoholu, papierosów i narkotyków jako sposobu na lęk; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną, gov.pl (osoba dorosła może zgłosić się do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego centrum zdrowia psychicznego bez skierowania i bez rejestracji; poza obszarem centrum porady psychiatry w poradni zdrowia psychicznego, informacja o placówkach pod numerem Telefonicznej Informacji Pacjenta 800 190 590; Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: całodobowo i bezpłatnie 800 70 2222; telefon wsparcia emocjonalnego 116 123; telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111; odczyt 13.10.2026): gov.pl
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności (magnez i witamina B6: pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych, warunek: co najmniej znacząca ilość składnika; EPA i DHA: przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, warunek: 250 mg EPA i DHA dziennie; w wykazie nie ma oświadczeń dla L-teaniny, ashwagandhy ani szafranu; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Singh B., Olds T., Curtis R. i wsp., 2023, Effectiveness of physical activity interventions for improving depression, anxiety and distress: an overview of systematic reviews, British Journal of Sports Medicine 57(18):1203-1209 (przegląd parasolowy: 97 przeglądów, 1039 badań, 128 119 dorosłych; mediana wielkości efektu dla lęku minus 0,42; 77 przeglądów o krytycznie niskiej jakości): doi.org
- Zespół do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, uchwała nr 7/2020 w sprawie Withania somnifera z dnia 7 lutego 2020 r. (najwyżej 10 mg witanolidów w zalecanej porcji dziennej; zalecane ostrzeżenie: nie stosować z lekami uspokajającymi, nasennymi i przeciwpadaczkowymi, u dzieci, w ciąży i podczas karmienia): gov.pl
- Marx W., Lane M., Rocks T. i wsp., 2019, Effect of saffron supplementation on symptoms of depression and anxiety: a systematic review and meta-analysis, Nutrition Reviews 77(8):557-571 (23 badania z randomizacją w populacjach klinicznych i ogólnej; objawy lęku względem placebo: Hedges g 0,95, p < 0,006; objawy depresji g 0,99; jako dodatek do leków przeciwdepresyjnych g 1,23; test Eggera wskazał na stronniczość publikacji): doi.org, PubMed
- Williams J.L., Everett J.M., D’Cunha N.M. i wsp., 2020, The Effects of Green Tea Amino Acid L-Theanine Consumption on the Ability to Manage Stress and Anxiety Levels: a Systematic Review, Plant Foods for Human Nutrition 75(1):12-23 (9 badań z randomizacją z czystą L-teaniną; 200-400 mg dziennie może pomagać w zmniejszeniu stresu i lęku u osób w sytuacjach stresowych; potrzebne dłuższe i większe badania): doi.org, PubMed
- Sarris J., Byrne G.J., Cribb L. i wsp., 2019, L-theanine in the adjunctive treatment of generalized anxiety disorder: A double-blind, randomised, placebo-controlled trial, Journal of Psychiatric Research 110:31-37 (46 dorosłych z rozpoznanym zaburzeniem lękowym uogólnionym, przyjmujących stałą dawkę leku przeciwdepresyjnego; 450-900 mg L-teaniny dziennie albo placebo przez 8 tygodni; bez różnicy w skali lęku Hamiltona, p = 0,73, ani w nasileniu bezsenności; większe zadowolenie ze snu w jednym pytaniu skali): doi.org, PubMed
- EFSA, 2025, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food and the EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, wersja 11, sierpień 2025 (magnez: 250 mg dziennie dla dorosłych z łatwo dysocjujących soli magnezu w suplementach, wodzie i żywności wzbogacanej, bez magnezu naturalnie obecnego w żywności; witamina B6: 12 mg dziennie dla dorosłych ze wszystkich źródeł; odczyt 12.10.2026): efsa.europa.eu
- Su K.P., Tseng P.T., Lin P.Y. i wsp., 2018, Association of Use of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids With Changes in Severity of Anxiety Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis, JAMA Network Open 1(5):e182327, erratum 2023 (19 badań, 1203 osoby z kwasami omega-3, średnio 1606 mg dziennie, i 1037 w grupach kontrolnych; mniejsze objawy lęku niż w kontroli, Hedges g 0,374, 95-procentowy przedział ufności od 0,081 do 0,666; efekt większy u osób z rozpoznaną chorobą i istotny tylko przy co najmniej 2000 mg dziennie): doi.org, PubMed
- Alsanie S.A., Alhodieb F.S., Askarpour M., 2026, Effects of ashwagandha (Withania somnifera) on mental health in adults: A systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trials, Complementary Therapies in Medicine 97:103325 (22 badania z randomizacją; korzystny kierunek dla stresu, objawów depresji i lęku względem kontroli; autorzy wskazują niejednorodność badań i potrzebę lepszych prób, zanim wyniki staną się zaleceniami): doi.org, PubMed
- Salve J., Pate S., Debnath K., Langade D., 2019, Adaptogenic and Anxiolytic Effects of Ashwagandha Root Extract in Healthy Adults: A Double-blind, Randomized, Placebo-controlled Clinical Study, Cureus 11(12):e6466 (60 zestresowanych zdrowych dorosłych z wynikiem skali odczuwanego stresu PSS powyżej 20, przydział 1:1:1, 58 ukończyło; wodny ekstrakt z korzenia KSM-66 125 mg albo 300 mg dwa razy dziennie, czyli 250 albo 600 mg na dobę, albo placebo przez 8 tygodni; PSS i kortyzol niższe przy obu dawkach niż przy placebo; skala lęku Hamiltona po 8 tygodniach: istotnie niższa niż przy placebo tylko przy 600 mg; ekstrakt przekazany przez producenta; odczyt pełnego tekstu w PMC 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Lopresti A.L., Smith S.J., Malvi H., Kodgule R., 2019, An investigation into the stress-relieving and pharmacological actions of an ashwagandha (Withania somnifera) extract: A randomized, double-blind, placebo-controlled study, Medicine 98(37):e17186 (60 zestresowanych zdrowych dorosłych; 240 mg standaryzowanego ekstraktu dziennie albo placebo przez 60 dni; istotnie większy spadek w skali lęku Hamiltona niż przy placebo, w skali DASS-21 różnica nieistotna, p = 0,096): doi.org
- Fødevarestyrelsen (duński urząd do spraw żywności), Ashwagandha i kosttilskud og drikkevarer (według oceny Duńskiego Uniwersytetu Technicznego możliwy niekorzystny wpływ na hormony płciowe, przemianę materii, układ odpornościowy i ośrodkowy układ nerwowy; sprzedaż produktów z ashwagandhą w Danii nielegalna; dostęp 5.10.2026): foedevarestyrelsen.dk
- BfR (Federalny Instytut Oceny Ryzyka, Niemcy), 2024, Ashwagandha: food supplements with potential health risks, Communication 39/2024 z 10.09.2024 (dzieci, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z chorobą wątroby nie powinny stosować; działania: nudności, wymioty, biegunka, senność, ból i zawroty głowy, wysypka; opisy uszkodzeń wątroby; możliwe interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi, przeciwnadciśnieniowymi i immunosupresyjnymi; bezpiecznej ilości nie da się ustalić): bfr.bund.de
- Björnsson H.K., Björnsson E.S., Avula B. i wsp., 2020, Ashwagandha-induced liver injury: A case series from Iceland and the US Drug-Induced Liver Injury Network, Liver International 40(4):825-829 (5 przypadków; żółtaczka, nudności, senność, świąd i dyskomfort w brzuchu po 2-12 tygodniach stosowania; normalizacja wyników w ciągu 1-5 miesięcy u 4 osób): doi.org
- Sharma A.K., Basu I., Singh S., 2018, Efficacy and Safety of Ashwagandha Root Extract in Subclinical Hypothyroid Patients: A Double-Blind, Randomized Placebo-Controlled Trial, Journal of Alternative and Complementary Medicine 24(3):243-248 (50 osób z TSH 4,5-10 µIU/l, 600 mg ekstraktu dziennie przez 8 tygodni; niższe TSH oraz wyższe T3 i T4 niż przy placebo; badanie pilotażowe): doi.org
- Amadieu C., Leyrolle Q., Farneti M. i wsp., 2025, Effect of saffron extract supplementation on mood in healthy adults with subclinical symptoms of depression: a randomized, double-blind placebo-controlled study, American Journal of Clinical Nutrition (51 zdrowych dorosłych z obniżonym nastrojem, zmęczeniem albo lękiem poniżej progu choroby; ekstrakt szafranu albo placebo przez 6 tygodni; bez istotnego wpływu na łączny wynik depresji, lęku i zmęczenia ani na lęk osobno; lepsza samoocena zdrowia psychicznego w kwestionariuszu SF-12): doi.org, PubMed
- Bostan H.B., Mehri S., Hosseinzadeh H., 2017, Toxicology effects of saffron and its constituents: a review, Iranian Journal of Basic Medical Sciences 20(2):110-121 (dawki stosowane w badaniach bez istotnej toksyczności; w badaniach z 30 mg szafranu dziennie opisywano m.in. niepokój, zmniejszony apetyt, nudności, ból głowy i suchość w ustach, zwykle bez istotnej różnicy z kontrolą; częstsze poronienia u kobiet narażonych na duże ilości szafranu, kobiety w ciąży powinny unikać dużych dawek; odczyt pełnego tekstu w PMC 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Hidese S., Ogawa S., Ota M. i wsp., 2019, Effects of L-Theanine Administration on Stress-Related Symptoms and Cognitive Functions in Healthy Adults: A Randomized Controlled Trial, Nutrients 11(10):2362 (30 dorosłych bez poważnej choroby psychicznej, 9 mężczyzn i 21 kobiet, średnio 48 lat; 200 mg L-teaniny dziennie albo placebo przez 4 tygodnie, układ naprzemienny; względem początku okresu L-teaniny niższe wyniki skal depresji, lęku jako cechy i jakości snu; ogólny wynik jakości snu PSQI względem placebo bez istotnej różnicy, p = 0,073): doi.org, PubMed
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), 2011, Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to L-theanine from Camellia sinensis (L.) Kuntze (tea) and improvement of cognitive function, alleviation of psychological stress, maintenance of normal sleep and reduction of menstrual discomfort, EFSA Journal 9(6):2238 (nie ustalono związku przyczynowo-skutkowego między L-teaniną a zgłoszonymi efektami; odczyt 12.10.2026): doi.org
- NCCIH (National Center for Complementary and Integrative Health), Ashwagandha (niektóre preparaty mogą pomagać przy bezsenności i stresie; może być bezpieczna krótkoterminowo do 3 miesięcy, brak danych o długim stosowaniu; senność, dolegliwości żołądkowe, biegunka, wymioty; rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby; unikać w ciąży i nie stosować podczas karmienia; niezalecana przy chorobach autoimmunologicznych i tarczycy, przed operacją i przy hormonozależnym raku prostaty; możliwe interakcje z lekami na cukrzycę i nadciśnienie, immunosupresyjnymi, uspokajającymi, przeciwpadaczkowymi i hormonami tarczycy; odczyt 12.10.2026): nccih.nih.gov
- Wyszukiwanie w PubMed, zapytanie (theanine) AND (ashwagandha OR withania), bez filtrów, 13.10.2026 (10 wyników; wśród nich nie ma badania z randomizacją oceniającego samo połączenie L-teaniny i ashwagandhy przy lęku): PubMed
- Pouteau E., Kabir-Ahmadi M., Noah L. i wsp., 2018, Superiority of magnesium and vitamin B6 over magnesium alone on severe stress in healthy adults with low magnesemia: A randomized, single-blind clinical trial, PLoS One 13(12):e0208454 (264 dorosłych ze stresem w skali DASS-42 i niskim magnezem w surowicy; 300 mg magnezu dziennie z 30 mg witaminy B6 albo bez niej przez 8 tygodni; spadek wyniku stresu o 44,9 i 42,4 procent bez istotnej różnicy między grupami; bez grupy placebo; badanie sponsorowane przez producenta leku): doi.org
- Schuster J., Cycelskij I., Lopresti A., Hahn A., 2025, Magnesium Bisglycinate Supplementation in Healthy Adults Reporting Poor Sleep: A Randomized, Placebo-Controlled Trial, Nature and Science of Sleep 17:2027-2040 (155 dorosłych w wieku 18-65 lat ze słabą jakością snu, analizowano 153; 250 mg magnezu z bisglicynianu dziennie przez 4 tygodnie; wskaźnik nasilenia bezsenności spadł o 3,9 punktu wobec 2,3 przy placebo, p = 0,049, mały efekt; inne skale bez różnic): doi.org
- Field D.T., Cracknell R.O., Eastwood J.R. i wsp., 2022, High-dose Vitamin B6 supplementation reduces anxiety and strengthens visual surround suppression, Human Psychopharmacology 37(6):e2852 (478 młodych dorosłych w 5 etapach, lęk oceniany u 265; 100 mg witaminy B6 albo witamina B12 albo placebo przez miesiąc; po miesiącu wynik lęku spadł w grupie B6, ale nie wykazano istotnej przewagi zmiany nad placebo; odczyt pełnego tekstu w PMC 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Hepsomali P., Groeger J.A., Nishihira J., Scholey A., 2020, Effects of Oral Gamma-Aminobutyric Acid (GABA) Administration on Stress and Sleep in Humans: A Systematic Review, Frontiers in Neuroscience 14:923 (14 badań z placebo; ograniczone dowody wpływu na stres i bardzo ograniczone na sen): doi.org, PubMed
- Cropley M., Banks A.P., Boyle J., 2015, The Effects of Rhodiola rosea L. Extract on Anxiety, Stress, Cognition and Other Mood Symptoms, Phytotherapy Research 29(12):1934-1939 (80 osób z łagodnym lękiem; 2 razy 200 mg ekstraktu dziennie albo brak leczenia przez 14 dni, bez grupy placebo; mniejsza samoocena lęku i stresu niż w kontroli; autorzy nie przesądzają o związku przyczynowym): doi.org, PubMed
- European Medicines Agency, Rhodiolae roseae rhizoma et radix, podsumowanie wniosków HMPC (tradycyjne stosowanie: czasowa ulga w objawach stresu, takich jak zmęczenie i uczucie osłabienia; tylko dorośli; bez porady lekarza nie dłużej niż 2 tygodnie; odczyt 12.10.2026): ema.europa.eu
- Woelk H., Schläfke S., 2010, A multi-center, double-blind, randomised study of the Lavender oil preparation Silexan in comparison to Lorazepam for generalized anxiety disorder, Phytomedicine 17(2):94-99 (dorośli z zaburzeniem lękowym uogólnionym, 6 tygodni; wynik w skali lęku Hamiltona spadł o 45 procent przy preparacie Silexan i o 46 procent przy lorazepamie; bez grupy placebo): doi.org
- Karta produktu Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p13414 (1 kapsułka: 781,35 mg cytrynianu magnezu, czyli 125 mg magnezu; porcja 2 kapsułki: 250 mg magnezu; składniki: cytrynian magnezu, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej; przyjmować 2 kapsułki dziennie; odczyt 13.10.2026)
- Karta produktu Świat Supli Ashwagandha (w sklepie zapis Ashwaghanda), 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p13439 (1 kapsułka: 500 mg ekstraktu z korzenia ashwagandhy standaryzowanego na 2 procent witanolidów, czyli 10 mg; składniki: ekstrakt, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka z żelatyny wołowej, woda oczyszczona; może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; 1 kapsułka dziennie; odczyt 13.10.2026)
- Karta produktu Aliness L-Theanine 200 mg, 100 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p7967 (1 kapsułka: 200 mg L-teaniny; składniki: L-teanina, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy; 1 kapsułka dziennie w trakcie posiłku; odczyt 13.10.2026)
- Karta produktu Medverita Szafran ekstrakt, 180 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p11645 (porcja 3 kapsułki: 90 mg ekstraktu ze znamion szafranu standaryzowanego na 10 procent krocyny i 2 procent safranalu, czyli 9 mg krocyny i 1,8 mg safranalu; składniki: ekstrakt, błonnik akacjowy, żelatyna (otoczka kapsułki); 1 kapsułka trzy razy dziennie, najlepiej w trakcie posiłku; odczyt 13.10.2026)
- Karta produktu Promaker Omega 3 Ultra, 90 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p14424 (porcja 2 kapsułki: 2000 mg oleju z sardeli peruwiańskiej, w tym 1000 mg EPA i 500 mg DHA; zawiera ryby, może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, skorupiaki i mięczaki; nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią; osoby przyjmujące leki, szczególnie przeciwzakrzepowe, przed stosowaniem konsultują się z lekarzem; odczyt 13.10.2026)
- NHS, Considerations: antidepressants (nie przerywaj leku przeciwdepresyjnego nagle ani bez rozmowy z lekarzem; lekarz ustala plan stopniowego zmniejszania dawki; dziurawiec wymieniony wśród środków, o których trzeba powiedzieć lekarzowi; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Where to get urgent help for mental health (w kryzysie potrzebna pilna ocena; numer alarmowy, gdy czyjeś życie jest zagrożone, np. po poważnym samouszkodzeniu albo przedawkowaniu, albo gdy nie czujesz, że możesz zapewnić bezpieczeństwo sobie lub innym; nagły stan psychiczny traktuj tak poważnie jak fizyczny; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Chest pain (dzwonić na numer alarmowy przy nagłym bólu albo ucisku w klatce piersiowej, który nie mija, bólu promieniującym do ramienia, szyi, żuchwy, brzucha albo pleców, a także przy bólu w klatce z poceniem się, nudnościami, zawrotami głowy albo dusznością; nie diagnozuj przyczyny samodzielnie; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Poisoning (dzwonić na numer alarmowy przy podejrzeniu połknięcia szkodliwej substancji, w tym leków, przy utracie przytomności, braku oddechu, ciężkiej duszności albo drgawkach; do przyjazdu pomocy: resuscytacja, gdy osoba nie reaguje i nie oddycha, pozycja boczna, gdy jest nieprzytomna i oddycha, stałe sprawdzanie oddechu, rozmowa z przytomną osobą, zabranie opakowań dla lekarzy; nie wywoływać wymiotów i nie podawać nic do jedzenia ani picia; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Young L.M., Pipingas A., White D.J. i wsp., 2019, A Systematic Review and Meta-Analysis of B Vitamin Supplementation on Depressive Symptoms, Anxiety, and Stress: Effects on Healthy and At-Risk Individuals, Nutrients 11(9):2232 (16 badań z randomizacją, 2015 osób, co najmniej 3 witaminy z grupy B przez minimum 4 tygodnie; mała poprawa w ocenie stresu, SMD 0,23 u 958 osób; bez wpływu na lęk; objawy depresji bez istotnej różnicy; część autorów otrzymywała finansowanie od branży suplementów): doi.org
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
