Stanozolol, znany pod dawną nazwą handlową Winstrol, to syntetyczny steryd anaboliczno-androgenny, pochodna dihydrotestosteronu (DHT) z grupy sterydów 17α-alkilowanych, czyli z grupą alkilową, najczęściej metylową, w pozycji 17α [1] [2]. Wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych w dniu 02.10.2026 nie zwróciło produktu ze stanozololem dopuszczonego do obrotu w Polsce [3], a w sporcie jest on zabroniony zawsze, w zawodach i poza nimi [4]; najgłośniejszym przypadkiem pozostaje Ben Johnson, który w 1988 r. stracił złoty medal olimpijski w biegu na 100 m [5] [6]. W badaniu u 11 mężczyzn trenujących siłowo 6 tygodni przyjmowania stanozololu obniżyło cholesterol HDL, czyli frakcję lipoprotein o dużej gęstości, o 33% i podniosło cholesterol LDL, czyli frakcję lipoprotein o małej gęstości, o 29% [7]. W serii przypadków Nunesa i wsp. z 2025 r., obejmującej 18 zgłoszeń z latynoamerykańskiego rejestru uszkodzeń wątroby, w tym również pacjentów z Hiszpanii, opisano u młodych mężczyzn stosujących stanozolol dla wyglądu cholestazę, czyli zastój żółci w wątrobie, z żółtaczką i świądem [8].
Świat Supli sprzedaje suplementy diety, nie sterydy, i nie zachęca do ich stosowania. Jeśli masz żółte oczy lub skórę, ciemny mocz, ból w klatce piersiowej albo nagły ból ścięgna z trzaskiem, przejdź od razu do objawów alarmowych.
Suplementy uzupełniające dietę omawiane w tym artykule
Spis treści
1. Stanozolol (Winstrol): co to jest
Stanozolol to nazwa substancji, a Winstrol to nazwa handlowa tabletek, które w USA były zarejestrowanym lekiem do 2010 r. [9]. W wyszukiwarkach ta sama substancja pojawia się też jako winstrol depot, stanazol, stanozol, stanazolol albo z literówkami, np. wistrol czy winstril. Pod każdą z tych nazw chodzi o ten sam steryd.
Stanozolol jest pochodną dihydrotestosteronu, czyli silnego androgenu powstającego w organizmie z testosteronu, z dołączonym pierścieniem pirazolowym [1] [2]. Ma grupę metylową w pozycji 17α [2]. Tę modyfikację wprowadzono, aby spowolnić rozkład sterydu w wątrobie, i właśnie ona wiąże się z charakterystyczną postacią ostrej cholestazy [10]. Grupa 17α jest cechą samej cząsteczki, a nie drogi podania: stanozolol badano i stosowano zarówno w tabletkach, jak i we wstrzyknięciach domięśniowych [7] [11] [12].
| Cecha | Co wiadomo |
|---|---|
| Substancja | Stanozolol, syntetyczny steryd anaboliczno-androgenny, pochodna DHT [1] |
| Budowa | Grupa metylowa w pozycji 17α, czyli steryd 17α-alkilowany [2] [12] |
| Postaci | Tabletki (Winstrol w USA) [9] i wstrzyknięcia domięśniowe [11] [12] |
| Zastosowania opisane w publikacjach | Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy [13], niektóre choroby skóry i naczyń, np. pokrzywka i objaw Raynauda [14], niedokrwistość w zespołach mielodysplastycznych (retrospektywne badanie z Chin z 2021 r.) [15] |
| Rejestracja w Polsce | Wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych po nazwie produktu i po nazwie substancji nie zwróciło produktu dopuszczonego do obrotu (odczyt z 02.10.2026) [3] |
| USA | Rejestrację tabletek Winstrol wycofano z dniem 20.08.2010 na wniosek posiadacza, który już ich nie sprzedawał [9] |
| Sport | Klasa S1.1 listy zabronionej, zakaz w każdym czasie [4] |
| Najlepiej opisane ryzyka | Cholestaza [8] [12], spadek HDL i wzrost LDL [7] [16] |
Źródła danych w tabeli: praca o metabolizmie stanozololu [2], opisy przypadków [1] [12] [8], badania kliniczne [7] [16] [11] [13] [15], przegląd dermatologiczny [14], rejestry urzędowe [3] [9] i lista zabroniona [4].
Jeśli trafiłeś tu, szukając wsparcia dla stawów przy treningu, witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania chrząstek i kości; to dopuszczone w UE oświadczenie zdrowotne [17]. Produkty znajdziesz w kategorii witamina C w sklepie Świat Supli. Oświadczenie opisuje zasadę komunikacji dla zdrowej osoby i nie jest dowodem korzyści przy stanozololu, co wyjaśniamy w sekcji o badaniach kontrolnych i uzupełnianiu diety.
2. Historia stanozololu: od leku do afery Bena Johnsona
Zanim stanozolol trafił na siłownie, był lekiem. W badaniu z 1981 r. 27 pacjentów z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym (HAE), czyli rzadką chorobą z nawracającymi obrzękami skóry i błon śluzowych, przyjmowało go przez 2 lata w najmniejszej skutecznej dawce dobranej przez lekarzy. U wszystkich udało się opanować objawy, ale u 4 kobiet wystąpiły zaburzenia miesiączkowania i wirylizacja, czyli pojawianie się cech męskich, a u 5 mężczyzn wzrost kinazy kreatynowej, enzymu uwalnianego z mięśni [13]. Przegląd dermatologiczny z 1995 r. opisywał stanozolol jako lek o silnym działaniu fibrynolitycznym, czyli ułatwiającym rozpuszczanie skrzepów, zarejestrowany wtedy w USA w leczeniu HAE i stosowany m.in. w pokrzywce i objawie Raynauda [14]. W retrospektywnym badaniu z Chin opublikowanym w 2021 r. opisano leczenie stanozololem niedokrwistości u 56 pacjentów z zespołem mielodysplastycznym: poprawę uzyskało 27 osób (48,2%), a najczęstszymi działaniami niepożądanymi były maskulinizacja i uszkodzenie wątroby [15].
Najbardziej znaną sprawą dopingową ze stanozololem są igrzyska w Seulu w 1988 r. Kanadyjski sprinter Ben Johnson stracił złoty medal w biegu na 100 m po pozytywnym wyniku testu na ten steryd [5] [6]. Po jego dyskwalifikacji rząd Kanady powołał komisję pod przewodnictwem Charlesa Dubina, która w 1990 r. wydała raport o stosowaniu dopingu w sporcie [18]. Stanozolol nadal należy do substancji najczęściej wykrywanych w sporcie zawodowym, choć autorzy tej obserwacji nie podają w streszczeniu liczby [19].
3. Czy Winstrol jest legalny: apteka, recepta, sklepy internetowe i WADA
Wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych w dniu 02.10.2026 nie zwróciło produktu ze stanozololem dopuszczonego do obrotu w Polsce [3]. Sprawdziliśmy dwa pola wyszukiwarki: nazwę produktu (stanozolol, Stanozololum, fragment stanoz, Winstrol, Stromba) i nazwę powszechną, czyli nazwę substancji (te same zapytania), i za każdym razem otrzymaliśmy 0 wyników [3]. To wynik wyszukiwarki z dnia odczytu dla tych zapytań, a nie przegląd pełnego wykazu leków. Nie obejmuje też importu docelowego, osobnej procedury opisanej w odpowiedzi na pytanie o aptekę, której nie sprawdzaliśmy. Nazwa stanozololu w ofercie internetowej nie potwierdza ani składu, ani statusu prawnego produktu.
W USA tabletki Winstrol wycofano z rejestru z dniem 20.08.2010 [9]. Dokument FDA podaje, że posiadacz rejestracji, firma Lundbeck, zawiadomił agencję, że produkt nie jest już sprzedawany, i sam wniósł o wycofanie [9]. Dokument nie mówi, że powodem była szkodliwość leku.
Na liście substancji zabronionych obowiązującej od 1 stycznia 2026 r. stanozolol figuruje w klasie S1.1, czyli wśród steroidów anaboliczno-androgennych zabronionych w każdym czasie, w zawodach i poza nimi [4]. Laboratoria antydopingowe wykrywają jego metabolity, czyli produkty przemiany w organizmie [2]. W badaniu wydalania jeden z nich był widoczny do 28 dni po podaniu, a po wdrożeniu nowej metody w jednym laboratorium 72 z 85 wyników pozytywnych w 659 rutynowych próbkach nie zostałyby wykryte wcześniejszą techniką [20]. Te 659 próbek nie było losowych, więc wynik nie mówi, jak często sportowcy stosują stanozolol [20]. Inny zespół opisał okna wykrywania dwóch metabolitów sięgające 12 dni i prawie 28 dni [19].
3.1. Winstrol w sklepach internetowych
Nazwa Winstrol w ofercie internetowej nie potwierdza składu produktu, jego statusu ani legalności sprzedaży. Badania pokazują, że skład preparatów bywa inny niż deklarowany. W amerykańskim rejestrze uszkodzeń wątroby opisano 44 młodych mężczyzn z ciężką cholestazą po suplementach kulturystycznych, w części z niezadeklarowanymi sterydami: wszyscy mieli żółtaczkę, 84% świąd, a 71% trafiło do szpitala [21]; to seria przypadków, która nie mówi, jak często takie powikłania zdarzają się po suplementach. W holenderskim badaniu HAARLEM przeanalizowano 272 próbki sterydów przyniesionych przez uczestników i tylko 47% z nich zawierało substancję podaną na etykiecie [22]; wynik dotyczy badanych próbek, a nie całego rynku. Kupuj suplementy w sklepach, które podają pełny skład i producenta; różnice między sterydami a SARM-ami opisujemy we wpisie o sterydach anabolicznych i SARM-ach.
4. Jak działa stanozolol i czy Winstrol spala tłuszcz
Jak każdy steryd anaboliczno-androgenny stanozolol działa przez receptor androgenowy; przegląd kliniczny z 2022 r. opisuje działanie tej grupy sterydów i ich skutki uboczne, od trądziku, nadciśnienia i zaburzeń lipidów po uszkodzenie wątroby [23]. Brakuje kontrolowanych badań stanozololu w ilościach stosowanych w sporcie, które pozwalałyby opisać jego efekty sylwetkowe u zdrowych trenujących, a dane o szkodach pochodzą głównie z opisów przypadków i małych badań klinicznych [8] [7].
Opinia o Winstrolu jako spalaczu tłuszczu nie ma oparcia w badaniach klinicznych: brakuje kontrolowanych badań, które pokazywałyby, że stanozolol zmniejsza tkankę tłuszczową u zdrowych osób. Stanozolol ma za to dobrze udokumentowane działanie na cholesterol i wątrobę, opisane w kolejnych sekcjach. Porównanie z innym doustnym sterydem 17α-alkilowanym, często kojarzonym z redukcją, znajdziesz we wpisie o oksandrolonie (Anavar).
5. Stanozolol a wątroba: tabletki i zastrzyki
Uszkodzenie wątroby po sterydach dotyczy szczególnie sterydów 17α-alkilowanych [23], które wywołują charakterystyczną postać ostrej cholestazy [10]. Kompendium LiverTox amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia podaje, że wiele syntetycznych androgenów może powodować cholestatyczne uszkodzenie wątroby, a długotrwałe stosowanie androgenów wiąże się z guzami wątroby i plamicą wątrobową, czyli jamami wypełnionymi krwią w miąższu wątroby [24]. To informacja o androgenach jako grupie; w przejrzanych źródłach nie znaleźliśmy opisu raka wątroby ani plamicy wątrobowej przypisanych samemu stanozololowi.
Dla samego stanozololu są opisy przypadków:
- Seria przypadków Nunesa i wsp. (2025): 18 zgłoszeń z latynoamerykańskiego rejestru uszkodzeń wątroby, obejmującego również pacjentów z Hiszpanii (12 z Brazylii, po 2 z Argentyny, Urugwaju i Hiszpanii); mężczyźni w wieku 19–48 lat stosowali stanozolol domięśniowo, aby zwiększyć masę mięśniową; objawy pojawiały się średnio po 55 dniach, głównie żółtaczka i świąd; bilirubina, czyli barwnik żółci, była podwyższona u wszystkich, aminotransferazy (ALT, AST) rosły nieznacznie, a GGT, enzym dróg żółciowych, pozostawał w normie lub niewiele ją przekraczał. 10 z 18 osób przyjmowało też inne substancje, więc uszkodzenia nie da się w każdym przypadku przypisać wyłącznie stanozololowi [8].
- Przypadek z Polski (2015): 19-latek po 2 miesiącach stanozololu w iniekcjach; bilirubina wzrosła z 44,34 do 56,64 mg/dl, w biopsji stwierdzono toksyczne zapalenie wątroby z cholestazą, a enzymy wątrobowe wróciły do normy dopiero 5 miesięcy po odstawieniu, po leczeniu szpitalnym [12].
- Dwóch kulturystów amatorów (2015): po 6 tygodniach stanozololu bilirubina około 50 mg/dl i uszkodzenie nerek przez barwniki żółci, wymagające hemodializy [1].
- Gruczolaki wątroby przy leczeniu: u dwóch 15-letnich chłopców z niedokrwistością aplastyczną, leczonych stanozololem przez prawie 4 i przez 6 lat, rozwinęły się gruczolaki wątrobowokomórkowe, czyli łagodne guzy wątroby; zmiana u jednego z nich miała 13,5 cm, a po zabiegach inwazyjnych dwukrotnie doszło u niego do wstrząsu krwotocznego; w obu przypadkach guzy zmniejszyły się po odstawieniu leku, przy czym u jednego pacjenta wykonano też chemoembolizację tętnicy wątrobowej, czyli zabieg zamykający naczynia zaopatrujące zmianę, i zmieniano inne leki, więc regresji nie można przypisać wyłącznie odstawieniu [25] [26]. Autorzy jednego z opisów zaznaczają, że mimo regularnych badań krwi nie wykonywano obrazowania jamy brzusznej [25].
Popularna opinia, że stanozolol w zastrzykach nie obciąża wątroby, nie znajduje potwierdzenia: polski przypadek ciężkiej cholestazy dotyczył właśnie iniekcji [12], a w serii Nunesa i wsp. stanozolol również podawano domięśniowo, choć część osób przyjmowała też inne substancje [8]. Brakuje badań porównawczych tabletek i zastrzyków. Nawet przy leczeniu medycznym w małych dawkach, pod stałą kontrolą, najczęstszym działaniem niepożądanym u 37 pacjentów z HAE były biochemiczne cechy zaburzeń czynności wątroby [27]. Inny doustny steryd szczególnie obciążający wątrobę opisujemy we wpisie o halotestinie.
6. Winstrol a cholesterol i serce
Najlepiej udokumentowanym działaniem stanozololu na układ krążenia jest spadek cholesterolu HDL i jego podfrakcji HDL2 przy wzroście cholesterolu LDL, czyli frakcji lipoprotein o małej gęstości, której nadmiar sprzyja miażdżycy. W badaniu Thompsona i wsp. z 1989 r. 11 mężczyzn trenujących siłowo otrzymywało doustny stanozolol i testosteron w zastrzykach w osobnych, 6-tygodniowych okresach badania naprzemiennego, czyli każdy uczestnik przeszedł oba etapy. Przy stanozololu HDL spadł o 33%, HDL2 o 71%, apolipoproteina A-I, główne białko HDL, o 40%, a LDL wzrósł o 29%; przy testosteronie HDL spadł o 9%, a LDL obniżył się o 16% [7]. Aktywność lipazy wątrobowej, enzymu biorącego udział w przemianach HDL, wzrosła przy stanozololu o 123% [7]. Autorzy wiążą te niekorzystne zmiany z doustnymi sterydami 17α-alkilowanymi [7]; ich wniosek dotyczy wyboru terapii przez lekarza, a nie wyboru sterydu.
Podobne wyniki dały badania u pacjentów leczonych stanozololem jako lekiem:
- 10 kobiet po menopauzie z osteoporozą, 6 tygodni: HDL spadł o 53%, HDL2 o 85%, LDL wzrósł o 21%, a stosunek LDL do HDL z 2,5 do 6,8; zmiany ustąpiły 5 tygodni po odstawieniu [16],
- 44 starszych pacjentów z owrzodzeniami żylnymi w badaniu randomizowanym z placebo: istotny spadek HDL u 91% osób przyjmujących stanozolol w małej dawce, bez objawów i z powrotem do wartości wyjściowych po odstawieniu [28],
- 12 zdrowych mężczyzn po jednym wstrzyknięciu domięśniowym (dawka w opisie źródła): miesiąc później HDL był niższy, a cholesterol całkowity i LDL wyższe [11],
- 21 pacjentów z HAE leczonych 20–40 lat: obniżony HDL u 5 osób [29].
Holenderskie badanie HAARLEM pokazuje, co dzieje się w organizmie podczas cyklu różnych sterydów wybieranych przez samych użytkowników, nie tylko stanozololu. U 100 mężczyzn ciśnienie skurczowe wzrosło średnio o 6,87 mmHg, a rozkurczowe o 3,17 mmHg, LDL o 0,45 mmol/l, hematokryt, czyli udział krwinek czerwonych w objętości krwi, o 0,03 l/l, a HDL spadł o 0,40 mmol/l; 3 miesiące po cyklu parametry wróciły do wartości wyjściowych [30]. Autorzy zaznaczają, że wpływ na choroby serca w dłuższym czasie pozostaje niepewny [30]. Badania stanozololu mierzyły wyniki laboratoryjne, więc brakuje danych, jak często po nim dochodzi do zawałów czy udarów. Jak przygotować się do lipidogramu i jak czytać wyniki, opisujemy we wpisie o badaniach krwi a sterydach.
7. Stanozolol a ścięgna i stawy: badania u ludzi i u szczurów
Dane u ludzi dotyczą sterydów anabolicznych ogółem, nie samego stanozololu. W badaniu przekrojowym 142 doświadczonych kulturystów w wieku 35–55 lat zerwanie ścięgna przebyło 22% stosujących sterydy wobec 6% niestosujących, a współczynnik ryzyka pierwszego zerwania wyniósł 9,0 (95% przedział ufności 2,5–32,3) [31]. Zerwania w górnej połowie ciała zdarzyły się u 17% stosujących i u nikogo z niestosujących, a 26% zerwań poprzedzał niespecyficzny ból w tej okolicy [31]. Badanie opierało się na wywiadzie, więc nie wyklucza wpływu innych czynników, np. obciążeń treningowych.
Przytoczone doświadczenia na szczurach nie pozwalają przypisać wyników samemu stanozololowi. Streszczenia obu prac mówią ogólnie o sterydach anabolicznych i nie podają ani nazwy sterydu, ani schematu podawania, a pełne teksty nie są dostępne w otwartym dostępie. Rekordy bibliograficzne obu publikacji wymieniają wśród substancji stanozolol i dekanian nandrolonu, ale taki indeks nie opisuje, co i w jakich grupach podawano zwierzętom. Streszczenia podają tyle:
- Badanie na szczurach (1992): 24 zwierzęta; ścięgna po sterydach były sztywniejsze i zrywały się przy mniejszym wydłużeniu, siła potrzebna do zerwania nie zmieniła się istotnie, a w mikroskopie elektronowym zmieniła się wielkość włókien kolagenu [32].
- Badanie na szczurach (1995): 48 zwierząt, 6 tygodni; ścięgno sztywniejsze i pochłaniające mniej energii, bez zmiany wytrzymałości i bez zmian średnicy włókien kolagenu; zmiany całkowicie ustąpiły po odstawieniu [33].
Wyniki obu prac są częściowo sprzeczne [32] [33] i nie przenoszą się wprost na ludzi. Brakuje badań u ludzi, które potwierdzałyby popularne wyjaśnienia o wysuszaniu stawów przez stanozolol albo o hamowaniu przez niego produkcji kolagenu w ścięgnach. Część zerwań w tym badaniu poprzedzał ból [31], dlatego ból ścięgna przy ciężkim treningu u osoby stosującej sterydy to powód do zmniejszenia obciążenia i wizyty u ortopedy, a nagły ból z trzaskiem opisujemy w objawach alarmowych.
8. Hormony, płodność i skutki u kobiet
Steryd podany z zewnątrz hamuje oś podwzgórze–przysadka–jądra, czyli układ, który steruje własną produkcją testosteronu i plemników [23]. W badaniu HAARLEM, w którym 100 mężczyzn stosowało różne sterydy, spadek libido po cyklu zgłosiło 58% uczestników [34]. Co dzieje się z hormonami po odstawieniu i jak wygląda leczenie, opisujemy we wpisie o odbloku po cyklu (PCT), a o innym popularnym sterydzie w tekście o nandrolonie.
U kobiet stanozolol wywołuje wirylizację, czyli pojawianie się cech męskich, nawet w małych dawkach medycznych dobieranych przez lekarzy. Wśród 15 kobiet leczonych z powodu HAE wirylizacja i zaburzenia miesiączkowania wystąpiły u 4 [13]. W dłuższej obserwacji pacjentów z HAE opisywano hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie typu męskiego, i nieregularne miesiączki [27]. U pacjentów leczonych 20–40 lat opisano też trądzik, przyrost masy ciała, zaburzenia miesiączkowania lub krwawienia po menopauzie oraz zmiany nastroju [29]. W leczeniu niedokrwistości jednym z najczęstszych działań niepożądanych była maskulinizacja [15]. Przegląd kliniczny z 2022 r. wymienia wśród skutków sterydów u kobiet obniżenie głosu, hirsutyzm i powiększenie łechtaczki i zaznacza, że obniżenie głosu uważa się za nieodwracalne [23]. Niektóre zmiany wirylizacyjne, zwłaszcza obniżenie głosu, mogą więc utrzymywać się także po odstawieniu [23]. Jeśli pojawi się chrypka lub obniżenie głosu, nadmierne owłosienie albo zaburzenia miesiączkowania, pilnie skonsultuj się z lekarzem.
| Obszar | Rodzaj badania | Wynik |
|---|---|---|
| Wątroba | Seria przypadków i opisy przypadków | Cholestaza z żółtaczką po stanozololu, także po iniekcjach [8] [12] [1]; gruczolaki po wieloletnim leczeniu [25] [26] |
| Cholesterol | Małe badania kliniczne, jedno z placebo | Spadek HDL o jedną trzecią lub więcej, wzrost LDL; ustępowanie po odstawieniu [7] [16] [28] [11] |
| Ścięgna | Badanie przekrojowe u ludzi (sterydy ogółem); badania na szczurach (sterydy anaboliczne bez nazwy w streszczeniach) | Więcej zerwań u stosujących sterydy [31]; sztywniejsze ścięgna u szczurów [32] [33] |
| Hormony | Przegląd kliniczny; kohorta HAARLEM (sterydy ogółem) | Zahamowanie własnych hormonów [23]; spadek libido po cyklu [34] |
| Kobiety | Obserwacje pacjentek leczonych medycznie | Wirylizacja, hirsutyzm, zaburzenia miesiączkowania [13] [27] [29] |
Tabela streszcza badania opisane w poprzednich sekcjach.
9. Dlaczego nie podajemy dawkowania
Ten artykuł nie podaje dawek do stosowania, długości cykli, łączenia z innymi sterydami ani cen. Ilości użyte w badaniach klinicznych wymieniamy wyłącznie w bibliografii, jako opis interwencji badawczej, a nie zalecenie. Brakuje kontrolowanych badań stanozololu w ilościach stosowanych w sporcie, więc nie ustalono bezpiecznego schematu jego stosowania w celach sylwetkowych. Bezpieczeństwo opisywane w leczeniu HAE dotyczyło najmniejszych skutecznych dawek dobieranych przez lekarzy u pacjentów pod stałą kontrolą kliniczną, biochemiczną i radiologiczną [27] [29], a mimo to spadek HDL pojawił się u 91% pacjentów przyjmujących małą, medyczną dawkę w badaniu z placebo [28]. Preparaty z nielegalnego rynku często nie zawierają tego, co na etykiecie [22], a w serii uszkodzeń wątroby ponad połowa osób przyjmowała też inne substancje [8]. Żadna liczba z forum nie mówi, co jest bezpieczne dla konkretnej osoby.
10. Badania kontrolne przy stanozololu i po odstawieniu
Jeśli stosujesz stanozolol albo niedawno go odstawiłeś, podstawą ochrony zdrowia są badania i lekarz, któremu mówisz, co przyjmujesz. Badania pozwalają wcześnie wykryć zmiany, ale im nie zapobiegają. Suplementy diety służą uzupełnianiu diety; brakuje kontrolowanych badań, które pokazywałyby, że chronią przed skutkami sterydów.
| Obszar | Badanie | Dlaczego |
|---|---|---|
| Wątroba | Bilirubina, ALT, AST, GGT | Po stanozololu bilirubina rosła u wszystkich opisanych osób, a GGT bywał w normie [8]; o obrazowaniu wątroby decyduje lekarz, a w opisanym przypadku gruczolaka nie wykonywano go mimo regularnych badań krwi [25] |
| Cholesterol | Lipidogram (HDL, LDL, trójglicerydy) | Spadek HDL i wzrost LDL to najlepiej opisane działanie [7] [16] |
| Ciśnienie i krew | Pomiar ciśnienia, morfologia z hematokrytem | W trakcie cyklu rosną ciśnienie i hematokryt [30] |
| Hormony po odstawieniu | Testosteron, LH (hormon luteinizujący, który pobudza jądra do produkcji testosteronu), FSH (hormon folikulotropowy, który pobudza wytwarzanie plemników), ewentualnie badanie nasienia | Sterydy hamują własną produkcję hormonów [23] |
Jak przygotować się do badań i jak czytać wyniki, opisujemy we wpisie o badaniach krwi a sterydach, a o tym, co badania mówią o suplementach u osób stosujących sterydy, w poradniku o suplementacji podczas cyklu, do którego link znajdziesz w ramce przed pytaniami. Zanim połączysz kilka preparatów, sprawdź, jakich suplementów nie łączyć.
10.1. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement
Poniżej są trzy produkty z naszej oferty z dopuszczonymi w UE oświadczeniami, dobrane wyłącznie do tego, czego może brakować w jadłospisie, niezależnie od stosowania sterydów: omega-3 dla osób, które rzadko jedzą tłuste ryby, cholina przy diecie ubogiej w ten składnik i witamina C przy diecie z małą ilością warzyw i owoców. Oświadczenia opisują prawidłowe funkcjonowanie organizmu, a nie ochronę przed skutkami sterydów, a w UE nie ma dopuszczonego oświadczenia o ścięgnach [17]; produkty reklamowane na stawy porównujemy według ceny i etykiety w rankingu suplementów na stawy. Nieprawidłowy wynik badań, w tym lipidogramu i prób wątrobowych, wymaga oceny lekarskiej, a nie suplementu.
Świat Supli Omega 3, 240 kapsułek
Porcja: 1 kapsułka dziennie, czyli 180 mg EPA (kwasu eikozapentaenowego) i 120 mg DHA (kwasu dokozaheksaenowego), dwóch kwasów tłuszczowych z grupy omega-3 (razem 300 mg); opakowanie wystarcza na 240 dni.
Dla kogo: dla osób, które rzadko jedzą tłuste ryby morskie; wynik lipidogramu omawiaj z lekarzem, bo omega-3 nie leczy zaburzeń lipidowych. EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca; korzystne działanie występuje przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie, a kapsułka dostarcza 300 mg [17]. Brakuje kontrolowanych badań, które pokazywałyby, że omega-3 zapobiega spadkowi HDL po stanozololu: to wsparcie ogólnego zdrowia serca, a nie ochrona przed sterydem.
Alergeny i ostrzeżenia: Zawiera olej rybi i żelatynę; według producenta może zawierać m.in. mleko, soję, orzeszki ziemne i skorupiaki. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią i u osób niepełnoletnich uzgodnij z lekarzem. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny uzgodnić suplementację z lekarzem.
Świat Supli Cholina 500 mg, 60 kapsułek
Porcja: 2 kapsułki rano z posiłkiem, czyli 500 mg choliny z dwuwinianu choliny (VitaCholine); opakowanie wystarcza na 30 dni.
Dla kogo: dla dorosłych, których dieta jest uboga w cholinę i którzy chcą ją uzupełnić, niezależnie od tego, czy stosują jakiekolwiek środki. Cholina pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby i przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów; oświadczenia dotyczą porcji zawierającej co najmniej 82,5 mg choliny [17]. Brakuje badań, które pokazywałyby, że cholina chroni przed cholestazą po stanozololu; przy żółtaczce, świądzie lub ciemnym moczu potrzebny jest lekarz, nie suplement.
Alergeny i ostrzeżenia: Kapsułka roślinna; według producenta produkt może zawierać mleko, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią i u osób niepełnoletnich uzgodnij z lekarzem. Przy chorobach wątroby lub nerek, trimetyloaminurii (zespole rybiego zapachu) albo przyjmowaniu leków najpierw porozmawiaj z lekarzem.
Świat Supli Witamina C 1000 mg, 60 kapsułek
Porcja: 1 kapsułka do posiłku, czyli 1000 mg witaminy C; opakowanie wystarcza na 60 dni.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy jedzą mało warzyw i owoców i chcą uzupełnić witaminę C w diecie. 1000 mg to porcja ustalona przez producenta, a nie zapotrzebowanie osoby jedzącej mało warzyw i owoców; to, czy taka ilość jest ci potrzebna, zależy od tego, ile witaminy C dostarcza twój jadłospis. Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania chrząstek i kości; oświadczenie wymaga co najmniej 15% referencyjnej wartości spożycia w porcji i kapsułka ten warunek spełnia [17]. Brakuje kontrolowanych badań, które pokazywałyby, że witamina C albo kolagen zapobiegają zerwaniom ścięgien u osób stosujących sterydy.
Alergeny i ostrzeżenia: Kapsułka roślinna; produkt wyprodukowano w zakładzie, w którym wykorzystuje się mleko, soję, jaja i orzechy. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią i u osób niepełnoletnich uzgodnij z lekarzem. Według sklepu produktu nie powinny stosować osoby z kamicą nerkową lub skłonnością do kamieni nerkowych.
Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Karty pokazują produkty z oferty Świata Supli.
11. Objawy alarmowe: kiedy do lekarza
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, uporczywy świąd: pilnie do lekarza [8] [24],
- nagły, silny ból ścięgna z trzaskiem i utratą siły może oznaczać zerwanie i wymaga pilnej pomocy medycznej [35]: zgłoś się do lekarza tego samego dnia, a gdy ortopeda ani lekarz rodzinny nie są dostępni, jedź na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) albo do punktu nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej,
- ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, omdlenie: dzwoń pod 112,
- nagłe zaburzenia mowy lub widzenia, drętwienie albo osłabienie kończyn: dzwoń pod 112 bez względu na wynik ciśnienia,
- ciśnienie skurczowe powyżej 180 mmHg lub rozkurczowe powyżej 120 mmHg (wystarczy jedna z tych wartości) z bólem w klatce piersiowej, dusznością albo bólem głowy: dzwoń pod 112 [36],
- ciśnienie skurczowe powyżej 180 mmHg lub rozkurczowe powyżej 120 mmHg bez takich objawów: zmierz ponownie po kilku minutach spokoju, a jeśli wynik się utrzymuje, skontaktuj się z lekarzem jeszcze tego dnia [36],
- u kobiet chrypka lub obniżenie głosu, nadmierne owłosienie, zaburzenia miesiączkowania: pilna konsultacja lekarska, bo obniżenie głosu może być trwałe [23],
- obniżony nastrój lub myśli samobójcze, zwłaszcza po odstawieniu: pilnie do lekarza albo psychiatry, a w nagłej sytuacji 112.
U lekarza powiedz wprost, jaki środek przyjmowałeś, od kiedy i z czym go łączyłeś. Bez tej informacji wyniki badań łatwo źle odczytać.
Jak wybrać suplement uzupełniający dietę
Punktem wyjścia jest jadłospis, a nie stosowany środek: suplement ma sens wtedy, gdy danego składnika brakuje w diecie. Wybieraj produkty, których etykieta podaje ilość składnika w porcji dziennej i dopuszczone oświadczenie zdrowotne, a omijaj obietnice ochrony wątroby, wzmacniania ścięgien czy oczyszczania organizmu po sterydach, bo brakuje badań, które by je potwierdzały. W produkcie z omega-3 sprawdź, czy porcja dostarcza co najmniej 250 mg EPA i DHA dziennie, a w produkcie z choliną, czy zawiera co najmniej 82,5 mg choliny [17]. Produkty znajdziesz w kategoriach omega-3 i Witaminy i zdrowie, a co badania mówią o suplementach u osób stosujących sterydy, opisujemy w poradniku Suplementy na cyklu sterydowym.
Suplementy z tego artykułu w sklepie Świat Supli
Produkty z kart tego artykułu; żaden z nich nie zastępuje badań ani leczenia i nie łagodzi skutków ubocznych sterydów. Aktualną cenę i dostępność sprawdzisz na stronie produktu.
12. Najczęstsze pytania o Winstrol (stanozolol)
12.1. Winstrol: co to jest?
To dawna nazwa handlowa tabletek ze stanozololem, syntetycznym sterydem anaboliczno-androgennym z grupy 17α-alkilowanych, pochodną DHT [1] [9]. Wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych w dniu 02.10.2026 nie zwróciło produktu z tą substancją dopuszczonego do obrotu w Polsce [3].
12.2. Czy Winstrol jest bezpieczny?
Nie ustalono bezpiecznego sposobu stosowania go w celach sylwetkowych. Opisano ciężką cholestazę u młodych mężczyzn [8] [12], a w małych badaniach HDL spadał o jedną trzecią lub więcej [7] [16]. Nawet w leczeniu medycznym pod stałą kontrolą działania niepożądane były częste [27] [29].
12.3. Winstrol w tabletkach czy w zastrzykach: czy zastrzyki są łagodniejsze dla wątroby?
Brakuje badań porównawczych. Grupa 17α jest cechą cząsteczki, a opisany w Polsce przypadek ciężkiej cholestazy dotyczył iniekcji [12]; po jednym wstrzyknięciu spadał też HDL [11].
12.4. Czy Winstrol jest w aptece i ile kosztuje?
Wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych w dniu 02.10.2026, po nazwie produktu i po nazwie substancji, nie zwróciło produktu ze stanozololem ani produktu o nazwie Winstrol dopuszczonego do obrotu w Polsce [3]. Nie podajemy ceny: nie potwierdziliśmy dostępności zarejestrowanego produktu w polskich aptekach, a ofert z nielegalnego rynku ten artykuł nie przytacza. Lek niedopuszczony do obrotu w Polsce może być w określonych warunkach sprowadzony z zagranicy dla konkretnego pacjenta w imporcie docelowym, na wniosek składany do ministra zdrowia [37]; to osobna procedura i nie sprawdzaliśmy, czy stanozolol jest w niej dostępny. Nazwa w ofercie internetowej nie potwierdza ani składu, ani statusu prawnego produktu. W badaniu HAARLEM laboratorium sprawdziło próbki różnych sterydów dostarczone przez uczestników i nie wszystkie zawierały substancję podaną na etykiecie [22].
12.5. Czy Winstrol to spalacz tłuszczu?
Brakuje kontrolowanych badań, które pokazywałyby, że stanozolol zmniejsza tkankę tłuszczową u zdrowych osób. Dobrze udokumentowane są za to spadek HDL i wzrost LDL [7].
12.6. Winstrol dla kobiet: czy jest łagodniejszy?
Brakuje badań, które pokazywałyby, że jest dla kobiet bezpieczny. Nawet w małych dawkach medycznych u kobiet leczonych z powodu HAE opisano wirylizację, hirsutyzm i zaburzenia miesiączkowania [13] [27] [29], a u kobiet po menopauzie HDL spadał o 53% [16]. Obniżenie głosu może być trwałe także po odstawieniu [23], dlatego przy takich zmianach pilnie skonsultuj się z lekarzem.
12.7. Jak długo wykrywa się stanozolol?
W badaniach wydalania metabolity stanozololu wykrywano do 12 dni i do prawie 28 dni, zależnie od metabolitu [19], a nowe metody wydłużają okno wykrywania [20]. Te wyniki nie wyznaczają uniwersalnego czasu wykrywalności, a stanozolol jest zabroniony w sporcie zawsze [4].
13. Podsumowanie
- Stanozolol (Winstrol) to steryd anaboliczno-androgenny z grupy 17α-alkilowanych, pochodna DHT [1] [2]; wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych w dniu 02.10.2026 nie zwróciło produktu z tą substancją dopuszczonego do obrotu w Polsce [3].
- W sporcie jest zabroniony zawsze [4]; w 1988 r. Ben Johnson stracił przez niego złoty medal olimpijski na 100 m [5] [6].
- Najlepiej opisane ryzyka to cholestaza z żółtaczką, także po iniekcjach [8] [12], oraz spadek HDL o jedną trzecią lub więcej przy wzroście LDL [7] [16].
- Dane o ścięgnach u ludzi dotyczą sterydów ogółem [31], a doświadczenia na szczurach nie pozwalają wyodrębnić wpływu samego stanozololu [32] [33].
- Badania (bilirubina i enzymy wątrobowe, lipidogram, ciśnienie, hematokryt) i konsultacja lekarska pomagają wykrywać powikłania, ale nie zapobiegają szkodom związanym ze stosowaniem stanozololu [8] [30].
- Omega-3 i witamina C mają dopuszczone oświadczenia UE dotyczące serca oraz chrząstek i kości [17], ale nie są ochroną przed sterydem.
14. Źródła
- Tabatabaee S.M., Elahi R., Savaj S. Bile cast nephropathy due to cholestatic jaundice after using stanozolol in 2 amateur bodybuilders. Iranian Journal of Kidney Diseases 2015;9(4):331–334 (opis 2 przypadków: kulturyści amatorzy po 6 tygodniach stosowania stanozololu; autorzy opisują stanozolol jako steryd 17α-alkilowany, pochodną dihydrotestosteronu; bilirubina całkowita około 50 mg/dl, cholestaza wewnątrzwątrobowa w biopsji, ostre uszkodzenie nerek z odkładaniem barwników żółciowych i hemodializa; kreatynina około 1,5 mg/dl 2 miesiące po wypisie; tylko 2 przypadki, brak danych o innych przyjmowanych substancjach). europepmc.org/article/MED/26174462. Dostęp: 29.09.2026.
- Schänzer W., Opfermann G., Donike M. Metabolism of stanozolol: identification and synthesis of urinary metabolites. Journal of Steroid Biochemistry 1990;36(1–2):153–174 (praca analityczna na próbkach moczu, nie badanie kliniczne: stanozolol jest w dużym stopniu metabolizowany, a wszystkie zidentyfikowane metabolity są hydroksylowane, m.in. w pierścieniu pirazolowym; nazwa chemiczna potwierdza grupę metylową w pozycji 17α). europepmc.org/article/MED/2362445. Dostęp: 29.09.2026.
- Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Rejestr Produktów Leczniczych, wyszukiwanie publiczne (interfejs API wyszukiwarki): zapytania stanozolol, Stanozololum, fragment stanoz oraz nazwy handlowe Winstrol i Stromba w polu nazwy produktu i w polu nazwy powszechnej, czyli nazwy substancji, odczyt z 02.10.2026, za każdym razem 0 wyników (stan wyszukiwarki z dnia odczytu dla tych zapytań, a nie przegląd pełnego wykazu produktów; pole nazwy powszechnej dopasowuje także fragment nazwy, co sprawdziliśmy na zapytaniu kontrolnym o testosteron; nie sprawdzano, czy wyszukiwanie obejmuje wszystkie produkty weterynaryjne, ani importu docelowego). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public. Dostęp: 02.10.2026.
- Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026 (polskie tłumaczenie listy WADA): klasa S1 Środki anaboliczne, zabronione w każdym czasie (podczas zawodów i poza zawodami), S1.1 steroidy anaboliczno-androgenne, w tym stanozolol; lista obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf. Dostęp: 29.09.2026.
- Scaletti Hutchinson E., Gustafsson Westergren R., Almlöf I. i wsp. The anabolic steroid stanozolol is a potent inhibitor of human MutT homolog 1. FEBS Letters 2025;599(19):2790–2801 (praca biochemiczna; we wstępie tło historyczne: Ben Johnson stracił złoty medal olimpijski w biegu na 100 m w Seulu w 1988 r. po pozytywnym wyniku testu na stanozolol; wzmianka nie jest wynikiem badania). europepmc.org/article/MED/40878820. Dostęp: 29.09.2026.
- World Athletics. Drug Test – A Cautionary Tale, 20.01.2004 (tekst w oficjalnym serwisie federacji, o charakterze felietonu: stanozolol jako środek, który wykryto u Bena Johnsona na igrzyskach w Seulu w 1988 r., po czym odebrano mu złoty medal na 100 m). worldathletics.org, Drug Test – A Cautionary Tale. Dostęp: 29.09.2026.
- Thompson P.D., Cullinane E.M., Sady S.P. i wsp. Contrasting effects of testosterone and stanozolol on serum lipoprotein levels. JAMA 1989;261(8):1165–1168 (badanie naprzemienne: 11 mężczyzn trenujących siłowo otrzymywało w osobnych, 6-tygodniowych okresach stanozolol doustnie i enantan testosteronu domięśniowo; interwencja badawcza, nie zalecenie: stanozolol 6 mg dziennie, enantan testosteronu 200 mg tygodniowo w dawkach ponadfizjologicznych; przy stanozololu HDL −33%, HDL2 −71%, apolipoproteina A-I −40%, LDL +29%, aktywność lipazy wątrobowej +123%; przy testosteronie HDL −9%, LDL −16%; bardzo mała próba, krótki czas, wyłącznie wyniki laboratoryjne bez zawałów i udarów; wniosek autorów dotyczy terapii lekarskiej, nie wyboru sterydu). europepmc.org/article/MED/2915439. Dostęp: 29.09.2026.
- Nunes V., Schinoni M.I., Bessone F. i wsp. Stanozolol-induced Liver Injury: A Distinctive Cholestatic Clinical and Biochemical Phenotype at Presentation. Journal of Clinical and Experimental Hepatology 2025;15(3):102506 (seria 18 przypadków z latynoamerykańskiego rejestru polekowych uszkodzeń wątroby, zgłoszenia z lat 2013–2023, 12 z Brazylii i po 2 z Argentyny, Urugwaju i Hiszpanii: mężczyźni w wieku 19–48 lat bez chorób współistniejących, według pełnego tekstu stosujący stanozolol domięśniowo w celu zwiększenia masy mięśniowej; objawy średnio po 55 dniach, głównie żółtaczka i świąd; bilirubina podwyższona u wszystkich, aminotransferazy nieznacznie, GGT w normie lub nieznacznie podwyższony; 10 z 18 osób przyjmowało też inne substancje; brak grupy kontrolnej i analizy chemicznej preparatów, rejestr nie pozwala policzyć częstości). europepmc.org/article/MED/40040852. Dostęp: 29.09.2026.
- Food and Drug Administration, HHS. Novartis Pharmaceuticals Corp. et al.; Withdrawal of Approval of 27 New Drug Applications and 58 Abbreviated New Drug Applications. Federal Register 2010;75(139):42455–42458, FR Doc 2010-17785 (pozycja NDA 12-885 Winstrol (stanozolol) tabletki, posiadacz Lundbeck, Inc.; posiadacze zawiadomili FDA, że produkty nie są już sprzedawane, i wnieśli o wycofanie rejestracji; data wejścia w życie 20.08.2010). govinfo.gov, FR Doc 2010-17785. Dostęp: 29.09.2026.
- Petrovic A., Vukadin S., Sikora R. i wsp. Anabolic androgenic steroid-induced liver injury: An update. World Journal of Gastroenterology 2022;28(26):3071–3080 (przegląd narracyjny oparty głównie na opisach przypadków: sterydy 17α-alkilowane, zaprojektowane tak, by zmniejszyć ich metabolizm w wątrobie, wywołują charakterystyczną postać ostrej cholestazy). europepmc.org/article/MED/36051334. Dostęp: 29.09.2026.
- Small M., McArdle B.M., Lowe G.D., Forbes C.D., Prentice C.R. The effect of intramuscular stanozolol on fibrinolysis and blood lipids. Thrombosis Research 1982;28(1):27–36 (12 zdrowych ochotników płci męskiej; interwencja badawcza, nie zalecenie: jedno wstrzyknięcie domięśniowe 50 mg stanozololu, preparat Stromba; obserwacja do miesiąca; wzrost aktywatora plazminogenu przez tydzień; po miesiącu spadek HDL oraz wzrost cholesterolu całkowitego i LDL; mała próba, pojedyncze podanie, brak grupy kontrolnej). europepmc.org/article/MED/6891506. Dostęp: 29.09.2026.
- Stępień P.M., Reczko K., Wieczorek A. i wsp. Severe intrahepatic cholestasis and liver failure after stanozolol usage – case report and review of the literature. Clinical and Experimental Hepatology 2015;1(1):30–33 (opis przypadku z Polski: 19-letni mężczyzna, stanozolol w iniekcjach przez 2 miesiące w celu zwiększenia masy mięśniowej; bilirubina 44,34 mg/dl przy przyjęciu, następnie 56,64 mg/dl, INR 1,7; w biopsji toksyczne zapalenie wątroby z włóknieniem okołowrotnym i cholestazą wewnątrzwątrobową; enzymy wątrobowe w normie 5 miesięcy po odstawieniu; pojedynczy przypadek, leczenie szpitalne). europepmc.org/article/MED/28856252. Dostęp: 29.09.2026.
- Sheffer A.L., Fearon D.T., Austen K.F. Clinical and biochemical effects of stanozolol therapy for hereditary angioedema. Journal of Allergy and Clinical Immunology 1981;68(3):181–187 (27 pacjentów z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym, 12 mężczyzn i 15 kobiet, leczenie stanozololem przez 2 lata w najmniejszej skutecznej dawce, wynoszącej 0,5–2 mg dziennie (interwencja badawcza, nie zalecenie); kontrola objawów u wszystkich; zaburzenia miesiączkowania i wirylizacja u 4 kobiet, wzrost kinazy kreatynowej u 5 mężczyzn; brak grupy kontrolnej, jeden ośrodek). europepmc.org/article/MED/6790595. Dostęp: 29.09.2026.
- Helfman T., Falanga V. Stanozolol as a novel therapeutic agent in dermatology. Journal of the American Academy of Dermatology 1995;33(2 Pt 1):254–258 (przegląd narracyjny: silne działanie fibrynolityczne stanozololu; w USA zarejestrowany wtedy w leczeniu dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego, opisywany m.in. w pokrzywce, objawie Raynauda, kriofibrynogenemii i lipodermatosklerozie; działania niepożądane głównie zależne od dawki; stan rejestracji z 1995 r., brak liczb w streszczeniu). europepmc.org/article/MED/7622653. Dostęp: 29.09.2026.
- Qu W.Y., Zhao L., Tan X.C., Zhao Y.H. Stanozolol for the treatment of anemic lower-risk myelodysplastic syndromes without del(5q) after failure of epoetin alfa: findings from a retrospective study. Annals of Hematology 2021;100(6):1451–1457 (badanie retrospektywne z Chin: 56 pacjentów z zespołem mielodysplastycznym niższego ryzyka po nieskutecznym leczeniu epoetyną alfa, leczonych stanozololem; mediana obserwacji 55 miesięcy; poprawa w zakresie krwinek czerwonych u 27 osób (48,2%); najczęstsze działania niepożądane: maskulinizacja i uszkodzenie wątroby; brak grupy kontrolnej, jeden kraj). europepmc.org/article/MED/33837816. Dostęp: 29.09.2026.
- Taggart H.M., Applebaum-Bowden D., Haffner S. i wsp. Reduction in high density lipoproteins by anabolic steroid (stanozolol) therapy for postmenopausal osteoporosis. Metabolism 1982;31(11):1147–1152 (10 kobiet po menopauzie z osteoporozą i prawidłowym lipidogramem, stanozolol jako lek przez 6 tygodni i kontrola 5 tygodni po odstawieniu; HDL −53%, HDL2 −85%, LDL +21%, stosunek LDL do HDL z 2,5 do 6,8; wszystkie zmiany ustąpiły 5 tygodni po odstawieniu; mała próba, starsze kobiety, krótki czas). europepmc.org/article/MED/6813637. Dostęp: 29.09.2026.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16.05.2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, pozycje: kwas eikozapentaenowy i dokozaheksaenowy, EPA i DHA (przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca; warunek: żywność co najmniej będąca źródłem EPA i DHA, z informacją, że korzystne działanie występuje przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie), cholina (pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby i przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu tłuszczów; warunek: co najmniej 82,5 mg choliny na 100 g, 100 ml lub pojedynczą porcję) oraz witamina C (pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania chrząstek, kości i skóry; warunek: co najmniej źródło witaminy C, czyli 15% referencyjnej wartości spożycia w porcji). W wykazie brak oświadczenia o ścięgnach; oświadczenia opisują prawidłowe funkcjonowanie organizmu, nie leczenie ani ochronę przed skutkami leków. eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/432/oj/pol. Dostęp: 30.09.2026.
- Commission of Inquiry into the Use of Drugs and Banned Practices Intended to Increase Athletic Performance: report. Komisarz Charles L. Dubin. Ottawa: Privy Council Office; 1990, nr katalogowy CP32-56/1990E-PDF (oficjalny raport rządu Kanady; według opisu katalogowego komisję powołano po dyskwalifikacji Bena Johnsona za pozytywny wynik na sterydy anaboliczne po biegu na 100 m w Seulu w 1988 r.; opis nie wymienia nazwy sterydu, pełnego raportu nie analizowaliśmy). publications.gc.ca, Dubin Inquiry. Dostęp: 29.09.2026.
- Göschl L., Gmeiner G., Gärtner P. i wsp. Stanozolol-N-glucuronide metabolites in human urine samples as suitable targets in terms of routine anti-doping analysis. Drug Testing and Analysis 2021;13(9):1668–1677 (praca analityczna: stanozolol pozostaje jedną z najczęściej wykrywanych substancji w sporcie zawodowym, bez liczby w streszczeniu; okna wykrywania metabolitów stanozolol-1’N-glukuronidu do 12 dni i 17-epistanozolol-1’N-glukuronidu do prawie 28 dni). europepmc.org/article/MED/34089570. Dostęp: 29.09.2026.
- Schänzer W., Guddat S., Thomas A. i wsp. Expanding analytical possibilities concerning the detection of stanozolol misuse by means of high resolution/high accuracy mass spectrometric detection of stanozolol glucuronides in human sports drug testing. Drug Testing and Analysis 2013;5(11–12):810–818 (praca analityczna jednego laboratorium antydopingowego: metabolit 17-epistanozolol-N-glukuronid wykrywany do 28 dni po podaniu w badaniu wydalania; w 659 rutynowych próbkach z 6 miesięcy 85 wyników pozytywnych, z czego 72 nie zostałyby wykryte wcześniejszą metodą; próbki nie są losowe, więc wynik nie jest częstością stosowania). europepmc.org/article/MED/23873860. Dostęp: 29.09.2026.
- Stolz A., Navarro V., Hayashi P.H. i wsp. Severe and protracted cholestasis in 44 young men taking bodybuilding supplements: assessment of genetic, clinical and chemical risk factors. Alimentary Pharmacology and Therapeutics 2019;49(9):1195–1204 (rejestr DILIN, USA: 44 mężczyzn po suplementach kulturystycznych, w części z niezadeklarowanymi sterydami; żółtaczka u 100%, świąd u 84%, hospitalizacja 71%; seria przypadków). europepmc.org/article/MED/30934130. Dostęp: 29.09.2026.
- Smit D.L., de Hon O., Venhuis B.J., den Heijer M., de Ronde W. Baseline characteristics of the HAARLEM study: 100 male amateur athletes using anabolic androgenic steroids. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports 2020;30(3):531–539 (charakterystyka wyjściowa kohorty HAARLEM, Holandia; analiza laboratoryjna 272 próbek sterydów, z których 47% zawierało substancję z etykiety; dane z samoopisu, próba ochotnicza). europepmc.org/article/MED/31663164. Dostęp: 29.09.2026.
- Bond P., Smit D.L., de Ronde W. Anabolic-androgenic steroids: How do they work and what are the risks? Frontiers in Endocrinology 2022;13:1059473 (przegląd kliniczny lekarzy z poradni dla użytkowników sterydów: farmakologia, zahamowanie osi hormonalnej, u kobiet wirylizacja z obniżeniem głosu, uznawanym za nieodwracalne, hirsutyzmem i powiększeniem łechtaczki, trądzik, nadciśnienie, dyslipidemia, hepatotoksyczność zwłaszcza sterydów 17α-alkilowanych; przegląd narracyjny, część ocen opiera się na opinii ekspertów). europepmc.org/article/MED/36644692. Dostęp: 29.09.2026.
- LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIH). Androgenic Steroids (NBK548931; rozdział zbiorczy o androgenach, w tym stanozololu, bez osobnego rozdziału o stanozololu: cholestatyczne uszkodzenie wątroby po syntetycznych androgenach, guzy wątroby i plamica wątrobowa przy długotrwałym stosowaniu androgenów). europepmc.org/article/MED/31644236. Dostęp: 29.09.2026.
- Qin Y.N., Tao C.M., Guo T.T. i wsp. Case Report: Hepatocellular adenoma due to long-term oral stanozolol administration. Frontiers in Medicine 2025;12:1654316 (opis przypadku: 15-letni chłopiec z niedokrwistością aplastyczną leczony doustnie stanozololem przez 6 lat; gruczolak wątrobowokomórkowy z aktywacją beta-kateniny potwierdzony biopsją; po rozpoznaniu wykonano chemoembolizację tętnicy wątrobowej (TACE), odstawiono stanozolol i włączono romiplostym, wcześniej zmieniono cyklosporynę na takrolimus; wyraźne zmniejszenie zmiany w tomografii 4 miesiące później, którego nie można przypisać wyłącznie odstawieniu; mimo regularnych badań krwi nie wykonywano obrazowania jamy brzusznej; pojedynczy przypadek leczenia medycznego, inna populacja niż sportowcy). europepmc.org/article/MED/40909442. Dostęp: 29.09.2026.
- Wang L., Wang C., Li W. i wsp. Multiple hepatocellular adenomas associated with long-term administration of androgenic steroids for aplastic anemia: A case report and literature review. Medicine (Baltimore) 2020;99(28):e20829 (opis przypadku: 15-letni chłopiec z niedokrwistością aplastyczną rozpoznaną w 2011 r.; opis leczenia w tym przypadku, nie zalecenie: doustnie stanozolol 6 mg dziennie z cyklosporyną A 120–150 mg dziennie przez prawie 4 lata; zmiana 13,5 × 13,0 × 8,0 cm w lewym płacie wątroby, początkowo błędnie rozpoznana jako ropień; dwukrotnie wstrząs krwotoczny po zabiegach inwazyjnych; wyraźna regresja 4 lata po odstawieniu; pojedynczy przypadek, równoczesna cyklosporyna). europepmc.org/article/MED/32664077. Dostęp: 29.09.2026.
- Sheffer A.L., Fearon D.T., Austen K.F. Hereditary angioedema: a decade of management with stanozolol. Journal of Allergy and Clinical Immunology 1987;80(6):855–860 (obserwacja 37 pacjentów z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym leczonych stanozololem pod stałą kontrolą, z doborem najmniejszej skutecznej dawki; działania niepożądane u 18 osób, ustępujące po zmniejszeniu dawki; najczęściej biochemiczne cechy zaburzeń czynności wątroby, rzadziej hirsutyzm i zaburzenia miesiączkowania; brak grupy kontrolnej). europepmc.org/article/MED/3693762. Dostęp: 29.09.2026.
- Carson P., Hong C.J., Otero-Vinas M. i wsp. Liver enzymes and lipid levels in patients with lipodermatosclerosis and venous ulcers treated with a prototypic anabolic steroid (stanozolol): a prospective, randomized, double-blinded, placebo-controlled trial. International Journal of Lower Extremity Wounds 2015;14(1):11–18 (badanie randomizowane z placebo: 44 starszych pacjentów z lipodermatosklerozą i owrzodzeniami żylnymi, 21 ze stanozololem 2 mg dwa razy dziennie (interwencja badawcza, nie zalecenie) i 23 z placebo, obok kompresji; leczenie do 6 miesięcy i 2 miesiące obserwacji; istotny spadek HDL u 91% leczonych stanozololem i przejściowy wzrost aminotransferaz, bez objawów, z powrotem po odstawieniu; mała próba). europepmc.org/article/MED/25652757. Dostęp: 29.09.2026.
- Sloane D.E., Lee C.W., Sheffer A.L. Hereditary angioedema: Safety of long-term stanozolol therapy. Journal of Allergy and Clinical Immunology 2007;120(3):654–658 (21 pacjentów z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym leczonych stanozololem od 20 do 40 lat pod nadzorem; początkowa najmniejsza skuteczna dawka 0,5–2 mg dziennie, później u większości zmniejszana dawka lub częstotliwość (interwencja badawcza, nie zalecenie); objawy związane z leczeniem u 10 z 21: hirsutyzm, przyrost masy ciała, zaburzenia miesiączkowania lub krwawienia po menopauzie, trądzik, zmiany nastroju; obniżony HDL u 5, podwyższone trójglicerydy u 2; bez trwałych nieprawidłowości enzymów wątrobowych przy regularnej kontroli klinicznej, biochemicznej i radiologicznej; kwestionariusz, mała grupa, możliwy efekt przeżywalności). europepmc.org/article/MED/17765757. Dostęp: 29.09.2026.
- Smit D.L., Grefhorst A., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Prospective study on blood pressure, lipid metabolism and erythrocytosis during and after androgen abuse. Andrologia 2022;54(4):e14372 (badanie prospektywne HAARLEM: 100 mężczyzn trenujących amatorsko, różne samodzielnie dobierane sterydy, nie tylko stanozolol; pomiary przed cyklem, na jego końcu, 3 miesiące po nim i rok od rozpoczęcia; w trakcie cyklu ciśnienie skurczowe +6,87 mmHg, rozkurczowe +3,17 mmHg, LDL +0,45 mmol/l, HDL −0,40 mmol/l, hematokryt +0,03 l/l, po cyklu powrót do wartości wyjściowych; brak grupy kontrolnej, obserwacja roczna, wpływ na choroby serca niepewny). europepmc.org/article/MED/35014715. Dostęp: 29.09.2026.
- Kanayama G., DeLuca J., Meehan W.P. i wsp. Ruptured Tendons in Anabolic-Androgenic Steroid Users: A Cross-Sectional Cohort Study. American Journal of Sports Medicine 2015;43(11):2638–2644 (badanie przekrojowe: 142 doświadczonych kulturystów w wieku 35–55 lat, 88 z co najmniej 2 latami stosowania sterydów i 54 niestosujących; zerwanie ścięgna 22% wobec 6%, współczynnik ryzyka 9,0 (95% CI 2,5–32,3), w górnej połowie ciała 17% wobec 0%; ból poprzedzający w 26% zerwań; dane z wywiadu, sterydy ogółem, nie wyodrębnia stanozololu). europepmc.org/article/MED/26362436. Dostęp: 29.09.2026.
- Miles J.W., Grana W.A., Egle D., Min K.W., Chitwood J. The effect of anabolic steroids on the biomechanical and histological properties of rat tendon. Journal of Bone and Joint Surgery (American Volume) 1992;74(3):411–422 (badanie na zwierzętach: 24 samce szczurów w 4 grupach, sterydy anaboliczne i trening jako zmienne; streszczenie nie podaje nazwy sterydu ani schematu podawania; indeks substancji rekordu wymienia stanozolol i dekanian nandrolonu, co nie opisuje przydziału do grup; ścięgno sztywniejsze, zrywające się przy mniejszym wydłużeniu, bez istotnej zmiany siły zerwania; zmiany wielkości włókien kolagenu w mikroskopie elektronowym; pełny tekst nie jest dostępny w otwartym dostępie i nie analizowaliśmy metod; mała próba, model zwierzęcy, wyników nie można przypisać samemu stanozololowi). europepmc.org/article/MED/1548269. Dostęp: 29.09.2026.
- Inhofe P.D., Grana W.A., Egle D., Min K.W., Tomasek J. The effects of anabolic steroids on rat tendon. An ultrastructural, biomechanical, and biochemical analysis. American Journal of Sports Medicine 1995;23(2):227–232 (badanie na zwierzętach: 48 samców szczurów w 4 grupach, sterydy przez 6 tygodni, ocena także po odstawieniu, po 12 tygodniach; streszczenie nie podaje nazwy sterydu ani schematu podawania; indeks substancji rekordu wymienia stanozolol i dekanian nandrolonu, co nie opisuje przydziału do grup; ścięgno sztywniejsze, pochłaniające mniej energii, bez zmiany wytrzymałości i średnicy włókien kolagenu; zmiany całkowicie odwracalne po odstawieniu; pełny tekst nie jest dostępny w otwartym dostępie i nie analizowaliśmy metod; model zwierzęcy, wyników nie można przypisać samemu stanozololowi, wyniki częściowo sprzeczne z pracą z 1992 r.). europepmc.org/article/MED/7778710. Dostęp: 29.09.2026.
- Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Positive and negative side effects of androgen abuse. The HAARLEM study: a one-year prospective cohort study in 100 men. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports 2021;31(2):427–438 (badanie prospektywne: 100 mężczyzn trenujących amatorsko, różne samodzielnie dobierane sterydy, obserwacja przez rok od rozpoczęcia cyklu; spadek libido po cyklu u 58%, zatrzymanie płynów w trakcie u 56%; brak grupy kontrolnej, sterydy ogółem). europepmc.org/article/MED/33038020. Dostęp: 29.09.2026.
- NHS. Tendonitis, przegląd strony 09.06.2023 (strona brytyjskiej publicznej służby zdrowia dla pacjentów: nagły, silny ból, który pojawił się podczas wypadku lub aktywności, czasem z odgłosem trzasku, może oznaczać zerwanie ścięgna; przy podejrzeniu zerwania strona zaleca pilny kontakt z pomocą medyczną, w Wielkiej Brytanii przez infolinię NHS 111; wskazanie SOR oraz nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej to nasze przełożenie tej zasady na polski system, strona NHS nie podaje terminu wizyty u ortopedy). nhs.uk/conditions/tendonitis. Dostęp: 02.10.2026.
- American Heart Association. Hypertensive crisis: when you should call 911 for high blood pressure (informacja dla pacjentów: ciśnienie powyżej 180/120 mmHg, postępowanie bez objawów i z objawami uszkodzenia narządów). heart.org, hypertensive crisis. Dostęp: 29.09.2026.
- Ministerstwo Zdrowia. Sprowadź leki z zagranicy (import docelowy), ostatnia modyfikacja strony 11.09.2025 (informacja urzędowa: gdy lek potrzebny do ratowania życia lub zdrowia pacjenta nie jest dopuszczony do obrotu w Polsce, można złożyć wniosek do ministra zdrowia i sprowadzić go z zagranicy w ramach importu docelowego; strona opisuje procedurę ogólnie i nie wymienia stanozololu). gov.pl, Sprowadź leki z zagranicy. Dostęp: 02.10.2026.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
