Najlepsza witamina A to taka, której porcja pasuje do rzeczywistej potrzeby i nie jest dużą dawką: wartości referencyjne EFSA dla populacji to 650 µg dziennie dla kobiet i 750 µg dla mężczyzn [1] (służą planowaniu podaży w populacji, a nie wyliczaniu dawki suplementu), a górny limit gotowej witaminy A ze wszystkich źródeł razem to 3000 µg dziennie [2]. W naszym porównaniu etykiet według jawnych zasad z sekcji 1 trzy produkty odpowiadają różnym potrzebom: Świat Supli Multivitamina Complex uzupełnia kilka witamin naraz (800 µg witaminy A jako octan retinylu, czyli 100 procent referencyjnej wartości spożycia, RWS, w 2 kapsułkach), Avitale Witamina A+E QualiE łączy witaminy A i E i pozwala dobrać porcję od 160 do 800 µg witaminy A, w tym przyjąć mniej niż 800 µg, a Aura Herbals Witamina A w kroplach to sama witamina A (800 µg w postaci palmitynianu retinylu w 5 kroplach). Osoby palące nie powinny brać suplementów z beta-karotenem [2], a w ciąży nie przyjmuj tranu ani suplementów zawierających gotową witaminę A, czyli retinol lub estry retinylu [3]; zgodnie z kartami wszystkich trzech produktów z porównania nie stosuje się ich w ciąży, a ewentualny niedobór w ciąży leczy lekarz, dobierając preparat i dawkę do tego okresu. Jeśli po ocenie diety ustalono potrzebę suplementacji witaminy A i szukasz połączenia A+E, spośród porównanych produktów nasze kryteria spełnia Avitale Witamina A+E QualiE (24,90 zł, od 160 do 800 µg witaminy A i od 4,8 do 24 mg witaminy E, porcję można zmniejszyć); gdy przy tej samej potrzebie wolisz uzupełnić dietę w kilka witamin naraz, wybierz Świat Supli Multivitamina Complex (24,99 zł).
Wszystkie preparaty z witaminą A, beta-karotenem i połączenia A+E znajdziesz w kategorii witamina A w sklepie Świat Supli.
Spis treści
Polecamy: witamina A z porównania
1. Witamina A: jaka jest najlepsza według etykiet? Porównanie 3 produktów
Porównujemy liczby z etykiet produktów dostępnych w sklepie. Produkty porównujemy i opisujemy według czterech zasad, stosowanych po kolei do wszystkich produktów:
- Zasada 1, porcja dzienna: do porównania wchodzą tylko produkty, których porcja dzienna według producenta daje najwyżej 100 procent RWS witaminy A, czyli 800 µg ekwiwalentu retinolu [4]; dla beta-karotenu liczymy ekwiwalent z etykiety albo z przelicznika 6 µg beta-karotenu na 1 µg retinolu [2]. Suplement ma uzupełniać dietę, a nie przekraczać zapotrzebowania; dla beta-karotenu z suplementów EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) nie ustaliła górnego limitu ani bezpiecznego poziomu i zaleca ograniczać go do pokrycia zapotrzebowania na witaminę A [2].
- Zasada 2, wstępny filtr składu: odrzucamy produkty, których sama porcja dzienna według producenta przekracza górny tolerowany poziom spożycia EFSA dla dorosłych dla któregokolwiek składnika, nie tylko dla witaminy A [5]. Porcja poniżej limitu nie potwierdza bezpieczeństwa łącznego spożycia: limity dotyczą sumy z dietą i innymi preparatami, więc każdą dawkę z etykiety dolicz do tego, co już jesz i przyjmujesz. Sprawdzamy tylko składniki, dla których EFSA ustaliła limit; dla części składników (np. witamina C) limitu nie ma [5]. Limit kwasu foliowego (1000 µg) dotyczy kwasu foliowego z suplementów i żywności wzbogacanej, a nie folianów z całej diety [5].
- Zasada 3, kryterium redakcyjne: wśród produktów spełniających zasady 1 i 2 jako pierwsze opisujemy produkty marki sklepu Świat Supli. To nasza decyzja handlowa, a nie wynik badań.
- Zasada 4, cena: w obrębie tej samej grupy jako pierwszy opisujemy produkt z niższą ceną za dzień, a produkt, dla którego karta nie podaje liczby porcji w butelce i nie liczymy ceny za dzień, opisujemy dalej.
Spośród sprawdzonych i wymienionych w tym artykule produktów z witaminą A zasady 1 i 2 spełniają trzy; porównujemy je w tabeli, a skład i porcje pochodzą z kart produktów w sklepie (odczyt 2.11.2026) [6]. To porównanie trzech opcji do różnych potrzeb, a nie ranking: numery w tabeli oznaczają tylko kolejność omawiania wynikającą z zasad 3 i 4 (marka sklepu, cena za dzień), a nie ocenę jakości. Porównanie nie obejmuje wszystkich produktów z witaminą A dostępnych na rynku.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Kolejność omawiania wg zasad 1-4 | Produkt | Forma | Porcja dzienna wg producenta | Witamina A w porcji dziennej | % RWS witaminy A | Dodatki | Na ile dni | Cena za dzień |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kaps. | kapsułki | 2 kapsułki | 800 µg (octan retinylu) | 100% | inne witaminy i składniki mineralne, m.in. B6 6 mg, cynk 15 mg, żelazo 5 mg | 45 | 0,56 zł |
| 2 | Avitale Witamina A+E QualiE, 30 ml | olej z pompką | 1-5 pompek | 160-800 µg (palmitynian retinylu) | 20-100% | witamina E 4,8-24 mg | 120 (przy 5 pompkach) | 0,21 zł |
| 3 | Aura Herbals Witamina A w kroplach z oliwą | krople w oliwie | 5 kropli | 800 µg (palmitynian retinylu) | 100% | brak | brak potwierdzonej liczby porcji | nie podajemy |
Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 8.11.2026. Cena za dzień to cena opakowania podzielona przez liczbę dni stosowania, wynikającą z liczby porcji w opakowaniu i porcji dziennej z etykiety (Avitale przy pełnej porcji 5 pompek).
Poza porównaniem zostały wymienione niżej produkty, których porcja dzienna przekracza 100 procent RWS albo górny limit innego składnika. Według kart [7] Świat Supli Multivitamina Dla Kobiet (29,99 zł, cena w sklepie z odczytu 8.11.2026) ma 800 µg witaminy A, ale w 2 kapsułkach także 18 mg witaminy B6, czyli więcej niż górny limit 12 mg dziennie dla dorosłych [5]. NOW Foods Vit A 25 000 IU (29,99 zł) ma w kapsułce 7500 µg witaminy A według karty, 2,5 raza więcej niż górny limit [2], a NOW Foods Vitamin A 10 000 IU (23,59 zł) około 3000 µg. Sprawdzony w tym przeglądzie produkt z samym beta-karotenem [7] nie mieści się w 100 procent RWS: Pharmovit Beta-karoten Complex (25,49 zł) ma 7 mg beta-karotenu (około 1170 µg ekwiwalentu retinolu, 146 procent RWS według przelicznika 1:6).
2. Jaka forma witaminy A jest najlepsza: retinol czy beta-karoten?
Nie ma jednej najlepszej formy; wybór zależy od diety i od tego, czy palisz. Estry retinylu (octan, palmitynian) mają przewidywalną dawkę gotowej witaminy A, a beta-karoten z żywności jest źródłem prowitaminy A, ale suplementów z beta-karotenem powinni unikać palacze [2]. Gotowa witamina A, czyli retinol i jego związki, jest w produktach zwierzęcych: serze, jajach, tłustych rybach, mleku, jogurcie i wątróbce. Beta-karoten to barwnik roślinny, który organizm przekształca w witaminę A; dużo jest go w szpinaku, marchwi, batatach, czerwonej papryce, mango, papai i morelach [8]. Obie postaci przelicza się na ekwiwalent retinolu: 6 µg beta-karotenu odpowiada 1 µg retinolu [2].
2.1. Octan i palmitynian retinylu: gotowa witamina A w suplementach
W suplementach gotowa witamina A to zwykle octan albo palmitynian retinylu; wszystkie trzy produkty z porównania zawierają jedną z tych postaci, bez beta-karotenu. Ich zaletą jest przewidywalna ilość: 800 µg na etykiecie to 800 µg ekwiwalentu retinolu. Do tej postaci odnosi się górny limit 3000 µg dziennie, liczony łącznie z jedzeniem, a podstawą tego limitu jest działanie uszkadzające płód [2], stąd ostrożność w ciąży.
2.2. Beta-karoten: dla kogo, a kto powinien go unikać?
Beta-karoten z diety nie wiąże się ze szkodliwymi skutkami [2]. Inaczej jest z dużymi dawkami z suplementów u palaczy. W fińskim badaniu ATBC 29 133 palących mężczyzn w wieku 50-69 lat przydzielono losowo do 4 grup: 50 mg alfa-tokoferolu (witaminy E), 20 mg beta-karotenu, obu składników albo placebo dziennie, na 5-8 lat; u otrzymujących beta-karoten rak płuca występował o 18 procent częściej niż u nieotrzymujących go (95-procentowy przedział ufności, CI, pokazujący niepewność oszacowania: od 3 do 36 procent) [9]. W badaniu CARET 18 314 palaczy, byłych palaczy i pracowników narażonych na azbest dostawało 30 mg beta-karotenu i 25 000 j.m. (jednostek międzynarodowych) palmitynianu retinylu dziennie albo placebo; ryzyko względne raka płuca wyniosło 1,28 (95% CI 1,04-1,57), a badanie przerwano 21 miesięcy przed planem [10]. Metaanaliza 8 badań z 167 141 uczestnikami dała dla raka płuca ryzyko względne 1,16 (95% CI 1,06-1,26) [11].
EFSA zaleca palaczom unikanie suplementów z beta-karotenem [2], a amerykański zespół ekspertów ds. profilaktyki USPSTF (US Preventive Services Task Force) odradza beta-karoten w celu zapobiegania chorobom serca i nowotworom [12]. Z ostrożności odradzamy suplementy z beta-karotenem także byłym palaczom: to nasza decyzja redakcyjna, a nie zalecenie EFSA ani dowód dla każdego suplementu z beta-karotenem, bo badanie CARET obejmowało palaczy, byłych palaczy i osoby narażone na azbest i oceniało wysokie dawki połączenia 30 mg beta-karotenu z 25 000 j.m. retinolu [10]. Jeśli palisz albo paliłeś i dieta nie pokrywa zapotrzebowania, sprawdzaj w składzie, czy suplement nie zawiera beta-karotenu. Nadmiar beta-karotenu może zabarwić skórę na żółtawo, bez zażółcenia białek oczu; to nie jest zatrucie witaminą A [13].
2.3. Retinol, retinal i retinoidy w kremach i lekach to coś innego
Retinol i retinal w kremach działają na skórę miejscowo, więc ich właściwości nie przenoszą się na kapsułki ani krople. Retinoidy przyjmowane doustnie, stosowane np. w ciężkim trądziku, to leki na receptę, z którymi suplementy z witaminą A mogą źle się łączyć; bez decyzji lekarza ich nie łącz [14].
3. Ile witaminy A dziennie? Zapotrzebowanie, RWS i górny limit
EFSA podaje zalecane spożycie dla dorosłych: 750 µg ekwiwalentu retinolu dziennie dla mężczyzn i 650 µg dla kobiet, w ciąży 700 µg, a w okresie karmienia piersią 1300 µg [1]. RWS na etykietach w UE wynosi dla witaminy A 800 µg [4]. Organizm magazynuje witaminę A, więc nie trzeba jej dostarczać codziennie, a urozmaicona dieta zwykle pokrywa zapotrzebowanie [8].
Górny tolerowany poziom spożycia (UL) gotowej witaminy A to 3000 µg dziennie dla dorosłych, także w ciąży, w okresie karmienia i po menopauzie. To poziom długotrwałego spożycia ze wszystkich źródeł razem, przy którym w populacji nie oczekuje się szkodliwych skutków, a nie dawka do celowania [2]. Brytyjska publiczna służba zdrowia NHS radzi ostrożniej: z dietą i suplementami razem nie więcej niż 1500 µg dziennie, zwłaszcza u kobiet po menopauzie i starszych mężczyzn, bo większe spożycie przez wiele lat może zwiększać ryzyko złamań [8]. EFSA w 2024 r. oceniła, że nowsze dane nie potwierdzają związku spożycia do 3000 µg z gorszym stanem kości [2]; NHS kieruje swoją ostrożniejszą granicę zwłaszcza do kobiet po menopauzie i starszych mężczyzn, więc jeśli należysz do tej grupy, trzymaj się granicy NHS [8].
Najwięcej gotowej witaminy A dostarcza wątróbka. EFSA radzi jeść wątróbkę, podroby i produkty z nich raz w miesiącu lub rzadziej [2], a NHS, by przy wątróbce jedzonej co tydzień nie brać żadnych suplementów z witaminą A, także tranu [8]. Witamina A jest też w wielu multiwitaminach, więc przed kupnem drugiego produktu zsumuj ją ze wszystkich etykiet.
4. Kiedy warto rozważyć suplement z witaminą A?
Suplement można rozważyć po ocenie całej diety i łącznej podaży witaminy A (jedzenie, multiwitaminy, tran), a nie na podstawie samej listy produktów, które jesz; przy podejrzeniu niedoboru albo zaburzeniach wchłaniania tłuszczów potrzebna jest konsultacja i diagnostyka [15]. Porcja do 100 procent RWS jest zbliżona do dziennego zapotrzebowania, ale razem z jedzeniem i innymi preparatami trzeba ją zsumować; górny limit to granica łącznego spożycia, a nie dawka zalecana [2]. Witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, zdrowej skóry i prawidłowego stanu błon śluzowych, w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i w prawidłowym metabolizmie żelaza; warunek tych oświadczeń UE to produkt będący co najmniej źródłem witaminy A [16]; opisane porcje trzech produktów ten warunek spełniają.
Niedobór może wynikać z małego spożycia, ale też z zaburzeń wchłaniania tłuszczów i chorób wątroby, m.in. przy celiakii, mukowiscydozie, niewydolności trzustki i przewlekłej biegunce. Wczesnym objawem jest gorsze widzenie po zmroku, później mogą dołączyć suchość oczu, sucha łuszcząca się skóra i infekcje dróg oddechowych [15]. Takie objawy wymagają lekarza: rozpoznanie opiera się na badaniu oczu i stężeniu retinolu we krwi, a długie przyjmowanie dużych dawek na własną rękę grozi zatruciem [15].
Witamina A nie leczy chorób oczu ani zmęczenia wzroku przy komputerze; dopuszczone oświadczenie mówi o utrzymaniu prawidłowego widzenia [16]. Co pokazały badania z luteiną i witaminami na oczy, opisujemy w tekście o tym, czy luteina i witaminy pomagają przy jaskrze.
5. Najlepsze suplementy z witaminą A według etykiet: porównanie 3 produktów
Opisujemy produkty w kolejności z sekcji 1; porównujemy etykiety, a nie skuteczność, bo wyniki badań jednej postaci witaminy A nie przenoszą się na konkretny produkt. Przed włączeniem suplementu porozmawiaj z lekarzem, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ją albo karmisz piersią, przyjmujesz leki na stałe, chorujesz przewlekle albo dobierasz produkt dla nastolatka.
5.1. Świat Supli Multivitamina Complex: kilka witamin w jednym produkcie
Zasady 1-3: 800 µg witaminy A jako octan retinylu (100 procent RWS) i marka sklepu. Pozostałe składniki porcji, dla których EFSA ustaliła górny poziom spożycia (UL), są poniżej limitu [5]: witamina B6 6 mg (UL 12 mg), cynk 15 mg (25 mg łącznie z dietą), kwas foliowy 200 µg (1000 µg; limit dotyczy kwasu foliowego z suplementów i żywności wzbogacanej, nie folianów z całej diety), witamina E 30 mg (300 mg), witamina D3 12 µg (100 µg), selen 80 µg (255 µg), miedź 0,6 mg (5 mg), jod 22,5 µg (600 µg), wapń 150 mg (2500 mg), magnez 65 mg (250 mg, limit dla magnezu z suplementów), nikotynamid 35 mg (900 mg). Dawki z porcji są niższe od tych UL, ale bezpieczeństwo zależy od sumy ze wszystkich źródeł (dieta, inne suplementy, żywność wzbogacana), a nie od samego składu porcji. Pasuje temu, kto chce jednym preparatem uzupełniać dietę także w inne witaminy i składniki mineralne.
Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą jednym produktem uzupełniać dietę w witaminę A i inne witaminy oraz składniki mineralne. Witamina A jest tu w postaci octanu retinylu, bez beta-karotenu.
W 2 kapsułkach według karty produktu: 800 µg witaminy A w postaci octanu retinylu (100 procent referencyjnej wartości spożycia, RWS), a także m.in. witaminy C, D3, E i z grupy B, 6 mg witaminy B6, 200 µg kwasu foliowego, 15 mg cynku, 5 mg żelaza i 80 µg selenu (skład z karty produktu w sklepie Świat Supli, odczyt 2.11.2026 [6]). Witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, zdrowej skóry i prawidłowego stanu błon śluzowych oraz w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [16].
Skład: mieszanka witamin i składników mineralnych, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej. Producent nie deklaruje alergenów w składzie; według producenta może zawierać mleko łącznie z laktozą, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, zboża zawierające gluten, jaja, skorupiaki i ryby.
Producent zaleca 2 kapsułki dziennie; opakowanie wystarcza na 45 dni. Nie łącz go z innymi multiwitaminami ani preparatami z witaminą A, cynkiem lub żelazem bez sprawdzenia składu i zsumuj witaminę A z diety, zwłaszcza z wątróbki [8]. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci i nie przekraczaj zalecanej porcji.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
5.2. Avitale Witamina A+E QualiE: A i E z regulowaną porcją
Palmitynian retinylu do 800 µg, 24 mg witaminy E przy limicie 300 mg [5] i cena 0,21 zł za dzień przy pełnej porcji; za marką sklepu według zasady 3. Pompka daje 160 µg, więc łatwo wziąć mniej niż 100 procent RWS, gdy dieta dostarcza część witaminy A.
Avitale Witamina A+E QualiE, 30 ml
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą połączenia witaminy A z witaminą E i wolą sami regulować porcję, np. przyjmować mniej niż 100 procent RWS, gdy dieta dostarcza część witaminy A.
W 1 pompce według karty produktu: 160 µg witaminy A w postaci palmitynianu retinylu (20 procent RWS) i 4,8 mg witaminy E; w 5 pompkach, czyli najwyższej porcji dziennej: 800 µg witaminy A (100 procent RWS) i 24 mg witaminy E. Witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, zdrowej skóry i prawidłowego stanu błon śluzowych oraz w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [16]. Witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym [16].
Skład: oliwa z oliwek extra virgin, olej arachidowy, palmitynian retinylu, naturalna witamina E (D-alfa-tokoferol). Zawiera olej arachidowy, czyli olej z orzeszków ziemnych, więc nie jest dla osób uczulonych na orzeszki ziemne.
Producent zaleca 1-5 pompek dziennie w trakcie posiłku, rozpuszczonych w łyżce oleju albo innego płynu; butelka to 600 pompek, czyli 120 dni przy pełnej porcji. Nie łącz go z innymi produktami z witaminą A ani z tranem i zsumuj witaminę A z diety, zwłaszcza z wątróbki [8]. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci i nie przekraczaj zalecanej porcji.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
5.3. Aura Herbals Witamina A w kroplach: sama witamina A
Sama witamina A: 800 µg witaminy A w postaci palmitynianu retinylu w 5 kroplach. Spełnia zasady 1 i 2 jak Avitale, ale karta nie podaje liczby porcji w butelce, dlatego ceny za dzień nie podajemy i według zasady 4 produkt stoi niżej.
Aura Herbals Witamina A w kroplach z oliwą
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą uzupełniać dietę w samą witaminę A, bez innych witamin, i wolą krople od kapsułek.
W 5 kroplach według karty produktu: 800 µg witaminy A w postaci palmitynianu retinylu (100 procent RWS). Witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, zdrowej skóry i prawidłowego stanu błon śluzowych oraz w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [16].
Skład: oliwa z oliwek, przeciwutleniacz ekstrakt z rozmarynu, palmitynian retinylu. Producent nie deklaruje alergenów.
Producent zaleca 5 kropli dziennie; karta nie podaje liczby porcji w butelce, dlatego ceny za dzień nie podajemy. Nie łącz go z innymi produktami z witaminą A ani z tranem i zsumuj witaminę A z diety, zwłaszcza z wątróbki [8]. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci i nie przekraczaj zalecanej porcji.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Jak wybrać? Jeśli po ocenie diety ustalono potrzebę suplementacji witaminy A, produkt dobierasz już tylko do formy: gdy chcesz uzupełniać dietę w kilka witamin naraz, wybierz Świat Supli Multivitamina Complex; gdy szukasz witaminy A z witaminą E i chcesz regulować porcję, wybierz Avitale Witamina A+E QualiE; gdy potrzebujesz samej witaminy A, wybierz Aura Herbals Witamina A w kroplach. Jeśli przyjmujesz już multiwitaminę albo tran lub jesz wątróbkę co tydzień, nie dokładaj kolejnego produktu z witaminą A [8].
Witamina A z porównania w sklepie Świat Supli
Produkty opisane w porównaniu, do uzupełnienia diety u dorosłych.
6. Witamina A+E: jaka najlepsza i jak wybrać połączenie A z E?
Spośród porównanych preparatów A+E wybieramy taki, który w porcji dziennej daje najwyżej 800 µg witaminy A, czyli 100 procent referencyjnej wartości spożycia [4], podaje na etykiecie ilość obu witamin i pozwala dobrać porcję do diety; to nasz jawny wybór redakcyjny, a nie wymóg przepisów. Z porównanych preparatów spełnia to Avitale Witamina A+E QualiE: 1 pompka to 160 µg witaminy A w postaci palmitynianu retinylu i 4,8 mg witaminy E, a 5 pompek, czyli najwyższa porcja dzienna według producenta, to 800 µg witaminy A i 24 mg witaminy E. Po cenie w sklepie z odczytu 8.11.2026 butelka 30 ml kosztuje 24,90 zł, czyli 0,21 zł za dzień przy 5 pompkach i 0,03 zł za 100 µg witaminy A.
Te kryteria wynikają z limitów. Górny tolerowany poziom spożycia (UL) gotowej witaminy A to 3000 µg dziennie dla dorosłych, także w ciąży, w okresie karmienia i po menopauzie; to poziom długotrwałego spożycia ze wszystkich źródeł razem, a nie dawka do celowania [2]. Witamina E ma szerszy margines: górny limit dla dorosłych to 300 mg dziennie [5], więc 24 mg z pełnej porcji Avitale, czyli 200 procent RWS (RWS witaminy E to 12 mg [4]), mieści się w nim z zapasem. W porównywanych porcjach witamina A jest bliżej swojego UL (800 µg przy UL 3000 µg) niż witamina E (24-30 mg przy UL 300 mg), ale nie przesądza to samodzielnie o bezpieczeństwie produktu: liczą się też cały skład, suma spożycia, leki, ciąża i alergie.
6.1. Witamina A+E: porównanie produktów z obiema witaminami
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Witamina A w porcji dziennej | Witamina E w porcji dziennej | % RWS (A / E) | Forma i porcja | Cena (odczyt 8.11.2026) | Koszt 100 µg witaminy A |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Avitale Witamina A+E QualiE, 30 ml (p8071) | 160-800 µg (1-5 pompek), palmitynian retinylu | 4,8-24 mg (naturalna D-alfa-tokoferol) | 20-100% / 40-200% | olej z pompką, 1-5 pompek w trakcie posiłku | 24,90 zł (600 pompek) | 0,03 zł (5 pompek, 0,21 zł za dzień) |
| Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kaps. (p13412) | 800 µg (2 kapsułki), octan retinylu | 30 mg (2 kapsułki), octan DL-alfa-tokoferylu | 100% / 250% | 2 kapsułki dziennie, 45 dni | 24,99 zł | 0,07 zł (0,56 zł za dzień) |
Koszt 100 µg witaminy A liczymy tak: cena opakowania dzielona przez liczbę dni z najwyższej porcji, a wynik przez 8, bo 800 µg to osiem razy 100 µg. Przykład dla Avitale: 24,90 zł : 120 dni = 0,21 zł za dzień, a 0,21 zł : 8 = 0,03 zł. Przy mniejszej porcji koszt dnia spada proporcjonalnie, a koszt 100 µg witaminy A zostaje ten sam. Ceny to ceny w sklepie z odczytu 8.11.2026. Ilość witaminy E w Multivitaminie Complex pochodzi z karty produktu [6]. Aura Herbals Witamina A w kroplach (17,99 zł) nie zawiera witaminy E, więc porównujemy ją tylko w sekcji 5 jako preparat z samą witaminą A.
6.2. Witamina A+E: którą wybrać?
Poniższe wskazówki dotyczą wyboru formy, gdy po ocenie diety ustalono już potrzebę suplementacji witaminy A.
- Jeśli chcesz sam ustawić ilość witaminy A i E, wybierz Avitale Witamina A+E QualiE: porcja od 1 do 5 pompek pozwala wziąć mniej niż 100 procent RWS, gdy dieta dostarcza część witaminy A.
- Jeśli chcesz szerzej uzupełnić dietę w witaminy i składniki mineralne, wybierz Świat Supli Multivitamina Complex: 2 kapsułki dają 800 µg witaminy A i 30 mg witaminy E razem z innymi składnikami, więc osobnej witaminy A nie dokładaj. Różnicę między multiwitaminą a pojedynczymi witaminami opisujemy w tekście multiwitamina czy pojedyncze witaminy.
- Jeśli potrzebujesz samej witaminy A, bez E, ten zestaw nie ma preparatu A+E dla Ciebie: krople Aura Herbals Witamina A opisujemy w sekcji 5.
- Jeśli masz alergię na orzeszki ziemne, nie wybieraj Avitale: według karty zawiera olej arachidowy.
6.3. Kiedy brać witaminę A+E i jak długo ją stosować?
Producent Avitale zaleca 1-5 pompek dziennie w trakcie posiłku, rozpuszczonych w łyżce oleju albo innego płynu. Świat Supli Multivitamina Complex ma według producenta porcję 2 kapsułek dziennie. Jednego terminu stosowania nie ma: organizm magazynuje witaminę A, więc nie trzeba jej dostarczać codziennie [8]. O sensie suplementu decyduje ocena diety, czynników ryzyka i ewentualnej diagnostyki, a nie porównanie z wartościami referencyjnymi EFSA: 650 µg dziennie dla kobiet i 750 µg dla mężczyzn to wartości dla populacji, a nie indywidualny cel do uzupełnienia suplementem [1]. Brytyjska publiczna służba zdrowia NHS radzi, by z dietą i suplementami razem nie przekraczać 1500 µg witaminy A dziennie, bo większe spożycie przez wiele lat może zwiększać ryzyko złamań [8]. Jeśli bierzesz witaminę A z powodu rozpoznanego niedoboru, dawkę i czas leczenia ustala lekarz [15].
6.4. Witamina A+E: lek czy suplement diety?
Na etykiecie sprawdź, czy produkt jest suplementem diety, czy lekiem; lek stosuj według ulotki i zaleceń lekarza. Produkty z porównania są suplementami diety i nie leczą chorób. Dopuszczone oświadczenia mówią, że witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia i zdrowej skóry, a witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym [16]. Przy gorszym widzeniu po zmroku, suchości oczu albo długo utrzymujących się zmianach skóry idź do lekarza [15].
6.5. Witamina A+E w ciąży i dla kogo nie jest
NHS zaleca, by w ciąży nie przyjmować tranu ani suplementów zawierających witaminę A (retinol), bo nadmiar witaminy A może szkodzić rozwojowi dziecka [3]. Karty Avitale Witamina A+E QualiE, Świat Supli Multivitamina Complex i Aura Herbals Witamina A mają ostrzeżenie, że produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza. Podczas leczenia doustnymi retinoidami nie przyjmuj suplementów z witaminą A bez decyzji lekarza [14]. Więcej o ciąży i karmieniu piersią znajdziesz w kolejnej sekcji.
7. Witamina A w ciąży i podczas karmienia piersią
NHS zaleca, by w ciąży nie przyjmować tranu ani suplementów zawierających witaminę A (retinol) i nie jeść wątróbki, bo nadmiar witaminy A może szkodzić rozwojowi dziecka [3]; EFSA radzi, by produktów z wątroby nie jadły także kobiety planujące ciążę [2]. W obserwacyjnym badaniu 22 748 ciężarnych wady z tkanek grzebienia nerwowego czaszki występowały 4,8 razy częściej (95% CI 2,2-10,5) u dzieci kobiet przyjmujących z suplementów ponad 10 000 j.m. gotowej witaminy A dziennie niż przy spożyciu do 5000 j.m., głównie przy spożyciu przed 7. tygodniem ciąży [17]. Badanie obserwacyjne nie dowodzi przyczyny, ale to działanie na płód EFSA przyjęła za podstawę górnego limitu [2].
Produktów z porównania w ciąży nie stosuj, zgodnie z ich kartami. Jeśli planujesz ciążę, przed wyborem multiwitaminy sprawdź w składzie witaminę A i ustal z lekarzem preparat na ten okres. Jeśli w ciąży przyjmowałaś suplement z witaminą A, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i powiedz, jaki produkt i w jakiej ilości. Przy karmieniu piersią zapotrzebowanie wynosi 1300 µg dziennie [1], ale o suplemencie zdecyduj z lekarzem, zgodnie z ostrzeżeniami na kartach.
8. Bezpieczeństwo: interakcje, nadmiar i kiedy do lekarza
Nadmiar łatwo osiągnąć, dublując źródła: witaminę A zawiera wiele multiwitamin, dużo jest jej w tranie i wątróbce [8]. Przed połączeniem produktów sprawdź skład każdego z nich i listę suplementów, których nie warto łączyć. Podczas leczenia doustnymi retinoidami nie przyjmuj suplementów z witaminą A bez decyzji lekarza [14]; przy innych lekach przyjmowanych na stałe pokaż etykietę farmaceucie.
Przewlekły nadmiar gotowej witaminy A po dużych dawkach przyjmowanych miesiącami może dawać suchą szorstką skórę, pękające usta, suche oczy, wypadanie włosów i brwi, a później silny ból głowy i osłabienie. Jeśli takie objawy pojawią się podczas suplementacji, odstaw produkt i skontaktuj się z lekarzem; po odstawieniu objawy zwykle ustępują [13]. Przy gorszym widzeniu po zmroku albo suchości oczu idź do lekarza zamiast leczyć się suplementem [15].
Ostre zatrucie u dziecka po przypadkowym połknięciu dużej ilości witaminy A może dawać senność, drażliwość, ból brzucha, nudności i wymioty [13]. Jeśli dziecko połknęło kilka kapsułek albo dużo kropli, nawet bez objawów, od razu skontaktuj się z lekarzem i miej przy sobie opakowanie. Jeśli dziecko lub niemowlę nie reaguje na głos i dotyk albo trudno mu oddychać, od razu zadzwoń pod 112, najlepiej na głośniku, i postępuj według wskazówek dyspozytora: gdy oddycha prawidłowo, ułóż je w pozycji bocznej i stale sprawdzaj oddech, a gdy nie oddycha prawidłowo, dyspozytor poprowadzi Cię przez resuscytację dostosowaną do wieku (u niemowląt technika jest inna niż u starszych dzieci) [18]. Po połknięciu suplementu nie wywołuj wymiotów, bo dziecko może się zakrztusić, i nie podawaj mu nic do jedzenia ani picia; pokaż lekarzowi opakowanie [19].
9. Najczęstsze pytania o witaminę A
9.1. Czy można przedawkować witaminę A z suplementów?
Tak. Górny limit gotowej witaminy A dla dorosłych to 3000 µg dziennie ze wszystkich źródeł razem [2], a NHS radzi nie przekraczać 1500 µg z diety i suplementów [8]. Produkt z 7500 µg w kapsułce sam przekracza limit 2,5 raza, dlatego nie ma go w porównaniu.
9.2. Co jest najlepszym źródłem witaminy A w jedzeniu?
Gotową witaminę A dostarczają ser, jaja, tłuste ryby (np. łosoś, sardynki, śledź, makrela), mleko, jogurt i wątróbka, a beta-karoten szpinak, marchew, bataty, czerwona papryka oraz owoce: mango, papaja i morele [8]. Wątróbkę EFSA radzi jeść raz w miesiącu lub rzadziej [2].
9.3. Czy witaminę A można brać codziennie?
Codzienne stosowanie można rozważyć przy rzeczywistej potrzebie, czyli gdy ocena diety i czynników ryzyka (w razie potrzeby z diagnostyką) wskazuje na potrzebę suplementu, z uwzględnieniem jedzenia, innych preparatów z witaminą A, przyjmowanych leków i przeciwwskazań (ciąża, choroby wątroby). Wartości referencyjne EFSA dla dorosłych to 650 µg dziennie dla kobiet i 750 µg dla mężczyzn (wartości dla populacji, nie dawka suplementu) [1], a górny limit 3000 µg to granica łącznego spożycia ze wszystkich źródeł, a nie dawka zalecana [2]. Organizm magazynuje witaminę A, więc nie trzeba jej dostarczać każdego dnia [8]. Kiedy przerwy mają sens, wyjaśniamy w tekście o przerwach w suplementacji witamin.
9.4. Z czym nie wolno łączyć witaminy A?
Nie łącz kilku produktów zawierających witaminę A (multiwitamina, tran, osobna witamina A) bez sprawdzenia i zsumowania jej ilości z diety; przy lekach, w ciąży lub przy chorobach wątroby skonsultuj połączenie z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli co tydzień jesz wątróbkę, nie bierz suplementów z witaminą A [8]; podczas leczenia doustnymi retinoidami nie bierz ich bez zgody lekarza [14]. Palacze nie powinni brać suplementów z beta-karotenem [2]. Producent Avitale zaleca przyjmowanie w trakcie posiłku, a przy pozostałych produktach trzymaj się instrukcji z etykiety; pory innych suplementów zebraliśmy w tekście kiedy brać suplementy.
9.5. Czy suplement z witaminą A poprawia wygląd skóry?
Dopuszczone oświadczenie mówi, że witamina A pomaga zachować zdrową skórę [16], a nie że poprawia jej wygląd czy wygładza zmarszczki. Sucha, łuszcząca się skóra bywa objawem niedoboru [15], ale ma też wiele innych przyczyn. Kremy z retinolem działają miejscowo.
9.6. Kiedy można spodziewać się efektów suplementacji witaminą A?
Jeśli dieta pokrywa zapotrzebowanie, suplementacja witaminą A nie jest potrzebna [8]. Przy rozpoznanym niedoborze lekarz ustala dawkę i czas leczenia, a poprawę ocenia po objawach ocznych i stężeniu retinolu we krwi [15].
9.7. Witamina A+E: jaka najlepsza?
Jeśli po ocenie diety ustalono potrzebę suplementacji witaminy A i zależy Ci na połączeniu A+E z możliwością przyjęcia mniej niż 800 µg witaminy A, spośród porównanych produktów wybór redakcyjny spełnia Avitale Witamina A+E QualiE, które w pełnej porcji daje też 24 mg witaminy E, czyli 200 procent RWS (RWS witaminy E to 12 mg [4]); butelka 30 ml kosztuje 24,90 zł (odczyt 8.11.2026), czyli 0,21 zł za dzień przy 5 pompkach. Witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym [16], ale USPSTF nie zaleca jej w celu zapobiegania chorobom serca i nowotworom [12]. Świat Supli Multivitamina Complex jest wariantem A+E z innymi składnikami: według karty 2 kapsułki dziennie dają 800 µg witaminy A i 30 mg witaminy E razem z witaminami z grupy B i składnikami mineralnymi, więc osobnej witaminy A nie dokładaj. Kryteria wyboru, tabelę z ilością witaminy A i E oraz kosztem 100 µg witaminy A opisujemy w sekcji o witaminie A+E.
10. Podsumowanie
- Wartości referencyjne EFSA dla dorosłych to 650 µg witaminy A dziennie dla kobiet i 750 µg dla mężczyzn (cel planowania podaży w populacji, nie dawka suplementu) [1]; górny limit gotowej witaminy A ze wszystkich źródeł to 3000 µg [2], a NHS radzi nie przekraczać 1500 µg [8].
- Porównanie według jawnych zasad (porcja do 100 procent RWS witaminy A, żaden składnik porcji sam nie przekracza limitu EFSA, bez oceny sumy ze wszystkich źródeł, kryterium redakcyjne marki sklepu, cena): Świat Supli Multivitamina Complex (kilka witamin naraz), Avitale Witamina A+E QualiE (A i E z regulowaną porcją), Aura Herbals Witamina A w kroplach (sama witamina A); to porównanie trzech opcji, nie ranking.
- Witamina A+E: z porównanych produktów nasze kryteria spełnia Avitale Witamina A+E QualiE (160-800 µg witaminy A i 4,8-24 mg witaminy E, 24,90 zł); górny limit witaminy E to 300 mg dziennie [5], a witaminy A 3000 µg [2].
- Palacze nie powinni brać suplementów z beta-karotenem [2]; byłym palaczom odradzamy je z ostrożności. Produkty z porównania nie zawierają beta-karotenu.
- W ciąży nie przyjmuj tranu ani suplementów zawierających gotową witaminę A, czyli retinol lub estry retinylu, i nie jedz wątróbki [3]. Produktów z porównania nie stosuje się w ciąży zgodnie z ich kartami; ewentualny niedobór w ciąży leczy lekarz preparatem i dawką dobranymi do tego okresu.
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Aktualizacja 9.11.2026: ceny i dane kart produktów ze sklepu.
11. Źródła
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), 2015, Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin A, EFSA Journal 13(3):4028 (zalecane spożycie dla populacji, PRI: 750 µg ekwiwalentu retinolu dziennie dla mężczyzn, 650 µg dla kobiet, 700 µg w ciąży i 1300 µg w okresie karmienia piersią): doi.org
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D. i wsp., 2024, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for preformed vitamin A and β-carotene, EFSA Journal 22(6):e8814 (górny tolerowany poziom spożycia gotowej witaminy A, czyli retinolu i estrów retinylu, utrzymany na 3000 µg ekwiwalentu retinolu dziennie dla dorosłych, także kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży, karmiących i po menopauzie; skutkiem krytycznym jest działanie uszkadzające płód; dla beta-karotenu nie ustalono górnego poziomu, palacze powinni unikać suplementów z beta-karotenem, a stosowanie beta-karotenu z suplementów w populacji ogólnej należy ograniczyć do pokrycia zapotrzebowania na witaminę A; wzrost ryzyka raka płuca u nałogowych palaczy przy dawkach 20 mg dziennie i wyższych; beta-karoten z diety nie wiąże się ze szkodliwymi skutkami; przelicznik 1 µg ekwiwalentu retinolu = 6 µg beta-karotenu; dane po 2002 r. nie potwierdzają związku spożycia gotowej witaminy A do 3000 µg dziennie z gorszym stanem kości; aby nie przekraczać górnego poziomu, wątróbkę, podroby i produkty z nich jeść raz w miesiącu lub rzadziej, a kobiety planujące ciążę i w ciąży nie powinny jeść produktów z wątroby): doi.org
- NHS, Vitamins, supplements and nutrition in pregnancy, przegląd 2.02.2026 (w ciąży nie przyjmuj tranu ani suplementów zawierających witaminę A, nazywaną też retinolem, bo jej nadmiar może szkodzić rozwojowi dziecka; unikaj też produktów bogatych w witaminę A, takich jak wątróbka; zawsze sprawdzaj etykietę): nhs.uk
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, załącznik XIII (referencyjne wartości spożycia, RWS, dla dorosłych: witamina A 800 µg, witamina E 12 mg; znacząca ilość witaminy to co najmniej 15 procent RWS): eur-lex.europa.eu
- EFSA, 2025, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food and the EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, wersja 11, sierpień 2025 (górne tolerowane poziomy spożycia dla dorosłych ze wszystkich źródeł: witamina B6 12 mg, witamina D 100 µg, witamina E 300 mg, cynk 25 mg, selen 255 µg, kwas foliowy z suplementów i żywności wzbogacanej 1000 µg, nikotynamid 900 mg, miedź 5 mg, jod 600 µg, wapń 2500 mg, magnez z suplementów i żywności wzbogacanej 250 mg; witamina C, B1, B2, B12, biotyna i kwas pantotenowy bez ustalonego poziomu): efsa.europa.eu
- Karty trzech produktów z porównania w sklepie Świat Supli, odczyt 2.11.2026 (dane deklarowane przez producenta; karta nie jest badaniem etykiety): (a) Świat Supli Multivitamina Complex: witamina A jako octan retinylu, 800 µg w porcji dziennej (2 kapsułki), pozostałe witaminy i składniki mineralne w porcji, zalecenie 2 kapsułek dziennie, alergeny i ostrzeżenie dla kobiet w ciąży; (b) Avitale Witamina A+E QualiE: palmitynian retinylu, 160 µg witaminy A i 4,8 mg witaminy E w pompce, zalecenie 1-5 pompek dziennie, 600 pompek w butelce 30 ml, olej arachidowy w składzie i ostrzeżenie dla kobiet w ciąży; (c) Aura Herbals Witamina A w kroplach: palmitynian retinylu, 800 µg witaminy A w 5 kroplach, skład (oliwa z oliwek, ekstrakt z rozmarynu), brak deklaracji alergenów i ostrzeżenie dla kobiet w ciąży; karta nie podaje liczby porcji w butelce.
- Karty produktów wykluczonych z porównania w sklepie Świat Supli (skład i porcje według producenta; wartości z tych kart podajemy w sekcji 1): Świat Supli Multivitamina Dla Kobiet, NOW Foods Vit A 25 000 IU, NOW Foods Vitamin A 10 000 IU, Pharmovit Beta-karoten Complex.
- NHS, Vitamins and minerals: Vitamin A, ostatni przegląd 3.08.2020 (witamina A wspiera układ odpornościowy, widzenie przy słabym świetle i zdrową skórę; źródła retinolu: ser, jaja, tłuste ryby, mleko, jogurt, wątróbka i pasztet; źródła beta-karotenu: szpinak, marchew, bataty, czerwona papryka, mango, papaja, morele; dorośli 19-64 lata potrzebują 700 µg dziennie (mężczyźni) i 600 µg (kobiety), co powinna zapewnić dieta, a nadwyżka jest magazynowana, więc nie trzeba jej dostarczać codziennie; średnio ponad 1,5 mg dziennie przez wiele lat może zwiększać ryzyko złamań w starszym wieku; przy suplementach łącznie z dietą nie więcej niż 1,5 mg dziennie; wątróbka częściej niż raz w tygodniu może dawać za dużo witaminy A, a jedząc ją co tydzień nie bierz suplementów z witaminą A, także tranu; kobiety po menopauzie i starsi mężczyźni nie powinni przekraczać 1,5 mg dziennie z diety i suplementów): nhs.uk
- The Alpha-Tocopherol, Beta Carotene Cancer Prevention Study Group, 1994, The effect of vitamin E and beta carotene on the incidence of lung cancer and other cancers in male smokers, New England Journal of Medicine 330(15):1029-1035 (badanie z losowym przydziałem do 4 grup w układzie czynnikowym: alfa-tokoferol 50 mg, beta-karoten 20 mg, oba składniki albo placebo dziennie; 29 133 palących mężczyzn w wieku 50-69 lat w Finlandii, obserwacja 5-8 lat; u mężczyzn otrzymujących beta-karoten zachorowania na raka płuca występowały o 18 procent częściej niż u nieotrzymujących go, 95% CI od 3 do 36 procent; alfa-tokoferol nie zmniejszył zachorowań na raka płuca): doi.org
- Omenn GS i wsp., 1996, Effects of a combination of beta carotene and vitamin A on lung cancer and cardiovascular disease, New England Journal of Medicine 334(18):1150-1155 (CARET: 18 314 palaczy, byłych palaczy i osób narażonych na azbest; 30 mg beta-karotenu i 25 000 j.m. retinolu jako palmitynianu retinylu dziennie, średnio 4 lata; ryzyko względne raka płuca 1,28, 95% CI 1,04-1,57; zgonów ogółem 1,17; badanie przerwano 21 miesięcy przed planem): doi.org
- Kordiak J, Bielec F, Jabłoński S, Pastuszak-Lewandoska D, 2022, Role of Beta-Carotene in Lung Cancer Primary Chemoprevention: A Systematic Review with Meta-Analysis and Meta-Regression, Nutrients 14(7):1361 (8 badań, 167 141 uczestników; rak płuca: ryzyko względne 1,16, 95% CI 1,06-1,26; u palaczy i pracowników narażonych na azbest 1,21, 95% CI 1,08-1,35): doi.org
- US Preventive Services Task Force, Mangione C.M. i wsp., 2022, Vitamin, Mineral, and Multivitamin Supplementation to Prevent Cardiovascular Disease and Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement, JAMA 327(23):2326-2333 (populacja: dorośli niebędący w ciąży; z umiarkowaną pewnością szkody suplementacji beta-karotenu przewyższają korzyści w zapobieganiu chorobom serca i nowotworom; zalecenie przeciw stosowaniu beta-karotenu i witaminy E w tym celu; dla multiwitamin dowody niewystarczające do oceny): doi.org
- Johnson L.E., MSD Manual Professional Version, Vitamin A Toxicity, pełny przegląd czerwiec 2026 (ostre zatrucie u dzieci zwykle po przypadkowym połknięciu bardzo dużej dawki: senność, drażliwość, ból brzucha, nudności, wymioty, później łuszczenie skóry; przewlekłe zatrucie po dużych dawkach przez miesiące: szorstkie włosy, wypadanie brwi, sucha szorstka skóra, suche oczy, pękające usta, później silny ból głowy, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego i osłabienie; nadmiar beta-karotenu daje karotenemię, czyli żółtawe zabarwienie skóry bez zażółcenia białek oczu, a nie zatrucie witaminą A; leczenie: odstawienie witaminy A, zwykle z pełnym powrotem do zdrowia, ale wady wrodzone po ekspozycji w ciąży są nieodwracalne): msdmanuals.com
- NHS, Taking isotretinoin capsules with other medicines and herbal supplements (z izotretynoiną, doustnym lekiem z grupy retinoidów stosowanym w ciężkim trądziku, mogą źle się łączyć m.in. suplementy witaminy A i suplementy, które ją zawierają, oraz inne leki na trądzik; to nie jest pełna lista; o wszystkich suplementach powiedz lekarzowi albo farmaceucie): nhs.uk
- Johnson L.E., MSD Manual Professional Version, Vitamin A Deficiency, pełny przegląd czerwiec 2026 (niedobór wynika z małego spożycia, zaburzeń wchłaniania tłuszczów albo chorób wątroby, np. przy celiakii, mukowiscydozie, niewydolności trzustki, marskości wątroby, po operacji omijającej dwunastnicę, przy przewlekłej biegunce i niedrożności dróg żółciowych; wczesny objaw: gorsze przystosowanie oczu do ciemności, które może prowadzić do ślepoty zmierzchowej; dalej wysychanie spojówek i rogówki, sucha łuszcząca się skóra, infekcje dróg oddechowych; rozpoznanie na podstawie objawów ocznych i niskiego stężenia retinolu we krwi; długie podawanie dużych dawek grozi zatruciem): msdmanuals.com
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności (witamina A pomaga w prawidłowym metabolizmie żelaza, w utrzymaniu prawidłowego stanu błon śluzowych, w utrzymaniu zdrowej skóry, w utrzymaniu prawidłowego widzenia, w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i odgrywa rolę w procesie specjalizacji komórek; witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym; warunek dla każdego z tych oświadczeń: żywność jest co najmniej źródłem danej witaminy): eur-lex.europa.eu
- Rothman K.J., Moore L.L., Singer M.R. i wsp., 1995, Teratogenicity of high vitamin A intake, New England Journal of Medicine 333(21):1369-1373 (badanie obserwacyjne, prospektywne: 22 748 kobiet w ciąży w USA, dane o diecie i suplementach z I trymestru; wady z tkanek grzebienia nerwowego czaszki u dzieci kobiet przyjmujących z suplementów ponad 10 000 j.m. gotowej witaminy A dziennie występowały 4,8 razy częściej niż u dzieci kobiet przyjmujących do 5000 j.m., 95% CI 2,2-10,5; wzrost skupiał się przy dużym spożyciu przed 7. tygodniem ciąży; autorzy szacują, że wadę przypisywaną suplementowi miało około 1 na 57 dzieci kobiet z tej grupy): doi.org
- Resuscitation Council UK, 2025, Paediatric basic life support guidelines (część wytycznych Paediatric Life Support, publikacja 27.10.2025: sprawdź bezpieczeństwo i reakcję dziecka na głos i dotyk; gdy nie reaguje, natychmiast zadzwoń po pogotowie, najlepiej na głośniku, i postępuj według wskazówek dyspozytora; gdy oddycha prawidłowo, utrzymuj drożność dróg oddechowych, ułóż w pozycji bocznej i stale sprawdzaj oddech; gdy nie oddycha prawidłowo, 5 oddechów ratowniczych, potem uciśnięcia klatki piersiowej, a osoba nieprzeszkolona wykonuje resuscytację według poleceń dyspozytora; u niemowląt poniżej 1. roku życia inne ułożenie głowy, oddechy przez usta i nos oraz inna technika uciśnięć; AED w trybie pediatrycznym u dzieci poniżej 25 kg, jeśli jest dostępny): resus.org.uk
- NHS, Poisoning (po podejrzeniu połknięcia szkodliwej substancji: nie wywołuj wymiotów, bo osoba może się zakrztusić i przestać oddychać; nie podawaj jedzenia ani picia; zadzwoń po pogotowie lub na numer alarmowy, gdy osoba straciła przytomność, przestała oddychać lub ma drgawki; zabierz opakowanie lub substancję dla lekarzy): nhs.uk
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
