Jaskrę leczy się kroplami, laserem albo operacją, które obniżają ciśnienie w oku; żaden suplement ich nie zastępuje, a według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Jaskry (EGS) z 2025 r. nie ma dowodów, by suplementy diety miały miejsce w leczeniu jaskry [1]. Luteina i zeaksantyna mają dowody głównie w zwyrodnieniu plamki związanym z wiekiem (AMD), a nie w jaskrze [2]; ginkgo biloba (miłorząb) w przeglądzie badań z 2025 r. nie różnił się od grup kontrolnych [3]; nikotynamid (witamina B3) daje wstępne sygnały poprawy czynności siatkówki, ale dowody nie wystarczają, by go zalecać [4]. Jeśli chcesz zadbać o oczy od strony diety, wybieraj składniki, dla których UE dopuściła oświadczenie, że pomagają w utrzymaniu prawidłowego widzenia: witaminę A, witaminę B2 i cynk [5]. Nagły silny ból oka z zamglonym widzeniem, kolorowymi obwódkami wokół świateł i nudnościami to stan nagły: dzwoń pod 112 albo jedź na SOR [6].
Aktualizacja 13.10.2026: nowy tekst: suplementacja przy jaskrze – leczenie według wytycznych, co wiadomo o luteinie, miłorzębie i nikotynamidzie, objawy alarmowe, nowe źródła i zdjęcia.
Polecamy: witaminy na oczy jako uzupełnienie diety
Spis treści
1. Jaskra: co to za choroba i jakie daje objawy?
Jaskra to choroba, w której uszkadza się nerw wzrokowy, czyli nerw łączący oko z mózgiem. Najczęściej dotyczy dorosłych po 50. roku życia i bez rozpoznania oraz leczenia może prowadzić do utraty wzroku [6]. Zwykle obejmuje oba oczy, choć w jednym bywa bardziej zaawansowana [6].
1.1. Objawy początkowe jaskry: dlaczego łatwo ją przeoczyć?
Najczęstsza postać jaskry przez lata nie daje objawów i większość osób nie wie, że ją ma; zwykle wykrywa się ją podczas rutynowego badania wzroku [6]. Dlatego NHS zaleca badanie wzroku co najmniej co 2 lata, a częściej osobom, których rodzic, brat lub siostra mają jaskrę [6]. Rzadziej jaskra rozwija się nagle i wtedy daje silne objawy opisane w sekcji 8 [1].
1.2. Przyczyny jaskry i kto jest w grupie ryzyka?
Jaskrę zwykle wywołuje wzrost ciśnienia w oku, gdy płyn wewnątrz oka nie odpływa prawidłowo; czasem nerw ulega uszkodzeniu mimo ciśnienia w granicach normy, co nazywa się jaskrą normalnego ciśnienia [6]. Ryzyko rośnie po 50. roku życia, przy jaskrze w rodzinie, krótkowzroczności, dalekowzroczności i cukrzycy [6]. Wytyczne EGS wymieniają też wyższe ciśnienie w oku, pochodzenie inne niż białe, zwłaszcza afrykańskie, i zespół pseudoeksfoliacji [1].
2. Leczenie jaskry: krople, laser i operacja, a gdzie suplementy?
Jaskry nie da się wyleczyć, ale leczenie może spowolnić uszkodzenie nerwu i zatrzymać pogarszanie się wzroku [6]. Stosuje się krople, które zmniejszają ilość płynu w oku lub ułatwiają jego odpływ, zabiegi laserowe i różne rodzaje operacji [6]. W badaniu LiGHT z udziałem 718 osób z jaskrą otwartego kąta lub nadciśnieniem ocznym laser (selektywna trabekuloplastyka) jako pierwsze leczenie dał podobną jakość życia jak krople, a po 3 latach 74,2 procent osób po laserze nie potrzebowało kropli, by utrzymać docelowe ciśnienie [7]. Rodzaj leczenia dobiera okulista, a wizyt kontrolnych nie należy opuszczać [6].
Gdzie w tym są suplementy? Wytyczne EGS z 2025 r. mówią wprost: obecnie nie ma dowodów, że suplementacja diety ma miejsce w leczeniu jaskry, i za mało dowodów, by zalecać środki chroniące nerw wzrokowy (neuroprotekcyjne); nie wolno na nich polegać zamiast leczenia obniżającego ciśnienie [1]. Przegląd 33 badań interwencyjnych ocenił dowody na suplementy jako dodatek do leczenia jaskry jako nierozstrzygające [8].
Suplement może za to uzupełnić dietę w składniki ważne dla wzroku u każdej osoby, także z jaskrą. Produkty z witaminami i luteiną zebraliśmy w kategorii suplementy na oczy i wzrok w sklepie Świat Supli; to uzupełnienie diety, a nie leczenie jaskry. Które z nich mają sens, opisujemy w sekcji 6.
3. Luteina i zeaksantyna przy jaskrze: co pokazały badania?
Luteina i zeaksantyna to barwniki roślinne (karotenoidy), które gromadzą się w plamce żółtej siatkówki. Najbardziej znane badanie, AREDS2, objęło 4203 osoby w wieku 50-85 lat zagrożone zaawansowanym AMD, a nie jaskrą. Uczestnicy przez około 5 lat przyjmowali 10 mg luteiny i 2 mg zeaksantyny, kwasy omega-3, oba dodatki albo placebo, oprócz preparatu witaminowo-mineralnego AREDS. W głównej analizie luteina z zeaksantyną nie zmniejszyła istotnie statystycznie postępu do zaawansowanego AMD w porównaniu z placebo (współczynnik ryzyka HR 0,90, czyli szacunek ryzyka w grupie suplementu względem placebo) [2]. Wyników z AMD nie można przenosić na jaskrę, bo to inna choroba.
U osób z jaskrą luteinę badano w europejskim badaniu z placebo: 62 osoby z jaskrą otwartego kąta, z czego 42 przez 18 miesięcy przyjmowały 10 mg luteiny, 2 mg zeaksantyny i 10 mg mezo-zeaksantyny, a 20 placebo. Gęstość barwnika w plamce wzrosła tylko w grupie suplementu, a po 18 miesiącach poprawiła się wrażliwość na kontrast o zmierzchu przy olśnieniu; innych zmian w budowie i czynności oka nie zaobserwowano [9]. Badanie nie oceniało, czy jaskra postępuje wolniej, więc nie wiadomo, czy luteina zmienia przebieg choroby.
Przegląd z 2025 r. podsumowuje, że luteina i inne karotenoidy, a także flawonoidy oraz witaminy z grupy B mają przy jaskrze uzasadnienie biologiczne, ale ograniczone poparcie w długich badaniach populacyjnych [10]. Dla luteiny i zeaksantyny UE nie dopuściła oświadczeń zdrowotnych o wzroku [5]. Jeśli lubisz preparaty z luteiną, wybieraj takie, które zawierają też cynk lub witaminę B2, bo te składniki mają potwierdzone oświadczenie o widzeniu (sekcja 6).
4. Ginkgo biloba (miłorząb) i zioła na jaskrę: czy pomagają?
Miłorząb badano głównie w jaskrze normalnego ciśnienia. W badaniu krzyżowym z 2003 r. 27 osób przyjmowało 40 mg wyciągu z miłorzębu 3 razy dziennie przez 4 tygodnie i placebo przez 4 tygodnie, w losowej kolejności; po miłorzębie wskaźnik ubytku pola widzenia poprawił się względem stanu wyjściowego, ale streszczenie podaje porównanie ze stanem wyjściowym, a nie różnicę względem placebo [11]. W badaniu z 2014 r. 35 osób z nowo rozpoznaną jaskrą normalnego ciśnienia przyjmowało ten sam schemat i placebo; 28 ukończyło badanie, a zmiany pola widzenia i wrażliwości na kontrast nie różniły się między miłorzębem a placebo [12].
Przegląd systematyczny z 2025 r. (8 badań, 428 osób z jaskrą i zdrowych ochotników, mediana obserwacji 3,7 miesiąca) nie wykazał różnicy między wyciągiem z miłorzębu a grupami kontrolnymi w ciśnieniu w oku ani we wskaźnikach pola widzenia; autorzy uznali dowody za niewystarczające, a krótka obserwacja nie pozwala wykluczyć efektu [3]. Wytyczne EGS odnotowują, że część lekarzy stosuje miłorząb, ale trzeba go unikać u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe [1].
Bezpieczeństwo: wyciąg z liści zwykle jest dobrze tolerowany, ale może powodować zawroty i bóle głowy oraz dolegliwości żołądkowe, zwiększa ryzyko krwawienia przy warfarynie i innych lekach przeciwkrzepliwych i może być niebezpieczny w ciąży [13]. Jeśli przyjmujesz leki rozrzedzające krew, w tym kwas acetylosalicylowy, nie zaczynaj miłorzębu bez rozmowy z lekarzem; więcej o połączeniach piszemy we wpisie jakich suplementów nie łączyć, a o samym miłorzębie w tekście czy miłorząb japoński działa na pamięć i szumy uszne. Z tych powodów nie polecamy miłorzębu jako suplementu na jaskrę. O innych ziołach na jaskrę wytyczne mówią, że nie ma dowodów na rolę metod alternatywnych w jej leczeniu [1].
5. Nikotynamid (witamina B3) i cytykolina: nowe badania przy jaskrze
Nikotynamid to forma witaminy B3. W badaniu krzyżowym z 2020 r. 57 osób z leczoną jaskrą przyjmowało, oprócz swoich kropli, nikotynamid (1,5 g dziennie przez 6 tygodni, potem 3 g dziennie przez 6 tygodni) albo placebo. Czynność wewnętrznych warstw siatkówki, mierzona elektroretinografią, poprawiła się ponad zmienność pomiaru u 23 procent osób po nikotynamidzie i 9 procent po placebo [14]. W badaniu z 2022 r. 42 osoby z leczoną jaskrą otwartego kąta przydzielono losowo do nikotynamidu z pirogronianem albo placebo; przeanalizowano 32 osoby (21 i 11) po medianie 2,2 miesiąca. Liczba punktów pola widzenia z poprawą była większa niż przy placebo (mediana 15 wobec 7), ale ogólny wskaźnik ubytku pola widzenia nie różnił się istotnie [15].
Dwa przeglądy z 2026 r. oceniają te wyniki ostrożnie. Pierwszy (3 badania, 152 osoby) nie znalazł istotnej poprawy ogólnego wskaźnika pola widzenia, a pewność dowodów ocenił jako niską [16]. Drugi (8 badań u ludzi) uznał, że dowody nie wystarczają, by potwierdzić trwałą ochronę nerwu ani zalecać rutynowo dużych dawek nikotynamidu [4]. Trwa badanie fazy III, w którym osoby z jaskrą przez 20 miesięcy przyjmują 3 g nikotynamidu i 1 g pirogronianu wapnia dziennie albo placebo, nadal stosując leczenie obniżające ciśnienie, a obserwacja trwa 21 miesięcy [17].
To duże dawki stosowane w badaniach klinicznych, a nie suplementu na co dzień, więc nie traktuj ich jako schematu. Wytyczne EGS przypominają o ryzyku toksyczności dla wątroby przy dużych dawkach [1], a przegląd bezpieczeństwa każe traktować nikotynamid powyżej 3 g dziennie jak lek o potencjale toksycznym i odradza stosowanie go bez nadzoru [18]. Witamina B3 w zwykłych multiwitaminach i kompleksach B to kilkanaście lub kilkadziesiąt miligramów, czyli dawki niezwiązane z badaniami przy jaskrze.
Cytykolina to związek, który w 4 krajach Europy jest zarejestrowany w postaci roztworu doustnego jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego; jedno badanie wskazało pewną poprawę jakości życia, ale nie oceniało pola widzenia [1]. W 3-letnim badaniu z placebo 80 osób z jaskrą postępującą mimo leczenia stosowało krople z cytykoliną: centralne pole widzenia pogarszało się wolniej niż przy placebo, a w szerszym badaniu pola widzenia różnica nie była istotna [19]. Przegląd 10 badań (424 osoby) nie wykazał istotnych różnic między cytykoliną a grupami kontrolnymi [20]. Doustną cytykolinę i nikotynamid sprawdzają duże badania kliniczne [1], więc decyzję o nich zostaw okuliście.
6. Witaminy na oczy przy jaskrze: co ma sens i jak wybrać?
Skoro żaden suplement nie leczy jaskry, celem może być tylko uzupełnienie diety. UE dopuściła oświadczenie, że w utrzymaniu prawidłowego widzenia pomagają witamina A, witamina B2 (ryboflawina) i cynk, jeśli produkt jest co najmniej ich źródłem, a DHA przyczynia się do tego przy spożyciu 250 mg dziennie [5]. W badaniach obserwacyjnych większe spożycie witaminy A z dietą wiązało się z mniejszym ryzykiem jaskry otwartego kąta, ale stężenia witamin we krwi nie miały wyraźnego związku z chorobą [21]; to związek, a nie dowód, że tabletka chroni przed jaskrą.
Omega-3 w połączonej analizie 2 badań obniżyły ciśnienie w oku u 105 dorosłych bez jaskry (13,6 wobec 14,2 mmHg po 3 miesiącach przy około 1000 mg EPA i 500 mg DHA dziennie) [22], ale nie badano osób z jaskrą, a przegląd z 2025 r. ocenia wpływ tłuszczów wielonienasyconych na jaskrę jako niespójny [10]. Koenzym Q10, resweratrol i magnez, opisywane czasem przy jaskrze, również nie mają dowodów, które zmieniałyby zalecenia wytycznych [1]. Witamina C wiązała się z mniejszym ryzykiem jaskry tylko w części analiz obserwacyjnych [21].
Poniżej produkty, które spełniają warunek oświadczenia UE o widzeniu. Dane pochodzą z kart produktów odczytanych 13.10.2026; wyników badań z AMD ani jaskry nie przenosimy na konkretne produkty.
Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą jednym produktem uzupełnić dietę w witaminy i minerały, w tym w składniki ważne dla wzroku. Nie leczy jaskry i nie zastępuje kropli.
W 2 kapsułkach według karty produktu: 800 µg witaminy A w postaci octanu retinylu (100 procent referencyjnej wartości spożycia, RWS), 20 mg witaminy B2 i 15 mg cynku, a także m.in. witaminy C, D3, E, pozostałe witaminy z grupy B, 5 mg żelaza i selen. Witamina A, ryboflawina i cynk pomagają w utrzymaniu prawidłowego widzenia [5].
Skład: mieszanka witamin i składników mineralnych, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej. Producent nie deklaruje alergenów w składzie; według producenta może zawierać mleko łącznie z laktozą, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, zboża zawierające gluten, jaja, skorupiaki i ryby.
Producent zaleca 2 kapsułki dziennie; opakowanie wystarcza na 45 dni. Nie łącz go z innymi preparatami z witaminą A, cynkiem lub żelazem bez sprawdzenia składu. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci i nie przekraczaj zalecanej porcji.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Activlab NutroZin Pharma, 60 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą przyjmować luteinę i zeaksantynę razem z cynkiem w jednej kapsułce dziennie i nie mają alergii na ryby, gluten, soję ani mleko.
W 1 kapsułce według karty produktu: 10 mg luteiny i 2 mg zeaksantyny (tyle, ile w badaniu AREDS2 dotyczącym AMD [2]), 10 mg cynku (100 procent RWS), witaminy C, E i D3, selen, miedź oraz 330 mg oleju rybiego z 132 mg EPA i 66 mg DHA. Cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia [5]. Dla luteiny i zeaksantyny UE nie dopuściła oświadczeń zdrowotnych [5].
Skład: olej rybi, kapsułka z żelatyny i glicerolu, witamina C, wyciąg z aksamitki z luteiną i zeaksantyną, witamina E, tlenek cynku, selenometionina, glukonian miedzi, wyciąg z pestek winogron, witamina D3. Zawiera rybę (olej rybi), więc nie jest dla osób z alergią na ryby; według producenta może zawierać pochodne zbóż zawierających gluten, soi i mleka.
Producent zaleca 1 kapsułkę dziennie. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci i nie przekraczaj zalecanej porcji.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą luteiny z cynkiem i witaminą B2 w jednej kapsułce, bez oleju rybiego.
W 1 kapsułce według karty produktu: 24 mg luteiny, 2 mg zeaksantyny, 10 mg cynku, 1,4 mg witaminy B2 (100 procent RWS), witamina C, selen, mangan, tauryna, lizyna i bioflawonoidy cytrusowe. Cynk i ryboflawina pomagają w utrzymaniu prawidłowego widzenia [5]. Dla luteiny i zeaksantyny UE nie dopuściła oświadczeń zdrowotnych [5].
Skład: tauryna, L-lizyna, luteina, bioflawonoidy cytrusowe, witamina C, wyciąg z kwiatów róży stulistnej, cynk, mangan, zeaksantyna, witamina B2, selen. Producent nie deklaruje alergenów; według producenta nie stosuj go przy uczuleniu na którykolwiek składnik.
Producent zaleca dorosłym 1 kapsułkę dziennie, popitą obficie wodą, rano lub wieczorem; opakowanie wystarcza na 30 dni. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci i nie przekraczaj zalecanej porcji.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Dla kogo: dla dorosłych, którym w diecie brakuje witamin z grupy B i którzy nie potrzebują dodatkowych minerałów.
W 1 kapsułce według karty produktu: osiem witamin z grupy B, każda w ilości 100 procent RWS, w tym 1,4 mg witaminy B2 i 16 mg witaminy B3 (niacyny). Ryboflawina pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia [5]. Ilość witaminy B3 nie ma związku z dawkami nikotynamidu z badań przy jaskrze, które wynosiły 1500-3000 mg dziennie [14].
Skład: witaminy z grupy B, maltodekstryna, kapsułka z żelatyny wołowej, woda. Producent nie deklaruje alergenów pokarmowych.
Producent zaleca 1 kapsułkę dziennie, popitą dużą ilością wody, najlepiej rano do posiłku; opakowanie wystarcza na 90 dni. Przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci i nie przekraczaj zalecanej porcji.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Jak wybrać?
- Jeśli chcesz jednym produktem uzupełnić dietę w witaminę A, B2 i cynk oraz pozostałe witaminy i minerały, wybierz Świat Supli Multivitamina Complex.
- Jeśli zależy Ci na luteinie i zeaksantynie w ilościach jak w badaniu AREDS2 oraz na cynku w jednej kapsułce i jesz ryby, wybierz Activlab NutroZin Pharma.
- Jeśli chcesz luteiny z cynkiem i witaminą B2 bez oleju rybiego, wybierz Galenos MediLuteina.
- Jeśli w diecie brakuje Ci głównie witamin z grupy B, a nie potrzebujesz minerałów, wybierz Promaker B-Complex.
Nie łącz multiwitaminy z drugim preparatem z cynkiem albo witaminą A bez sprawdzenia, ile łącznie dostarczają z dietą. Lekarzowi i okuliście powiedz o każdym suplemencie, a kropli przepisanych na jaskrę nie zastępuj żadnym z nich [1].
7. Co jeść przy jaskrze i co może ją pogarszać?
Najlepiej udokumentowany związek dotyczy zielonych warzyw liściastych. W obserwacji ponad 100 tysięcy dorosłych w USA osoby z najwyższym spożyciem azotanów z dietą (około 240 mg dziennie) miały o 21 procent mniejsze ryzyko jaskry pierwotnej otwartego kąta niż osoby z najniższym (około 80 mg), a zielone warzywa liściaste odpowiadały za ponad połowę różnic w spożyciu azotanów [23]. Przegląd z 2025 r. określa ten związek jako spójny [10]. Na talerzu to na przykład szpinak, sałata, jarmuż czy rukola.
Kawa: w badaniu przekrojowym ponad 120 tysięcy dorosłych z Wielkiej Brytanii zwykłe spożycie kofeiny nie wiązało się z jaskrą. U osób z najsilniejszą genetyczną skłonnością do wysokiego ciśnienia w oku spożycie co najmniej 321 mg kofeiny dziennie wiązało się jednak z 3,9 raza częstszą jaskrą w porównaniu z osobami o najmniejszej skłonności niepijącymi kofeiny [24]. Jeśli masz jaskrę w rodzinie, ilość kawy omów z okulistą. Według tego samego przeglądu regularny wysiłek tlenowy i dobry sen mogą sprzyjać zdrowiu nerwu wzrokowego, a palenie i alkohol idą w parze z gorszą dietą, choć to głównie wyniki badań obserwacyjnych [10].
Wytyczne EGS zaznaczają, że stan wiedzy nie pozwala na silne zalecenia dotyczące stylu życia przy jaskrze [1]. Regularne badania pomagają wcześnie wykryć jaskrę i rozpocząć leczenie ograniczające ryzyko utraty wzroku [6]. Dieta i ruch nie zastępują badań ani leczenia.
Witaminy na oczy w sklepie Świat Supli
Produkty opisane w sekcji 6, do uzupełnienia diety u dorosłych.
8. Kiedy pilnie do lekarza? Objawy ostrej jaskry
Zadzwoń pod 112 albo jedź na szpitalny oddział ratunkowy (SOR), jeśli nagle pojawią się: silny ból oka, zaczerwienienie oka, tkliwość wokół oczu, kolorowe obwódki wokół jasnych świateł, zamglone widzenie, nudności lub wymioty albo ból głowy [6]. To może być ostre zamknięcie kąta przesączania, stan nagły, w którym opóźnienie leczenia grozi szybką utratą wzroku, a napad zwykle nie mija sam [1].
- Nie prowadź samochodu: poproś kogoś o zawiezienie albo wezwij karetkę pod 112 [6].
- Zabierz ze sobą przyjmowane leki albo ich listę [6], bo wiele napadów wywołują leki [1].
- Nie czekaj, aż objawy miną, i nie lecz ich suplementami ani kroplami bez recepty.
Podobne objawy mogą dawać także zapalenie błony naczyniowej oka i uraz oka [6], dlatego ocenę zostaw lekarzowi. Jeśli objawy nie są nagłe, ale masz jakiekolwiek wątpliwości co do wzroku, umów się do okulisty [6].
Leki, które mogą wywołać ostre zamknięcie kąta: wytyczne EGS wymieniają m.in. leki rozszerzające oskrzela podawane w nebulizacji, leki przeciwdepresyjne z grup SSRI i trójpierścieniowych, leki zwiotczające mięśnie i nielegalne środki pobudzające; po tych lekach zamknięcie kąta dotyczy zwykle oczu z wąskim kątem przesączania [1]. Jeśli okulista stwierdził u Ciebie wąski kąt, mów o tym każdemu lekarzowi, który przepisuje nowy lek.
Topiramat i sulfonamidy działają inaczej: powodują gromadzenie się płynu w tylnej części oka, które przesuwa struktury oka do przodu [1], więc mogą wywołać zamknięcie kąta także bez wcześniej rozpoznanego wąskiego kąta. Nagły ból oka lub pogorszenie widzenia po rozpoczęciu takiego leku wymaga pilnej pomocy jak wyżej: 112 albo SOR.
9. Najczęstsze pytania o suplementy przy jaskrze
9.1. Czy suplementy mogą zastąpić krople na jaskrę?
Nie. Leczenie jaskry polega na obniżaniu ciśnienia w oku kroplami, laserem lub operacją, a wytyczne EGS stwierdzają, że nie ma dowodów, by suplementacja diety miała miejsce w leczeniu jaskry [1].
9.2. Czy są krople na jaskrę bez recepty?
Nie ma kropli bez recepty, które zastąpią leczenie jaskry: krople przeciwjaskrowe obniżają ciśnienie w oku i dobiera je okulista razem z planem kontroli [6]. Krople nawilżające nie zastępują tego leczenia; jeśli masz jaskrę, przed użyciem jakichkolwiek nowych kropli zapytaj okulistę lub farmaceutę.
9.3. Czy jaskra może się cofnąć?
Nie ma leczenia, które wyleczy jaskrę, ale leczenie może spowolnić uszkodzenie nerwu i zatrzymać pogarszanie się wzroku [6]. Im wcześniej jaskra zostanie rozpoznana i leczona, tym mniej może zmienić widzenie [6].
9.4. Ile luteiny dziennie przy jaskrze?
Nie ustalono dawki luteiny przy jaskrze. W badaniu AREDS2 u osób z ryzykiem AMD podawano 10 mg luteiny i 2 mg zeaksantyny dziennie [2], a w badaniu u osób z jaskrą 10 mg luteiny, 2 mg zeaksantyny i 10 mg mezo-zeaksantyny bez oceny postępu choroby [9]. Stosuj porcję z etykiety produktu.
9.5. Czy ginkgo biloba wchodzi w interakcje z lekami?
Tak, może zwiększać ryzyko krwawienia przy lekach przeciwkrzepliwych, np. warfarynie [13], dlatego wytyczne EGS zalecają unikać go u osób, które je przyjmują [1]. Przy lekach rozrzedzających krew, w tym kwasie acetylosalicylowym, zapytaj lekarza przed użyciem miłorzębu.
9.6. Czy jaskra normalnego ciśnienia reaguje inaczej na suplementy?
Przy jaskrze normalnego ciśnienia badano głównie miłorząb, z rozbieżnymi wynikami: jedno małe badanie opisało poprawę pola widzenia względem stanu wyjściowego [11], a drugie, porównujące z placebo, nie wykazało różnicy [12]. Wytyczne EGS nie zalecają środków neuroprotekcyjnych przy żadnej postaci jaskry [1]; leczenie ustala okulista.
9.7. Co jeść przy jaskrze?
Jedz codziennie zielone warzywa liściaste, bo w dużej obserwacji wiązały się z mniejszym ryzykiem jaskry [23]. Dieta bogata w warzywa dostarcza też witaminy A i C, których większe spożycie wiązało się z mniejszym ryzykiem w części badań obserwacyjnych [21].
10. Podsumowanie
- Jaskrę leczy się kroplami, laserem lub operacją obniżającymi ciśnienie w oku; suplementy diety według wytycznych EGS nie mają miejsca w leczeniu jaskry [1].
- Luteina i zeaksantyna mają dowody głównie w AMD, nie w jaskrze [2]; miłorząb nie wykazał przewagi nad grupami kontrolnymi w przeglądzie z 2025 r. [3].
- Nikotynamid i cytykolina pozostają przedmiotem badań; nie potwierdzono ich skuteczności w długotrwałym hamowaniu jaskry [4] [20]. Dużych dawek nikotynamidu nie stosuj samodzielnie [18].
- Jako uzupełnienie diety wybieraj witaminę A, B2 i cynk, które pomagają w utrzymaniu prawidłowego widzenia [5]; najprościej w multiwitaminie albo preparacie z luteiną i cynkiem.
- Nagły ból oka z zamglonym widzeniem, obwódkami wokół świateł i nudnościami: dzwoń pod 112 albo jedź na SOR [6].
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza okulisty ani farmaceuty.
11. Źródła
- European Glaucoma Society, 2025, Terminology and guidelines for glaucoma, 6th Edition, British Journal of Ophthalmology 109(Suppl 1) (pytanie Q9: brak dowodów, by akupunktura, kannabinoidy lub metody alternatywne miały rolę w leczeniu jaskry, za mało dowodów, by zalecać leki neuroprotekcyjne, cytykolina i nikotynamid doustnie są badane w dużych badaniach klinicznych; rozdział II.3.6: brak dowodów, by suplementacja diety miała miejsce w leczeniu jaskry; II.3.7: czynniki stylu życia (palenie, kofeina, alkohol, żywienie, ruch) wiązano z jaskrą, ale stan wiedzy nie pozwala na silne zalecenia; II.3.9: nie polegać na neuroprotekcji zamiast obniżania ciśnienia w oku, cytykolina w roztworze doustnym zarejestrowana w 4 krajach europejskich jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, jedno badanie wykazało pewien korzystny wpływ na jakość życia bez oceny pola widzenia; nikotynamid obiecujący we wczesnych badaniach, ostrożność ze względu na toksyczność dla wątroby w dużych dawkach; miłorzębu unikać u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe; ostre zamknięcie kąta to stan nagły: ból oka i czołowy ból głowy, pogorszenie i zamglenie widzenia, kolorowe obwódki wokół świateł, nudności i wymioty, zaczerwienienie oka, zwykle nie ustępuje samo; wiele napadów wywołują leki, m.in. rozszerzające oskrzela w nebulizacji, przeciwdepresyjne z grup SSRI i trójpierścieniowych, leki zwiotczające mięśnie, nielegalne stymulanty, zwykle w oczach z predyspozycją anatomiczną; topiramat i sulfonamidy wywołują zamknięcie kąta innym mechanizmem, przez wysięk w tylnej części oka przesuwający struktury do przodu; leczenie jaskry: krople, laser, operacja; dostęp 13.10.2026): doi.org
- Age-Related Eye Disease Study 2 Research Group, 2013, Lutein + zeaxanthin and omega-3 fatty acids for age-related macular degeneration: the AREDS2 randomized clinical trial, JAMA 309(19):2005-2015, erratum JAMA 310(2):208 (4203 osoby w wieku 50-85 lat z ryzykiem zaawansowanego zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem, AMD; 10 mg luteiny i 2 mg zeaksantyny, DHA z EPA, oba albo placebo, dodane do preparatu AREDS; mediana obserwacji 5 lat; w głównej analizie bez istotnego statystycznie zmniejszenia postępu do zaawansowanego AMD, dla luteiny z zeaksantyną współczynnik ryzyka HR 0,90; badanie nie dotyczyło jaskry): doi.org
- Prinz J., Prokosch V., Wang X. i wsp., 2025, Efficacy of Ginkgo biloba on parameters in glaucoma: A systematic review, PLoS One 20(2):e0314644 (8 badań, 428 osób z jaskrą i zdrowych ochotników, mediana obserwacji 3,7 miesiąca; wyciąg z miłorzębu nie wiązał się z poprawą ciśnienia w oku ani wskaźników pola widzenia, bez różnicy względem grup kontrolnych; dowody niewystarczające, krótka obserwacja): doi.org
- Giudiceandrea A., Cocuzza M., Gravina G. i wsp., 2026, Nicotinamide Supplementation in Glaucoma: A Systematic Review of Human Studies, Nutrients 18(17):2885 (wyszukiwanie do 22.08.2026; 8 badań u ludzi; badania z losowym przydziałem dają wstępne sygnały krótkotrwałej poprawy czynności siatkówki, wpływ na pole widzenia niespójny; badania małe i krótkie, dowody niewystarczające, by potwierdzić trwałą ochronę nerwu lub spowolnienie jaskry i by zalecać rutynowo duże dawki nikotynamidu): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności (cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia; witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia; ryboflawina (witamina B2) pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia; warunek dla każdego: żywność co najmniej źródłem składnika; DHA przyczynia się do utrzymania prawidłowego widzenia przy spożyciu 250 mg DHA dziennie; w wykazie brak oświadczeń dla luteiny, zeaksantyny, miłorzębu, cytykoliny i nikotynamidu w odniesieniu do wzroku; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- NHS, Glaucoma (choroba nerwu łączącego oko z mózgiem, najczęstsza po 50. roku życia; zwykle bez objawów, rozwija się latami i jest wykrywana w rutynowym badaniu wzroku; czasem rozwija się nagle: silny ból oka, zaczerwienienie oka, tkliwość wokół oczu, tęczowe obwódki wokół jasnych świateł, zamglone widzenie, nudności i wymioty, ból głowy; przy nagłych objawach dzwonić po pogotowie lub jechać na oddział ratunkowy, nie prowadzić samemu samochodu, zabrać przyjmowane leki; badanie wzroku co najmniej co 2 lata, częściej przy jaskrze u rodzeństwa lub rodzica; nie ma leczenia, które ją wyleczy, ale leczenie może spowolnić uszkodzenie: krople, laser, operacja; nie opuszczać wizyt kontrolnych; ryzyko większe po 50. roku życia, przy jaskrze w rodzinie, krótkowzroczności, dalekowzroczności i cukrzycy; strona przejrzana 13.06.2025, odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Gazzard G., Konstantakopoulou E., Garway-Heath D. i wsp., 2019, Selective laser trabeculoplasty versus eye drops for first-line treatment of ocular hypertension and glaucoma (LiGHT): a multicentre randomised controlled trial, Lancet 393(10180):1505-1516 (718 nieleczonych wcześniej pacjentów z jaskrą otwartego kąta lub nadciśnieniem ocznym w 6 szpitalach w Wielkiej Brytanii; po 3 latach jakość życia podobna, 74,2 procent osób po laserze nie potrzebowało kropli do utrzymania docelowego ciśnienia): doi.org
- Loskutova E., O’Brien C., Loskutov I., Loughman J., 2019, Nutritional supplementation in the treatment of glaucoma: A systematic review, Survey of Ophthalmology 64(2):195-216 (33 badania interwencyjne, w tym 21 z losowym przydziałem; sygnały korzyści dla flawonoidów i forskoliny, ale dowody na suplementację jako uzupełnienie leczenia jaskry nie są rozstrzygające, potrzebne lepsze badania): doi.org
- Loughman J., Loskutova E., Butler J.S. i wsp., 2021, Macular Pigment Response to Lutein, Zeaxanthin, and Meso-zeaxanthin Supplementation in Open-Angle Glaucoma: A Randomized Controlled Trial, Ophthalmology Science 1(3):100039 (62 osoby z jaskrą otwartego kąta, 42 losowo przydzielone do 10 mg luteiny, 2 mg zeaksantyny i 10 mg mezo-zeaksantyny, 20 do placebo, 18 miesięcy; gęstość barwnika plamki wzrosła tylko w grupie suplementu, wzrosła wrażliwość na kontrast o zmierzchu przy olśnieniu po 18 miesiącach, innych zmian strukturalnych ani czynnościowych nie zaobserwowano; badanie nie oceniało postępu jaskry): doi.org
- Hanyuda A., Tsuda S., Himori N. i wsp., 2025, Diet, Exercise, and Lifestyle in Glaucoma: Current Evidence and Future Perspectives, Nutrients 17(21):3369 (przegląd: jedynym udowodnionym leczeniem jest obniżanie ciśnienia w oku; więcej azotanów z zielonych warzyw liściastych konsekwentnie wiąże się z mniejszym ryzykiem jaskry pierwotnej otwartego kąta; flawonoidy, karotenoidy (luteina, zeaksantyna) i witaminy z grupy B mają uzasadnienie biologiczne, ale ograniczone poparcie w długich badaniach populacyjnych; wpływ tłuszczów wielonienasyconych niespójny; ruch i dobry sen mogą sprzyjać; palenie i alkohol wiążą się z gorszą dietą; większość badań przekrojowych, potrzebne badania z losowym przydziałem): doi.org
- Quaranta L., Bettelli S., Uva M.G. i wsp., 2003, Effect of Ginkgo biloba extract on preexisting visual field damage in normal tension glaucoma, Ophthalmology 110(2):359-362 (badanie krzyżowe z placebo, podwójnie ślepe; 27 osób z jaskrą normalnego ciśnienia i uszkodzeniem pola widzenia w obu oczach; 40 mg wyciągu z miłorzębu 3 razy dziennie przez 4 tygodnie, 8 tygodni przerwy i 4 tygodnie placebo, w kolejności losowej; po miłorzębie wskaźnik średniego ubytku pola widzenia MD poprawił się względem stanu wyjściowego z 11,40 do 8,78 dB; w streszczeniu porównanie ze stanem wyjściowym, bez podanej różnicy względem placebo; bez zmian ciśnienia w oku): doi.org
- Guo X., Kong X., Huang R. i wsp., 2014, Effect of Ginkgo biloba on visual field and contrast sensitivity in Chinese patients with normal tension glaucoma: a randomized, crossover clinical trial, Investigative Ophthalmology and Visual Science 55(1):110-116 (35 osób z nowo rozpoznaną jaskrą normalnego ciśnienia, średnio 63,7 roku, losowo przydzielonych do kolejności 40 mg wyciągu 3 razy dziennie i placebo, po 4 tygodnie z 8 tygodniami przerwy; 28 osób ukończyło badania; zmiany pola widzenia i wrażliwości na kontrast nie różniły się między miłorzębem a placebo, p > 0,2; moc 80 procent do wykrycia efektu wielkości opisanej wcześniej): doi.org
- National Center for Complementary and Integrative Health (NIH), Ginkgo: Usefulness and Safety (wyciąg z liści zwykle dobrze tolerowany, najczęstsze działania niepożądane: zawroty głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, ból głowy; może zwiększać ryzyko krwawienia u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe, np. warfarynę, i wchodzić w interakcje z innymi lekami; może być niebezpieczny w ciąży, mało danych o karmieniu piersią; świeże nasiona miłorzębu są trujące; odczyt 13.10.2026): nccih.nih.gov
- Hui F., Tang J., Williams P.A. i wsp., 2020, Improvement in inner retinal function in glaucoma with nicotinamide (vitamin B3) supplementation: A crossover randomized clinical trial, Clinical and Experimental Ophthalmology 48(7):903-914 (badanie krzyżowe, podwójnie ślepe; 57 osób z rozpoznaną i leczoną jaskrą, leczenie przeciwjaskrowe kontynuowane; nikotynamid 1,5 g dziennie przez 6 tygodni, potem 3 g dziennie przez 6 tygodni, albo placebo, potem zamiana bez przerwy; czynność wewnętrznych warstw siatkówki w elektroretinografii poprawiła się ponad zmienność pomiaru u 23 procent osób po nikotynamidzie i 9 procent po placebo; trend poprawy pola widzenia: 27 procent poprawiło się o co najmniej 1 dB): doi.org
- De Moraes C.G., John S.W.M., Williams P.A. i wsp., 2022, Nicotinamide and Pyruvate for Neuroenhancement in Open-Angle Glaucoma: A Phase 2 Randomized Clinical Trial, JAMA Ophthalmology 140(1):11-18 (42 osoby z leczoną jaskrą otwartego kąta i umiarkowanym ubytkiem pola widzenia, losowo 2:1 do nikotynamidu 1000-3000 mg i pirogronianu 1500-3000 mg dziennie albo placebo; analizowano 32 osoby, 21 i 11; mediana obserwacji 2,2 miesiąca; więcej punktów pola widzenia z poprawą niż przy placebo, mediana 15 vs 7, p = 0,005; bez istotnej różnicy w tempie zmian wskaźnika MD; bez poważnych działań niepożądanych): doi.org
- Sherratt-Mayhew S., Bisp M., Page C., Koo W.S.V., 2026, The Efficacy of Nicotinamide in Maintaining Mean Deviation in Glaucoma: A Systematic Review, Cureus 18(6):e110196 (3 badania fazy II z losowym przydziałem, 152 uczestników; w żadnym nie wykazano istotnej statystycznie poprawy wskaźnika MD pola widzenia, w jednym badaniu krzyżowym nieistotnie +0,10 dB względem placebo po 24 tygodniach; bez poważnych działań niepożądanych; pewność dowodów niska): doi.org
- Shukla A.G., Tsamis E., De Moraes C.G. i wsp., 2026, Nicotinamide and Pyruvate in Open-Angle Glaucoma: A Randomized Controlled Trial on Neuroprotection – Design and Methodology, Ophthalmology Glaucoma 9(3):241-249 (projekt badania fazy III: 2 ośrodki w USA, rekrutacja 2023-2025, 3 g nikotynamidu i 1 g pirogronianu wapnia dziennie albo placebo przez 20 miesięcy, obserwacja 21 miesięcy przy kontynuacji leczenia obniżającego ciśnienie w oku; wyników jeszcze nie opublikowano): doi.org
- Knip M., Douek I.F., Moore W.P. i wsp., 2000, Safety of high-dose nicotinamide: a review, Diabetologia 43(11):1337-1345 (w bardzo dużych dawkach opisywano odwracalne uszkodzenie wątroby u zwierząt i ludzi; duże dawki nikotynamidu traktować jak lek o potencjale toksycznym powyżej 3 g dziennie u dorosłych, stosowanie bez nadzoru odradzane): doi.org
- Rossetti L., Iester M., Tranchina L. i wsp., 2020, Can Treatment With Citicoline Eyedrops Reduce Progression in Glaucoma? The Results of a Randomized Placebo-controlled Clinical Trial, Journal of Glaucoma 29(7):513-520 (80 osób z jaskrą otwartego kąta postępującą mimo ciśnienia w oku do 18 mmHg; krople z cytykoliną albo placebo 3 razy dziennie przez 3 lata, dodane do leczenia obniżającego ciśnienie; pole widzenia 24-2: -1,03 vs -1,92 dB, p = 0,07; 10-2: -0,41 vs -2,22 dB, p = 0,02; utrata warstwy włókien nerwowych 1,86 vs 2,99 µm, p = 0,02): doi.org
- Prinz J., Prokosch V., Liu H. i wsp., 2023, Efficacy of citicoline as a supplement in glaucoma patients: A systematic review, PLoS One 18(9):e0291836 (10 badań, 424 pacjentów z jaskrą, średnia obserwacja 12,1 miesiąca; bez istotnych różnic w ciśnieniu w oku, polu widzenia, grubości warstwy włókien nerwowych ani elektroretinogramie między cytykoliną a grupą kontrolną; brak wystarczających dowodów, że cytykolina spowalnia jaskrę): doi.org
- Ramdas W.D., Schouten J.S.A.G., Webers C.A.B., 2018, The Effect of Vitamins on Glaucoma: A Systematic Review and Meta-Analysis, Nutrients 10(3):359 (36 badań w przeglądzie, metaanaliza 5 badań: 940 przypadków jaskry otwartego kąta i 123 697 osób bez jaskry; większe spożycie witaminy A z dietą wiązało się z mniejszym ryzykiem, iloraz szans OR 0,58; dla witamin B1, C i E bez istotnego związku w analizie głównej, dla witaminy C związek po uwzględnieniu niejednorodności; produkty bogate w te witaminy, np. ciemnozielone warzywa, wiązały się z mniejszym ryzykiem; stężenia witamin we krwi bez wyraźnego związku; badania obserwacyjne): doi.org
- Downie L.E., Vingrys A.J., 2018, Oral Omega-3 Supplementation Lowers Intraocular Pressure in Normotensive Adults, Translational Vision Science and Technology 7(3):1 (połączona analiza 2 badań z placebo; 105 dorosłych z prawidłowym ciśnieniem w oku, bez jaskry, średnio około 34 lat; około 1000 mg EPA i 500 mg DHA dziennie albo oliwa z oliwek jako placebo przez 3 miesiące; ciśnienie w oku 13,6 mmHg w grupie omega-3 i 14,2 mmHg w grupie placebo, p < 0,05; badanie nie dotyczyło osób z jaskrą): doi.org
- Kang J.H., Willett W.C., Rosner B.A. i wsp., 2016, Association of Dietary Nitrate Intake With Primary Open-Angle Glaucoma: A Prospective Analysis From the Nurses Health Study and Health Professionals Follow-up Study, JAMA Ophthalmology 134(3):294-303 (63 893 kobiety i 41 094 mężczyzn w wieku co najmniej 40 lat obserwowani do 2012 r.; 1483 przypadki jaskry; najwyższe spożycie azotanów z dietą, około 240 mg dziennie, w porównaniu z najniższym, około 80 mg, wiązało się z o 21 procent mniejszym ryzykiem, współczynnik 0,79; zielone warzywa liściaste odpowiadały za 56,7 procent zmienności spożycia azotanów; badanie obserwacyjne): doi.org
- Kim J., Aschard H., Kang J.H. i wsp., 2021, Intraocular Pressure, Glaucoma, and Dietary Caffeine Consumption: A Gene-Diet Interaction Study from the UK Biobank, Ophthalmology 128(6):866-876 (badanie przekrojowe, 121 374 osoby w wieku 39-73 lat; zwykłe spożycie kofeiny wiązało się słabo z niższym ciśnieniem w oku i nie wiązało się z jaskrą; u osób z najsilniejszą genetyczną skłonnością do wysokiego ciśnienia w oku spożycie ponad 480 mg kofeiny dziennie wiązało się z ciśnieniem wyższym o 0,35 mmHg, a co najmniej 321 mg dziennie z 3,9 raza częstszą jaskrą w porównaniu z osobami o najniższej skłonności niepijącymi kofeiny): doi.org
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
