WPC, WPI i WPH to trzy postacie tego samego białka serwatkowego z mleka, które różnią się stopniem oczyszczenia i rozdrobnienia. Surowiec WPC 80 (koncentrat) ma typowo 80–82% białka oraz po 4–8% laktozy i tłuszczu, WPI (izolat) co najmniej 90% białka i po 0,5–1% laktozy i tłuszczu [2], a WPH (hydrolizat) to białko wstępnie pocięte enzymami na krótsze fragmenty [1]. Dla większości osób trenujących wystarczy koncentrat, bo w naszym porównaniu daje najtańsze 25 g białka (4,17–4,64 zł). Izolat ma sens przy nietolerancji laktozy albo przy ścisłym liczeniu kalorii, a hydrolizat kosztuje najwięcej (6,19–7,90 zł za 25 g białka) i nie znaleźliśmy badań, które pokazałyby jego przewagę w budowie mięśni.
Odżywki typu izolat serwatki, także izolat białka bezsmakowy, oraz koncentraty WPC znajdziesz w kategoriach sklepu, a ocenę konkretnych izolatów – w rankingu izolatów białka.
Spis treści
- 1. Czym różnią się WPC, WPI i WPH?
- 2. Co to jest WPC (WPC 80)?
- 3. Czym różni się izolat białka od koncentratu i od białka serwatkowego?
- 4. Co to jest hydrolizat białka serwatkowego (WPH)?
- 5. Które białko wchłania się najszybciej i czy to ma znaczenie dla mięśni?
- 6. Izolat czy koncentrat: co lepsze dla Ciebie?
- 7. Ile kosztuje 25 g białka z WPC, WPI i WPH?
- 8. Jaką odżywkę białkową wybrać w sklepie?
- 9. Jak czytać etykietę odżywki białkowej?
- 10. Najczęstsze pytania
- 10.1. Co jest lepsze: izolat czy koncentrat białka?
- 10.2. Czym się różni białko serwatkowe od izolatu?
- 10.3. Czy WPC 80 ma 80 g białka w 100 g?
- 10.4. Czy izolat białka jest bez laktozy?
- 10.5. Czy hydrolizat białka nadaje się przy alergii na mleko?
- 10.6. Ile białka w jednej porcji odżywki?
- 10.7. Czy na redukcji trzeba brać izolat?
- 11. Podsumowanie
- 12. Źródła
1. Czym różnią się WPC, WPI i WPH?
WPC, WPI i WPH różnią się ilością białka, laktozy i tłuszczu w surowcu oraz tym, czy białko zostało rozcięte enzymami: WPI to dodatkowo oczyszczona serwatka, a WPH to koncentrat lub izolat po hydrolizie [1][2]. W naszym porównaniu cena za gram białka rośnie w kolejności WPC, WPI, WPH. Wszystkie trzy powstają z serwatki, czyli płynu, który zostaje po produkcji sera, i wszystkie zawierają te same białka mleka. Jeśli chcesz od razu zobaczyć wszystkie trzy rodzaje obok siebie, przejrzyj odżywki białkowe w sklepie Świat Supli.

Tabela zestawia dane o surowcach (standard ADPI i typowy skład według amerykańskiej rady eksporterów nabiału) z wynikami badań nad trawieniem. Gotowa odżywka smakowa ma mniej białka niż surowiec, bo zawiera też aromaty, zagęstniki i słodziki (szczegóły w sekcji 2).
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Cecha | WPC 80 (koncentrat) | WPI (izolat) | WPH (hydrolizat) |
|---|---|---|---|
| Jak powstaje | filtracja membranowa serwatki [1] | dalsza filtracja lub wymiana jonowa [2] | koncentrat lub izolat rozcięty enzymami (rzadziej kwasem) [1] |
| Białko w surowcu | typowo 80–82% (co najmniej 79,5% w suchej masie) [1][2] | typowo 90–92% (co najmniej 90%) [2] | zależy od surowca i stopnia hydrolizy [1] |
| Laktoza w surowcu | typowo 4–8% [2] | typowo 0,5–1% [2] | zależy od surowca [1] |
| Tłuszcz w surowcu | typowo 4–8% [2] | typowo 0,5–1% [2] | zależy od surowca [1] |
| Trawienie i wchłanianie (badania) | brak badań u ludzi porównujących wprost WPC z WPI; w badaniu z jednym posiłkiem białko serwatki podniosło aminokwasy we krwi szybciej i krócej niż kazeina [3] | opróżnianie żołądka podobne jak po białku nierozłożonym [4][5]; szczyt insuliny o 28% wyższy niż po WPI (45 g) [5] | |
| Białko w 100 g odżywki (karty sklepu) | 72–77 g | 85,5–86 g | 75–80 g |
| Cena 25 g białka (karty 29.09.2026) | 4,17–4,64 zł | 5,44–5,85 zł | 6,19–7,90 zł |
2. Co to jest WPC (WPC 80)?
WPC (ang. whey protein concentrate) to koncentrat białek serwatkowych, a liczba w nazwie WPC 80 oznacza surowiec z co najmniej 79,5% białka w suchej masie (typowo 80–82%), z 4–10% laktozy i typowo 4–8% tłuszczu [1]. Standard dopuszcza koncentraty od 25% białka, ale w odżywkach dla sportowców używa się głównie WPC 80 [1].
WPC 80 w nazwie nie znaczy, że w 100 g proszku jest 80 g białka. Na kartach dwóch koncentratów marek własnych w sklepie (odczyt 29.09.2026) jest to 77 g w Świat Supli WPC Premium 80 i 72 g w Promaker Pro WPC. Różnica wynika z dodatków smakowych, z wody w proszku (standard podaje białko w suchej masie) oraz z tego, że w UE białko na etykiecie liczy się z azotu pomnożonego przez 6,25, a standard surowca używa mnożnika 6,38 [1][9]. Oznaczenia WPC 82 czy WPC 85 to po prostu surowiec o podanej zawartości białka; przy zakupie porównuj gramy białka w 100 g gotowego produktu.
Koncentrat daje tę samą porcję białka najtaniej (sekcja 7). Pełny wybór znajdziesz w kategorii koncentrat białek serwatkowych WPC.
3. Czym różni się izolat białka od koncentratu i od białka serwatkowego?
Izolat białka serwatkowego (WPI, ang. whey protein isolate) to też białko serwatkowe, tylko dokładniej oczyszczone: surowiec zawiera co najmniej 90% białka (typowo 90–92%) oraz po 0,5–1% laktozy i tłuszczu, czyli kilka razy mniej niż koncentrat [2]. Pytanie białko serwatkowe czy izolat jest więc pytaniem o to, którą postać białka serwatkowego wybrać, a izolat jest jednym z rodzajów odżywki białkowej.
Izolat powstaje z tej samej serwatki co koncentrat, przez dalszą filtrację albo wymianę jonową [2]. Na kartach dwóch izolatów w sklepie jest 85,5 g (Trec Isolate 100) i 86 g (BioTechUSA Iso Whey Zero) białka w 100 g, czyli o 8,5–14 g więcej niż w koncentratach marek własnych. Powtarzane w sieci twierdzenia, że izolat ma lepszy smak albo kilkukrotnie mniejsze cząsteczki, nie mają źródeł w badaniach. Izolaty porównasz w kategorii izolat białek serwatkowych WPI.
4. Co to jest hydrolizat białka serwatkowego (WPH)?
Hydrolizat białka serwatkowego (WPH, ang. whey protein hydrolysate) to koncentrat albo izolat, w którym enzymy (rzadziej kwas) rozcięły część wiązań między aminokwasami; produkt opisuje się stopniem hydrolizy, czyli odsetkiem przeciętych wiązań [1]. Ilość białka, laktozy i tłuszczu w hydrolizacie zależy od tego, z jakiego surowca powstał [1].
W odżywkach z kategorii WPH hydrolizat bywa tylko częścią białka. W BioTechUSA Hydro Whey Zero (smak waniliowy) hydrolizat stanowi 43% składu, a pozostałe białko pochodzi z izolatu i dodanych aminokwasów (L-glutamina, L-arginina); ON Platinum Hydro Whey ma na karcie 30 g białka w porcji 40 g. Hydrolizat nadal jest białkiem mleka, więc na etykiecie figuruje jako alergen [9]. Produkty tego typu znajdziesz w kategorii hydrolizat białek serwatkowych WPH.
5. Które białko wchłania się najszybciej i czy to ma znaczenie dla mięśni?
Nie znaleźliśmy badań u ludzi, które pokazałyby, że WPC albo WPI wchłania się szybciej od drugiej postaci, a hydrolizat w dwóch badaniach nie opróżniał żołądka szybciej niż białko nierozłożone [4][5]. Wiadomo natomiast, że białko serwatki różni się od kazeiny: w badaniu ze znakowanymi preparatami, w którym zdrowi dorośli zjedli jeden posiłek z samym białkiem, po serwatce stężenie aminokwasów we krwi rosło szybko i krótko, a po kazeinie wolniej i dłużej [3]. Wynik dotyczy tych dwóch preparatów i posiłku bez innych składników, nie wszystkich odżywek WPC, WPI i WPH. W badaniu na 6 mężczyznach połowa roztworu hydrolizatu serwatki opuszczała żołądek po 21,4 min, a zwykłej serwatki po 19,4 min [4], a u 16 mężczyzn po 45 g WPH i 45 g WPI różnica nie była istotna (23 vs 18 min) [5].
Po hydrolizacie szczyt insuliny był o 28% wyższy niż po izolacie [5]. Wyższe stężenie aminokwasów we krwi nie musi oznaczać większej syntezy białek mięśniowych. W badaniu u osób po 70. roku życia 11 uczestników w układzie naprzemiennym dostało 20 g WPC 80 albo 20 g serwatki natywnej zaraz po treningu nóg i drugie 20 g po 2 godzinach (10 kolejnych osób piło mleko): serwatka natywna podniosła leucynę we krwi bardziej niż WPC 80, ale tempo syntezy białek mięśniowych w ciągu 5 godzin po treningu nie różniło się między nimi [6]. Badanie nie dotyczyło hydrolizatu ani izolatu. Nie znaleźliśmy też badań porównujących przyrost mięśni po WPC 80 i po WPI w tej samej dawce białka. Czasy wchłaniania w rodzaju koncentrat 2–4 godziny, izolat do godziny, powtarzane w wielu poradnikach, nie mają źródła w badaniach.
Najlepiej zbadany jest efekt samej ilości białka. W metaanalizie 49 badań (1863 osoby trenujące siłowo przez co najmniej 6 tygodni) dodatek białka zwiększył przyrost beztłuszczowej masy ciała średnio o 0,30 kg. Powyżej łącznego spożycia ok. 1,6 g białka na kg masy ciała dziennie (oszacowanie 1,62 g, 95% przedział ufności 1,03–2,20 g) analiza nie wykazała dalszego zwiększania przyrostu beztłuszczowej masy ciała [7]. To oszacowanie jest niepewne i nie jest uniwersalnym limitem, zwłaszcza przy redukcji.
6. Izolat czy koncentrat: co lepsze dla Ciebie?
Koncentrat jest lepszym wyborem dla większości osób, bo daje tyle samo białka taniej, a izolat opłaca się głównie przy nietolerancji laktozy i przy ścisłym liczeniu kalorii. Ogólne zalecenie dla zdrowych osób ćwiczących to 1,4–2,0 g białka na kg masy ciała dziennie, a w jednej porcji 20–40 g białka lub 0,25 g na kg masy ciała [10]; każda z trzech postaci pozwala to osiągnąć. Jeśli chcesz porównać konkretne odżywki według sprzedaży i składu, zobacz ranking odżywek białkowych.
6.1. Nietolerancja laktozy: izolat czy koncentrat?
Przy nietolerancji laktozy lepiej sprawdzi się izolat, bo surowiec ma kilka razy mniej laktozy [2], choć porcja koncentratu też zawiera jej mało: zdecydowana większość osób z nietolerancją laktozy toleruje do 12 g laktozy w jednej dawce bez objawów lub z niewielkimi objawami, a jednego progu dla wszystkich nie da się ustalić [8]. Laktoza jest cukrem, więc nie może jej być więcej niż cukrów w tabeli wartości odżywczych [9]. W porcji 30 g Świat Supli WPC Premium 80 są 1,35 g cukrów, a w porcji 25 g BioTechUSA Iso Whey Zero karta podaje 0,24 g laktozy.
Izolat wybierz, jeśli reagujesz już na małe ilości nabiału albo pijesz kilka porcji dziennie. Pamiętaj, że mleko użyte do shake’a samo zawiera laktozę, więc przy nietolerancji rozpuszczaj odżywkę w wodzie. Produkty z deklaracją producenta znajdziesz w kategorii odżywki białkowe bez laktozy, a porównanie etykiet w artykule odżywki białkowe bez laktozy.
6.2. Redukcja: czy izolat pomaga schudnąć?
Izolat nie ma udowodnionego działania odchudzającego, ale daje 25 g białka z mniejszą liczbą kalorii: według kart sklepu to 104–108 kcal w izolatach i 127–130 kcal w koncentratach marek własnych. Przy dwóch porcjach dziennie różnica wynosi 36–53 kcal. Przy redukcji ważniejsza jest łączna ilość białka: dla trenujących siłowo w deficycie energii przegląd dotyczący przygotowań do zawodów kulturystycznych podaje 2,3–3,1 g białka na kg beztłuszczowej masy ciała dziennie z diety i odżywek łącznie [11]. Beztłuszczowa masa ciała to masa ciała bez tkanki tłuszczowej, więc ten zakres daje mniej gramów niż liczony na całą masę ciała.
6.3. Ograniczony budżet: które białko najtańsze?
Najtańsze 25 g białka daje koncentrat: 4,17 zł w Promaker Pro WPC 2000 g i 4,64 zł w Świat Supli WPC Premium 80 700 g, wobec 5,44–5,85 zł w izolatach i 6,19–7,90 zł w hydrolizatach (ceny z kart 29.09.2026). Duże opakowanie obniża koszt porcji.
6.4. Alergia na białka mleka: czy któreś z nich jest bezpieczne?
Przy alergii na białka mleka żadna z trzech postaci nie jest właściwym wyborem, bo wszystkie są białkami mleka i jako takie figurują na etykiecie w wykazie alergenów [9]. Alergia to inna choroba niż nietolerancja laktozy; dobór diety omów z lekarzem lub dietetykiem, a jako alternatywę rozważ białko roślinne.
7. Ile kosztuje 25 g białka z WPC, WPI i WPH?
25 g białka kosztuje od 4,17 zł w koncentracie do 7,90 zł w hydrolizacie, czyli hydrolizat bywa prawie dwa razy droższy. Tabela przelicza cenę opakowania z karty sklepu (odczyt 29.09.2026) na 25 g białka według zawartości białka w 100 g podanej na tej samej karcie. Ceny w sklepie mogą się zmieniać.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt (karta sklepu) | Rodzaj | Smak przy odczycie (zakres danych karty) | Białko w 100 g | Cena opakowania 29.09.2026 | kcal na 25 g białka | Cena 25 g białka |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Świat Supli WPC Premium 80 700 g | WPC | truskawka (tabela wspólna dla smaków, białko ±2% zależnie od smaku) | 77 g | 99,99 zł | 127 kcal | 4,64 zł |
| Promaker Pro WPC 2000 g | WPC | wanilia (tabela wspólna dla smaków, białko ±2% zależnie od smaku) | 72 g | 239,99 zł | 130 kcal | 4,17 zł |
| Trec Nutrition Isolate 100 700 g | WPI | czekolada z masłem orzechowym (jedna tabela bez podziału na smaki) | 85,5 g | 139,99 zł | 104 kcal | 5,85 zł |
| BioTechUSA Iso Whey Zero 908 g | WPI | wanilia (tabela zbiorcza, wartości różnią się zależnie od smaku) | 86 g | 169,99 zł | 108 kcal | 5,44 zł |
| BioTechUSA Hydro Whey Zero 454 g | WPH | wanilia (tabela zbiorcza, wartości nieznacznie różnią się zależnie od smaku) | 80 g | 89,99 zł | 121 kcal | 6,19 zł |
| Optimum Nutrition Platinum Hydro Whey 1600 g | WPH | truskawka (jedna tabela bez podziału na smaki) | 75 g | 378,99 zł | 112 kcal | 7,90 zł |
8. Jaką odżywkę białkową wybrać w sklepie?
Wybierz rodzaj białka według potrzeby z sekcji 6, a potem produkt z najniższą ceną za 25 g białka i składem, który Ci odpowiada. Ścieżka zakupu: Sklep Świat Supli → Odżywki białkowe → Koncentrat WPC, Izolat WPI albo Hydrolizat WPH → produkt. Najpierw pokazujemy produkty marek własnych sklepu (Świat Supli, Promaker); izolatu marki własnej w dniu odczytu nie było w magazynie, dlatego w tej grupie są produkty innych marek.
8.1. Świat Supli WPC Premium 80 700 g (WPC, marka własna)
Dla kogo: dla osoby, która dobrze toleruje nabiał i chce koncentratu marki własnej w mniejszym opakowaniu. Według karty porcja 30 g (3 miarki) daje 23,1 g białka, 1,98 g tłuszczu, 1,71 g węglowodanów (w tym 1,35 g cukrów) i 117 kcal; w 100 g jest 77 g białka (tabela wspólna dla smaków, domyślny smak karty: truskawka). Skład według karty: koncentrat białka serwatkowego, a w wersjach smakowych także aromat, emulgator lecytyna sojowa, zagęstniki i słodziki (sukraloza, acesulfam K); wersja naturalna według karty nie ma dodatków. Alergeny: mleko, a w wersjach smakowych również soja (lecytyna sojowa); karta ostrzega też o możliwej obecności jaja (lizozym). Przy alergii na soję lub jajo sprawdź etykietę wybranego smaku albo zapytaj producenta. Według karty nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Cena 29.09.2026: 99,99 zł, czyli 4,64 zł za 25 g białka.
8.2. Promaker Pro WPC 2000 g (WPC, marka własna)
Dla kogo: przy większym zużyciu i ograniczonym budżecie; to najtańsze 25 g białka w tym zestawieniu. Według tabeli na karcie porcja 30 g daje 21,6 g białka, 1,53 g tłuszczu, 2,01 g węglowodanów (w tym 1,35 g cukrów) i 112,5 kcal; w 100 g jest 72 g białka (tabela wspólna dla smaków, domyślny smak karty: wanilia). Skład: koncentrat białka serwatkowego (z mleka), w smakach aromaty, emulgator lecytyna sojowa, zagęstniki, sukraloza i acesulfam K. Alergeny według składu: mleko i soja; przy alergii sprawdź etykietę wybranego smaku. Cena 29.09.2026: 239,99 zł, czyli 4,17 zł za 25 g białka.
8.3. Trec Nutrition Isolate 100 700 g (WPI)
Dla kogo: przy nietolerancji laktozy albo na redukcji, gdy chcesz izolatu bez dodanych aminokwasów. Według karty w 100 g jest 85,5 g białka, 0,3 g tłuszczu, 2,5 g węglowodanów (w tym 0,4 g cukrów) i 355 kcal; izolat białka serwatkowego CFM stanowi 91,7% składu, porcja to 30 g. Karta nie podaje laktozy, ale 0,4 g cukrów w 100 g wyznacza jej górną granicę. Karta podaje jedną tabelę bez podziału na smaki (domyślny smak: czekolada z masłem orzechowym). Zawiera białka mleka; w składzie są lecytyny bez podania źródła, więc przy alergii na soję sprawdź etykietę. Cena 29.09.2026: 139,99 zł, czyli 5,85 zł za 25 g białka.
8.4. BioTechUSA Iso Whey Zero 908 g (WPI)
Dla kogo: przy nietolerancji laktozy, gdy chcesz znać jej ilość: karta podaje 0,96 g laktozy w 100 g (0,24 g w porcji 25 g). Tabela jest zbiorcza, a według karty wartości różnią się zależnie od smaku (domyślny smak: wanilia). W 100 g jest 86 g białka i 373 kcal, porcja 25 g daje 21 g białka. W składzie jest izolat białka serwatki (88%, z emulgatorem lecytyną sojową), dodana L-glutamina (5,5%) i aminokwasy rozgałęzione, które według przepisów UE wliczają się do białka na etykiecie. Smak waniliowy zawiera barwnik tartrazynę z ostrzeżeniem o możliwym wpływie na aktywność i skupienie uwagi u dzieci; produkt powstaje w zakładzie, który przetwarza m.in. jaja, orzeszki ziemne, orzechy i skorupiaki. Cena 29.09.2026: 169,99 zł, czyli 5,44 zł za 25 g białka.
8.5. BioTechUSA Hydro Whey Zero 454 g (WPH)
Dla kogo: dla osoby, która chce spróbować hydrolizatu w małym opakowaniu. Według karty porcja 22 g daje 18 g białka; w 100 g jest 80 g białka, 3,8 g tłuszczu, 7,5 g węglowodanów (w tym 5,3 g cukrów) i 2,5 g soli (tabela zbiorcza dla smaków). W smaku waniliowym hydrolizat białka serwatki stanowi 43%, dalej są izolat białka serwatki, L-glutamina, L-arginina i barwnik tartrazyna, a także lecytyny sojowe (alergeny według składu: mleko i soja). Karta ostrzega o możliwej obecności jaj, glutenu, skorupiaków i orzechów. Cena 29.09.2026: 89,99 zł, czyli 6,19 zł za 25 g białka.
8.6. Optimum Nutrition Platinum Hydro Whey 1600 g (WPH)
Dla kogo: dla osoby, która świadomie wybiera hydrolizat i akceptuje najwyższą cenę w tym zestawieniu. Według karty porcja 40 g daje 30 g białka, 0,3 g tłuszczu, 2,4 g węglowodanów (w tym 0,6 g cukrów), 134 kcal i 8,8 g aminokwasów rozgałęzionych (jedna tabela, domyślny smak karty: truskawka). Karta sklepu nie podaje pełnego składu ani alergenów, więc przed zakupem sprawdź etykietę. Cena 29.09.2026: 378,99 zł, czyli 7,90 zł za 25 g białka.
Sprawdź Optimum Nutrition Platinum Hydro Whey 1600 g w sklepie
9. Jak czytać etykietę odżywki białkowej?
Na etykiecie sprawdź najpierw gramy białka w 100 g, a nie nazwę WPC 80 czy procent na froncie opakowania: to ta liczba pozwala porównać produkty i policzyć cenę za 25 g białka.

- Porównaj białko w 100 g gotowego produktu i masę porcji. Miarki różnych firm mają różną wagę.
- Sprawdź skład: pierwszy składnik powinien być rodzajem białka z nazwy. W UE białko na etykiecie liczy się z całego azotu, więc dodane aminokwasy, np. L-glutamina, podnoszą deklarowaną ilość białka [9].
- Przy nietolerancji laktozy sprawdź, czy producent podaje laktozę; jeśli nie, cukry w tabeli wyznaczają jej górną granicę [9].
- Przeczytaj ostrzeżenia: alergeny (mleko, soja, jaja), barwniki, stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią.
10. Najczęstsze pytania
10.1. Co jest lepsze: izolat czy koncentrat białka?
Dla większości osób koncentrat, bo daje 25 g białka o 0,80–1,68 zł taniej niż izolaty z naszego porównania, a nie ma badań pokazujących większy przyrost mięśni po izolacie. Izolat wybierz przy nietolerancji laktozy albo gdy liczysz każdą kalorię.
10.2. Czym się różni białko serwatkowe od izolatu?
Izolat to rodzaj białka serwatkowego. Pod nazwą białko serwatkowe sprzedaje się najczęściej koncentrat (WPC 80, typowo 80–82% białka w surowcu), a izolat to dokładniej oczyszczona serwatka z co najmniej 90% białka [2].
10.3. Czy WPC 80 ma 80 g białka w 100 g?
Nie zawsze. Liczba 80 opisuje surowiec (co najmniej 79,5% białka w suchej masie) [1], a gotowa odżywka smakowa ma zwykle mniej: 72–77 g w 100 g na kartach koncentratów marek własnych. WPC 82 oznacza surowiec z ok. 82% białka.
10.4. Czy izolat białka jest bez laktozy?
Nie całkiem: surowiec WPI zawiera typowo 0,5–1% laktozy [2], a na przykład BioTechUSA Iso Whey Zero ma według karty 0,96 g laktozy w 100 g. To ilość znacznie mniejsza niż 12 g, które toleruje większość osób z nietolerancją laktozy [8].
10.5. Czy hydrolizat białka nadaje się przy alergii na mleko?
Nie. Hydrolizat serwatkowy w odżywce to nadal białko mleka i alergen z unijnego wykazu [9]. Przy alergii wybierz białko bez mleka po konsultacji z lekarzem.
10.6. Ile białka w jednej porcji odżywki?
Porcje producentów w tym zestawieniu dają 18–30 g białka. Zalecenie 20–40 g białka lub 0,25 g na kg masy ciała w posiłku, rozłożone co 3–4 godziny, dotyczy całej diety: białka z jedzenia i ewentualnej odżywki łącznie [10]. Odżywka służy do uzupełnienia brakującej ilości, a nie musi być pita przy każdym posiłku.
10.7. Czy na redukcji trzeba brać izolat?
Nie. Izolat daje 18–26 kcal mniej na 25 g białka niż koncentraty marek własnych, co przy 1–2 porcjach dziennie jest niewielką różnicą. Decyduje bilans kalorii i łączna ilość białka w diecie [10].
11. Podsumowanie
- WPC, WPI i WPH to postacie tego samego białka serwatkowego; różnią się czystością surowca (WPC 80 typowo 80–82%, WPI 90–92% białka) i tym, czy białko pocięto enzymami (WPH) [1][2].
- WPC 80 to nazwa surowca: w gotowych koncentratach marek własnych jest 72–77 g białka w 100 g.
- Hydrolizat nie opróżniał żołądka szybciej niż białko nierozłożone [4][5]; nie ma badań pokazujących, że WPC lub WPI wchłania się szybciej od drugiej postaci.
- U 11 osób po 70. roku życia serwatka natywna podniosła leucynę we krwi bardziej niż WPC 80, bez różnicy w syntezie białek mięśniowych w ciągu 5 godzin po treningu [6].
- Koncentrat: najtańsze 25 g białka (4,17–4,64 zł). Izolat: przy nietolerancji laktozy i ścisłym liczeniu kalorii (5,44–5,85 zł). Hydrolizat: najdroższy (6,19–7,90 zł).
- Przy alergii na białka mleka żadna z tych postaci nie jest odpowiednia [9].
12. Źródła
- American Dairy Products Institute (ADPI), 2022, Whey Protein Concentrate (WPC) Standard (standard surowca: WPC co najmniej 25% białka w suchym produkcie; WPC-80 co najmniej 79,5% białka w suchej masie, typowo 80–82%, laktoza typowo 4–10%, tłuszcz typowo 4–8%, maks. 10%; białko liczone jako azot × 6,38; definicja hydrolizatu WPC/WPI i stopnia hydrolizy; odczyt 29.09.2026): adpi.org
- U.S. Dairy Export Council, ThinkUSAdairy, Whey categories: WPC 80 i WPI (typowy skład surowców: WPC 80 białko 80–82%, laktoza 4–8%, tłuszcz 4–8%; WPI co najmniej 90% białka, typowo 90–92%, laktoza 0,5–1%, tłuszcz 0,5–1%, otrzymywany filtracją lub wymianą jonową; odczyt 29.09.2026): thinkusadairy.org
- Boirie Y. i wsp., 1997, Slow and fast dietary proteins differently modulate postprandial protein accretion, Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA (zdrowi dorośli, jeden posiłek z samym białkiem: preparat serwatki albo kazeiny znakowany leucyną, pomiar przez 7 h: po serwatce szybki i krótki wzrost aminokwasów we krwi, po kazeinie wolniejszy i dłuższy; wynik nie dotyczy posiłków mieszanych): doi.org
- Calbet J.A., Holst J.J., 2004, Gastric emptying, gastric secretion and enterogastrone response after administration of milk proteins or their peptide hydrolysates in humans, European Journal of Nutrition (6 zdrowych mężczyzn, 600 ml roztworu serwatki, kazeiny lub ich hydrolizatów o tej samej zawartości azotu: półokres opróżniania żołądka 18–21 min, bez istotnych różnic): doi.org
- Power O., Hallihan A., Jakeman P., 2009, Human insulinotropic response to oral ingestion of native and hydrolysed whey protein, Amino Acids (16 zdrowych mężczyzn, 45 g WPI albo 45 g WPH w 500 ml: opróżnianie żołądka 18 vs 23 min bez istotnej różnicy, szczyt insuliny o 28% wyższy po WPH): doi.org
- Hamarsland H. i wsp., 2019, Native Whey Induces Similar Post Exercise Muscle Anabolic Responses as Regular Whey, Despite Greater Leucinemia, in Elderly Individuals, The Journal of Nutrition, Health & Aging (osoby w wieku co najmniej 70 lat: 11 w układzie naprzemiennym dostało 2 × 20 g WPC-80 albo 2 × 20 g serwatki natywnej, zaraz i 2 h po treningu nóg, 10 piło mleko; pomiar przez 5 h: serwatka natywna bardziej podniosła leucynę we krwi, tempo syntezy białek mięśniowych podobne jak po WPC-80): doi.org
- Morton R.W. i wsp., 2018, A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults, British Journal of Sports Medicine (49 badań, 1863 zdrowych dorosłych, trening siłowy co najmniej 6 tygodni: dodatek białka +0,30 kg beztłuszczowej masy ciała; punkt załamania dla przyrostu beztłuszczowej masy ciała 1,62 g/kg/dzień łącznego spożycia, 95% CI 1,03–2,20, regresja dwufazowa nieistotna statystycznie, p = 0,079): doi.org
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies, 2010, Scientific Opinion on lactose thresholds in lactose intolerance and galactosaemia, EFSA Journal (zdecydowana większość osób z nietolerancją laktozy toleruje do 12 g laktozy w jednej dawce bez objawów lub z niewielkimi objawami; większe ilości mogą być tolerowane w kilku dawkach; brak jednego progu dla wszystkich): doi.org
- Parlament Europejski i Rada, 2011, Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, tekst skonsolidowany (załącznik I: białko = całkowity azot × 6,25, cukry = wszystkie cukry proste i dwucukry; załącznik II: mleko i produkty pochodne, w tym laktoza, jako alergen): eur-lex.europa.eu
- Jäger R. i wsp., 2017, International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise, Journal of the International Society of Sports Nutrition (zdrowe osoby ćwiczące: 1,4–2,0 g białka/kg/dzień; 20–40 g lub 0,25 g/kg w posiłku co 3–4 h, z diety i odżywek łącznie): doi.org
- Helms E.R., Aragon A.A., Fitschen P.J., 2014, Evidence-based recommendations for natural bodybuilding contest preparation: nutrition and supplementation, Journal of the International Society of Sports Nutrition (przegląd piśmiennictwa dla kulturystów naturalnych w przygotowaniu do zawodów, deficyt energii z utratą 0,5–1% masy ciała tygodniowo: większość najlepiej reaguje na 2,3–3,1 g białka na kg beztłuszczowej masy ciała dziennie): doi.org


