U dorosłych z łagodną i umiarkowaną depresją metaanalizy, w tym przegląd Cochrane z 2008 r. obejmujący 29 badań, wykazały, że standaryzowane ekstrakty dziurawca częściej niż placebo dają poprawę i działają podobnie jak leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI; w cięższej depresji duże badania tego nie potwierdziły [1] [2] [3]. Depresję rozpoznaje i leczy lekarz, a w Polsce ekstrakty dziurawca o udokumentowanym działaniu są lekami roślinnymi, opisanymi w monografii Europejskiej Agencji Leków; suplement diety z dziurawcem nie może obiecywać leczenia [4] [5] [6]. W kryzysie dzwoń pod 800 70 2222 (całodobowo, bezpłatnie) albo 116 123, a przy zagrożeniu życia na 112 [7].
Podobne produkty porównasz w sklepie Świat Supli, w kategorii dobry sen.
Aktualizacja 13.10.2026: uwzględniono nowsze metaanalizy, interakcje dziurawca z lekami oraz informacje o pomocy w kryzysie.
Zanim sięgniesz po dziurawiec, sprawdź swoje leki. Dziurawiec pobudza enzym wątrobowy CYP3A4 i białko transportowe glikoproteinę P, przez co osłabia działanie m.in. antykoncepcji hormonalnej, części leków przeciwzakrzepowych, cyklosporyny po przeszczepie, leków przeciwwirusowych na HIV i digoksyny, a z lekami przeciwdepresyjnymi SSRI może wywołać zespół serotoninowy [4] [8] [9]. Nie stosuj go w ciąży, podczas karmienia piersią i poniżej 18 lat, a w trakcie kuracji unikaj intensywnego słońca i solarium [4]. Nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwdepresyjnego i nie zamieniaj go na dziurawiec bez lekarza [10].
Dziurawca nie polecamy do samodzielnego leczenia obniżonego nastroju. Melatoninę przedstawiamy przy trudnościach z zasypianiem: pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie, gdy przyjmiesz 1 mg krótko przed snem [11]. Magnez przedstawiamy przy niskiej podaży w diecie, jako uzupełnienie diety [12]. Nie rekomendujemy ich do leczenia depresji ani jako zamienników zaleconego leczenia. Jeśli przyjmujesz jakiekolwiek leki, również doraźnie, przed zakupem sprawdź połączenie z lekarzem lub farmaceutą.
Spis treści
Polecamy przy kłopotach z zasypianiem i ubogiej diecie
1. Dziurawiec na depresję: co pokazały badania
Najczęściej cytowany jest przegląd Cochrane Lindego i współpracowników z 2008 r.: 29 badań z randomizacją i podwójnie ślepą próbą, 5489 chorych z dużą depresją, czyli z rozpoznaniem zaburzenia depresyjnego (ang. major depressive disorder, MDD), które nie oznacza automatycznie ciężkiego nasilenia objawów. W 9 większych badaniach odsetek osób z odpowiedzią na leczenie był przy dziurawcu 1,28 raza większy niż przy placebo (względna częstość odpowiedzi RR; 95-procentowy przedział ufności od 1,10 do 1,49 pokazuje niepewność oszacowania). Wobec leków SSRI, czyli selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, różnicy nie było (RR 1,00; 12 badań), a chorzy rzadziej przerywali leczenie z powodu działań niepożądanych. Badania z krajów niemieckojęzycznych dawały wyniki korzystniejsze dla dziurawca, co utrudnia interpretację [1].
Nowsze przeglądy wskazują ten sam kierunek. Apaydin i współpracownicy w 2016 r. (35 badań, 6993 dorosłych) podali RR 1,53 wobec placebo przy dużej niejednorodności wyników (I2 79 procent) i brak różnicy wobec leków przeciwdepresyjnych w depresji łagodnej i umiarkowanej [2]. Ng i współpracownicy w 2017 r. (27 badań, 3808 chorych) znaleźli podobne odsetki odpowiedzi i remisji jak przy SSRI w badaniach trwających 4-12 tygodni [13].
W najnowszej sieciowej metaanalizie Fornaro i współpracowników z 2026 r. (163 badania suplementów i ziół w dużej depresji, MDD) ekstrakt ZE117 zmniejszał objawy bardziej niż placebo w 3 badaniach o niskim ryzyku błędu (207 osób), ale pewność dowodów oceniono jako niską do bardzo niskiej [14] [15]. W łagodnej depresji dziurawiec porównywano w 2 badaniach z fluoksetyną, bez grupy placebo, i różnica nie była istotna [16]; to za mało, by uznać oba sposoby leczenia za równoważne.
Eksperci WFSBP i CANMAT w 2022 r. dali dziurawcowi najwyższy stopień rekomendacji wśród preparatów roślinnych w depresji, ale w ramach opieki lekarskiej i z zastrzeżeniem, że jakość preparatów bywa różna [17]. Brytyjska publiczna służba zdrowia NHS pisze, że lekarze nie zalecają dziurawca, bo zawartość składników czynnych różni się między markami i partiami, a interakcje z lekami bywają poważne [18].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Przegląd | Kogo badano | Wynik | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Linde 2008 (Cochrane) | 29 badań, 5489 chorych z dużą depresją | więcej odpowiedzi niż przy placebo; jak SSRI [1] | duża niejednorodność; korzystniejsze wyniki z krajów niemieckojęzycznych |
| Apaydin 2016 | 35 badań, 6993 dorosłych | RR 1,53 wobec placebo; jak leki w depresji łagodnej i umiarkowanej [2] | bardzo ograniczone dane w ciężkiej depresji: jedno badanie z imipraminą, brak badania wyłącznie ciężkiej depresji z kontrolą placebo |
| Ng 2017 | 27 badań, 3808 chorych | odpowiedź i remisja jak przy SSRI [13] | badania 4-12 tygodni |
| Urata 2025 | łagodna depresja, 2 badania z fluoksetyną | bez istotnej różnicy [16] | brak grupy placebo, mało badań |
| Fornaro 2026 | 163 badania suplementów i ziół | ekstrakt ZE117 lepszy od placebo [14] | pewność dowodów niska do bardzo niskiej |
2. Kiedy dziurawiec nie wystarczy: ciężka depresja i choroba dwubiegunowa
Dwa duże amerykańskie badania objęły chorych z wynikiem co najmniej 20 punktów w skali depresji Hamiltona HAM-D, czyli z objawami cięższymi niż w większości wcześniejszych prób. U Sheltona i współpracowników (2001) 200 dorosłych przez 8 tygodni dostawało ekstrakt 900-1200 mg dziennie albo placebo; zmiana objawów nie różniła się istotnie [19]. W badaniu Hypericum Depression Trial Study Group (2002) 340 dorosłych dostawało ekstrakt 900-1500 mg dziennie, sertralinę albo placebo; ani dziurawiec, ani lek nie różniły się istotnie od placebo w głównych wynikach [3]. Skuteczność w ciężkiej depresji, przy dużym ryzyku samobójstwa i dłużej niż 12 tygodni pozostaje niepewna [13] [9].
Ciężka depresja, myśli samobójcze i depresja w chorobie dwubiegunowej wymagają leczenia ustalonego przez lekarza [18] [20]. Dziurawiec wiązano w opisach przypadków z epizodami manii, czyli nadmiernie podwyższonego nastroju z pobudzeniem, także przy zwykłych dawkach, choć to reakcje bardzo rzadkie [21] [22].
Do lekarza idź, gdy obniżony nastrój, brak radości albo zmiany snu i apetytu trwają przez większość dnia, prawie codziennie, dłużej niż 2 tygodnie; do psychiatry dorosły może zgłosić się bez skierowania [23] [7]. Jeśli dokucza Ci samo zasypianie, preparaty z melatoniną znajdziesz w kategorii dobry sen w sklepie Świat Supli; warunki ich stosowania opisujemy w sekcji 8.
3. Jak działa dziurawiec: hiperforyna i hiperycyna
W lekach roślinnych stosuje się suche ekstrakty z ziela dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum). Według monografii Europejskiej Agencji Leków (EMA) hamują one wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, a także dopaminy, a do działania przyczyniają się hiperycyna, hiperforyna i flawonoidy [4]. Starsza hipoteza o hamowaniu enzymu MAO wynikała głównie z badań laboratoryjnych [21].
Część badań dotyczyła ekstraktu z 0,3 procent hiperycyny i 1-4 procent hiperforyny [2]. Im więcej hiperforyny w dobowej dawce, tym silniej preparat pobudza enzymy rozkładające leki [24], dlatego wyników jednego ekstraktu nie przenosi się na każdy produkt z dziurawcem.
4. Dziurawiec a leki: z jakimi lekami wchodzi w interakcje
Dziurawiec aktywuje receptor PXR, który zwiększa ilość enzymu CYP3A4 i glikoproteiny P, białka usuwającego leki z komórek [8]. Leki rozkładane tą drogą szybciej znikają z organizmu i mogą przestać działać. Monografia EMA z 2022 r. uznaje za przeciwwskazane łączenie ekstraktu z lekami przeciwzakrzepowymi z grupy pochodnych kumaryny, cyklosporyną, ewerolimusem, syrolimusem i takrolimusem do stosowania ogólnego, lekami na HIV z grup inhibitorów proteazy i nukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy, irynotekanem, imatynibem i innymi lekami przeciwnowotworowymi rozkładanymi przez te enzymy [4].
U 2 chorych po przeszczepie serca interakcja z cyklosporyną doprowadziła do ostrego odrzucania przeszczepu [25]. U zdrowych ochotników przyjmujących digoksynę, lek nasercowy, 10 dni ekstraktu LI-160 900 mg dziennie zmniejszyło całkowitą ekspozycję na lek, mierzoną polem pod krzywą stężenia (AUC), o 25 procent, a w porównaniu z grupą placebo stężenie przed kolejną dawką było o 33 procent niższe [26]. W osobnym badaniu u zdrowych ochotników dziurawiec zmniejszał AUC indynawiru, leku na HIV, średnio o 57 procent [27]. Po odstawieniu dziurawca aktywność enzymów wraca do normy w ciągu około tygodnia [4], więc stężenie przyjmowanego leku może się znowu zmienić. Przy lekach stałych nie zaczynaj ani nie kończ kuracji bez lekarza.
4.1. Dziurawiec a antykoncepcja hormonalna
W przeglądzie 4 badań u kobiet stosujących złożone tabletki antykoncepcyjne 3 badania wskazały na mniejszą ekspozycję na hormony, 3 na częstsze krwawienia międzymiesiączkowe, a w 1 obserwowano prawdopodobną owulację; jedyne badanie bez zmian w stężeniach dotyczyło produktu o małej zawartości hiperycyny [28]; opisywano też niechciane ciąże [29]. Monografia EMA zaleca wtedy dodatkową metodę antykoncepcji [4], a wytyczna brytyjskiego wydziału FSRH każe pytać o zioła przy każdej metodzie hormonalnej [30]. Więcej piszemy w tekście o witaminach przy antykoncepcji hormonalnej.
4.2. Leki przeciwzakrzepowe, po przeszczepie, na HIV, nasercowe i przeciwnowotworowe
Oprócz antykoncepcji ostrożność dotyczy zwłaszcza tych grup leków [4] [9] [18]:
- leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny;
- leków immunosupresyjnych po przeszczepie, takich jak cyklosporyna, takrolimus, ewerolimus i syrolimus;
- leków przeciwwirusowych stosowanych w zakażeniu HIV;
- części leków przeciwnowotworowych;
- leków nasercowych, w tym digoksyny, oraz części statyn;
- leków przeciwpadaczkowych, części leków uspokajających z grupy benzodiazepin i metadonu.
Przed planowaną operacją powiedz anestezjologowi o dziurawcu [4]. Lista nie obejmuje wszystkich leków, np. przy lekach na tarczycę też zapytaj lekarza; interakcje konkretnego leku sprawdzisz w ulotce albo u farmaceuty; ogólne zasady opisujemy w tekście jakich suplementów nie łączyć.
4.3. Czy herbata z dziurawca też wchodzi w interakcje?
Produkty dające mniej niż 1 mg hiperforyny dziennie rzadziej powodowały duże interakcje, ale ryzyka nie można wykluczyć [24]. Monografia EMA z 2022 r. podaje dla tradycyjnych produktów, w tym ziela do zaparzania, że przy dawce hiperforyny poniżej 1 mg dziennie i stosowaniu najwyżej 2 tygodni nie opisano istotnych interakcji z lekami rozkładanymi przez badane enzymy, a powyżej 1 mg obowiązują te same przeciwwskazania co dla ekstraktów [4]. Zawartości hiperforyny zwykle nie ma na opakowaniu, więc przy lekach stałych zapytaj farmaceutę.
5. Dziurawiec a leki przeciwdepresyjne (SSRI) i zespół serotoninowy
Nie łącz dziurawca z lekami przeciwdepresyjnymi. Ekstrakt może nasilać działanie serotoniny razem z lekami SSRI, buspironem i innymi substancjami działającymi na serotoninę [4]. Zespół serotoninowy zdarza się bardzo rzadko, ale może zagrażać życiu; objawia się m.in. poceniem, szybkim biciem serca, biegunką, gorączką, pobudzeniem, dezorientacją, drżeniem i skurczami mięśni [4] [31]. Ryzyko dotyczy też inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), inhibitorów MAO, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i części opioidowych leków przeciwbólowych [31]. Jeśli stosujesz tryptan na migrenę, np. sumatryptan, także doraźnie, przed zastosowaniem dziurawca skonsultuj połączenie z lekarzem lub farmaceutą [32].
Czy dziurawiec może zastąpić SSRI? W łagodnej i umiarkowanej depresji odsetki poprawy były podobne [13], ale to wynik badań nadzorowanych przez lekarzy, a nie powód do samodzielnej zamiany. Leku przeciwdepresyjnego nie przerywaj nagle; plan zmniejszania dawki i odstęp między lekami ustala lekarz, któremu trzeba powiedzieć o dziurawcu [10]. Tak samo traktuj ekstrakt szafranu, którego nie dodaje się do leków przeciwdepresyjnych bez rozmowy z lekarzem.
6. Słońce, ciąża, dzieci i działania niepożądane
- Słońce: w trakcie kuracji unikaj intensywnego promieniowania UV, także solarium; osoby o jasnej skórze mogą reagować objawami jak przy oparzeniu słonecznym [4], a duże dawki mogą powodować ciężkie reakcje skórne po ekspozycji na słońce [9].
- Ciąża i karmienie piersią: stosowanie niezalecane, bo nie potwierdzono bezpieczeństwa [4] [18].
- Dzieci i młodzież: stosowanie poniżej 18 lat niezalecane z powodu braku danych [4].
- Działania niepożądane: dolegliwości żołądkowo-jelitowe, reakcje alergiczne skóry, zmęczenie i niepokój [4]; w badaniu Sheltona ból głowy zgłosiło 41 procent osób przy dziurawcu i 25 procent przy placebo [19].
- Przedawkowanie: po bardzo dużych ilościach ekstraktu opisano drgawki i splątanie [4]; przy podejrzeniu przedawkowania dzwoń na 112 [33].
7. Dawkowanie dziurawca na depresję i po jakim czasie działa
Dawki opisuje monografia EMA dla konkretnych ekstraktów w lekach roślinnych, np. 600-1800 mg dziennie w 1-3 dawkach, 900 mg albo 612 mg raz dziennie [4]. To dawki leków o ustalonym składzie, a nie wskazówka dla dowolnego produktu z dziurawcem; jeśli lekarz zaleci lek roślinny, trzymaj się ulotki.
Efektu można oczekiwać w ciągu 4 tygodni, a gdy objawy się utrzymują, potrzebna jest konsultacja lekarska [4]. W Rejestrze Produktów Leczniczych są m.in. tabletki z suchym wyciągiem 612 mg i ziele dziurawca do zaparzania [5]. Suplement diety to żywność, której nie wolno przypisywać leczenia chorób [6], a w unijnym wykazie nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego dla dziurawca [11].
8. Co możesz zrobić sam, a co ze sklepu ma sens przy zasypianiu i ubogiej diecie
Przy łagodnej depresji NHS wymienia samopomoc opartą na terapii poznawczo-behawioralnej, terapię rozmową i ruch [18]. Jeśli nastrój spada co roku jesienią, przeczytaj, jak rozpoznać depresję sezonową; o innych badanych składnikach piszemy w tekstach o tym, czy kreatyna pomaga na depresję, i o suplementach na lęk.
Melatoninę przedstawiamy przy trudnościach z zasypianiem, a magnez przy niskiej podaży w diecie. Nie rekomendujemy ich do leczenia depresji ani jako zamienników zaleconego leczenia. Dieta bywa uboga w magnez, którego źródłem są m.in. szpinak, orzechy i pieczywo pełnoziarniste [34]: suplement uzupełnia wtedy niską podaż magnezu [12], a eksperci WFSBP nie zalecają magnezu w leczeniu depresji [17]. Przy kłopocie z zasypianiem melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie po spożyciu 1 mg krótko przed snem [11]. Formy magnezu na wieczór porównujemy w tekście o magnezie na sen i stres.
Świat Supli Melatonina 1 mg, 90 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłego z trudnościami z zasypianiem, po uwzględnieniu ostrzeżeń opisanych niżej. Melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie; korzystny efekt występuje po spożyciu 1 mg melatoniny krótko przed snem [11]. Nie jest lekiem przeciwdepresyjnym.
Według karty produktu kapsułka zawiera 1 mg melatoniny, a porcja to 1 kapsułka przed snem [35]. Skład: melatonina, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka z żelatyny wołowej, woda oczyszczona, więc produkt nie jest wegański. Przy cenie z karty 14,99 zł opakowanie wystarcza na 90 wieczorów [35].
Alergeny: karta sklepu podaje, że produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki [35]; przy ciężkiej alergii najpierw zapytaj producenta albo alergologa.
Leki: jeśli przyjmujesz jakiekolwiek leki, również doraźnie, przed zakupem sprawdź połączenie z lekarzem lub farmaceutą. Interakcje są możliwe m.in. z częścią leków przeciwdepresyjnych, lekami nasennymi i uspokajającymi, przeciwzakrzepowymi, przeciwpadaczkowymi, obniżającymi ciśnienie, przeciwzapalnymi z grupy NLPZ, opioidowymi, niektórymi antybiotykami oraz hormonami, w tym antykoncepcją [36]. Z melatoniną nie pij alkoholu, a jeśli po niej jesteś senny, nie prowadź samochodu [37]. Przy chorobach wątroby, nerek i chorobach autoimmunologicznych najpierw porozmawiaj z lekarzem [38]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłego, którego dieta jest uboga w magnez, a nie przyjmuje innego preparatu z magnezem. Przedstawiamy go do uzupełnienia niskiej podaży magnezu w diecie [12]; nie rekomendujemy go do leczenia depresji [17].
Według karty produktu porcja 2 kapsułek zawiera 250 mg magnezu w formie cytrynianu, a jedna kapsułka 125 mg magnezu [39]. Górny tolerowany poziom to 250 mg magnezu dziennie łącznie z suplementów, wody i żywności wzbogacanej [40]; pełna porcja go wyczerpuje, więc nie łącz jej z innymi preparatami z magnezem. Skład: cytrynian magnezu, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest wegański. Przy cenie z karty 19,99 zł opakowanie wystarcza na 45 dni [39].
Alergeny: producent nie deklaruje alergenów na karcie produktu; przed zakupem sprawdź etykietę [39].
Karta zaleca 2 kapsułki dziennie [39]. Przy chorobach nerek i lekach przyjmowanych na stałe zapytaj lekarza lub farmaceutę. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
Jeśli ocena diety pokazuje, że brakuje Ci magnezu, i nie przyjmujesz innego preparatu z magnezem, wybierz Świat Supli Cytrynian Magnezu. Przy trudnościach z zasypianiem możesz rozważyć melatoninę po uwzględnieniu ostrzeżeń opisanych w karcie; jeśli przyjmujesz jakiekolwiek leki, również doraźnie, sprawdź połączenie z lekarzem lub farmaceutą. Wtedy wybierz Świat Supli Melatonina; ten sam skład ma Promaker Melatonina PRO+ [41]. Jeśli objawy depresji trwają dłużej niż 2 tygodnie albo masz myśli samobójcze, zacznij od lekarza lub telefonu wsparcia, nie od suplementu [23] [7].
Na sen i uzupełnienie diety w sklepie Świat Supli
Produkty opisane wyżej; nie rekomendujemy ich do leczenia depresji. Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 13.10.2026.
9. Czego nie robić
- Nie łącz dziurawca z lekami przeciwdepresyjnymi, buspironem ani opioidowymi lekami przeciwbólowymi [4] [31].
- Nie sięgaj po dziurawiec przy tryptanie na migrenę, np. sumatryptanie, także stosowanym doraźnie, bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą [32].
- Nie odstawiaj nagle leku przeciwdepresyjnego i nie zastępuj go dziurawcem na własną rękę [10].
- Nie zaczynaj ani nie kończ kuracji dziurawcem przy leku przyjmowanym na stałe bez lekarza lub farmaceuty [4].
- Nie polegaj na samej tabletce antykoncepcyjnej podczas kuracji dziurawcem; potrzebna jest dodatkowa metoda [4].
- Nie lecz dziurawcem ciężkiej depresji, depresji z myślami samobójczymi ani depresji w chorobie dwubiegunowej [13] [20].
10. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić na 112?
10.1. Dzwoń na 112, gdy:
- czyjeś życie jest zagrożone, np. po poważnym samouszkodzeniu albo przedawkowaniu leków, albo nie czujesz, że możesz zapewnić bezpieczeństwo sobie lub innym [42];
- po połączeniu dziurawca z lekiem pojawi się wysoka gorączka, sztywność mięśni, splątanie albo drgawki, bo to mogą być objawy ciężkiego zespołu serotoninowego [4] [31] [33];
- ktoś po przyjęciu dużej ilości preparatu nie reaguje albo ma drgawki. Jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację według wskazówek dyspozytora. Jeśli jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej i stale kontroluj oddech; nie wywołuj wymiotów i nie podawaj nic do picia [33].
10.2. Telefon wsparcia, gdy przeżywasz kryzys
Gdy nie radzisz sobie albo masz myśli samobójcze, dzwoń do Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: 800 70 2222, całodobowo i bezpłatnie, albo pod 116 123 [7].
10.3. Niezwłocznie do lekarza albo na SOR, gdy:
- po połączeniu dziurawca z lekiem przeciwdepresyjnym albo innym lekiem działającym na serotoninę pojawi się drżenie, silne pocenie się, biegunka, kołatanie serca albo pobudzenie [4] [31];
- podczas kuracji wystąpi bardzo dobry nastrój z pobudzeniem i nadmiarem energii [20] [22];
- po przeszczepie, przy lekach przeciwzakrzepowych albo przy leczeniu HIV okaże się, że przyjmowałeś dziurawiec [4].
10.4. Do lekarza rodzinnego albo psychiatry, gdy:
- obniżony nastrój, brak radości albo zmiany snu i apetytu trwają przez większość dnia, prawie codziennie, dłużej niż 2 tygodnie [23];
- po 4 tygodniach stosowania leku roślinnego z dziurawcem objawy się utrzymują [4];
- chcesz zmienić leczenie przeciwdepresyjne albo dodać do niego jakikolwiek preparat [10].
11. Najczęstsze pytania
11.1. Jakie jest dawkowanie dziurawca na depresję?
W lekach roślinnych dawka zależy od ekstraktu, np. 612 mg raz dziennie albo 600-1800 mg w 1-3 dawkach, i zawsze obowiązuje ta z ulotki konkretnego leku [4].
11.2. Czy można brać dziurawiec z lekami przeciwdepresyjnymi?
Nie. Połączenie z lekami SSRI i innymi lekami działającymi na serotoninę może wywołać zespół serotoninowy [4] [31]. Nie odstawiaj też leku samodzielnie, tylko porozmawiaj z lekarzem [10].
11.3. Czy dziurawiec może zastąpić SSRI?
W badaniach u osób z łagodną i umiarkowaną depresją poprawa była podobna jak po SSRI [13], ale w cięższej depresji dziurawiec nie różnił się od placebo [3]. O zamianie decyduje lekarz.
11.4. Po jakim czasie działa dziurawiec?
Według monografii EMA efektu można oczekiwać w ciągu 4 tygodni; jeśli objawy się utrzymują, idź do lekarza [4].
11.5. Czy herbata z dziurawca działa na depresję?
Badania w depresji dotyczyły standaryzowanych suchych ekstraktów, nie naparu [2]. Ziele do zaparzania ma w monografii EMA tradycyjne zastosowanie m.in. przy przejściowym wyczerpaniu psychicznym, a przy lekach stałych także napar może wchodzić w interakcje [4] [24].
11.6. Dlaczego wycofano dziurawiec?
Dziurawca nie wycofano: w Rejestrze Produktów Leczniczych są nadal m.in. tabletki z wyciągiem i ziele do zaparzania, choć niektóre pozwolenia wygasły w 2025 r. [5].
12. Podsumowanie
- W łagodnej i umiarkowanej depresji standaryzowane ekstrakty dziurawca działały lepiej niż placebo i podobnie jak SSRI; w cięższej depresji duże badania tego nie potwierdziły [1] [3].
- Dziurawiec osłabia m.in. antykoncepcję hormonalną, część leków przeciwzakrzepowych, cyklosporynę, leki na HIV i digoksynę, a z SSRI grozi zespołem serotoninowym; nie stosuj go w ciąży, podczas karmienia i poniżej 18 lat [4].
- Melatonina przyczynia się do skrócenia czasu zasypiania po spożyciu 1 mg krótko przed snem [11]. Magnez służy tu uzupełnieniu niskiej podaży w diecie, nie leczeniu depresji [12] [17].
- W kryzysie 800 70 2222 albo 116 123, przy zagrożeniu życia 112 [7]. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
13. Źródła
- Linde K., Berner M.M., Kriston L., 2008, St John’s wort for major depression, Cochrane Database of Systematic Reviews (4):CD000448 (29 badań z randomizacją i podwójnie ślepą próbą, 5489 chorych z dużą depresją; wobec placebo współczynnik odpowiedzi na leczenie (RR) 1,28, 95-procentowy przedział ufności 1,10-1,49 w 9 większych badaniach i 1,87 (1,22-2,87) w 9 mniejszych, z wyraźną niejednorodnością wyników; wobec leków SSRI RR 1,00 (0,90-1,11; 12 badań), wobec leków trój- i czteropierścieniowych 1,02 (0,90-1,15; 5 badań); rezygnacje z powodu działań niepożądanych rzadsze niż przy SSRI: iloraz szans OR 0,53 (0,34-0,83); badania z krajów niemieckojęzycznych dawały wyniki korzystniejsze dla dziurawca; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Apaydin E.A., Maher A.R., Shanman R. i wsp., 2016, A systematic review of St. John’s wort for major depressive disorder, Systematic Reviews 5(1):148 (35 badań z randomizacją, 6993 dorosłych z dużą depresją, wyszukiwanie do listopada 2014; wobec placebo więcej odpowiedzi na leczenie: RR 1,53, 95-procentowy przedział ufności 1,19-1,97, 18 badań, 2922 osoby, niejednorodność I2 79 procent, umiarkowana jakość dowodów; wobec leków przeciwdepresyjnych w depresji łagodnej i umiarkowanej bez różnicy skuteczności: RR 1,01 (0,90-1,14; 17 badań), mniej działań niepożądanych: OR 0,67 (0,56-0,81; 11 badań); osiem badań dotyczyło ekstraktu z 0,3 procent hiperycyny i 1-4 procent hiperforyny; bardzo ograniczone dane w ciężkiej depresji: jedno badanie z imipraminą, brak badania wyłącznie ciężkiej depresji z kontrolą placebo; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Hypericum Depression Trial Study Group (Davidson J.R., Gadde K.M., Fairbank J.A. i wsp.), 2002, Effect of Hypericum perforatum (St John’s wort) in major depressive disorder: a randomized controlled trial, JAMA 287(14):1807-1814 (340 dorosłych z dużą depresją, wynik w skali depresji Hamiltona HAM-D co najmniej 20 punktów; ekstrakt LI-160 900-1500 mg dziennie albo sertralina 50-100 mg albo placebo przez 8 tygodni; ani ekstrakt, ani sertralina nie różniły się istotnie od placebo w obu głównych wynikach; pełna odpowiedź: 23,9 procent przy dziurawcu, 24,8 procent przy sertralinie, 31,9 procent przy placebo; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- European Medicines Agency, Komitet ds. Roślinnych Produktów Leczniczych (HMPC), European Union herbal monograph on Hypericum perforatum L., herba, Final – Revision 1, EMA/HMPC/7695/2021, przyjęta 23.11.2022, opublikowana 2023 (zastosowanie dobrze ugruntowane: suche ekstrakty do leczenia łagodnych i umiarkowanych epizodów depresyjnych oraz krótkotrwałego leczenia objawów łagodnych zaburzeń depresyjnych; dawki dobowe zależne od ekstraktu: 600-1800 mg w 1-3 dawkach, 900 mg albo 600 lub 612 mg raz dziennie; efektu można oczekiwać w ciągu 4 tygodni, gdy objawy się utrzymują, potrzebna konsultacja lekarska; niezalecane poniżej 18 lat oraz w ciąży i podczas karmienia piersią; unikać intensywnego promieniowania UV; przeciwwskazane łączenie z lekami przeciwzakrzepowymi z grupy pochodnych kumaryny, cyklosporyną, ewerolimusem, syrolimusem, takrolimusem do stosowania ogólnego, fosamprenawirem, indynawirem i innymi inhibitorami proteazy, nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, irynotekanem, imatynibem i innymi cytostatykami rozkładanymi przez CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 lub transportowanymi przez glikoproteinę P; szczególna ostrożność m.in. przy amitryptylinie, alprazolamie, diazepamie, midazolamie, metadonie, simwastatynie i digoksynie; spadek stężeń hormonalnych środków antykoncepcyjnych, krwawienia międzymiesiączkowe i mniejsza skuteczność, potrzebna dodatkowa metoda; przed planowaną operacją ustalić interakcje ze znieczuleniem; aktywność enzymów wraca do normy w ciągu tygodnia po odstawieniu; możliwe nasilenie działania serotoninergicznego z lekami SSRI i buspironem, bardzo rzadko zespół serotoninowy z poceniem, przyspieszonym biciem serca, biegunką, gorączką, pobudzeniem, dezorientacją, drżeniem lub skurczami mięśni; działania niepożądane: dolegliwości żołądkowo-jelitowe, alergiczne reakcje skórne, zmęczenie, niepokój, u osób o jasnej skórze nasilone objawy jak przy oparzeniu słonecznym; po przyjęciu do 4,5 g ekstraktu dziennie przez 2 tygodnie i dodatkowo 15 g opisano drgawki i splątanie; tradycyjne zastosowanie, m.in. ziela do zaparzania, przy przejściowym wyczerpaniu psychicznym; przy dobowej dawce hiperforyny poniżej 1 mg i stosowaniu do 2 tygodni nie opisano istotnych interakcji z lekami rozkładanymi przez badane enzymy, powyżej 1 mg te same przeciwwskazania; działanie: hamowanie wychwytu noradrenaliny, serotoniny i dopaminy, udział hiperycyny, hiperforyny i flawonoidów; odczyt 13.10.2026): ema.europa.eu
- Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, wyszukiwanie po nazwie powszechnej Hyperici (m.in. Depremin 612 mg: Hyperici herbae extractum siccum, tabletki powlekane, kod ATC N06AX, pozwolenie bezterminowe; ziele dziurawca do zaparzania jako produkty lecznicze kilku wytwórców; Hyperherba 330 mg, tabletki; część pozwoleń, np. HYPERIS 612 mg, z datą ważności w 2025 r.; odczyt 13.10.2026): rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (art. 7 ust. 3: informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jej właściwości zapobiegania chorobom ani ich leczenia; załącznik XIII: referencyjna wartość spożycia magnezu dla dorosłych 375 mg; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną, gov.pl (osoba dorosła może zgłosić się do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego centrum zdrowia psychicznego bez skierowania i bez rejestracji; poza obszarem centrum porady psychiatry w poradni zdrowia psychicznego, informacja o placówkach pod numerem Telefonicznej Informacji Pacjenta 800 190 590; Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: całodobowo i bezpłatnie 800 70 2222; telefon wsparcia emocjonalnego 116 123; telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111; odczyt 13.10.2026): gov.pl
- Nicolussi S., Drewe J., Butterweck V., Meyer zu Schwabedissen H.E., 2020, Clinical relevance of St. John’s wort drug interactions revisited, British Journal of Pharmacology 177(6):1212-1226 (przegląd; preparaty dziurawca aktywują receptor PXR i indukują cytochrom CYP3A4 oraz glikoproteinę P; zmieniają farmakokinetykę m.in. cyklosporyny, takrolimusu, digoksyny, indynawiru, warfaryny, alprazolamu, simwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych; stopień indukcji CYP3A4 zależy od zawartości hiperforyny; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), St. John’s Wort, aktualizacja 05.2025 (może pomagać w łagodnej i umiarkowanej depresji, skuteczniejszy od placebo; niepewne w ciężkiej depresji i przy stosowaniu dłużej niż 12 tygodni; może osłabiać działanie wielu ważnych leków, m.in. części leków przeciwdepresyjnych, tabletek antykoncepcyjnych, cyklosporyny, niektórych leków przeciwpadaczkowych, nasercowych, na HIV i przeciwnowotworowych, warfaryny i simwastatyny; z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi nasila działania serotoninowe, które mogą być poważne; w dużych dawkach może powodować ciężkie reakcje skórne po ekspozycji na słońce; inne działania niepożądane: biegunka, zawroty głowy, kłopoty ze snem, niepokój, mrowienie skóry; stosowanie w ciąży może być niebezpieczne; odczyt 13.10.2026): nccih.nih.gov
- NHS, Considerations: antidepressants (nie przerywaj leku przeciwdepresyjnego nagle ani bez rozmowy z lekarzem; lekarz ustala plan stopniowego zmniejszania dawki; dziurawiec wymieniony wśród środków, o których trzeba powiedzieć lekarzowi; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności (melatonina: przyczynia się do skrócenia czasu potrzebnego na zaśnięcie, warunek: 1 mg melatoniny w porcji i informacja, że korzystny efekt występuje po spożyciu 1 mg melatoniny krótko przed snem; w wykazie nie ma oświadczeń dla dziurawca; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Dyrektywa 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 10 czerwca 2002 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych (art. 2: suplementy żywnościowe to środki spożywcze, których celem jest uzupełnienie normalnej diety, będące skoncentrowanym źródłem składników odżywczych, m.in. składników mineralnych; odczyt 13.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Ng Q.X., Venkatanarayanan N., Ho C.Y.X., 2017, Clinical use of Hypericum perforatum (St John’s wort) in depression: A meta-analysis, Journal of Affective Disorders 210:211-221 (27 badań, 3808 chorych, porównanie dziurawca z lekami SSRI: podobny odsetek odpowiedzi, RR 0,983, 95-procentowy przedział ufności 0,924-1,042, i remisji, RR 1,013 (0,892-1,134); rzadsze przerywanie leczenia, OR 0,587 (0,478-0,697); badania trwały 4-12 tygodni; niejasne, czy dziurawiec pomaga przy ciężkiej depresji i dużym ryzyku samobójstwa; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Fornaro M., Di Lorenzo C., Nunez N. i wsp., 2026, Nutraceuticals and phytoceuticals for the treatment of major depressive disorder: a systematic review and network meta-analysis, Molecular Psychiatry (publikacja online) (163 badania, 15 757 uczestników z dużą depresją, wyszukiwanie do 1.07.2025; po ograniczeniu do badań o niskim ryzyku błędu ekstrakt dziurawca ZE117 wobec placebo: standaryzowana różnica średnich SMD minus 1,02, 95-procentowy przedział ufności od minus 1,90 do minus 0,15, 3 badania, 207 osób; autorzy nazywają takie efekty wyższymi od oczekiwanych; duża niejednorodność, I2 85,3 procent; pewność dowodów niska do bardzo niskiej; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- PubMed, wyszukiwania z 13.10.2026: hypericum[ti] AND depress*[ti] z filtrem metaanaliz, przeglądów systematycznych i przeglądów Cochrane (6 wyników) oraz (hypericum OR St John’s wort) AND depress* z tymi samymi filtrami dla lat 2015-2026 (22 wyniki); najnowsze przeglądy dziurawca w depresji z tych wyszukiwań: Zhao 2023, Urata 2025, Fornaro 2026: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Urata M., Sakurai H., Ueno F. i wsp., 2025, Efficacy of Pharmacological Interventions in Milder Depression: A Systematic Review and Meta-Analysis, Neuropsychopharmacology Reports 45(1):e70008 (8 badań, 1049 uczestników z łagodną depresją rozpoznaną według standardowych kryteriów, wyszukiwanie do listopada 2024; dziurawiec w 2 badaniach porównywany z fluoksetyną, bez grupy placebo: odpowiedź na leczenie bez istotnej różnicy, RR 0,96, 95-procentowy przedział ufności 0,78-1,18; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Sarris J., Ravindran A., Yatham L.N. i wsp., 2022, Clinician guidelines for the treatment of psychiatric disorders with nutraceuticals and phytoceuticals: The World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) and Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) Taskforce, World Journal of Biological Psychiatry 23(6):424-455 (31 ekspertów z 15 krajów; w depresji jednobiegunowej dziurawiec z najwyższym stopniem rekomendacji wśród preparatów roślinnych, szafran z umiarkowanym; magnez w leczeniu depresji niezalecany; stosowanie przede wszystkim jako uzupełnienie standardowej opieki lekarskiej, zwłaszcza w cięższych chorobach; jakość i standaryzacja preparatów roślinnych to istotne ograniczenie; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- NHS, Treatment – Depression in adults, strona przejrzana 5.07.2023 (przy łagodnej depresji obserwacja, samopomoc oparta na terapii poznawczo-behawioralnej, ruch jako jedna z głównych metod i terapia rozmową; przy umiarkowanej i ciężkiej leki przeciwdepresyjne, często z terapią; dziurawiec: są dowody, że może pomagać w lżejszej depresji, ale lekarze go nie zalecają, bo ilość składników czynnych różni się między markami i partiami; łączenie z lekami przeciwpadaczkowymi, przeciwzakrzepowymi, przeciwdepresyjnymi i pigułką antykoncepcyjną może powodować poważne problemy; nie stosować w ciąży ani podczas karmienia piersią; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Shelton R.C., Keller M.B., Gelenberg A. i wsp., 2001, Effectiveness of St John’s wort in major depression: a randomized controlled trial, JAMA 285(15):1978-1986 (200 dorosłych z dużą depresją, HAM-D co najmniej 20 punktów, 11 ośrodków w USA; ekstrakt 900 mg dziennie, po 4 tygodniach do 1200 mg, albo placebo przez 8 tygodni; bez istotnej różnicy w zmianie objawów; remisja 14/98 wobec 5/102; ból głowy częściej przy dziurawcu, 41 wobec 25 procent; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- NHS, Bipolar disorder (skrajne zmiany nastroju: epizody depresji i podwyższonego nastroju, manii lub hipomanii, np. bardzo dobry nastrój, pobudzenie, dużo energii; nie przerywać leków bez decyzji lekarza; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Rodríguez-Landa J.F., Contreras C.M., 2003, A review of clinical and experimental observations about antidepressant actions and side effects produced by Hypericum perforatum extracts, Phytomedicine 10(8):688-699 (przegląd; wśród działań niepożądanych m.in. nudności, wysypka, zmęczenie, niepokój, nadwrażliwość na światło oraz epizody manii i zespół serotoninowy przy łączeniu z innymi lekami przeciwdepresyjnymi; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Yoshioka D., Yamanashi T., Iwata M., 2026, Acute mania and psychosis potentially triggered by St John’s wort, PCN Reports 5(1):e70292 (opis przypadku młodego mężczyzny bez istotnej historii psychiatrycznej, u którego podczas kilkumiesięcznego przyjmowania dziurawca w standardowych dawkach wystąpiły objawy manii i psychozy; według autorów takie reakcje są bardzo rzadkie i opisywano je zwykle przy dużych dawkach, lekach psychotropowych lub chorobie psychicznej w wywiadzie; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- NHS, Symptoms – Depression in adults (objawy psychiczne, fizyczne i społeczne, m.in. obniżony nastrój, brak radości, zmiany apetytu i snu, myśli samobójcze; choroba dwubiegunowa z epizodami depresji i podwyższonego nastroju; do lekarza, gdy objawy trwają przez większość dnia, codziennie, dłużej niż 2 tygodnie; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Chrubasik-Hausmann S., Vlachojannis J., McLachlan A.J., 2019, Understanding drug interactions with St John’s wort (Hypericum perforatum L.): impact of hyperforin content, Journal of Pharmacy and Pharmacology 71(1):129-138 (przegląd badań interakcji; istotne interakcje wiązały się z dobową dawką hiperforyny; produkty z mniej niż 1 mg hiperforyny dziennie rzadziej powodowały duże interakcje z substratami CYP3A4 i glikoproteiny P, ale ryzyka nie można wykluczyć; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Ruschitzka F., Meier P.J., Turina M., Lüscher T.F., 2000, Acute heart transplant rejection due to Saint John’s wort, Lancet 355(9203):548-549 (opis 2 chorych po przeszczepie serca: ostre odrzucanie przeszczepu wskutek interakcji dziurawca z cyklosporyną; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Johne A., Brockmöller J., Bauer S. i wsp., 1999, Pharmacokinetic interaction of digoxin with an herbal extract from St John’s wort (Hypericum perforatum), Clinical Pharmacology and Therapeutics 66(4):338-345 (25 zdrowych ochotników, digoksyna 0,25 mg dziennie z ekstraktem LI-160 900 mg dziennie, n = 13, albo z placebo, n = 12; po 10 dniach pole pod krzywą stężenia digoksyny mniejsze o 25 procent, stężenie przed kolejną dawką o 33 procent niższe niż w grupie placebo; efekt narastał z czasem; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Piscitelli S.C., Burstein A.H., Chaitt D. i wsp., 2000, Indinavir concentrations and St John’s wort, Lancet 355(9203):547-548 (zdrowi ochotnicy; dziurawiec zmniejszał pole pod krzywą stężenia indynawiru, leku na HIV, średnio o 57 procent, a stężenie po 8 godzinach o 81 procent; autorzy ostrzegają przed opornością wirusa i niepowodzeniem leczenia; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Berry-Bibee E.N., Kim M.J., Tepper N.K. i wsp., 2016, Co-administration of St. John’s wort and hormonal contraceptives: a systematic review, Contraception 94(6):668-677 (4 badania u kobiet stosujących złożone tabletki antykoncepcyjne; w 1 badaniu większy wzrost pęcherzyka i prawdopodobna owulacja, w 3 częstsze krwawienia międzymiesiączkowe, w 3 mniejsza ekspozycja na hormony; jedyne badanie bez zmian farmakokinetyki dotyczyło produktu o małej zawartości hiperycyny; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- Borrelli F., Izzo A.A., 2009, Herb-drug interactions with St John’s wort (Hypericum perforatum): an update on clinical observations, AAPS Journal 11(4):710-727 (dobrze udokumentowane: spadek stężenia cyklosporyny, zespół serotoninowy albo senność przy łączeniu z inhibitorami wychwytu serotoniny, niechciane ciąże przy doustnej antykoncepcji, spadek stężeń leków przeciwretrowirusowych i przeciwnowotworowych; hiperforina podejrzewana o większość interakcji; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- FSRH, 2022, Clinical Guidance: Drug Interactions with Hormonal Contraception (pytać o leki, zioła i suplementy; leki indukujące enzymy mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcji złożonej; wymioty w ciągu 3 godzin lub ciężka biegunka ponad 24 godziny wymagają zasad jak przy pominiętej tabletce; wytyczna nie wymienia witamin ani minerałów jako interakcji; odczyt kopii PDF NHS Lothian 6.10.2026): apps.nhslothian.scot
- Badar A., 2024, Serotonin syndrome: An often-neglected medical emergency, Journal of Family and Community Medicine 31(1):1-8 (przegląd; zespół serotoninowy to rzadkie, ale bardzo niebezpieczne, potencjalnie śmiertelne działanie niepożądane; objawy: pobudzenie, splątanie, szybkie bicie serca, wysokie ciśnienie, rozszerzone źrenice, sztywność mięśni, drżenie, pocenie się, biegunka; wywołują go leki serotoninergiczne, w tym SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, opioidy oraz niektóre zioła, np. dziurawiec, zwłaszcza po dodaniu nowego leku lub zmianie dawki; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
- NHS, Taking sumatriptan with other medicines and herbal supplements, strona przejrzana 24.09.2026 (dziurawiec, ziołowy środek stosowany czasem przy łagodnej depresji, wymieniony wśród preparatów, które mogą nie łączyć się dobrze z sumatryptanem; przed przyjęciem sumatryptanu porozmawiaj z farmaceutą lub lekarzem o ziołach, witaminach i suplementach; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Poisoning (dzwonić na numer alarmowy przy podejrzeniu połknięcia szkodliwej substancji, w tym leków, przy utracie przytomności, braku oddechu, ciężkiej duszności albo drgawkach; do przyjazdu pomocy: resuscytacja, gdy osoba nie reaguje i nie oddycha, pozycja boczna, gdy jest nieprzytomna i oddycha, stałe sprawdzanie oddechu, rozmowa z przytomną osobą, zabranie opakowań dla lekarzy; nie wywoływać wymiotów i nie podawać nic do jedzenia ani picia; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Vitamins and minerals: Others, sekcja Magnesium (dobre źródła magnezu: szpinak, orzechy, pieczywo pełnoziarniste; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Karta produktu Świat Supli Melatonina, 90 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p14304 (1 kapsułka: 1 mg melatoniny; składniki: melatonina, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej, woda oczyszczona; alergeny według karty: produkt może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja, skorupiaki; nie jest wegański; 1 kapsułka przed snem; cena 14,99 zł; odczyt 13.10.2026)
- NHS, Taking melatonin with other medicines and herbal supplements, strona przejrzana 13.02.2023 (ostrożność m.in. przy części leków przeciwdepresyjnych, benzodiazepinach, lekach obniżających ciśnienie, niesteroidowych lekach przeciwzapalnych, estrogenach w antykoncepcji i hormonalnej terapii zastępczej, opioidach, niektórych antybiotykach, lekach przeciwpadaczkowych, przeciwzakrzepowych i nasennych; nie łączyć z ziołami wywołującymi senność; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Common questions about melatonin, strona przejrzana 13.02.2023 (unikaj alkoholu podczas stosowania; nie prowadź samochodu, nie jedź rowerem i nie obsługuj maszyn, jeśli melatonina powoduje senność; przy krótkotrwałej bezsenności lekarz przepisuje ją zwykle na 1-4 tygodnie; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- NHS, Who can and cannot take melatonin (przed stosowaniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie o uczuleniu na melatoninę lub inny lek, chorobach wątroby lub nerek, reumatoidalnym zapaleniu stawów, stwardnieniu rozsianym, toczniu i innych chorobach autoimmunologicznych; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
- Karta produktu Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p13414 (magnez w formie cytrynianu: 1 kapsułka 125 mg magnezu, porcja 2 kapsułki 250 mg magnezu, 66 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: cytrynian magnezu, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej; przyjmować 2 kapsułki dziennie; cena 19,99 zł; odczyt 13.10.2026)
- EFSA, 2025, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food and the EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, wersja 11, sierpień 2025 (magnez: 250 mg dziennie dla dorosłych z łatwo dysocjujących soli magnezu w suplementach, wodzie i żywności wzbogacanej, bez magnezu naturalnie obecnego w żywności; witamina B6: 12 mg dziennie dla dorosłych ze wszystkich źródeł; odczyt 12.10.2026): efsa.europa.eu
- Karta produktu Promaker Melatonina PRO+, 90 kapsułek, w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p10020 (1 kapsułka: 1 mg melatoniny; skład i lista możliwych alergenów jak w Świat Supli Melatonina; cena 14,99 zł; odczyt 13.10.2026)
- NHS, Where to get urgent help for mental health (w kryzysie potrzebna pilna ocena; numer alarmowy, gdy czyjeś życie jest zagrożone, np. po poważnym samouszkodzeniu albo przedawkowaniu, albo gdy nie czujesz, że możesz zapewnić bezpieczeństwo sobie lub innym; nagły stan psychiczny traktuj tak poważnie jak fizyczny; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
