Indeks glikemiczny (IG) to liczba, która pokazuje, jak bardzo porcja produktu z określoną ilością węglowodanów przyswajalnych podnosi poziom glukozy we krwi w ciągu 2 godzin w porównaniu z czystą glukozą, której przypisano wartość 100 [1] [2]. Niski IG to 55 lub mniej, średni 56-69, a wysoki 70 lub więcej; w międzynarodowych tabelach soczewica ma średnio 32, jabłko 36, biały chleb 75, a gotowane ziemniaki 78 [1] [3]. Produkty prawie bez węglowodanów, takie jak masło, mięso, ryby i jaja, nie mają oznaczonego IG, bo nie da się go zmierzyć standardową metodą [1] [4]. Poniżej znajdziesz tabelę IG ponad 50 produktów, osobno nabiał, o który pytacie najczęściej, oraz ładunek glikemiczny, który uwzględnia wielkość porcji.
Aktualizacja 15.10.2026: Uzupełniliśmy tabelę IG o wartości z międzynarodowych tabel, dodaliśmy odpowiedzi dla masła, serów i jogurtów, ładunek glikemiczny oraz wyniki badań nad dietą o niskim IG.
Polecamy: mniej cukru i skrobi, białko do posiłku
Spis treści
1. Co to jest indeks glikemiczny (IG) i jak się go mierzy?
Pojęcie indeksu glikemicznego wprowadzono, aby porównywać produkty bogate w węglowodany pod względem ich wpływu na glukozę po posiłku [2]. Badanie wykonuje się według normy ISO 26642:2010: dziesięć osób zjada porcję produktu, a w innych dniach, trzykrotnie, roztwór glukozy z taką samą ilością węglowodanów przyswajalnych; glukozę we krwi mierzy się osiem razy w ciągu 2 godzin [1]. W badaniu Matthan i wsp. porcje zawierały 50 g węglowodanów przyswajalnych, a IG liczono z pola pod krzywą glukozy po produkcie w stosunku do pola po glukozie [5]. Węglowodany przyswajalne to te, które organizm trawi i wchłania, czyli bez błonnika.
Uniwersytet w Sydney, który prowadzi bazę wartości IG, uznaje 55 lub mniej za niski IG, 56-69 za średni, a 70 lub więcej za wysoki [1]. Ten podział stosujemy w tabeli niżej.
IG opisuje jakość węglowodanów, a nie zdrowotność produktu. Czekolada ma średnio niski IG, ale autorzy międzynarodowych tabel zaznaczają, że zawiera dużo tłuszczów nasyconych i IG nie powinien być oceniany bez energii i składu produktu [3]. Z tego samego powodu frytki mają niższy IG niż ziemniaki pieczone, choć nie są lepszym wyborem dla serca [1].
2. Tabela IG: indeks glikemiczny produktów według międzynarodowych tabel
Tabela zawiera średnie wartości IG popularnych produktów z międzynarodowych tabel z 2008 r., opracowanych na Uniwersytecie w Sydney na podstawie 205 publikacji i danych niepublikowanych [3]. Każda liczba jest średnią z wielu badań na skali glukozy (glukoza = 100), a po znaku ± podano błąd standardowy średniej. Wydanie z 2021 r. ma ponad 4000 pozycji i potwierdza ogólny obraz: nabiał, strączki, makarony i owoce zwykle mają niski IG, a pieczywo, płatki śniadaniowe i ryż występują w wersjach o wysokim i niskim IG [6].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Grupa | Produkt | IG | Kategoria IG |
|---|---|---|---|
| Pieczywo i zboża | Chleb pszenny biały | 75 ± 2 | wysoki |
| Pieczywo i zboża | Chleb pszenny pełnoziarnisty (razowy) | 74 ± 2 | wysoki |
| Pieczywo i zboża | Chleb z dodatkiem całych ziaren | 53 ± 2 | niski |
| Pieczywo i zboża | Placek pszenny bez drożdży | 70 ± 5 | wysoki |
| Pieczywo i zboża | Tortilla kukurydziana | 46 ± 4 | niski |
| Pieczywo i zboża | Ryż biały gotowany | 73 ± 4 | wysoki |
| Pieczywo i zboża | Ryż brązowy gotowany | 68 ± 4 | średni |
| Pieczywo i zboża | Jęczmień (ziarno) | 28 ± 2 | niski |
| Pieczywo i zboża | Kukurydza słodka | 52 ± 5 | niski |
| Pieczywo i zboża | Spaghetti z białej mąki | 49 ± 2 | niski |
| Pieczywo i zboża | Spaghetti pełnoziarniste | 48 ± 5 | niski |
| Pieczywo i zboża | Makaron ryżowy | 53 ± 7 | niski |
| Pieczywo i zboża | Kuskus | 65 ± 4 | średni |
| Płatki i kasze na śniadanie | Płatki kukurydziane | 81 ± 6 | wysoki |
| Płatki i kasze na śniadanie | Owsianka z płatków owsianych | 55 ± 2 | niski |
| Płatki i kasze na śniadanie | Owsianka błyskawiczna | 79 ± 3 | wysoki |
| Płatki i kasze na śniadanie | Kleik ryżowy | 78 ± 9 | wysoki |
| Płatki i kasze na śniadanie | Kasza jaglana na mokro (kleik z prosa) | 67 ± 5 | średni |
| Płatki i kasze na śniadanie | Musli | 57 ± 2 | średni |
| Owoce i przetwory | Jabłko surowe | 36 ± 2 | niski |
| Owoce i przetwory | Pomarańcza surowa | 43 ± 3 | niski |
| Owoce i przetwory | Banan surowy | 51 ± 3 | niski |
| Owoce i przetwory | Ananas surowy | 59 ± 8 | średni |
| Owoce i przetwory | Mango surowe | 51 ± 5 | niski |
| Owoce i przetwory | Arbuz surowy | 76 ± 4 | wysoki |
| Owoce i przetwory | Daktyle | 42 ± 4 | niski |
| Owoce i przetwory | Brzoskwinie z puszki | 43 ± 5 | niski |
| Owoce i przetwory | Dżem truskawkowy | 49 ± 3 | niski |
| Owoce i przetwory | Sok jabłkowy | 41 ± 2 | niski |
| Owoce i przetwory | Sok pomarańczowy | 50 ± 2 | niski |
| Warzywa | Ziemniaki gotowane | 78 ± 4 | wysoki |
| Warzywa | Puree ziemniaczane błyskawiczne | 87 ± 3 | wysoki |
| Warzywa | Frytki | 63 ± 5 | średni |
| Warzywa | Marchew gotowana | 39 ± 4 | niski |
| Warzywa | Batat gotowany | 63 ± 6 | średni |
| Warzywa | Dynia gotowana | 64 ± 7 | średni |
| Warzywa | Zupa warzywna | 48 ± 5 | niski |
| Nabiał i napoje roślinne | Mleko pełne | 39 ± 3 | niski |
| Nabiał i napoje roślinne | Mleko odtłuszczone | 37 ± 4 | niski |
| Nabiał i napoje roślinne | Lody | 51 ± 3 | niski |
| Nabiał i napoje roślinne | Jogurt owocowy | 41 ± 2 | niski |
| Nabiał i napoje roślinne | Napój sojowy | 34 ± 4 | niski |
| Nabiał i napoje roślinne | Napój ryżowy | 86 ± 7 | wysoki |
| Rośliny strączkowe | Ciecierzyca | 28 ± 9 | niski |
| Rośliny strączkowe | Fasola czerwona | 24 ± 4 | niski |
| Rośliny strączkowe | Soczewica | 32 ± 5 | niski |
| Rośliny strączkowe | Soja | 16 ± 1 | niski |
| Przekąski i napoje | Czekolada | 40 ± 3 | niski |
| Przekąski i napoje | Popcorn | 65 ± 5 | średni |
| Przekąski i napoje | Chipsy ziemniaczane | 56 ± 3 | średni |
| Przekąski i napoje | Napój gazowany słodzony cukrem | 59 ± 3 | średni |
| Przekąski i napoje | Wafle i chrupki ryżowe | 87 ± 2 | wysoki |
| Cukry | Fruktoza | 15 ± 4 | niski |
| Cukry | Sacharoza (cukier stołowy) | 65 ± 4 | średni |
| Cukry | Miód | 61 ± 3 | średni |
| Cukry | Glukoza | 103 ± 3 | wysoki |
Glukoza ma w tabeli średnio 103 ± 3, a nie dokładnie 100, bo to średnia wyników wielu badań [3]. Dla białego pieczywa i białego ryżu autorzy znaleźli też odmiany o niskim IG, więc pojedynczy produkt ze sklepu może odbiegać od średniej [3]. Cukier stołowy, czyli sacharoza, ma średnio 65, a miód 61, czyli oba mają średni IG [3]. Jeśli ograniczasz cukier, w kategorii zamienniki cukru w sklepie Świat Supli znajdziesz erytrytol i inne substancje słodzące, o których piszemy w sekcji 5.
2.1. Warzywa, owoce i grzyby, których nie ma w tabeli
Warzywa liściaste i sałatowe, np. sałata, ogórek, pomidor, papryka czy szpinak, zawierają tak mało węglowodanów, że ich IG się nie bada; nawet duża porcja nie zmienia istotnie glukozy we krwi [1]. To samo dotyczy wielu owoców jagodowych [1]. Gruszki, cytrusy, np. grejpfruty i mandarynki, oraz owoce pestkowe, np. brzoskwinie, śliwki i morele, mają według Uniwersytetu w Sydney niski IG, a owoce tropikalne, np. ananas i arbuz, wyższy [1]. NFZ zalicza do produktów o niskim IG także grzyby, kaszę gryczaną i nasiona roślin strączkowych [7].
2.2. Nabiał, sery, masło i jaja: jaki mają IG?
Najwięcej pytań o indeks glikemiczny dotyczy masła, sera feta, serka wiejskiego i jogurtu naturalnego. W standardowym badaniu porcja produktu musi dostarczyć tyle węglowodanów co porcja glukozy, a w maśle, serach dojrzewających, majonezie czy jajach jest ich na 100 g od kilku setnych grama do kilku gramów [4]. Dlatego IG takich produktów się nie oznacza, a jedzone same w sobie niewiele zmieniają glukozę we krwi [1]. Wartości 0 podawane dla nich w części tabel nie wynikają więc z pomiaru IG.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Węglowodany w 100 g | Indeks glikemiczny |
|---|---|---|
| Masło | 0,06 g | nie oznacza się: za mało węglowodanów, by zbadać IG [1] |
| Majonez | 0,57 g | nie oznacza się: za mało węglowodanów, by zbadać IG [1] |
| Jajo kurze | 0,72 g | nie oznacza się: za mało węglowodanów, by zbadać IG [1] |
| Ser żółty (cheddar) | 3,37 g, w tym cukry 0,48 g | nie oznacza się: za mało węglowodanów, by zbadać IG [1] |
| Ser feta | 3,88 g | nie oznacza się: za mało węglowodanów, by zbadać IG [1] |
| Serek wiejski (twarożek ziarnisty 1% tłuszczu) | 2,72 g | brak średniej w tabelach; bez oznaczonego IG nie wyliczamy ładunku glikemicznego |
| Śmietana kwaśna | 4,63 g | brak średniej w tabelach; bez oznaczonego IG nie wyliczamy ładunku glikemicznego |
| Jogurt naturalny | 4,66 g | jogurty naturalne średnio 27 (43 produkty), niski [8] |
| Jogurt grecki naturalny | 3,94 g | osobnej średniej brak; jogurty naturalne średnio 27 [8] |
| Kefir | brak rekordu w zestawieniu | niski do średniego w badaniu 10 osób [9] |
| Mleko 2% tłuszczu | 4,8 g | brak osobnej średniej; mleko pełne 39, odtłuszczone 37 [3] |
Jogurty i kefir mają mierzalną ilość laktozy i zbadany IG. W bazie Uniwersytetu w Sydney 43 jogurty naturalne miały średnio IG 27, a 50 jogurtów słodzonych 41; jogurt podnosi jednak insulinę bardziej, niż wynika z jego IG [8]. Kefir w badaniu 10 zdrowych dorosłych miał niski do średniego IG i wysoki indeks insulinowy [9]. Mleko pełne ma w tabeli średnio 39, a odtłuszczone 37; osobnej średniej dla mleka 2 procent tabela nie podaje [3]. Przy serkach topionych, kremowych i homogenizowanych sprawdź na etykiecie węglowodany i cukry: wersje słodzone mają więcej cukru dodanego, co zmienia odpowiedź glikemiczną.
3. Indeks glikemiczny a ładunek glikemiczny: czym się różnią?
IG porównuje produkty przy tej samej ilości węglowodanów, ale nie mówi, ile węglowodanów jest w porcji, którą zjadasz. Uwzględnia to ładunek glikemiczny (ŁG), liczony jako IG razy ilość węglowodanów przyswajalnych w porcji, podzielone przez 100 [1] [3]. W przykładzie Uniwersytetu w Sydney jabłko ma IG 40 i 15 g węglowodanów, więc ŁG wynosi 40 × 15 / 100 = 6, a ziemniak z IG 80 i tą samą ilością węglowodanów ma ŁG 12, czyli ma dwukrotnie większy obliczeniowy ładunek glikemiczny [1]. Nie oznacza to, że u konkretnej osoby stężenie lub szczyt glukozy będzie dwukrotnie wyższy.
Dlatego arbuz, który ma wysoki IG, w zwykłej porcji ma niski ładunek, bo zawiera mało węglowodanów [1]. W drugą stronę: makaron z niskim IG zjedzony w dużej ilości daje wysoki ładunek. Według Uniwersytetu w Sydney niski IG nie jest zgodą na dowolnie duże porcje, a produkty bogate w skrobię warto ograniczać do części talerza [1]. Masło, ser żółty czy jaja dostarczają niewiele węglowodanów w typowej porcji. Bez oznaczonego IG nie wyliczamy dla nich ŁG.
4. Od czego zależy IG produktu i całego posiłku?
Ta sama roślina może mieć różny IG zależnie od przetworzenia. W przeglądzie 72 oznaczeń produktów owsianych duże płatki owsiane miały IG 53, płatki szybkiego gotowania 71, a owsianka błyskawiczna 75 [10]. Autorzy wiążą to z mniejszymi cząstkami i większym skleikowaniem skrobi. W tabeli 1 owsianka z płatków ma 55, a błyskawiczna 79 [3]. NFZ radzi dodawać do posiłków produkty bogate w błonnik, wybierać produkty pełnoziarniste, gotować ryż i kasze na sypko, makaron al dente, jeść warzywa surowe i nie miksować owoców [7].
Na glukozę po posiłku wpływa też to, co jesz razem z węglowodanami. W metaanalizie 154 porównań z krótkich badań u osób bez cukrzycy dodatek białka mlecznego zmniejszał pole pod krzywą glukozy o 52 procent na każdy gram białka przypadający na gram węglowodanów, ale zwiększał wydzielanie insuliny [11]. U osób z cukrzycą typu 2 efekt był wyraźnie mniejszy, a w cukrzycy typu 1 dodatek białka zwiększał pole pod krzywą glukozy o 40 procent [11]. Kolejność też ma znaczenie: u 15 osób ze stanem przedcukrzycowym zjedzenie białka i warzyw 10 minut przed węglowodanami zmniejszyło pole pod krzywą przyrostu glukozy w ciągu 180 minut o 38,8 procent w porównaniu z tym samym posiłkiem, w którym najpierw jedzono węglowodany, a po 10 minutach białko i warzywa [12]. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w zaleceniach na 2026 r. pisze, że korzystne jest jedzenie warzyw i produktów białkowych przed produktami skrobiowymi [13]. Kwasy organiczne z fermentacji również obniżają odpowiedź glikemiczną [1]; badania nad octem opisujemy w tekście czy ocet jabłkowy obniża cukier.
IG ma też ograniczenia. W badaniu 63 zdrowych osób IG białego pieczywa wyniósł średnio 62 przy odchyleniu standardowym 15, a zmienność wyniku u tej samej osoby sięgała 20 procent i 25 procent między osobami [5]. W obserwacji 800 osób z ciągłym pomiarem glukozy odpowiedzi na identyczne posiłki bardzo się różniły [14]. Tabela IG pomaga więc wybierać między podobnymi produktami, np. owsianką z płatków a błyskawiczną, ale nie przewidzi dokładnie Twojego wyniku.
5. Jak obniżyć ładunek glikemiczny posiłków i co dodać do węglowodanów: produkty ze sklepu
Ładunek glikemiczny posiłku obniżysz, gdy zjesz w nim mniej węglowodanów przyswajalnych: mniej cukru dodanego i mniejszą porcję skrobi [1] [7]. Białko zjedzone razem z węglowodanami nie usuwa ich z posiłku, ale w krótkich badaniach zmieniało odpowiedź glukozy i insuliny po posiłku, opisaną w sekcji 4 [11] [13]. Do każdej z tych zmian mamy w sklepie produkt, który ułatwia ją na co dzień.
Cukier. Sacharoza ma średni IG 65 [3]. Unijne oświadczenie zdrowotne dopuszcza informację, że spożywanie żywności lub napojów z erytrytolem zamiast cukru prowadzi do mniejszego wzrostu glukozy po ich spożyciu niż w przypadku wersji z cukrem, jeśli zawartość cukru obniżono co najmniej w stopniu wymaganym do oświadczenia o obniżonej zawartości [15]. W badaniu 18 zdrowych osób 50 g erytrytolu podane do żołądka nie zmieniło stężenia glukozy ani insuliny w porównaniu z wodą [16]. Jeśli słodzisz kawę, herbatę albo domowe wypieki i chcesz ograniczyć cukier, wybierz Intenson Erytrytol 1000 g w umiarkowanej ilości. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca, aby substancje słodzące stosować z umiarem [13]. Więcej o dawkowaniu w kuchni piszemy w tekście erytrytol zamiast cukru: ile go dać.
Skrobia. Makaron pszenny ma niski IG, ale w dużej porcji daje wysoki ładunek [3] [1]. Makaron shirataki z konjac zawiera według karty 1,1 g węglowodanów w 100 g, więc może zastąpić część zwykłego makaronu w daniu [17].
Białko. W metaanalizie 16 badań z udziałem 244 osób białko serwatkowe wypite przed posiłkiem obniżało szczyt glukozy o 1,4 mmol/l w porównaniu z wodą, a efekt rósł z dawką (4-55 g) [18]. Badania te nie dotyczyły naszej odżywki i nie oceniały skutków długoterminowych. Odżywka białkowa marki własnej Świat Supli WPC Premium 80 jest wygodnym źródłem białka do owsianki czy koktajlu, a białko pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej [15] [19]. Dodanie odżywki nie usuwa węglowodanów z posiłku. Nie oznaczono IG tego produktu ani gotowego posiłku z jego dodatkiem, dlatego nie przypisujemy im konkretnej zmiany IG lub ŁG. Inne odżywki porównujemy w tekście ranking odżywek białkowych.
Według karty produktu odżywki Świat Supli WPC Premium 80 nie stosuje się w ciąży [19].
Świat Supli WPC Premium 80, 700 g
Dla kogo: dla osób, które chcą dodać białko do śniadania albo przekąski z węglowodanami, np. do owsianki, jogurtu lub koktajlu z owocami, albo uzupełnić białko w diecie. To marka własna, którą znajdziesz w sklepie Świat Supli.
Porcja 30 g według karty produktu dostarcza 23,1 g białka, 1,71 g węglowodanów, w tym 1,35 g cukrów, i 117 kcal; rozpuszcza się ją w 200 ml wody lub mleka [19]. Porcja spełnia warunek unijnego oświadczenia, że białko pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej [15]. Wyniki badań nad białkiem serwatkowym przed posiłkiem, opisane wyżej, nie były sprawdzane dla tej odżywki. Dodanie odżywki nie usuwa węglowodanów z posiłku; nie oznaczono IG tego produktu ani gotowego posiłku z jego dodatkiem, dlatego nie przypisujemy im konkretnej zmiany IG lub ŁG.
Zawiera białka mleka i lecytynę sojową; według karty może zawierać śladowe ilości soi i lizozymu z jaja. Wersje smakowe są słodzone sukralozą i acesulfamem K [19]. Przy alergii na mleko, soję lub jaja wybierz inny produkt.
Karta podaje 2-3 porcje dziennie zależnie od zapotrzebowania na białko. Według karty sklepu odżywki nie stosuje się w ciąży [19].
Dla kogo: dla osób, które słodzą kawę, herbatę albo domowe desery i chcą zastąpić część cukru erytrytolem, który w badaniu na zdrowych osobach nie zmieniał stężenia glukozy [16].
Według karty jedynym składnikiem jest erytrytol; w 100 g jest 0 kcal i 100 g polioli, a cukrów 0 g [20]. Unijne oświadczenie o mniejszym wzroście glukozy po posiłku dotyczy żywności, w której erytrytol zastępuje cukier w stopniu wymaganym do oświadczenia o obniżonej zawartości cukru [15]. Karta wymienia jeden składnik i nie podaje informacji o alergenach.
Duże ilości działają przeczyszczająco: EFSA ustaliła dopuszczalne dzienne pobranie na 0,5 g na kilogram masy ciała, a w badaniu 64 studentów jednorazowe 50 g erytrytolu częściej wywoływało nudności i burczenie w brzuchu [21] [22]. W badaniach obserwacyjnych wyższe stężenie erytrytolu we krwi wiązało się z częstszymi zdarzeniami sercowo-naczyniowymi; nie dowodzi to przyczyny, a erytrytol powstaje też w organizmie [23] [24]. Jeśli chorujesz na serce albo przeszedłeś zawał lub udar, o regularnym słodzeniu erytrytolem porozmawiaj z lekarzem.
Diet-Food Makaron Shirataki Konjac Spaghetti 200 g
Dla kogo: dla osób, które chcą zmniejszyć porcję skrobi w daniach z makaronem, np. zastępując część spaghetti makaronem z konjac.
Według karty składa się z wody, mąki z rośliny konjac i wodorotlenku wapnia, a w 100 g ma 8 kcal, 1,1 g węglowodanów, 1,8 g błonnika i mniej niż 0,3 g białka [17]. Prawie nie dostarcza białka ani energii, więc danie uzupełnij mięsem, rybą, tofu albo strączkami oraz warzywami.
Przed użyciem makaron płucze się pod ciepłą wodą, a potem gotuje lub smaży 2-3 minuty [17]. Karta nie podaje informacji o alergenach.
Produkty: mniej cukru i skrobi, białko do posiłku
Białko marki własnej do owsianki, erytrytol zamiast cukru i makaron z konjac zamiast części zwykłego makaronu.
6. Dieta o niskim IG przy cukrzycy i insulinooporności: co mówią badania?
W metaanalizie przygotowanej do wytycznych Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASD) 29 porównań z udziałem 1617 osób z cukrzycą typu 1 i 2, trwających co najmniej 3 tygodnie, dieta o niskim IG lub ładunku obniżała hemoglobinę glikowaną (HbA1c, wskaźnik średniej glukozy z ok. 3 miesięcy) o 0,31 punktu procentowego w porównaniu z dietą o wyższym IG [25]. 95-procentowy przedział ufności, który pokazuje niepewność oszacowania, wynosił 0,19-0,42, a wyniki badań wyraźnie się różniły (I2 75 procent); mniejsze były też glukoza na czczo, cholesterol LDL i masa ciała [25]. W nowszej metaanalizie 25 badań z udziałem 1973 osób w wieku 12-75 lat dieta o niskim IG obniżała glukozę na czczo o 0,19 mmol/l i HbA1c o 0,22 punktu procentowego, a efekt był większy w cukrzycy typu 2 i w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni [26].
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca, aby głównym źródłem węglowodanów były produkty pełnoziarniste, szczególnie o IG poniżej 55, i zaznacza, że przy wyborze produktów pomocne mogą być wartości IG i ładunku glikemicznego [13]. Przykładowy jadłospis z takimi produktami znajdziesz w tekście dieta przy insulinooporności: przykładowy jadłospis, a rolę ćwiczeń opisujemy w tekście trening siłowy a insulinooporność. O suplementach przy cukrzycy piszemy w tekstach suplementy dla diabetyka i chrom a insulinooporność. Dieta o niskim IG nie zastępuje leczenia: zmiany w jadłospisie przy cukrzycy i insulinooporności ustal z lekarzem albo dietetykiem.
7. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić pod 112
Z lekarzem rodzinnym umów się, jeśli zauważysz objawy, które mogą wskazywać na cukrzycę: częste oddawanie moczu, wzmożone pragnienie, chudnięcie bez odchudzania, a także osłabienie, senność, ropne zmiany skórne albo nawracające stany zapalne układu moczowo-płciowego [13]. Badania w kierunku stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2 zalecane są wszystkim po 45. roku życia, a w każdym wieku przy co najmniej jednym czynniku ryzyka [13].
Jeśli przyjmujesz insulinę albo inne leki obniżające cukier, nie zmniejszaj samodzielnie ilości węglowodanów w posiłkach: zbyt mało węglowodanów przy tej samej dawce leku może wywołać hipoglikemię, czyli spadek cukru zwykle poniżej 4 mmol/l [27]. Zmianę diety, także dodawanie białka do posiłków w cukrzycy typu 1, omów z zespołem, który Cię leczy [11]. Gdy osoba z cukrzycą i podejrzeniem bardzo niskiego cukru nie reaguje prawidłowo albo jest nieprzytomna, od razu dzwoń pod 112 i postępuj według poleceń dyspozytora; nie podawaj jej jedzenia ani picia [27]. Osobę nieprzytomną, która oddycha prawidłowo, ułóż w pozycji bocznej i kontroluj oddech. Jeśli nie oddycha prawidłowo albo tylko pojedynczo łapie powietrze, rozpocznij resuscytację zgodnie z poleceniami dyspozytora [28]. Glukagon podaje tylko ktoś, kto go ma i umie go użyć [27].
8. Najczęstsze pytania
8.1. Czy masło ma indeks glikemiczny?
Nie ma oznaczonego IG. W 100 g masła jest ok. 0,06 g węglowodanów, więc nie da się podać porcji z ilością węglowodanów wymaganą w badaniu [4] [1]. Masło samo w sobie praktycznie nie podnosi glukozy, ale ma dużo energii i tłuszczów nasyconych, więc niski wpływ na cukier nie oznacza, że można go jeść bez ograniczeń [4].
8.2. Czy serek wiejski ma niski indeks glikemiczny?
W tabelach średnich wartości IG serka wiejskiego nie ma. Twarożek ziarnisty ma według bazy USDA ok. 2,7 g węglowodanów w 100 g, czyli niewiele [4]. Bez oznaczonego IG nie wyliczamy dla niego ładunku glikemicznego. Przy wersjach z dodatkami owocowymi sprawdź na etykiecie cukry.
8.3. Jaki indeks glikemiczny ma jogurt naturalny i jogurt grecki?
Jogurty naturalne w bazie Uniwersytetu w Sydney miały średnio IG 27, czyli niski [8]. Osobnej średniej dla jogurtu greckiego nie podano; jogurt grecki naturalny ma według USDA ok. 3,9 g węglowodanów w 100 g [4].
8.4. Czy ser żółty i feta mają wysoki indeks glikemiczny?
Nie mają oznaczonego IG, bo zawierają niewiele węglowodanów: cheddar ok. 3,4 g, w tym 0,5 g cukrów, a feta ok. 3,9 g w 100 g [4]. Same w sobie niewiele zmieniają glukozę we krwi [1]. Sery żółte i feta mają za to dużo soli i tłuszczów nasyconych [4].
8.5. Jaki IG ma czekolada mleczna?
Osobnego wyniku dla czekolady mlecznej międzynarodowe tabele z 2008 r. nie podają. Wartość 40 to średnia dla całej kategorii czekolady, czyli niski IG [3]. Duża ilość tłuszczu w produkcie spowalnia opróżnianie żołądka, a autorzy tabel podkreślają, że niski IG słodyczy nie poprawia ich wartości odżywczej [3] [1]. Wartości dla konkretnych batonów zależą od składu i kraju badania.
8.6. Gdzie znaleźć wiarygodną tabelę IG?
Wartości z opisaną metodą i źródłem zawierają międzynarodowe tabele z 2008 r. (ponad 2480 produktów) i 2021 r. (ponad 4000 pozycji) oraz baza Uniwersytetu w Sydney; wartości te pochodzą z pomiarów u ludzi [3] [6] [1]. Ostrożnie podchodź do tabel bez źródła, które podają IG produktów bez węglowodanów albo wartości bez informacji, czy porównywano je z glukozą.
8.7. Czy erytrytol ma indeks glikemiczny?
W badaniu na zdrowych osobach 50 g erytrytolu nie zmieniło glukozy ani insuliny w porównaniu z wodą [16]. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił dopuszczalne dzienne pobranie erytrytolu na 0,5 g na kilogram masy ciała ze względu na działanie przeczyszczające [21].
9. Najważniejsze w skrócie
- Indeks glikemiczny porównuje wzrost glukozy po produkcie ze wzrostem po czystej glukozie; niski IG to 55 lub mniej, wysoki 70 lub więcej.
- Masło, sery dojrzewające, feta, jaja, mięso i ryby nie mają oznaczonego IG, bo zawierają bardzo mało węglowodanów.
- Jogurty naturalne mają średnio IG 27, mleko 37-39, a owsianka z płatków owsianych 55 wobec 79 dla owsianki błyskawicznej.
- Ładunek glikemiczny uwzględnia porcję: IG razy węglowodany w porcji, podzielone przez 100.
- Diety o niskim IG obniżały HbA1c u osób z cukrzycą o ok. 0,2-0,3 punktu procentowego; zmiany diety przy lekach na cukrzycę ustal z lekarzem.
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka.
10. Źródła
- University of Sydney, Glycemic Index Research and GI News, FAQs (niski IG 55 lub mniej, średni 56-69, wysoki 70 lub więcej; ładunek glikemiczny = IG razy ilość węglowodanów podzielone przez 100, przykład: jabłko IG 40 i 15 g węglowodanów, ziemniak IG 80 i 15 g węglowodanów; wołowina, kurczak, ryby, tofu, jaja, orzechy, nasiona, awokado, wiele owoców, w tym jagodowe, i warzywa zawierają tak mało węglowodanów, że ich IG nie da się zbadać standardową metodą i same w sobie niewiele zmieniają poziom glukozy; warzywa liściaste i sałatowe nie mają oznaczonego IG; owoce strefy umiarkowanej, np. jabłka, gruszki, cytrusy i owoce pestkowe, mają niski IG, a owoce tropikalne, np. ananas i arbuz, wyższy IG przy niskim ładunku; tłuszcz spowalnia opróżnianie żołądka, frytki mają niższy IG niż ziemniaki pieczone, ale tłuszcze nasycone podnoszą ryzyko chorób serca; kwasy organiczne z fermentacji obniżają odpowiedź glikemiczną; badanie IG: 10 osób, glukoza jako produkt odniesienia trzy razy, osiem pomiarów w ciągu 2 godzin, norma ISO 26642:2010; odczyt 15.10.2026): glycemicindex.com
- Brouns F., Björck I., Frayn K.N. i wsp., 2005, Glycaemic index methodology, Nutrition Research Reviews 18(1):145-171 (przegląd metodyki oznaczania IG: liczba badanych, dawka węglowodanów, pobieranie krwi, kolejność testów i sposób liczenia pola pod krzywą glukozy; IG wprowadzono do porównywania produktów bogatych w węglowodany; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Atkinson F.S., Foster-Powell K., Brand-Miller J.C., 2008, International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008, Diabetes Care 31(12):2281-2283 (przegląd 205 publikacji z lat 1981-2007 i danych niepublikowanych, ponad 2480 produktów; tabela 1: średni IG 62 popularnych produktów ze wszystkich dostępnych badań, skala glukozy = 100, średnia ± błąd standardowy; ładunek glikemiczny liczony jako IG razy węglowodany przyswajalne w porcji, podzielone przez 100; nabiał, strączki i owoce mają zwykle niski IG, pieczywo, płatki śniadaniowe i ryż występują w wersjach o wysokim i niskim IG; wiele słodyczy, np. czekolada, ma niski IG, ale dużo tłuszczów nasyconych, dlatego IG nie powinien być stosowany w oderwaniu od gęstości energetycznej i składu produktu; odczyt pełnego tekstu w Europe PMC 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service, FoodData Central, SR Legacy (węglowodany ogółem na 100 g liczone metodą różnicową, w nawiasie cukry): masło solone 0,06 g, 717 kcal, tłuszcze nasycone 51,4 g, sód 643 mg (FDC 173410), ser feta 3,88 g (cukry 0 g, tłuszcze nasycone 13,3 g, sód 1140 mg; 173420), ser cheddar 3,37 g (cukry 0,48 g, tłuszcze nasycone 18,9 g, sód 653 mg; 173414), twarożek ziarnisty 1 procent tłuszczu 2,72 g (173417), kwaśna śmietana 4,63 g (171257), jajo kurze surowe 0,72 g (171287), majonez 0,57 g (171009), jogurt naturalny z mleka pełnego 4,66 g (171284), jogurt grecki naturalny niskotłuszczowy 3,94 g (170903), mleko 2 procent tłuszczu 4,8 g (171267); odczyt rekordów 15.10.2026
- Matthan N.R., Ausman L.M., Meng H. i wsp., 2016, Estimating the reliability of glycemic index values and potential sources of methodological and biological variability, American Journal of Clinical Nutrition 104(4):1004-1013 (63 osoby bez chorób przewlekłych w wieku 18-85 lat, po trzy testy glukozy i białego pieczywa z 50 g węglowodanów przyswajalnych; IG białego pieczywa średnio 62, odchylenie standardowe 15; współczynnik zmienności 20 procent u tej samej osoby i 25 procent między osobami; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Atkinson F.S., Brand-Miller J.C., Foster-Powell K., Buyken A.E., Goletzke J., 2021, International tables of glycemic index and glycemic load values 2021: a systematic review, American Journal of Clinical Nutrition 114(5):1625-1632 (ponad 4000 pozycji, w tym ok. 2100 oznaczonych metodą zalecaną przez normę ISO; nabiał, strączki, makarony i owoce zwykle mają niski IG, 55 lub mniej na skali glukozy, o podobnych wartościach na świecie; produkty zbożowe, także pełnoziarniste, mają bardzo różny IG zależnie od sposobu produkcji; większość odmian ziemniaków ma wysoki IG; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Narodowy Fundusz Zdrowia, Diety NFZ, 7.05.2024, Czym jest indeks glikemiczny produktów i dla kogo będzie pomocny (produkty o niskim IG m.in. świeże i mrożone warzywa, nieprzejrzałe owoce, orzechy i nasiona, chudy nabiał, mięso, ryby, jaja, grzyby, kasza gryczana, nasiona roślin strączkowych; IG posiłku obniża połączenie węglowodanów z białkiem i tłuszczem, błonnik, produkty pełnoziarniste, gotowanie ryżu i kasz na sypko, makaronu al dente, niemiksowanie warzyw i owoców; odczyt 15.10.2026): diety.nfz.gov.pl
- Wolever T.M.S., 2017, Yogurt Is a Low-Glycemic Index Food, Journal of Nutrition 147(7):1462S-1467S (przegląd: 93 wartości IG jogurtów w bazie Uniwersytetu w Sydney, średnio 34 ± 13, 92 procent ma niski IG; 43 jogurty naturalne 27 ± 11, 50 słodzonych 41 ± 11; indeks insulinowy jogurtu jest wyższy niż jego IG; autor otrzymał honorarium Danone Institute za wykład; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Kong K.L., Hendrich S., 2012, Glycemic index, insulinemic index, and satiety index of kefir, Journal of the American College of Nutrition 31(4):280-287 (10 zdrowych dorosłych, 5 mężczyzn i 5 kobiet, badanie z losową kolejnością, krzyżowe; kefir naturalny o niskiej zawartości tłuszczu w porcji z 25 g węglowodanów przyswajalnych, kefiry owocowe z 50 g, porównanie z glukozą; wniosek: kefir ma niski do średniego IG, ale wysoki indeks insulinowy; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Tosh S.M., Chu Y., 2015, Systematic review of the effect of processing of whole-grain oat cereals on glycaemic response, British Journal of Nutrition 114(8):1256-1262 (przegląd 72 oznaczeń IG produktów owsianych; płatki owsiane cięte IG 55, duże płatki 53, musli i granola 56, płatki szybkiego gotowania 71, owsianka błyskawiczna 75; mniejsze cząstki i większe skleikowanie skrobi zwiększają odpowiedź glikemiczną; współautorka z Quaker Oats Center of Excellence, PepsiCo; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Wolever T.M.S., Zurbau A., Koecher K. i wsp., 2024, The Effect of Adding Protein to a Carbohydrate Meal on Postprandial Glucose and Insulin Responses: A Systematic Review and Meta-Analysis of Acute Controlled Feeding Trials, Journal of Nutrition 154(9) (154 porównań w krótkich badaniach krzyżowych u dorosłych; u osób bez cukrzycy każdy gram białka mlecznego na gram węglowodanów przyswajalnych zmniejszał pole pod krzywą glukozy o 52 procent i zwiększał pole pod krzywą insuliny o 64 procent, białka roślinnego o 55 i 45 procent; w cukrzycy typu 2 efekt na glukozę był mniejszy, ok. 10 procent na gram białka na gram węglowodanów, a w cukrzycy typu 1 dodatek białka zwiększał pole pod krzywą glukozy o 40 procent; duża niejednorodność badań; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Shukla A.P., Dickison M., Coughlin N. i wsp., 2019, The impact of food order on postprandial glycaemic excursions in prediabetes, Diabetes, Obesity and Metabolism 21(2):377-381 (15 osób ze stanem przedcukrzycowym, ten sam posiłek w 3 dniach w losowej kolejności, glukoza i insulina mierzone przez 180 minut; szczyty przyrostu glukozy mniejsze o ponad 40 procent, gdy najpierw jedzono białko i warzywa albo same warzywa, a pole pod krzywą przyrostu glukozy mniejsze o 38,8 procent przy białku i warzywach zjedzonych 10 minut przed węglowodanami w porównaniu z tym samym posiłkiem, w którym najpierw jedzono węglowodany, a po 10 minutach białko i warzywa; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, 2026, Clinical Recommendations on the Management of Individuals with Diabetes 2026. Position Statement of Diabetes Poland, Current Topics in Diabetes 6(1) (rozdział 1: objawy hiperglikemii: wielomocz, wzmożone pragnienie, niezamierzona utrata masy ciała, a mniej typowe osłabienie i wzmożona senność, ropne zmiany skórne, stany zapalne układu moczowo-płciowego; badania przesiewowe w kierunku stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2 u wszystkich po 45. roku życia i w każdym wieku przy co najmniej jednym czynniku ryzyka; rozdział 6: przy wyborze produktów pomocne mogą być wartości IG i ładunku glikemicznego, odpowiedź glikemiczna na ten sam posiłek różni się między osobami, korzystne jest jedzenie warzyw i produktów białkowych przed produktami skrobiowymi; głównym źródłem węglowodanów mają być produkty pełnoziarniste, szczególnie o niskim IG, poniżej 55; substancje słodzące z umiarem i nie powyżej zaleceń producenta; odczyt pełnego tekstu 15.10.2026): currenttopicsindiabetes.com
- Zeevi D., Korem T., Zmora N. i wsp., 2015, Personalized Nutrition by Prediction of Glycemic Responses, Cell 163(5):1079-1094 (800 osób, tygodniowy ciągły pomiar glukozy, odpowiedzi na 46 898 posiłków; duża zmienność odpowiedzi różnych osób na identyczne posiłki; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz do rozwoju i zdrowia dzieci, Dziennik Urzędowy UE L 136 (substancje zastępujące cukier, w tym erytrytol: spożywanie żywności lub napojów zawierających je zamiast cukru prowadzi do mniejszego wzrostu poziomu glukozy we krwi po ich spożyciu niż po spożyciu żywności lub napojów zawierających cukier, warunek: obniżenie zawartości cukru co najmniej na poziomie oświadczenia o obniżonej zawartości z rozporządzenia (WE) nr 1924/2006; białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej, warunek: żywność co najmniej źródłem białka): eur-lex.europa.eu
- Teysseire F., Bordier V., Budzinska A. i wsp., 2023, Metabolic Effects and Safety Aspects of Acute D-allulose and Erythritol Administration in Healthy Subjects, Nutrients 15(2):458 (18 zdrowych osób, badanie z losową kolejnością, podwójnie zaślepione, krzyżowe; 50 g erytrytolu, 25 g D-allulozy albo 300 ml wody podane przez zgłębnik do żołądka; po erytrytolu bez zmian stężenia glukozy i insuliny w porównaniu z wodą; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Świat Supli, karta produktu Diet-Food Makaron Shirataki Konjac Spaghetti 200 g, w sklepie swiatsupli.pl (składniki: woda oczyszczona, mąka z rośliny konjac, wodorotlenek wapnia; w 100 g 8 kcal, węglowodany 1,1 g, w tym cukry poniżej 0,2 g, błonnik 1,8 g, białko poniżej 0,3 g; przed użyciem wypłukać pod ciepłą wodą, gotować lub smażyć 2-3 minuty; odczyt karty 15.10.2026): swiatsupli.pl, p10561
- Smedegaard S., Kampmann U., Ovesen P.G. i wsp., 2023, Whey Protein Premeal Lowers Postprandial Glucose Concentrations in Adults Compared with Water – The Effect of Timing, Dose, and Metabolic Status: a Systematic Review and Meta-analysis, American Journal of Clinical Nutrition 118(2) (16 badań krzyżowych z losową kolejnością, 244 osoby; białko serwatkowe przed posiłkiem w porównaniu z wodą obniżało szczyt glukozy o 1,4 mmol/l, 95-procentowy przedział ufności od 1,9 do 0,9 mmol/l, podnosiło szczyt insuliny i spowalniało opróżnianie żołądka; dawki 4-55 g, efekt rósł z dawką i był większy w cukrzycy typu 2; brak danych o działaniu długoterminowym; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Świat Supli, karta produktu Świat Supli WPC Premium 80, 700 g, w sklepie swiatsupli.pl (porcja 30 g: 23,1 g białka, 1,71 g węglowodanów, w tym 1,35 g cukrów, 1,98 g tłuszczu, 117 kcal; porcję rozpuścić w 200 ml wody lub mleka, 2-3 razy dziennie zależnie od zapotrzebowania; składniki: koncentrat białka serwatkowego, w wersjach smakowych aromat, kakao w smaku czekoladowym, lecytyna sojowa, barwnik, karboksymetyloceluloza, guma guar, sukraloza i acesulfam K; zawiera białka mleka, może zawierać śladowe ilości soi i lizozymu z jaja; pole uwag karty wyklucza stosowanie w ciąży; odczyt karty 15.10.2026): swiatsupli.pl, p14416
- Świat Supli, karta produktu Intenson Erytrytol 1000 g, w sklepie swiatsupli.pl (skład: erytrytol; w 100 g 0 kcal, węglowodany 100 g, w tym cukry 0 g i poliole 100 g; sposób użycia według własnych preferencji zamiast cukru; odczyt karty 15.10.2026): swiatsupli.pl, p8241
- EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF), 2023, Re-evaluation of erythritol (E 968) as a food additive, EFSA Journal 21(12):e8430 (dopuszczalne dzienne pobranie, ADI, 0,5 g na kg masy ciała na dzień, ustalone na podstawie działania przeczyszczającego): doi.org
- Storey D., Lee A., Bornet F., Brouns F., 2007, Gastrointestinal tolerance of erythritol and xylitol ingested in a liquid, European Journal of Clinical Nutrition 61(3):349-354 (70 zrekrutowanych studentów w wieku 18-24 lat, 64 ukończyło; jednorazowo w wodzie 45 g sacharozy albo 20, 35 i 50 g erytrytolu lub ksylitolu; 50 g erytrytolu zwiększyło liczbę osób z nudnościami i burczeniem w brzuchu, mniejsze ilości erytrytolu nie zwiększyły istotnie objawów; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Witkowski M., Nemet I., Alamri H. i wsp., 2023, The artificial sweetener erythritol and cardiovascular event risk, Nature Medicine 29(3):710-718 (pacjenci kierowani na ocenę ryzyka sercowego: kohorta 1157 osób i kohorty walidacyjne z USA i Europy; wyższe stężenie erytrytolu we krwi wiązało się z wyższym ryzykiem poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych w ciągu 3 lat; badanie obserwacyjne, które nie dowodzi związku przyczynowego; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Abushamat L.A., Yu B., Hoogeveen R.C. i wsp., 2025, Erythritol, Erythronate, and Cardiovascular Outcomes in Older Adults in the ARIC Study, JACC: Advances 4(3):101605 (4006 starszych osób bez choroby sercowo-naczyniowej, mediana obserwacji ok. 8,4 roku; wyższe stężenia erytrytolu i erytronianu we krwi wiązały się z częstszymi zdarzeniami sercowo-naczyniowymi; erytrytol jest też wytwarzany w organizmie, spożycia słodzika nie mierzono, autorzy nazywają stężenia markerami zdrowia sercowo-metabolicznego; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- Chiavaroli L., Lee D., Ahmed A. i wsp., 2021, Effect of low glycaemic index or load dietary patterns on glycaemic control and cardiometabolic risk factors in diabetes: systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials, BMJ 374:n1651, erratum BMJ 374:n2114 (29 porównań z badań z losowym przydziałem trwających co najmniej 3 tygodnie, 1617 osób z cukrzycą typu 1 i 2, głównie w średnim wieku, z nadwagą lub otyłością, leczonych lekami lub insuliną; dieta o niskim IG lub ładunku w porównaniu z dietą o wyższym IG obniżała HbA1c o 0,31 punktu procentowego, 95-procentowy przedział ufności 0,19-0,42, duża niejednorodność I2 75 procent, pewność dowodów wysoka; mniejsze były też glukoza na czczo, cholesterol LDL, masa ciała i białko C-reaktywne; analiza przygotowana do wytycznych EASD; autorzy deklarują liczne powiązania z przemysłem spożywczym; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Sun X., Meng S., Peng W. i wsp., 2026, Low Glycemic Index Diets on Glycemic and Lipid Control Across Diverse Populations: A Systematic Review and Meta-Analysis, Current Diabetes Reviews, publikacja przed drukiem (25 badań z losowym przydziałem, 1973 osoby w wieku 12-75 lat; dieta o niskim IG w porównaniu z dietą kontrolną obniżała glukozę na czczo o 0,19 mmol/l, HbA1c o 0,22 punktu procentowego i cholesterol LDL o 0,15 mmol/l; większy efekt w cukrzycy typu 2, przy glukozie na czczo co najmniej 6,1 mmol/l i w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni; odczyt streszczenia PubMed 15.10.2026): doi.org, PubMed
- NHS, Low blood sugar (hypoglycaemia), strona przejrzana 3.08.2023 (niski cukier zwykle poniżej 4 mmol/l, dotyczy głównie osób przyjmujących insulinę lub niektóre inne leki na cukrzycę, u osób bez cukrzycy rzadki; przyczyny u osób z cukrzycą m.in. pomijanie lub opóźnianie posiłków i zbyt mało węglowodanów; osobie nieprzytomnej nie podawać jedzenia ani picia, ułożyć ją w pozycji bocznej, jeśli oddycha prawidłowo; numer alarmowy, gdy osoba z podejrzeniem bardzo niskiego cukru nie reaguje prawidłowo albo jest nieprzytomna; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- St John Ambulance, How to put someone in the recovery position (pozycja boczna dla osoby, która nie reaguje, ale oddycha prawidłowo; wezwanie pomocy pod 999 lub 112 i obserwacja do przyjazdu pomocy; przy braku prawidłowego oddechu 112 i RKO od razu; odczyt 14.10.2026): sja.org.uk
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
