Suszone korzenie lukrecji, napar z korzenia w szklanym kubku i czarne cukierki lukrecjowe na drewnianym stole
DietaSuplementacjaSuplementy naturalne

Lukrecja: co to jest, właściwości, działanie i przeciwwskazania

Lukrecja to roślina z rodziny bobowatych, a jej słodki korzeń zawiera glicyryzynę; z wyciągu z korzenia robi się czarne słodycze, herbaty i preparaty ziołowe [1] [2]. Europejska Agencja Leków uznaje korzeń lukrecji za tradycyjny lek roślinny przy niestrawności i pieczeniu w nadbrzuszu oraz jako środek wykrztuśny w kaszlu przy przeziębieniu, ale na podstawie długiej tradycji stosowania, a nie badań klinicznych [3]. Przeciwwskazania to przede wszystkim nadciśnienie, choroby serca, nerek i wątroby, niski potas, ciąża i karmienie piersią oraz leki moczopędne i nasercowe [3]. Komitet naukowy Komisji Europejskiej przyjął w 2003 roku 100 mg glicyryzyny dziennie ze wszystkich źródeł jako górną granicę regularnego spożycia [4], ale w badaniu z 2024 roku już taka ilość przez 2 tygodnie podniosła ciśnienie u zdrowych młodych osób [5]. W naszym sklepie lukrecja występuje m.in. w ziołowych kroplach na trawienie, a z ziół trawiennych bez lukrecji mamy imbir i koper włoski, które mają własne ograniczenia.

Preparaty z tej grupy przejrzysz w kategorii trawienie w sklepie Świat Supli.

Aktualizacja 14.10.2026: opisaliśmy nową monografię EMA z 2026 roku, bezpieczną ilość glicyryzyny w słodyczach i herbatach, badania o ciśnieniu i ciąży oraz interakcje z lekami i objawy, przy których trzeba iść do lekarza albo dzwonić na 112.

Polecamy: zioła na trawienie po posiłku

Butelka kropli Activlab IbeDigest 30 ml z wyciągami z 8 ziół, w tym z korzenia lukrecji
Krople z 8 ziół, w tym z lukrecjąNa zdjęciu: Activlab IbeDigest, krople 30 mlRumianek, kminek, mięta i korzeń lukrecji w porcji odmierzanej pipetąSprawdź cenę
Opakowanie Medica Herbs Imbir Lekarski, 60 kapsułek z wyciągiem z kłącza imbiru
Imbir w kapsułkach, bez lukrecjiNa zdjęciu: Medica Herbs Imbir Lekarski, 60 kapsułek600 mg wyciągu z kłącza imbiru w kapsułce, bez substancji pomocniczychSprawdź cenę
Spis treści

1. Lukrecja: co to jest i z czego robi się lukrecję?

Lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra) to roślina z rodziny bobowatych. Nazwa rodzaju pochodzi od greckich słów glykos, czyli słodki, i rhiza, czyli korzeń; rodzaj obejmuje ok. 30 gatunków, a większość lukrecji w handlu pochodzi z lukrecji gładkiej uprawianej w południowej Europie, na Bliskim Wschodzie i w Rosji [1]. Monografia Europejskiej Agencji Leków (EMA) obejmuje korzeń lukrecji gładkiej, Glycyrrhiza inflata i lukrecji uralskiej [3]. Licorice albo liquorice to po prostu angielska nazwa lukrecji, a licorice root oznacza korzeń lukrecji.

Lukrecja to nie owoc. Słowem tym nazywamy roślinę, jej korzeń i słodycze, które powstają z wyciągu z korzenia. Wyciąg, czyli sok lukrecjowy, jest surowcem do produkcji wyrobów lukrecjowych [6]. Czarne żelki i cukierki lukrecjowe to wyciąg z korzenia wymieszany z melasą lub syropem, mąką i anyżem; zwykle co najmniej połowę ich masy stanowi cukier, a 28 g słodyczy daje ok. 14 g cukru i blisko 100 kcal [2]. Wyciąg trafia też do herbat ziołowych, pastylek do ssania i suplementów diety [2].

2. Lukrecja: właściwości i działanie korzenia

Rozdrobniony suszony korzeń lukrecji i szklany dzbanek z naparem przygotowanym z korzenia

Za słodki smak odpowiada glicyryzyna, czyli kwas glicyryzynowy. Jest ok. 50 razy słodsza od cukru i stanowi do 14 procent masy korzenia [6]. Ta sama substancja odpowiada za najważniejsze skutki uboczne: po zjedzeniu przekształca się w kwas glicyretynowy [7], który w nerkach hamuje enzym 11-beta-HSD2. Kortyzol nie jest wtedy unieczynniany i działa jak aldosteron, więc organizm zatrzymuje sód i wodę, a traci potas [1]. Korzeń zawiera też flawonoidy, z których część w badaniach laboratoryjnych działa podobnie do estrogenów [1].

EMA uznaje dwa tradycyjne zastosowania korzenia lukrecji: łagodzenie objawów trawiennych, w tym pieczenia i niestrawności, oraz działanie wykrztuśne w kaszlu przy przeziębieniu [3]. Status tradycyjnego leku roślinnego opiera się wyłącznie na długim stosowaniu, a nie na badaniach skuteczności, i dotyczy leków o określonej postaci i dawce, a nie suplementów diety. Amerykański NCCIH ocenia, że nie ma wystarczająco dobrych dowodów, by stosować lukrecję w jakiejkolwiek chorobie [8], a brytyjska fundacja kardiologiczna BHF pisze podobnie [2]. Zioła stosowane po posiłkach, w tym preparaty z lukrecją, znajdziesz w kategorii Trawienie w sklepie Świat Supli.

2.1. Lukrecja na żołądek i trawienie

W monografii EMA przy niestrawności podano herbatę z 1,5-2 g rozdrobnionego korzenia na 150 ml wrzątku, pitą po posiłku 2-4 razy dziennie, czyli 3-8 g korzenia na dobę. Leku nie stosuje się dłużej niż 4 tygodnie, a gdy objawy trwają ponad 2 tygodnie, trzeba iść do lekarza [3].

Badań klinicznych jest niewiele. W indyjskim badaniu Raveendry i wsp. 50 dorosłych z przewlekłą niestrawnością bez choroby organicznej (dyspepsją czynnościową) przyjmowało przez 30 dni wyciąg z lukrecji 75 mg 2 razy dziennie albo placebo, po 25 osób w grupie; w grupie wyciągu objawy były słabsze niż w grupie placebo po 15 i 30 dniach [9]. Badano jednak jeden wyciąg z najwyżej 0,5 procent glicyryzyny, więc wyniku nie można przenosić na herbatę ani inne preparaty, a NCCIH uznaje, że nie wiadomo, czy sama lukrecja wpływa na objawy trawienne [8].

Lukrecja deglicyryzynowana, w skrócie DGL, to wyciąg, z którego usunięto większość glicyryzyny. Według NCCIH produkty bez glicyryzyny mogą być bezpieczne przy stosowaniu do 4 miesięcy [8]. W sklepie Świat Supli nie mamy obecnie w ofercie samodzielnego preparatu DGL.

2.2. Lukrecja na gardło, kaszel i herbata z lukrecji

Przy kaszlu z przeziębienia EMA podaje herbatę z 1,5-4,5 g korzenia na 150 ml wrzątku 2-3 razy dziennie. Do lekarza trzeba iść, gdy kaszel trwa dłużej niż tydzień albo pojawia się duszność, gorączka lub ropna plwocina [3].

Badania z losowym przydziałem dotyczą głównie jednorazowego płukania gardła roztworem 0,5 g lukrecji w 30 ml wody przed operacją. U 40 dorosłych zmniejszyło to ból gardła w pierwszych godzinach po zabiegu [10], a u 236 pacjentów operacji klatki piersiowej ból po 4 godzinach zgłosiło 21 procent płuczących lukrecją wobec 45 procent płuczących wodą z cukrem [11]. To wyniki z sali operacyjnej, a nie picia herbaty przy przeziębieniu.

Herbata z lukrecji też dostarcza glicyryzyny. W przeglądzie herbat lukrecjowych opisanym przez BHF było jej średnio 126 mg na litr [2], ale w różnych markach od poniżej 10 do 450 mg na litr [4], czyli w kubku 250 ml od poniżej 2,5 do ok. 110 mg. Ile glicyryzyny jest w konkretnej herbacie, nie wiadomo, bo nie podaje się jej na etykietach [2].

2.3. Lukrecja na odchudzanie, hormony i odporność: co wiadomo

Według NCCIH nie ma wystarczających dowodów, że lukrecja pomaga schudnąć, wzmacnia odporność albo pomaga przy COVID-19 [8]. Słodycze lukrecjowe są słodyczami: co najmniej w połowie składają się z cukru [2]. Flawonoidy działające podobnie do estrogenów nie oznaczają, że lukrecja łagodzi objawy menopauzy; takiego zastosowania nie potwierdzono [8].

Wpływ na hormony płciowe jest niepewny: w małym badaniu Armaniniego i wsp. testosteron zdrowych mężczyzn spadł po tygodniu jedzenia lukrecji o 26 procent, choć inne badanie tego nie potwierdziło [12], a w otwartym szwedzkim badaniu 36 osób jedzących 100 g lukrecji dziennie testosteron po 4 tygodniach nie zmienił się istotnie [13].

3. Lukrecja na trawienie: co wybrać w sklepie Świat Supli?

Szukając ziół na trawienie po posiłku, porównaliśmy skład, ilość składnika w porcji i ostrzeżenia. Lukrecję zawierają krople Activlab IbeDigest, mieszanka ziół na trawienie: w porcji dziennej 1,5 ml jest 150 µl wyciągu z korzenia lukrecji obok siedmiu innych ziół, m.in. rumianku, kminku i mięty pieprzowej. Karta nie podaje ilości glicyryzyny [14], więc nie da się ocenić, ile jej dostarczają, ani porównać jej z poziomem 100 mg (sekcja 4). Nie są dla osób z przeciwwskazaniami z sekcji 6, w ciąży ani podczas karmienia piersią, a w trakcie ich stosowania nie przyjmuje się innych produktów z lukrecją [3]. Imbir i koper włoski nie zawierają glicyryzyny, ale mają własne ograniczenia: EMA uznaje imbir za lek zapobiegający nudnościom w chorobie lokomocyjnej i tradycyjnie stosowany przy łagodnych skurczowych dolegliwościach brzucha ze wzdęciami [15], a owoc kopru za tradycyjny lek przy łagodnych skurczowych dolegliwościach przewodu pokarmowego, w tym wzdęciach, z przeciwwskazaniem przy uczuleniu na rośliny selerowate [16]. Monografie EMA dotyczą leków roślinnych o określonych dawkach, a skuteczności opisanych niżej preparatów nie badano. Imbir i koper nie są zamiennikiem dla osób, którym lukrecji nie wolno: w ciąży i podczas karmienia piersią EMA nie zaleca także ich, imbir przy lekach przeciwkrzepliwych wymaga rozmowy z lekarzem, a przy chorobach przewlekłych i lekach przyjmowanych na stałe każde zioło omów z lekarzem lub farmaceutą [15] [16] [17] [18]. Krople z lukrecją są więc propozycją tylko dla dorosłych bez przeciwwskazań, którzy szukają mieszanki ziół na trawienie, a pojedyncze zioło bez glicyryzyny to imbir albo koper włoski w kapsułkach.

Butelka kropli Activlab IbeDigest 30 ml z wyciągami z 8 ziół, w tym z korzenia lukrecji

Activlab IbeDigest, krople 30 ml

Dla kogo: dla dorosłych bez przeciwwskazań, którzy szukają mieszanki ziół na trawienie z wyciągiem z lukrecji. Nie stosuj przy nadciśnieniu, chorobach serca, nerek lub wątroby, niskim potasie, w ciąży, podczas karmienia piersią ani razem z lekami moczopędnymi, glikozydami naparstnicy i glikokortykosteroidami [3].

W porcji dziennej 1,5 ml według karty produktu: po 150 µl wyciągów z korzenia lukrecji gładkiej, melisy i kurkumy, 300 µl wyciągu z rumianku, po 225 µl z arcydzięgla, kminku i ostropestu oraz 75 µl z mięty pieprzowej, w bazie z wody i gliceryny, bez dodatku cukrów. Karta nie podaje ilości glicyryzyny, więc nie da się jej porównać z poziomem 100 mg [14].

Dlaczego ten produkt: to jedyny w naszym zestawieniu preparat z lukrecją; jest ona jednym z ośmiu wyciągów ziołowych, a porcję odmierza pipeta. Skuteczności tego produktu nie badano.

Jak stosować według karty: 0,5 ml 3 razy dziennie, najwygodniej przy posiłkach, po wstrząśnięciu butelki [14]. W trakcie stosowania nie pij herbat lukrecjowych, nie jedz słodyczy z lukrecją i nie przyjmuj innych preparatów z nią; EMA zaleca też, by leku z lukrecją nie stosować dłużej niż 4 tygodnie [3]. Karta zaleca konsultację z lekarzem kobietom w ciąży i karmiącym oraz osobom z chorobami przewlekłymi. Producent dopuszcza podawanie dzieciom od 3 lat po konsultacji z lekarzem, ale EMA nie zaleca lukrecji poniżej 18 lat, dlatego polecamy go dorosłym [3]. Karta nie deklaruje alergenów, ale krople zawierają rumianek, kminek i miętę; przy alergii na rośliny najpierw zapytaj alergologa.

Sprawdź skład i cenę

Opakowanie Medica Herbs Imbir Lekarski, 60 kapsułek z wyciągiem z kłącza imbiru

Medica Herbs Imbir Lekarski, 60 kapsułek

Dla kogo: dla dorosłych, którzy wolą zioło na trawienie bez lukrecji i glicyryzyny, poza ciążą i karmieniem piersią; przy lekach przeciwkrzepliwych tylko po rozmowie z lekarzem [17] [15].

W 1 kapsułce według karty produktu: 600 mg wyciągu z kłącza imbiru (DER 10:1), standaryzowanego na 5 procent gingeroli, czyli 30 mg gingeroli; poza wyciągiem tylko żelatynowa otoczka [17].

Dlaczego ten produkt: krótki skład z podaną standaryzacją. EMA uznaje kłącze imbiru za lek zapobiegający nudnościom w chorobie lokomocyjnej i tradycyjnie stosowany przy łagodnych skurczowych dolegliwościach brzucha ze wzdęciami, ale monografia dotyczy sproszkowanego kłącza i nalewek [15]; skuteczności tego wyciągu nie badano.

Jak stosować według karty: 1 kapsułka 1-3 razy dziennie, przy dolegliwościach trawiennych do posiłku [17]. Karta zaleca konsultację z lekarzem kobietom w ciąży i karmiącym oraz osobom przyjmującym leki przeciwkrzepliwe [17]; EMA radzi w ciąży unikać imbiru, a podczas karmienia go nie stosować [15]. Otoczka zawiera żelatynę, więc produkt nie jest dla wegan i wegetarian. Według karty sklepu producent nie deklaruje alergenów; przy alergii sprawdź etykietę na opakowaniu.

Sprawdź skład i cenę

Butelka Swanson FS Fennel Seed, 100 kapsułek z nasionami kopru włoskiego 480 mg

Swanson FS Fennel Seed 480 mg, 100 kapsułek

Dla kogo: dla dorosłych, którzy wolą pojedyncze zioło bez lukrecji, nie są uczuleni na rośliny selerowate i nie są w ciąży ani nie karmią piersią [16].

W 1 kapsułce według karty produktu: 480 mg nasion kopru włoskiego (Foeniculum vulgare), w 3 kapsułkach 1440 mg; otoczka z żelatyny. Karta nie podaje odmiany kopru [19].

Dlaczego ten produkt: jeden składnik w kapsułce, bez smaku anyżu w ustach. EMA uznaje owoc kopru gorzkiego za tradycyjny lek przy łagodnych skurczowych dolegliwościach przewodu pokarmowego, w tym wzdęciach [16]; skuteczności tego produktu nie badano.

Jak stosować według karty: 1 kapsułka 1-3 razy dziennie [19]. Karta nie podaje ostrzeżeń, dlatego przepisujemy je z monografii EMA: nie stosuj przy uczuleniu na anyż, kminek, seler, kolendrę, koper lub pyłek bylicy, w ciąży ani podczas karmienia piersią; dorośli nie dłużej niż 2 tygodnie, a gdy objawy nie mijają, idź do lekarza [16]. Otoczka zawiera żelatynę, więc produkt nie jest dla wegan. Według karty sklepu producent nie deklaruje alergenów; przy alergii sprawdź etykietę na opakowaniu.

Sprawdź skład i cenę

4. Ile lukrecji dziennie? Granica 100 mg glicyryzyny i jej ograniczenia

Komitet Naukowy ds. Żywności Komisji Europejskiej w opinii z 2003 roku przyjął, że regularne spożycie glicyryzyny nie powinno przekraczać 100 mg dziennie ze wszystkich źródeł łącznie: słodyczy, herbat, napojów i preparatów. Już wtedy zaznaczył, że ta granica nie chroni wszystkich: bardziej wrażliwe są osoby z nadciśnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi, wolniejszym pasażem jelitowym i obniżoną aktywnością enzymu 11-beta-HSD2 [4]. U szczególnie wrażliwych osób objawy opisywano już przy ok. 100 mg dziennie [6].

Nowsze badanie pokazuje, że i taka ilość może działać na ciśnienie. W szwedzkim badaniu z losowym przydziałem z 2024 roku 28 zdrowych ochotników w wieku ok. 24 lat przez 2 tygodnie jadło lukrecję dającą 100 mg glicyryzyny dziennie, a przez kolejne 2 tygodnie produkt kontrolny lub w odwrotnej kolejności. Przy lukrecji domowe ciśnienie skurczowe wzrosło średnio o 3,1 mm Hg, a stężenie reniny i aldosteronu, hormonów regulujących ciśnienie, spadło. Badanie było małe, krótkie i bez zaślepienia, a jego autorzy uznali, że bezpieczną granicę trzeba być może zweryfikować [5]. Granica 100 mg dziennie to więc punkt odniesienia, a nie ilość, która gwarantuje brak wpływu na ciśnienie.

Ile glicyryzyny jest w słodyczach? W słodyczach lukrecjowych z Niemiec, Belgii i Wielkiej Brytanii było od 0,29 do 7,9 mg glicyryzyny w gramie, a w Holandii średnio 1,7 mg w gramie [4]. Porcja 100 mg glicyryzyny może więc być w ok. 60 g słodyczy o średniej holenderskiej zawartości albo w mniej niż 15 g najmocniejszych. Zawartości glicyryzyny nie podaje się na etykietach [2]. Prawo UE wymaga dwóch rodzajów informacji: od 100 mg glicyryzyny w kilogramie wyrobu lub 10 mg w litrze napoju napisu zawiera lukrecję po wykazie składników (napis można pominąć, gdy lukrecja jest już w nazwie albo w składzie), a od 4 g w kilogramie wyrobu lub 50 mg w litrze napoju napisu zawiera lukrecję z ostrzeżeniem, że chorzy na nadciśnienie powinni unikać nadmiernego spożycia [20]. Sam napis zawiera lukrecję albo lukrecja w składzie nie mówią więc, ile jest glicyryzyny; dopiero ostrzeżenie dla chorych na nadciśnienie oznacza co najmniej 4 mg w gramie, a dokładnej zawartości nie podaje żaden z tych napisów.

W suplementach liczy się ilość glicyryzyny, nie wyciągu. Jeśli wyciąg jest standaryzowany na 20 procent glicyryzyny, 200 mg wyciągu dostarcza 40 mg glicyryzyny. Gdy etykieta nie podaje zawartości, nie wiesz, ile jej przyjmujesz; tak jest też w kroplach IbeDigest [14]. EMA zaleca, by przy leku z lukrecją nie przyjmować innych produktów z nią i nie stosować go dłużej niż 4 tygodnie [3]. Te zasady nie zastępują znajomości dawki.

5. Lukrecja a ciśnienie i potas: skutki uboczne

Zatrzymanie sodu i utrata potasu podnoszą ciśnienie. W metaanalizie Penninkilampiego i wsp. 18 badań z udziałem 337 osób przyjmujących co najmniej 100 mg glicyryzyny dziennie ciśnienie skurczowe wzrosło średnio o 5,45 mm Hg, rozkurczowe o 3,19 mm Hg, a potas we krwi spadł o 0,33 mmol/l wobec wartości wyjściowych; im większa dawka, tym większy wzrost ciśnienia [21]. W badaniu Sigurjónsdóttir i wsp. zdrowi ochotnicy z Islandii i Szwecji jedli 50-200 g lukrecji dziennie przez 2-4 tygodnie, a ciśnienie skurczowe wzrosło o 3,1-14,4 mm Hg; już 50 g dziennie przez 2 tygodnie istotnie je podnosiło. Streszczenie nie podaje liczby uczestników [22]. W fińskim badaniu bez losowego przydziału 20 osób przyjmujących 290-370 mg glicyryzyny dziennie przez 2 tygodnie zatrzymało ok. pół litra płynu, a ich ciśnienie wzrosło o 7/4 mm Hg [23].

Duże ilości mogą być groźne. W przeglądzie 104 opisów przypadków zatrucia lukrecją najczęściej występowało nadciśnienie i niski potas, w 84 przypadkach potrzebny był szpital, a do powikłań zagrażających życiu należały zaburzenia rytmu serca, porażenie mięśni, rozpad mięśni i śpiączka [1]. Lekarze z Massachusetts General Hospital opisali 54-letniego mężczyznę, który jadł codziennie jedną-dwie duże paczki miękkich cukierków, a 3 tygodnie wcześniej zamienił owocowe na lukrecjowe. Doznał zatrzymania krążenia, miał potas 2,0 mmol/l przy normie 3,4-5,0 i zmarł 32 godziny po przyjęciu do szpitala [7].

Niski potas daje osłabienie, skurcze i drżenie mięśni, zaparcia, zmęczenie, kołatanie i zaburzenia rytmu serca, a u osób z chorobą serca groźny może być nawet niewielki spadek [24] [25]. Jak objawia się to u seniorów, opisujemy w tekście o objawach i przyczynach niedoboru potasu u osób starszych. Po odstawieniu lukrecji poziom sodu, potasu i płynów zwykle wraca do normy [2], u opisanych chorych objawy ustępowały najczęściej w ciągu ok. 30 dni [1]. O objawach powiedz jednak lekarzowi, bo mogą mieć inną przyczynę [2].

6. Lukrecja: przeciwwskazania, czyli kto nie powinien jej jeść

Według EMA preparatów z lukrecją nie zaleca się osobom z nadciśnieniem, chorobami nerek, wątroby lub układu krążenia albo z niskim potasem, bo są bardziej wrażliwe na jej działania niepożądane [3]. BHF radzi takim osobom unikać lub ograniczać także słodycze i herbaty lukrecjowe [2].

EMA nie zaleca leczniczego stosowania lukrecji u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, bo brakuje danych o bezpieczeństwie [3]. Lukrecji nie łączy się z lekami opisanymi w sekcji 8, a w ciąży i podczas karmienia piersią obowiązują zasady z sekcji 7.

7. Lukrecja w ciąży i podczas karmienia piersią

Najwięcej danych pochodzi z Finlandii, gdzie słodycze lukrecjowe są popularne. W badaniu Strandberga i wsp. z udziałem 1049 kobiet z Helsinek spożycie co najmniej 500 mg glicyryzyny tygodniowo wiązało się z większą szansą porodu przed 38. tygodniem niż spożycie poniżej 250 mg (iloraz szans 2,5, 95-procentowy przedział ufności 1,1-5,5, który pokazuje niepewność oszacowania), bez istotnej różnicy w masie urodzeniowej [26]. W kolejnym badaniu 95 kobiet po porodzie przedwczesnym i 107 po porodzie o czasie taka ilość wiązała się z ponad dwukrotnie większym ryzykiem porodu przed 37. tygodniem [27].

Dzieci urodzone w 1998 roku w Helsinkach badano później. W badaniu obejmującym 321 dzieci w wieku ok. 8 lat dzieci matek spożywających w ciąży co najmniej 500 mg glicyryzyny tygodniowo miały słabsze wyniki testów słownych i pamięci oraz częstsze problemy z uwagą i zachowaniem niż dzieci matek z grupy najniższego spożycia, poniżej 250 mg [28]. W badaniu 378 dzieci w wieku ok. 12,5 roku iloraz inteligencji był w grupie największego spożycia niższy średnio o 7 punktów, a problemy z zakresu ADHD częstsze [29]. To badania obserwacyjne: pokazują związek, ale nie dowodzą, że przyczyną była lukrecja.

EMA nie zaleca preparatów z lukrecją w ciąży i u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują antykoncepcji, bo dane u kobiet w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały szkodliwość dla rozrodu [3]. NCCIH uznaje duże ilości, ok. 250 g lukrecji tygodniowo, za niebezpieczne w ciąży [8]. W fińskich badaniach 500 mg tygodniowo było granicą grupy największego spożycia, a nie ustalonym limitem bezpieczeństwa: nie wiadomo, jaka ilość glicyryzyny w ciąży jest bezpieczna [26] [28]. Dlatego w ciąży lepiej unikać lukrecji we wszystkich postaciach: preparatów, herbat i słodyczy. Przy wątpliwościach porozmawiaj z lekarzem lub położną.

Lukrecja a karmienie piersią: glicyryzynę wykrywano w mleku niektórych kobiet, a wpływ na niemowlę nie jest znany, dlatego EMA nie zaleca preparatów z lukrecją podczas karmienia [3]. O słodyczach w tym okresie porozmawiaj z lekarzem lub położną.

8. Lukrecja a leki: z czym jej nie łączyć

Według EMA lukrecja może osłabiać działanie leków na nadciśnienie. Nie łącz jej z lekami moczopędnymi, lekami nasercowymi z grupy glikozydów naparstnicy, glikokortykosteroidami, czyli lekami przeciwzapalnymi stosowanymi m.in. w astmie i chorobach autoimmunologicznych, z pobudzającymi lekami przeczyszczającymi ani z innymi lekami, które mogą nasilać zaburzenia elektrolitowe [3]. W małym badaniu u 10 zdrowych ochotników 32 g lukrecji dziennie samo nie zmieniło potasu, ale razem z lekiem moczopędnym z grupy tiazydów u 2 osób w pierwszym tygodniu wywołało niski potas [30].

Glicyryzyna może też zmieniać działanie enzymu wątrobowego CYP3A4. W badaniach 300 mg glicyryzyny dziennie przez 14 dni umiarkowanie zmniejszało ilość niektórych leków we krwi, m.in. leku uspokajającego i leku zmniejszającego wydzielanie kwasu żołądkowego, dlatego EMA zaleca ostrożność przy wszystkich lekach rozkładanych przez ten enzym [3]. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, o lukrecji, także w herbatach i kroplach ziołowych, zapytaj lekarza lub farmaceutę; suplementy diety mogą wchodzić w interakcje z lekami [18].

Zioła na trawienie w sklepie Świat Supli

Krople z lukrecją i siedmioma innymi ziołami oraz imbir i koper włoski w kapsułkach.

9. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić na 112

Dzwoń na 112, gdy pojawia się:

  • ból w klatce piersiowej uciskający albo promieniujący do ramion, szyi lub żuchwy, ciężka duszność, sine lub szare wargi albo skóra, utrata przytomności [31];
  • kołatanie serca, które nie mija, albo kołatanie z bólem w klatce piersiowej, dusznością, uczuciem omdlewania lub omdleniem [32];
  • nagłe, narastające osłabienie mięśni albo niedowład rąk lub nóg: w opisach zatrucia lukrecją porażenie mięśni i zaburzenia rytmu serca należały do powikłań zagrażających życiu, a większość chorych wymagała leczenia w szpitalu [1] [24].

Gdy osoba nie reaguje, od razu dzwoń na 112 i oceniaj oddech w trakcie rozmowy z dyspozytorem. Gdy nie oddycha albo oddycha nieprawidłowo, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową według wskazówek dyspozytora i użyj defibrylatora AED, jeśli jest dostępny [33]. Gdy oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej bezpiecznej i obserwuj do przyjazdu pomocy [34].

Pilnie skontaktuj się z lekarzem, gdy kołatanie serca z bólem w klatce piersiowej, dusznością, uczuciem omdlewania lub omdleniem już minęło. Umów zwykłą wizytę, gdy kołatanie przy dobrym samopoczuciu wraca lub zdarza się częściej, trwa dłużej niż kilka minut albo masz chorobę serca [32]. Do lekarza idź też, gdy po regularnym jedzeniu lukrecji albo piciu herbat z nią pojawiają się obrzęki, skurcze lub osłabienie mięśni albo wyższe niż zwykle wyniki domowych pomiarów ciśnienia; powiedz lekarzowi o lukrecji [2] [24]. Wizyty wymagają również niestrawność trwająca ponad 2 tygodnie, kaszel trwający ponad tydzień oraz kaszel z dusznością, gorączką lub ropną plwociną [3].

10. Najczęstsze pytania o lukrecję

10.1. Czy lukrecja jest zdrowa i czy żelki z lukrecji są zdrowe?

Żelki i cukierki lukrecjowe to słodycze: co najmniej w połowie cukier, a do tego glicyryzyna [2]. Regularne jedzenie lukrecji nawet w umiarkowanych ilościach może podnosić ciśnienie [2], a w badaniu z 2024 roku podnosiło je już 100 mg glicyryzyny dziennie przez 2 tygodnie, czyli ilość z granicy przyjętej w 2003 roku przez komitet naukowy UE [5] [4].

10.2. Na co szkodzi lukrecja?

Głównie na ciśnienie i poziom potasu: zatrzymuje sód i wodę, co może dawać obrzęki, nadciśnienie, osłabienie mięśni i zaburzenia rytmu serca [1]. Najbardziej narażone są osoby z nadciśnieniem, chorobami serca, nerek i wątroby, kobiety w ciąży i osoby przyjmujące leki moczopędne lub nasercowe [3].

10.3. Czy lukrecja DGL jest bezpieczniejsza?

Lukrecja DGL ma usuniętą większość glicyryzyny, która odpowiada za wzrost ciśnienia i spadek potasu. Według NCCIH produkty bez glicyryzyny mogą być bezpieczne przy stosowaniu do 4 miesięcy [8]. Ilość glicyryzyny sprawdź na etykiecie.

10.4. Czy dziecko może jeść lukrecję?

EMA nie zaleca leków z lukrecją poniżej 18 lat z powodu braku danych [3]. Dziecko waży mniej, więc ta sama porcja słodyczy daje mu więcej glicyryzyny na kilogram masy ciała; preparaty i herbaty z lukrecją podawaj dziecku tylko po rozmowie z lekarzem.

10.5. Herbata z lukrecji: na co pomaga i ile można pić?

EMA uznaje herbatę z korzenia za tradycyjny lek przy niestrawności i kaszlu przy przeziębieniu: to napar z odmierzonej ilości korzenia na 150 ml wrzątku (przy niestrawności 1,5-2 g, przy kaszlu 1,5-4,5 g), przy niestrawności pity nie dłużej niż 4 tygodnie i bez innych produktów z lukrecją [3]. Dla gotowych herbat lukrecjowych bezpiecznej liczby kubków nie da się wyznaczyć: zawartość glicyryzyny w różnych markach wynosiła od poniżej 10 do 450 mg na litr, a na etykiecie się jej nie podaje (sekcja 2.2) [4] [2].

11. Podsumowanie

  • Lukrecja to roślina z rodziny bobowatych; z wyciągu z jej korzenia powstają słodycze, herbaty i preparaty ziołowe [1] [2].
  • EMA uznaje korzeń lukrecji za tradycyjny lek przy niestrawności i kaszlu przy przeziębieniu, ale dowodów z badań klinicznych jest mało [3] [8].
  • Granica 100 mg glicyryzyny dziennie z 2003 roku to punkt odniesienia, a nie gwarancja bezpieczeństwa: w badaniu z 2024 roku taka ilość podnosiła ciśnienie [4] [5]. Przy nadciśnieniu, chorobach serca, nerek i wątroby, niskim potasie, w ciąży, podczas karmienia piersią i przy lekach moczopędnych lub nasercowych zrezygnuj z lukrecji [3].

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

12. Źródła

  1. Ceccuzzi G., Rapino A., Perna B. i wsp., 2023, Liquorice Toxicity: A Comprehensive Narrative Review, Nutrients 15(18):3866 (lukrecja gładka z rodziny bobowatych, nazwa od greckich słów glykos, słodki, i rhiza, korzeń; ok. 30 gatunków; glicyryzyna z korzenia; mechanizm: hamowanie enzymu 11-beta-HSD2 w nerkach, kortyzol pobudza receptor mineralokortykoidowy, rośnie wchłanianie sodu i wydalanie potasu, czyli rzekomy hiperaldosteronizm; przegląd 104 opisów przypadków: najczęściej nadciśnienie i hipokaliemia, w 84 przypadkach potrzebny był pobyt w szpitalu, powikłania zagrażające życiu: zaburzenia rytmu serca, porażenie mięśni, rabdomioliza, śpiączka; poprawa po odstawieniu lukrecji, zwykle w ciągu ok. 30 dni; diuretyki tiazydowe i pętlowe zwiększają ryzyko ciężkiej hipokaliemii; flawonoidy lukrecji o działaniu podobnym do estrogenów; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): PubMed 37764649
  2. British Heart Foundation (Wielka Brytania), Stanford D., Is liquorice good for you, or can it raise blood pressure?, aktualizacja 23.04.2026 (lukrecja pochodzi z korzenia Glycyrrhiza glabra; wyciąg z korzenia służy do produkcji czarnych żelków i cukierków, herbat ziołowych, pastylek do ssania i suplementów; czarne słodycze lukrecjowe to wyciąg z korzenia z melasą lub syropem, mąką i anyżem, zwykle co najmniej w połowie cukier, 28 g dostarcza ok. 14 g cukru i blisko 100 kcal; brak wystarczających dowodów, by stosować lukrecję w konkretnej chorobie; regularne jedzenie lukrecji lub picie herbat z nią nawet w umiarkowanych ilościach może podnosić ciśnienie; po odstawieniu sód, potas i płyny wracają do normy, ale o objawach trzeba powiedzieć lekarzowi; zawartości glicyryzyny nie podaje się na etykietach; w przeglądzie herbat lukrecjowych średnio 126 mg glicyryzyny na litr, czyli ok. 31 mg w kubku 250 ml; osobom z nadciśnieniem i chorobami układu krążenia radzi unikać lub ograniczać lukrecję; odczyt 14.10.2026): bhf.org.uk
  3. European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products, 2026, European Union herbal monograph on Glycyrrhiza glabra L.; Glycyrrhiza inflata Bat.; Glycyrrhiza uralensis Fisch., radix, EMA/HMPC/108399/2024, Final – Revision 1, przyjęta 4.03.2026 (tradycyjny produkt leczniczy: 1) łagodzenie objawów trawiennych, w tym pieczenia i niestrawności, 2) jako środek wykrztuśny w kaszlu przy przeziębieniu; herbata 1,5-2 g korzenia w 150 ml wrzątku 2-4 razy dziennie po posiłku, dawka dzienna 3-8 g, przy kaszlu 1,5-4,5 g 2-3 razy dziennie; przy objawach trawiennych nie dłużej niż 4 tygodnie, lekarz, gdy objawy trwają ponad 2 tygodnie, przy kaszlu ponad tydzień albo przy duszności, gorączce, ropnej plwocinie; niezalecana poniżej 18 lat; nie łączyć z innymi produktami z lukrecją; niezalecana przy nadciśnieniu, chorobach nerek, wątroby, układu krążenia i hipokaliemii; może osłabiać działanie leków na nadciśnienie; nie stosować razem z lekami moczopędnymi, glikozydami nasercowymi, kortykosteroidami, pobudzającymi lekami przeczyszczającymi i innymi lekami nasilającymi zaburzenia elektrolitowe; ostrożność z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 (300 mg glicyryzyny dziennie przez 14 dni umiarkowanie zmniejszało ekspozycję na midazolam i omeprazol); niezalecana w ciąży, u kobiet w wieku rozrodczym bez antykoncepcji i podczas karmienia piersią (glicyryzynę wykrywano w mleku); przedawkowanie przy stosowaniu ponad 4 tygodnie lub dużych ilościach: zatrzymanie wody, hipokaliemia, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, encefalopatia nadciśnieniowa; odczyt 14.10.2026): ema.europa.eu
  4. Scientific Committee on Food (Komitet Naukowy ds. Żywności Komisji Europejskiej), 2003, Opinion on glycyrrhizinic acid and its ammonium salt, SCF/CS/ADD/EDUL/225 Final (górna granica regularnego spożycia kwasu glicyryzynowego 100 mg dziennie ze wszystkich źródeł, wystarczająca ochrona dla większości ludzi, ale nie dla części osób: z nadciśnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi lub gospodarki wodnej, wolniejszym pasażem jelitowym, obniżoną aktywnością enzymu 11-beta-HSD2; zawartość w słodyczach lukrecjowych w Niemczech, Belgii i Wielkiej Brytanii 0,29-7,9 mg/g, w Holandii średnio 1,7 mg/g (0,3-5,1 mg/g w 19 próbkach); herbaty ziołowe: 13 z 33 marek poniżej 10 mg/l, 4 powyżej 100 mg/l, maksymalnie 450 mg/l; ok. 2 procent regularnych konsumentów w badanej populacji przekraczało 100 mg dziennie; odczyt 14.10.2026): food.ec.europa.eu
  5. af Geijerstam P., Joelsson A., Rådholm K., Nyström F.H., 2024, A low dose of daily licorice intake affects renin, aldosterone, and home blood pressure in a randomized crossover trial, American Journal of Clinical Nutrition 119(3):682-691 (Linköping, Szwecja; 28 zdrowych ochotników, mediana wieku 24 lata, bez rezygnacji; badanie krzyżowe z losową kolejnością, bez zaślepienia: 2 tygodnie lukrecji ze 100 mg kwasu glicyryzynowego dziennie i 2 tygodnie produktu kontrolnego; domowe ciśnienie skurczowe wzrosło średnio o 3,1 mm Hg, 95-procentowy przedział ufności 0,8-5,4, wobec -0,3 mm Hg przy produkcie kontrolnym; renina spadła o 30 procent, aldosteron o 45 procent; autorzy: bezpieczną granicę spożycia trzeba być może zweryfikować; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 38246526
  6. Senatskommission zur Beurteilung der gesundheitlichen Unbedenklichkeit von Lebensmitteln (SKLM, DFG, Niemcy), 2004/2005, Opinion on glycyrrhizin (glicyryzyna jest ok. 50 razy słodsza od sacharozy, występuje w korzeniu lukrecji w ilości do 14 procent, a wyciąg (sok) z korzenia jest surowcem do produkcji wyrobów lukrecjowych; zalecenie, by regularnie nie spożywać więcej niż 100 mg glicyryzyny dziennie; w holenderskim badaniu z losowym przydziałem 9-11 zdrowych kobiet na grupę przez 8 tygodni najwyższa dawka 4 mg/kg masy ciała dziennie wywołała u 9 z 11 osób zatrzymanie wody i spadek potasu, a dawka bez efektu wynosiła 2 mg/kg; opisy przypadków objawów u wrażliwych osób przy ok. 100 mg dziennie; odczyt 14.10.2026): dfg.de
  7. Edelman E.R., Butala N.M., Avery L.L. i wsp., 2020, Case 30-2020: A 54-Year-Old Man with Sudden Cardiac Arrest, New England Journal of Medicine 383(13):1263-1275 (Massachusetts General Hospital, Boston; mężczyzna jadł codziennie jedną-dwie duże paczki miękkich cukierków, a 3 tygodnie wcześniej zmienił owocowe na lukrecjowe z kwasem glicyryzynowym; zatrzymanie krążenia z migotaniem komór, potas 2,0 mmol/l przy normie 3,4-5,0; zmarł 32 godziny po przyjęciu; rozpoznanie: rzekomy hiperaldosteronizm sugerujący nadmierne spożycie lukrecji; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): PubMed 32966726
  8. National Center for Complementary and Integrative Health (USA), Licorice Root, aktualizacja kwiecień 2025 (nie ma wystarczająco dobrych dowodów na stosowanie lukrecji w żadnej chorobie, w tym przy COVID-19; niejasne, czy sama lukrecja wpływa na objawy trawienne; płukanie gardła lub pastylki z lukrecją przed operacją mogą zmniejszać ból gardła po intubacji; glicyryzyna, zwłaszcza w dużych ilościach lub długo, może wywołać poważne działania niepożądane, m.in. nieregularne bicie serca i zatrzymanie krążenia; produkty bez glicyryzyny (lukrecja deglicyryzynowana) mogą być bezpieczne do 4 miesięcy; duże ilości w ciąży (ok. 250 g lukrecji tygodniowo) są niebezpieczne; mało wiadomo o karmieniu piersią; opisywano interakcje z kortykosteroidami; odczyt 14.10.2026): nccih.nih.gov
  9. Raveendra K.R., Jayachandra, Srinivasa V. i wsp., 2012, An Extract of Glycyrrhiza glabra (GutGard) Alleviates Symptoms of Functional Dyspepsia: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2012:216970 (Bangalore, Indie; 50 dorosłych w wieku 18-65 lat z dyspepsją czynnościową według kryteriów rzymskich III, 25 na wyciąg i 25 na placebo, wszyscy w analizie; wyciąg z lukrecji z flawonoidami i najwyżej 0,5 procent glicyryzyny, 75 mg 2 razy dziennie przez 30 dni; mniejsze nasilenie objawów i lepszy wskaźnik jakości życia niż w grupie placebo w 15. i 30. dniu; wykluczano m.in. ciążę, karmienie i chorobę refluksową; bez działań niepożądanych związanych z preparatem; odczyt pełnego tekstu 14.10.2026): PubMed 21747893
  10. Agarwal A., Gupta D., Yadav G. i wsp., 2009, An evaluation of the efficacy of licorice gargle for attenuating postoperative sore throat, Anesthesia & Analgesia 109(1):77-81 (40 dorosłych w wieku 18-60 lat przed operacją kręgosłupa, po 20 w grupie; płukanie 30 s roztworem 0,5 g lukrecji w 30 ml wody albo samą wodą 5 minut przed znieczuleniem, badanie z pojedynczym zaślepieniem; rzadszy i słabszy ból gardła po operacji w 0., 2. i 4. godzinie, w 24. godzinie ból w spoczynku podobny w obu grupach; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 19535697
  11. Ruetzler K., Fleck M., Nabecker S. i wsp., 2013, A randomized, double-blind comparison of licorice versus sugar-water gargle for prevention of postoperative sore throat and postextubation coughing, Anesthesia & Analgesia 117(3):614-621 (Wiedeń, 236 pacjentów operacji klatki piersiowej z intubacją rurką dwuświatłową; płukanie przez minutę 0,5 g lukrecji albo 5 g cukru w 30 ml wody przed znieczuleniem; ból gardła po 30 minutach u 19 wobec 36 procent, po 4 godzinach u 21 wobec 45 procent; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 23921656
  12. Armanini D., Bonanni G., Mattarello M.J. i wsp., 2003, Licorice consumption and serum testosterone in healthy man, Experimental and Clinical Endocrinology & Diabetes 111(6):341-343 (zdrowi mężczyźni; po tygodniu jedzenia lukrecji testosteron w surowicy niższy średnio o 26 procent; autorzy piszą, że ich wcześniejszego wyniku nie potwierdziło inne badanie; streszczenie nie podaje liczby uczestników ani ilości lukrecji; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 14520600
  13. Sigurjonsdottir H.A., Axelson M., Johannsson G. i wsp., 2006, Liquorice in moderate doses does not affect sex steroid hormones of biological importance although the effect differs between the genders, Hormone Research 65(2):106-110 (15 kobiet i 21 mężczyzn, zdrowych i z nadciśnieniem pierwotnym; 100 g lukrecji dziennie, czyli 150 mg kwasu glicyretynowego, badanie otwarte bez grupy kontrolnej; po 4 tygodniach bez istotnej zmiany testosteronu, umiarkowany spadek siarczanu DHEA u mężczyzn; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 16462145
  14. Activlab IbeDigest 30 ml, karta produktu w sklepie Świat Supli (krople wodno-glicerynowe z 8 wyciągami: w 0,5 ml 100 µl wyciągu z rumianku, po 75 µl z korzenia arcydzięgla, nasion kminku i ostropestu, po 50 µl z melisy, kurkumy (ostryżu długiego) i korzenia lukrecji gładkiej, 25 µl z mięty pieprzowej; porcja 0,5 ml 3 razy dziennie, łącznie 1,5 ml i 150 µl wyciągu z lukrecji; karta nie podaje zawartości glicyryzyny; bez dodatku cukrów; alergeny: brak zadeklarowanych na etykiecie; konsultacja z lekarzem dla kobiet w ciąży i karmiących, osób z chorobami przewlekłymi i przy stosowaniu u dzieci; cena 24,49 zł; odczyt 14.10.2026): swiatsupli.pl/activlab-ibedigest-30ml/p9712
  15. European Medicines Agency, HMPC, European Union herbal monograph on Zingiber officinale Roscoe, rhizoma, EMA/HMPC/885789/2022, Final – Revision 1 (produkt leczniczy do zapobiegania nudnościom i wymiotom w chorobie lokomocyjnej; tradycyjnie m.in. przy łagodnych skurczowych dolegliwościach przewodu pokarmowego ze wzdęciami; postacie: sproszkowane kłącze i nalewki; w części wskazań niezalecany poniżej 18 lat; w ciąży lepiej unikać, w karmieniu niezalecany; odczyt 14.10.2026): ema.europa.eu
  16. European Medicines Agency, HMPC, European Union herbal monograph on Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus, EMA/HMPC/372841/2016, Final – Revision 1 (tradycyjny produkt leczniczy przy łagodnych skurczowych dolegliwościach przewodu pokarmowego, w tym wzdęciach; dorośli nie dłużej niż 2 tygodnie; przeciwwskazanie: nadwrażliwość na rośliny selerowate, np. anyż, kminek, seler, kolendrę, koper, na anetol oraz na pyłek bylicy; niezalecany w ciąży i podczas karmienia piersią; odczyt 14.10.2026): ema.europa.eu
  17. Medica Herbs Imbir Lekarski, 60 kapsułek, karta produktu w sklepie Świat Supli (1 kapsułka: 600 mg wyciągu z kłącza imbiru DER 10:1 standaryzowanego na 5 procent gingeroli, czyli 30 mg gingeroli; składniki: wyciąg z imbiru i żelatyna; 1 kapsułka 1-3 razy dziennie; nie dla wegan i wegetarian; kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby przyjmujące leki przeciwkrzepliwe przed stosowaniem powinny skonsultować się z lekarzem; cena 16,99 zł; odczyt 14.10.2026): swiatsupli.pl/prawidlowe-trawienie-medica-herbs-imbir-lekarski-60caps/p14446
  18. Główny Inspektorat Sanitarny, Suplementy diety (suplementy diety nie przechodzą badań klinicznych, są wprowadzane do obrotu i produkowane na zasadach prawa żywnościowego, nie farmaceutycznego; mogą wchodzić w interakcje z lekami; stosować w uzasadnionych przypadkach po konsultacji z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem; odczyt 13.10.2026): gov.pl
  19. Swanson FS Fennel Seed 480 mg, 100 kapsułek, karta produktu w sklepie Świat Supli (1 kapsułka: 480 mg nasion kopru włoskiego, Foeniculum vulgare, bez podania odmiany; składniki: koper włoski, otoczka z żelatyny, palmitynian wapnia, krzemionka; 1 kapsułka 1-3 razy dziennie; karta nie podaje ostrzeżeń dla ciąży i karmienia; cena 28,99 zł; odczyt 14.10.2026): swiatsupli.pl/trawienie-nasiona-kopru-swanson-fs-fennel-seed-480mg-100kaps/p8346
  20. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, załącznik III pkt 3 (wyroby lub napoje z kwasem glicyryzynowym lub lukrecją od 100 mg/kg lub 10 mg/l: informacja: zawiera lukrecję; wyroby od 4 g/kg i napoje od 50 mg/l (napoje z alkoholem powyżej 1,2 procent od 300 mg/l): informacja: zawiera lukrecję – chorzy na nadciśnienie powinni unikać nadmiernego spożycia; Dz.U. UE L 304 z 22.11.2011, odczyt 14.10.2026): eur-lex.europa.eu
  21. Penninkilampi R., Eslick E.M., Eslick G.D., 2017, The association between consistent licorice ingestion, hypertension and hypokalaemia: a systematic review and meta-analysis, Journal of Human Hypertension 31(11):699-707 (18 badań, 337 uczestników, produkty dające co najmniej 100 mg kwasu glicyryzynowego dziennie; wzrost ciśnienia skurczowego średnio o 5,45 mm Hg, 95-procentowy przedział ufności 3,51-7,39, i rozkurczowego o 3,19 mm Hg, przedział 0,10-6,29, wobec wartości wyjściowych; spadek potasu w osoczu o 0,33 mmol/l; wzrost ciśnienia zależny od dawki; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 28660884
  22. Sigurjónsdóttir H.A., Franzson L., Manhem K. i wsp., 2001, Liquorice-induced rise in blood pressure: a linear dose-response relationship, Journal of Human Hypertension 15(8):549-552 (zdrowi ochotnicy w Islandii i Szwecji, każdy był własną kontrolą; 50-200 g lukrecji dziennie przez 2-4 tygodnie, co odpowiadało 75-540 mg kwasu glicyretynowego; ciśnienie skurczowe wzrosło o 3,1-14,4 mm Hg, zależnie od dawki; już 50 g dziennie przez 2 tygodnie istotnie podnosiło ciśnienie; streszczenie nie podaje liczby uczestników; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 11494093
  23. Leskinen M.H., Hautaniemi E.J., Tahvanainen A.M. i wsp., 2014, Daily liquorice consumption for two weeks increases augmentation index and central systolic and diastolic blood pressure, PLoS One 9(8):e105607 (Finlandia, 20 osób jedzących lukrecję, 290-370 mg glicyryzyny dziennie przez 2 tygodnie, wobec 30 osób w podobnym wieku na zwykłej diecie, bez losowego przydziału; ciśnienie obwodowe wzrosło o 7/4 mm Hg, objętość płynu pozakomórkowego o 0,5 litra; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 25153328
  24. MSD Manual, wersja dla pacjentów, Hypokalemia (low level of potassium in the blood), aktualizacja lipiec 2025 (najczęstsze przyczyny niskiego potasu: wymioty, biegunka, choroby nadnerczy, leki moczopędne; objawy: osłabienie, skurcze i drżenia mięśni, zaburzenia rytmu serca, które mogą wystąpić nawet przy niewielkim spadku u osób z chorobą serca lub przyjmujących digoksynę; odczyt 14.10.2026): msdmanuals.com
  25. MedlinePlus (National Library of Medicine), Low blood potassium (przyczyny niskiego potasu: m.in. leki moczopędne, biegunka lub wymioty, przewlekła choroba nerek, niski magnez; objawy: zaparcia, kołatanie serca, zmęczenie, osłabienie lub skurcze mięśni, mrowienie; duży spadek może wywołać zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza u osób z chorobą serca; norma 3,5-5,1 mmol/l; odczyt 14.10.2026): medlineplus.gov
  26. Strandberg T.E., Järvenpää A.L., Vanhanen H., McKeigue P.M., 2001, Birth outcome in relation to licorice consumption during pregnancy, American Journal of Epidemiology 153(11):1085-1088 (1049 Finek i ich zdrowych noworodków, Helsinki 1998; spożycie glicyryzyny z kwestionariusza: poniżej 250 mg tygodniowo n=751, 250-499 mg n=145, co najmniej 500 mg n=110; przy co najmniej 500 mg tygodniowo iloraz szans porodu przed 38. tygodniem 2,5, 95-procentowy przedział ufności 1,1-5,5; bez istotnego wpływu na masę urodzeniową i ciśnienie matki; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 11390327
  27. Strandberg T.E., Andersson S., Järvenpää A.L., McKeigue P.M., 2002, Preterm birth and licorice consumption during pregnancy, American Journal of Epidemiology 156(9):803-805 (Finlandia 2000-2001, 95 kobiet po porodzie przedwczesnym i 107 po porodzie o czasie; spożycie co najmniej 500 mg glicyryzyny tygodniowo wiązało się z ponad dwukrotnie większym ryzykiem porodu przed 37. tygodniem; dla porodów przed 34. tygodniem (40 przypadków) iloraz szans 3,07, 95-procentowy przedział ufności 1,17-8,05; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 12396997
  28. Räikkönen K., Pesonen A.K., Heinonen K. i wsp., 2009, Maternal licorice consumption and detrimental cognitive and psychiatric outcomes in children, American Journal of Epidemiology 170(9):1137-1146 (321 dzieci w wieku 8,1 roku urodzonych w 1998 r. w Finlandii; przy spożyciu przez matkę w ciąży co najmniej 500 mg glicyryzyny tygodniowo wobec 0-249 mg: słabsze wyniki testów słownych, wzrokowo-przestrzennych i pamięci opowiadań o 0,31-0,41 odchylenia standardowego, częstsze problemy z uwagą, łamaniem zasad i agresją, ilorazy szans 2,15-3,43; badanie obserwacyjne; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 19808634
  29. Räikkönen K., Martikainen S., Pesonen A.K. i wsp., 2017, Maternal Licorice Consumption During Pregnancy and Pubertal, Cognitive, and Psychiatric Outcomes in Children, American Journal of Epidemiology 185(5):317-328 (378 dzieci w wieku średnio 12,5 roku z tej samej kohorty helsińskiej; przy co najmniej 500 mg glicyryzyny tygodniowo w ciąży wobec najwyżej 249 mg: iloraz inteligencji niższy o 7 punktów, 95-procentowy przedział ufności 3,1-11,2, słabsza pamięć, 3,3 razy większa szansa problemów z zakresu ADHD, przedział 1,4-7,7, u dziewczynek wcześniejsze dojrzewanie; badanie obserwacyjne; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 28158597
  30. Hukkanen J., Ukkola O., Savolainen M.J., 2009, Effects of low-dose liquorice alone or in combination with hydrochlorothiazide on the plasma potassium in healthy volunteers, Blood Pressure 18(4):192-195 (10 zdrowych ochotników, badanie otwarte naprzemienne z losową kolejnością; 32 g lukrecji dziennie przez 2 tygodnie samo nie zmieniło potasu ani ciśnienia; razem z lekiem moczopędnym z grupy tiazydów potas spadł o 0,32 mmol/l, a u 2 z 10 osób w pierwszym tygodniu wystąpiła hipokaliemia, która przerwała ich udział; odczyt streszczenia 14.10.2026): PubMed 19562574
  31. NHS, Heart attack: symptoms (objawem zawału może być uczucie niestrawności z pieczeniem w klatce piersiowej; numer alarmowy przy bólu w klatce piersiowej uciskającym lub promieniującym do ramion, szyi albo żuchwy, ciężkiej duszności, sinych lub szarych wargach albo skórze, utracie przytomności; nie jechać samemu na SOR; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
  32. NHS, Heart palpitations (numer alarmowy albo SOR, gdy kołatanie serca trwa i nie mija albo towarzyszy mu ból w klatce piersiowej, duszność, uczucie omdlewania lub omdlenie; gdy takie objawy minęły, pilna wizyta u lekarza; zwykła wizyta u lekarza rodzinnego, gdy kołatanie przy dobrym samopoczuciu wraca lub zdarza się częściej, trwa dłużej niż kilka minut albo dotyczy osoby z chorobą serca; nie jechać samemu; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
  33. Resuscitation Council UK, 2025, Adult basic life support guidelines (sprawdź, czy podejście jest bezpieczne i czy osoba reaguje; przy braku reakcji natychmiast wezwij numer alarmowy i oceniaj oddech w trakcie połączenia; jeśli osoba nie reaguje i oddycha nieprawidłowo, natychmiast rozpocznij RKO; gdy AED jest dostępne, podłącz je i wykonuj polecenia urządzenia; dyspozytor pomaga rozpoznać nieprawidłowy oddech; odczyt 13.10.2026): resus.org.uk
  34. St John Ambulance, How to put someone in the recovery position (pozycja boczna bezpieczna dla osoby, która nie reaguje, ale oddycha prawidłowo; obserwacja do przyjazdu pomocy; jeśli przestanie prawidłowo oddychać, natychmiast RKO; odczyt 13.10.2026): sja.org.uk

Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.

Promaker Isolate Odżywka Białkowa

O autorze

Artykuły

Paweł Lisowski od ponad 20 lat łączy doświadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z działalnością biznesową. Ukończył zarządzanie i marketing na Politechnice Białostockiej, a następnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w środowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. Był finalistą Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdobył złoty medal w zawodach federacji NPC na Węgrzech oraz zwyciężył w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracował również jako trener, wykorzystując wiedzę i własne doświadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi Świat Supli oraz Nauree Labs — zakład produkcyjny suplementów diety. W swoich publikacjach dzieli się praktyczną wiedzą dotyczącą suplementacji, treningu, żywienia i świadomego wyboru produktów. Jest zwolennikiem podejścia, w którym dieta i suplementacja są narzędziami, których działanie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumieć.

Ekspert ds. suplementacji i treningu

Paweł Lisowski
Podobne artykuły
OdchudzanieSuplementacja

Probiotyki na odchudzanie: czy pomagają schudnąć i który wybrać?

Mikro i makroelementySuplementacja

Witamina D3 i K2: jaka jest najlepsza? Porównanie dawek, MK-7 i cen

Dieta

Ile orzechów włoskich dziennie? Porcja 30 g, kalorie i omega-3

Dodaj komentarz