Przejdź do treści
Sklep
Blog Świat Supli
Przejdź do sklepu
Kreatyna monohydrat Świat Supli 500 g za 34,99 zł – zobacz produkt w sklepieKreatyna monohydrat Świat Supli 500 g za 34,99 zł – zobacz produkt w sklepie
SuplementacjaSuplementy naturalne

Gotu Kola (Wąkrota azjatycka) – właściwości

Badania nie dostarczają mocnych dowodów na poprawę pamięci i koncentracji: metaanaliza z 2017 roku nie wykazała przewagi gotu kola nad placebo w żadnej dziedzinie funkcji poznawczych [1]. Ograniczone wyniki dotyczą krążenia żylnego (głównie oczyszczona frakcja triterpenowa, nie kapsułki ziela) [2] [3] oraz skóry: w jednym badaniu ekstraktu po 12 tygodniach zmarszczki były płytsze o 11,1% względem wartości początkowej [4]. Terminy pomiarów w badaniach, od jednej dawki po kilka tygodni, to momenty oceny zaplanowane przez autorów, a nie dowód na czas działania produktu ze sklepu ani miara bezpiecznej długości stosowania. Europejska Agencja Leków nie objęła doustnego stosowania gotu kola monografią z powodu obaw o wątrobę i płodność, a ciąża, karmienie piersią i wiek poniżej 18 lat to powody, by jej nie przyjmować [5].

Preparaty z tej grupy przejrzysz w kategorii pamięć i koncentracja w sklepie Świat Supli.

Poniżej rozpisujemy, po jakim czasie oceniano pamięć, lęk, krążenie żylne i skórę, jak długo i w jakich dawkach stosowano gotu kola w badaniach, kto nie powinien jej brać oraz jak odczytać etykietę przed zakupem. Gotu kola to wąkrotka azjatycka (Centella asiatica); w niektórych regionach Indii nazywa się ją też brahmi [6].

Aktualizacja 1.11.2026: dodaliśmy odpowiedź na pytanie, po jakim czasie oceniano działanie gotu kola, dawki i czas stosowania w badaniach, przeciwwskazania według oceny EMA, źródła oraz produkty dostępne w sklepie według kart z 1.11.2026.

Spis treści

Polecamy gotu kola tylko dorosłym: nie w ciąży i nie podczas karmienia; przy lekach i chorobach wątroby najpierw lekarz

Opakowanie Swanson Gotu Kola Extract 100 mg, 120 kapsułek z ekstraktem wąkrotki azjatyckiej
Ekstrakt z podanym azjatykozydemNa zdjęciu: Swanson Gotu Kola Extract 100 mg, 120 kapsułek100 mg ekstraktu (10% azjatykozydu) i 370 mg ziela w kapsułce według kartySprawdź cenę
Opakowanie Swanson Gotu Kola 435 mg, 60 kapsułek z wąkrotką azjatycką
Kapsułki 435 mgNa zdjęciu: Swanson Gotu Kola 435 mg, 60 kapsułek1 kapsułka 2 razy dziennie według karty, bez podanej zawartości azjatykozydówSprawdź cenę
Opakowanie Now Foods Gotu Kola 450 mg, 100 kapsułek z wąkrotką azjatycką
Kapsułki 450 mgNa zdjęciu: Now Foods Gotu Kola 450 mg, 100 kapsułek900 mg gotu kola w 2 kapsułkach według karty, bez podanej zawartości azjatykozydówSprawdź cenę

Po jakim czasie działa gotu kola?

Odpowiedź zależy od tego, jaki efekt mierzono, bo badania oceniały różne cele w różnych terminach. Poniższa tabela zbiera wszystkie terminy, które znaleźliśmy, razem z dawką i siłą dowodu.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Gotu kola: po jakim czasie oceniano efekty w badaniach z udziałem ludzi
Cel badania Kiedy oceniano Preparat i dawka Co wykazano i z jaką wiarygodnością
Czujność i nastrój (zdrowi dorośli) 30 i 60 minut po jednej dawce 12 g sproszkowanego ziela jednorazowo [7] Słabsza reakcja na nagły dźwięk, bez wpływu na samoocenę nastroju; 40 osób, dawka wielokrotnie większa niż porcje z kart produktów (około 0,5 do 0,9 g na dobę) [7]
Pamięć i nastrój (zdrowi seniorzy) 1 godzina po dawce oraz po 30 i 60 dniach 250, 500 lub 750 mg ekstraktu wodnego raz dziennie [8] Dla dawki 750 mg metaanaliza opisuje lepszy wynik zadania z pamięci roboczej godzinę po przyjęciu (jedno małe badanie, 14 osób w analizie), a po 2 miesiącach uczestnicy oceniali się jako bardziej czujni i spokojniejsi; w badaniu 28 osób, w metaanalizie uwaga po 1 i 2 miesiącach nie zmieniła się istotnie [1]
Funkcje poznawcze po udarze Po 6 tygodniach 750 lub 1000 mg ekstraktu na dobę [9] Wynik testu MoCA wzrósł w każdej z trzech grup, także u osób przyjmujących 3 mg kwasu foliowego, bez różnicy między grupami; 48 osób, bez grupy placebo [9] [5]
Lęk (uogólnione zaburzenie lękowe) Po 30 i 60 dniach 500 mg ekstraktu dwa razy dziennie po posiłku [10] Autorzy opisują istotne zmniejszenie lęku i stresu; 33 osoby, bez grupy kontrolnej, więc nie wiadomo, ile z poprawy przypisać preparatowi [10] [11]
Obrzęk i ciężkość nóg (niewydolność żylna) Po 4 do 8 tygodniach Oczyszczona frakcja triterpenowa, np. 60 mg dwa razy dziennie, nie sproszkowane ziele [3] [2] Mniejsze tempo obrzęku kostek w badaniu z placebo na 40 osobach [3]; w przeglądzie 8 badań poprawa mikrokrążenia, lecz z niejasnym ryzykiem błędu [2]
Zmarszczki i bariera skóry Po 12 tygodniach 200 mg ekstraktu na dobę [4] Średnia głębokość zmarszczek mniejsza o 11,1% względem wartości początkowej; zmiany nawilżenia, elastyczności i jasności skóry były małe (do 2,7%); 112 kobiet randomizowano, analizę skuteczności przeprowadzono u 105 [4]

Kiedy oceniać działanie gotu kola?

Żadne z opisanych badań nie oceniało efektu po kilku dniach przyjmowania kapsułek, a karty produktów w sklepie nie podają, po jakim czasie można oczekiwać efektu [12] [13] [14]. Tabela obejmuje pomiary po jednorazowej dawce oraz po około 4 do 12 tygodniach stosowania, zależnie od badania; to momenty pomiaru wybrane przez autorów badań. Nie wyznaczają początku działania ani bezpiecznej długości stosowania, a badano inne preparaty i dawki niż w kapsułkach ze sklepu [1]. Brak zmiany po kilku tygodniach nie jest powodem do zwiększania dawki ponad porcję z etykiety.

Jak długo stosować gotu kola?

Czas stosowania w badaniach był różny: od jednorazowej dawki po kilka tygodni, a badanie opisane w ocenie EMA trwało 52 tygodnie i dotyczyło wysoko oczyszczonej frakcji triterpenowej (do 240 mg na dobę) u 43 osób z cukrzycą typu 2: u części uczestników wystąpiły przemijające nieprawidłowe wyniki wątroby i nerek, a jedna osoba wypadła z badania z powodu nieprawidłowej czynności wątroby; autorzy uznali zdarzenia za niewielkie [5]. Popularny schemat 3 miesięcy kuracji i 1,5 miesiąca przerwy nie wynika z żadnego z cytowanych badań, a ocena EMA nie podaje bezpiecznego czasu stosowania doustnego [5]. Nie ustalono bezpiecznej długości stosowania doustnego, więc decyzję o rozpoczęciu i czasie stosowania omów z lekarzem, który zdecyduje, czy kontrolować wyniki prób wątrobowych.

Kiedy brać gotu kola: rano czy wieczorem?

Żadne z opisanych badań nie porównywało pór dnia, więc nie ma dowodu, że rano działa lepiej niż wieczorem. W badaniach podawano ją raz dziennie [8] albo dwa razy dziennie po posiłku [10]. Karta Swanson Extract zaleca 1 kapsułkę dziennie, popijając dużą porcją wody [12], karta Swanson 435 mg 1 kapsułkę dwa razy dziennie [13], a karta Now Foods 2 kapsułki dziennie [14]; karty nie wskazują pory dnia. W badaniu z ekstraktem podawano go po posiłku [10]. Wybierz stałą porę i trzymaj się porcji z etykiety. W badaniach z preparatami złożonymi zgłaszano też senność [5], a EMA zaleca ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków o działaniu uspokajającym [5]. Pory przyjmowania innych suplementów zebraliśmy w tabeli pór suplementacji.

Właściwości gotu kola: co potwierdzają badania

Okrągłe liście wąkrotki azjatyckiej (gotu kola) na wilgotnym podłożu

Gotu kola to roślina z rodziny selerowatych (Apiaceae), od wieków używana w ajurwedzie i tradycyjnej medycynie chińskiej [7]; za jej związki czynne uważa się saponiny triterpenowe, azjatykozyd i madekasozyd [15]. W raporcie oceny (rewizja 1) z 2022 roku Komitet ds. Produktów Roślinnych EMA ocenił jej surowiec. Jedyne zastosowanie, które spełniło wymogi monografii roślinnej, to miejscowe stosowanie ziela jako wspomaganie gojenia drobnych ran; monografia dotyczy zastosowania tradycyjnego, uznanego na podstawie długotrwałego używania, a nie skuteczności potwierdzonej odpowiednimi badaniami klinicznymi. Zastosowań doustnych do monografii nie włączono, bo w badaniach na szczurach stwierdzono objawy uszkodzenia wątroby przy dawce odpowiadającej około 4 g suszu u człowieka, a ekstrakty etanolowe pogarszały płodność także przy mniejszych dawkach; dochodzą do tego opisy przypadków uszkodzenia wątroby u ludzi [5].

W niektórych regionach Indii nazwą brahmi określa się zarówno gotu kola, jak i bakopę drobnolistną (Bacopa monnieri), a oba surowce bywają mylone na rynku; w badaniu produktów kupionych w internecie jeden opisany jako Centella asiatica okazał się inną rośliną (Hydrocotyle umbellata), a drugi był zanieczyszczony bakopą [6]. Przed zakupem sprawdź więc na etykiecie łacińską nazwę Centella asiatica; dostępne preparaty porównasz w kategorii adaptogenów.

Zastosowanie

U ludzi sprawdzano wpływ gotu kola na pamięć i nastrój, lęk, krążenie żylne i skórę. Dla każdego z tych obszarów opisujemy, co wykazano i czego nie wykazano.

Pamięć i koncentracja

Badania nie dostarczają mocnych dowodów na poprawę pamięci i koncentracji. W metaanalizie 11 badań z randomizacją (5 z samą gotu kola i 6 z preparatami złożonymi), prowadzonych głównie na zdrowych ochotnikach, nie wykazano istotnej różnicy wobec placebo w żadnej dziedzinie funkcji poznawczych; wykazano natomiast większą czujność w samoocenie (łączny wynik 2 badań, w tym jednego z preparatem złożonym; w badaniu z samą gotu kola po 2 miesiącach) oraz mniejszą złość godzinę po jednej dawce (łączny wynik 2 badań, w tym jednego z preparatem złożonym, więc nie przypisujemy go samej gotu kola) [1]. Autorzy ocenili, że nie ma mocnych dowodów na poprawę funkcji poznawczych, i zaznaczyli, że badania różniły się preparatem, dawką i standaryzacją [1]. W badaniu 48 osób po udarze wynik testu MoCA wzrósł po 6 tygodniach, ale tak samo po kwasie foliowym; autorzy zgłosili większą poprawę w domenie pamięci niż po kwasie foliowym, lecz badanie miało projekt quasi-eksperymentalny i nie miało grupy placebo [9].

Wyniki badań klinicznych nie pozwalają więc twierdzić, że gotu kola zapobiega chorobie Alzheimera ani że zwiększa pamięć u zdrowych. Gdy trudności ze skupieniem utrzymują się, zacznij od ustalenia przyczyny, o czym piszemy w poradniku o mgle mózgowej; inne zioła oceniane pod kątem pamięci porównaliśmy w rankingu ziół według badań, a interakcje miłorzębu opisaliśmy w artykule o miłorzębie japońskim.

Układ krążenia i żylaki: co wykazano

Krążenie żylne ma mocniejsze dane niż pamięć, ale prawie wszystkie badania dotyczyły oczyszczonej frakcji triterpenowej, a nie sproszkowanego ziela z kapsułek. W przeglądzie 8 badań z randomizacją u osób z przewlekłą niewydolnością żylną Centella asiatica poprawiała parametry mikrokrążenia i tempo obrzęku kostek, a w części badań także uczucie ciężkości nóg, ból i obrzęk; autorzy zastrzegli, że większość badań miała niejasne ryzyko błędu [2]. W badaniu 40 osób 60 mg frakcji dwa razy dziennie przez 8 tygodni zmniejszyło tempo obrzęku kostek wobec placebo [3]. Wyników tych nie przenosimy na produkty z kapsułkami ziela z tego artykułu, bo nie były w tych badaniach użyte.

Wzmacnianie naczyń, regulacja ciśnienia i tonizowanie serca, często przypisywane gotu kola, nie mają potwierdzenia w opisanych badaniach. Przy obrzękach, żylakach i bólu nóg zgłoś się do lekarza.

Skóra: gotu kola doustnie i na rany

Doustnie sprawdzano ją w badaniu z randomizacją, do którego włączono 112 kobiet w średnim wieku (analizę skuteczności przeprowadzono u 105, w populacji zgodnej z protokołem): po 12 tygodniach przyjmowania 200 mg ekstraktu dziennie zmarszczki były płytsze średnio o 11,1% względem wartości początkowej, natomiast zmiany nawilżenia, elastyczności i jasności skóry były małe, a w grupie placebo minimalne [4]. To jedno badanie, więc nie dowodzi działania przeciwstarzeniowego kapsułek z tego artykułu.

Na skórę EMA uznała za zastosowanie tradycyjne, czyli oparte na długotrwałym używaniu, a nie na skuteczności potwierdzonej badaniami klinicznymi, tylko miejscowe stosowanie ziela, proszku lub naparu jako wspomaganie gojenia drobnych ran; łuszczycy, trądu i tocznia nie włączono do monografii, bo stosowanie przy nich nie jest wystarczająco udokumentowane klinicznie [5]. Okładów na zmiany skórne nie polecamy: przy egzemie, łuszczycy lub owrzodzeniach o leczeniu decyduje lekarz. Po kremach i maściach z gotu kola opisywano alergiczne reakcje kontaktowe, choć w części przypadków przyczyną mogły być inne składniki, a EMA wskazuje uczulenie na rośliny selerowate jako przeciwwskazanie także do stosowania na skórę [5].

Gotu kola a lęk i depresja

Dowody na wpływ gotu kola na nastrój są wstępne. Przegląd z 2026 roku znalazł 3 badania z udziałem ludzi (91 osób): dwa z randomizacją u zdrowych (58 osób), a jedno bez grupy kontrolnej u 33 osób z zaburzeniem lękowym opisało mniejszy lęk i objawy depresyjne; autorzy uznali dowody za niewystarczające [11]. W badaniu z jedną dawką 12 g nie zmieniła się samoocena nastroju [7]. Nie ma więc podstaw, by traktować gotu kola jako leczenie depresji lub zaburzeń lękowych: depresję i lęk rozpoznaje i leczy lekarz, a suplement nie zastępuje leków ani psychoterapii, więc nie odstawiaj przepisanych leków. O czasie działania innego adaptogenu piszemy w artykule o ashwagandzie.

Inne zastosowania z tradycji: czego badania nie potwierdzają

Tradycja przypisuje gotu kola działanie także przy nadciśnieniu, chorobach układu pokarmowego, hemoroidach i krwiakach. EMA zalicza takie zastosowania (m.in. nadciśnienie, zapalenie wątroby, hemoroidy, żylaki) do tradycji ludowej, niepopartej danymi doświadczalnymi ani klinicznymi [5]. Nie traktujemy więc gotu kola jako środka na te dolegliwości.

Przeciwwskazania i skutki uboczne gotu kola: wątroba, ciąża, leki

Gotu kola nie jest suplementem dla każdego. Nie stosuj jej bez konsultacji z lekarzem, a w niektórych sytuacjach wcale:

  • Uczulenie na rośliny selerowate (Apiaceae): przeciwwskazanie wskazane w ocenie EMA [5].
  • Ciąża i karmienie piersią: nie stosuj w ciąży i nie przyjmuj podczas karmienia piersią; roślina uchodzi za wpływającą na cykl miesiączkowy i poronną, a danych o bezpieczeństwie brakuje, dlatego EMA nie zaleca jej w tych sytuacjach [5]; karty produktów w sklepie także zawierają ostrzeżenie, by nie stosować w ciąży [12] [13] [14].
  • Dzieci i młodzież do 18 lat: EMA nie zaleca stosowania z powodu braku danych [5]. Zdanie z kart niektórych produktów, że w Indiach zaleca się ją dzieciom, nie jest zaleceniem do stosowania u dzieci [12].
  • Choroby wątroby, zaplanowana operacja wątroby i leki działające na wątrobę: Opisano trzy kobiety (61, 52 i 49 lat) z żółtaczką po 20 do 60 dniach przyjmowania gotu kola; po odstawieniu stan się poprawił, a u jednej po ponownym przyjęciu uszkodzenie wróciło [15]. EMA wskazuje kilka takich opisów bez rozstrzygającego dowodu związku przyczynowego [5].
  • Leki o działaniu uspokajającym: EMA zaleca ostrożność ze względu na możliwe sumowanie działania [5].

Do skutków ubocznych zgłaszanych po doustnej gotu kola należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, wzdęcia, nudności), brak apetytu, zawroty głowy i kołatanie serca; w jednym z raportów opisano ciężkie złuszczające zapalenie skóry [5]. W badaniach z preparatami złożonymi wymieniano też ból głowy, senność i wysypkę [5]. Ogólne zasady reagowania na niepokojące objawy po suplementach opisaliśmy w artykule o skutkach ubocznych suplementów, a o ryzyku przy dużych dawkach ziół w tekście czy można przedawkować zioła. Przy żółtaczce, ciemnym moczu, silnym bólu brzucha lub świądzie skóry przerwij przyjmowanie i skontaktuj się z lekarzem.

Dawkowanie gotu kola

Nie ma ustalonej dawki gotu kola do stosowania doustnego, bo EMA nie opracowała monografii dla tej drogi podania [5]. W badaniach dawki były bardzo różne: od 40 do 12 000 mg na dobę [5]. Przykłady z opisanych badań:

  • 250, 500 lub 750 mg ekstraktu wodnego raz dziennie przez 2 miesiące u zdrowych seniorów [8];
  • 750 lub 1000 mg ekstraktu na dobę przez 6 tygodni po udarze [9];
  • 500 mg ekstraktu dwa razy dziennie po posiłku przez 60 dni przy lęku [10];
  • 200 mg ekstraktu na dobę przez 12 tygodni przy zmarszczkach [4];
  • 60 mg frakcji triterpenowej dwa razy dziennie przez 8 tygodni przy obrzęku nóg [3].

Tych dawek nie przenoś na kapsułki ze sklepu, bo preparaty (ekstrakt wodny, etanolowy, frakcja, sproszkowane ziele) i ich standaryzacja różnią się, a autorzy metaanalizy wskazali to jako główne ograniczenie porównywania badań [1]. Często podawane dawki 1 do 2 g trzy razy dziennie nie wynikają z żadnego z cytowanych badań ani z oceny EMA. Stosuj porcję z etykiety i jej nie przekraczaj: badania nie wyznaczają bezpiecznej dawki, a EMA nie ustaliła jej dla stosowania doustnego [5].

Dostępność: jaką gotu kola wybrać

Na rynku jest sproszkowane ziele w kapsułkach, ekstrakty standaryzowane na zawartość azjatykozydów oraz formy płynne. Żadne badanie nie porównywało dostępnych produktów, więc nie wskażemy najlepszej gotu kola. Skoro badania opisują dawki ekstraktów, przy wyborze patrz na to, co deklaruje etykieta: łacińską nazwę Centella asiatica, masę ekstraktu, procent azjatykozydów i porcję dzienną. Poniższe trzy produkty miały w sklepie Świat Supli stan magazynowy w dniu odczytu kart (1.11.2026) i mają różne postacie oraz dane o składzie. Wyniki cytowanych badań nie dowodzą działania żadnego z nich.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Gotu kola w sklepie Świat Supli: skład i porcja według kart z 1.11.2026
Produkt Skład według karty Porcja według karty
Swanson Gotu Kola Extract 100 mg, 120 kapsułek 100 mg ekstraktu (10% azjatykozydu) i 370 mg ziela w kapsułce [12] 1 kapsułka dziennie, popić dużą porcją wody [12]
Swanson Gotu Kola 435 mg, 60 kapsułek 435 mg w kapsułce; karta nie podaje zawartości azjatykozydów [13] 1 kapsułka 2 razy dziennie [13]
Now Foods Gotu Kola 450 mg, 100 kapsułek 900 mg gotu kola w porcji 2 kapsułek; karta nie podaje zawartości azjatykozydów [14] 2 kapsułki dziennie [14]

Jeśli chcesz znać ilość substancji czynnych, jedynym z tych produktów z podaną zawartością azjatykozydu jest Swanson Extract (10% w ekstrakcie); jeśli wolisz sproszkowane ziele, masz do wyboru Swanson 435 mg i Now Foods 450 mg. Według kart z 1.11.2026 opakowania kosztują od 16,99 zł (Swanson 435 mg, 60 kapsułek) do 46,99 zł (Swanson Extract, 120 kapsułek) [13] [12]. Karty wszystkich trzech produktów zawierają ostrzeżenie: nie stosować u kobiet w ciąży i nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia [12] [13] [14]; karty dopuszczają wyjątek od zakazu w ciąży tylko wtedy, gdy opis produktu zaleca inaczej, a opisy tych produktów takiego zalecenia nie zawierają. To produkty wyłącznie dla dorosłych: nie stosuj ich podczas karmienia piersią ani poniżej 18 lat, bo EMA nie zaleca gotu kola w tych grupach z braku danych [5]. Przy przyjmowaniu leków i chorobach wątroby najpierw skonsultuj stosowanie z lekarzem. Inne produkty pamięciowe znajdziesz w kategorii Pamięć i koncentracja.

Gotu kola z tego artykułu

Produkty tylko dla dorosłych o różnej postaci i deklarowanym składzie. Badania nie dowodzą skuteczności tych produktów w poprawie pamięci; nie stosuj ich w ciąży ani podczas karmienia piersią, a przy lekach i chorobach wątroby najpierw zapytaj lekarza.

Najczęściej zadawane pytania o gotu kola

Po jakim czasie widać efekty gotu kola?

W badaniach efekty oceniano po 4 do 12 tygodniach [2] [4], a to terminy pomiarów, nie początek działania. Po kilku dniach przyjmowania żadne z opisanych badań ich nie mierzyło, a poprawy pamięci nie potwierdziła metaanaliza [1].

Jak długo stosować gotu kola?

Nie ustalono bezpiecznej długości stosowania doustnego [5]. Decyzję o rozpoczęciu i czasie stosowania omów z lekarzem, bo w rocznym badaniu frakcji triterpenowej u części osób przemijająco zmieniały się wyniki wątroby i nerek [5]. Czas badań przedstawiamy opisowo: od jednorazowej dawki po 52 tygodnie.

Gotu kola rano czy wieczorem?

Badania nie porównywały pór dnia, więc nie ma dowodu na przewagę przyjmowania rano nad przyjmowaniem wieczorem. Karty produktów nie wskazują pory dnia; karta Swanson Extract zaleca popijanie dużą porcją wody [12]. Wybierz stałą porę.

Czy gotu kola poprawia pamięć i koncentrację?

Nie ma na to mocnych dowodów: w metaanalizie 11 badań nie było istotnej różnicy wobec placebo w żadnej dziedzinie funkcji poznawczych, a wykazano tylko większą czujność w samoocenie (łączny wynik 2 badań, w tym jednego z preparatem złożonym) i mniejszą złość godzinę po jednej dawce (łączny wynik 2 badań, w tym jednego z preparatem złożonym) [1].

Ile mg gotu kola dziennie?

Nie ustalono dawki doustnej; w badaniach stosowano od 40 do 12 000 mg na dobę różnych preparatów [5]. Stosuj porcję z etykiety: według kart sklepu to 100 mg ekstraktu z 370 mg ziela (Swanson Extract), 435 mg dwa razy dziennie (Swanson) lub 900 mg w 2 kapsułkach (Now Foods) [12] [13] [14].

Czy gotu kola jest bezpieczna i jakie ma skutki uboczne?

Najczęściej zgłaszano dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy i kołatanie serca; opisano też przypadki uszkodzenia wątroby bez rozstrzygającego dowodu związku przyczynowego [5] [15]. Nie jest zalecana w ciąży, podczas karmienia, poniżej 18 lat ani przy uczuleniu na rośliny selerowate [5]; przy chorobach wątroby i lekach zapytaj lekarza.

Co o gotu kola mówią lekarze i instytucje?

Europejska Agencja Leków przyjęła monografię (zastosowanie tradycyjne, oparte na długotrwałym używaniu, nie na badaniach klinicznych) tylko dla miejscowego stosowania ziela na drobne rany, a doustnych zastosowań nie włączyła z powodu obaw o wątrobę i płodność [5]. Przegląd z 2026 roku uznał dowody na wpływ na nastrój za niewystarczające [11]. Decyzję o suplementacji podejmij z lekarzem.

Podsumowanie: po jakim czasie i czy w ogóle sięgać po gotu kola

  • Czas: gotu kola oceniano po 4 do 12 tygodniach [2] [4]; po kilku dniach żadne z opisanych badań jej działania nie mierzyło, a terminy badań nie wyznaczają początku działania ani bezpiecznej długości stosowania produktu ze sklepu.
  • Siła dowodów: dla pamięci metaanaliza nie wykazała przewagi nad placebo [1]; mocniejsze dane dotyczą krążenia żylnego, ale z oczyszczoną frakcją, nie z kapsułkami ziela [2] [3].
  • Bezpieczeństwo: doustne stosowanie nie ma monografii EMA z powodu obaw o wątrobę i płodność [5]; nie w ciąży, nie podczas karmienia, nie osobom poniżej 18 lat i nie przy uczuleniu na rośliny selerowate.
  • Jeśli chcesz spróbować: tylko jako dorosły, nie w ciąży i nie podczas karmienia; przy chorobach wątroby i przyjmowaniu leków najpierw skonsultuj to z lekarzem. Stosuj porcję z etykiety; nie ustalono bezpiecznej długości stosowania doustnego, więc decyzję o rozpoczęciu i czasie stosowania omów z lekarzem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

Źródła

  1. Puttarak P. i wsp., 2017, Effects of Centella asiatica (L.) Urb. on cognitive function and mood related outcomes: A Systematic Review and Meta-analysis, Scientific Reports 7:10646 (5 badań z randomizacją z samą gotu kola i 6 z preparatami złożonymi, w większości na zdrowych ochotnikach; brak istotnych różnic wobec placebo w funkcjach poznawczych; większa czujność (SMD 0,71; łącznie 2 badania, w tym jedno z preparatem złożonym) i mniejsza złość godzinę po jednej dawce (SMD -0,81; 2 badania: Bradwejn 12 g ziela i Udani 2013, preparat złożony); 750 mg ekstraktu wodnego poprawiło wynik zadania z pamięci roboczej godzinę po przyjęciu (jedno badanie, 14 osób) i zwiększyło samoocenę czujności po 2 miesiącach; autorzy: brak mocnych dowodów, ograniczenia: dawka, preparat, standaryzacja): doi.org
  2. Chong N.J., Aziz Z., 2013, A Systematic Review of the Efficacy of Centella asiatica for Improvement of the Signs and Symptoms of Chronic Venous Insufficiency, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2013:627182 (8 badań z randomizacją, czas leczenia od 30 dni do 8 tygodni, głównie frakcja triterpenowa; poprawa parametrów mikrokrążenia i tempa obrzęku kostek, w 3 badaniach poprawa ciężkości nóg, bólu i obrzęku; wnioski ostrożne z powodu niejasnego ryzyka błędu): doi.org
  3. Cesarone M.R. i wsp., 2001, Effects of the total triterpenic fraction of Centella asiatica in venous hypertensive microangiopathy: a prospective, placebo-controlled, randomized trial, Angiology 52(Suppl 2):S15-18 (40 osób z ciężkim nadciśnieniem żylnym, obrzękiem kostek i lipodermatosklerozą; oczyszczona frakcja triterpenowa 60 mg dwa razy dziennie przez 8 tygodni albo placebo; mniejszy przepływ spoczynkowy i mniejsze tempo obrzęku kostek, bez działań niepożądanych): doi.org
  4. Hur N. i wsp., 2026, A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial Assessing the Effects of Oral Centella asiatica Extract on Skin Aging-Related Parameters in Middle-Aged Korean Women, Nutrients 18(10):1505 (112 kobiet randomizowano do ekstraktu 200 mg na dobę albo placebo na 12 tygodni, analiza skuteczności w populacji zgodnej z protokołem: 105 kobiet, 53 w grupie ekstraktu i 52 w placebo; średnia głębokość zmarszczek mniejsza o 11,1% względem wartości początkowej; nawilżenie, elastyczność i jasność skóry zmieniły się o 0,7-2,7%; analiza w populacji zgodnej z protokołem; wartości potwierdzone w streszczeniu Europe PMC 1.11.2026): doi.org
  5. Komitet ds. Produktów Roślinnych (HMPC) Europejskiej Agencji Leków, Assessment report on Centella asiatica (L.) Urb., herba, rewizja 1, 2022, EMA/HMPC/489140/2020 (30 marca 2022; monografia zastosowania tradycyjnego, opartego na długotrwałym używaniu, a nie na skuteczności potwierdzonej badaniami klinicznymi, tylko dla miejscowego stosowania ziela przy drobnych ranach, 0,6 g w proszku lub naparze 3 razy dziennie; doustnych zastosowań nie włączono z powodu obaw o wątrobę i płodność: u szczurów objawy uszkodzenia wątroby i umiarkowanej toksyczności nerek przy dawkach odpowiadających około 4 g suszu u człowieka, pogorszenie płodności po ekstraktach etanolowych także przy dawkach niższych, opisy przypadków uszkodzenia wątroby u ludzi bez rozstrzygającego związku przyczynowego; przeciwwskazanie: uczulenie na rośliny selerowate; stosowanie poniżej 18 lat, w ciąży i podczas karmienia nie jest zalecane z braku danych, roślina uchodzi za poronną i wpływającą na cykl; ostrożność przy lekach uspokajających; zgłoszenia z Tajlandii 2000-2008: dolegliwości żołądkowo-jelitowe, brak apetytu, zawroty głowy, kołatanie serca, jeden przypadek ciężkiego złuszczającego zapalenia skóry; opis badania Lou i wsp. 2018: 43 osoby z cukrzycą typu 2, 52 tygodnie, wysoko oczyszczona frakcja do 240 mg na dobę, przemijające nieprawidłowe wyniki wątroby i nerek, jedna osoba wypadła z badania z powodu nieprawidłowej czynności wątroby, zdarzenia uznano za niewielkie; w metaanalizie Puttarak i wsp. dawki 40-12 000 mg na dobę, 466 osób; zastosowania ludowe, m.in. nadciśnienie, zapalenie wątroby, hemoroidy, żylaki, niepoparte danymi doświadczalnymi ani klinicznymi; odczyt 29.10.2026): ema.europa.eu
  6. Suksawat M. i wsp., 2025, Integrated microscopic, HPTLC, and HRM analyses for differentiating Centella asiatica, Bacopa monnieri, and Hydrocotyle umbellata, Scientific Reports 15:21370 (badanie autentyczności produktów kupionych w internecie: oba surowce, gotu kola i bakopa, bywają zamieniane, w niektórych regionach Indii obie nazywane brahmi; jeden produkt opisany jako Centella asiatica okazał się Hydrocotyle umbellata, inny był zanieczyszczony bakopą; mała liczba próbek): doi.org
  7. Bradwejn J. i wsp., 2000, A double-blind, placebo-controlled study on the effects of Gotu Kola (Centella asiatica) on acoustic startle response in healthy subjects, Journal of Clinical Psychopharmacology 20(6):680-684 (40 zdrowych osób, jedna dawka 12 g albo placebo; mniejsza amplituda reakcji na nagły dźwięk po 30 i 60 minutach; bez wpływu na samoocenę nastroju, tętno i ciśnienie; wstępne wyniki): doi.org
  8. Wattanathorn J. i wsp., 2008, Positive modulation of cognition and mood in the healthy elderly volunteer following the administration of Centella asiatica, Journal of Ethnopharmacology 116(2):325-332 (28 zdrowych seniorów, randomizacja, podwójnie ślepa próba, ekstrakt 250, 500 lub 750 mg raz dziennie przez 2 miesiące, ocena po jednej dawce oraz po 1 i 2 miesiącach; najwyższa dawka poprawiła pamięć roboczą; mała próba): doi.org
  9. Farhana K.M. i wsp., 2016, Effectiveness of Gotu Kola Extract 750 mg and 1000 mg Compared with Folic Acid 3 mg in Improving Vascular Cognitive Impairment after Stroke, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2016:2795915 (projekt quasi-eksperymentalny, 48 osób po udarze: 17 przy 1000 mg, 17 przy 750 mg, 14 przy kwasie foliowym 3 mg, 6 tygodni; test MoCA-Ina wzrósł w każdej grupie, bez istotnej różnicy między grupami; brak grupy placebo): doi.org
  10. Jana U. i wsp., 2010, A clinical study on the management of generalized anxiety disorder with Centella asiatica, Nepal Medical College Journal 12(1):8-11 (33 osoby, 70% ekstrakt hydroetanolowy, 500 mg dwa razy dziennie po posiłku, ocena w dniach 0, 30 i 60; autorzy opisują istotne zmniejszenie lęku, stresu i objawów depresyjnych; bez grupy kontrolnej): brak DOI w bazie, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20677602
  11. Pedregosa B.I.C. i wsp., 2026, Therapeutic Potential of Gotu Kola (Centella asiatica), Phosphatidylcholine, and Taurine in Mood Disorders: A Systematic Scoping Review, Complementary Medicine Research (przegląd zakresowy, wnioski autorów: dowody wstępne; 12 prac o gotu kola, w tym 3 z udziałem ludzi, łącznie 91 osób: dwa badania z randomizacją u zdrowych, 58 osób, wyniki wstępne; jedno bez grupy kontrolnej, 33 osoby z zaburzeniem lękowym; dowody niewystarczające, brak poważnych zdarzeń niepożądanych): doi.org
  12. Świat Supli, karta produktu Swanson Gotu Kola Extract 100 mg, 120 kapsułek (w kapsułce 100 mg ekstraktu z 10% azjatykozydu i 370 mg ziela; 1 kapsułka dziennie, popić dużą porcją wody; ostrzeżenie karty: nie należy przekraczać zalecanego dziennego spożycia; nie stosować u kobiet w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy opis produktu zaleca inaczej (opis nie zawiera takiego zalecenia); opis karty: w Indiach zaleca się dzieciom; cena 46,99 zł; odczyt karty 1.11.2026)
  13. Świat Supli, karta produktu Swanson Gotu Kola 435 mg, 60 kapsułek (karta nie podaje zawartości azjatykozydów; 1 kapsułka 2 razy dziennie; ostrzeżenie karty: nie należy przekraczać zalecanego dziennego spożycia; nie stosować u kobiet w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy opis produktu zaleca inaczej (opis nie zawiera takiego zalecenia); cena 16,99 zł; odczyt karty 1.11.2026)
  14. Świat Supli, karta produktu Now Foods Gotu Kola 450 mg, 100 kapsułek (w porcji 2 kapsułek 900 mg gotu kola; karta nie podaje zawartości azjatykozydów; 2 kapsułki dziennie; ostrzeżenie karty: nie należy przekraczać zalecanego dziennego spożycia; nie stosować u kobiet w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy opis produktu zaleca inaczej (opis nie zawiera takiego zalecenia); cena 35,99 zł; odczyt karty 1.11.2026)
  15. Jorge O.A., Jorge A.D., 2005, Hepatotoxicity associated with the ingestion of Centella asiatica, Revista Espanola de Enfermedades Digestivas 97(2):115-124 (opis trzech kobiet w wieku 61, 52 i 49 lat z żółtaczką po 30, 20 i 60 dniach przyjmowania gotu kola; poprawa po odstawieniu i leczeniu kwasem ursodeoksycholowym, u jednej nawrót po ponownym przyjęciu; główne związki to saponiny triterpenowe azjatykozyd i madekasozyd; opis przypadków nie dowodzi częstości): doi.org
Suplementy marki Świat Supli od 16,99 zł: witamina C za 16,99 zł, omega-3 za 27,99 zł – przejdź do sklepuSuplementy marki Świat Supli od 16,99 zł: witamina C za 16,99 zł, omega-3 za 27,99 zł – przejdź do sklepu
O autorze

Artykuły

Paweł Lisowski od ponad 20 lat łączy doświadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z działalnością biznesową. Ukończył zarządzanie i marketing na Politechnice Białostockiej, a następnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w środowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. Był finalistą Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdobył złoty medal w zawodach federacji NPC na Węgrzech oraz zwyciężył w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracował również jako trener, wykorzystując wiedzę i własne doświadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi Świat Supli oraz Nauree Labs — zakład produkcyjny suplementów diety. W swoich publikacjach dzieli się praktyczną wiedzą dotyczącą suplementacji, treningu, żywienia i świadomego wyboru produktów. Jest zwolennikiem podejścia, w którym dieta i suplementacja są narzędziami, których działanie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumieć.

Ekspert ds. suplementacji i treningu

Paweł Lisowski
Powiązane wpisy
Suplementacja

Grypa czy przeziębienie? Jak odróżnić objawy, kiedy zrobić test i kiedy do lekarza

Suplementacja

Olej z pestek dyni: na co pomaga, tłoczony na zimno czy do smażenia i ile kalorii ma łyżka

Suplementacja

Woreczki kofeinowe: ile mają kofeiny, czy są bezpieczne i czym różnią się od kapsułek

Dodaj komentarz