Dynia hokkaido to mała odmiana dyni olbrzymiej z cienką, jadalną skórką, sprzedawana też jako potimarron lub red kuri. Według francuskiej bazy składu żywności Ciqual 100 g gotowanego miąższu hokkaido ma 39–44 kcal, 1,8–3,3 g błonnika, 330–430 mg potasu i 1000–5310 µg beta-karotenu, z którego organizm wytwarza witaminę A, a 100 g surowego miąższu około 22 kcal [1] [2] [3]. Potwierdzone w przepisach UE działania dotyczą witaminy A i potasu, których gotowana hokkaido jest źródłem, a nie odkwaszania czy oczyszczania organizmu. Nie ma podstaw, by uznać hokkaido za najzdrowszą dynię: w polskim badaniu 11 odmian miała jedną z najniższych zawartości beta-karotenu [4], a w innym porównaniu najwięcej polifenoli i witaminy C [5].
Znajdziesz tu tabelę składu na tle innych dyń, marchwi i ziemniaka, kalorie porcji, odpowiedzi o skórkę, pestki i jedzenie na surowo, przepisy z ilościami oraz informacje, kto powinien uważać.
Spis treści
Polecamy do dyni hokkaido: olej z pestek dyni


1. Dynia hokkaido w skrócie
- Kalorie: około 22 kcal w 100 g surowego miąższu i 39–44 kcal w 100 g miąższu gotowanego lub duszonego bez tłuszczu [1] [2] [3].
- Najwięcej daje: beta-karoten (z niego witamina A), potas i błonnik; 100 g gotowanej hokkaido to 17–22% referencyjnej wartości spożycia (RWS) potasu i co najmniej 21% RWS witaminy A, wyliczenie w sekcji 5 [2] [3] [6].
- Skórka i pestki: jadalne; w skórce hokkaido jest kilka razy więcej karotenoidów niż w miąższu [7].
- Z tłuszczem: beta-karoten rozpuszcza się w tłuszczu, więc do dyni dodaj łyżkę oleju, na przykład z kategorii oleje i zdrowe tłuszcze.
- Uwaga: dynię o gorzkim smaku wyrzuć, bo może zawierać kukurbitacyny, które wywołują wymioty i biegunkę [8].
2. Czym jest dynia hokkaido i czym różni się od innych dyń
Hokkaido to handlowa nazwa odmian dyni olbrzymiej (Cucurbita maxima) z grupy kuri, sprzedawanych też jako Uchiki Kuri [5], a we Francji jako potimarron, po angielsku red kuri squash [1]. Owoc jest mały, w kształcie spłaszczonej kropli, z pomarańczową skórką i zwartym, słodkawym miąższem. Dynie kwitną od lipca do września, a ich nasiona dojrzewają od sierpnia do października [4], dlatego świeża hokkaido jest najtańsza jesienią.
Od dużych dyń hokkaido różni się trzema rzeczami. Ma mniej wody i więcej węglowodanów, więc więcej kalorii: gotowany miąższ hokkaido ma 87–89 g wody i 39–44 kcal w 100 g [2] [3], a pieczona duża dynia olbrzymia 91 g wody i 28 kcal [9]. Ma cienką, jadalną skórkę i trzyma kształt po upieczeniu. Błonnika ma podobnie jak inne dynie, 1,8–3,3 g w 100 g gotowanej, wobec 2,0 g w pieczonej dużej dyni i 2,4 g w gotowanej dyni piżmowej [10]. Dynia piżmowa (butternut) to inny gatunek, Cucurbita moschata, o gładkiej beżowej skórce, którą zwykle się obiera.
3. Wartości odżywcze dyni hokkaido w tabeli
Amerykańska baza USDA i polskie tabele dostępne w sieci nie mają osobnego wpisu dla hokkaido, ale ma go francuska baza Ciqual prowadzona przez agencję ANSES. Podaje trzy wpisy dla miąższu bez skórki: surowego (dane duńskie z 1995 r.), gotowanego w wodzie (2018 r.) i duszonego (2017 r.) [1] [2] [3]. To różne partie dyni o mocno różnym składzie, dlatego w tekście podajemy zakresy. Pozostałe kolumny pochodzą z tej samej bazy.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Składnik | Hokkaido surowa | Hokkaido gotowana w wodzie | Hokkaido duszona | Dynia olbrzymia duża, pieczona | Dynia piżmowa gotowana | Marchew surowa | Ziemniak pieczony |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Energia | 22 kcal | 39 kcal | 44 kcal | 28 kcal | 28 kcal | 30 kcal | 91 kcal |
| Woda | 91,5 g | 88,9 g | 87,3 g | 90,7 g | 91,6 g | 90,0 g | 74,9 g |
| Węglowodany przyswajalne | 3,1 g | 6,9 g | 7,1 g | 5,7 g | 4,6 g | 5,2 g | 19 g |
| Błonnik | 1,7 g | 1,8 g | 3,3 g | 2,0 g | 2,4 g | 2,9 g | 2,2 g |
| Białko | 1,0 g | 1,1 g | 1,3 g | 0,3 g | 0,7 g | 0,8 g | 2,5 g |
| Beta-karoten | brak danych | 5310 µg | 1000 µg | 5860 µg | 2080 µg | 13 200 µg | 6 µg |
| Witamina C (RWS 80 mg) | 9,9 mg (12%) | 8,7 mg (11%) | 10,9 mg (14%) | poniżej 0,5 mg | 5,0 mg (6%) | 3,7 mg (5%) | 9,6 mg (12%) |
| Potas (RWS 2000 mg) | 342 mg (17%) | 330 mg (17%) | 430 mg (22%) | 330 mg (17%) | 277 mg (14%) | 274 mg (14%) | 535 mg (27%) |
Źródła tabeli: kolumna hokkaido surowa [1], hokkaido gotowana [2], hokkaido duszona [3], dynia olbrzymia pieczona [9], dynia piżmowa [10], marchew [11], ziemniak [12]; procent RWS [6]. Beta-karoten podajemy w mikrogramach, a przeliczenie na witaminę A i procent RWS dla hokkaido pokazujemy w sekcji 5.
Ilość witaminy A w 100 g hokkaido zależy od partii: od około 21% do ponad 100% RWS (sekcja 5), a marchew ma 2,5–13 razy więcej beta-karotenu [11]. Błonnika hokkaido ma tyle co inne dynie i marchew; dla dorosłych za wystarczające uznaje się 25 g dziennie [13]. Witaminy C ma umiarkowanie; jeśli szukasz warzywa bogatego w witaminę C, więcej ma papryka.
4. Ile kcal ma dynia hokkaido
Surowy miąższ hokkaido ma według Ciqual około 22 kcal w 100 g, a gotowany w wodzie lub duszony bez tłuszczu 39–44 kcal [1] [2] [3]. Te dane pochodzą z różnych partii o innej zawartości wody i węglowodanów, więc różnica nie wynika tylko z obróbki. Dla gotowej potrawy przyjmij około 40 kcal w 100 g; pieczonej hokkaido baza nie badała. Talerz gotowanej dyni, czyli 200 g, to około 80–90 kcal i 14 g przyswajalnych węglowodanów [2] [3]. Kaloryczność potrawy zmienia głównie dodatek: łyżka oleju (10 g) to około 90 kcal [14]. Jeśli liczysz kalorie, waż dynię po przygotowaniu i tłuszcz licz osobno.
Duża objętość przy małej liczbie kalorii pomaga w diecie redukcyjnej; ogólne zasady odchudzania opisujemy we wpisie jak schudnąć samemu w domu, a o tym, jak błonnik i objętość posiłku wpływają na sytość, w artykule o ciągłym uczuciu głodu.
Przy cukrzycy liczy się ilość węglowodanów w porcji. W międzynarodowych tabelach indeksu glikemicznego dynia gotowana, bez podanej odmiany, ma średnio IG 64, czyli średni, bo za niski uznaje się 55 i mniej [15]. Ta wartość nie dotyczy konkretnie hokkaido ani dyni pieczonej: pomiaru IG dla pieczonej hokkaido nie znaleźliśmy. Pewniejsza jest ilość węglowodanów: 200 g gotowanej hokkaido to około 14 g przyswajalnych węglowodanów, a 200 g pieczonego ziemniaka około 38 g [2] [3] [12]. Osoby z cukrzycą ustalają wielkość porcji i ilość węglowodanów w posiłku indywidualnie z lekarzem lub dietetykiem.
5. Właściwości dyni hokkaido: co potwierdzają przepisy i badania
Unijny wykaz oświadczeń zdrowotnych przypisuje witaminie A i potasowi konkretne działania [16]:
- Witamina A: pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, pomaga zachować zdrową skórę i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
- Potas: pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi i w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni.
Te działania wolno łączyć z żywnością, która jest co najmniej źródłem składnika, czyli ma w 100 g 15% RWS [6]. Sprawdziliśmy to na danych dla samej hokkaido z bazy Ciqual [1] [2] [3]:
- Potas: 342 mg w 100 g surowego miąższu i 330–430 mg w gotowanym, czyli 17–22% RWS, powyżej progu 15% (300 mg).
- Witamina A: gotowany miąższ ma 1000–5310 µg beta-karotenu w 100 g. W znakowaniu żywności w UE przyjmuje się, że 6 µg beta-karotenu daje 1 µg ekwiwalentu retinolu [17], więc to 167–885 µg, czyli 21–111% RWS 800 µg. Liczymy tylko beta-karoten, bo baza nie podaje innych karotenoidów prowitaminy A, więc to wartość minimalna. Obie analizy przekraczają próg 15% (120 µg). Dla surowej hokkaido baza nie podaje beta-karotenu, więc jej nie oceniamy.
- Błonnik: nie ma ogólnego oświadczenia zdrowotnego; 200 g gotowanej hokkaido to 3,6–6,6 g błonnika, czyli 14–26% wystarczającego spożycia dla dorosłego [13].
Według tych danych gotowana hokkaido jest więc źródłem witaminy A i potasu. W internecie bywa też opisywana jako środek odkwaszający, oczyszczający, moczopędny, przeciwpasożytniczy i przeciwnowotworowy, także w starej wersji tego artykułu. Nie znaleźliśmy badań u ludzi jedzących dynię w zwykłych ilościach, które by to potwierdzały, a przeglądy badań nad dyniowatymi opisują głównie skład i wyniki badań laboratoryjnych [18]. Dynia nie leczy żadnej choroby i nie zastępuje leczenia.
Według EFSA beta-karoten z typowej diety nie wiąże się z działaniami niepożądanymi, ale palacze powinni unikać suplementów z beta-karotenem, a pozostali sięgać po nie tylko w celu pokrycia zapotrzebowania na witaminę A [19]. Dlatego zamiast kapsułek polecamy pomarańczowe warzywa.
6. Czy dynia hokkaido to najzdrowsza dynia?
Nie ma badań porównujących wpływ odmian dyni na zdrowie ludzi, a analizy składu dają różne wyniki. W badaniu z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu porównano miąższ 11 odmian dyni olbrzymiej z jednej ekologicznej uprawy: Hokkaido miała 40,1 µg beta-karotenu w gramie suchej masy, czyli jedną z dwóch najniższych wartości w grupie (najwięcej miała Melonowa Żółta, 115,3 µg/g), a także jedną z najniższych zawartości witaminy C [4]. W porównaniu trzech odmian przeprowadzonym przez polskich autorów (Butternut Rugosa, Nelson F1 i Hokkaido Uchiki Kuri) to Uchiki Kuri miała najwięcej polifenoli, flawonoidów i witaminy C, 19,4 mg w 100 g świeżej masy [5]. W jeszcze innym badaniu, cytowanym w przeglądzie z 2023 r., miąższ hokkaido miał kilka razy więcej karotenoidów niż miąższ dyni piżmowej Butternut, a skórka hokkaido kilkukrotnie więcej niż jej miąższ [7].
Nie ma podstaw, by uznać hokkaido za najzdrowszą dynię. Skład zależy od odmiany, uprawy i partii; w bazie Ciqual dwie analizy gotowanej hokkaido różnią się pięciokrotnie zawartością beta-karotenu [2] [3]. Praktyczna zaleta hokkaido to jadalna skórka, w której jest więcej karotenoidów niż w miąższu [7].
7. Skórka, pestki, kwiaty i jedzenie na surowo

Skórka: nie trzeba jej obierać. Jest cienka i po upieczeniu lub ugotowaniu mięknie. Umyj owoc szczotką i krój ze skórką. Skórka i nasiona dyniowatych są bogatsze w składniki niż miąższ [18]. Dane z tabeli w sekcji 3 dotyczą miąższu bez skórki.
Pestki: są jadalne. Opinia, że pestki hokkaido są niejadalne, to nieporozumienie: są mniejsze i mają twardszą łupinę niż pestki dyni bezłuskowej (Cucurbita pepo), z której pochodzą sklepowe zielone pestki i olej z pestek dyni. Nasiona dyni zawierają fitosterole, tokoferole i skwalen [18]. Opłucz je, osusz i praż z odrobiną oleju w 160°C przez 15–20 minut. Jeśli wolisz pestki gotowe do jedzenia, znajdziesz je w kategorii nasiona i orzechy.
Kwiaty: są jadalne, podobnie jak miąższ i nasiona [4].
Na surowo: dynię hokkaido można jeść na surowo, na przykład startą do sałatki. Warunek jest jeden: nie może być gorzka. Gorzki smak to sygnał, że dynia zawiera kukurbitacyny; francuskie centra toksykologiczne opisały 353 osoby zatrute niejadalną dynią, w większości kupioną w sklepie, i zalecają wyrzucenie każdej gorzkiej dyni [8].
8. Jak przygotować dynię hokkaido, żeby nie tracić składników
W badaniu trzech odmian, w tym hokkaido Uchiki Kuri, gotowanie w wodzie obniżało zawartość badanych związków bioaktywnych, takich jak polifenole i witamina C, nawet o 80%, a gotowanie na parze powodowało mniejsze straty tych związków [5]. Pieczenia w tym badaniu nie porównywano. Dlatego zamiast gotowania w dużej ilości wody wybierz parę, a zupę gotuj krótko w małej ilości płynu, który zjadasz. Pieczenie proponujemy jako wygodny sposób kulinarny bez wody.
Pieczona dynia hokkaido (4 porcje): 1 kg oczyszczonej dyni (bez pestek, ze skórką) pokrój w cząstki grubości 2–3 cm, wymieszaj z 20 g oleju (2 łyżki), solą i przyprawami (wędzona papryka, rozmaryn albo cynamon) i piecz w 200°C przez 25–35 minut. Olej dodaje około 180 kcal, czyli 45 kcal na porcję [14]. Pasuje do kaszy, sałatek i mięsa.
Krem z dyni hokkaido (4 porcje): 1 kg oczyszczonej dyni w kostce ze skórką podsmaż krótko na 10 g oleju (łyżka) z cebulą i 2 ząbkami czosnku, zalej 800 ml bulionu, gotuj 15–20 minut i zmiksuj. Posyp prażonymi pestkami.
Do gotowej zupy lub sałatki z dynią możesz dodać olej z pestek dyni, który dostarcza tłuszczu potrzebnego do przyswojenia beta-karotenu. Używaj go na zimno; poniżej dwa oleje z naszego sklepu.
Targroch Olej z pestek dyni, 500 ml
Według karty produktu to olej z pestek dyni tłoczony na zimno. Porcja 10 g (łyżka) dostarcza 90 kcal i 10 g tłuszczu, w tym 4,8 g kwasów wielonienasyconych. Podane na karcie rozbicie na omega-6 i omega-3 sumuje się do więcej niż ilość kwasów wielonienasyconych, więc go nie powtarzamy; sprawdź etykietę. Łyżka oleju ma mniej więcej tyle kalorii co 200 g gotowanej hokkaido. Alergeny: według karty sklepu jedynym składnikiem jest olej z pestek dyni tłoczony na zimno, a karta nie podaje deklaracji alergenów producenta ani ostrzeżenia o możliwych śladach; przy alergii sprawdź etykietę na butelce.
Cena 41,99 zł za 500 ml, czyli około 0,85 zł za 10 ml (ceny według sklepu z 4.10.2026).
Big Nature Olej z pestek dyni, 250 ml
Według tabeli na karcie produktu 100 g oleju to 900 kcal, 16 g kwasów nasyconych, 36 g jednonienasyconych i 48 g wielonienasyconych. Karta nie podaje porcji ani informacji o sposobie tłoczenia. Alergeny: karta sklepu nie podaje listy składników ani deklaracji alergenów producenta; przy alergii sprawdź etykietę na butelce.
Cena 24,99 zł za 250 ml, czyli około 1 zł za 10 ml (ceny według sklepu z 4.10.2026).
9. Kto powinien uważać i kiedy nie jeść dyni
- Gorzka dynia: nie jedz jej i nie próbuj ratować przyprawami. Po zjedzeniu gorzkiej dyni mogą pojawić się biegunka, wymioty i ból brzucha, czasem z odwodnieniem [8]. Przy uporczywych wymiotach, objawach odwodnienia, zawrotach głowy lub u małego dziecka skontaktuj się z lekarzem; przy omdleniu lub bardzo złym stanie dzwoń pod 112.
- Choroby nerek: 100 g dyni hokkaido to 330–430 mg potasu [1] [2] [3]. Jeśli masz przewlekłą chorobę nerek i podwyższony potas we krwi, ilość warzyw ustala nefrolog lub dietetyk; eksperci KDIGO odchodzą od rutynowego ograniczania potasu w diecie na rzecz indywidualnej oceny [20].
- Niemowlęta i dzieci: dynia jest jednym z warzyw, od których często zaczyna się rozszerzanie diety. Według ESPGHAN pokarmy uzupełniające wprowadza się nie przed ukończeniem 4. miesiąca i nie później niż po 6. miesiącu, bez dodatku cukru i soli [21]; termin ustal z pediatrą.
- Ciąża i karmienie piersią: dynia jako warzywo jest bezpieczna, a beta-karoten z diety nie wiąże się z działaniami niepożądanymi [19]. Suplementów z witaminą A lub beta-karotenem nie stosuj bez zalecenia lekarza.
- Leki: nie znaleźliśmy opisów interakcji dyni z lekami przy zwykłych porcjach. Jeśli lekarz zalecił kontrolę potasu w diecie, wliczaj do niej dynię.
Do dyni hokkaido ze sklepu Świat Supli
Olej z pestek dyni do pieczonej i gotowanej dyni oraz łuskane pestki na posypkę. Aktualną cenę i dostępność sprawdzisz na karcie produktu.



10. Najczęstsze pytania
10.1. Ile kalorii ma dynia hokkaido?
Według bazy Ciqual około 22 kcal w 100 g surowego miąższu i 39–44 kcal w 100 g miąższu gotowanego lub duszonego bez tłuszczu; porcja 200 g gotowanej dyni to około 80–90 kcal [1] [2] [3].
10.2. Czy dynia hokkaido jest zdrowa i na co jest dobra?
Tak, to wartościowe warzywo. Według danych dla hokkaido z bazy Ciqual gotowana dynia jest źródłem witaminy A z beta-karotenu i potasu [2] [3]. Witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, a potas pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi [16]. Dynia nie leczy chorób.
10.3. Czym różni się dynia hokkaido od zwykłej?
Hokkaido jest mniejsza, ma jadalną skórkę i mniej wodnisty miąższ, więc ma więcej kalorii: 39–44 kcal w 100 g gotowanej wobec 28 kcal w pieczonej dużej dyni olbrzymiej [2] [3] [9]. Błonnika ma podobnie jak inne dynie.
10.4. Czy dynię hokkaido trzeba obierać?
Nie. Skórka mięknie po upieczeniu lub ugotowaniu, a jest w niej kilka razy więcej karotenoidów niż w miąższu [7]. Wystarczy umyć owoc i usunąć pestki.
10.5. Czy pestki z dyni hokkaido są jadalne?
Tak. Są mniejsze i mają twardszą łupinę niż zielone pestki dyni bezłuskowej, ale po uprażeniu nadają się na przekąskę lub posypkę do zupy [4].
10.6. Czy można jeść dynię hokkaido na surowo?
Tak, jeśli nie jest gorzka. Gorzki smak oznacza kukurbitacyny i taką dynię trzeba wyrzucić [8].
10.7. Jaka dynia jest najzdrowsza?
Nie ma podstaw, by wskazać jedną najzdrowszą odmianę ani by uznać za nią hokkaido. W naszej tabeli z bazy Ciqual najwięcej beta-karotenu spośród dyń ma pieczona duża dynia olbrzymia, a hokkaido zależnie od partii ma go 1000–5310 µg w 100 g [9] [2] [3]; porównania odmian w badaniach dają niespójne wyniki (sekcja 6).
11. Podsumowanie
- Dynia hokkaido ma według bazy Ciqual około 22 kcal w 100 g surowego miąższu i 39–44 kcal po ugotowaniu, a także potas, beta-karoten i błonnik [1] [2] [3].
- Gotowana hokkaido jest według tych danych źródłem witaminy A i potasu, dla których UE dopuszcza konkretne oświadczenia zdrowotne; odkwaszanie i oczyszczanie organizmu nie mają pokrycia w badaniach [16] [18].
- Nie ma podstaw, by uznać hokkaido za najzdrowszą dynię: wyniki porównań odmian są niespójne [4] [5].
- Skórka, pestki i kwiaty są jadalne; gotowanie na parze oszczędza badane związki lepiej niż gotowanie w wodzie, a pieczenie to wygodny sposób kulinarny bez wody [5].
- Gorzką dynię wyrzuć; przy chorobie nerek i cukrzycy porcje ustal z lekarzem lub dietetykiem [8] [20].
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
12. Źródła
- ANSES, Tabela składu żywności Ciqual, Potimarron (red kuri squash), chair sans peau, cru, kod 20132, odczyt 4.10.2026 (surowy miąższ hokkaido bez skórki, w 100 g: 22,1 kcal, 91,5 g wody, 3,1 g węglowodanów przyswajalnych, 1,7 g błonnika, 0,95 g białka, 342 mg potasu, 9,86 mg witaminy C; beta-karotenu baza nie podaje; dane przejęte z duńskiej bazy składu żywności, wersja 7.01, 2009, próbki z 1995 r.): ciqual.anses.fr
- ANSES, Tabela składu żywności Ciqual, Potimarron, chair sans peau, bouilli/cuit à l’eau, kod 20331, odczyt 4.10.2026 (miąższ hokkaido bez skórki gotowany w wodzie, w 100 g: 38,6 kcal, 88,9 g wody, 6,88 g węglowodanów przyswajalnych, 1,8 g błonnika, 1,06 g białka, 330 mg potasu, 8,65 mg witaminy C, 5310 µg beta-karotenu; analizy Ciqual-Aprifel 2018; baza podaje też aktywność witaminy A 443 µg, co odpowiada przelicznikowi 12 µg beta-karotenu na 1 µg, nasze wyliczenie): ciqual.anses.fr
- ANSES, Tabela składu żywności Ciqual, Potimarron, chair sans peau, cuit à l’étouffée, kod 20291, odczyt 4.10.2026 (miąższ hokkaido bez skórki duszony, w 100 g: 44,2 kcal, 87,3 g wody, 7,05 g węglowodanów przyswajalnych, 3,3 g błonnika, 1,31 g białka, 430 mg potasu, 10,9 mg witaminy C, 1000 µg beta-karotenu; analizy Ciqual 2017; baza podaje też aktywność witaminy A 83,3 µg, co odpowiada przelicznikowi 12:1, nasze wyliczenie): ciqual.anses.fr
- Kulczyński B., Gramza-Michałowska A., 2019, The Profile of Carotenoids and Other Bioactive Molecules in Various Pumpkin Fruits (Cucurbita maxima Duchesne) Cultivars, Molecules (11 odmian dyni olbrzymiej z ekologicznej uprawy w Wielkopolsce, analiza miąższu w suchej masie; Hokkaido: beta-karoten 40,1 µg/g, jedna z dwóch najniższych wartości, wobec 38,7–115,3 µg/g w całej grupie; witamina C 49,2 mg/100 g wobec 49,1–84,2 mg/100 g; jedna partia owoców z jednego sezonu): doi.org
- Piepiórka-Stepuk J. i wsp., 2023, The effect of heat treatment on bioactive compounds and color of selected pumpkin cultivars, LWT (3 odmiany: Butternut Rugosa, Nelson F1 i Hokkaido Uchiki Kuri; Uchiki Kuri miała najwięcej polifenoli, flawonoidów i witaminy C, 19,4 mg/100 g świeżej masy; gotowanie w wodzie obniżało zawartość badanych związków nawet o 80%, gotowanie na parze mniej; pieczenia nie porównywano; odczyt na podstawie streszczenia): doi.org
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, 2011, w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, Dziennik Urzędowy UE L 304, załącznik XIII (referencyjne wartości spożycia dla dorosłych: witamina A 800 µg, witamina C 80 mg, potas 2000 mg; znacząca ilość to 15% tych wartości w 100 g): eur-lex.europa.eu
- Ninčević Grassino A. i wsp., 2023, Carotenoid Content and Profiles of Pumpkin Products and By-Products, Molecules (przegląd; cytowane badanie Krecka i wsp.: karotenoidy ogółem w odmianie Hokkaido 218 mg/kg w miąższu i 1048 mg/kg w skórce, w odmianie Butternut 44 i 12 mg/kg): doi.org
- Le Roux G. i wsp., 2018, Poisoning by non-edible squash: retrospective series of 353 patients from French Poison Control Centers, Clinical Toxicology (353 osoby, 2012–2016; 55,8% dyń kupionych w sklepie, 25,5% z ogrodu; biegunka, wymioty, ból brzucha, czasem odwodnienie; bez zgonów i ciężkich przypadków, 14 osób z objawami umiarkowanymi; zalecenie: wyrzucić każdą gorzką dynię): doi.org
- ANSES, Tabela składu żywności Ciqual, Potiron, rôti/cuit au four, kod 20332, odczyt 4.10.2026 (duża dynia olbrzymia pieczona, w 100 g: 28,2 kcal, 90,7 g wody, 5,66 g węglowodanów przyswajalnych, 2,0 g błonnika, 0,25 g białka, 330 mg potasu, poniżej 0,5 mg witaminy C, 5860 µg beta-karotenu; analizy Ciqual-Aprifel 2018): ciqual.anses.fr
- ANSES, Tabela składu żywności Ciqual, Courge butternut, chair sans peau, bouillie/cuite à l’eau, kod 20141, odczyt 4.10.2026 (dynia piżmowa gotowana, w 100 g: 28,2 kcal, 91,6 g wody, 4,56 g węglowodanów przyswajalnych, 2,4 g błonnika, 0,69 g białka, 277 mg potasu, 4,95 mg witaminy C, 2080 µg beta-karotenu; analizy Ciqual 2021): ciqual.anses.fr
- ANSES, Tabela składu żywności Ciqual, Carotte, crue, kod 20009, odczyt 4.10.2026 (marchew surowa, w 100 g: 30,2 kcal, 90 g wody, 5,16 g węglowodanów przyswajalnych, 2,9 g błonnika, 0,78 g białka, 274 mg potasu, 3,73 mg witaminy C, 13 200 µg beta-karotenu; analizy Ciqual 2020): ciqual.anses.fr
- ANSES, Tabela składu żywności Ciqual, Pomme de terre, rôtie/cuite au four, kod 4026, odczyt 4.10.2026 (ziemniak pieczony, w 100 g: 91,4 kcal, 74,9 g wody, 19 g węglowodanów przyswajalnych, 2,2 g błonnika, 2,5 g białka, 535 mg potasu, 9,6 mg witaminy C, 6 µg beta-karotenu; dane przejęte z USDA): ciqual.anses.fr
- Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), 2024, Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP PZH – PIB (rozdział o węglowodanach: EFSA ustaliła wystarczające spożycie błonnika dla dorosłych na 25 g dziennie, dla dzieci 10–21 g zależnie od wieku): ncez.pzh.gov.pl
- Świat Supli, karta produktu Targroch Olej z pestek dyni 500 ml (p12137), odczyt 4.10.2026 (w 100 g: 900 kcal, 100 g tłuszczu, w tym 48 g wielonienasyconych; porcja 10 g; tłoczony na zimno; cena 41,99 zł; podane na karcie rozbicie na omega-6 48 g i omega-3 1 g sumuje się do 49 g, więcej niż suma wielonienasyconych, dlatego go nie przytaczamy w tekście; etykiety producenta nie odczytano): swiatsupli.pl
- Atkinson F.S., Foster-Powell K., Brand-Miller J.C., 2008, International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008, Diabetes Care (dynia gotowana, bez podanej odmiany: indeks glikemiczny 64 ± 7, średnia z wielu badań; niski IG to 55 lub mniej, wysoki 70 lub więcej; brak wartości dla dyni pieczonej i dla hokkaido): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, 2012, wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, Dziennik Urzędowy UE L 136 (witamina A pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia, pomaga zachować zdrową skórę, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego; potas pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi i w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni; warunek: żywność jest co najmniej źródłem składnika): eur-lex.europa.eu
- Finnish Food Authority (Ruokavirasto), 2022, Vitamin A reporting (przeliczniki karotenoidów w znakowaniu żywności zgodne z opinią EFSA o wartościach referencyjnych witaminy A: 1 µg ekwiwalentu retinolu = 1 µg retinolu = 6 µg beta-karotenu = 12 µg innych karotenoidów): ruokavirasto.fi
- Borecka M., Karaś M., 2025, A Comprehensive Review of the Nutritional and Health-Promoting Properties of Edible Parts of Selected Cucurbitaceae Plants, Foods (przegląd; skórka i nasiona dyniowatych bogatsze w składniki niż miąższ; nasiona dyni zawierają fitosterole, tokoferole i skwalen; część dyniowatych może gromadzić gorzkie kukurbitacyny): doi.org
- EFSA NDA Panel, 2024, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for preformed vitamin A and β-carotene, EFSA Journal (beta-karoten z typowej diety nie wiąże się z działaniami niepożądanymi; palacze powinni unikać suplementów z beta-karotenem; górny poziom 3000 µg dotyczy gotowej witaminy A, nie beta-karotenu z warzyw): doi.org
- Clase C.M. i wsp., 2020, Potassium homeostasis and management of dyskalemia in kidney diseases: conclusions from a KDIGO Controversies Conference, Kidney International (u chorych na nerki odchodzenie od rutynowego ograniczania potasu w diecie na rzecz indywidualnej oceny; mało danych o wpływie diety na stężenie potasu we krwi): doi.org
- Fewtrell M. i wsp., 2017, Complementary Feeding: A Position Paper by the ESPGHAN Committee on Nutrition, Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (pokarmy uzupełniające nie przed ukończeniem 4. miesiąca i nie później niż po 6. miesiącu; różnorodne warzywa; bez dodatku cukru i soli): doi.org
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.


