Ani niedobór, ani nadmiar witamin z grupy B nie należą do przyczyn trądziku wymienianych przez NHS: trądzik hormonalny wiąże się ze zmianami poziomu hormonów w okresie dojrzewania, w czasie miesiączki, ciąży i menopauzy oraz z zespołem policystycznych jajników, a leczy go lekarz lub dermatolog [1] [2]. Duże dawki witamin B6 i B12 z suplementów mogą jednak wywołać wysyp przypominający trądzik, który zwykle mija po odstawieniu preparatu [3]. Witamina B6 przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej, a warunek tego oświadczenia spełnia już porcja z 15 procentami referencyjnej wartości spożycia (RWS); górny poziom spożycia według EFSA to 12 mg B6 dziennie łącznie z dietą, bo przy większych ilościach przyjmowanych długo rośnie ryzyko uszkodzenia nerwów [4] [5]. Jeśli twoja dieta jest uboga w witaminy z grupy B, uzupełnisz ją kompleksem B z ilościami na poziomie referencyjnej wartości spożycia, ale taki preparat nie leczy trądziku [6].
Aktualizacja 15.10.2026: Opisaliśmy, co witamina B6 robi z hormonami, ile B6 dziennie jest bezpieczne, kiedy nadmiar witamin z grupy B może wywołać wysyp i co naprawdę leczy trądzik hormonalny.
Produkty omawiane w artykule
Spis treści
1. Czym jest trądzik hormonalny i co go wywołuje?
Trądzik powstaje, gdy mieszki włosowe zatykają się nadmiarem łoju i martwymi komórkami naskórka, a w zatkanych ujściach namnażają się bakterie i rozwija się stan zapalny. NHS wymienia wśród przyczyn zmiany poziomu hormonów w okresie dojrzewania, w czasie miesiączki, menopauzy i ciąży, zespół policystycznych jajników (w Wielkiej Brytanii opisywany nową nazwą PMOS), niektóre leki oraz tłuste kosmetyki [1]. Trądzikiem hormonalnym nazywa się potocznie zmiany, które nasilają się razem z tymi wahaniami.
Gdy trądzikowi towarzyszą nieregularne miesiączki albo długie przerwy między nimi, nadmierne owłosienie lub przyrost masy ciała, NHS radzi zgłosić się do lekarza, który zleci badania i w razie potrzeby skieruje do ginekologa lub endokrynologa [7]. Te objawy mogą oznaczać zespół policystycznych jajników, a tego witaminy nie rozpoznają ani nie leczą.
Leczenie trądziku opiera się na lekach. Wytyczne Amerykańskiej Akademii Dermatologii z 2024 r. silnie zalecają nadtlenek benzoilu, retinoidy i antybiotyki stosowane na skórę oraz doksycyklinę doustną, izotretynoinę przy trądziku ciężkim lub zostawiającym blizny, a warunkowo m.in. złożone tabletki antykoncepcyjne i spironolakton [2]. NHS opisuje złożoną tabletkę antykoncepcyjną jako lek regulujący hormony, które przyczyniają się do trądziku [1]. Takie leki dobiera i przepisuje lekarz. Suplement diety może uzupełnić dietę, ale nie zastępuje tego leczenia [6].
2. Witaminy z grupy B a gospodarka hormonalna: co wiadomo?
Unijny wykaz oświadczeń zdrowotnych podaje, że witamina B6 przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej, a witamina B6, foliany i witamina B12 pomagają w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu homocysteiny, czyli aminokwasu powstającego w przemianach metioniny, który B6 przekształca w cysteinę, a foliany z B12 z powrotem w metioninę [8]. Zachować zdrową skórę pomagają ryboflawina i niacyna, a także biotyna [4]. Oświadczenia wolno stosować, gdy dzienna porcja dostarcza co najmniej 15 procent referencyjnej wartości spożycia, czyli dla B6 co najmniej 0,21 mg [4] [9]. Opisują one fizjologiczną rolę witamin, a nie leczenie zaburzeń hormonalnych czy trądziku.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Witamina | RWS (UE) [9] | Zalecane spożycie, dorośli (PL 2024) [8] | Górny poziom EFSA, dorośli [10] | Oświadczenie UE [4] |
|---|---|---|---|---|
| B6 | 1,4 mg | 1,3 mg do 50. roku życia, potem 1,7 mg mężczyźni i 1,5 mg kobiety | 12 mg ze wszystkich źródeł | regulacja aktywności hormonalnej; metabolizm homocysteiny |
| Foliany (witamina B9) | 200 µg | 400 µg równoważnika folianów | 1000 µg z kwasu foliowego i 5-metylotetrahydrofolianu w suplementach i żywności wzbogacanej | metabolizm homocysteiny |
| B12 | 2,5 µg | 2,4 µg | nie ustalono | metabolizm homocysteiny |
| Ryboflawina (B2) | 1,4 mg | 1,3 mg mężczyźni, 1,1 mg kobiety | nie ustalono (za mało danych) | zdrowa skóra |
| Niacyna (B3) | 16 mg | 16 mg mężczyźni, 14 mg kobiety | kwas nikotynowy 10 mg, nikotynamid 900 mg | zdrowa skóra |
| Biotyna | 50 µg | 40 µg (wystarczające spożycie) | nie ustalono (za mało danych) | zdrowa skóra |
Wartości w tabeli dotyczą spożycia dziennego. Kwas foliowy to jedna z form folianów, używana w suplementach i żywności wzbogacanej; normę podaje się w równoważnikach folianów, które uwzględniają lepsze wchłanianie kwasu foliowego niż folianów z jedzenia [8].
Kompleksy B i pojedyncze witaminy z tej grupy znajdziesz w kategorii witamina B w sklepie Świat Supli. Czym różnią się poszczególne witaminy i komu suplement się przydaje, opisujemy w tekście witaminy z grupy B: kto powinien je suplementować.
2.1. Czy witamina B6 podnosi progesteron albo obniża prolaktynę?
Nie ma dowodów, że suplement B6 podnosi progesteron, a prolaktynę obniżał w badaniach tylko w dawce leczniczej. W naszym wyszukiwaniu PubMed nie znaleźliśmy badania z randomizacją, w którym suplement B6 podnosiłby stężenie progesteronu [11].
Wyniki dotyczące prolaktyny są rozbieżne. W małych badaniach sprzed lat pirydoksyna nie obniżyła jej u kobiet po porodzie ani u pacjentów z podwyższoną prolaktyną po chlorpromazynie [12], a u 20 karmiących kobiet porcja 4 mg dziennie nie zmieniła jej stężenia w porównaniu z 0,5 mg [13]. W badaniu z randomizacją Zhuo i wsp. z 2021 r. u 200 mężczyzn ze schizofrenią i podwyższoną prolaktyną po lekach przeciwpsychotycznych 600 mg B6 dziennie przez 16 tygodni obniżyło prolaktynę o 68 procent, a lek porównawczy arypiprazol o 37 procent; grupy placebo nie było [14]. To szczególna grupa chorych i dawka 50 razy wyższa od górnego poziomu 12 mg, podawana pod nadzorem lekarzy, więc wynik nie dotyczy trądziku ani zwykłej suplementacji [5]. Nieregularne miesiączki czy podejrzenie zaburzeń hormonów wymagają badań zleconych przez lekarza [7].
2.2. Czy witaminy B zmniejszają trądzik?
W naszym wyszukiwaniu PubMed dotyczącym witamin z grupy B w trądziku (B6, foliany, kompleks B, ryboflawina, tiamina oraz biotyna) nie znaleźliśmy badania z randomizacją, w którym któraś z tych witamin przyjmowana doustnie zmniejszałaby liczbę zmian; wyniki dotyczyły głównie opisów przypadków, skutków ubocznych leczenia i badań laboratoryjnych [15]. W wynikach tego wyszukiwania nie było też badań klinicznych potwierdzających, że witaminy B obniżają w skórze dihydrotestosteron albo przyspieszają usuwanie estrogenów [15]. Witaminy wymieniane przy trądziku, w tym kwas pantotenowy w dużej dawce i witaminę B12, omawiamy w tekście jaka witamina B na trądzik i czy B12 może go nasilać.
3. Witamina B6 a napięcie przedmiesiączkowe
Związek B6 z cyklem badano głównie przy zespole napięcia przedmiesiączkowego (PMS). W przeglądzie Wyatt i wsp. z 1999 r. (10 badań z placebo) iloraz szans poprawy objawów ogółem wobec placebo wyniósł 1,57 (95-procentowy przedział ufności 1,40-1,77), a po wyłączeniu jednego badania z nietypowo dużym efektem placebo (9 badań, 940 pacjentek) 2,32 (1,95-2,54); autorzy podkreślili niską jakość większości badań [16]. Iloraz szans to miara związku, a nie informacja, że poprawa była tyle razy częstsza. Przegląd Robinson i wsp. z 2025 r. objął 31 badań z randomizacją i 3254 uczestniczki w wieku 15-50 lat; tylko jedno badanie miało niskie ryzyko błędu. W dwóch badaniach (łącznie 137 uczestniczek) B6 w dawce 50 mg dziennie przez 3 miesiące zmniejszała objawy emocjonalne, a 150 mg dziennie przez 2 miesiące objawy związane z zachowaniem, w porównaniu z placebo; w badaniu 34 kobiet z dawką 100 mg dziennie przez 2 cykle efektu nie było [17]. W pilotażowym badaniu bez placebo 78 kobiet przyjmowało 80 mg B6 albo preparat wieloskładnikowy przez 3 cykle i w obu grupach objawy zmniejszyły się podobnie, więc nie wiadomo, ile tej poprawy dały same preparaty [18].
Wszystkie te dawki wielokrotnie przekraczają górny poziom spożycia 12 mg B6 dziennie [5]. To protokoły badawcze, a nie schemat do samodzielnego stosowania; NHS radzi nie przyjmować więcej niż 10 mg B6 dziennie z suplementów bez zalecenia lekarza [19]. Według NHS suplementy, w tym B6, mogą łagodzić PMS, ale dowodów jest niewiele; warto przez co najmniej 2 cykle zapisywać objawy i pójść z tymi notatkami do lekarza, gdy zmiana stylu życia nie pomaga [20].
4. Nadmiar witaminy B6 i innych witamin z grupy B: objawy i limity
Skutkiem nadmiaru B6, na którym EFSA oparła górny poziom spożycia, jest neuropatia obwodowa, czyli uszkodzenie nerwów dające drętwienie, mrowienie albo utratę czucia w dłoniach i stopach. EFSA w 2023 r. wyznaczyła dla dorosłych, także w ciąży i podczas karmienia, górny poziom 12 mg B6 dziennie ze wszystkich źródeł [5]. NHS podaje, że 200 mg dziennie lub więcej może prowadzić do utraty czucia w rękach i nogach, a skutki dawek 10-200 mg są niejasne [19]. Polskie normy żywienia z 2024 r. opisują, że długotrwałe przyjmowanie 500 mg B6 dziennie prowadzi do neuropatii czuciowej, która może być nieodwracalna [8]. W Holandii po ograniczeniu dziennej porcji B6 w suplementach do 21 mg zgłoszeń neuropatii z dużymi dawkami było mniej, ale wśród 224 zgłoszeń zebranych do końca 2023 r. nadal pojawiały się przypadki przy mniejszych dawkach [21].
B6 znajduje się w wielu preparatach naraz: w kompleksach B, multiwitaminach i preparatach magnezu z B6. Zsumuj ilość B6 ze wszystkich etykiet i pamiętaj, że górny poziom obejmuje też B6 z jedzenia [5] [22].
Nadmiar może też odbić się na skórze. Przegląd Zamil i wsp. opisuje wysyp po dużych dawkach B6 i B12 jako zmiany jednopostaciowe, które zwykle ustępowały po odstawieniu suplementu [3]. W opisie przypadku z 2026 r. u 45-letniej kobiety po operacji bariatrycznej trądzik pojawił się przy dublujących się preparatach, w tym z dużą ilością B6, i ustąpił bez leków na trądzik po uporządkowaniu suplementów [23]. Opisy przypadków nie pozwalają policzyć ryzyka ani wskazać dawki, przy której wysyp się pojawia.
Inne witaminy z grupy B mają własne limity. Kwas nikotynowy, jedna z postaci niacyny, w dużych dawkach wywołuje zaczerwienienie skóry, a jego górny poziom to 10 mg dziennie; dla nikotynamidu EFSA podaje 900 mg [19] [10]. Kwas foliowy w dawkach powyżej 1 mg może maskować niedobór witaminy B12 [19].
5. Niedobory witamin B, kwas foliowy i biotyna: co ma znaczenie?
Kliniczne niedobory B6 są rzadkie. Polskie normy wskazują, że częściej zdarzają się u starszych osób, które nie przyjmują suplementów, a metformina wiąże się z większym ryzykiem niedoboru B12 i B6 [8]. U kobiet stosujących złożoną tabletkę antykoncepcyjną badania częściej pokazują niższy poziom B6; co z tego wynika, opisujemy w tekście jakie witaminy przy antykoncepcji hormonalnej. Przy podejrzeniu niedoboru o badaniach i dawce decyduje lekarz.
Kwas foliowy a trądzik: w naszym wyszukiwaniu PubMed nie znaleźliśmy badań z randomizacją, w których kwas foliowy zmniejszałby trądzik [15]. Związek dotyczy raczej leczenia. W metaanalizie Kim i wsp. (10 badań, 592 pacjentów z trądzikiem) po leczeniu izotretynoiną stężenie homocysteiny we krwi było wyższe, a kwasu foliowego niższe niż przed leczeniem, przy dużej niejednorodności wyników; autorzy uznali, że potrzebne są badania z grupą kontrolną [24]. Jeśli przyjmujesz izotretynoinę, o suplementach rozmawiaj z dermatologiem. Kobiety, które mogą zajść w ciążę, powinny przyjmować 400 µg kwasu foliowego dziennie [19] [8], a o porze przyjmowania piszemy w tekście kiedy brać kwas foliowy.
Biotyna często trafia do preparatów na skórę, ale u zdrowych osób odżywiających się prawidłowo niedobory są mało prawdopodobne, a badania nie potwierdziły jednoznacznie wpływu suplementacji na skórę, włosy i paznokcie [8]. Ma za to znaczenie przy badaniach hormonów. W badaniu Li i wsp. 6 zdrowych dorosłych przyjmowało 10 mg biotyny dziennie przez 7 dni i 9 z 23 testów laboratoryjnych opartych na biotynie, m.in. hormonów tarczycy, dało fałszywie wysokie albo fałszywie niskie wyniki [25]. Przed badaniem hormonów powiedz lekarzowi, jakie preparaty z biotyną przyjmujesz.
6. Co pomaga przy trądziku hormonalnym i jak wybrać suplement?
Podstawą jest leczenie dobrane przez lekarza lub dermatologa (sekcja 1) [2]. Suplement ma sens wtedy, gdy uzupełnia to, czego brakuje w diecie. Z witamin z grupy B rozsądny jest kompleks z ilościami na poziomie referencyjnej wartości spożycia: dostarcza B6 w ilości spełniającej warunek oświadczenia o regulacji aktywności hormonalnej i daleko poniżej górnego poziomu [4] [5]. Porównanie kompleksów według składu i porcji znajdziesz w rankingu witamina B complex: jaka najlepsza.
Spośród składników badanych jako dodatek do leczenia trądziku metaanalizy doczekał się m.in. cynk. W metaanalizie Yee i wsp. osoby z trądzikiem miały niższy cynk we krwi niż osoby z grup kontrolnych, a leczenie cynkiem, samodzielne albo jako dodatek, zmniejszało liczbę grudek zapalnych w porównaniu z leczeniem bez cynku; analiza obejmowała preparaty doustne i stosowane na skórę, więc wyniku nie da się przypisać jednemu produktowi [26]. Cynk pomaga zachować zdrową skórę [4]. Górny poziom to 25 mg dziennie ze wszystkich źródeł, łącznie z dietą [10].
W sklepie Świat Supli te kryteria spełniają m.in. trzy produkty. Promaker B-Complex, marka własna, oraz MyVita SILVER B-Complex deklarują te same ilości ośmiu witamin z grupy B, w tym 1,4 mg B6, na poziomie referencyjnej wartości spożycia, a różnią się m.in. otoczką (żelatyna albo celuloza roślinna), formą witaminy B12 (cyjanokobalamina albo metylokobalamina) i składnikami dodatkowymi, bo MyVita zawiera też inulinę i L-leucynę [22] [27]. Aliness Cynk Chelatowany dostarcza 15 mg cynku w tabletce [28]. Badania opisane wyżej dotyczyły witamin i cynku w różnych dawkach, a nie tych produktów, dlatego wybór opiera się na składzie i porcji. Jeśli chcesz uzupełnić dietę o witaminy z grupy B z ilością B6 daleko poniżej górnego poziomu, wybierz kompleks z porcją na poziomie referencyjnej wartości spożycia, np. Promaker B-Complex, i nie łącz go z innymi preparatami z B6 bez zsumowania porcji. W ciąży, podczas karmienia piersią, u osób poniżej 18 lat, przy chorobach przewlekłych i stałych lekach o suplementach zdecyduj z lekarzem [6].
Dla kogo: dla dorosłej osoby, której dieta bywa uboga w witaminy z grupy B i która chce je uzupełnić w ilościach referencyjnej wartości spożycia, bez dużych dawek B6. To marka własna Promaker, dostępna w sklepie Świat Supli.
Według karty produktu kapsułka dostarcza 1,4 mg witaminy B6 jako chlorowodorku pirydoksyny, 200 µg kwasu foliowego, 2,5 µg witaminy B12 jako cyjanokobalaminy oraz tiaminę, ryboflawinę, 16 mg niacyny, kwas pantotenowy i biotynę, każdą w ilości 100 procent referencyjnej wartości spożycia [22]. Niacyna jest tu amidem kwasu nikotynowego [29]. Porcja spełnia warunek oświadczenia, że witamina B6 przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej [4]. Jeśli przyjmujesz też magnez z B6 albo multiwitaminę, zsumuj B6 z etykiet.
Kapsułka ma otoczkę z żelatyny wołowej, więc nie jest dla wegan ani wegetarian. Na zdjęciu etykiety w karcie sklepu jest informacja alergenowa o mleku, dlatego przy alergii na mleko wybierz inny preparat albo zapytaj producenta [22].
Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie rano do posiłku, popitą dużą ilością wody; opakowanie starcza na 90 dni [22]. Producent podaje, że produkt nie jest przeznaczony dla dzieci, a uwagi w karcie sklepu wykluczają go w ciąży [29] [22].
MyVita SILVER B-Complex 120 kaps.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą kompleksu ze wszystkimi witaminami z grupy B w kapsułce bez żelatyny.
W kapsułce jest według karty 1,4 mg witaminy B6, 200 µg kwasu foliowego, 50 µg biotyny, 2,5 µg witaminy B12 jako metylokobalaminy oraz tiamina, ryboflawina, kwas pantotenowy i 16 mg niacyny jako amidu kwasu nikotynowego, każda w ilości 100 procent referencyjnej wartości spożycia; do tego 460 mg inuliny z korzenia cykorii i 13 mg L-leucyny [27]. Dla tej postaci niacyny EFSA wyznaczyła górny poziom 900 mg dziennie [10].
Otoczka jest z hydroksypropylometylocelulozy, czyli celulozy roślinnej. Karta nie podaje informacji o alergenach ani deklaracji wegańskiej, więc przy alergii albo na diecie wegańskiej sprawdź etykietę na opakowaniu [27].
Stosuj 1 kapsułkę dziennie, bez zwiększania porcji. Przechowuj ją w suchym miejscu do 25 stopni, z dala od światła i małych dzieci; uwagi w karcie sklepu wykluczają ten kompleks w ciąży [27].
Aliness Cynk Chelatowany 15 mg 100 tabl.
Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą uzupełnić dietę w cynk, składnik pomagający zachować zdrową skórę, np. jako dodatek do leczenia trądziku ustalonego z lekarzem [4].
Tabletka według karty zawiera 15 mg cynku w postaci diglicynianu, czyli 150 procent referencyjnej wartości spożycia, a pozostałe składniki to fosforan wapnia i dwutlenek krzemu [28]. Górny poziom 25 mg cynku dziennie liczy się łącznie z dietą i wszystkimi preparatami, więc zsumuj cynk z etykiet [10]. Metaanaliza Yee i wsp. dotyczyła różnych preparatów cynku, a nie tego produktu [26].
Według FAQ karty skład nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego; karta nie podaje informacji o alergenach, więc przy alergii przeczytaj etykietę na opakowaniu [28]. Przy doksycyklinie zapytaj lekarza, jak rozłożyć przyjmowanie cynku [30].
Przyjmuj 1 tabletkę dziennie w trakcie posiłku. Opakowanie chroń przed wilgocią i małymi dziećmi; w polu uwag karta sklepu zastrzega, że tabletek nie stosuje się w ciąży [28].
Witaminy z grupy B i cynk w sklepie Świat Supli
Kompleks B marki własnej Promaker, kompleks B w kapsułce roślinnej i cynk w postaci diglicynianu.
7. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić pod 112
Dzwoń pod 112 od razu, jeśli objawy przedmiesiączkowe łączą się z myślami samobójczymi. Nie jedź na szpitalny oddział ratunkowy samodzielnie [20]. W kryzysie psychicznym możesz też zadzwonić pod bezpłatny, całodobowy numer Centrum Wsparcia 800 70 2222 [31].
Niezwłocznie, bez czekania na planową wizytę, skontaktuj się z lekarzem, jeśli przy przyjmowaniu preparatów z B6 pojawi się drętwienie, mrowienie albo utrata czucia w dłoniach lub stopach, i powiedz mu o wszystkich preparatach z tą witaminą [5] [19].
Na zwykłą wizytę u lekarza rodzinnego umów się, gdy samodzielne leczenie trądziku nie pomaga, zmian jest dużo albo są głębokie, bolesne lub zostawiają blizny, skóra wokół zmian jest gorąca i obrzęknięta, a do tego czerwona, albo trądzik odbija się na samopoczuciu psychicznym [1]. Do lekarza zgłoś się też przy nieregularnych miesiączkach z nadmiernym owłosieniem lub trądzikiem [7] oraz przy objawach PMS, które utrudniają codzienne życie [20]. Jeśli lekarz przepisze doksycyklinę, powiedz mu o suplementach z cynkiem lub żelazem, bo mogą źle się z nią łączyć [30].
8. Najczęstsze pytania
8.1. Czy witamina B6 wpływa na progesteron i hormony?
B6 przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej, co potwierdza unijny wykaz oświadczeń [4]. Nie wynika z tego, że suplement podnosi progesteron: w naszym wyszukiwaniu PubMed nie znaleźliśmy takiego badania z randomizacją [11]. Prolaktyna w małych starszych badaniach nie spadała [12] [13], a spadek opisano przy 600 mg B6 dziennie, dawce wielokrotnie powyżej górnego poziomu, podawanej pod nadzorem lekarzy mężczyznom leczonym lekami przeciwpsychotycznymi [14].
8.2. Jakie witaminy na trądzik hormonalny?
Żadna witamina z grupy B nie jest leczeniem trądziku hormonalnego; leczenie dobiera lekarz lub dermatolog, a wytyczne obejmują m.in. leki na skórę i leki hormonalne [2]. Kompleks B może uzupełnić ubogą dietę, a cynk zmniejszał liczbę grudek zapalnych jako dodatek do leczenia w metaanalizie Yee i wsp. [26].
8.3. Kwas foliowy a trądzik: pomaga czy szkodzi?
W naszym wyszukiwaniu PubMed nie znaleźliśmy badań z randomizacją, w których kwas foliowy zmniejszałby trądzik [15]. Jego poziom może natomiast spadać podczas leczenia izotretynoiną, o czym warto porozmawiać z dermatologiem [24].
8.4. Jakie są objawy nadmiaru witamin z grupy B?
Przy nadmiarze B6 są to drętwienie, mrowienie i utrata czucia w dłoniach i stopach [5] [19]. Duże dawki kwasu nikotynowego wywołują zaczerwienienie skóry [19], a duże dawki B6 i B12 opisywano jako przyczynę wysypu przypominającego trądzik [3].
8.5. Ile witaminy B6 dziennie jest bezpieczne?
Górny poziom spożycia EFSA dla dorosłych to 12 mg dziennie ze wszystkich źródeł, także w ciąży i podczas karmienia; dla dzieci jest niższy i zależy od wieku, dlatego dawkę dla dziecka lub nastolatka ustala lekarz [5]. Zalecane spożycie dla dorosłych według polskich norm wynosi 1,3 mg dziennie do 50. roku życia [8].
8.6. Czy B complex może powodować wypryski?
Opisy wysypów dotyczą głównie dużych dawek B6 i B12 [3]. Kompleks z ilościami na poziomie referencyjnej wartości spożycia ma ich niewiele. Jeśli nowe zmiany pojawią się po suplemencie przyjmowanym z własnej decyzji, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi [3]. Jeżeli preparat zalecono z powodu niedoboru (np. B12), w ciąży lub po operacji bariatrycznej, nie przerywaj go sam: zgłoś wysyp lekarzowi i uzgodnij zmianę preparatu albo dawkowania [23].
9. Najważniejsze w skrócie
- Trądzik hormonalny wiąże się z wahaniami hormonów i zespołem policystycznych jajników; leczy go lekarz lub dermatolog.
- Witamina B6 przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej, ale nie leczy trądziku ani zaburzeń hormonów.
- Badania nad PMS stosowały 50-150 mg B6 dziennie, czyli dawki ponad górny poziom 12 mg; większą dawkę może zalecić tylko lekarz.
- Nadmiar B6 grozi neuropatią, a duże dawki B6 i B12 mogą wywołać wysyp przypominający trądzik.
- Kompleks B z ilościami na poziomie referencyjnej wartości spożycia uzupełnia dietę; sumuj B6 ze wszystkich preparatów.
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
10. Źródła
- NHS, Acne, przegląd 22.09.2026 (przyczyny: zablokowanie mieszków włosowych łojem i martwymi komórkami naskórka, zmiany poziomu hormonów w okresie dojrzewania, w czasie miesiączki, menopauzy i ciąży, zespół policystycznych jajników opisywany przez NHS nową nazwą PMOS, trądzik różowaty, niektóre leki, tłuste kosmetyki; lekarz może przepisać leki na skórę, antybiotyki doustne, tabletki antykoncepcyjne złożone, które regulują hormony przyczyniające się do trądziku, oraz izotretynoinę; do lekarza, gdy leczenie samodzielne nie pomaga, zmian jest dużo albo są głębokie, bolesne lub zostawiają blizny, przy objawach zakażenia skóry albo gdy trądzik wpływa na zdrowie psychiczne; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- Reynolds R.V., Yeung H., Cheng C.E. i wsp., 2024, Guidelines of care for the management of acne vulgaris, Journal of the American Academy of Dermatology 90(5):1006.e1-1006.e30 (wytyczne Amerykańskiej Akademii Dermatologii oparte na przeglądzie systematycznym i metodzie GRADE: zalecenia silne dla nadtlenku benzoilu, retinoidów i antybiotyków stosowanych na skórę oraz doksycykliny doustnej; izotretynoina doustna przy trądziku ciężkim, z bliznami, dużym obciążeniem psychicznym albo bez efektu innego leczenia; zalecenia warunkowe m.in. dla złożonych tabletek antykoncepcyjnych i spironolaktonu; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org
- Zamil D.H., Perez-Sanchez A., Katta R., 2020, Acne related to dietary supplements, Dermatology Online Journal 26(8):13030/qt9rp7t2p2 (przegląd: z trądzikiem wiązano m.in. suplementy z witaminami B6 i B12, jodem i białkiem serwatkowym; zmiany po dużych dawkach B6 i B12 opisywano jako jednopostaciowe, a trądzik związany z suplementami zwykle ustępował po ich odstawieniu; dermatolog powinien pytać o suplementy; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): PubMed
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszania ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.5.2012 (m.in.: witamina B6 przyczynia się do regulacji aktywności hormonalnej, pomaga w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu homocysteiny i przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia; foliany i witamina B12 pomagają w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu homocysteiny; ryboflawina, niacyna i biotyna pomagają zachować zdrową skórę; cynk pomaga zachować zdrową skórę; warunek: żywność jest co najmniej źródłem danego składnika, czyli dzienna porcja dostarcza co najmniej 15 procent referencyjnej wartości spożycia; odczyt tekstu PL 15.10.2026): eur-lex.europa.eu
- EFSA NDA Panel, 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin B6, EFSA Journal 21(5):8006 (UL 12 mg dziennie dla dorosłych, także w ciąży i w okresie karmienia, z wszystkich źródeł i wszystkich dopuszczonych form; efekt krytyczny: neuropatia obwodowa; punkt odniesienia 50 mg dziennie; dla dzieci 1-6 lat 3,2-4,5 mg, 7-17 lat 6,1-10,7 mg; ryzyko przekroczenia głównie u osób regularnie stosujących suplementy z dużą dawką B6): doi.org
- Główny Inspektorat Sanitarny, Suplementy diety, strona gov.pl (suplementy diety nie leczą, służą uzupełnieniu normalnej diety i są przeznaczone dla osób zdrowych, których jadłospis nie dostarcza wybranych składników w odpowiedniej ilości; suplementy diety nie są lekami; informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych suplementach, bo mogą wchodzić w interakcje z lekami; odczyt 15.10.2026): gov.pl
- NHS, Polyendocrine metabolic ovarian syndrome (PMOS), symptoms, nowa nazwa zespołu policystycznych jajników (objawy m.in. nieregularne miesiączki lub długie przerwy między nimi, nadmierne owłosienie, przetłuszczająca się skóra i trądzik, przyrost masy ciała; przy takich objawach zgłoś się do lekarza rodzinnego, który może zlecić badania i skierować do ginekologa lub endokrynologa; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- Przygoda B., Wierzejska R., Matczuk E., Kłys W., 2024, Witaminy, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, s. 186-222 (witaminy rozpuszczalne w wodzie: tiamina, ryboflawina, niacyna, witamina B6, foliany, witamina B12, biotyna, kwas pantotenowy; normy z 2020 r. utrzymane; zalecane spożycie RDA dla dorosłych: tiamina 1,3 mg mężczyźni i 1,1 mg kobiety, ryboflawina 1,3 i 1,1 mg, niacyna 16 i 14 mg, witamina B6 1,3 mg do 50. roku życia, potem 1,7 mg u mężczyzn i 1,5 mg u kobiet, foliany 400 µg równoważnika, witamina B12 2,4 µg; wystarczające spożycie AI: kwas pantotenowy 5 mg, biotyna 40 µg; dobre źródła tiaminy: mięso wieprzowe, przetwory mięsne, nasiona roślin strączkowych, produkty pełnoziarniste i orzechy; główne źródła ryboflawiny: mleko i produkty mleczne, jaja, podroby; tiamina: w badaniu Narodowego Programu Zdrowia 2017-2020 dorośli 19-64 lata spożywali średnio 1,3 mg dziennie; niedobory u zdrowych rzadkie, częstsze przy niewydolności serca leczonej lekami moczopędnymi, cukrzycy, niedożywieniu przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu (nawet 80 procent osób uzależnionych), części chorób nowotworowych i po operacjach bariatrycznych, gdzie wskazuje się profilaktyczną suplementację przed zabiegiem i po nim; najcięższym skutkiem niedoboru jest zespół Wernickego-Korsakowa; nie opisano skutków nadmiaru tiaminy; ryboflawina: nadmiar wydalany z moczem, nie stwierdzono objawów nadmiaru; niacyna: pelagra rzadka, wiąże się m.in. z chorobą alkoholową, anoreksją i chorobami przewodu pokarmowego; nadmierne spożycie kwasu nikotynowego z suplementów powoduje uderzenia gorąca i zaczerwienienie twarzy, a o bezpieczeństwie amidu kwasu nikotynowego jest mało danych; kwas pantotenowy: niedobór u ludzi mało prawdopodobny; witamina B6: kliniczne niedobory rzadkie, stosunkowo częste u osób starszych nieprzyjmujących suplementów, metformina wiązała się z większym ryzykiem niedoboru B12 i B6; długotrwałe przyjmowanie dużych dawek B6, 500 mg dziennie, prowadzi do neuropatii czuciowej, która może być nieodwracalna; biotyna: u zdrowych osób odżywiających się prawidłowo niedobory mało prawdopodobne, brak badań jednoznacznie potwierdzających wpływ suplementacji biotyną na włosy, skórę i paznokcie u zdrowych; foliany: w Polsce od 1998 r. program profilaktyki wad cewy nerwowej zaleca 400 µg kwasu foliowego dziennie kobietom, które mogą zajść w ciążę; nadmiar kwasu foliowego może maskować niedobór witaminy B12; witamina B12: weganie powinni suplementować B12, ryzyko niedoboru przy chorobach żołądka i jelit, stosowaniu inhibitorów pompy protonowej lub antagonistów receptora H2 dłużej niż 4 lata, przy metforminie i po 50. roku życia; w badaniu kohortowym VITAL u mężczyzn średnia dawka B12 z pojedynczych suplementów z poprzednich 10 lat powyżej 55 µg dziennie wiązała się ze wzrostem ryzyka raka płuc; suplementacja samą B12 lub kompleksem B w celu zmniejszenia objawów depresji lub poprawy funkcji poznawczych jest prawdopodobnie nieskuteczna; foliany w diecie wyraża się jako równoważnik folianów diety (DFE): 1 µg DFE = 1 µg folianów z żywności = 0,6 µg kwasu foliowego z żywności wzbogacanej i suplementów = 0,5 µg kwasu foliowego z suplementu spożytego na czczo; fosforan pirydoksalu (B6) uczestniczy w przemianie homocysteiny w cysteinę, a foliany w remetylacji homocysteiny do metioniny; odczyt rozdziału PDF 15.10.2026): ncez.pzh.gov.pl
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, załącznik XIII, referencyjne wartości spożycia dla osoby dorosłej (m.in. ryboflawina 1,4 mg, niacyna 16 mg, witamina B6 1,4 mg, kwas foliowy 200 µg, witamina B12 2,5 µg, biotyna 50 µg, cynk 10 mg): eur-lex.europa.eu
- EFSA, 2025, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food and the EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, wersja 11, sierpień 2025 (górne poziomy spożycia dla dorosłych: witamina B6 12 mg dziennie; foliany 1000 µg dziennie z kwasu foliowego i soli 5-metylotetrahydrofolianu w suplementach i żywności wzbogacanej, bez folianów naturalnie obecnych w żywności; kwas nikotynowy 10 mg dziennie, nikotynamid 900 mg dziennie; cynk 25 mg dziennie ze wszystkich źródeł; dla dzieci wartości niższe; dla tiaminy, ryboflawiny, kwasu pantotenowego i biotyny brak wystarczających danych do wyznaczenia górnego poziomu; dla witaminy B12 nie zdefiniowano działań niepożądanych; odczyt PDF 15.10.2026): efsa.europa.eu
- PubMed, wyszukiwanie: (pyridoxine OR vitamin B6) AND (progesterone OR prolactin OR estradiol OR testosterone) AND (randomized controlled trial[pt] OR clinical trial[pt]), bez ograniczenia dat, 21 wyników, wykonane 15.10.2026: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- de Waal J.M., Steyn A.F., Harms J.H., Slabber C.F., Pannall P.R., 1978, Failure of pyridoxine to suppress raised serum prolactin levels, South African Medical Journal 53(8):293-294 (dwie grupy z podwyższoną prolaktyną: kobiety po porodzie i pacjenci z hiperprolaktynemią po chlorpromazynie; pirydoksyna nie obniżyła prolaktyny ani nie zahamowała wydzielania mleka; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): PubMed
- Andon M.B., Howard M.P., Moser P.B., Reynolds R.D., 1985, Nutritionally relevant supplementation of vitamin B6 in lactating women: effect on plasma prolactin, Pediatrics 76(5):769-773 (20 karmiących kobiet otrzymujących od 0,5 do 4 mg witaminy B6 dziennie od doby po porodzie; przy 4 mg wyższe stężenie fosforanu pirydoksalu w osoczu i B6 w mleku niż przy 0,5 mg, bez różnicy w stężeniu prolaktyny; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): PubMed
- Zhuo C., Xu Y., Wang H. i wsp., 2021, Safety and efficacy of high-dose vitamin B6 as an adjunctive treatment for antipsychotic-induced hyperprolactinemia in male patients with treatment-resistant schizophrenia, Frontiers in Psychiatry 12:681418 (badanie z randomizacją i podwójnie ślepą próbą: 200 mężczyzn z lekooporną schizofrenią i hiperprolaktynemią po lekach przeciwpsychotycznych; 300 mg witaminy B6 co 12 godzin, czyli 600 mg dziennie, przez 16 tygodni (n = 100) albo arypiprazol 10 mg dziennie (n = 100), bez grupy placebo; prolaktyna spadła o 68,1 procent przy B6 i o 37,4 procent przy arypiprazolu; bez poważnych działań niepożądanych; autorzy: wynik uzasadnia dalsze badania; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed
- PubMed, wyszukiwanie: (pyridoxine OR vitamin B6 OR folate OR folic acid OR vitamin B complex OR riboflavin OR thiamine OR biotin) AND (acne), bez ograniczenia dat, 131 wyników, wykonane 15.10.2026: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Wyatt K.M., Dimmock P.W., Jones P.W., Shaughn O’Brien P.M., 1999, Efficacy of vitamin B-6 in the treatment of premenstrual syndrome: systematic review, BMJ 318(7195):1375-1381 (z 25 opublikowanych badań do metaanalizy włączono 10 badań z placebo; iloraz szans poprawy objawów ogółem wobec placebo we wszystkich 10 badaniach 1,57, 95-procentowy przedział ufności 1,40-1,77; jedno badanie z nietypowo dużym efektem placebo powodowało niejednorodność, a po jego wyłączeniu (9 badań, 940 pacjentek z zespołem napięcia przedmiesiączkowego) iloraz szans 2,32, 1,95-2,54; objawy depresyjne po wyłączeniu jednego badania: 4 badania, 541 pacjentek, iloraz szans 1,69, 1,39-2,06; autorzy: wnioski ograniczone niską jakością większości badań, dawki do 100 mg dziennie prawdopodobnie przynoszą korzyść; streszczenie PubMed i pełny tekst PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PMC
- Robinson J., Ferreira A., Iacovou M., Kellow N.J., 2025, Effect of nutritional interventions on the psychological symptoms of premenstrual syndrome in women of reproductive age: a systematic review of randomized controlled trials, Nutrition Reviews 83(2):280-306 (31 badań z randomizacją, 3254 uczestniczki w wieku 15-50 lat, tylko 1 badanie z niskim ryzykiem błędu; witamina B6, wapń i cynk konsekwentnie łagodziły psychiczne objawy PMS; z pełnego tekstu: dwa badania, łącznie 137 uczestniczek, z B6 w dawce 50 mg dziennie przez 3 miesiące i 150 mg dziennie przez 2 miesiące wykazały poprawę wobec placebo, a badanie naprzemienne 34 kobiet z dawką 100 mg dziennie przez 2 cykle nie wykazało efektu; autorzy: potrzebne lepsze badania przed jednoznacznymi zaleceniami; streszczenie PubMed i pełny tekst PMC, odczyt 15.10.2026): doi.org, PMC
- Retallick-Brown H., Blampied N., Rucklidge J.J., 2020, A pilot randomized treatment-controlled trial comparing vitamin B6 with broad-spectrum micronutrients for premenstrual syndrome, Journal of Alternative and Complementary Medicine 26(2):88-97 (78 kobiet z PMS przydzielonych losowo, 72 ukończyły; 80 mg witaminy B6 dziennie albo preparat wieloskładnikowy przez 3 cykle, bez grupy placebo; w obu grupach podobne zmniejszenie objawów; badanie pilotażowe; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org
- NHS, Vitamins and minerals: B vitamins and folic acid, przegląd 3.08.2020 (osoby jedzące urozmaicone posiłki powinny uzyskać z diety wszystkie potrzebne witaminy B, w tym tiaminę, ryboflawinę, niacynę i witaminę B6; dorośli w wieku 19-64 lat potrzebują ok. 1,5 µg witaminy B12 dziennie, a weganie mogą jej nie dostarczać wystarczająco; ilości z suplementów, które raczej nie zaszkodzą: tiamina 100 mg dziennie lub mniej, ryboflawina 40 mg lub mniej, kwas nikotynowy 17 mg lub mniej albo nikotynamid 500 mg lub mniej, kwas pantotenowy 200 mg lub mniej, biotyna 0,9 mg lub mniej, kwas foliowy 1 mg lub mniej, witamina B12 2 mg lub mniej; duże dawki kwasu nikotynowego mogą wywołać zaczerwienienie skóry, a przyjmowane długo uszkodzenie wątroby; 200 mg witaminy B6 dziennie lub więcej może prowadzić do utraty czucia w rękach i nogach, skutki dawek 10-200 mg są niejasne, dlatego nie przyjmuj więcej niż 10 mg B6 dziennie z suplementów bez zalecenia lekarza; dawki kwasu foliowego powyżej 1 mg mogą maskować objawy niedoboru witaminy B12; kobiety w ciąży, starające się o dziecko lub mogące zajść w ciążę powinny przyjmować 400 µg kwasu foliowego dziennie do 12. tygodnia ciąży, a część z nich z przepisu lekarza 5 mg; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- NHS, PMS (premenstrual syndrome), przegląd 18.06.2024 (prowadź dzienniczek objawów przez co najmniej 2 cykle; do lekarza, gdy zmiana stylu życia nie pomaga albo objawy utrudniają codzienne życie; lekarz może zalecić m.in. złożone tabletki antykoncepcyjne lub leki przeciwdepresyjne; suplementy, np. witamina B6, wapń, witamina D i magnez, mogą pomagać, ale dowodów na ich działanie jest niewiele; przy stałych lekach zapytaj lekarza lub farmaceutę; przy przedmiesiączkowym zaburzeniu dysforycznym i myślach samobójczych natychmiast numer alarmowy albo szpitalny oddział ratunkowy, nie jedź samodzielnie; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- van Hunsel F., Scholl J., Vrolijk M., Ekhart C., 2025, Impact of regulatory action on dose maximalization for vitamin B6 dietary supplements on the reporting pattern for neuropathy, Pharmacoepidemiology and Drug Safety 34(2):e70108 (224 zgłoszenia neuropatii w holenderskim systemie zgłoszeń działań niepożądanych do końca 2023 r.; od 1.10.2018 maksymalna dzienna porcja B6 w suplementach w Holandii to 21 mg; po tej zmianie mniej zgłoszeń z dużymi dawkami, ale nadal zgłaszano neuropatię przy mniejszych dawkach; autorzy: związek małych dawek z neuropatią wymaga dalszych badań; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org
- Karta produktu Promaker B-Complex, 90 kapsułek, swiatsupli.pl, p8528 (1 kapsułka: witamina B1 1,1 mg, B2 1,4 mg, B3 16 mg, B5 6 mg, B6 jako chlorowodorek pirydoksyny 1,4 mg, biotyna 50 µg, kwas foliowy 200 µg, B12 jako cyjanokobalamina 2,5 µg, każda 100 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki pomocnicze: maltodekstryna, żelatyna wołowa, woda oczyszczona; produkt nie jest odpowiedni dla wegan ani wegetarian; 1 kapsułka dziennie rano do posiłku, popić dużą ilością wody; opakowanie na 90 dni; przy innych suplementach z witaminami B uwzględnić łączną podaż; kobiety w ciąży i karmiące piersią konsultują stosowanie z lekarzem; uwagi sklepu: nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci, chronić przed światłem; na zdjęciu etykiety w galerii karty: informacja alergenowa o mleku i ostrzeżenie, by nie stosować u dzieci; odczyt 15.10.2026)
- Dahan A.E., Dahan A., Mahler I., Azran C., 2026, New onset of acne associated with dietary supplements post-metabolic bariatric surgery: a case report and review of the literature, Journal of Pharmacy Practice, publikacja przed drukiem (45-letnia kobieta po operacji bariatrycznej: nowy trądzik przy niewłaściwym preparacie witaminowym ze stosunkowo dużą ilością witaminy B1 i dodatkowym preparacie na włosy z dużą ilością witaminy B6; po zmianie na właściwy preparat zmiany ustąpiły bez leków na trądzik; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org
- Kim H.J., Lee S.M., Lee J.S. i wsp., 2020, Homocysteine, folic acid, and vitamin B12 levels in patients on isotretinoin therapy for acne vulgaris: a meta-analysis, Journal of Cosmetic Dermatology 19(3):736-745 (10 badań, 592 pacjentów z trądzikiem; po leczeniu izotretynoiną wyższe stężenie homocysteiny, średnia ważona różnica 2,99, 95-procentowy przedział ufności 1,78-4,20, I2 86 procent, i niższe stężenie kwasu foliowego, -1,03, od -1,90 do -0,17, I2 89 procent; autorzy: potrzebne badania z grupą kontrolną; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org
- Li D., Radulescu A., Shrestha R.T. i wsp., 2017, Association of biotin ingestion with performance of hormone and nonhormone assays in healthy adults, JAMA 318(12):1150-1160 (badanie krzyżowe bez randomizacji: 6 zdrowych dorosłych przyjmowało 10 mg biotyny dziennie przez 7 dni; zakłócenia wyników stwierdzono w 9 z 23 testów laboratoryjnych opartych na biotynie, m.in. hormonów tarczycy, z wynikami fałszywie wysokimi albo fałszywie niskimi; autorzy zalecają uwzględniać przyjmowanie biotyny przed zleceniem badań krwi i przy ich ocenie; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org, PubMed, PMC
- Yee B.E., Richards P., Sui J.Y., Marsch A.F., 2020, Serum zinc levels and efficacy of zinc treatment in acne vulgaris: a systematic review and meta-analysis, Dermatologic Therapy 33(6):e14252 (osoby z trądzikiem miały niższy cynk w surowicy niż osoby z grup kontrolnych; leczenie cynkiem samodzielnie albo jako dodatek, w preparatach doustnych i stosowanych na skórę, zmniejszało liczbę grudek zapalnych w porównaniu z leczeniem bez cynku; bez istotnej różnicy w działaniach niepożądanych; streszczenie nie podaje jednej dawki ani formy; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): doi.org
- Karta produktu MyVita SILVER B-Complex, 120 kapsułek, swiatsupli.pl, p13966 (1 kapsułka: niacyna 16 mg, kwas pantotenowy 6 mg, ryboflawina 1,4 mg, witamina B6 1,4 mg, tiamina 1,1 mg, kwas foliowy 200 µg, biotyna 50 µg, witamina B12 2,5 µg, każda 100 procent referencyjnej wartości spożycia, oraz inulina 460 mg i L-leucyna 13 mg; składniki: inulina z korzenia cykorii, L-leucyna, amid kwasu nikotynowego, D-pantotenian wapnia, ryboflawina, chlorowodorek pirydoksyny, monoazotan tiaminy, kwas pteroilomonoglutaminowy, D-biotyna, metylokobalamina, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy, czyli celulozy roślinnej; 1 kapsułka dziennie; karta nie podaje informacji o alergenach ani deklaracji wegańskiej; uwagi sklepu: nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci, w suchym miejscu do 25 stopni C, chronić przed światłem; odczyt 15.10.2026)
- Karta produktu Aliness Cynk Chelatowany 15 mg, 100 tabletek, swiatsupli.pl, p5678 (1 tabletka: cynk jako diglicynian cynku 15 mg, 150 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: fosforan wapnia, diglicynian cynku, dwutlenek krzemu; 1 tabletka dziennie w trakcie posiłku; według FAQ karty skład bez składników pochodzenia zwierzęcego; karta nie podaje informacji o alergenach; uwagi sklepu: nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci, chronić przed wilgocią; odczyt 15.10.2026)
- Promaker, Witaminy Promaker B-Complex 90kaps, strona producenta (1 kapsułka: witamina B1 1,1 mg, B2 1,4 mg, niacyna jako amid kwasu nikotynowego 16 mg, kwas pantotenowy 6 mg, witamina B6 jako chlorowodorek pirydoksyny 1,4 mg, biotyna 50 µg, kwas foliowy 200 µg, witamina B12 jako cyjanokobalamina 2,5 µg, każda 100 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: kompleks witamin z grupy B, maltodekstryna, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej; 1 kapsułka dziennie, nie przekraczać zalecanej porcji; produkt nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią bez konsultacji z lekarzem, kobiety planujące ciążę powinny skonsultować dawkowanie kwasu foliowego z lekarzem, produkt nie jest przeznaczony dla dzieci; zawiera żelatynę wołową; odczyt 14.10.2026): promaker.eu
- NHS, Taking doxycycline with other medicines and herbal supplements, przegląd 5.09.2025 (z doksycykliną mogą źle się łączyć m.in. leki zobojętniające i inne leki na niestrawność oraz leki i suplementy zawierające żelazo lub cynk; przed rozpoczęciem doksycykliny powiedz lekarzowi o wszystkich lekach, witaminach i suplementach; odczyt 15.10.2026): nhs.uk
- Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną, gov.pl (Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: całodobowo i bezpłatnie 800 70 2222; telefon 116 123; przy zagrożeniu życia 112; odczyt 15.10.2026): gov.pl
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
