Witaminy z grupy B w ciąży: B complex czy preparat prenatalny? Jeśli lekarz nie rozpoznał niedoboru, zwykle wystarcza jeden preparat dla kobiet w ciąży, który w jednej porcji dostarcza folian, witaminę B12 i witaminę B6, a osobny B complex zwykle nie jest potrzebny: stanowisko polskich ginekologów zaleca foliany wszystkim ciężarnym, a dodatkową cholinę, B6 i B12 przy niedoborach [1]. Według polskich norm kobieta w ciąży potrzebuje dziennie 600 µg folianów, 2,6 µg witaminy B12 i 1,9 mg witaminy B6, a EFSA podaje dla B12 odpowiednie spożycie 4,5 µg [2] [3]. Górny limit (UL) folianów to 1000 µg dziennie łącznie z suplementów i żywności wzbogacanej, a UL witaminy B6 to 12 mg dziennie ze wszystkich źródeł; według opinii zespołu GIS zalecana dzienna porcja suplementu dla dorosłych nie powinna zawierać więcej niż 6 mg B6 [4] [5] [6]. Prenatalny i B complex razem sumują te dawki, więc dodatkową witaminę B dobiera lekarz.
Podobne produkty porównasz w sklepie Świat Supli, w kategorii witaminy dla kobiet w ciąży.
Spis treści
Preparaty dla kobiet w ciąży z witaminami z grupy B, opisane w sekcji 6
1. Witaminy z grupy B w ciąży: ile folianu, B12 i B6 potrzebujesz i jakich limitów nie przekraczać
Z całej grupy B w ciąży najczęściej omawia się trzy witaminy: foliany (witaminę B9), witaminę B12 i witaminę B6. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (Seremak-Mrozikiewicz i wsp., 2024) opisuje je razem, bo B12 i B6 są potrzebne, żeby folian mógł działać w szlaku przemian związanym z syntezą DNA i z metabolizmem homocysteiny [1]. Dla pozostałych witamin z grupy B, takich jak B1, B2, niacyna, kwas pantotenowy i biotyna, stanowisko PTGiP nie podaje odrębnych zaleceń suplementacyjnych [1]; część z nich zawiera jeden z preparatów opisanych w sekcji 6. Ogólny opis całej grupy znajdziesz w artykule witaminy B6 i B12: na co pomagają i czy można je brać razem, a rolę całej grupy i to, kto powinien ją suplementować, omawia artykuł witaminy z grupy B (B complex): czym są, na co pomagają i kto powinien je suplementować. Preparaty dla kobiet w ciąży ze sklepu zebraliśmy w dziale witaminy dla kobiet w ciąży, a trzy z nich porównujemy w sekcji 6.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Składnik | Polskie normy 2024 (ciąża) | EFSA (ciąża) | Górny limit (UL) i zalecenia dotyczące porcji | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Foliany (B9) | 600 µg równoważnika folianów | 600 µg DFE | UL 1000 µg dziennie łącznie kwasu foliowego i soli 5-MTHF z suplementów i żywności wzbogacanej (nie dotyczy folianów naturalnie z żywności) | Normy [2], EFSA [3] [4] |
| Witamina B12 | 2,6 µg | 4,5 µg (odpowiednie spożycie) | nie ustalono UL; dawkę przy niedoborze lub zaburzeniach wchłaniania ustala lekarz | Normy [2], EFSA [3] |
| Witamina B6 | 1,9 mg | 1,8 mg | UL 12 mg dziennie ze wszystkich źródeł; według opinii zespołu GIS do 6 mg w zalecanej dziennej porcji suplementu dla dorosłych | Normy [2], EFSA [3] [5], GIS [6] |
Foliany w normach wyrażane są jako równoważniki folianów (DFE), a na etykietach jako mikrogramy kwasu foliowego albo innej formy folianu, na przykład 5-MTHF; 1 µg kwasu foliowego przyjmowanego z posiłkiem liczy się jako 1,7 µg DFE, więc 400 µg kwasu foliowego z posiłkiem daje około 680 µg DFE [3] [4]. Etykieta podaje ilość i formę folianu, a tego przelicznika nie należy automatycznie przenosić na każdą formę 5-MTHF. Część zapotrzebowania pokrywa dieta: B12 dostarczają mięso, ryby, jaja i nabiał, folian zielone warzywa i rośliny strączkowe, a B6 ryby, drób, orzechy i banany [7] [2] [8]. Suplement uzupełnia jedzenie, a go nie zastępuje.
2. Foliany w ciąży (witamina B9): dawka, forma i limit 1000 µg
NHS zaleca 400 µg kwasu foliowego dziennie, najlepiej od 3 miesięcy przed ciążą lub od stwierdzenia ciąży do 12. tygodnia, a wyższą dawkę 5 mg przepisuje lekarz między innymi przy wadzie cewy nerwowej w rodzinie, cukrzycy, chorobach krwi albo leczeniu padaczki lub HIV [9]. Polskie stanowisko PTGiP wskazuje w ciąży 800 µg aktywnego folianu 5-MTHF, dopuszcza też kwas foliowy lub dawki łączone i zaleca suplementację folianami przez całą ciążę [1]. Unijny wykaz oświadczeń mówi, że folian przyczynia się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży [10]. Szczegóły dawek na każdym etapie opisujemy w poradniku jaki kwas foliowy dla kobiet w ciąży i przed ciążą, a różnice między formami w rankingu kwasu foliowego.
Górny limit (UL) to 1000 µg dziennie łącznie dla kwasu foliowego i soli 5-MTHF z suplementów i żywności wzbogacanej, także w ciąży; nie dotyczy folianów naturalnie występujących w żywności [4]. PTGiP zaznacza, że dla 5-MTHF nie wyznaczono limitu w referencyjnych wartościach USA, ale unijna opinia EFSA z 2023 r. obejmuje limitem także sole 5-MTHF, dlatego w tym artykule liczymy oba rodzaje razem [1] [4]. Kwas foliowy w dawce powyżej 1 mg może maskować niedobór witaminy B12, a w ciąży stanowisko PTGiP wymienia też uwagę na kwas foliowy z żywności wzbogacanej [8] [1]. Rutynowe oznaczanie wariantów genu MTHFR u ciężarnych nie jest według PTGiP uzasadnione [1].
3. Witamina B12 w ciąży: ile, kto potrzebuje suplementu i kiedy zbadać poziom
Według polskich norm kobieta w ciąży potrzebuje 2,6 µg witaminy B12 dziennie, a EFSA podaje odpowiednie spożycie 4,5 µg, o 0,5 µg więcej niż dla dorosłych [2] [3]. Obie liczby dotyczą łącznego spożycia z diety i suplementów, a nie dawki z jednej kapsułki. Źródłem B12 w diecie są produkty zwierzęce: mięso, ryby, jaja i nabiał [1] [7]. Płód korzysta wyłącznie z zasobów matki [1].
Ryzyko niedoboru zwiększają dieta wegańska bez suplementu B12 i bez produktów wzbogacanych, niedokrwistość złośliwa oraz niektóre leki, w tym inhibitory pompy protonowej [7]. Leki przeciwpadaczkowe NHS wymienia z kolei wśród przyczyn niedoboru folianów [7]. Przegląd 57 badań (Sukumar i wsp., 2016) pokazał, że niedostateczne stężenie B12 w ciąży występuje u 21% kobiet w I, 19% w II i 29% w III trymestrze i bywa częste także u osób niejedzących wegetariańsko, a stężenie maleje w kolejnych trymestrach [11]. Wynik zależy od regionu: najwyższe odsetki dotyczyły subkontynentu indyjskiego i wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, więc dla Polski nie jest to gotowa statystyka [11].
Co z dzieckiem? Metaanaliza Rogne i wsp. (2017), obejmująca 11 216 obserwacji, wykazała, że niedobór B12 poniżej 148 pmol/l wiązał się z nieco wyższym ryzykiem niskiej masy urodzeniowej (iloraz ryzyka 1,15, przedział ufności 1,01-1,31), a dla porodu przedwczesnego wynik wyniósł 1,21 z przedziałem 0,99-1,49, który obejmuje 1 [12]. Autorzy sami wskazują na potrzebę badań z randomizacją, a przegląd Sukumar i wsp. nie znalazł spójnego związku z niską masą urodzeniową [12] [11]. To są badania obserwacyjne, więc nie dowodzą, że suplement B12 poprawi wynik u zdrowej kobiety z prawidłowym poziomem.
Poziom B12 sprawdza lekarz. Polskie normy zaznaczają, że dla kobiet w ciąży nie określono optymalnych wartości biomarkerów B12, więc ogólnych progów z poradników nie przenoś na własny wynik [2]. Interpretację wyników, w tym holotranskobalaminy, opisuje artykuł badanie witaminy B12: norma i strefa szara, a rodzaje preparatów B12 poza ciążą porównuje poradnik witamina B12: która jest najlepsza. Zbyt niskie B12 przy jednoczesnym folianie prowadzi według PTGiP do tak zwanej pułapki folianowej, w której aktywny folian gromadzi się w komórce bez możliwości dalszego wykorzystania [1]. Dla witaminy B12 nie ustalono górnego limitu (UL), ale brak limitu nie oznacza, że każda dawka jest bezpieczna dla ciężarnej; dawkę większą niż w preparacie prenatalnym ustala lekarz [2].
4. Witamina B6 w ciąży: ile, nudności i limity 12 mg oraz 6 mg w porcji suplementu
Zalecane spożycie witaminy B6 w ciąży to według polskich norm 1,9 mg dziennie, a według EFSA 1,8 mg [2] [3]. Kliniczne skutki niedoboru zdarzają się rzadko, a dobrym źródłem B6 są ryby, mięso drobiowe i wieprzowe, rośliny strączkowe, orzechy i banany [2] [8]. Preparaty z naszej oferty opisane w sekcji 6 mają 1,9-3 mg B6 w dziennej porcji, czyli mniej niż limit porcji [13] [14] [15] [6].
Górny tolerowany poziom B6 wynosi według EFSA (2023) 12 mg dziennie dla dorosłych, także w ciąży i laktacji, i obejmuje wszystkie źródła; poprzednie 25 mg zostało obniżone, bo skutkiem krytycznym jest neuropatia obwodowa [5]. Na tej podstawie Zespół do spraw Suplementów Diety przy GIS ustalił w uchwale 2/2024, że zalecana dzienna porcja suplementu dla dorosłych nie powinna zawierać więcej niż 6 mg witaminy B6 [6]. NHS radzi nie przyjmować w suplementach więcej niż 10 mg dziennie, jeśli lekarz nie zaleci inaczej, bo dawki od 10 do 200 mg mają niejasny wpływ, a 200 mg i więcej dziennie może powodować utratę czucia w rękach i nogach [8]. Przy sprawdzaniu etykiety B complex patrz więc na liczbę miligramów B6, a nie na liczbę procent referencyjnej wartości spożycia.
B6 bywa kojarzona z nudnościami w ciąży. Przegląd Cochrane (Matthews i wsp., 2015; 41 badań, 5449 kobiet) ocenił dowody na skuteczność witaminy B6 przy łagodnych i umiarkowanych mdłościach jako ograniczone, a autorzy zaznaczają, że brakuje mocnych dowodów dla któregokolwiek sposobu leczenia [16]. NHS wśród domowych sposobów wymienia drobne, częste posiłki, suche tosty i imbir (przy suplementach imbiru najpierw zapytaj farmaceutę), a przy silnych objawach lekarz może przepisać lek przeciwwymiotny [17]. Nie dobieraj więc samodzielnie dawek B6 przeciw mdłościom z kolejnego suplementu: dawkę i wskazanie ustala lekarz.
5. B complex czy preparat prenatalny: jak nie zdublować suplementów
Preparat dla kobiet w ciąży ma już w składzie folian, witaminę B12 i B6. Wszystkie trzy preparaty z naszej oferty opisane w sekcji 6 mają 800 µg folianu, 3,5-5 µg witaminy B12 i 1,9-3 mg witaminy B6 w dziennej porcji, a jeden z nich zawiera też B1, B2, niacynę, kwas pantotenowy i biotynę [13] [14] [15]. Zwykły B complex bez wskazania na ciążę może mieć mniej folianu niż 400 µg: karta Promaker B-Complex podaje 200 µg kwasu foliowego, 2,5 µg B12 i 1,4 mg B6 w kapsułce i zaleca konsultację w ciąży, więc nie zastępuje preparatu z folianem [18] [9].
Problem pojawia się przy łączeniu. Limity dotyczą sumy ze wszystkich źródeł, więc kapsułki się dodają [4] [5]. Przykłady z danych z kart sklepu pokazuje tabela; w ostatnim wierszu Aliness i Activlab to tylko przykład pary preparatów.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Zestaw | Foliany łącznie | Witamina D łącznie | Witamina B6 łącznie | Ocena względem limitów |
|---|---|---|---|---|
| Jeden z trzech preparatów prenatalnych z kart sklepu (Aliness, Formeds albo Activlab) | 800 µg | 50 µg | 1,9-3 mg | mieści się w limitach: 1000 µg folianów, 100 µg witaminy D i 6 mg B6 w porcji; tylko Activlab zawiera 30 mg żelaza |
| Preparat prenatalny i zwykły B complex (Promaker B-Complex: 200 µg kwasu foliowego, 1,4 mg B6) | 1000 µg | 50 µg (z preparatu prenatalnego) | 3,3-4,4 mg | folian dochodzi do limitu 1000 µg, bez miejsca na żywność wzbogacaną |
| Preparat prenatalny i osobny kwas foliowy 400 µg | 1200 µg | 50 µg | 1,9-3 mg | folian powyżej limitu 1000 µg |
| Dwa różne preparaty prenatalne, na przykład Aliness i Activlab | 1600 µg | 100 µg | 4,7-5,8 mg zależnie od pary | folian ponad limitem; witamina D 100 µg to górna granica NHS bez uwzględnienia innych źródeł; Activlab dodaje 30 mg żelaza bez zalecenia lekarza |
Zapytaj lekarza o dodatkowy B complex, gdy rozpoznano niedobór B12, stosujesz dietę wegańską, przyjmujesz leki zmniejszające wchłanianie albo masz objawy opisane w sekcji 7; wtedy lekarz wybierze preparat i dawkę, a w razie potrzeby zmieni też preparat prenatalny [1] [7]. Podobnie jest z witaminą D: NHS zaleca 10 µg dziennie od października do marca i nie więcej niż 100 µg dziennie, a wszystkie trzy opisane preparaty mają po 50 µg witaminy D, więc dwa z nich dałyby razem 100 µg, czyli górną granicę NHS, jeszcze zanim doliczysz witaminę D z innych źródeł [9] [13] [14] [15]. Sprawdź też magnez: górny poziom spożycia magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej to według Norm żywienia 2024 250 mg dziennie, także w ciąży, a trzy opisane preparaty mają w porcji 60-94 mg [2] [13] [14] [15]. Przy kolejnych suplementach sprawdź też etykietę pod kątem retinolu, bo NHS odradza witaminę A w postaci retinolu w ciąży, a żelazo zaleca lekarz lub położna po badaniu krwi [9]. O kolejnych połączeniach witamin piszemy w poradniku jakich witamin nie łączyć ze sobą.
6. Jaki preparat dla kobiet w ciąży wybrać
Poniższe preparaty uzupełniają dietę i nie zastępują leczenia ani rozmowy z lekarzem. Wybierz jeden i nie łącz go z drugim. Szerszy przegląd witamin dla kobiet w ciąży, także tych spoza grupy B, znajdziesz w artykule najlepsze witaminy dla kobiet w ciąży.
- Jeśli chcesz jeden preparat na całą ciążę bez żelaza, z DHA z alg: Aliness PrenaCare Complete, 30 + 30 kapsułek. Dziennie 1 kapsułka twarda i 1 miękka dostarczają 800 µg folianu Quatrefolic, 5 µg witaminy B12, 2,8 mg witaminy B6, 300 mg choliny, 300 mg DHA i 50 µg witaminy D; karta zaleca skonsultować stosowanie z lekarzem prowadzącym ciążę, a deklaracji alergenów w karcie nie ma [13]. DHA w ciąży omawiamy w artykule DHA w ciąży: ile, od kiedy i z czego.
- Jeśli jesteś do 12. tygodnia ciąży i chcesz kompleks z wieloma witaminami z grupy B w jednym: Formeds Prenacaps Multi 1, 60 kapsułek. Dwie kapsułki dziennie dają 800 µg folianu 5-MTHF, 3,5 µg witaminy B12 (poniżej 4,5 µg odpowiedniego spożycia EFSA, więc resztę dostarcza dieta), 1,9 mg witaminy B6 oraz B1, B2, niacynę, kwas pantotenowy i biotynę; bez żelaza, z witaminą E z soi [14] [3].
- Jeśli lekarz zalecił żelazo i chcesz jedną kapsułkę dziennie: Activlab MultiVit Pregna, 60 kapsułek. Kapsułka zawiera 800 µg kwasu foliowego, 5 µg witaminy B12, 3 mg witaminy B6 i 30 mg żelaza; otoczka jest żelatynowa z barwnikiem azorubina, a produkt może zawierać pochodne zbóż z glutenem, soi i mleka [15]. Karta nie zawiera zaleceń o konsultacji, więc zapytaj o nią lekarza lub położną, a bez zaleconego żelaza wybierz preparat bez tego składnika [9].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Etap wg karty | Folian | Witamina B12 | Witamina B6 | Żelazo | Koszt dnia | Kiedy wybrać |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aliness PrenaCare Complete, 30 + 30 kapsułek | ciąża i karmienie | 800 µg Quatrefolic | 5 µg | 2,8 mg | brak | około 2,00 zł | jeden preparat bez żelaza, z DHA z alg i choliną |
| Formeds Prenacaps Multi 1, 60 kapsułek | do 12. tygodnia | 800 µg Quatrefolic (5-MTHF) | 3,5 µg | 1,9 mg | brak | około 2,40 zł | kompleks z B1, B2, niacyną, kwasem pantotenowym i biotyną |
| Activlab MultiVit Pregna, 60 kapsułek | ciąża | 800 µg kwasu foliowego | 5 µg | 3 mg | 30 mg | około 0,38 zł | jedna kapsułka dziennie, gdy lekarz zalecił żelazo |
Porcje i formy w tabeli pochodzą z kart produktów [13] [14] [15]. Każdy z trzech preparatów ma witaminę B6 w porcji poniżej 6 mg, ale nie zastępuje to rozmowy o diecie i badaniach [6].
Activlab MultiVit Pregna, 60 kapsułek
Dla kogo: dla kobiety w ciąży, której lekarz lub położna zalecili żelazo i która chce jedną kapsułkę dziennie z folianem, B12 i B6; nie łącz jej z drugim preparatem prenatalnym ani z osobnym B complex [15] [4].
Według tabeli składu na karcie 1 kapsułka zawiera 800 µg kwasu foliowego, 5 µg witaminy B12, 3 mg witaminy B6 (poniżej 6 mg), 50 µg witaminy D i 30 mg żelaza; opakowanie 60 kapsułek wystarcza na 60 dni, więc przy cenie z karty 22,79 zł dzień kosztuje około 0,38 zł [15] [6].
Alergeny: kapsułka jest żelatynowa z barwnikiem azorubina, a produkt może zawierać pochodne zbóż z glutenem, soi i mleka; karta nie zawiera zaleceń o konsultacji, więc zapytaj o nią lekarza lub położną, zwłaszcza o żelazo [15] [9].
7. Kiedy porozmawiać z lekarzem lub położną zamiast dokładać suplement
- Planowanie ciąży i 5 mg kwasu foliowego: wada cewy nerwowej w rodzinie, cukrzyca, choroby krwi, padaczka lub HIV to według NHS powody do rozmowy o wyższej dawce, którą przepisuje lekarz [9].
- Objawy niedoboru B12 lub folianów: silne zmęczenie, mrowienie, bolesny czerwony język, owrzodzenia w ustach, osłabienie mięśni, problemy ze wzrokiem lub pamięcią wymagają badania krwi, bo część skutków długotrwałego niedoboru bywa nieodwracalna [7].
- Dieta wegańska i leki: przy diecie wegańskiej albo inhibitorach pompy protonowej zapytaj, czy potrzebne jest osobne B12; przy lekach przeciwpadaczkowych zapytaj o foliany i dawkę kwasu foliowego [7].
- Wysokie dawki B6 i drętwienie rąk lub stóp: utrata czucia w rękach i nogach może wiązać się z dużymi dawkami B6, więc zgłoś ją lekarzowi i pokaż etykiety przyjmowanych suplementów [8].
- Silne wymioty: skontaktuj się z położną lub lekarzem przy bardzo ciemnym moczu albo braku oddawania moczu przez ponad 8 godzin, niemożności utrzymania jedzenia lub płynów przez 24 godziny, omdleniach przy wstawaniu, bólu brzucha, wysokiej temperaturze, wymiotach z krwią lub utracie masy ciała [17].
- Żelazo i witamina A: żelazo zaleca lekarz lub położna po badaniu krwi, a produkty z retinolem odradza NHS w ciąży [9].
Preparaty dla kobiet w ciąży z witaminami z grupy B w sklepie Świat Supli
Trzy preparaty z folianem, witaminą B12 i B6; wybierz jeden i nie łącz go z drugim ani z osobnym B complex bez zalecenia lekarza. Skład i porcję sprawdź na etykiecie. Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 2.11.2026.
8. Najczęstsze pytania o witaminy z grupy B w ciąży
8.1. Czy w ciąży można brać B complex?
Osobny B complex zwykle nie jest potrzebny, bo preparat dla kobiet w ciąży ma folian, B12 i B6, a zwykły B complex może mieć mniej folianu i nie mieć wskazania na ciążę [18] [1]. Jeśli lekarz zaleci dodatkowy B complex, dawki sumuje się z preparatem prenatalnym, a łączna ilość folianów z suplementów i żywności wzbogacanej nie powinna przekroczyć 1000 µg dziennie [4].
8.2. Ile witaminy B6 można w ciąży?
Zalecane spożycie to 1,9 mg dziennie (polskie normy), a górny tolerowany poziom (UL) EFSA ze wszystkich źródeł to 12 mg; według opinii zespołu GIS zalecana dzienna porcja suplementu dla dorosłych nie powinna zawierać więcej niż 6 mg [2] [5] [6]. NHS radzi nie przekraczać 10 mg dziennie w suplementach bez zalecenia lekarza [8].
8.3. Ile witaminy B12 w ciąży?
Polskie normy podają 2,6 µg dziennie, EFSA odpowiednie spożycie 4,5 µg łącznie z diety i suplementów [2] [3]. Preparaty ze sklepu mają 3,5-5 µg w porcji, a przy diecie wegańskiej lub chorobie zmniejszającej wchłanianie dawkę dobiera lekarz [13] [14] [15] [7].
8.4. Czy można łączyć preparat prenatalny z B complex?
Dopiero po rozmowie z lekarzem. Folian z obu produktów sumuje się z żywnością wzbogacaną do limitu 1000 µg dziennie, a B6 liczy się ze wszystkich źródeł do 12 mg, więc dwie kapsułki z folianem i B6 mogą przekroczyć granice, których pojedynczy preparat nie przekracza [4] [5].
8.5. Czy witamina B6 pomaga na nudności w ciąży?
Dowody są ograniczone: przegląd Cochrane z 2015 r. nie znalazł mocnych dowodów dla żadnego sposobu leczenia łagodnych i umiarkowanych mdłości, w tym dla witaminy B6 [16]. NHS wymienia domowe sposoby, a przy silnych wymiotach wskazuje kontakt z położną lub lekarzem [17].
8.6. Czy kwas foliowy trzeba brać razem z witaminą B12?
Nie muszą być osobnymi suplementami, ale oba składniki działają razem: niedobór B12 zaburza przemianę folianu, a kwas foliowy w dawce powyżej 1 mg może maskować niedobór B12 [1] [8]. Preparaty prenatalne łączą oba składniki w jednej porcji.
8.7. Jakie produkty dostarczają witamin z grupy B w ciąży?
Witamina B12 występuje w mięsie, rybach, jajach i nabiale, folian w zielonych warzywach liściastych, roślinach strączkowych i orzechach, a B6 w rybach, mięsie drobiowym, roślinach strączkowych i bananach [7] [2] [8]. Ryby, mięso i jaja w ciąży powinny być odpowiednio obrobione termicznie.
9. Podsumowanie
- Zwykle wystarcza jeden preparat dla kobiet w ciąży z folianem, B12 i B6; osobny B complex dokłada się na zalecenie lekarza [1] [9].
- Dzienne wartości w ciąży: foliany 600 µg DFE, B12 2,6 µg (normy) lub 4,5 µg (EFSA), B6 1,9 mg [2] [3].
- Górne limity: 1000 µg folianów dziennie z suplementów i żywności wzbogacanej, 12 mg B6 ze wszystkich źródeł, a według zespołu GIS w dziennej porcji suplementu do 6 mg B6 [4] [5] [6].
- B6 przy nudnościach ma ograniczone dowody; silne wymioty i objawy niedoboru to powód do kontaktu z lekarzem [16] [17] [7].
- Nie łącz dwóch preparatów z folianem i witaminą D bez zalecenia lekarza [4] [9].
10. Źródła
- Seremak-Mrozikiewicz A., Bomba-Opoń D., Drews K., Kaczmarek P., Wielgoś M., Sieroszewski P., 2024, Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny oraz witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 9(2):154-166 (stanowisko ekspertów, nie badanie z randomizacją; tabela 4: w ciąży 800 µg 5-MTHF, przed ciążą 400 µg 5-MTHF z 400 µg kwasu foliowego, a w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i laktacji cholina, metylokobalamina i fosforan pirydoksalu; tabela 3: suplementacja folianów co najmniej 12 tygodni przed koncepcją i przez całą ciążę, w razie niedoborów dodatkowa suplementacja choliny, witaminy B6 i B12, uwaga na kwas foliowy z żywności wzbogacanej; górny bezpieczny poziom kwasu foliowego 1 mg na dobę, dla 5-MTHF nie wyznaczono go w referencyjnych wartościach USA; rutynowe oznaczanie polimorfizmów MTHFR nie jest uzasadnione; zbyt wysokie dawki kwasu foliowego mogą maskować niedobór witaminy B12; niedobór B12 zaburza przemianę 5-MTHF i prowadzi do tak zwanej pułapki folianowej; źródłem B12 w diecie są wyłącznie produkty zwierzęce; płód korzysta wyłącznie z zasobów matki): Stanowisko Ekspertów PTGiP w zakresie suplementacji folianów
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, 2024, Normy żywienia dla populacji Polski – 2024, rozdział 7 Witaminy (witamina B6, kobalamina), rozdział 9 Górne tolerowane poziomy spożycia oraz tabele zbiorcze 25, 26 i 30 (s. 451, 452 i 456) i tabela 31 (s. 457) (zalecane spożycie, RDA, dla kobiet w ciąży w wieku 19 lat i więcej: witamina B6 1,9 mg, foliany 600 µg równoważnika folianów, witamina B12 2,6 µg dziennie, a wartości EAR to 1,6 mg, 520 µg i 2,2 µg; kliniczne skutki niedoboru B6 zdarzają się rzadko; dobre źródła B6: ryby, mięso drobiowe i wieprzowe, rośliny strączkowe, orzechy, banany; dla witaminy B12 nie określono optymalnych wartości biomarkerów u ciężarnych; UL dla kobiet w ciąży: kwas foliowy 1000 µg, witamina B6 12 mg, witamina D 100 µg, magnez z suplementów, wody i żywności wzbogacanej 250 mg; dla witaminy B12 nie ustalono UL; wartości z wydania 2024 odczytane z rozdziałów i tabel PDF 2.11.2026, poprzednie wydanie z 2020 r. podawało UL witaminy B6 25 mg): Normy żywienia dla populacji Polski – 2024 (NIZP PZH – PIB)
- EFSA, Summary of Dietary Reference Values, wersja 4, wrzesień 2017, tabele 10 i 11 (wartości dla kobiet w ciąży: odpowiednie spożycie witaminy B12 4,5 µg dziennie, a dla dorosłych 4 µg; populacyjne referencyjne spożycie folianów 600 µg równoważnika folianów, DFE, dziennie; witaminy B6 1,8 mg dziennie; 1 µg kwasu foliowego przyjmowanego z posiłkiem liczy się jako 1,7 µg DFE): Summary of Dietary Reference Values (EFSA)
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for folate, EFSA Journal 21(11):e08353 (górny tolerowany poziom spożycia 1000 µg dziennie dla dorosłych, w tym kobiet w ciąży i karmiących, łącznie dla kwasu foliowego i soli 5-MTHF, glukozaminowej i wapniowej, z suplementów i żywności wzbogacanej; skutek krytyczny: progresja objawów neurologicznych przy niedoborze kobalaminy; limit nie dotyczy folianów naturalnie obecnych w żywności; współczynnik 1,7 przy przeliczeniu kwasu foliowego na równoważniki folianów): Tolerable upper intake level for folate
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin B6, EFSA Journal 21(5):e08006 (górny tolerowany poziom spożycia witaminy B6 12 mg na dobę dla dorosłych, w tym kobiet w ciąży i karmiących, ze wszystkich źródeł: żywności, produktów wzbogacanych i suplementów; skutek krytyczny: neuropatia obwodowa; wcześniejszy limit Komitetu Naukowego ds. Żywności z 2000 r. wynosił 25 mg; przekroczenie limitu dotyczy głównie osób regularnie stosujących suplementy z wysoką dawką B6): Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin B6
- Uchwała nr 2/2024 Zespołu do spraw Suplementów Diety z dnia 10 września 2024 r. zmieniająca Uchwałę nr 18/2019 w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej maksymalnej dawki witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety (maksymalna ilość witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji suplementu diety dedykowanego osobom dorosłym: 6 mg, zamiast 18 mg z 2019 r.; uzasadnienie: obniżenie przez EFSA w 2023 r. limitu UL do 12 mg na dobę oraz spożycie B6 z diety, 4,4 mg przy 95 percentylu w danych dla Polski; uchwała ma charakter opinii ekspertów, nie przepisu prawa): Uchwała nr 2/2024 Zespołu do spraw Suplementów Diety (GIS)
- NHS, Vitamin B12 or folate deficiency anaemia, strona dla pacjentów ostatnio przeglądana 20.02.2023 (objawy niedoboru B12 lub folianów: silne zmęczenie, mrowienie, bolesny czerwony język, owrzodzenia w ustach, osłabienie mięśni, problemy ze wzrokiem, zmiany nastroju i pamięci; przyczyny niedoboru B12: niedokrwistość złośliwa jako najczęstsza w Wielkiej Brytanii, dieta wegańska bez suplementu B12 i bez produktów wzbogacanych oraz inhibitory pompy protonowej; wśród przyczyn niedoboru folianów strona wymienia leki przeciwpadaczkowe; wśród powikłań długotrwałego niedoboru wymienione są powikłania ciąży i wady wrodzone; źródła B12: mięso, ryby, jaja, nabiał i produkty wzbogacane, a folianów zielone warzywa; leczenie niedoboru B12 zaczyna się zwykle od zastrzyków, a folianów od tabletek kwasu foliowego przez około 4 miesiące; odczyt 2.11.2026): Vitamin B12 or folate deficiency anaemia (NHS)
- NHS, Vitamins and minerals: B vitamins and folic acid, strona ostatnio przeglądana 3.08.2020 (witamina B6: źródła to wieprzowina, drób, ryby, orzeszki ziemne, soja, owies, banany i mleko; dawki 200 mg i więcej dziennie mogą powodować utratę czucia w rękach i nogach, zwykle odwracalną po odstawieniu, a wpływ dawek od 10 mg do 200 mg jest niejasny, dlatego strona radzi nie przyjmować w suplementach więcej niż 10 mg dziennie, jeśli lekarz nie zaleci inaczej; witamina B12: weganie mogą nie dostarczać jej dość (ogólna strona o witaminach, nie dotyczy limitów dla ciąży); kwas foliowy w dawkach powyżej 1 mg dziennie może maskować objawy niedoboru witaminy B12; odczyt 2.11.2026): Vitamin B (NHS)
- NHS, Pregnancy vitamins and supplements, strona ostatnio przeglądana 3.06.2026 (kwas foliowy 400 µg dziennie, najlepiej od 3 miesięcy przed ciążą lub od stwierdzenia ciąży do 12. tygodnia; dawka 5 mg przy wadzie cewy nerwowej u kobiety, ojca dziecka lub krewnego, wcześniejszej ciąży z taką wadą, cukrzycy, chorobach krwi, leczeniu padaczki lub HIV, przepisywana przez lekarza; witamina D 10 µg dziennie od października do marca, nie więcej niż 100 µg dziennie; unikać witaminy A w postaci retinolu i oleju z wątroby dorsza, sprawdzać etykiety; stężenie żelaza ocenia się badaniem krwi, a suplement żelaza zaleca lekarz lub położna; wyższe dawki i inne suplementy omawia się z lekarzem; odczyt 2.11.2026): Pregnancy vitamins and supplements (NHS)
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (oświadczenia dla folianu: przyczynia się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży, do prawidłowej produkcji krwi, do prawidłowego metabolizmu homocysteiny i ma udział w procesie podziału komórek; warunek: produkt jest co najmniej źródłem folianu): Rozporządzenie (UE) nr 432/2012
- Sukumar N., Rafnsson S.B., Kandala N.B., Bhopal R., Yajnik C.S., Saravanan P., 2016, Prevalence of vitamin B-12 insufficiency during pregnancy and its effect on offspring birth weight: a systematic review and meta-analysis, American Journal of Clinical Nutrition 103(5):1232-1251 (57 badań częstości i 23 badania masy urodzeniowej; łączna częstość niedostatecznego stężenia B12 21% w I, 19% w II i 29% w III trymestrze, najwyższa na subkontynencie indyjskim i we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego; stężenie malało w kolejnych trymestrach w 12 z 13 badań podłużnych; niedostateczne stężenie jest częste także w populacjach niewegetariańskich; związek z niską masą urodzeniową niespójny, a wynik OR 1,70 (1,16-2,50) w dużej mierze pochodził z badań z Indii; autorzy wskazują na potrzebę badań kohortowych i z randomizacją): PubMed 27076577
- Rogne T., Tielemans M.J., Chong M.F.-F. i wsp., 2017, Associations of maternal vitamin B12 concentration in pregnancy with the risks of preterm birth and low birth weight: a systematic review and meta-analysis of individual participant data, American Journal of Epidemiology 185(3):212-223 (22 badania obserwacyjne, 18 w metaanalizie, 11 216 obserwacji; niedobór B12 poniżej 148 pmol/l wiązał się z wyższym ryzykiem niskiej masy urodzeniowej, skorygowany iloraz ryzyka 1,15, przedział ufności 1,01-1,31, oraz porodu przedwczesnego, 1,21, przedział ufności 0,99-1,49, czyli obejmujący 1; autorzy wskazują na potrzebę badań suplementacji B12 w ciąży z randomizacją): PubMed 28108470
- Karta produktu Aliness PrenaCare Complete dla Kobiet w Ciąży i Karmiących, 30 kapsułek twardych + 30 miękkich, w sklepie Świat Supli (dziennie 1 kapsułka twarda i 1 miękka w trakcie posiłku; kapsułka twarda: 5,0 µg witaminy B12 jako metylokobalamina, 2,8 mg witaminy B6 jako fosforan pirydoksalu, 800 µg folianu Quatrefolic, 300 mg choliny, 60 mg magnezu, 55 µg selenu; kapsułka miękka: 300 mg DHA z alg i 50 µg witaminy D; bez żelaza; karta zaleca skonsultować stosowanie z lekarzem prowadzącym ciążę; karta nie zawiera deklaracji alergenów; cena 59,90 zł; odczyt 2.11.2026): swiatsupli.pl, p8635
- Karta produktu Formeds Prenacaps Multi 1, 60 kapsułek, w sklepie Świat Supli (suplement dla kobiet do 12. tygodnia ciąży; 2 kapsułki raz dziennie w trakcie posiłku: 1,2 mg witaminy B1, 1,6 mg B2, 20 mg niacyny, 10 mg kwasu pantotenowego, 50 µg biotyny, 1,9 mg witaminy B6 jako fosforan pirydoksalu, 3,5 µg witaminy B12 jako metylokobalamina, 800 µg folianu Quatrefolic, 50 µg witaminy D3, 200 mg witaminy C, 150 µg jodu; bez żelaza; witamina E z soi; kapsułka z pullulanu; cena 71,99 zł; odczyt 2.11.2026): swiatsupli.pl, p7878
- Karta produktu Activlab MultiVit Pregna, 60 kapsułek, w sklepie Świat Supli (1 kapsułka dziennie: 3 mg witaminy B6, 800 µg kwasu foliowego, 5 µg witaminy B12 jako metylokobalamina, 50 µg witaminy D, 30 mg żelaza, 200 µg jodu, 125 mg choliny, 5 mg cynku, 60 mg magnezu i 30 mg ekstraktu z imbiru; kapsułka z żelatyny z barwnikiem azorubina; produkt może zawierać pochodne zbóż z glutenem, soi i mleka; cena 22,79 zł; odczyt 2.11.2026): swiatsupli.pl, p12085
- Matthews A., Haas D.M., O’Mathúna D.P., Dowswell T., 2015, Interventions for nausea and vomiting in early pregnancy, Cochrane Database of Systematic Reviews 9:CD007575 (przegląd 41 badań z randomizacją u 5449 kobiet z mdłościami i wymiotami do 20. tygodnia ciąży, bez hiperemezy; badano m.in. imbir, akupresurę, witaminę B6 i leki przeciwwymiotne; dowody na skuteczność witaminy B6, doksylaminy z pirydoksyną i innych leków przy łagodnych i umiarkowanych objawach były ograniczone, a danych o skutkach ubocznych dla matki i płodu było mało; autorzy piszą, że brakuje mocnych dowodów dla którejkolwiek interwencji, co nie oznacza, że są nieskuteczne): Interventions for nausea and vomiting in early pregnancy
- NHS, Vomiting and morning sickness in pregnancy, strona ostatnio przeglądana 17.04.2024 (mdłości i wymioty zwykle ustępują do 16.-20. tygodnia; domowe sposoby: drobne częste posiłki, suche tosty i herbatniki, imbir, a przy suplementach imbiru wcześniejsza rozmowa z farmaceutą; objawy, przy których trzeba skontaktować się z położną lub lekarzem: bardzo ciemny mocz albo brak oddawania moczu przez ponad 8 godzin, brak możliwości utrzymania jedzenia lub płynów przez 24 godziny, osłabienie lub omdlenia przy wstawaniu, ból brzucha, wysoka temperatura, wymioty z krwią, utrata masy ciała; lekarz może przepisać krótkotrwały lek przeciwwymiotny; odczyt 2.11.2026): Vomiting and morning sickness in pregnancy (NHS)
- Karta produktu Promaker B-Complex, 90 kapsułek, w sklepie Świat Supli (1 kapsułka dziennie: 200 µg kwasu foliowego, 2,5 µg witaminy B12, 1,4 mg witaminy B6 i pozostałe witaminy z grupy B; karta zaleca kobietom w ciąży i karmiącym konsultację stosowania z lekarzem; odczyt 2.11.2026): swiatsupli.pl, p8528
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
