Jaki kwas foliowy dla kobiet w ciąży i przed ciążą? Według stanowiska Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP) z 2024 roku zdrowa kobieta bez czynników ryzyka przyjmuje przed ciążą 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg aktywnego folianu 5-MTHF, zaczynając co najmniej 12 tygodni przed poczęciem [1]. W I trymestrze zalecane jest 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone, a w II i III trymestrze oraz w czasie karmienia 600-800 µg [1]. Stanowisko dopuszcza preparaty z kwasem foliowym, z 5-MTHF i łączone, ale przed ciążą tabela dawek podaje tylko kwas foliowy albo jego połączenie z 5-MTHF, a sam 5-MTHF to opcja do ustalenia z lekarzem [1]. Wyższe dawki, na przykład 5 mg po wadzie cewy nerwowej w rodzinie, ustala wyłącznie lekarz [1]. Z suplementów i żywności wzbogacanej łącznie nie przekraczaj 1000 µg dziennie, także przy 5-MTHF [2].
Spis treści
Preparaty z folianem do wyboru według etapu (sekcja 7)
1. Ile kwasu foliowego w ciąży: dawki na każdym etapie
Stanowisko PTGiP z 2024 roku dzieli kobiety na trzy grupy ryzyka wad płodu i dla każdej podaje dawkę na czterech etapach: przed ciążą, w I trymestrze, w II i III trymestrze oraz w czasie karmienia [1]. Do grupy niskiego ryzyka należą zdrowe kobiety bez wad płodu w wywiadzie własnym i rodzinnym. Grupę pośredniego ryzyka tworzą między innymi kobiety z cukrzycą przedciążową, otyłością, chorobami przewodu pokarmowego, przyjmujące niektóre leki, palące papierosy albo mające obniżoną aktywność MTHFR. Grupa wysokiego ryzyka to kobiety, u których wada cewy nerwowej wystąpiła u matki, ojca lub ich dziecka [1].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Grupa ryzyka | Przed ciążą | I trymestr | II i III trymestr | Karmienie piersią |
|---|---|---|---|---|
| Niskie ryzyko: zdrowe kobiety bez wad płodu w wywiadzie własnym i rodzinnym | 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego + 400 µg 5-MTHF | 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) | 600-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) | 600-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) |
| Pośrednie ryzyko: m.in. cukrzyca przedciążowa, otyłość, choroby jelit, niektóre leki, palenie, obniżona aktywność MTHFR | 400 µg kwasu foliowego + 400 µg 5-MTHF | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) |
| Wysokie ryzyko: wada cewy nerwowej u matki, ojca lub ich dziecka | 5 mg kwasu foliowego (schemat ustala lekarz) | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone (kwas foliowy + 5-MTHF) |
Z tabeli wynika kolejność: im wyższe ryzyko, tym wyższa dawka, a od I trymestru w grupach pośredniego i wysokiego ryzyka obowiązuje 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone [1]. W kolumnie przed ciążą stanowisko podaje kwas foliowy albo jego połączenie z 5-MTHF; sam 5-MTHF pojawia się dopiero od I trymestru [1]. Zakresy dawek stanowisko opiera na badaniach stężenia folianów: stężenie w krwinkach czerwonych powyżej 900 nmol/l wiązało się z mniejszym ryzykiem wad wrodzonych, a przy kwasie foliowym 0,4 mg dziennie wymagało to 8-12 tygodni, natomiast przy 0,8 mg średnio 4,2 ± 3,5 tygodnia [1]. Rozrzut jest duży, więc to nie jest termin gwarantowany dla każdej kobiety, a wyższa dawka nie zastępuje wczesnego startu.
Jeśli nie wiesz, do której grupy należysz, zapytaj ginekologa; dla większości zdrowych kobiet obowiązuje pierwszy wiersz tabeli. Pozostałe składniki zalecane w ciąży, czyli jod, witaminę D, DHA i żelazo, omawiamy w poradniku jakie suplementy może stosować kobieta w ciąży. Gotowe preparaty z folianem dla kobiet planujących ciążę i w ciąży znajdziesz w kategorii witaminy dla kobiet w ciąży.
2. Kwas foliowy przed ciążą: od kiedy i ile
Przed ciążą kobieta o niskim ryzyku przyjmuje 400 µg kwasu foliowego dziennie albo 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF, a suplementację zaczyna co najmniej 12 tygodni przed planowanym poczęciem [1]. Inne źródła podają krótsze minimum: CDC zaleca 400 µg dziennie co najmniej miesiąc przed poczęciem, a NHS najlepiej od 3 miesięcy przed ciążą [3] [4]. Im wcześniej zaczniesz, tym więcej czasu na zbudowanie zapasu folianów, zanim cewa nerwowa się zamknie [1].
Cewa nerwowa, z której powstają mózg i rdzeń kręgowy, zamyka się do 28. dnia po zapłodnieniu, czyli często zanim kobieta dowie się o ciąży [1] [3]. W przeglądzie Cochrane De-Regil i wsp. (2015) obejmującym 5 badań z randomizacją i 7391 kobiet (2033 z wcześniejszą ciążą obciążoną wadą cewy nerwowej i 5358 bez takiego wywiadu) codzienne przyjmowanie kwasu foliowego w dawce 400 µg lub wyższej, samego albo z innymi witaminami i minerałami, przed poczęciem i na początku ciąży wiązało się z mniejszym ryzykiem wad cewy nerwowej (RR 0,31; 95% przedział ufności 0,17-0,58; 6708 urodzeń; dowody wysokiej jakości) [5]. U kobiet po wcześniejszej ciąży z taką wadą ryzyko nawrotu było mniejsze (RR 0,34; 0,18-0,64; 1846 urodzeń), natomiast w jedynym badaniu u kobiet bez takiego wywiadu wada nie wystąpiła w grupie z kwasem foliowym, ale przy tak małej liczbie zdarzeń wynik nie był istotny statystycznie (RR 0,07; 0,00-1,32; 4862 urodzenia) [5]. Wynik dotyczy kwasu foliowego i nie przenosi się automatycznie na preparaty z samym 5-MTHF. Dla kwasu foliowego Unia Europejska dopuszcza oświadczenie zdrowotne o następującym brzmieniu:
Uzupełniające spożycie kwasu foliowego zwiększa poziom folianów u matki. Niski poziom folianów u matki jest czynnikiem ryzyka rozwoju wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu [6].
Korzystny efekt uzyskuje się po dziennym spożyciu uzupełniającym 400 µg kwasu foliowego przez co najmniej miesiąc przed i do trzech miesięcy po zapłodnieniu [6]. Zalecenie dotyczy też kobiet, które nie planują ciąży, ale mogą w nią zajść: CDC zaleca 400 µg dziennie wszystkim kobietom w wieku rozrodczym [3].
Suplement uzupełnia dietę, a nie ją zastępuje. PTGiP zaleca, by kobiety w wieku rozrodczym jadły produkty bogate w foliany, takie jak sałata, szpinak, kapusta, brokuły, zboża pełnoziarniste, jaja, orzechy i sery, oraz zwracały uwagę na ilość kwasu foliowego w żywności wzbogacanej [1]. Stanowisko wspomina też o przyszłych ojcach: zaleca im 0,4 mg aktywnych folianów przez co najmniej 12 tygodni przed koncepcją [1].
3. Kwas foliowy w I trymestrze: ile i w jakiej formie
W I trymestrze kobieta o niskim ryzyku przyjmuje 400-800 µg aktywnego folianu 5-MTHF albo dawki łączone, czyli kwas foliowy z aktywnym folianem; w grupach pośredniego i wysokiego ryzyka jest to 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone [1]. To okres, w którym kończy się zamykanie cewy nerwowej i trwają intensywne podziały komórek zarodka, więc zapas folianów zbudowany przed ciążą trzeba utrzymać [1]. Folian przyczynia się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży [7].
Jeśli suplementację zaczynasz dopiero po teście ciążowym, zacznij od razu i omów dawkę z lekarzem prowadzącym. Zakres 0,4-0,8 mg kwasu foliowego dziennie PTGiP uznaje za optymalny dla wszystkich kobiet w ciąży [1]. Czasy dojścia do docelowego stężenia opisane w sekcji 1 to wyniki badań z dużym rozrzutem, więc późnego startu nie traktuj jako rzeczy do nadrobienia wyższą dawką; dawkę w I trymestrze ustal z lekarzem. NHS wskazuje 400 µg dziennie do 12. tygodnia ciąży [4]. Preparaty na ten etap porównujemy w sekcji 7.
4. Kwas foliowy w II i III trymestrze i podczas karmienia: do kiedy brać
Do kiedy brać kwas foliowy w ciąży? Według PTGiP przez całą ciążę i w czasie karmienia piersią [1]. W II i III trymestrze zalecane jest 600-800 µg 5-MTHF albo dawek łączonych w grupie niskiego ryzyka oraz 800 µg w grupach pośredniego i wysokiego ryzyka; ta sama dawka obowiązuje w czasie karmienia [1]. Cel suplementacji zmienia się wraz z etapem: przed ciążą chodzi o wysycenie organizmu folianami, w ciąży o prawidłowe podziały komórek, metylację i obniżanie homocysteiny u matki i płodu, a podczas karmienia o prawidłową metylację i obniżenie homocysteiny u matki [1]. Folian przyczynia się do prawidłowego metabolizmu homocysteiny [7].
Źródła różnią się co do końca suplementacji: NHS zaleca 400 µg do 12. tygodnia ciąży, a PTGiP kontynuację do porodu i dalej w okresie połogu i karmienia piersią [4] [1]. Jeśli rozważasz zakończenie suplementacji po 12. tygodniu, zapytaj ginekologa prowadzącego ciążę. Porę dnia i sposób przyjmowania opisujemy w poradniku kiedy brać kwas foliowy.
5. Jaki kwas foliowy w ciąży: zwykły, aktywny 5-MTHF czy połączenie
Stanowisko PTGiP dopuszcza w suplementacji kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących preparaty z syntetycznym kwasem foliowym, z aktywnym folianem 5-MTHF oraz preparaty łączone, a wybór zależy od grupy ryzyka i etapu; przed ciążą tabela dawek wymienia kwas foliowy albo jego połączenie z 5-MTHF [1]. Kwas foliowy jest formą nieaktywną, którą organizm musi przekształcić do 5-MTHF, natomiast 5-MTHF jest gotowy do działania [1].
Badania wykazały porównywalny wpływ obu form na stężenie folianów w surowicy lub w erytrocytach, a PTGiP widzi w aktywnej formie pewną przewagę: 5-MTHF nie maskuje niedoboru witaminy B12, omija etapy przemiany, które u części kobiet przebiegają wolniej (przy wariantach genu MTHFR lub przy niektórych lekach), i ogranicza nagromadzenie niezmetabolizowanego kwasu foliowego [1]. Minusem 5-MTHF jest wyższa cena, a minusem kwasu foliowego możliwość maskowania niedoboru witaminy B12 [1].
Warto jednak rozdzielić dwie sprawy. Stężenie folianów we krwi jest wskaźnikiem pośrednim: to, że obie formy podnoszą je podobnie, nie dowodzi jeszcze równoważnej skuteczności w zapobieganiu wadom cewy nerwowej. Takie zapobieganie wykazano w badaniach kwasu foliowego, na których opierają się przegląd Cochrane i zalecenia CDC, a oświadczenie zdrowotne UE o wadach cewy nerwowej dotyczy kwasu foliowego [5] [3] [6]. Dlatego nie traktuj kwasu foliowego i samego 5-MTHF jak wymiennych: przed ciążą trzymaj się kwasu foliowego albo jego połączenia z 5-MTHF, a decyzję o samym 5-MTHF podejmij z lekarzem.
Czy trzeba badać gen MTHFR? Według stanowiska PTGiP rutynowe oznaczanie polimorfizmów MTHFR u kobiet planujących ciążę i ciężarnych nie jest uzasadnione klinicznie, a nosicielstwo wariantu nie jest wskazaniem do profilaktyki przeciwzakrzepowej [1]. Gdy wynik takiego badania już masz, przeczytaj poradnik o metylofolianie i kwasie foliowym przy mutacji MTHFR.
6. Wyższe dawki kwasu foliowego w ciąży: kiedy decyduje lekarz
Dawki wyższe niż w pierwszym wierszu tabeli są przeznaczone dla kobiet z czynnikami ryzyka i dobiera je lekarz:
- Wada cewy nerwowej u matki, ojca lub ich dziecka: PTGiP podaje 5 mg kwasu foliowego dziennie w okresie przedkoncepcyjnym, a od I trymestru 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone [1]. CDC po ciąży z wadą cewy nerwowej zaleca 4000 µg dziennie od miesiąca przed ciążą przez pierwsze 3 miesiące, po konsultacji z lekarzem [3].
- Otyłość i niskie stężenie folianów: przy BMI powyżej 30 kg/m2 i stężeniu folianów poniżej 28 nmol/l stanowisko opisuje schemat 5 mg folianów z mio-inozytolem 1000 mg maksymalnie do 12. tygodnia ciąży [1]. O inozytolu w ciąży piszemy w poradniku mio-inozytol w ciąży.
- Cukrzyca przedciążowa, choroby jelit, niewydolność wątroby lub nerek, stan po operacji bariatrycznej: to grupa pośredniego ryzyka, czyli przed ciążą 400 µg kwasu foliowego z 400 µg 5-MTHF, a w ciąży 800 µg [1].
- Leki: PTGiP wymienia leki przeciwpadaczkowe, metforminę, metotreksat, cholestyraminę i sulfasalazynę jako przyczyny zaliczenia do grupy pośredniego ryzyka [1].
Dawki rzędu miligramów nie są suplementacją z etykiety i przekraczają limit 1000 µg opisany w sekcji 8, dlatego wymagają decyzji lekarza; po okresie przedkoncepcyjnym tabela PTGiP wraca także dla tych kobiet do 800 µg [1].
7. Jak wybrać preparat z kwasem foliowym dla kobiety w ciąży
Wybór zaczyna się od dawki z tabeli w sekcji 1, a potem od formy i od tego, czy potrzebujesz samego folianu, czy zestawu. Wśród kart sprawdzonych do tego poradnika żadna pozycja marek własnych Świata Supli nie dostarcza 400 µg folianu w porcji dziennej (kompleksy witamin mają po 200 µg kwasu foliowego), dlatego porównujemy preparaty innych producentów.
Jeśli przed ciążą lub w I trymestrze lekarz zgodził się na samą formę 5-MTHF w dawce 400 µg, sprawdź MEDVERITA Q-Folian Aktywny Kwas Foliowy 400 µg, 120 kapsułek: według karty 1 kapsułka dostarcza 400 µg aktywnego folianu 5-MTHF, a opakowanie wystarcza na 120 dni [8]. To nie jest preparat z pierwszego wiersza tabeli: przed ciążą tabela PTGiP podaje kwas foliowy albo jego połączenie z 5-MTHF, a sam 5-MTHF mieści się w tabeli dopiero od I trymestru, w zakresie 400-800 µg [1]. Jeśli lekarz zaleci schemat z kwasem foliowym, formę i dawkę dobierzecie razem; wśród kart sprawdzonych do tego poradnika nie wybraliśmy preparatu z samym kwasem foliowym 400 µg o jednoznacznie opisanym składzie.
Jeśli zależy ci na niskim koszcie dnia przy 400 µg folianu, możesz rozważyć Activlab FoliActiv 400 mcg, 60 tabletek: karta zaleca 1 tabletkę dziennie co najmniej miesiąc przed poczęciem i w I trymestrze, ale tabela składu podaje kwas foliowy, a lista składników L-metylofolian wapnia. Karta jest w tej sprawie niespójna, więc formę folianu potwierdź na etykiecie opakowania, zanim przypiszesz preparat do któregokolwiek schematu z tabeli [9].
Jeśli lekarz zalecił 800 µg 5-MTHF, wybierz Aliness Folian 800 µg Quatrefolic, 60 tabletek (1 wegańska tabletka dziennie) albo MEDVERITA Q-Folian 800 µg, 120 kapsułek, który przy 1 kapsułce dziennie wystarcza na 120 dni [10] [11]. Obie karty podają 800 µg folianu w postaci soli glukozaminowej 5-MTHF, co jest górną granicą zakresu 400-800 µg w I trymestrze i 600-800 µg w II i III trymestrze [1].
Jeśli wolisz jeden preparat na II i III trymestr oraz karmienie, sprawdź Aliness PrenaCare Complete dla Kobiet w Ciąży i Karmiących, 30 kapsułek + 30 kapsułek miękkich: oprócz 800 µg folianu zawiera cholinę w postaci dwuwinianu, witaminę B6 jako fosforan pirydoksalu i witaminę B12 jako metylokobalaminę, czyli formy wymienione w stanowisku PTGiP, a także DHA i witaminę D [12] [1]. Zestaw nie ma jodu ani żelaza, więc o jodzie przeczytasz w poradniku jod w ciąży, a o żelazie zdecyduje lekarz po badaniach.
Jeśli szukasz zestawu na początek ciąży z jodem, zobacz Formeds Prenacaps Multi 1, 60 kapsułek: 2 kapsułki dziennie dostarczają 800 µg folianu i 150 µg jodu, bez żelaza i DHA, a producent przeznacza ten zestaw dla kobiet do 12. tygodnia ciąży [13].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Forma folianu | Folian w porcji dziennej | Porcja dzienna | Koszt dnia | Kiedy wybrać |
|---|---|---|---|---|---|
| MEDVERITA Q-Folian Aktywny Kwas Foliowy 400 µg, 120 kapsułek | 5-MTHF (Quatrefolic) | 400 µg | 1 kapsułka | około 0,23 zł | gdy lekarz zgodził się na sam 5-MTHF (przed ciążą to opcja poza tabelą dawek PTGiP, w I trymestrze mieści się w zakresie 400-800 µg) |
| Activlab FoliActiv 400 mcg, 60 tabletek | karta niespójna: tabela składu podaje kwas foliowy, lista składników L-metylofolian wapnia | 400 µg | 1 tabletka | około 0,18 zł | gdy zależy ci na niskim koszcie dnia; najpierw potwierdź formę folianu na etykiecie i dopasuj do schematu z lekarzem |
| MEDVERITA Q-Folian 800 µg, 120 kapsułek | 5-MTHF (Quatrefolic) | 800 µg | 1 kapsułka | około 0,47 zł | gdy lekarz zalecił 800 µg |
| Aliness Folian 800 µg Quatrefolic, 60 tabletek | 5-MTHF (Quatrefolic) | 800 µg | 1 tabletka (wegańska) | około 0,55 zł | gdy lekarz zalecił 800 µg, a preferujesz tabletkę |
| Aliness PrenaCare Complete dla Kobiet w Ciąży i Karmiących, 30 + 30 | 5-MTHF (Quatrefolic) | 800 µg | 1 kapsułka twarda + 1 miękka | około 2,00 zł | jeden zestaw z choliną, B6, B12, DHA i witaminą D, bez jodu i żelaza |
| Formeds Prenacaps Multi 1, 60 kapsułek | 5-MTHF (Quatrefolic) | 800 µg | 2 kapsułki | około 2,40 zł | początek ciąży do 12. tygodnia, z jodem 150 µg, bez żelaza i DHA |
Porcje, formy i ceny w tabeli pochodzą z kart produktów [8] [9] [11] [10] [12] [13]. Różnice między kwasem foliowym a aktywnymi folianami i porównanie większej liczby produktów znajdziesz w rankingu kwasu foliowego.
8. Bezpieczeństwo: limit 1000 µg, witamina B12 i leki
Górny tolerowany poziom spożycia folianu z suplementów i żywności wzbogacanej wynosi według EFSA 1000 µg dziennie dla dorosłych, także dla kobiet w ciąży i karmiących; obejmuje łącznie kwas foliowy oraz sole 5-MTHF, a folianów naturalnie obecnych w jedzeniu do limitu się nie wlicza [2]. Stanowisko PTGiP przypomina limit 1 mg dla kwasu foliowego i zaznacza, że dla aktywnej formy go nie określono, natomiast opinia EFSA z listopada 2023 roku objęła sole 5-MTHF tym samym limitem 1000 µg [1] [2]. W jednym dniu sumuj więc wszystkie źródła. Osobny folian 800 µg i preparat prenatalny z kolejnymi 800 µg dają razem 1600 µg i przekraczają ten limit, dlatego takie połączenie omów z lekarzem lub farmaceutą.
Kwas foliowy może maskować niedobór witaminy B12 i opóźniać rozpoznanie niedokrwistości megaloblastycznej, co PTGiP podkreśla zwłaszcza u kobiet ograniczających produkty zwierzęce [1]. NHS zaznacza, że preparat może być nieodpowiedni przy niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 [4]. Cholinę, witaminę B6 i B12 stanowisko zaleca zapewnić dietą, a przy niedoborach dodatkowo suplementować: witaminę B12 jako metylokobalaminę, witaminę B6 jako fosforan pirydoksalu, a cholinę jako dwuwinian [1].
Kwas foliowy może wchodzić w interakcje między innymi z fenytoiną, fenobarbitalem, prymidonem, litem i sulfasalazyną [4]. Przy lekach przeciwpadaczkowych, metotreksacie, metforminie i innych stałych lekach dawkę folianów dobiera lekarz [1].
Preparaty z folianem dla kobiet planujących ciążę i w ciąży w sklepie Świat Supli
Folian 400 µg i 800 µg oraz zestawy z choliną, DHA lub jodem. Porcję sprawdź na etykiecie, a przy grupach ryzyka zapytaj lekarza. Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 28.10.2026.
9. Najczęstsze pytania o kwas foliowy dla kobiet w ciąży
9.1. Ile kwasu foliowego dziennie w ciąży?
Zdrowa kobieta przyjmuje w I trymestrze 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone, a w II i III trymestrze 600-800 µg [1]. Kobiety z grup pośredniego i wysokiego ryzyka przyjmują od I trymestru 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone, a wyższe dawki ustala lekarz [1]. Z suplementów i żywności wzbogacanej nie przekraczaj łącznie 1000 µg [2].
9.2. Do kiedy brać kwas foliowy w ciąży?
Według PTGiP przez całą ciążę i w czasie karmienia piersią, a według NHS do 12. tygodnia ciąży [1] [4]. Decyzję o zakończeniu omów z ginekologiem prowadzącym ciążę.
9.3. Czy 400 µg kwasu foliowego wystarczy w ciąży?
400 µg to dolna granica zakresu w I trymestrze dla zdrowych kobiet i jest niższa niż 600-800 µg zalecane w II i III trymestrze [1]. Kobiety z grup pośredniego i wysokiego ryzyka potrzebują od I trymestru 800 µg, więc dawkę dobierz z lekarzem [1].
9.4. Czy w ciąży lepszy jest kwas foliowy, czy metylofolian?
PTGiP dopuszcza obie formy, ale nie są one wymienne w każdym sensie. Badania pokazują porównywalny wpływ na stężenie folianów we krwi, natomiast zapobieganie wadom cewy nerwowej wykazano w badaniach kwasu foliowego [1] [5]. PTGiP widzi w 5-MTHF pewną przewagę, między innymi brak maskowania niedoboru witaminy B12, ale przed ciążą w tabeli dawek są kwas foliowy albo jego połączenie z 5-MTHF [1]. 5-MTHF jest droższy; sam 5-MTHF przed ciążą omów z lekarzem, a formę dobierz do grupy ryzyka.
9.5. Zaczęłam przyjmować kwas foliowy dopiero po teście ciążowym. Co dalej?
Zacznij od razu, bo w I trymestrze nadal zalecane jest 400-800 µg, i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu, który dobierze dawkę [1]. W badaniach cytowanych przez PTGiP docelowe stężenie folianów w krwinkach czerwonych osiągano po kilku tygodniach (średnio 4,2 ± 3,5 tygodnia przy 0,8 mg i 8-12 tygodni przy 0,4 mg kwasu foliowego), ale rozrzut między kobietami jest duży, więc nie ma gwarancji, kiedy to nastąpi u ciebie [1].
9.6. Czy kwas foliowy z multiwitaminą dla kobiet w ciąży liczy się razem?
Tak, foliany z wszystkich suplementów i żywności wzbogacanej sumuje się do limitu 1000 µg dziennie [2]. Przed połączeniem dwóch preparatów sprawdź na etykietach ilość folianu w każdym z nich.
10. Podsumowanie
- Przed ciążą zdrowa kobieta przyjmuje 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego z 400 µg 5-MTHF, co najmniej 12 tygodni przed poczęciem [1].
- W I trymestrze zalecane jest 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone, w II i III trymestrze oraz w czasie karmienia 600-800 µg [1].
- PTGiP dopuszcza kwas foliowy, 5-MTHF i preparaty łączone, ale zapobieganie wadom cewy nerwowej wykazano w badaniach kwasu foliowego; przed ciążą wybieraj kwas foliowy albo połączenie z 5-MTHF, a sam 5-MTHF omów z lekarzem. W grupach pośredniego i wysokiego ryzyka dawkę dobiera lekarz [1] [5].
- Foliany z suplementów i żywności wzbogacanej sumuj do 1000 µg dziennie, także przy 5-MTHF [2].
11. Źródła
- Seremak-Mrozikiewicz A., Bomba-Opoń D., Drews K., Kaczmarek P., Wielgoś M., Sieroszewski P., 2024, Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny oraz witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 9(2), stanowisko Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników; z pliku PDF stanowiska wzięto: tabela 2: dawki folianów według grupy ryzyka wad płodu i etapu: grupa niskiego ryzyka przed ciążą 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego z 400 µg 5-MTHF, w I trymestrze 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone, w II i III trymestrze oraz w czasie karmienia 600-800 µg; grupa pośredniego ryzyka przed ciążą 400 µg kwasu foliowego z 400 µg 5-MTHF, potem 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone; grupa wysokiego ryzyka, czyli wady cewy nerwowej u matki, ojca lub ich potomstwa, przed ciążą 5 mg kwasu foliowego, potem 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone; tabela 3: suplementacja co najmniej 12 tygodni przed koncepcją, kontynuacja przez całą ciążę i w okresie karmienia, 0,4 mg aktywnych folianów dla przyszłych ojców przez co najmniej 12 tygodni przed koncepcją, cholina, witamina B6 i B12 w formach dwuwinian choliny, fosforan pirydoksalu i metylokobalamina; tabela 1: 5-MTHF droższy od kwasu foliowego, kwas foliowy może maskować niedobór witaminy B12; rutynowe oznaczanie polimorfizmów MTHFR u planujących ciążę i ciężarnych nie jest uzasadnione klinicznie; schemat 5 mg folianów z mio-inozytolem 1000 mg do 12. tygodnia przy BMI powyżej 30 kg/m2 i stężeniu folianów poniżej 28 nmol/l; stężenie folianów w krwinkach czerwonych powyżej 900 nmol/l wiązało się z mniejszym ryzykiem wad wrodzonych, przy kwasie foliowym 0,4 mg dziennie po 8 do 12 tygodniach, a przy 0,8 mg średnio po 4,2 ± 3,5 tygodnia): Stanowisko Ekspertów PTGiP w zakresie suplementacji folianów
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for folate, EFSA Journal 21(11):e08353 (górny tolerowany poziom spożycia 1000 µg dziennie dla dorosłych, w tym kobiet w ciąży i karmiących, dla folianu z suplementów i żywności wzbogacanej, czyli kwasu foliowego oraz soli 5-MTHF: glukozaminowej i wapniowej; nie dotyczy folianów naturalnie obecnych w żywności; streszczenie opinii): Tolerable upper intake level for folate
- Centers for Disease Control and Prevention, Folic Acid: About Folic Acid, strona przeglądowa zweryfikowana 18.09.2026 (wszystkie kobiety, które mogą zajść w ciążę, powinny przyjmować 400 mcg kwasu foliowego dziennie, co najmniej miesiąc przed poczęciem i w ciąży; wady cewy nerwowej często powstają, zanim kobieta wie o ciąży; po ciąży z wadą cewy nerwowej zalecane jest 4000 mcg dziennie po konsultacji z lekarzem, od miesiąca przed ciążą przez pierwsze 3 miesiące; odczyt 29.10.2026): About Folic Acid (CDC)
- NHS, Folic acid, przegląd strony 5.05.2026 (kobietom planującym ciążę zaleca się 400 µg kwasu foliowego dziennie, najlepiej od 3 miesięcy przed ciążą do 12. tygodnia ciąży; preparat może być nieodpowiedni przy niedokrwistości z niedoboru witaminy B12; możliwe interakcje m.in. z fenytoiną, fenobarbitalem, prymidonem, litem i sulfasalazyną; odczyt 27.10.2026): Folic acid (NHS)
- De-Regil L.M., Peña-Rosas J.P., Fernández-Gaxiola A.C., Rayco-Solon P., 2015, Effects and safety of periconceptional oral folate supplementation for preventing birth defects, Cochrane Database of Systematic Reviews 12:CD007950 (5 badań z randomizacją, 7391 kobiet, w tym 2033 z wcześniejszą ciążą z wadą cewy nerwowej i 5358 bez takiego wywiadu; codzienny kwas foliowy w dawce 400 µg lub wyższej, sam albo z innymi witaminami i minerałami; wady cewy nerwowej: RR 0,31, 95% przedział ufności 0,17-0,58, 6708 urodzeń, dowody wysokiej jakości; nawrót po wcześniejszej ciąży z wadą: RR 0,34, 0,18-0,64, 4 badania, 1846 urodzeń; pierwsze wystąpienie: 1 badanie, RR 0,07, 0,00-1,32, 4862 urodzenia, wynik nieistotny statystycznie; streszczenie przeglądu): Periconceptional folate supplementation for preventing birth defects
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1135/2014 (oświadczenie zdrowotne o kwasie foliowym i ryzyku wad cewy nerwowej: Uzupełniające spożycie kwasu foliowego zwiększa poziom folianów u matki. Niski poziom folianów u matki jest czynnikiem ryzyka rozwoju wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu; korzystny efekt uzyskuje się po dziennym spożyciu uzupełniającym 400 µg kwasu foliowego przez co najmniej miesiąc przed i do trzech miesięcy po zapłodnieniu): Rozporządzenie (UE) nr 1135/2014
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (oświadczenia dla folianu: przyczynia się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży, do prawidłowej produkcji krwi, do prawidłowego metabolizmu homocysteiny i ma udział w procesie podziału komórek; warunek: produkt jest co najmniej źródłem folianu; odczyt 27.10.2026): Rozporządzenie (UE) nr 432/2012
- Karta produktu MEDVERITA Q-Folian Aktywny Kwas Foliowy 400 µg, 120 kapsułek, w sklepie Świat Supli (1 kapsułka dziennie w trakcie posiłku: 720 µg folianu Quatrefolic, soli glukozaminowej 5-MTHF, w tym 400 µg aktywnego folianu; otoczka z żelatyny; cena 27,89 zł; odczyt 28.10.2026): swiatsupli.pl, p9723
- Karta produktu Activlab FoliActiv 400 mcg, 60 tabletek, w sklepie Świat Supli (1 tabletka dziennie, co najmniej miesiąc przed poczęciem i w pierwszym trymestrze ciąży; 400 µg folianu w porcji; tabela składu podaje kwas foliowy, a lista składników L-metylofolian wapnia; cena 10,99 zł; odczyt 28.10.2026): swiatsupli.pl, p10861
- Karta produktu Aliness Folian 800 µg Quatrefolic, 60 tabletek, w sklepie Świat Supli (1 tabletka dziennie w trakcie posiłku: 1441 µg soli glukozaminowej 5-MTHF, w tym 800 µg folianu; tabletka wegańska; producent zaleca stosowanie w ciąży po konsultacji z lekarzem; cena 32,90 zł; odczyt 28.10.2026): swiatsupli.pl, p8319
- Karta produktu MEDVERITA Q-Folian 800 µg, 120 kapsułek, w sklepie Świat Supli (1 kapsułka dziennie w trakcie posiłku: 1455 µg folianu Quatrefolic, w tym 800 µg aktywnego folianu; otoczka z hydroksypropylometylocelulozy; cena 55,89 zł; odczyt 28.10.2026): swiatsupli.pl, p9721
- Karta produktu Aliness PrenaCare Complete dla Kobiet w Ciąży i Karmiących, 30 kapsułek + 30 kapsułek miękkich, w sklepie Świat Supli (dzienna porcja: 1 kapsułka twarda i 1 miękka; 800 µg folianu Quatrefolic, 300 mg choliny Vitacholine w postaci dwuwinianu, witamina B6 jako fosforan pirydoksalu 2,8 mg, witamina B12 jako metylokobalamina 5 µg, magnez 60 mg, selen 55 µg, 300 mg DHA z oleju z alg i 50 µg witaminy D; bez jodu i żelaza; producent zaleca konsultację z lekarzem prowadzącym ciążę; cena 59,90 zł; odczyt 28.10.2026): swiatsupli.pl, p8635
- Karta produktu Formeds Prenacaps Multi 1, 60 kapsułek, w sklepie Świat Supli (2 kapsułki raz dziennie w trakcie posiłku; produkt dla kobiet do 12. tygodnia ciąży: 800 µg folianu Quatrefolic, 150 µg jodu, 50 µg witaminy D, witamina B6 jako fosforan pirydoksalu, witamina B12 jako metylokobalamina, 94 mg magnezu, 10 mg cynku; bez żelaza i DHA; cena 71,99 zł; odczyt 28.10.2026): swiatsupli.pl, p7878
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
