Sam częsty wariant MTHFR (C677T lub A1298C) nie przesądza o przewadze metylofolianu (5-MTHF) nad kwasem foliowym: według CDC osoby z takim wariantem przetwarzają wszystkie formy folianów, a 400 µg kwasu foliowego dziennie podnosi stężenie folianów we krwi niezależnie od genotypu [1]. Metylofolian (5-MTHF) to główna krążąca forma folianu, bezpośrednio wykorzystywana w remetylacji homocysteiny (jej dalsze wykorzystanie zależy m.in. od witaminy B12), a kwas foliowy to forma syntetyczna, którą organizm musi przekształcić. Rzadki wariant patogenny lub rozpoznany niedobór MTHFR wymaga postępowania ustalonego przez lekarza. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) w stanowisku z 2024 r. dopuszcza kwas foliowy, 5-MTHF albo ich połączenie, a przy znanej obniżonej aktywności MTHFR proponuje przed ciążą 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF [2]. Zapobieganie wadom cewy nerwowej wykazano jednak tylko dla kwasu foliowego. Dlatego kobieta, która może zajść w ciążę, powinna codziennie przyjmować 400 µg kwasu foliowego [1], a 5-MTHF albo schemat łączony dobiera się według PTGiP i zalecenia lekarza [2]. Według PTGiP suplementację zaczyna się co najmniej 12 tygodni przed poczęciem, a rutynowe badanie genu MTHFR nie jest do tego potrzebne [2].
Preparaty z kwasem foliowym i z 5-MTHF znajdziesz w kategorii witamina B w sklepie Świat Supli.
Spis treści
Polecamy do porównania metylofolianu i kwasu foliowego
Preparaty z folianem ze sklepu; ceny regularne według sklepu, 9.11.2026, dawki z kart z 7.11.2026. Kolejność nie jest rankingiem.
1. Czym różni się kwas foliowy od metylofolianu?
Foliany to grupa związków nazywanych witaminą B9. W jedzeniu występują foliany naturalne, a kwas foliowy, czyli kwas pteroilomonoglutaminowy, to forma syntetyczna dodawana do suplementów, leków i żywności wzbogacanej [2]. Organizm przekształca go w 5-metylotetrahydrofolian (5-MTHF): enzym DHFR (reduktaza dihydrofolianowa) zamienia kwas foliowy w dihydrofolian i tetrahydrofolian (THF), z niego powstaje 5,10-metylenotetrahydrofolian, a enzym MTHFR, czyli reduktaza metylenotetrahydrofolianowa, zamienia go w 5-MTHF [2]. Metylofolian to właśnie 5-MTHF w gotowej postaci; w suplementach występuje jako sól wapniowa (L-metylofolian wapnia) albo sól glukozaminowa, sprzedawana pod nazwą Quatrefolic [3]. 5-MTHF oddaje grupę metylową homocysteinie, która przechodzi w metioninę, a do tej reakcji potrzebna jest witamina B12 [2].
Z folianów z diety wchłania się nie więcej niż połowa, a gotowanie i przechowywanie zabierają 50-80% ich zawartości. Dobrymi źródłami są ciemnozielone warzywa liściaste jedzone na surowo, nasiona roślin strączkowych, jaja i sery dojrzewające; osoby w wieku 19–64 lata w Polsce spożywają średnio 263 µg folianów dziennie przy zalecanych 400 µg równoważnika folianów [4].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Cecha | Kwas foliowy | Metylofolian (5-MTHF) |
|---|---|---|
| Postać | Syntetyczna, wymaga przemian z udziałem enzymów DHFR i MTHFR [2] | Forma aktywna, gotowa do użycia [2] |
| Wady cewy nerwowej | Badania z losowaniem: ryzyko względne RR 0,31 w przeglądzie Cochrane [5] | Badania porównują wskaźniki stanu folianów, nie liczbę wad [6] |
| Oświadczenie UE o wadach cewy nerwowej | Tak, przy co najmniej 400 µg w porcji dziennej [7] | Nie, rozporządzenie dotyczy kwasu foliowego [7] |
| Niezmetabolizowany kwas foliowy we krwi | Pojawia się regularnie po dawce [8] | Pojawia się rzadko [8] |
| Górny poziom EFSA dla dorosłych | 1000 µg łącznie z suplementów i żywności wzbogacanej przy suplementacji na własną rękę [9] | Wliczany do tego samego limitu [9] |
2. Mutacja MTHFR: co oznaczają warianty C677T i A1298C?
Mutacja MTHFR to zwykle częsty wariant genu, czyli polimorfizm, a nie rzadka choroba. Największe znaczenie ma wariant 677C>T: genotyp CC oznacza brak wariantu T w tej pozycji genu, CT jedną kopię, a TT dwie kopie; według PTGiP warianty MTHFR obniżają aktywność enzymu [2]. Dla samego wariantu 1298A>C brakuje natomiast wystarczających dowodów, że istotnie zmienia przetwarzanie folianów [1]. W USA więcej osób ma jedną albo dwie kopie wariantu C677T niż nie ma żadnej [1].
W metaanalizie naukowców z CDC (z 40 badań, w 6 z oznaczeniem mikrobiologicznym; zdrowe kobiety w wieku 12-49 lat) stężenie folianów przy genotypie TT było niższe niż przy CC o 13% w surowicy i o 16% w krwinkach czerwonych [10]. W metaanalizie 10 badań z kwasem foliowym osoby z TT miały przed suplementacją homocysteinę wyższą o 2,7 µmol/l; po co najmniej 4 tygodniach kwasu foliowego w ilości 400-1670 µg równoważnika folianów dziennie różnice homocysteiny między genotypami przestały być istotne, choć folian w surowicy rósł przy TT mniej [11]. Czym jest homocysteina, wyjaśniamy w tekście homocysteina: co to za badanie i jaka jest norma.
3. Czy przy mutacji MTHFR można brać zwykły kwas foliowy?
Tak. CDC pisze wprost, że częste warianty, takie jak C677T, nie są powodem, by unikać kwasu foliowego, a osoba, która może zajść w ciążę, powinna przyjmować 400 µg kwasu foliowego dziennie także z wariantem MTHFR. Przy tej samej ilości kwasu foliowego osoby z genotypem TT mają średnio tylko nieco niższe stężenie folianów, a ilość przyjmowanego kwasu foliowego ma większe znaczenie niż genotyp [1].
W badaniu z losowaniem w północnych Chinach kobiety w wieku rozrodczym przez 6 miesięcy przyjmowały 100, 400 albo 4000 µg kwasu foliowego dziennie lub 4000 µg raz w tygodniu; genotyp oznaczono u 932 z nich. Przy TT foliany były niższe niż przy CC przy każdej dawce, ale genotyp nie zmieniał istotnie reakcji na dawkę, a 100 µg dziennie nie obniżyło wysokiej homocysteiny u osób z TT [12].
Kwas foliowy pozostaje punktem odniesienia, bo na nim zrobiono badania kliniczne nad wadami cewy nerwowej. W przeglądzie Cochrane (5 badań z losowaniem, 7391 kobiet) codzienny kwas foliowy, sam lub z innymi witaminami, przyjmowany przed ciążą i na jej początku wiązał się z mniejszym ryzykiem tych wad: ryzyko względne RR 0,31, 95-procentowy przedział ufności 0,17-0,58 [5]. CDC podkreśla, że to jedyna forma folianów, dla której wykazano pomoc w zapobieganiu wadom cewy nerwowej [1]. Dlatego unijne oświadczenie o tych wadach dotyczy wyłącznie suplementów z co najmniej 400 µg kwasu foliowego w porcji dziennej, przyjmowanych co najmniej miesiąc przed poczęciem i do 3 miesięcy po nim: suplementacja kwasem foliowym zwiększa poziom folianów u matki, a niski poziom folianów u matki jest czynnikiem ryzyka rozwoju wad cewy nerwowej u płodu [7].
PTGiP przypisuje formie 5-MTHF pewną przewagę, m.in. ominięcie przemian zależnych od MTHFR, a osoby z obniżoną aktywnością tego enzymu umieszcza w grupie pośredniego ryzyka. Jednocześnie dopuszcza u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących zarówno kwas foliowy, jak i 5-MTHF oraz preparaty łączone [2]. Teza, że osoby z wariantem MTHFR nie powinny przyjmować kwasu foliowego, nie wynika z żadnego z tych stanowisk.
4. Czy metylofolian działa lepiej niż kwas foliowy? Co pokazują badania
W badaniu z losowaniem i podwójnie ślepą próbą 144 zdrowe kobiety w wieku 19-33 lat przez 24 tygodnie przyjmowały 400 µg kwasu foliowego, 416 µg 5-MTHF, 208 µg 5-MTHF albo placebo. Folian w krwinkach czerwonych rósł istotnie bardziej po 416 µg 5-MTHF niż po 400 µg kwasu foliowego [6], a spadek homocysteiny nie różnił się istotnie między grupami z folianem [13]. W badaniu krzyżowym 24 kobiety, 16 z genotypem TT i 8 z CC, przyjęły jednorazowo obie formy: po 5-MTHF stężenie folianów w osoczu było większe w obu genotypach [8].
Badania te mierzyły wskaźniki stanu folianów, nie liczbę wad cewy nerwowej. PTGiP podsumowuje je ostrożnie: 5-MTHF podnosi stężenie folianów przynajmniej tak samo skutecznie jak kwas foliowy [2]. Metylofolian jest więc dobrą opcją, ale nie koniecznością przy wariancie MTHFR.
5. Niezmetabolizowany kwas foliowy (UMFA) i maskowanie niedoboru B12: czy jest się czego bać?
Niezmetabolizowany kwas foliowy, w skrócie UMFA, to kwas foliowy krążący we krwi przed przemianą w formę aktywną. Po dawce kwasu foliowego pojawia się regularnie, po 5-MTHF rzadko [8]. Czy obecność niezmetabolizowanego kwasu foliowego we krwi szkodzi, nie rozstrzygają cytowane źródła. EFSA uznała dowody za niewystarczające, by stwierdzić związek przyczynowy spożycia folianów z pogorszeniem funkcji poznawczych oraz z rakiem jelita grubego i prostaty [9], a według CDC kwas foliowy w zalecanych ilościach nie przyniósł wykazanych szkód [1].
Lepiej udokumentowane jest inne ryzyko: duże ilości kwasu foliowego mogą maskować niedobór witaminy B12, który niewykryty prowadzi do nieodwracalnych zmian neurologicznych [4]. To ryzyko EFSA przyjęła za podstawę górnego poziomu spożycia folianów [9]. PTGiP ocenia, że przy 5-MTHF maskowanie jest mało prawdopodobne, i przypomina, że B12 występuje naturalnie tylko w produktach odzwierzęcych [2]. Jeśli jesz ich mało, zadbaj o źródło B12 niezależnie od formy folianu; formy tej witaminy porównujemy w tekście metylokobalamina czy cyjanokobalamina.
6. Metylofolian a kwas foliowy: która forma w której sytuacji?
Zarówno kwas foliowy, jak i 5-MTHF są dopuszczone w stanowisku PTGiP, a o formie decydują etap (starania, ciąża, karmienie), grupa ryzyka i zalecenie lekarza, a nie sam wynik badania genu [1][2]. Wariant MTHFR nigdzie w cytowanych stanowiskach nie jest powodem, by zrezygnować z kwasu foliowego [1][2]. Poniższa tabela zbiera, co w każdej sytuacji mówią stanowiska; to opis, a nie indywidualne zalecenie.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Sytuacja | Co dopuszczają stanowiska | Co dalej |
|---|---|---|
| Planujesz ciążę, bez wariantu MTHFR i bez czynników ryzyka (grupa niskiego ryzyka według PTGiP) | 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF dziennie, co najmniej 12 tygodni przed poczęciem [2]. Unijne oświadczenie o wadach cewy nerwowej dotyczy kwasu foliowego w porcji co najmniej 400 µg [7] | obie formy są dopuszczone; formę uzgodnij z ginekologiem |
| Masz wynik z wariantem MTHFR (na przykład C677T) i planujesz ciążę | CDC: 400 µg kwasu foliowego działa także przy wariancie [1]. PTGiP przy obniżonej aktywności MTHFR proponuje 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF [2] | wariant sam w sobie nie przesądza o przewadze metylofolianu; pokaż wynik lekarzowi |
| Jesteś w ciąży | I trymestr: 400–800 µg 5-MTHF albo dawki łączone w grupie niskiego ryzyka, 800 µg w grupie pośredniego; II i III trymestr: 600–800 µg w grupie niskiego ryzyka, 800 µg w grupie pośredniego [2] | dawkę i formę ustala lekarz prowadzący |
| Karmisz piersią | 600–800 µg 5-MTHF albo dawki łączone w grupie niskiego ryzyka, 800 µg w grupie pośredniego [2] | dawkę i formę ustala lekarz prowadzący |
| Ty, partner lub wasze dziecko miało wadę cewy nerwowej (grupa wysokiego ryzyka) | przed ciążą 5 mg kwasu foliowego wyłącznie z zalecenia lekarza [2]; według NHS dawkę 5 mg przepisuje lekarz [14] | schematu nie zmieniaj samodzielnie |
| Masz celiakię, chorobę zapalną jelit, cukrzycę, otyłość albo przyjmujesz leki przeciwpadaczkowe, metforminę, metotreksat lub sulfasalazynę | PTGiP zalicza te sytuacje do grupy pośredniego ryzyka: przed ciążą 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF [2] | zapytaj lekarza lub farmaceutę, bo część leków może nie współgrać z kwasem foliowym [15] |
| Nie planujesz ciąży, a twoja dieta jest uboga w warzywa liściaste i nasiona roślin strączkowych | norma dla dorosłych to 400 µg równoważnika folianów dziennie, a osoby w wieku 19–64 lata w Polsce spożywają średnio 263 µg [4]; stanowiska z tej tabeli dotyczą okresu przed ciążą, ciąży i karmienia, więc w tej grupie nie podają zalecanej formy | porównaj ilość folianu w porcji i cenę (sekcja o wyborze preparatu) |
Kwas foliowy ma jedną przewagę dowodową: tylko dla niego wykazano zmniejszenie ryzyka wad cewy nerwowej w badaniach z losowaniem [5], a unijne oświadczenie o wadach cewy nerwowej obejmuje wyłącznie suplementy z kwasem foliowym [7]. 5-MTHF ma inną przewagę: omija przemiany zależne od MTHFR i rzadziej niż kwas foliowy daje we krwi niezmetabolizowany kwas foliowy, ale badania mierzyły stężenia folianów, a nie liczbę wad [6][8]. Pełne porównanie preparatów z kwasem foliowym według kryteriów znajdziesz w rankingu preparatów z kwasem foliowym.
7. Ile folianu przed ciążą, w ciąży i podczas karmienia?
PTGiP zaleca kwas foliowy albo suplementację łączoną co najmniej 12 tygodni przed poczęciem, a następnie foliany przez całą ciążę i karmienie piersią; przyszłym ojcom zaleca 0,4 mg aktywnych folianów przez co najmniej 12 tygodni przed poczęciem [2]. Dawki zależą od grupy ryzyka wad płodu:
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Grupa ryzyka wad płodu | Przed ciążą | I trymestr | II i III trymestr oraz karmienie |
|---|---|---|---|
| Niskie: zdrowe kobiety bez wad płodu w wywiadzie własnym i rodzinnym | 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego + 400 µg 5-MTHF | 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone | 600-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone |
| Pośrednie: m.in. cukrzyca przedciążowa, celiakia i choroby zapalne jelit, otyłość, część leków (np. przeciwpadaczkowe), palenie, obniżona aktywność MTHFR | 400 µg kwasu foliowego + 400 µg 5-MTHF | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone |
| Wysokie: wada cewy nerwowej u matki, ojca lub ich dziecka | 5 mg kwasu foliowego, wyłącznie z zalecenia lekarza | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone | 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone |
Źródło: tabela 2 stanowiska PTGiP z 2024 r. [2]. Dawki łączone oznaczają kwas foliowy razem z 5-MTHF. Dawka 5 mg przekracza górny poziom EFSA i stosuje się ją tylko ze wskazania lekarza [16] [14].
WHO zaleca wszystkim kobietom 400 µg kwasu foliowego dziennie od rozpoczęcia starań do 12. tygodnia ciąży, a kobietom po ciąży z wadą cewy nerwowej proponuje 5 mg [16]; według NHS przy czynnikach ryzyka, np. cukrzycy albo wadzie cewy nerwowej w wywiadzie, dawkę 5 mg przepisuje lekarz [14]. O porze przyjmowania piszemy w tekście kiedy brać kwas foliowy, a o innych składnikach w tekście jakie suplementy może stosować kobieta w ciąży.
Górny poziom spożycia EFSA dla dorosłych, także w ciąży i w czasie karmienia, to 1000 µg dziennie łącznie z kwasu foliowego i soli 5-MTHF w suplementach i żywności wzbogacanej, bez folianów naturalnie obecnych w jedzeniu [9]. Limit dotyczy suplementacji na własną rękę; dawkę 5 mg w grupie wysokiego ryzyka lekarz zaleca świadomie ponad nim i takiego schematu nie zmniejszaj samodzielnie [2] [14]. PTGiP pisze, że dla 5-MTHF nie wyznaczono górnego poziomu, ale opinia EFSA z 2023 r. obejmuje tym limitem obie formy [2] [9]. Jeśli przyjmujesz preparat z folianem i multiwitaminę ciążową, zsumuj ich porcje. Dla dzieci limity są niższe, od 200 µg w wieku 1-3 lat do 800 µg w wieku 15-17 lat, dlatego dzieciom i nastolatkom foliany podaje się tylko po konsultacji z lekarzem [9].
8. Czy warto badać gen MTHFR? Homocysteina i ryzyko zakrzepicy
Według PTGiP rutynowe oznaczanie polimorfizmów MTHFR u kobiet planujących ciążę i ciężarnych nie jest uzasadnione klinicznie, a nosicielstwo wariantów nie jest wskazaniem do profilaktyki przeciwzakrzepowej [2]. Amerykańskie Kolegium Genetyki Medycznej i Genomiki (ACMG) przypomina, że badanie zlecano, zakładając związek wariantu z zakrzepicą, chorobą wieńcową i nawracającymi poronieniami. Metaanalizy obaliły związek podwyższonej homocysteiny z chorobą wieńcową oraz polimorfizmu MTHFR z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, dlatego badanie ma minimalną użyteczność kliniczną [17]. W przeglądzie Cochrane (15 badań z losowaniem, 71 422 uczestników) witaminy B6, B9 lub B12 obniżające homocysteinę nie wykazały w porównaniu z placebo różnicy w ryzyku zawału (RR 1,02, przedział ufności 0,95-1,10) ani zgonu z dowolnej przyczyny, a ryzyko udaru było nieco mniejsze: 4,3% wobec 5,1% [18].
Jeśli wynik testu już masz, pokaż go lekarzowi prowadzącemu: PTGiP przy obniżonej aktywności MTHFR proponuje dawki z grupy pośredniego ryzyka, a parom z niepłodnością i potwierdzonym nosicielstwem wariantów wskazuje 5-MTHF [2]. Cytowane stanowiska (PTGiP, CDC, ACMG) nie wskazują badania MTHFR ani zmiany formy folianu jako postępowania przy depresji czy migrenie; takie dolegliwości wymagają diagnostyki u lekarza [2] [1] [17].
9. Jak wybrać preparat z folianem?
- Jeśli planujesz ciążę w grupie niskiego ryzyka i chcesz zwykły kwas foliowy, wybierz preparat z 400 µg kwasu foliowego w porcji w kategorii witamina B.
- Jeśli w ciąży lekarz zaleca 800 µg 5-MTHF, wybierz Aliness Folian 800 µg Quatrefolic.
- Jeśli karmisz piersią i lekarz zaleca 600 µg 5-MTHF, wybierz Aliness Methylo Folian 5-MTHF 600 µg.
- Jeśli szukasz 5-MTHF 600 µg w niskiej cenie dnia, wybierz Pharmovit Folian 5-MTHF Methyl.
- Jeśli potrzebujesz 800 µg 5-MTHF w kapsułce roślinnej, wybierz Medverita Q-Folian 800 µg.
- Jeśli lekarz zaleca kompleks witamin B, wybierz Świat Supli B-complex (200 µg kwasu foliowego, 0,20 zł dziennie) albo Promaker B-Complex (200 µg kwasu foliowego, 0,37 zł dziennie); żaden z nich nie zastępuje 400 µg przed ciążą.
Najpierw ustal etap: starania, ciąża, karmienie albo zwykłe uzupełnienie diety, a potem porównaj formę i dawkę w porcji dziennej z tabelą PTGiP. Według unijnego wykazu oświadczeń foliany przyczyniają się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży i do prawidłowego metabolizmu homocysteiny, jeśli produkt jest co najmniej źródłem folianu [19]. Badania opisane wyżej dotyczyły form folianu, a nie produktów poniżej.
W okresie starań w grupie niskiego ryzyka, po wykluczeniu czynników wymienionych w tabeli w sekcji 7, PTGiP dopuszcza przed ciążą 400 µg kwasu foliowego (preparat z taką ilością spełnia warunek unijnego oświadczenia o wadach cewy nerwowej) albo schemat łączony; przy znanym wariancie MTHFR PTGiP proponuje 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF, a przy czynnikach z grupy pośredniego i wysokiego ryzyka schemat ustala lekarz [7] [2]. W ciąży, po rozmowie z lekarzem prowadzącym, dobrze pasuje Aliness Folian 800 µg Quatrefolic, bo 800 µg 5-MTHF to dawka z tabeli PTGiP dla ciąży. W czasie karmienia odpowiednikiem jest Aliness Methylo Folian z 600 µg 5-MTHF, czyli dolną wartością zakresu PTGiP dla laktacji; jego karta nie przewiduje stosowania w ciąży [20] [21] [2]. Jeśli jesteś mężczyzną albo kobietą, która nie może zajść w ciążę, a twoja dieta zawiera mało warzyw liściastych i strączków, najpierw oceń z lekarzem lub dietetykiem całą dietę i możliwą przyczynę niewystarczającego spożycia, a preparat dobieraj do rzeczywistego zapotrzebowania; kompleks witamin B nie jest automatycznym rozwiązaniem. Przykładem preparatu z 200 µg kwasu foliowego w kapsułce jest kompleks witamin B marki własnej Promaker [22]. Świat Supli B-complex ma tę samą ilość kwasu foliowego (200 µg) co Promaker B-Complex, przy koszcie dnia 0,20 zł [23]. Normę dla dorosłych, 400 µg dziennie, podaje się w równoważnikach folianów: 1 µg równoważnika to 0,6 µg kwasu foliowego przyjętego z posiłkiem, więc kapsułka zażyta do posiłku daje ok. 333 µg równoważnika [4]. Kobietom, które mogą zajść w ciążę, także gdy jej nie planują, CDC zaleca 400 µg kwasu foliowego dziennie; kapsułka z 200 µg tego zalecenia nie spełnia [1]. Więcej o kompleksach piszemy w tekście witaminy z grupy B: kto powinien je suplementować, a produkty porównujemy w zestawieniu witamina B complex: ranking według składu, dawek i ceny.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią dobierają preparat razem z lekarzem prowadzącym.
Tabela zestawia preparaty z folianem ze sklepu: cztery z 5-MTHF i dwa kompleksy witamin B marek własnych z kwasem foliowym. Kolejność nie jest rankingiem, bo wybór zależy od sytuacji z sekcji 6. Koszt dnia liczymy z ceny regularnej i jednej porcji dziennie z karty; koszt 100 µg folianu pozwala porównać preparaty o różnej dawce. Ilości folianu w porcji pochodzą z kart i nie są przeliczone na równoważnik folianów, więc nie porównuj ich bezpośrednio między formami.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Preparat (SKU) | Forma folianu | Folian w porcji | Opakowanie i kapsułka | Cena regularna | Koszt dnia; koszt 100 µg folianu |
|---|---|---|---|---|---|
| Aliness Folian 800 µg Quatrefolic, 60 tabl. (p8319) | sól glukozaminowa 5-MTHF (Quatrefolic) | 800 µg | 60 porcji; tabletka (wegańska) | 32,90 zł | 0,55 zł; 0,07 zł |
| Aliness Methylo Folian 5-MTHF 600 µg, 100 kaps. (p5748) | sól glukozaminowa 5-MTHF (Quatrefolic) | 600 µg | 100 porcji; kapsułka roślinna (HPMC) | 43,90 zł | 0,44 zł; 0,07 zł |
| Pharmovit Folian 5-MTHF Methyl, 60 kaps. (p12625) | L-metylofolian wapnia (Magnafolate) | 600 µg | 60 porcji; kapsułka żelatynowa | 24,99 zł (promocja 22,99 zł) | 0,42 zł; 0,07 zł |
| Medverita Q-Folian 800 µg, 120 kaps. (p9721) | sól glukozaminowa 5-MTHF (Quatrefolic) | 800 µg | 120 porcji; kapsułka roślinna (HPMC) | 55,89 zł | 0,47 zł; 0,06 zł |
| Świat Supli B-complex, 90 kaps. (marka własna) (p13438) | kwas foliowy w kompleksie witamin B | 200 µg | 90 porcji; kapsułka żelatynowa (wołowa) | 17,99 zł | 0,20 zł; 0,10 zł |
| Promaker B-Complex, 90 kaps. (marka własna) (p8528) | kwas foliowy w kompleksie witamin B | 200 µg | 90 porcji; kapsułka żelatynowa (wołowa) | 32,99 zł | 0,37 zł; 0,18 zł |
Aliness Folian 800 µg Quatrefolic 60 tabl.
Dla kogo: dla kobiet w ciąży, które po rozmowie z lekarzem prowadzącym wybierają folian w formie 5-MTHF; 800 µg to w tabeli PTGiP górna wartość zakresu dla I trymestru oraz dawka dla II i III trymestru w grupie pośredniego ryzyka [2].
Tabletka według karty produktu zawiera 1441 µg soli glukozaminowej kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego, w tym 800 µg folianu, czyli 400% referencyjnej wartości spożycia; jedyną substancją pomocniczą jest celuloza mikrokrystaliczna, a opis podaje, że tabletki są odpowiednie dla wegan [20]. Wykazu alergenów karta nie zawiera, więc przy alergii pokarmowej sprawdź etykietę opakowania. Porcja spełnia warunek oświadczenia, że foliany przyczyniają się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży; oświadczenie o wadach cewy nerwowej nie dotyczy tej formy, bo obejmuje kwas foliowy [19] [7].
Według karty stosuj 1 tabletkę dziennie w trakcie posiłku; producent przeznacza produkt dla kobiet w ciąży, które przyjmują go po konsultacji z lekarzem [20]. Nie dokładaj innych preparatów z folianem bez zgody lekarza, bo 800 µg razem z multiwitaminą ciążową może przekroczyć górny poziom EFSA 1000 µg [9]. Opakowanie trzymaj tam, gdzie nie sięgną małe dzieci.
Aliness Methylo Folian 5-MTHF 600 µg 100 kaps.
Dla kogo: dla kobiet karmiących piersią, które po konsultacji z lekarzem chcą przyjmować folian w formie aktywnej; dla okresu laktacji PTGiP podaje 600-800 µg 5-MTHF dziennie albo dawki łączone [2].
W kapsułce według karty produktu jest 1081 µg soli glukozaminowej kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego, co daje 600 µg folianu, czyli 300% referencyjnej wartości spożycia; oprócz niej celuloza mikrokrystaliczna i roślinna otoczka z hydroksypropylometylocelulozy [21]. Opis określa kapsułki jako odpowiednie dla wegan. Informacji o alergenach karta nie podaje, dlatego osoby z alergią powinny porównać skład z etykietą.
Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie w trakcie posiłku. Jej opis nie przewiduje stosowania w ciąży, a uwagi karty takie stosowanie wykluczają, więc w ciąży nie stosuj tego produktu [21]. Opakowanie wystarcza na ponad 3 miesiące; przechowuj je poza zasięgiem małych dzieci.
Pharmovit Folian 5-MTHF Methyl, 60 kapsułek
Kapsułka z 806 µg L-metylofolianu wapnia (Magnafolate), co według karty daje 600 µg aktywnego kwasu foliowego; w składzie jest też inulina, a otoczka kapsułki jest z żelatyny [24]. Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie w trakcie posiłku.
Cena regularna 24,99 zł za 60 kapsułek (promocja 22,99 zł), czyli 0,42 zł dziennie i 0,07 zł za 100 µg folianu; to najniższy koszt dnia wśród czterech preparatów 5-MTHF z tabeli (ceny według sklepu, 9.11.2026).
Dla kogo: dla osoby, która chce formy 5-MTHF w dawce 600 µg przy możliwie niskim koszcie dnia; w ciąży i podczas karmienia piersią wybór preparatu i dawkę ustal z lekarzem prowadzącym [2].
Alergeny: karta sklepu nie zawiera deklaracji alergenów, a kapsułka jest z żelatyny, więc produkt nie jest dla wegan; przy alergii pokarmowej sprawdź etykietę opakowania [24].
Medverita Q-Folian 800 µg, 120 kapsułek
Kapsułka z folianem Quatrefolic (sól glukozaminowa kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego): 1455 µg soli, co według karty daje 800 µg folianu. W składzie jest inulina z korzenia cykorii, a otoczka kapsułki jest roślinna (HPMC). Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie w trakcie posiłku [25].
Cena regularna 55,89 zł za 120 kapsułek, czyli 0,47 zł dziennie i 0,06 zł za 100 µg folianu; opakowanie wystarcza na 120 dni (cena według sklepu, 9.11.2026).
Dla kogo: dla osoby, która potrzebuje 800 µg 5-MTHF w kapsułce roślinnej i opakowania na cztery miesiące; 800 µg to wartość z tabeli PTGiP dla ciąży i karmienia, więc w tych okresach dawkę uzgodnij z lekarzem [2].
Alergeny: producent nie deklaruje alergenów; w podanym składzie z karty nie wymieniono składników odzwierzęcych [25].
Świat Supli B-complex 90 kaps.
Dla kogo: dla osób, którym lekarz lub dietetyk po ocenie całej diety i rzeczywistego zapotrzebowania zaleci kompleks witamin B; to przykład preparatu z 200 µg kwasu foliowego, a nie zamiennik 400 µg przed ciążą. Kapsułka z 200 µg kwasu foliowego zażyta do posiłku odpowiada ok. 333 µg równoważnika folianów przy normie 400 µg [4]. To marka własna Świat Supli.
Kapsułka według karty zawiera 200 µg kwasu foliowego, 1,4 mg witaminy B6 i 2,5 µg witaminy B12 oraz pozostałe witaminy z grupy B, każdą w ilości 100% referencyjnej wartości spożycia [23]. Cena 17,99 zł za 90 kapsułek, czyli 0,20 zł dziennie i 0,10 zł za 100 µg kwasu foliowego. Kobietom, które mogą zajść w ciążę, także bez planów, nie wystarczy: CDC zaleca im 400 µg kwasu foliowego dziennie [1]. Otoczka jest z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest dla wegan ani wegetarian; producent nie deklaruje alergenów na karcie produktu, a przy alergii sprawdź etykietę na opakowaniu [23].
Według karty nie przekraczaj zalecanego dziennego spożycia; uwagi karty sklepu wykluczają produkt w ciąży. Jeśli przyjmujesz inny preparat z folianem lub B6, zsumuj porcje.
Dla kogo: dla osób, którym lekarz lub dietetyk po ocenie całej diety i rzeczywistego zapotrzebowania zaleci kompleks witamin B; to przykład preparatu z 200 µg kwasu foliowego, a nie zamiennik 400 µg przed ciążą. Kapsułka z 200 µg kwasu foliowego zażyta do posiłku odpowiada ok. 333 µg równoważnika folianów przy normie 400 µg [4]. To marka własna Promaker.
Kapsułka według karty zawiera 200 µg kwasu foliowego, 1,4 mg witaminy B6 i 2,5 µg witaminy B12 oraz pozostałe witaminy z grupy B, każdą w ilości 100% referencyjnej wartości spożycia [22]. Kobietom, które mogą zajść w ciążę, także bez planów, nie wystarczy: CDC zaleca im 400 µg kwasu foliowego dziennie [1]. Otoczka jest z żelatyny wołowej, więc produkt nie jest dla wegan ani wegetarian, a etykieta na zdjęciu w karcie sklepu zawiera informację alergenową o mleku; przy alergii na mleko wybierz inny preparat [22].
Według karty bierz 1 kapsułkę dziennie rano do posiłku, popijając dużą ilością wody. Producent zaznacza, że produkt nie jest przeznaczony dla dzieci, a uwagi karty sklepu wykluczają go w ciąży [26] [22]. Jeśli przyjmujesz inny preparat z folianem lub B6, zsumuj porcje.
10. Bezpieczeństwo: skutki uboczne, leki i kiedy do lekarza
Do częstych działań niepożądanych tabletek z kwasem foliowym NHS zalicza wzdęcia, gazy, nudności i utratę apetytu. Rzadko zdarza się ciężka reakcja alergiczna, czyli anafilaksja, z obrzękiem twarzy, gardła lub języka, swędzącą wysypką i trudnościami w oddychaniu [27]. Przy takich objawach: jeśli masz autowstrzykiwacz z adrenaliną, użyj go natychmiast. Następnie zadzwoń pod 112 (lub niech ktoś dzwoni równocześnie). Połóż się z uniesionymi nogami, a przy trudnościach z oddychaniem usiądź; w ciąży połóż się na lewym boku. Nie wstawaj i nie chodź, nawet gdy poczujesz się lepiej. Drugi wstrzykiwacz podaj po 5 minutach, jeśli nie ma poprawy; pomoc wzywaj także wtedy, gdy nie masz wstrzykiwacza [28].
Kwas foliowy może nie współgrać z częścią leków przeciwpadaczkowych, niektórymi antybiotykami i lekami stosowanymi w chorobach zapalnych jelit [15]. Przed rozpoczęciem suplementacji powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach i suplementach i sprawdź ulotkę swojego leku.
Objawy niedoboru witaminy B12 lub folianu są nieswoiste, mogą mieć wiele przyczyn i nie pozwalają rozpoznać niedoboru bez badań krwi. Zgłoś się do lekarza bez zwlekania, jeśli zauważysz skrajne zmęczenie, mrowienie, bolesny czerwony język, owrzodzenia jamy ustnej, osłabienie mięśni, zaburzenia widzenia albo problemy z pamięcią, bo mogą wskazywać na niedobór witaminy B12 lub folianu, a część zmian wywołanych niedoborem może być nieodwracalna [29].
Foliany w sklepie Świat Supli
Preparaty z tabeli w sekcji o wyborze preparatu. Aktualną cenę i dostępność sprawdzisz na karcie produktu.
11. Najczęstsze pytania
11.1. Czy metylofolian to kwas foliowy?
Nie jest to ten sam związek, choć oba należą do folianów, czyli witaminy B9. Kwas foliowy jest formą syntetyczną, którą organizm musi przekształcić, a metylofolian (5-MTHF) to forma aktywna, w którą ta przemiana się kończy [2]. Produkty opisane jako aktywny kwas foliowy zawierają zwykle sól 5-MTHF, np. sól glukozaminową kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego [20].
11.2. Jaki kwas foliowy przy mutacji MTHFR?
Według CDC zwykły kwas foliowy w dawce 400 µg dziennie działa także przy częstych wariantach MTHFR (C677T, A1298C) [1]; rzadki wariant patogenny lub rozpoznany niedobór MTHFR wymaga postępowania ustalonego przez lekarza. PTGiP przy obniżonej aktywności MTHFR proponuje przed ciążą 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF, a w ciąży i podczas karmienia 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone [2]. Formę i dawkę ustal z ginekologiem.
11.3. Czy syntetyczny kwas foliowy szkodzi?
W zalecanych ilościach nie wykazano szkód [1]. Duże dawki mogą maskować niedobór witaminy B12, dlatego EFSA ustaliła dla dorosłych górny poziom 1000 µg dziennie z suplementów i żywności wzbogacanej przyjmowanych na własną rękę [4] [9]. Dawka 5 mg przepisana przez lekarza to osobna sytuacja [2].
11.4. Czy mężczyzna z mutacją MTHFR powinien brać metylofolian?
Sam wariant nie jest do tego wskazaniem: według CDC częste warianty MTHFR nie są powodem do unikania kwasu foliowego, a ACMG nie zaleca rutynowego badania [1] [17]. PTGiP zaleca przyszłym ojcom 0,4 mg aktywnych folianów przez co najmniej 12 tygodni przed poczęciem, a parom z niepłodnością i potwierdzonym nosicielstwem wariantów wskazuje 5-MTHF [2]. Poza okresem starań suplementacja nie wynika z samego wariantu MTHFR; potrzebę uzupełniania ocenia się na podstawie diety, chorób, leków i wyników badań [4].
11.5. Czy można brać kwas foliowy i metylofolian jednocześnie?
Tak, PTGiP przewiduje dawki łączone, np. przed ciążą 400 µg kwasu foliowego i 400 µg 5-MTHF dziennie [2]. Przy suplementacji na własną rękę łączna ilość z suplementów i żywności wzbogacanej nie powinna przekraczać górnego poziomu EFSA 1000 µg, dlatego nie łącz kilku preparatów z folianem bez rozmowy z lekarzem [9]. Wyjątkiem jest 5 mg przepisane przez lekarza w grupie wysokiego ryzyka; tej dawki nie zmniejszaj samodzielnie [14].
11.6. Jaka jest aktywna forma folianu?
Główną krążącą formą folianu, bezpośrednio wykorzystywaną w remetylacji homocysteiny, jest 5-metylotetrahydrofolian (5-MTHF), czyli metylofolian: postać, w którą kończy się przemiana kwasu foliowego i która oddaje grupę metylową homocysteinie; jej dalsze wykorzystanie zależy m.in. od witaminy B12 [2]. W suplementach występuje jako sól wapniowa albo glukozaminowa (Quatrefolic) [3]; sól glukozaminową mają według kart Aliness Folian, Aliness Methylo Folian i Medverita Q-Folian [20][21][25], a L-metylofolian wapnia Pharmovit Folian 5-MTHF Methyl [24].
11.7. Czy kwas foliowy podnosi hemoglobinę?
Wpływa na nią wtedy, gdy anemia wynika z niedoboru folianu: lekarz przepisuje wtedy codzienne tabletki z kwasem foliowym, zwykle na około 4 miesiące, a badanie krwi po 7–10 dniach leczenia sprawdza hemoglobinę i niedojrzałe krwinki czerwone [30]. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz sprawdza poziom witaminy B12, bo kwas foliowy może zamaskować jej niedobór [30]. O przyczynie niskiej hemoglobiny decyduje lekarz po badaniach, a nie samodzielna suplementacja.
12. Najważniejsze w skrócie
- Przy częstych wariantach MTHFR (C677T, A1298C) możesz przyjmować kwas foliowy: według CDC 400 µg dziennie podnosi stężenie folianów niezależnie od genotypu. Rzadki wariant patogenny lub rozpoznany niedobór MTHFR wymaga postępowania ustalonego przez lekarza.
- Metylofolian (5-MTHF) PTGiP 2024 dopuszcza obok kwasu foliowego i dawek łączonych; podnosi stężenie folianów, ale zapobieganie wadom cewy nerwowej wykazano tylko dla kwasu foliowego (CDC).
- Osoby przygotowujące się do ciąży przyjmują zalecony folian codziennie; według PTGiP suplementację rozpoczyna się co najmniej 12 tygodni przed poczęciem.
- Formę wybieraj według sytuacji z tabeli w sekcji 6, a preparat porównuj po ilości folianu w porcji i koszcie dnia (sekcja o wyborze preparatu).
- Rutynowe badanie genu MTHFR przed ciążą i w ciąży nie jest uzasadnione.
- Górny poziom EFSA dla suplementacji na własną rękę to 1000 µg dziennie z suplementów i żywności wzbogacanej, łącznie dla obu form; 5 mg stosuje się tylko z zalecenia lekarza.
- Dzieci, nastolatki, kobiety w ciąży i karmiące dobierają suplementację z lekarzem. Artykuł nie zastępuje porady lekarza.
13. Źródła
- CDC, MTHFR Gene Variants and Folic Acid, strona z datą 16.07.2026 (osoby z wariantem genu MTHFR przetwarzają wszystkie formy folianów, w tym kwas foliowy; kwas foliowy to jedyna forma folianów, dla której wykazano pomoc w zapobieganiu wadom cewy nerwowej; przy tej samej ilości kwasu foliowego osoby z genotypem 677TT mają średnio tylko nieco niższe stężenie folianów we krwi; 400 µg kwasu foliowego dziennie podnosi stężenie folianów we krwi niezależnie od genotypu MTHFR; spożycie kwasu foliowego ma większe znaczenie dla stężenia folianów niż genotyp; brak wystarczających dowodów, że sam wariant A1298C istotnie wpływa na przetwarzanie folianów; częste warianty, takie jak C677T, nie są powodem, by unikać kwasu foliowego; osoba, która może zajść w ciążę, powinna przyjmować 400 µg kwasu foliowego dziennie, także z wariantem MTHFR; nie wykazano szkód przy przyjmowaniu kwasu foliowego w zalecanych ilościach; w USA więcej osób ma jedną lub dwie kopie wariantu C677T niż nie ma żadnej): cdc.gov
- Seremak-Mrozikiewicz A., Bomba-Opoń D., Drews K., Kaczmarek P., Wielgoś M., Sieroszewski P., 2024, Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny oraz witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 9(2):154-164 (tabela 2: grupa niskiego ryzyka, przed ciążą 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego + 400 µg 5-MTHF dziennie, I trymestr 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone, II i III trymestr oraz laktacja 600-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone; grupa pośredniego ryzyka, m.in. cukrzyca przedciążowa, choroby zapalne jelit, celiakia, otyłość, leki przeciwpadaczkowe, metformina, metotreksat, sulfasalazyna, palenie, alkoholizm: przed ciążą 400 µg kwasu foliowego + 400 µg 5-MTHF, w ciąży i laktacji 800 µg 5-MTHF albo dawki łączone; grupa wysokiego ryzyka, wada cewy nerwowej u matki, ojca lub ich dziecka: przed ciążą 5 mg kwasu foliowego; tabela 3: kwas foliowy albo suplementacja łączona co najmniej 12 tygodni przed poczęciem, kontynuacja przez całą ciążę i w okresie karmienia, przyszli ojcowie 0,4 mg aktywnych folianów co najmniej 12 tygodni przed poczęciem; 0,4 mg przez 8-12 tygodni, a 0,8 mg kwasu foliowego średnio po ok. 4 tygodniach daje stężenie folianów w krwinkach uznawane za ochronne; porównywalny wpływ 5-MTHF i kwasu foliowego na stężenie folianów; rutynowe badanie wariantów genu MTHFR nieuzasadnione klinicznie; górny poziom dla kwasu foliowego 1 mg dziennie): journals.viamedica.pl
- EFSA Panel NDA, Turck D. i wsp., 2022, Conversion of calcium-L-methylfolate and (6S)-5-methyltetrahydrofolic acid glucosamine salt into dietary folate equivalents, EFSA Journal 20(8):e07452 (5-MTHF, w tym sól glukozaminowa, czyli Quatrefolic, jako źródło folianu w suplementach; przy spożyciu poniżej 400 µg dziennie przelicznik jak dla kwasu foliowego; opinia dotyczy przeliczania na równoważnik folianu, nie zapobiegania wadom cewy nerwowej): doi.org
- Przygoda B., Wierzejska R., Matczuk E., Kłys W., 2024, Witaminy, w: Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, foliany s. 212-216 (normy z 2020 r. utrzymane; zalecane spożycie RDA w µg równoważnika folianów dziennie: dzieci 1-3 lata 150, 4-6 lat 200, 7-12 lat 300, od 13 lat i dorośli 400, kobiety w ciąży 600, karmiące 500; 1 µg równoważnika = 1 µg folianów z diety = 0,6 µg kwasu foliowego z żywności wzbogacanej i suplementów = 0,5 µg kwasu foliowego z suplementu spożytego na czczo; wchłanianie folianów z żywności nie przekracza 50 procent, straty przy obróbce i przechowywaniu 50-80 procent; najlepsze źródła: ciemnozielone warzywa liściaste, zwłaszcza surowe (szpinak, jarmuż, sałata), nasiona roślin strączkowych, jaja, sery dojrzewające; osoby 19-64 lata w Polsce spożywają średnio 263 µg folianów dziennie, kobiety w ciąży 324-339 µg; niedobór częściej przy chorobach przewodu pokarmowego, u nadużywających alkoholu i palaczy, wchłanianie upośledzać mogą leki przeciwzapalne, przeciwpadaczkowe, antykoncepcyjne i barbiturany; Ogólnokrajowy Program Profilaktyki Pierwotnej Wad Cewy Nerwowej od 1998 r.: 400 µg kwasu foliowego dziennie dla kobiet, które mogą zajść w ciążę; nadmiar kwasu foliowego może maskować niedobór witaminy B12, który niewykryty może prowadzić do nieodwracalnych zmian neurologicznych): pzh.gov.pl
- De-Regil L.M., Peña-Rosas J.P., Fernández-Gaxiola A.C., Rayco-Solon P., 2015, Effects and safety of periconceptional oral folate supplementation for preventing birth defects, Cochrane Database of Systematic Reviews 12:CD007950 (5 badań z losowaniem, 7391 kobiet; codzienny kwas foliowy sam lub z innymi witaminami i składnikami mineralnymi w porównaniu z brakiem interwencji, placebo albo preparatem bez folianu: wady cewy nerwowej RR 0,31, czyli ryzyko względne, 95-procentowy przedział ufności 0,17-0,58, 6708 urodzeń, dowody wysokiej jakości; ponowne wystąpienie wady RR 0,34, 95% CI 0,18-0,64; efekt podobny przy dawce 400 µg i wyższych; bez wyraźnego wpływu na inne wady wrodzone): doi.org
- Lamers Y., Prinz-Langenohl R., Brämswig S., Pietrzik K., 2006, Red blood cell folate concentrations increase more after supplementation with [6S]-5-methyltetrahydrofolate than with folic acid in women of childbearing age, American Journal of Clinical Nutrition 84(1):156-161 (badanie z losowaniem i podwójnie ślepą próbą, 144 zdrowe kobiety w wieku 19-33 lat, 24 tygodnie: 400 µg kwasu foliowego, równomolowa ilość 416 µg [6S]-5-MTHF, 208 µg [6S]-5-MTHF albo placebo dziennie; wzrost folianów w krwinkach czerwonych istotnie większy przy 416 µg 5-MTHF niż przy 400 µg kwasu foliowego; w żadnej grupie stężenie w krwinkach nie ustabilizowało się w ciągu 24 tygodni; punkt końcowy to wskaźnik stanu folianów, nie wady cewy nerwowej): doi.org, PubMed
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1135/2014 w sprawie zezwolenia na oświadczenie zdrowotne odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby (suplementacja kwasem foliowym zwiększa poziom folianów u matki, a niski poziom folianów u matki jest czynnikiem ryzyka rozwoju wad cewy nerwowej u płodu; tylko suplementy z co najmniej 400 µg kwasu foliowego w dziennej porcji; grupa docelowa: kobiety w wieku rozrodczym, 400 µg dziennie co najmniej miesiąc przed i do 3 miesięcy po poczęciu): eur-lex.europa.eu
- Prinz-Langenohl R., Brämswig S., Tobolski O. i wsp., 2009, [6S]-5-methyltetrahydrofolate increases plasma folate more effectively than folic acid in women with the homozygous or wild-type 677C–>T polymorphism of methylenetetrahydrofolate reductase, British Journal of Pharmacology 158(8):2014-2021 (badanie krzyżowe z losowaniem, 24 zdrowe kobiety: 16 z genotypem TT i 8 z CC, jednorazowo 400 µg kwasu foliowego i 416 µg [6S]-5-MTHF, pomiar przez 8 godzin; pole pod krzywą i szczytowe stężenie folianów w osoczu większe po 5-MTHF w obu genotypach; po obu formach folian w osoczu to głównie 5-MTHF; niezmetabolizowany kwas foliowy w osoczu pojawiał się regularnie po kwasie foliowym, a rzadko po 5-MTHF): doi.org, PubMed, PMC
- EFSA Panel NDA, 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for folate, EFSA Journal 21(11):e08353 (przeglądy systematyczne; krytycznym skutkiem jest ryzyko postępu objawów neurologicznych u osób z niedoborem witaminy B12; dowody niewystarczające, aby stwierdzić związek przyczynowy spożycia folianów z pogorszeniem funkcji poznawczych oraz rakiem jelita grubego i prostaty; górny poziom spożycia 1000 µg dziennie dla dorosłych, także w ciąży i podczas karmienia, 200 µg dla dzieci 1-3 lata, 300 µg 4-6 lat, 400 µg 7-10 lat, 600 µg 11-14 lat, 800 µg 15-17 lat; dotyczy łącznie kwasu foliowego i dopuszczonych soli 5-MTHF z suplementów i żywności wzbogacanej): doi.org
- Tsang B.L., Devine O.J., Cordero A.M. i wsp. (CDC), 2015, Assessing the association between the methylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) 677C>T polymorphism and blood folate concentrations: a systematic review and meta-analysis of trials and observational studies, American Journal of Clinical Nutrition 101(6):1286-1294 (zdrowe kobiety w wieku 12-49 lat, 40 badań; w 6 badaniach z oznaczeniem metodą mikrobiologiczną stężenie folianów było najwyższe przy genotypie CC, niższe przy CT i najniższe przy TT; różnica CC wobec TT: 13 procent w surowicy lub osoczu, 95-procentowy przedział wiarygodności 7-18 procent, i 16 procent w krwinkach czerwonych, 12-20 procent; autorzy: niższe stężenia mogą mieć znaczenie dla ryzyka wad cewy nerwowej w populacji): doi.org, PubMed
- Colson N.J., Naug H.L., Nikbakht E., Zhang P., McCormack J., 2017, The impact of MTHFR 677 C/T genotypes on folate status markers: a meta-analysis of folic acid intervention studies, European Journal of Nutrition 56(1):247-260 (metaanaliza 10 badań interwencyjnych z kwasem foliowym; przed suplementacją genotyp TT wiązał się z wyższą homocysteiną w osoczu o 2,7 µmol/l wobec CT i CC łącznie oraz z niższym folianem w surowicy o 2,5 nmol/l; po co najmniej 4 tygodniach kwasu foliowego w ilości od 400 do 1670 µg równoważnika folianów dziennie, sam albo z żywnością wzbogacaną lub folianami z żywności, nie było istotnych różnic homocysteiny między genotypami, a wzrost folianu w surowicy był przy TT mniejszy o 7,2 nmol/l niż przy CT i CC łącznie): doi.org, PubMed
- Crider K.S., Zhu J.H., Hao L. i wsp., 2011, MTHFR 677C->T genotype is associated with folate and homocysteine concentrations in a large, population-based, double-blind trial of folic acid supplementation, American Journal of Clinical Nutrition 93(6):1365-1372 (badanie z losowaniem w północnych Chinach, kobiety w wieku rozrodczym, 6 miesięcy kwasu foliowego w dawkach 100, 400 albo 4000 µg dziennie lub 4000 µg raz w tygodniu, 932 osoby z oznaczonym genotypem; stężenia folianów i homocysteiny zależały od genotypu przy każdej dawce, przy TT foliany były niższe niż przy CC nawet przy najwyższych dawkach, a genotyp nie zmieniał istotnie reakcji na dawkę; 100 µg dziennie ani 4000 µg tygodniowo nie obniżyły wysokiej homocysteiny u osób z TT): doi.org, PubMed
- Lamers Y., Prinz-Langenohl R., Moser R., Pietrzik K., 2004, Supplementation with [6S]-5-methyltetrahydrofolate or folic acid equally reduces plasma total homocysteine concentrations in healthy women, American Journal of Clinical Nutrition 79(3):473-478 (ta sama próba 144 kobiet, 24 tygodnie, 400 µg kwasu foliowego, 416 µg albo 208 µg [6S]-5-MTHF albo placebo; spadek homocysteiny nie różnił się istotnie między trzema grupami z folianem): doi.org, PubMed
- NHS, 2026, Vitamins, supplements and nutrition in pregnancy (400 µg kwasu foliowego dziennie od starań, najlepiej 3 miesiące przed ciążą, do 12. tygodnia ciąży; 5 mg przy czynnikach ryzyka, m.in. cukrzyca, leki przeciwpadaczkowe, wada cewy w wywiadzie, z przepisu lekarza): nhs.uk
- NHS, Taking folic acid with other medicines and herbal supplements, przegląd 5.05.2026 (mogą nie współgrać z kwasem foliowym: leki przeciwpadaczkowe fenytoina, fenobarbital i prymidon, antybiotyki chloramfenikol i kotrimoksazol, sulfasalazyna, lit, kwas acetylosalicylowy; przed rozpoczęciem powiedz lekarzowi o innych lekach, ziołach, witaminach i suplementach; alkohol może osłabiać działanie kwasu foliowego, najlepiej go unikać lub ograniczyć): nhs.uk
- WHO, eLENA, Periconceptional folic acid supplementation to prevent neural tube defects, aktualizacja 9.08.2023 (wszystkie kobiety od rozpoczęcia starań o ciążę do 12. tygodnia ciąży: 400 µg kwasu foliowego dziennie; kobietom, których ciąża była obciążona wadą cewy nerwowej lub które urodziły dziecko z taką wadą, należy zaproponować dużą dawkę 5 mg kwasu foliowego dziennie): who.int
- Hickey S.E., Curry C.J., Toriello H.V., 2013, ACMG Practice Guideline: lack of evidence for MTHFR polymorphism testing, Genetics in Medicine 15(2):153-156, z aktualizacją: Bashford M.T., Hickey S.E., Curry C.J., Toriello H.V., 2020, Addendum, Genetics in Medicine 22(12):2125 (stanowisko Amerykańskiego Kolegium Genetyki Medycznej i Genomiki, ACMG: badanie polimorfizmów MTHFR bywało zlecane w diagnostyce skłonności do zakrzepicy, bo zakładano, że obniżona aktywność enzymu przez łagodnie podwyższoną homocysteinę zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, choroby wieńcowej i nawracających poronień; metaanalizy obaliły związek podwyższonej homocysteiny z ryzykiem choroby wieńcowej oraz polimorfizmu MTHFR z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej; badanie polimorfizmu ma minimalną użyteczność kliniczną i nie powinno być rutynową częścią diagnostyki skłonności do zakrzepicy; aktualizacja z 2020 r. ukazała się pod tym samym tytułem o braku dowodów dla badania polimorfizmu MTHFR): doi.org, PubMed, aktualizacja: doi.org, PubMed
- Martí-Carvajal A.J., Solà I., Lathyris D., Dayer M., 2017, Homocysteine-lowering interventions for preventing cardiovascular events, Cochrane Database of Systematic Reviews 8:CD006612 (15 badań z losowaniem, 71 422 uczestników, obserwacja od 1 do 7,3 roku; witaminy B6, B9 lub B12 wobec placebo: zawał serca 7,1 wobec 6,0 procent (surowe odsetki z grup badań), ryzyko względne RR 1,02 z metaanalizy ważonej po badaniach, a nie z ilorazu tych odsetków, 95-procentowy przedział ufności 0,95-1,10, 12 badań, 46 699 osób, bez różnicy; zgon z dowolnej przyczyny RR 1,01, 0,96-1,06, bez różnicy; udar 4,3 wobec 5,1 procent, RR 0,90, 0,82-0,99, 10 badań, 44 224 osoby, niewielka różnica; dowody wysokiej jakości): doi.org, PubMed, PMC
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, tekst skonsolidowany (foliany przyczyniają się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży, do prawidłowej syntezy aminokwasów, prawidłowej produkcji krwi, prawidłowego metabolizmu homocysteiny, utrzymania prawidłowych funkcji psychologicznych, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, odgrywa rolę w procesie podziału komórek; warunek: żywność co najmniej źródłem folianu): eur-lex.europa.eu
- Karta produktu Aliness Folian 800 µg Quatrefolic, 60 tabletek, swiatsupli.pl, p8319 (1 tabletka, porcja dzienna: 1441 µg soli glukozaminowej kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego, w tym 800 µg folianu, 400 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: celuloza mikrokrystaliczna, sól glukozaminowa kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego Quatrefolic; tabletki według opisu odpowiednie dla wegan; 1 tabletka dziennie w trakcie posiłku; produkt dedykowany kobietom w ciąży, które powinny stosować go po konsultacji z lekarzem; nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia; przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 7.11.2026)
- Karta produktu Aliness Methylo Folian 5-MTHF 600 µg, 100 kapsułek, swiatsupli.pl, p5748 (1 kapsułka, porcja dzienna: 1081 µg soli glukozaminowej kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego, w tym 600 µg folianu, 300 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: celuloza mikrokrystaliczna, sól glukozaminowa kwasu (6S)-5-metylotetrahydrofoliowego, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy; kapsułki według opisu odpowiednie dla wegan; 1 kapsułka dziennie w trakcie posiłku; opis nie zawiera zalecenia stosowania w ciąży, a uwagi karty wykluczają stosowanie w ciąży bez takiego zalecenia; nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia; przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; odczyt 7.11.2026)
- Karta produktu Promaker B-Complex, 90 kapsułek, swiatsupli.pl, p8528 (1 kapsułka: witamina B1 1,1 mg, B2 1,4 mg, B3 16 mg, B5 6 mg, B6 1,4 mg jako chlorowodorek pirydoksyny, biotyna 50 µg, kwas foliowy 200 µg, B12 jako cyjanokobalamina 2,5 µg, każda 100 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki pomocnicze: maltodekstryna, żelatyna wołowa, woda oczyszczona; produkt nie jest odpowiedni dla wegan ani wegetarian; 1 kapsułka dziennie rano do posiłku, popić dużą ilością wody; opakowanie na 90 dni; uwagi sklepu: nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; na zdjęciu etykiety w galerii karty: informacja alergenowa o mleku i ostrzeżenie, by nie stosować u dzieci; odczyt 7.11.2026)
- Karta produktu Świat Supli B-complex, 90 kapsułek, swiatsupli.pl, p13438 (1 kapsułka: witamina B1 1,1 mg, B2 1,4 mg, B3 16 mg, B5 6 mg, B6 1,4 mg jako chlorowodorek pirydoksyny, biotyna 50 µg, kwas foliowy 200 µg, B12 jako cyjanokobalamina 2,5 µg, każda 100 procent referencyjnej wartości spożycia; kapsułka z żelatyny wołowej; nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia, nie stosować u kobiet w ciąży, przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci; cena 17,99 zł; odczyt 9.11.2026): swiatsupli.pl
- Karta produktu Pharmovit Folian 5-MTHF Methyl, 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p12625 (1 kapsułka: 806 µg L-metylofolianu wapnia Magnafolate, w tym 600 µg aktywnego kwasu foliowego, 300 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: inulina, otoczka kapsułki z żelatyny; 1 kapsułka dziennie w trakcie posiłku; cena regularna 24,99 zł, promocja 22,99 zł; odczyt 7.11.2026): swiatsupli.pl
- Karta produktu Medverita Q-Folian 800 µg, 120 kapsułek, swiatsupli.pl, p9721 (1 kapsułka: 1455 µg folianu Quatrefolic, w tym 800 µg aktywnego kwasu foliowego; składniki: inulina Orafti HPX z korzenia cykorii, otoczka kapsułki z hydroksypropylometylocelulozy; alergeny: brak; 1 kapsułka dziennie, najlepiej w trakcie posiłku; cena 55,89 zł; odczyt 7.11.2026): swiatsupli.pl
- Promaker, Witaminy Promaker B-Complex 90kaps, strona producenta (1 kapsułka: witamina B1 1,1 mg, B2 1,4 mg, niacyna jako amid kwasu nikotynowego 16 mg, kwas pantotenowy 6 mg, witamina B6 jako chlorowodorek pirydoksyny 1,4 mg, biotyna 50 µg, kwas foliowy 200 µg, witamina B12 jako cyjanokobalamina 2,5 µg, każda 100 procent referencyjnej wartości spożycia; składniki: kompleks witamin z grupy B, maltodekstryna, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej; 1 kapsułka dziennie, nie przekraczać zalecanej porcji; produkt nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią bez konsultacji z lekarzem, kobiety planujące ciążę powinny skonsultować dawkowanie kwasu foliowego z lekarzem, produkt nie jest przeznaczony dla dzieci; zawiera żelatynę wołową; odczyt 14.10.2026): promaker.eu
- NHS, Side effects of folic acid, przegląd 5.05.2026 (częste działania niepożądane tabletek: wzdęcia, gazy, nudności, utrata apetytu; rzadko ciężka reakcja alergiczna, anafilaksja: obrzęk twarzy, gardła lub języka, swędząca wysypka, trudności w oddychaniu): nhs.uk
- NHS, Anaphylaxis, przegląd 21.06.2023 (objawy zaczynają się zwykle w ciągu kilku minut: obrzęk gardła i języka, szybki lub utrudniony oddech, trudność w połykaniu, świszczący oddech, splątanie, omdlenie, sina lub blada skóra; użyj autowstrzykiwacza z adrenaliną, jeśli jest; wezwij pomoc ratunkową; połóż się z uniesionymi nogami, przy trudnościach z oddychaniem usiądź powoli, w ciąży połóż się na lewym boku; nie wstawaj i nie chodź, nawet przy poprawie; drugi wstrzykiwacz po 5 minutach bez poprawy): nhs.uk
- NHS, Vitamin B12 or folate deficiency anaemia, ostatni przegląd 20.02.2023 (objawy niedoboru B12 lub folianu: skrajne zmęczenie, brak energii, mrowienie, bolesny czerwony język, owrzodzenia jamy ustnej, osłabienie mięśni, zaburzenia widzenia, problemy psychiczne i z pamięcią; przy podejrzeniu niedoboru zgłoś się do lekarza, bo część zmian może być nieodwracalna; przyczyny m.in. dieta uboga, niektóre leki, w tym przeciwpadaczkowe): nhs.uk
- NHS, Vitamin B12 or folate deficiency anaemia: Treatment, ostatni przegląd 20.02.2023 (anemia z niedoboru folianu: lekarz zwykle przepisuje codzienne tabletki z kwasem foliowym, najczęściej na około 4 miesiące; przed rozpoczęciem leczenia sprawdza się poziom witaminy B12, bo kwas foliowy może zamaskować jej niedobór; badanie krwi po 7–10 dniach sprawdza hemoglobinę i retikulocyty, po około 8 tygodniach potwierdza skuteczność): nhs.uk
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
