Sezon grypowy w Polsce trwa od października do maja, a szczyt zachorowań przypada zwykle od stycznia do marca [1]. W pięciu wybranych sezonach z tygodniowych meldunków NIZP PZH (2016/17-2019/20 i 2022/23; sezony pandemii COVID-19 pominięto), najwyższa średnia dzienna liczba zachorowań i podejrzeń grypy na 100 tys. mieszkańców wypadła raz w pierwszym tygodniu stycznia, a cztery razy w lutym; licząc surową liczbę przypadków w okresie meldunku, szczyt mieścił się między końcem grudnia a końcem lutego [2]. W pierwszym tygodniu grudnia poziom był wtedy od 1,65 do 2,7 razy niższy niż w szczycie [2], ale w sezonie 2025/2026 wzrost zaczął się już pod koniec listopada [3], więc tygodnia szczytu nie da się wskazać z góry. Pierwsza rekomendacja to szczepienie teraz, bo odpowiedź immunologiczna rozwija się zwykle około 2-3 tygodni, a szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania, ale nie daje pełnej ochrony [1] [4], potem higiena rąk i zostawanie w domu przy gorączce; witamina D i cynk mogą uzupełnić dietę, ale brak dowodów, że chronią przed grypą.
Poniżej: tabela z pięciu sezonów, zasady szczepień na sezon 2026/2027 z kwotami, to, co mówią badania o higienie, maskach i wietrzeniu, objawy alarmowe oraz uczciwa ocena witaminy D i cynku. Jeśli szukasz porównania preparatów, zajrzyj do rankingu suplementów na odporność, a pojedyncze preparaty z witaminą D i cynkiem przejrzysz w kategorii odporność.
Dane z tabeli: meldunki NIZP PZH (odczyt 8.11.2026). Zasady szczepień: Szczepienia.Info PZH, aktualizacja strony 2.10.2026.
Spis treści
Polecamy po szczepieniu i higienie: witamina D i cynk jako uzupełnienie diety zimą
1. Kiedy jest szczyt sezonu grypowego w Polsce: dane z pięciu sezonów
Tabela pokazuje okres, w którym było najwięcej zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę, oraz moment, w którym poziom spadł poniżej połowy szczytu. Dane pochodzą z tygodniowych meldunków NIZP PZH i obejmują także podejrzenia grypy, dlatego nie są liczbą potwierdzonych zakażeń; poziom podano jako średnią dzienną liczbę przypadków na 100 tys. mieszkańców [2]. Szczyt to okres meldunku z najwyższą średnią dzienną, bo okresy mają od 6 do 9 dni; analizowano po 28 meldunków na sezon (od października do kwietnia), a pierwszy okres poniżej połowy szczytu to pierwszy po szczycie, w którym średnia spadła poniżej 50% jego wartości. Gdyby liczyć surową liczbę przypadków w okresie, szczyty wypadłyby w ostatnim tygodniu stycznia 2017, połowie lutego 2018 i 2019, ostatnim tygodniu lutego 2020 i ostatnim tygodniu grudnia 2022, czyli również między końcem grudnia a końcem lutego [2].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Sezon | Okres szczytu | Przypadki w okresie szczytu | Średnia dzienna na 100 tys. w szczycie | Średnia dzienna na 100 tys. 1-7 grudnia | Pierwszy okres poniżej połowy szczytu |
|---|---|---|---|---|---|
| 2016/17 | 1-7 lutego 2017 | 290 771 | 108,0 | 40,4 | 1-7 marca 2017 |
| 2017/18 | 23-28 lutego 2018 | 248 016 | 107,6 | 45,0 | 1-7 kwietnia 2018 |
| 2018/19 | 1-7 lutego 2019 | 236 454 | 87,9 | 43,6 | 23-31 marca 2019 |
| 2019/20 | 23-29 lutego 2020 | 215 994 | 80,4 | 43,0 | 23-31 marca 2020 |
| 2022/23 | 1-7 stycznia 2023 | 306 637 | 115,8 | 70,2 | 8-15 kwietnia 2023 |
Wniosek: w czterech z pięciu sezonów szczyt średniej dziennej przypadł na luty, w jednym na pierwszy tydzień stycznia, a od początku marca do połowy kwietnia poziom spadał poniżej połowy szczytu. Tabela nie obejmuje sezonów 2020/21 i 2021/22, bo wykres NIZP PZH nie pokazuje w nich typowego zimowego szczytu [2]. Od lipca 2023 roku NIZP PZH nie publikuje już tych meldunków, bo zniesiono obowiązek składania sprawozdań MZ-55 [2], dlatego nowsze sezony opisujemy na podstawie komunikatów GIS i doniesień o danych Centrum e-Zdrowie.
2. Sezony 2024/2025 i 2025/2026: co mówią dane GIS
W sezonie 2024/2025 szczyt przypadł na koniec stycznia i wyniósł 365 przypadków na 100 tys. mieszkańców [5]. W sezonie 2025/2026 trend wzrostowy zaczął się pod koniec listopada, a według GIS z 23 grudnia najwyższą zachorowalność mieli najmłodsi, do 14. roku życia (360 przypadków na 100 tys.) [3]. W drugiej połowie stycznia było prawie 270 przypadków na 100 tys., a GIS spodziewał się szczytu do połowy lutego [5]; na przełomie stycznia i lutego w ciągu tygodnia przybywało blisko 400 przypadków na 100 tys. [6]. Od jesieni do lutego zarejestrowano ponad 430 tys. zachorowań, ponad 21,6 tys. hospitalizacji i ponad tysiąc zgonów [6].
Media cytujące GIS nie zawsze podają, za jaki okres liczony jest wskaźnik, więc te liczby traktuj jako obraz przebiegu fali, a nie dokładną serię tygodniową. Nie porównuj ich z tabelą z sekcji 1: tam podano średnią dzienną z meldunków NIZP PZH, a GIS i media podają wskaźniki liczone inaczej. Najważniejsze jest jedno: w 2025/2026 wzrost zaczął się pod koniec listopada, a wysoka zachorowalność utrzymywała się także w lutym.
3. Od czego zależy termin szczytu i co z sezonem 2026/2027
Termin zależy od tego, jaki wirus dominuje i ilu ludzi ma wobec niego odporność. Według komunikatu GIS z 23 grudnia 2025 nowy wariant K podtypu A(H3N2) odpowiadał w ostatnich tygodniach za około połowę nowych zachorowań w raportujących krajach regionu europejskiego, a w populacji nie było wobec niego pamięci immunologicznej, więc wiele osób miało zachorować po pierwszym kontakcie [3]; w lutym 2026 podtyp ten wskazywano jako dominujący także w Polsce [6]. W sezonie 2022/2023 poziom przez kilka tygodni utrzymywał się wysoko już od końca grudnia [2], dlatego plan oparty na lutym bywa spóźniony.
Nie można jeszcze wskazać tygodnia szczytu sezonu 2026/2027. Bieżące dane tygodniowe znajdziesz w raporcie o chorobach zakaźnych Centrum e-Zdrowie, na który wskazuje GIS [3]. Jeśli co grudzień łapiesz infekcję, przeczytaj, dlaczego co roku chorujesz w grudniu mimo zdrowego trybu życia.
4. Szczepienie przeciw grypie w sezonie 2026/2027: kto, kiedy i za ile
Szczepienie to najlepsza znana metoda zapobiegania grypie [7], dlatego idzie przed wszystkim innym w tym tekście. W Polsce w sezonie 2026/2027 bezpłatnie szczepią się dzieci i młodzież od ukończenia 6. miesiąca życia do 18. roku życia (dziecko poniżej 9 lat, które nie miało jeszcze dwóch dawek, dostaje 2 dawki w odstępie co najmniej 4 tygodni, a schemat ustala lekarz przy kwalifikacji), osoby od 65. roku życia oraz kobiety w ciąży i w połogu; dorośli w wieku 18-64 lata płacą 26,65 zł przy 50% refundacji, a osoby od 60. roku życia mogą wybrać szczepionkę wysokodawkową Efluelda za 81,72 zł przy 50% refundacji [1]. Do każdego szczepienia potrzebna jest recepta, którą wystawia lekarz, pielęgniarka, położna lub farmaceuta, a dorośli mogą zaszczepić się także w wybranych aptekach [1].
Kiedy. Najlepiej przed okresem zwiększonej zachorowalności, ale szczepić można w dowolnym momencie sezonu, a odpowiedź immunologiczna rozwija się zwykle przez około 2-3 tygodni [1]; szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania, ale nie zapewnia pełnej ochrony. Odporność po szczepieniu z czasem słabnie, dlatego szczepi się co roku [7]; według PZH utrzymuje się zwykle 6-12 miesięcy [4].
Jak skuteczne. PZH szacuje skuteczność na 40-70% zależnie od sezonu i populacji, niższą u osób starszych, a szczepionki inaktywowane nie wywołują grypy; możliwe są odczyny, takie jak ból w miejscu wkłucia czy gorączka [4]. Przegląd Cochrane z 52 badań (ponad 80 tys. osób) wykazał, że szczepionki inaktywowane prawdopodobnie zmniejszają u zdrowych dorosłych odsetek zachorowań na grypę z 2,3% do 0,9% (RR, czyli ryzyko względne: 0,41), a odsetek objawów grypopodobnych z 21,5% do 18,1% (RR 0,84), przy umiarkowanej pewności dowodów; różnica jest mniejsza dla objawów grypopodobnych, bo część z nich wywołują inne wirusy, a badania pochodziły z lat 1969-2009 [8]. W sezonie 2025/2026 zaszczepiło się 2,2 mln osób wobec 1,8 mln rok wcześniej [5].
Komu nie wolno. Przeciwwskazaniem są między innymi ostre choroby z gorączką i wcześniejsza ciężka reakcja alergiczna na składnik szczepionki, a decyzję podejmuje osoba kwalifikująca do szczepienia [4]. Szczepienie przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 jest zalecane przede wszystkim osobom od 60. roku życia, przewlekle chorym, kobietom w ciąży i pracownikom ochrony zdrowia [9]. Szczepienia dzieci i odporność całej rodziny opisujemy w poradniku o tym, co robić, gdy dziecko przynosi przeziębienie z przedszkola co tydzień.
5. Co jeszcze zmniejsza ryzyko: ręce, wietrzenie, maski i dom chorego
Mycie rąk. Przegląd Cochrane z 2023 roku (9 badań, 52 105 osób) wykazał, że częstsze mycie rąk zmniejsza liczbę ostrych infekcji dróg oddechowych z 380 do 327 na 1000 osób (RR 0,86), przy umiarkowanej pewności dowodów; dla grypy potwierdzonej badaniem wynik był niepewny (RR 0,91) [10]. Mycie rąk uzupełnia więc szczepienie, a go nie zastępuje.
Maski. W tym samym przeglądzie noszenie masek medycznych w społeczności prawdopodobnie niewiele zmienia ryzyko choroby grypopodobnej lub podobnej do COVID-19 (RR 0,95; 95% CI, czyli przedział ufności: 0,84-1,09; 9 badań, 276 917 osób) ani laboratoryjnie potwierdzonej grypy lub zakażenia SARS-CoV-2 łącznie (RR 1,01, 95% CI 0,72-1,42; 6 badań, 13 919 osób), przy umiarkowanej pewności dowodów; w wielu badaniach przestrzeganie zaleceń było niskie, a wynik nie rozstrzyga skuteczności wszystkich masek w każdych warunkach [10]. GIS zaleca maski w placówkach medycznych i opieki długoterminowej oraz tam, gdzie jest duże skupisko osób o nieznanym stanie zdrowia [3].
Wietrzenie i dom chorego. WHO, opisując przenoszenie wirusów oddechowych w pomieszczeniach (na przykładzie SARS-CoV-2), wskazuje, że ryzyko jest większe w zatłoczonych i słabo wietrzonych miejscach, a przy bardzo niskiej temperaturze WHO proponuje otwierać okna na kilka minut co godzinę [11]. Chory z gorączką zostaje w domu: GIS zaleca samoizolację na 5-7 dni, higienę kaszlu i rąk [3], a według NHS najbardziej zaraźliwy jest okres pierwszych 5 dni od zakażenia [12].
6. Objawy grypy, grupy ryzyka i kiedy do lekarza
Jak poznać grypę. Zaczyna się zwykle nagle: wysoka temperatura, bóle ciała i głowy, wyczerpanie, suchy kaszel i ból gardła, a u dzieci także wymioty, biegunka lub ból ucha [12] [13]. Przeziębienie narasta stopniowo przez 1-2 dni i dotyczy głównie nosa i gardła, a chory zwykle jest w stanie robić codzienne rzeczy [12]. O rozpoznaniu decyduje lekarz. Jeśli objawy są łagodne i dotyczą nosa, sprawdź, co naprawdę skraca przeziębienie.
Kto jest w grupie ryzyka. Kobiety w ciąży, dzieci poniżej 5. roku życia, osoby starsze, osoby z chorobami przewlekłymi serca, płuc, nerek, wątroby i krwi, z osłabioną odpornością oraz pracownicy ochrony zdrowia [7]. GIS wskazywał do szczepień także dorosłych powyżej 50. roku życia oraz pracowników oświaty [3].
Kiedy do lekarza. Pilnie skontaktuj się z lekarzem przy objawach grypy, jeśli masz 65 lat lub więcej, jesteś w ciąży lub po niedawnym porodzie, chorujesz przewlekle, masz osłabioną odporność, czujesz się bardzo źle, masz duszność albo po 7 dniach nie ma poprawy; to samo dotyczy niepokojących objawów u dziecka [12].
Kiedy dzwonić pod 112 lub 999. Przy nagłym bólu w klatce piersiowej, poważnych trudnościach z oddychaniem, kaszlu z krwią, drgawkach lub zaburzeniach świadomości [12] [14]. U dorosłych niepokojące są też uporczywy zawrót głowy, splątanie, brak oddawania moczu i objawy, które ustępują, a potem wracają i się nasilają [13]. U dzieci dodatkowo szybki oddech, sine usta, wciąganie żeber, odwodnienie, brak reakcji oraz gorączka powyżej 40°C niereagująca na leki; u niemowląt poniżej 12. tygodnia życia każda gorączka [13].
Jak wygląda domowe leczenie. Grypa często ustępuje sama: odpoczywaj, pij dużo płynów, a gorączkę i ból zbijaj lekiem według ulotki; dzieciom i młodzieży do 16. roku życia nie podaje się aspiryny [12]. Antybiotyk działa na bakterie, a grypę wywołuje wirus [15], a lek przeciwwirusowy jest na receptę i działa najlepiej, gdy rozpocząć go w ciągu 2 dni od objawów [16]. Co z preparatów z apteki ma dowody, omawiamy w analizie preparatów na grypę z apteki.
7. Dieta, witamina D i cynk: co mówią badania i oświadczenia UE
Żaden suplement nie jest szczepionką ani lekiem na grypę. Dieta ma sens jako tło: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie w 5 porcjach oraz fermentowane produkty mleczne i kiszonki [17].
Witamina D. Zimą skóra wytwarza jej mniej, dlatego polskie wytyczne z 2023 roku zalecają dorosłym w wieku 19-65 lat, którzy nie przebywają latem na słońcu 30-45 minut dziennie, 1000-2000 j.m. (25-50 µg) przez cały rok [18]. Metaanaliza 40 badań z udziałem 61 589 osób nie wykazała istotnej statystycznie ochrony przed ostrymi infekcjami dróg oddechowych (OR, czyli iloraz szans: 0,94; 95% CI 0,88-1,00) [19]. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, co jest dopuszczonym oświadczeniem zdrowotnym UE [20], ale to nie obietnica ochrony przed grypą.
Jeśli jesteś dorosły w wieku 19-65 lat, zimą mało przebywasz na słońcu i nie bierzesz innych preparatów z witaminą D, wybierz dawkę 1000-2000 j.m., na przykład Singularis Witamina D 2000 j.m., 60 kapsułek (1 kapsułka dziennie podczas posiłku); roślinną otoczkę ma Singularis Witamina D3 2000 Vegan, 120 kapsułek [21]. Nie łącz tych preparatów z innymi źródłami witaminy D bez sprawdzenia sumy, bo górny bezpieczny poziom EFSA dla dorosłych to 100 µg (4000 j.m.) dziennie ze wszystkich źródeł [22]. Inne dawki porównujemy w rankingu witaminy D3, porę przyjmowania w tekście kiedy brać witaminę D, a pozostałe preparaty znajdziesz w kategorii witamina D. Według kart tych produktów nie stosuje się ich w ciąży, a przy chorobach przewlekłych lub stałych lekach najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Cynk. Cynk pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego (oświadczenie UE) [20]. Przegląd Cochrane z 2024 roku (34 badania, 8526 osób) dotyczył jednak przeziębienia, nie grypy: cynk brany profilaktycznie nie zmniejszał wyraźnie ryzyka (RR 0,93, 95% CI 0,85-1,01, niska pewność), a brany od początku objawów skracał przeziębienie średnio o 2,37 dnia, też przy niskiej pewności i częstszych łagodnych działaniach niepożądanych, takich jak nudności [23]. Dla grypy cytowany przegląd takich danych nie zawiera. Górny bezpieczny poziom EFSA to 25 mg cynku dziennie ze wszystkich źródeł łącznie z dietą [22].
Badano głównie pastylki do ssania z octanem lub glukonianem cynku, a glukonian cynku podawano w dawkach 45-276 mg dziennie przez 4,5-21 dni [23]. Kapsułka z 15 mg cynku to inna forma i znacznie niższa dawka, więc wyniku z przeglądu na nią nie przenosimy. Cynk ma sens tylko wtedy, gdy dieta dostarcza go za mało, a suma ze wszystkich źródeł, czyli diety i wszystkich preparatów, nie powinna u dorosłych przekraczać 25 mg dziennie [22]; przy 11 mg z jedzenia kapsułka 15 mg daje już 26 mg, więc najpierw oszacuj podaż z diety. Jeśli jesteś dorosły i dieta dostarcza mało cynku, możesz wybrać porcję 15 mg raz dziennie, na przykład Singularis Cynk Kompleks 15 mg, 60 kapsułek (3 formy cynku, 150% referencyjnej wartości spożycia) albo Olimp Chela-Cynk 15 mg, 30 kapsułek (cynk w formie chelatu) [24]. Nie łącz ich z innymi preparatami z cynkiem, a dawkowanie u dzieci, nastolatków i kobiet karmiących ustal z lekarzem; ten tekst dotyczy dorosłych. Formy i dawki cynku opisujemy w poradniku cynk: na co pomaga, ile dziennie i jaki wybrać, a pozostałe preparaty są w kategorii cynk.
8. Co zrobić teraz, przed szczytem: plan na listopad i grudzień
- Zaszczep się przeciw grypie: poproś lekarza lub farmaceutę o receptę i sprawdź, czy przysługuje Ci szczepienie bezpłatne albo z 50% refundacją [1].
- Myj ręce i wietrz mieszkanie kilka minut co godzinę [10] [11].
- Przy gorączce zostań w domu i nie idź do pracy ani szkoły [3].
- Przygotuj apteczkę z termometrem i lekiem przeciwgorączkowym; co mieć w domu na święta, opisujemy w tekście gorączka w Wigilię, gdy apteka jest zamknięta.
- Jedz 400 g warzyw i owoców dziennie, a witaminę D i cynk dobierz do sytuacji, według powyższych dawek i limitów [17] [22].
- Nie wracaj do treningu na siłę: kiedy ćwiczyć w czasie infekcji, a kiedy odpuścić, wyjaśnia poradnik trening a przeziębienie.
Produkty z tego tekstu
Trzy preparaty z witaminą D i dwa z cynkiem jako uzupełnienie diety, nie zamiennik szczepienia i nie ochrona przed grypą. Kapsułki Singularis Witamina D 2000 j.m. i Olimp Chela-Cynk mają otoczkę z żelatyny; wersja roślinna witaminy D to Singularis Witamina D3 2000 Vegan. Preparaty dla dorosłych; w przypadku cynku suma z żywnością i innymi preparatami nie może przekraczać 25 mg dziennie (zasady w sekcji 7); według kart nie są przeznaczone dla kobiet w ciąży, a dawki u dzieci, nastolatków i kobiet karmiących ustal z lekarzem; przy chorobach przewlekłych i stałych lekach zapytaj lekarza lub farmaceutę. Aktualną cenę i dostępność sprawdzisz na karcie produktu.
9. Pytania i odpowiedzi
9.1. Kiedy jest szczyt sezonu grypowego w Polsce?
Według PZH zwykle od stycznia do marca [1]. W pięciu sezonach z meldunków NIZP PZH najwyższy poziom przypadł raz na pierwszy tydzień stycznia, a cztery razy na luty [2]; w sezonie 2025/2026 wzrost zaczął się pod koniec listopada, a wysoka zachorowalność utrzymywała się także w lutym [3] [6].
9.2. Kiedy mija sezon na grypę?
Oficjalnie sezon trwa do maja [1]. W sezonach z tabeli poziom spadał poniżej połowy szczytu między początkiem marca a połową kwietnia [2].
9.3. Po czym poznać, że to grypa?
Po nagłym początku z wysoką temperaturą, bólami ciała, wyczerpaniem, suchym kaszlem i bólem gardła [12]. O rozpoznaniu decyduje lekarz.
9.4. Czy grypa przejdzie sama bez leków?
Często tak, przy odpoczynku i piciu płynów, ale jeśli objawy nie poprawiają się po 7 dniach albo należysz do grupy ryzyka, skontaktuj się z lekarzem [12].
9.5. Co najszybciej pomaga na grypę?
W domu stosuje się odpoczynek, nawodnienie i lek przeciwgorączkowy według ulotki [12]; antybiotyk działa na bakterie, a grypę wywołuje wirus [15]. Lek przeciwwirusowy jest na receptę i działa najlepiej, gdy rozpocząć go jak najszybciej, najlepiej w ciągu 2 dni od objawów; wcześnie leczy się osoby z grup ryzyka (na przykład z astmą, cukrzycą, chorobą serca) i ciężko chore, a późniejsze leczenie bywa pomocne u osób z grupy ryzyka lub hospitalizowanych, więc przy objawach grypy w tych grupach skontaktuj się z lekarzem od razu [16].
9.6. Czy szczepionka wywołuje grypę?
Nie. Szczepionki inaktywowane zawierają fragmenty zabitego wirusa i nie wywołują grypy, a ból w miejscu wkłucia czy gorączka to odczyny poszczepienne [4].
9.7. Czy witamina D lub cynk chronią przed grypą?
Brak wiarygodnych dowodów, że chronią przed grypą. Przegląd Jolliffe 2025 dotyczył ostrych infekcji dróg oddechowych, nie samej grypy, i nie wykazał istotnej ochrony (OR 0,94; 95% CI 0,88-1,00) [19], a przegląd Cochrane dla cynku dotyczy przeziębienia i ma niską pewność dowodów [23]. Oba składniki pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [20], ale nie zastępują szczepienia.
10. Podsumowanie
- Szczyt sezonu grypowego w Polsce wypadał w badanych sezonach w pierwszym tygodniu stycznia albo w lutym, a w 2025/2026 wzrost zaczął się pod koniec listopada, a wysoka zachorowalność utrzymywała się także w lutym [2] [3] [6].
- Pierwsza rekomendacja to szczepienie: bezpłatne dla dzieci, osób od 65 lat i kobiet w ciąży, z 50% refundacją dla dorosłych; od 6. miesiąca życia, część dzieci poniżej 9 lat wymaga dwóch dawek; odpowiedź immunologiczna rozwija się około 2-3 tygodni, a ochrona nie jest pełna [1].
- Mycie rąk zmniejsza liczbę ostrych infekcji dróg oddechowych o ok. 14% (RR 0,86), wietrzenie ogranicza narażenie w zatłoczonych pomieszczeniach według WHO, a maski medyczne noszone w społeczności prawdopodobnie niewiele zmieniają ryzyko choroby grypopodobnej, choć w badaniach często słabo przestrzegano zaleceń [10] [11].
- Przy duszności, bólu w klatce piersiowej, drgawkach lub zaburzeniach świadomości dzwoń pod 112 lub 999 [14].
- Witamina D i cynk uzupełniają dietę, ale brak dowodów, że chronią przed grypą. Przy chorobach przewlekłych i stałych lekach wybór suplementu skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą; ograniczenia dotyczące ciąży podajemy przy produktach.
11. Źródła
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, Szczepienia.Info: Szczepienia przeciw grypie w sezonie 2026/2027, podstrona Kiedy zaszczepić się przeciw grypie? i zasady refundacji (sezon epidemiczny od października do maja, szczyt zwykle od stycznia do marca; odporność po ok. 2-3 tygodniach; szczepić można przez cały sezon; bezpłatnie: dzieci i młodzież do 18 lat, osoby od 65 lat, kobiety w ciąży i połogu; 50% refundacji: dorośli 18-64 lata 26,65 zł, od 60 lat szczepionka wysokodawkowa Efluelda 81,72 zł; recepta; apteki dla dorosłych; dzieci od ukończenia 6. miesiąca życia; dziecko poniżej 9 lat, które nie miało dwóch dawek, 2 dawki w odstępie co najmniej 4 tygodni; aktualizacja 2.10.2026, odczyt 8.11.2026): szczepienia.pzh.gov.pl
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru, Meldunki epidemiologiczne: Zachorowania i podejrzenia zachorowań na grypę w Polsce (tygodniowe meldunki 2016-2020 i 2022-2023; średnia dzienna zapadalność na 100 tys. ludności; publikację zakończono po zniesieniu sprawozdań MZ-55 z dniem 7 lipca 2023 r.; szczyt = okres meldunku z najwyższą średnią dzienną na 100 tys.; po 28 meldunków na sezon (numery G_RR_MMX, miesiące 10A-04D: sezon 2016/17 meldunki G_16_10A-G_17_04D, 2017/18 G_17_10A-G_18_04D, 2018/19 G_18_10A-G_19_04D, 2019/20 G_19_10A-G_20_04D, 2022/23 G_22_10A-G_23_04D); wartości z meldunków w formacie PDF; odczyt 8.11.2026): wwwold.pzh.gov.pl; archiwa meldunków: 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023
- Główny Inspektor Sanitarny, Komunikat z dnia 23 grudnia 2025 r. dotyczący aktualnej sytuacji w zakresie infekcji sezonowych (od końca listopada 2025 utrwalony trend wzrostowy zachorowań na grypę, 360 przypadków na 100 tys. w grupie do 14 lat; wariant K A(H3N2) odpowiedzialny w ostatnich tygodniach przed komunikatem za ok. połowę nowych zachorowań w raportujących krajach regionu europejskiego, brak pamięci immunologicznej w populacji, szczepionka 2025/2026 skuteczna, brak oporności na oseltamiwir; zalecenia: szczepienia, higiena rąk i kaszlu, maski w placówkach medycznych, samoizolacja chorych 5-7 dni; odczyt 8.11.2026): gov.pl
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH, Szczepienia.Info: Szczepionki przeciw grypie, skuteczność i przeciwwskazania (skuteczność 40-70% zależnie od sezonu i populacji, niższa u osób starszych; szczepionki inaktywowane nie wywołują grypy; odczyny poszczepienne; przeciwciała od ok. 7. dnia, odporność zwykle 6-12 miesięcy; przeciwwskazania: ostre choroby z gorączką, anafilaksja; aktualizacja 2.10.2026, odczyt 8.11.2026): szczepienia.pzh.gov.pl
- Nowakowska K. (PAP), Szczyt zachorowań na grypę 2026: prognozy GIS i dane o zachorowalności, GazetaPrawna.pl, 31.01.2026 (sezon 2024/2025: szczyt koniec stycznia, 365 przypadków na 100 tys.; 2025/2026: początek stycznia 70, druga połowa stycznia prawie 270 na 100 tys. wg portalu ezdrowie.gov.pl; GIS spodziewał się szczytu do połowy lutego; zaszczepiło się 2,2 mln osób wobec 1,8 mln; odczyt 8.11.2026): gazetaprawna.pl
- Szczyt zachorowań na grypę w Polsce. Ważny apel GIS, Rzeczpospolita (rp.pl), 17.02.2026 (na przełomie stycznia i lutego w ciągu tygodnia przybywało blisko 400 przypadków na 100 tys. mieszkańców; od jesieni ponad 430 tys. zachorowań, ponad 21,6 tys. hospitalizacji i ponad tysiąc zgonów; dane za GIS, bez opisu metody; odczyt 8.11.2026): rp.pl
- World Health Organization (WHO), Influenza (seasonal), fact sheet z 28.02.2025 (grupy wysokiego ryzyka: kobiety w ciąży, dzieci poniżej 5 lat, osoby starsze, chorzy przewlekle, z osłabioną odpornością, pracownicy ochrony zdrowia; szczepienie najlepszym sposobem zapobiegania grypie; odporność po szczepieniu z czasem zanika, więc zaleca się szczepienie co roku; odczyt 8.11.2026): who.int
- Demicheli V., Jefferson T., Ferroni E., Rivetti A., Di Pietrantonj C., 2018, Vaccines for preventing influenza in healthy adults, Cochrane Database of Systematic Reviews, CD001269, PMID 29388196 (52 badania, ponad 80 000 osób, badania z lat 1969-2009; szczepionki inaktywowane u zdrowych dorosłych: grypa z 2,3% do 0,9%, RR 0,41, 95% CI 0,36-0,47, umiarkowana pewność; objawy grypopodobne z 21,5% do 18,1%, RR 0,84, 95% CI 0,75-0,95; dostęp 8.11.2026): doi.org/10.1002/14651858.CD001269.pub6
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, Szczepienia.Info: Szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 (szczepionka zaktualizowana do podwariantu XFG; zalecane przede wszystkim osobom z grup największego ryzyka ciężkiego przebiegu: od 60 lat, zwłaszcza od 75 lat, dzieciom i dorosłym z określonymi chorobami przewlekłymi, mieszkańcom placówek opieki długoterminowej i ich opiekunom, kobietom w ciąży, pracownikom ochrony zdrowia; szczepionki bezpłatne; POZ dla dorosłych i dzieci, apteki dla dorosłych; zapis bezpośrednio w punkcie szczepień; aktualizacja 5.10.2026, odczyt 27.10.2026): szczepienia.pzh.gov.pl
- Jefferson T., Dooley L., Ferroni E. i wsp., 2023, Physical interventions to interrupt or reduce the spread of respiratory viruses, Cochrane Database of Systematic Reviews, CD006207, PMID 36715243 (78 badań; mycie rąk: ostre infekcje dróg oddechowych RR 0,86, 95% CI 0,81-0,90, 9 badań, 52 105 uczestników, z 380 do 327 na 1000, umiarkowana pewność, grypa potwierdzona RR 0,91, niepewna; maski medyczne w społeczności: choroba grypopodobna lub podobna do COVID-19 RR 0,95, 95% CI 0,84-1,09, 9 badań, 276 917 uczestników, grypa lub SARS-CoV-2 potwierdzone laboratoryjnie RR 1,01, 95% CI 0,72-1,42, 6 badań, 13 919 uczestników, umiarkowana pewność; punkty końcowe obejmują łącznie grypę i COVID-19 (ILI/COVID-like illness; grypa lub SARS-CoV-2 potwierdzone laboratoryjnie), badano interwencje maskami medycznymi; niskie przestrzeganie zaleceń; dostęp 8.11.2026): doi.org/10.1002/14651858.CD006207.pub6
- World Health Organization (WHO), Coronavirus disease (COVID-19): Ventilation and air conditioning, pytania i odpowiedzi (ryzyko zakażenia większe w zatłoczonych i słabo wietrzonych miejscach; wietrzenie zmniejsza przenoszenie wirusa w pomieszczeniach; przy bardzo niskiej temperaturze proponowane otwieranie okien na kilka minut co godzinę; odczyt 8.11.2026): who.int
- NHS, Flu, nhs.uk (objawy: nagła wysoka temperatura, bóle ciała, wyczerpanie, suchy kaszel, ból gardła, ból głowy; u dzieci także ból ucha; grypa a przeziębienie: objawy grypy pojawiają się szybko, przeziębienia narastają stopniowo przez 1-2 dni i dotyczą głównie nosa i gardła; odpoczynek, płyny, leki przeciwbólowe; brak aspiryny u poniżej 16 lat; zostać w domu, najbardziej zaraźliwe pierwsze 5 dni od zakażenia; pilnie do lekarza: 65+, ciąża lub niedawny poród, choroba przewlekła, osłabiona odporność, bardzo złe samopoczucie, duszność, brak poprawy po 7 dniach; 999: nagły ból w klatce piersiowej, poważne trudności z oddychaniem, kaszel z krwią; strona sprawdzona 3.02.2026, odczyt 8.11.2026): nhs.uk
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Flu Signs and Symptoms, cdc.gov (typowe objawy; grypa zwykle zaczyna się nagle; objawy alarmowe u dorosłych: trudności w oddychaniu, uporczywy ból lub ucisk w klatce piersiowej lub brzuchu, uporczywy zawrót głowy, splątanie, drgawki, brak oddawania moczu, silny ból mięśni, objawy ustępujące i wracające, pogorszenie chorób przewlekłych; u dzieci: szybki oddech, sine usta, wciąganie żeber, odwodnienie, brak reakcji, drgawki, gorączka powyżej 40°C niereagująca na leki, u niemowląt poniżej 12 tygodni każda gorączka; strona z 26.08.2024, odczyt 8.11.2026): cdc.gov
- Narodowy Fundusz Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia, pacjent.gov.pl, Kiedy wezwać karetkę (999 i 112; wskazania m.in.: zaburzenia świadomości, drgawki, nagły ostry ból w klatce piersiowej, nasilona duszność; aktualizacja 4.06.2024, odczyt 26.10.2026): pacjent.gov.pl
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Manage Common Cold, cdc.gov (lekarz przy trudnościach z oddychaniem, odwodnieniu, gorączce ponad 4 dni, objawach ponad 10 dni lub nawrocie objawów; antybiotyki nie działają na wirusy; aktualizacja 11.03.2026, odczyt 3.10.2026): cdc.gov
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Flu Treatment, cdc.gov (leczenie przeciwwirusowe jak najszybciej, najlepiej w ciągu 2 dni od objawów; w pierwszej kolejności osoby z grup ryzyka powikłań i ciężko chore lub hospitalizowane; późniejsze leczenie może być pomocne u osób z grupy ryzyka lub hospitalizowanych; leki wyłącznie na receptę; strona z 2.09.2025, odczyt 9.11.2026): cdc.gov
- Jaczewska-Schuetz J., 2021, Odżywianie dla budowania odporności, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, NIZP PZH – PIB, 8.10.2021 (co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie w co najmniej 5 porcjach; źródła witaminy C: kapusta, papryka, brokuły, kiwi; tłuste ryby morskie jako źródło witaminy D i suplementacja jesienią i zimą; pełnoziarniste produkty zbożowe jako źródło witamin z grupy B, magnezu i cynku; jogurt, kefir, maślanka, kiszonki; odczyt 27.10.2026): ncez.pzh.gov.pl
- Płudowski P., Kos-Kudła B., Walczak M. i wsp., 2023, Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland, Nutrients 15(3):695 (dorośli 19-65 lat: przy ekspozycji na słońce 30-45 min między 10 a 15 od maja do końca września suplementacja niekonieczna, w przeciwnym razie 1000-2000 j.m., 25-50 µg dziennie przez cały rok; seniorzy po 75. roku życia 2000-4000 j.m.; zima w średnich szerokościach geograficznych wśród przyczyn mniejszego wytwarzania witaminy D w skórze): doi.org/10.3390/nu15030695
- Jolliffe D.A., Camargo C.A., Sluyter J.D. i wsp., 2025, Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory infections: systematic review and meta-analysis of stratified aggregate data, Lancet Diabetes and Endocrinology (40 badań, 61 589 uczestników; ostre infekcje dróg oddechowych OR 0,94, 95% CI 0,88-1,00, p=0,057, bez istotnej ochrony; bez modyfikacji efektu przez wiek, wyjściowe stężenie witaminy D, częstość i wielkość dawki): doi.org/10.1016/S2213-8587(24)00348-6
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności (witamina C, witamina D i cynk pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego; wykaz nie zawiera oświadczeń zdrowotnych dla kwercetyny): eur-lex.europa.eu
- Karty produktów w sklepie Świat Supli (odczyt 8.11.2026): Singularis Witamina D 2000UI 60 kaps. (1 kapsułka: witamina D3 2000 IU, 1000% referencyjnej wartości spożycia; witamina D3 z lanoliny, olej z krokosza barwierskiego, żelatyna, gliceryna; 1 kapsułka dziennie podczas posiłku; nie stosować u kobiet w ciąży) swiatsupli.pl/p10220; Singularis Witamina D3 2000 Vegan 120 kaps. (50 µg, 1000% referencyjnej wartości spożycia; cholekalcyferol z Pinus taeda, inulina z cykorii, otoczka HPMC; 1 kapsułka dziennie po posiłku; nie stosować u kobiet w ciąży) swiatsupli.pl/p11066; Singularis Witamina D 2000UI 120 kaps. swiatsupli.pl/p10221.
- EFSA, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food (SCF) and the EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA) (witamina D 100 µg dziennie dla dorosłych ze wszystkich źródeł; cynk 25 mg dziennie dla dorosłych, także w ciąży i podczas karmienia; witamina C: brak danych do ustalenia limitu; odczyt 3.10.2026): efsa.europa.eu
- Nault D., Machingo T.A., Shipper A.G. i wsp., 2024, Zinc for prevention and treatment of the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews, CD014914 (34 badania, 8526 uczestników, głównie pastylki do ssania z octanem lub glukonianem cynku; glukonian cynku w dawkach 45-276 mg dziennie przez 4,5-21 dni; zapobieganie: ryzyko przeziębienia RR 0,93, 95% CI 0,85-1,01, niska pewność; leczenie: przeziębienie krótsze średnio o 2,37 dnia, niska pewność; więcej działań niepożądanych innych niż ciężkie RR 1,34): doi.org/10.1002/14651858.CD014914.pub2
- Karty produktów w sklepie Świat Supli (odczyt 8.11.2026): Singularis Cynk Kompleks 15mg 60 kaps. (1 kapsułka: 15 mg cynku, 150% referencyjnej wartości spożycia, w tym cytrynian, glukonian i siarczan mono-L-metioniny cynku po 5 mg; otoczka HPMC; 1 kapsułka dziennie podczas posiłku; nie stosować u kobiet w ciąży) swiatsupli.pl/p10194; Olimp Chela-Cynk 30 kaps. (1 kapsułka: 15 mg cynku w formie chelatu, diglicynian cynku Albion; kapsułka z żelatyny; 1 kapsułka raz dziennie po posiłku; nie stosować u kobiet w ciąży) swiatsupli.pl/p1106.
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
