Probiotyk dla dziecka ma sens w kilku konkretnych sytuacjach: przy antybiotyku, gdy lekarz widzi ryzyko biegunki (szczepy Lactobacillus rhamnosus GG albo Saccharomyces boulardii), czasem przy ostrej biegunce jako dodatek do picia płynów oraz przy kolce u niemowlęcia karmionego piersią (Lactobacillus reuteri DSM 17938 albo Bifidobacterium lactis BB-12) [1] [2] [3] [4]. Zdrowemu dziecku bez dolegliwości probiotyk nie jest potrzebny na co dzień, a wytyczne odradzają szczepy bez udokumentowanych korzyści [5]. O efekcie decydują szczep i dawka, a nie sama liczba bakterii na opakowaniu. Wcześniakom, dzieciom z obniżoną odpornością i ciężko chorym probiotyk podaje się tylko na zalecenie lekarza [6] [7].
Wyjaśniamy, kiedy podawać dziecku probiotyk, jak długo i w jakiej postaci, przy których dolegliwościach badania nie pokazały korzyści, jak czytać etykietę i kiedy najpierw iść do lekarza. Probiotyk to żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej ilości przynoszą korzyść zdrowotną [8]; zalecenia dotyczą zawsze konkretnego szczepu w konkretnej sytuacji. Na końcu porównujemy z dawkami z zaleceń cztery preparaty z LGG ze Świata Supli.
Spis treści
Polecamy
1. Kiedy podać dziecku probiotyk: krótka odpowiedź
Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN) wydaje zalecenia tylko dla szczepów, które sprawdzono w co najmniej dwóch badaniach z losowym przydziałem [5]. Tabela zbiera sytuacje z takimi danymi i te, w których rodzice sięgają po probiotyk bez dowodów. Preparaty znajdziesz w kategorii probiotyki, ale wybór zacznij od sytuacji i szczepu, nie od marki.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Sytuacja | Szczep z badań | Co mówią wytyczne i badania |
|---|---|---|
| Antybiotyk, gdy jest ryzyko biegunki | L. rhamnosus GG albo S. boulardii, co najmniej 5 mld CFU dziennie | zalecenie silne ESPGHAN [1] [4]; biegunka u 8% dzieci wobec 19% bez probiotyku [9] |
| Ostra biegunka | S. boulardii, LGG, L. reuteri DSM 17938 | zalecenia słabe, niska pewność [2]; duże badanie LGG oraz badanie odradzanej mieszanki R0011/R0052 nie wykazały korzyści [10] [11] |
| Same wymioty, bez biegunki | brak | zalecenia probiotyków dotyczą biegunki, nie samych wymiotów; w badaniu LGG czas wymiotów się nie zmienił [10]; podstawą jest nawadnianie [12] |
| Kolka u niemowlęcia | L. reuteri DSM 17938, B. lactis BB-12 | u niemowląt karmionych piersią możliwe skrócenie płaczu; dla karmionych mlekiem modyfikowanym za mało danych do rozstrzygnięcia skuteczności [3] [4] |
| Zaparcie czynnościowe | brak | ESPGHAN nie zaleca probiotyków ani samych, ani razem z lekami przeczyszczającymi [4] |
| Częste infekcje dróg oddechowych | różne szczepy | niska pewność danych, badania łączyły dzieci i dorosłych [13] |
| Astma, alergia pokarmowa, katar sienny | brak | brak dowodów na zapobieganie [14] |
| Zdrowe dziecko bez dolegliwości | brak | probiotyków bez udokumentowanych korzyści nie zaleca się [5] |
2. Probiotyk przy antybiotyku
To sytuacja z najmocniejszymi dowodami. W przeglądzie Cochrane 33 badań z udziałem 6352 dzieci w wieku 0–18 lat biegunka po antybiotyku wystąpiła u 8% dzieci przyjmujących probiotyk i u 19% w grupach kontrolnych; aby zapobiec jednemu przypadkowi biegunki, probiotyk musiało dostać 9 dzieci [9]. Dawkę probiotyku podaje się w CFU, czyli jednostkach tworzących kolonie: to liczba żywych bakterii zdolnych do namnażania. Lepsze wyniki dawały dawki co najmniej 5 mld CFU dziennie (8% wobec 23%), a przy mniejszych różnica nie była pewna [9]. Ograniczenie: 20 z 33 badań miało wysokie ryzyko błędu, a szczepy i schematy bardzo się różniły [9].
ESPGHAN zaleca w tej sytuacji Lactobacillus rhamnosus GG albo drożdże Saccharomyces boulardii, ale tylko wtedy, gdy lekarz widzi czynniki ryzyka biegunki: rodzaju i długości leczenia antybiotykiem, wieku dziecka, pobytu w szpitalu, chorób współistniejących albo wcześniejszej biegunki po antybiotyku [1]. Dla innych szczepów i mieszanek dowody są niewystarczające [1]. Stanowisko ESPGHAN z 2023 roku utrzymało to zalecenie i doprecyzowało dawkę: LGG albo S. boulardii w ilości co najmniej 5 mld CFU dziennie, rozpoczęte razem z antybiotykiem [4]. Liczy się dawka samego zalecanego szczepu; suma bakterii z kilku szczepów jej nie zastępuje. Odstęp między dawkami oraz długość podawania po zakończeniu kuracji ustal z lekarzem lub farmaceutą, bo producenci podają różne zalecenia. Co rozdzielać w czasie, opisujemy we wpisie jakich suplementów nie łączyć. Jeśli pediatra zaleci LGG w kroplach, zapytaj go o krople Activlab ProFlora Baby (karta w sekcji 8): przy antybiotyku 2 razy dziennie po 5 kropli, czyli 10 mld CFU LGG, co liczbowo odpowiada progowi z zalecenia. Wiek i porcję potwierdza pediatra na podstawie etykiety.
3. Probiotyk przy biegunce i wymiotach
Przy ostrej biegunce i wymiotach u dziecka najważniejsze jest nawadnianie [12] [4]:
- Doustny płyn nawadniający: to proszek z elektrolitami z apteki, który rozpuszcza się w wodzie; farmaceuta pomoże go dobrać [12]. Przygotuj go dokładnie według instrukcji na opakowaniu.
- Małe porcje, często: przy nudnościach podawaj płyn małymi łykami [12].
- Dalsze karmienie: karm piersią lub mlekiem modyfikowanym w zwykłym stężeniu; gdy niemowlę wymiotuje, podawaj mniejsze porcje częściej niż zwykle, a niemowlęciu na mleku modyfikowanym lub stałych posiłkach dawaj między karmieniami małe łyki wody [12].
- Bez soków i napojów gazowanych: mogą nasilać biegunkę [12]. Dzieciom poniżej 12 lat nie podawaj leków hamujących biegunkę bez zalecenia lekarza [12].
Probiotyk przy biegunce jest tylko dodatkiem do nawadniania: grupa robocza ESPGHAN nie znalazła dla żadnego szczepu dwóch badań wysokiej jakości z korzyścią i wydała słabe zalecenia dla S. boulardii, LGG i L. reuteri DSM 17938, a odradziła połączenie L. helveticus R0052 z L. rhamnosus R0011 [2]. Według omówienia stanowiska ESPGHAN 2023 zalecane schematy to LGG co najmniej 10 mld CFU dziennie albo S. boulardii 250–750 mg dziennie przez 5–7 dni oraz L. reuteri DSM 17938 w dawce 100–400 mln CFU dziennie przez 5 dni, a główny efekt to skrócenie biegunki o około jeden dzień [4].
Ostrożność uzasadniają dwa duże badania z 2018 roku. U 971 dzieci w wieku od 3 miesięcy do 4 lat LGG w dawce 10 mld CFU dwa razy dziennie przez 5 dni nie skrócił biegunki (49,7 wobec 50,9 godziny), czasu wymiotów ani nie zmniejszył odsetka ciężkiego przebiegu [10]. U 886 dzieci w wieku 3–48 miesięcy mieszanka dwóch innych szczepów także nie dała różnicy wobec placebo, również w czasie trwania wymiotów [11]. Oba badania dotyczyły dzieci przyjętych na szpitalny oddział ratunkowy, więc nie wykluczają efektu w lżejszych przypadkach, ale nie potwierdzają, że probiotyk skraca typową biegunkę.
Same wymioty, bez biegunki, to inna sytuacja: zalecenia ESPGHAN dotyczą ostrej biegunki i nie wskazują probiotyku jako sposobu postępowania przy izolowanych wymiotach [2]. Wymioty zwykle ustępują w ciągu 1–2 dni; do tego czasu podawaj płyny małymi porcjami i obserwuj objawy odwodnienia [12].
Pilnie do lekarza, gdy niepokoi cię stan niemowlęcia poniżej 12 miesięcy, dziecko przestaje jeść i pić, dziecko poniżej 5 lat ma objawy odwodnienia, na przykład mniej mokrych pieluch, wymioty nie pozwalają utrzymać płynów, w stolcu jest krew, biegunka trwa ponad 7 dni albo wymioty ponad 2 dni [12]. Dzwoń pod 112, gdy dziecko ma sine, szare lub bardzo blade usta, język albo skórę, z trudem oddycha, jest splątane lub nie reaguje jak zwykle, wymiotuje krwią, treścią przypominającą fusy od kawy albo na zielono, ma nagły silny ból brzucha lub sztywność karku, albo mogło połknąć coś trującego [12].
4. Kolka u niemowlęcia
W metaanalizie danych 345 niemowląt z kolką z czterech badań z placebo szczep L. reuteri DSM 17938 skracał płacz średnio o około 25 minut dziennie po 21 dniach stosowania [3]. Efekt był wyraźny u niemowląt karmionych piersią, a u karmionych mlekiem modyfikowanym nieistotny, ale dla tej grupy danych było za mało do rozstrzygnięcia [3]. ESPGHAN w 2023 roku wydało dla kolki u niemowląt karmionych piersią słabe zalecenie przy umiarkowanej pewności danych: L. reuteri DSM 17938 co najmniej 100 mln CFU dziennie przez co najmniej 21 dni albo Bifidobacterium lactis BB-12 co najmniej 100 mln CFU dziennie przez 21–28 dni [5] [4].
Wyniki dotyczą tych dwóch szczepów, więc nie przenoszą się na inne probiotyki z L. reuteri ani na mieszanki. Długi płacz niemowlęcia może mieć też inne przyczyny, dlatego o podaniu probiotyku zawsze decyduje pediatra.
5. Odporność i alergie: co mówią badania
Przegląd Cochrane z 2022 roku objął 23 badania i 6950 osób, w tym dzieci od 1 miesiąca do 11 lat, dorosłych i osoby starsze [13]. Probiotyki mogły zmniejszyć liczbę osób z co najmniej jedną infekcją górnych dróg oddechowych o około jedną czwartą i skrócić infekcję o około dzień, ale pewność tych wyników jest niska, szczepy były różne, a podawano je zwykle ponad 3 miesiące [13]. Z takich danych nie da się wybrać szczepu ani dawki dla dziecka.
Przy alergiach dowody są jeszcze słabsze. Według wytycznych Światowej Organizacji Alergii (WAO) nie ma dowodów, że probiotyki zapobiegają astmie, alergii pokarmowej ani katarowi siennemu [14]. WAO warunkowo, przy bardzo niskiej jakości danych, dopuściła probiotyki u kobiet w ciąży, karmiących i niemowląt z wysokim ryzykiem alergii, głównie ze względu na egzemę [14]; decyduje o tym lekarz. Przy zaparciu czynnościowym ESPGHAN w 2023 roku wydało zalecenie przeciw stosowaniu dotychczas badanych probiotyków, zarówno samodzielnie, jak i razem z lekami przeczyszczającymi, bo badania nie wykazały skuteczności [4]. Wpływu na nastrój i koncentrację dzieci te źródła nie oceniają, więc nie ma podstaw do obietnic.
6. Jak wybrać probiotyk dla dziecka
- Pełna nazwa szczepu: rodzaj, gatunek i oznaczenie, na przykład Lactobacillus rhamnosus GG; tylko tak porównasz preparat z badaniami [5].
- Dawka do końca terminu przydatności: liczba CFU zalecanego szczepu powinna dotyczyć całego okresu ważności, bo badania produktów z handlu często wykazywały mniej bakterii, niż deklarowała etykieta, albo inne szczepy [15].
- Jednostka na etykiecie: część producentów podaje CFU, a część liczbę komórek bakterii. Liczba komórek nie musi oznaczać tylu samo żywych bakterii zdolnych do namnażania, więc bez potwierdzenia producenta nie traktuj jej jak CFU.
- Postać dopasowana do wieku: kapsułkę w całości dostaje tylko dziecko, które ją połyka; młodszym podaje się krople, proszek albo saszetkę, a niektóre kapsułki można otworzyć i podać ich zawartość, jeśli pozwala na to etykieta. Różnice między postaciami opisujemy we wpisie probiotyk w kapsułkach, proszku czy w płynie.
- Wiek z etykiety i sposób przechowywania: część produktów wymaga lodówki, inne wystarczy trzymać w suchym miejscu; trzymaj się instrukcji producenta.
- Skład dodatków: sprawdź alergeny, cukry i słodziki, jeśli dziecko ma alergię lub dietę eliminacyjną.
Probiotyki w suplementach diety nie mają w Unii Europejskiej dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych [16], dlatego hasła z opakowań o wzmacnianiu odporności nie są potwierdzeniem działania. Przykład: Aliness ProbioBalance KIDS Balance producent przeznacza dla dzieci od 3. roku życia i pozwala otworzyć kapsułkę, ale porcję podaje w komórkach, nie w CFU, więc nie porównasz jej z zaleceniem przy antybiotyku; czy pasuje dziecku, oceni pediatra.
7. Kiedy nie podawać probiotyku bez lekarza
U zdrowych dzieci probiotyki są zwykle dobrze tolerowane: w badaniach z antybiotykiem działania niepożądane wystąpiły u 4% dzieci z probiotykiem i 6% bez niego, bez ciężkich powikłań; najczęściej była to wysypka, nudności, gazy, wzdęcia i zaparcia [9]. Rzadkie ciężkie powikłania, takie jak posocznica i zakażenia grzybicze krwi, opisywano głównie u osób na intensywnej terapii, ciężko chorych niemowląt, po operacjach, w szpitalu i z obniżoną odpornością [7], a dane o bezpieczeństwie w badaniach bywają niepełne [17].
- Wcześniaki: Amerykańska Akademia Pediatrii nie zaleca rutynowego podawania probiotyków wcześniakom, zwłaszcza ważącym poniżej 1000 g [6].
- Obniżona odporność, ciężka choroba, pobyt w szpitalu, świeża operacja: tylko na zalecenie lekarza [7].
- Choroby przewlekłe i leki przyjmowane na stałe: preparat omów z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą; dotyczy to także nastolatków, którzy sami kupują suplementy.
- Ciąża i karmienie piersią: jeśli probiotyk ma przyjmować mama, decyzję podejmij z lekarzem [14].
- Niepokojące objawy po rozpoczęciu podawania: przy bólu brzucha, wzdęciach, wysypce lub innej reakcji alergicznej przerwij podawanie i skonsultuj się z lekarzem. Objawy alarmowe opisane w sekcji 3 wymagają pilnej pomocy niezależnie od probiotyku. Jak rozpoznać działania niepożądane suplementów, wyjaśniamy we wpisie czy suplementy mogą mieć skutki uboczne.
8. Probiotyki z LGG w sklepie: skład i co sprawdzić
Poniżej cztery suplementy diety z Lactobacillus rhamnosus GG. Dwa pierwsze zawierają tylko jeden szczep probiotyczny, LGG; drugi ma ponadto prebiotyk z gumy akacjowej i ekstrakt z babki lancetowatej. Aliness liczy komórki, pozostałe CFU. Dwa ostatnie to mieszanki kilku szczepów: Lab One daje 2 mld CFU LGG, mniej niż 5 mld CFU dziennie wskazane przez ESPGHAN przy antybiotyku [4], a Aliness KIDS 4 mld komórek LGG, których bez wyniku w CFU nie porównasz z tym progiem. Żaden z tych produktów nie jest gotowym sposobem realizacji zalecenia: preparat, porcję i wiek dziecka potwierdza pediatra na podstawie etykiety, a porcji z etykiety nie zwiększaj. Marki Świat Supli i Promaker nie mają probiotyku dla dzieci. Ceny według sklepu z 7.10.2026.
Activlab ProFlora Baby, krople 5 ml
Według karty sklepu 5 kropli zawiera 5 mld CFU Lactobacillus rhamnosus GG ATCC 53103, a 10 kropli 10 mld CFU; jedyne inne składniki to średniołańcuchowe trójglicerydy z kokosa. Karta podaje 5 kropli 2 razy dziennie w trakcie antybiotykoterapii i 5 kropli raz dziennie po jej zakończeniu, w trakcie posiłków. Porcja przy antybiotyku, 10 mld CFU LGG dziennie, spełnia więc liczbowo próg co najmniej 5 mld CFU dziennie z zalecenia ESPGHAN [4]. Opakowanie to około 30 porcji po 5 kropli; cena 16,99 zł, czyli około 1,13 zł dziennie przy 10 kroplach. Przed użyciem wstrząsnąć; przechowywać w suchym miejscu, do 25°C, chronić przed światłem.
Kiedy rozważyć: gdy pediatra zalecił LGG przy antybiotyku, a dziecko nie połyka kapsułek. Zgodność dawki z progiem z zalecenia nie przesądza, że ten preparat i jego porcja są odpowiednie dla każdego dziecka: karta sklepu nie podaje wieku, od którego można stosować produkt, więc wiek, wskazanie i porcję potwierdza pediatra na podstawie etykiety; u niemowląt, a zwłaszcza wcześniaków, decyzję podejmuje lekarz. Odstęp od dawki antybiotyku ustal z lekarzem lub farmaceutą.
Alergeny: według karty sklepu producent nie deklaruje alergenów; skład to tylko olej MCT z kokosa i LGG.
Źródło danych: wyłącznie karta produktu w sklepie Świat Supli, odczyt 7.10.2026. Nie znaleźliśmy strony producenta z opisem i etykietą tego wariantu, więc wiek stosowania, sposób podania i ostrzeżenia sprawdź na opakowaniu przed pierwszym podaniem.
Aliness ProbioBalance Rhamnosus GG Balance 5 mld, 30 kapsułek
Według strony producenta jedna kapsułka zawiera 5 mld komórek Lactobacillus rhamnosus GG ATCC 53103, bez innych szczepów probiotycznych, a także 100 mg prebiotyku z gumy akacjowej i 20 mg ekstraktu z babki lancetowatej. Zalecana porcja to 1–2 kapsułki dziennie podczas posiłku. Producent liczy żywe komórki metodą cytometrii przepływowej i deklaruje 20% naddatek bakterii przy produkcji, ale nie podaje dawki w CFU, więc nie wiadomo, czy porcja odpowiada dawce co najmniej 5 mld CFU z zalecenia przy antybiotyku. Cena 39,90 zł za 30 kapsułek, czyli około 1,33 zł dziennie przy 1 kapsułce i 2,66 zł przy 2. Przechowywać w temperaturze pokojowej, do 25°C.
Dla dziecka? Produkt zawiera szczep z zalecenia, ale bez potwierdzenia wieku stosowania i dawki w CFU nie można uznać go za sposób realizacji zalecenia u dziecka. Producent nie podaje, od jakiego wieku można go stosować ani czy kapsułkę można otworzyć; czy w ogóle podać go dziecku i w jakiej porcji, decyduje pediatra na podstawie aktualnej etykiety.
Alergeny: producent nie deklaruje alergenów ani na swojej stronie, ani według karty sklepu; podaje, że produkt jest bez glutenu. Kapsułka roślinna, bez żelatyny.
Źródło danych: skład, porcja, sposób liczenia bakterii i przechowywanie według strony producenta Aliness (odczyt 7.10.2026, kod EAN 5903242580345 zgodny z kartą sklepu); cena z karty sklepu.
Aliness ProbioBalance KIDS Balance 5 mld, 30 kapsułek
Według strony producenta porcja dzienna to 2 kapsułki (po 1 podczas posiłku) i zawiera 10,4 mld komórek bakterii z 10 szczepów, w tym 4 mld komórek Lactobacillus rhamnosus GG ATCC 53103, a także 200 mg prebiotyku z gumy akacjowej i 40 mg ekstraktu z babki lancetowatej. Producent podaje liczbę komórek, nie CFU. Opakowanie wystarcza na 15 dni; cena 34,89 zł, czyli około 2,33 zł dziennie. Przechowywać w temperaturze pokojowej, do 25°C.
Kiedy rozważyć: producent przeznacza produkt dla dzieci od 3. roku życia; kapsułkę można połknąć albo otworzyć i podać jej zawartość w postaci proszku. Producent deklaruje 4 mld komórek LGG w porcji i nie podaje wyniku w CFU, więc nie wiadomo, czy porcja jest niższa, równa czy wyższa od dawki co najmniej 5 mld CFU zalecanej przy antybiotyku; w tej sytuacji używaj go tylko wtedy, gdy pediatra zaakceptuje ten konkretny preparat.
Alergeny: producent nie deklaruje alergenów ani na swojej stronie, ani według karty sklepu; podaje, że produkt jest wegański. Kapsułka roślinna, bez żelatyny.
Źródło danych: wiek, sposób podania, skład, porcja i przechowywanie według strony producenta Aliness (odczyt 7.10.2026, kod EAN 5903242580338 zgodny z kartą sklepu); cena z karty sklepu.
Lab One N°1 Kids Biotic, 15 saszetek
Według karty sklepu saszetka zawiera po 2 mld CFU Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus plantarum LP01 i Bifidobacterium breve BR03, razem 6 mld CFU, oraz 800 mg fruktooligosacharydów i maltodekstrynę. Porcja to 1 saszetka dziennie rozpuszczona w co najmniej 100 ml wody; cena 58,99 zł za 15 saszetek, czyli około 3,93 zł dziennie.
Kiedy rozważyć: gdy dziecko wypije porcję rozpuszczoną w wodzie. Saszetka daje 2 mld CFU LGG, mniej niż dawka zalecana przy antybiotyku, więc w tej sytuacji używaj jej tylko wtedy, gdy pediatra zaakceptuje ten konkretny preparat. Karta nie podaje wieku, od którego można stosować produkt, więc ustal go z lekarzem lub farmaceutą.
Alergeny: według karty sklepu producent nie deklaruje alergenów, a produkt nadaje się dla wegan.
Źródło danych: wyłącznie karta produktu w sklepie Świat Supli, odczyt 7.10.2026. Strona marki Lab One nie działa (przy odczycie 7.10.2026 domena była wystawiona na sprzedaż), więc wiek stosowania i ostrzeżenia sprawdź na opakowaniu.
Produkty z tego wpisu
9. Najczęstsze pytania
9.1. Kiedy podawać dziecku probiotyk?
Gdy lekarz zaleci go przy antybiotyku z ryzykiem biegunki (LGG lub S. boulardii), rozważy przy ostrej biegunce albo przy kolce u niemowlęcia karmionego piersią (L. reuteri DSM 17938 lub B. lactis BB-12) [1] [2] [3] [4]. Zdrowe dziecko bez dolegliwości go nie potrzebuje [5].
9.2. Jak długo można podawać dziecku probiotyk?
Czas zależy od szczepu i wskazania, a ostatecznie ustala go pediatra. Według omówienia stanowiska ESPGHAN 2023 przy ostrej biegunce LGG i S. boulardii podaje się przez 5–7 dni, a L. reuteri DSM 17938 przez 5 dni; przy antybiotyku LGG lub S. boulardii zaczyna się razem z antybiotykiem; przy kolce L. reuteri DSM 17938 przez co najmniej 21 dni, a B. lactis BB-12 przez 21–28 dni [4]. To zalecenia, a nie czas obserwacji z pojedynczych badań: na przykład w dużym badaniu pięciodniowy schemat LGG przy biegunce nie dał korzyści [10]. Badania nad infekcjami trwały zwykle ponad 3 miesiące [13], ale o bezpieczeństwie długiego stosowania u zdrowych dzieci wiadomo niewiele [17], więc dłuższe podawanie omów z pediatrą.
9.3. Jak podawać dziecku probiotyk?
Według instrukcji producenta: jedne preparaty podaje się z posiłkiem, inne między posiłkami; saszetkę przygotuj w płynie lub posiłku wyłącznie zgodnie z etykietą, bez przekraczania podanej temperatury i objętości, a kapsułkę dostaje tylko dziecko, które ją połyka. Ogólne zasady pór przyjmowania suplementów zebraliśmy we wpisie kiedy brać suplementy.
9.4. Czy dziecko powinno brać probiotyk codziennie?
Nie ma takiej potrzeby u zdrowego dziecka; ESPGHAN odradza probiotyki bez udokumentowanych korzyści [5].
9.5. Jaki probiotyk przy biegunce lub wymiotach u dziecka?
Przy ostrej biegunce ESPGHAN słabo zaleca S. boulardii, LGG lub L. reuteri DSM 17938 [2], zawsze jako dodatek do doustnego płynu nawadniającego. Przy samych wymiotach te zalecenia nie wskazują probiotyku, a w badaniu z LGG czas wymiotów się nie zmienił [10]; podawaj płyn małymi łykami i karm dalej. W obu sytuacjach przy objawach odwodnienia, krwi w stolcu lub wymiotach uniemożliwiających picie idź pilnie do lekarza [12].
9.6. Kiedy nie wolno podawać probiotyków?
Bez decyzji lekarza nie podawaj ich wcześniakom, dzieciom z obniżoną odpornością, ciężko chorym, po operacji i w szpitalu [6] [7].
10. Podsumowanie
- Probiotyk dla dziecka ma sens w określonych sytuacjach; zdrowe dziecko bez dolegliwości go nie potrzebuje [5].
- Najmocniejsze dowody dotyczą antybiotyku: LGG albo S. boulardii w dawce co najmniej 5 mld CFU dziennie, gdy lekarz widzi ryzyko biegunki [1] [9] [4].
- Przy ostrej biegunce probiotyk jest tylko dodatkiem do doustnego płynu nawadniającego, a przy samych wymiotach zalecenia go nie wskazują; przy kolce u niemowląt karmionych piersią płacz może skrócić L. reuteri DSM 17938 lub B. lactis BB-12 [2] [3] [4].
- Przy zaparciu czynnościowym ESPGHAN nie zaleca probiotyków [4].
- Wybieraj po pełnej nazwie szczepu, dawce do końca terminu i postaci dopasowanej do wieku [15].
- Wcześniaki, dzieci z obniżoną odpornością i ciężko chore dostają probiotyk tylko na zalecenie lekarza [6] [7].
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
11. Źródła
- Szajewska H., Canani R.B., Guarino A. i wsp., 2016, Probiotics for the Prevention of Antibiotic-Associated Diarrhea in Children, Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (stanowisko grupy roboczej ESPGHAN: przy czynnikach ryzyka biegunki poantybiotykowej Lactobacillus rhamnosus GG albo Saccharomyces boulardii, zalecenie silne przy umiarkowanej jakości danych; inne szczepy bez wystarczających dowodów): doi.org
- Szajewska H., Guarino A., Hojsak I. i wsp., 2020, Use of Probiotics for the Management of Acute Gastroenteritis in Children: An Update, Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (dla żadnego szczepu nie było 2 badań wysokiej jakości z korzyścią; słabe zalecenia dla S. boulardii, LGG i L. reuteri DSM 17938 przy niskiej lub bardzo niskiej pewności; silne zalecenie przeciw L. helveticus R0052 z L. rhamnosus R0011): doi.org
- Sung V., D’Amico F., Cabana M.D. i wsp., 2018, Lactobacillus reuteri to Treat Infant Colic: A Meta-analysis, Pediatrics (4 badania z placebo, 345 niemowląt z kolką; L. reuteri DSM 17938 skracał płacz o około 25 minut dziennie po 21 dniach; efekt wyraźny u niemowląt karmionych piersią, nieistotny u karmionych mlekiem modyfikowanym, dla nich za mało danych): doi.org
- Hojsak I., Kolaček S., 2024, Role of Probiotics in the Treatment and Prevention of Common Gastrointestinal Conditions in Children, Pediatric Gastroenterology, Hepatology & Nutrition (przegląd z omówieniem dawek ze stanowiska ESPGHAN 2023: ostra biegunka LGG co najmniej 10 mld CFU dziennie lub S. boulardii 250–750 mg dziennie przez 5–7 dni, L. reuteri DSM 17938 100–400 mln CFU dziennie przez 5 dni; przy antybiotyku LGG lub S. boulardii co najmniej 5 mld CFU dziennie od początku leczenia; kolka u niemowląt karmionych piersią L. reuteri DSM 17938 co najmniej 100 mln CFU dziennie przez co najmniej 21 dni lub B. lactis BB-12 co najmniej 100 mln CFU dziennie przez 21–28 dni; brak zalecenia probiotyków w zaparciu czynnościowym): doi.org
- Szajewska H., Berni Canani R., Domellöf M. i wsp., 2023, Probiotics for the Management of Pediatric Gastrointestinal Disorders: Position Paper of the ESPGHAN Special Interest Group on Gut Microbiota and Modifications, Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (zalecenia tylko dla szczepów z co najmniej 2 badaniami z randomizacją; zalecenia dla ostrej biegunki, zapobiegania biegunce poantybiotykowej i szpitalnej, martwiczego zapalenia jelit, zakażenia H. pylori, czynnościowych bólów brzucha i kolki; probiotyków bez udokumentowanych korzyści nie należy stosować; odczyt na podstawie streszczenia): doi.org
- Poindexter B., Committee on Fetus and Newborn, 2021, Use of Probiotics in Preterm Infants, Pediatrics (Amerykańska Akademia Pediatrii nie zaleca rutynowego podawania probiotyków wcześniakom, zwłaszcza z masą urodzeniową poniżej 1000 g; opisano przypadki zanieczyszczenia preparatów): doi.org
- Didari T., Solki S., Mozaffari S. i wsp., 2014, A systematic review of the safety of probiotics, Expert Opinion on Drug Safety (przegląd badań do maja 2013: najczęstsze ciężkie powikłania to posocznica i zakażenia grzybicze krwi; najbardziej narażeni byli pacjenci intensywnej terapii, ciężko chore niemowlęta, osoby po operacjach, w szpitalu i z obniżoną odpornością): doi.org
- Hill C., Guarner F., Reid G. i wsp., 2014, Expert consensus document: The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic, Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology (definicja: żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej ilości przynoszą korzyść zdrowotną): doi.org
- Guo Q., Goldenberg J.Z., Humphrey C. i wsp., 2019, Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea, Cochrane Database of Systematic Reviews (33 badania, 6352 dzieci w wieku 0–18 lat przyjmujących antybiotyk; biegunka u 8% wobec 19% w grupach kontrolnych; przy dawce co najmniej 5 mld CFU dziennie 8% wobec 23%; działania niepożądane u 4% wobec 6%, bez ciężkich; 20 badań z wysokim ryzykiem błędu): doi.org
- Schnadower D., Tarr P.I., Casper T.C. i wsp., 2018, Lactobacillus rhamnosus GG versus Placebo for Acute Gastroenteritis in Children, New England Journal of Medicine (971 dzieci w wieku od 3 miesięcy do 4 lat na szpitalnych oddziałach ratunkowych, LGG 10 mld CFU dwa razy dziennie przez 5 dni; ciężki przebieg u 11,8% wobec 12,6% przy placebo, biegunka 49,7 wobec 50,9 godziny, bez istotnych różnic): doi.org
- Freedman S.B., Williamson-Urquhart S., Farion K.J. i wsp., 2018, Multicenter Trial of a Combination Probiotic for Children with Gastroenteritis, New England Journal of Medicine (886 dzieci w wieku 3–48 miesięcy, L. rhamnosus R0011 z L. helveticus R0052 przez 5 dni; ciężki przebieg u 26,1% wobec 24,7% przy placebo, bez istotnych różnic): doi.org
- NHS, 2023, Diarrhoea and vomiting, National Health Service (leczenie w domu przez picie płynów małymi łykami; doustny proszek nawadniający do rozpuszczenia w wodzie z apteki; soki owocowe i napoje gazowane mogą nasilać biegunkę; kiedy pilnie do lekarza i kiedy wezwać pogotowie u dzieci; przegląd strony 21.12.2023): nhs.uk
- Zhao Y., Dong B.R., Hao Q., 2022, Probiotics for preventing acute upper respiratory tract infections, Cochrane Database of Systematic Reviews (23 badania, 6950 osób: dzieci od 1 miesiąca do 11 lat, dorośli i osoby starsze; mniej osób z co najmniej jedną infekcją górnych dróg oddechowych, ryzyko względne 0,76, niska pewność; zwykle ponad 3 miesiące stosowania): doi.org
- Ricci G., Cipriani F., Cuello-Garcia C.A. i wsp., 2016, A clinical reading on World Allergy Organization-McMaster University Guidelines for Allergic Disease Prevention (GLAD-P): Probiotics, World Allergy Organization Journal (omówienie wytycznych WAO 2015: brak dowodów, że probiotyki zapobiegają astmie, alergii pokarmowej i katarowi siennemu; warunkowe zalecenie przy bardzo niskiej jakości danych w ciąży, podczas karmienia i u niemowląt z wysokim ryzykiem alergii, głównie z powodu egzemy): doi.org
- Kolaček S., Hojsak I., Berni Canani R. i wsp., 2017, Commercial Probiotic Products: A Call for Improved Quality Control, Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (stanowisko ESPGHAN: w badaniach produktów z handlu częste niezgodności z etykietą, błędnie oznaczone szczepy, zanieczyszczenia i liczba bakterii niższa od deklarowanej): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, 2012, wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dziennik Urzędowy UE L 136 (wykaz nie zawiera oświadczenia dla probiotyków; jedyny wpis o żywych bakteriach dotyczy kultur jogurtowych w jogurcie lub mleku fermentowanym i trawienia laktozy): eur-lex.europa.eu
- Doron S., Snydman D.R., 2015, Risk and safety of probiotics, Clinical Infectious Diseases (przegląd: probiotyki zwykle bezpieczne, ale działania niepożądane opisywane w badaniach niekonsekwentnie; ryzyko zakażeń ogólnych u osób podatnych): doi.org
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
