Turkesteron i ekdysteron (ecdysterone, 20-hydroksyekdyzon) to ekdysteroidy, czyli związki steroidowe roślin i owadów, sprzedawane w suplementach jako roślinne anaboliki [1]. Badania u ludzi nie dają podstaw, by wskazać zwycięzcę: wyniki dla ekdysteronu są rozbieżne [2] [3] [4], a turkesteron w trzech krótkich badaniach nie wykazał przewagi nad placebo [5] [6] [19]. Produkty często zawierają ułamek deklarowanej ilości [12] [13]. Ekdysteron nie jest zabroniony w sporcie, ale od 2020 r. jest w programie monitorującym WADA, także w 2026 r. [1] [7].
Świat Supli to sklep z suplementami diety. W tym artykule pokazujemy produkty z naszej oferty razem z tym, co o nich wiadomo i czego nie wiadomo; nie sprzedajemy sterydów anabolicznych i nie zachęcamy do ich stosowania. Jeśli po suplemencie masz niepokojące objawy, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.
Spis treści
1. Czym są ekdysteroidy: turkesteron i ekdysteron
Ekdysteroidy to hormony linienia stawonogów, które rośliny wytwarzają jako obronę przed owadami. Najczęściej spotykany w suplementach ekdysteron, nazywany też 20-hydroksyekdyzonem, występuje m.in. w korzeniu szczodraka krokoszowego (Rhaponticum carthamoides, leuzea), w szpinaku i w komosie ryżowej (quinoa); turkesteron pozyskuje się z rośliny Ajuga turkestanica z Azji Środkowej [1]. Turkesteron ma 27 atomów węgla i 7 grup hydroksylowych; w badaniach przedklinicznych wiązano jego aktywność anaboliczną z obecnością grup hydroksylowych przy węglach 20 i 11, co nie potwierdza działania suplementu u ludzi [1].
Ekdysteroidy nie działają przez receptor androgenowy jak sterydy anaboliczne. W badaniu Parr i wsp. z 2014 r. ekdysteron zwiększał u szczurów rozmiar włókien mięśniowych i stężenie insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1), a w hodowli komórek mięśniowych wywołany przez niego przerost blokował antyestrogen, lecz nie antyandrogen; autorzy wskazali, że pośredniczy w tym receptor estrogenowy beta [8]. To mechanizm z badań na zwierzętach i komórkach, który nie przesądza o skuteczności u ludzi.
Jeśli szukasz suplementu dla trenujących z dopuszczonym oświadczeniem zdrowotnym, w sklepie Świat Supli są to kreatyny i odżywki białkowe, które opisujemy niżej.
2. Turkesteron a ekdysteron: różnice w skrócie
| Cecha | Ekdysteron (20-hydroksyekdyzon) | Turkesteron |
|---|---|---|
| Źródło w roślinach | Rhaponticum carthamoides, szpinak, quinoa [1] | Ajuga turkestanica [1] |
| Badania u ludzi | Brak efektu po 8 tygodniach u 45 trenujących mężczyzn [2]; brak wpływu na masę i siłę po 12 tygodniach treningu u 20 mężczyzn, różnice tylko w roztrenowaniu [9]; efekt po 10 tygodniach u 46 mężczyzn [3]; brak przewagi produktu o zaniżonej zawartości po 12 tygodniach u 28 mężczyzn [4]; oczyszczony 20-hydroksyekdyzon jako lek badany 6–9 miesięcy u seniorów z sarkopenią [10] | Badanie z pojedynczymi porcjami u 11 mężczyzn bez istotnego efektu [5]; 4 tygodnie u 31 aktywnych osób bez wpływu na skład ciała [19]; krótkie doniesienie o 4-tygodniowej interwencji u 24 osób bez przewagi nad placebo [6]; nie znaleźliśmy badań dłuższych niż 4 tygodnie [15] |
| Mechanizm | Receptor estrogenowy beta w badaniach na zwierzętach i komórkach [8] | Brak badań u ludzi; w badaniach przedklinicznych aktywność anaboliczną wiązano z grupami hydroksylowymi przy węglach 20 i 11 (zależność strukturalna, nie opisany mechanizm receptorowy) [1] |
| Status w sporcie | Niezabroniony; w Programie Monitorującym WADA od 2020 r. i w 2026 r. [1] [7] | Niezabroniony, poza programem monitorującym [7] [11] |
| Zawartość w produktach | W analizie 13 produktów zmierzona zawartość odbiegała od deklaracji, np. 49,98 mg przy deklarowanych 570 mg i 107,05 mg przy deklarowanych 270 mg ekdysteronu na kapsułkę [12]; produkt z badania 2025 r. mniej niż 1% deklaracji [4] | W 8 produktach z USA zmierzono 0–0,1 mg na porcję przy etykietach 300–550 mg ekstraktu albo 500 mg turkesteronu [13] |
Źródła danych w tabeli: przegląd Todorovej i wsp. [1], badania Wilborna i wsp. [2], Denbena i wsp. [9], Isenmanna i wsp. [3], Dissemonda i wsp. [4], Harrisa i wsp. [5], Antonio i wsp. [19], Crisantiego i wsp. [6], Fieldinga i wsp. [10], Parr i wsp. [8], Program Monitorujący 2026 [7], lista zabroniona 2026 [11] oraz analizy zawartości produktów [12] [13].
3. Ekdysteron: co to jest i co pokazują badania u ludzi
Badania ekdysteronu u ludzi są nieliczne i dają rozbieżne wyniki, zależnie od preparatu i populacji. Wilborn i wsp. w 2006 r. losowo przydzielili 45 trenujących siłowo mężczyzn do placebo albo jednego z suplementów, w tym preparatu z ekdysteronem, na 8 tygodni treningu; publikacja podaje dawkę niespójnie (w streszczeniu 200 mg 20-hydroksyekdyzonu dziennie, w opisie metod 100 mg ekstraktu standaryzowanego na 30 mg 20-hydroksyekdyzonu) i nie potwierdza zawartości analitycznie: nie było istotnych różnic między grupami w masie beztłuszczowej, tkance tłuszczowej, sile w wyciskaniu i wyciskaniu nogami ani w hormonach anabolicznych i katabolicznych [2]. Badanie Isenmanna i wsp. z 2019 r. objęło 46 młodych mężczyzn podzielonych na cztery grupy na 10 tygodni: trzy trenowały siłowo i otrzymywały placebo albo jedną z dwóch dawek produktu z ekdysteronem, a czwarta przyjmowała produkt bez treningu; przyrost masy mięśniowej był istotnie większy niż po placebo tylko przy wyższej dawce, a przy niższej różnica nie była istotna; wynik w wyciskaniu sztangi na jedno powtórzenie poprawił się bardziej niż po placebo w obu trenujących grupach ekdysteronu, a markery toksyczności wątroby i nerek nie wzrosły. Produkt sprawdzono wcześniej na brak zanieczyszczeń sterydami, a autorzy zaproponowali wpisanie ekdysteronu na listę zabronioną w klasie S1.2 [3]. Liczbę kapsułek i ilość ekdysteronu w tym badaniu podajemy tylko w opisie źródła jako interwencję badawczą, nie jako zalecenie.
Inny wynik dało badanie produktu handlowego. W badaniu Dissemonda i wsp. z 2025 r. 28 wytrenowanych mężczyzn przez 12 tygodni trenowało i przyjmowało produkt handlowy z 20-hydroksyekdyzonem i diosgeniną albo placebo; siła, masa beztłuszczowa i grubość mięśni poprawiły się w obu grupach bez różnicy między nimi. Analiza produktu wykazała mniej niż 1% deklarowanego ekdysteronu i tylko część deklarowanej diosgeniny (publikacja podaje 31,2% w sekcji wyników i 10,4% w streszczeniu i dyskusji), a w hodowli komórek produkt nie wykazywał aktywności biologicznej [4]. Produkt nie wykazał przewagi nad placebo, a stwierdzona niska zawartość składników uniemożliwia wykorzystanie tego wyniku do rozstrzygnięcia, czy deklarowane dawki ekdysteronu działają [4].
Denben i wsp. w 2023 r. u 20 młodych mężczyzn porównali placebo z ekstraktem ze szparagów dostarczającym 30 mg 20-hydroksyekdyzonu dziennie przez 12 tygodni treningu siłowego, po których nastąpiło 12 tygodni roztrenowania z pomiarami po 6 i 12 tygodniach: po treningu nie było różnic w masie i sile mięśni ani w hormonach anabolicznych, a niższy był tylko kortyzol; po 6 tygodniach roztrenowania grupa 20E traciła mniej siły w wyciskaniu w przeliczeniu na beztłuszczową masę ciała, a w ciągu 12 tygodni roztrenowania mniej obwodu uda i klatki; to mała próba i konkretny ekstrakt [9]. Osobno badano oczyszczony 20-hydroksyekdyzon jako lek: w badaniu fazy 2b SARA-INT 233 seniorów z sarkopenią, czyli chorobą mięśni z obniżeniem ich siły oraz masy lub jakości, otrzymywało przez planowane 6 miesięcy (do 9 u części) preparat BIO101 albo placebo; przy badawczej dawce 350 mg dwa razy dziennie różnica zmiany prędkości chodu względem placebo wyniosła 0,07 m/s w pełnym zbiorze analitycznym (wynik główny, nieistotny statystycznie) i 0,09 m/s w analizie zgodnej z protokołem (istotna), przy dobrym profilu bezpieczeństwa; z powodu pandemii utracono 55% ocen końcowych, co obniżyło moc badania. To inny preparat i inna populacja niż suplementy dla trenujących [10]. W małym badaniu z 2025 r. u 20 trenujących mężczyzn 30 mg 20-hydroksyekdyzonu z ekstraktu ze szparagów dziennie przez 12 tygodni wiązało się z większą niż po placebo redukcją tkanki tłuszczowej ramion i ze zmianami wskaźników wrażliwości na insulinę, bez oceny siły i masy mięśniowej jako głównych punktów końcowych [14].
W bazie Europe PMC nie znaleźliśmy metaanalizy badań ekdysteronu u ludzi ani badania porównującego go bezpośrednio z turkesteronem (wyszukiwanie 1.10.2026) [15]; opisy efektów w rodzaju 500% bez skutków ubocznych pochodzą z materiałów sprzedawców, a nie z badań.
4. Turkesteron: co to jest i czy są badania u ludzi
Turkesteron jest reklamowany jako silniejszy ekdysteroid, ale badania u ludzi są bardzo skromne. Harris i wsp. w 2024 r. podali 11 zdrowym mężczyznom jednorazowe porcje preparatu z turkesteronem i mierzyli IGF-1, wskaźnik pośredni, którego krótkotrwałe zmiany nie rozstrzygają o przyroście mięśni, oraz spoczynkową przemianę materii przed, po 3 i po 24 godzinach: nie wykazano istotnych zmian IGF-1, przemiany materii ani metabolizmu tłuszczów i węglowodanów, a autorzy piszą wprost, że dane nie potwierdzają turkesteronu jako silnego suplementu anabolicznego; badanie nie oceniało długotrwałego stosowania [5]. Antonio i wsp. w 2024 r. przydzielili naprzemiennie 31 aktywnych osób (14 mężczyzn i 17 kobiet) do placebo albo preparatu opisanego jako 500 mg turkesteronu (ekstrakt z Ajuga) dziennie przez 4 tygodnie, z podwójnie ślepą próbą; publikacja nie podaje analizy rzeczywistej zawartości turkesteronu w kapsułkach. Zmiany masy ciała, beztłuszczowej masy ciała, masy tłuszczu i odsetka tłuszczu mierzone densytometrią nie różniły się między grupami; to mała próba i krótki czas, bez rzeczywiście losowego przydziału i bez kontroli rodzaju treningu, więc badanie nie rozstrzyga o długoterminowej skuteczności ani bezpieczeństwie [19]. Crisanti i wsp. przedstawili w 2025 r. w suplemencie czasopisma krótkie doniesienie o randomizowanej, 4-tygodniowej interwencji z suplementem ekdysteroidowym u 24 osób, bez przewagi nad placebo w badanych wskaźnikach sprawności fizycznej i psychicznej; to streszczenie zjazdowe, którego metod i ograniczeń nie da się w pełni ocenić [6]. Badanie Antonio i wsp. ukazało się w czasopiśmie spoza bazy Europe PMC; w samej bazie pod hasłem turkesterone nie znaleźliśmy innych badań interwencyjnych u ludzi niż dwa pozostałe (wyszukiwanie 1.10.2026, ponowione 2.10.2026) [15].
Dane o anabolicznym działaniu turkesteronu pochodzą z badań na zwierzętach i komórkach [1]; liczby o przyrostach masy i siły podawane w internecie nie mają odpowiednika w badaniach u ludzi, które znaleźliśmy [15].
5. Ile substancji jest naprawdę w kapsułce
Największy problem ekdysteroidów to rozbieżność między etykietą a zawartością. Cohen i wsp. w 2023 r. przebadali 57 suplementów sportowych z roślinnymi składnikami kupionych online: 23 produkty (40%) nie zawierały wykrywalnej ilości deklarowanego składnika, a tam, gdzie go wykryto, ilość wynosiła od 0,02% do 334% deklaracji; tylko 6 produktów (11%) mieściło się w granicach 10% etykiety. W 8 produktach z turkesteronem zmierzono od 0 do 0,1 mg turkesteronu na porcję przy etykietach deklarujących 300–550 mg ekstraktu Ajuga turkestanica standaryzowanego na 10% albo 500 mg turkesteronu. Dodatkowo 7 z 57 produktów (12%) zawierało składnik zakazany przez amerykańską FDA, w tym syntetyczne stymulanty [13].
Todorova i wsp. w 2026 r. zbadali 13 suplementów z ekstraktami Rhaponticum, Cyanotis, Ajuga lub ekdysteroidami: produkty standaryzowane na 80–95% ekdysteronu zawierały mniej, niż wynikałoby z deklaracji: produkt deklarujący 600 mg ekstraktu standaryzowanego na 95% ekdysteronu (570 mg) zawierał 49,98 mg, a produkt deklarujący 300 mg ekstraktu standaryzowanego na 90% (270 mg) zawierał 107,05 mg ekdysteronu na kapsułkę; produkt z 250 mg ekstraktu standaryzowanego na 80% zawierał 80,09 mg, a produkt z 250 mg ekstraktu bez podanej standaryzacji 105,03 mg; w jednym produkcie ekdysteronu nie wykryto; zawartość turkesteronu w produktach reklamowanych jako standaryzowane też była zmienna [12]. Razem z badaniem Dissemonda i wsp. (mniej niż 1% deklaracji) [4] oznacza to, że bez niezależnej analizy nie wiadomo, co kupujesz. Dlatego produktów z ekdysteroidami nie polecamy w kartach.
6. Skutki uboczne i bezpieczeństwo
Dane o bezpieczeństwie u ludzi są krótkie i pochodzą z małych badań. W 10-tygodniowym badaniu Isenmanna i wsp. markery toksyczności wątroby i nerek nie wzrosły [3], w 12-tygodniowym badaniu Dissemonda i wsp. mierzono czynność wątroby, nerek i parametry hormonalne przed i po interwencji, przy czym niska rzeczywista zawartość składników ogranicza wnioski także o bezpieczeństwie deklarowanych dawek [4], a w badaniu Harrisa i wsp. pojedyncze porcje preparatu z turkesteronem były dobrze tolerowane pod względem hemodynamicznym i żołądkowo-jelitowym [5]. Według przeglądu Todorovej i wsp. w badaniu u 46 mężczyzn nie stwierdzono zmian profilu steroidowego [1]; mechanizm przez receptor estrogenowy beta opisano dla ekdysteronu w badaniach na zwierzętach i komórkach [8], a dla turkesteronu brakuje badań u ludzi, które sprawdzałyby ten mechanizm. Dla oczyszczonego 20-hydroksyekdyzonu jako leku (BIO101) dane o bezpieczeństwie z 6–9 miesięcy pochodzą z badania u seniorów z sarkopenią [10], ale nie przenoszą się na suplementy o nieznanej zawartości; dla suplementów z ekdysteronem i turkesteronem brakuje kontrolowanych badań u ludzi, które oceniałyby stosowanie dłuższe niż 12 tygodni, u osób poniżej 18 lat i przy chorobach wątroby; w krótkich 4-tygodniowych badaniach uczestniczyło 12 kobiet [6] i 17 kobiet [19], ale badania składu ciała i sprawności nie ustalają bezpieczeństwa stosowania u kobiet.
Osobnym ryzykiem jest to, co w produkcie jest poza etykietą: w analizie Cohena i wsp. 12% suplementów sportowych z roślinnymi składnikami zawierało substancje zakazane przez FDA [13]. Wybieraj produkty z pełną tabelą składu i producentem, którego da się zidentyfikować, a każdy niepokojący objaw zgłoś lekarzowi.
Wobec braku danych o bezpieczeństwie produktów z ekdysteroidami nie należy stosować w ciąży ani podczas karmienia piersią. Osoby niepełnoletnie, przyjmujące leki lub z chorobami wątroby powinny skonsultować zamiar stosowania z lekarzem. Przestrzeganie sposobu użycia z etykiety nie potwierdza bezpieczeństwa preparatu, bo rzeczywista zawartość bywa inna niż deklarowana [12] [13].
7. Ekdysteron i turkesteron a lista antydopingowa
Ani ekdysteron, ani turkesteron nie figurują na liście substancji i metod zabronionych 2026 [11]. Ekdysteron jest jednak od 2020 r. w programie monitorującym WADA [1], a Program Monitorujący 2026 wymienia go w grupie środków anabolicznych, monitorowanych podczas zawodów i poza zawodami; program dotyczy substancji nieumieszczonych na liście, które WADA obserwuje, by wykryć wzorce ich niewłaściwego stosowania w sporcie [7]. Autorzy badania Isenmanna i wsp. z 2019 r. postulowali wpisanie ekdysteronu do klasy S1.2 innych środków anabolicznych [3]. Sportowiec objęty kontrolą antydopingową powinien liczyć się z tym, że status może się zmienić w kolejnych latach, a w suplementach sportowych wykrywano składniki spoza etykiety, w tym stymulanty zakazane przez amerykańską FDA [13]; ich status antydopingowy trzeba sprawdzać osobno na liście zabronionej [11]. Czym różnią się ekdysteroidy od sterydów anabolicznych i SARM-ów, opisujemy we wpisie sterydy anaboliczne a SARM-y, a przegląd sterydów we wpisie o najczęściej stosowanych sterydach anabolicznych.
8. Dawkowanie: dlaczego nie podajemy schematów
Nie proponujemy własnych schematów stosowania, cykli ani połączeń; podajemy wyłącznie dawki badawcze i deklaracje etykiet, z ich ograniczeniami. W badaniach ekdysteronu u ludzi stosowano różne preparaty i dawki z rozbieżnymi wynikami: preparat z ekdysteronem o niespójnie podanej dawce bez efektu po 8 tygodniach [2], około 30 mg 20-hydroksyekdyzonu dziennie z ekstraktu ze szparagów bez wpływu na masę i siłę po 12 tygodniach treningu [9], produkt handlowy z efektem po 10 tygodniach [3] i produkt o zaniżonej zawartości bez przewagi nad placebo [4]; produkty ze sklepów zawierają różne, często niższe niż deklarowane ilości [4] [12] [13], więc żadna liczba miligramów z etykiety nie przekłada się wprost na dawkę z badania. Dla turkesteronu nie ustalono żadnej skutecznej dawki u ludzi [5] [19]. Ten artykuł nie ustala skutecznego ani bezpiecznego schematu stosowania ekdysteroidów, a liczby w opisach badań są interwencjami badawczymi, nie zaleceniami. Nie przekraczaj sposobu użycia z etykiety i nie łącz kilku produktów z ekdysteroidami.
9. Co polecamy trenującym zamiast ekdysteroidów
Nie polecamy produktów z ekdysteroidami: wyniki badań ekdysteronu są rozbieżne, a krótkie badania preparatów z turkesteronem nie wykazały przewagi nad placebo. Niepewna zawartość produktów dodatkowo ogranicza możliwość przewidywania efektów, co opisaliśmy w sekcji o zawartości. Poniżej dwa produkty z naszej oferty, których składniki mają dopuszczone w UE oświadczenia zdrowotne [16].
9.1. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement
Jeśli trenujesz siłowo i szukasz suplementu z udokumentowanym działaniem, zacznij od białka i kreatyny. Białko przyczynia się do wzrostu i utrzymania masy mięśniowej [16], a kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń, co jest dopuszczonym w UE oświadczeniem zdrowotnym przy spożyciu 3 g dziennie [16], a monohydrat jest jej najlepiej zbadaną formą [17]. Pokazujemy kreatynę, której producent deklaruje dokładnie 3 g kreatyny w porcji dziennej, czyli ilość z warunku oświadczenia [16]. Dla ekdysteroidów nie ma dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych [16], wyniki badań ekdysteronu są rozbieżne, a krótkie badania preparatów z turkesteronem nie wykazały przewagi nad placebo, dlatego produktów z ekdysteroidami nie polecamy w kartach.
Świat Supli WPC Premium 80, 700 g
Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie wystarcza na około 23 porcje.
Dla osób, które trenują siłowo i nie pokrywają zapotrzebowania na białko samymi posiłkami. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej; to oświadczenie dotyczy żywności, która jest co najmniej źródłem białka, a w tej odżywce białko daje około 79% energii [16].
Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, że produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.
BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g
Porcja dzienna według producenta: 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, co producent deklaruje jako 3 g kreatyny; opakowanie wystarcza na 147 porcji.
Dla dorosłych, którzy trenują intensywnie, np. siłowo albo interwałowo, i chcą suplementu z potwierdzonym działaniem zamiast ekdysteroidów. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; korzystny efekt występuje przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie, a oświadczenie dotyczy osób dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne [16].
Skład: mikronizowany monohydrat kreatyny; według producenta produkt wytworzono w zakładzie, który przetwarza także m.in. mleko, jaja, zboża zawierające gluten, soję, orzechy, ryby i skorupiaki. Producent podaje, że produktu nie powinny spożywać osoby poniżej 18 lat, osoby chore oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Przed badaniami krwi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz kreatynę; przy przyjmowanych lekach uzgodnij stosowanie z lekarzem.
Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje i składy według stron produktów w dniu odczytu 1.10.2026.
9.2. Jak wybrać: podsumowanie
Odżywkę białkową rozważ, jeśli posiłki nie pokrywają zapotrzebowania na białko, a kreatynę przy powtarzanych krótkich, bardzo intensywnych wysiłkach. Przy białku sprawdź ilość białka w porcji, a przy kreatynie ilość kreatyny w porcji dziennej, od której zależy warunek oświadczenia [16]. Produktów z ekdysteroidami nie polecamy: deklaracja etykiety nie jest analizą, a zmierzona zawartość bywa wielokrotnie niższa [12] [13]. Cały wybór znajdziesz w kategorii odżywki białkowe, a które składniki boosterów mają badania, pokazujemy w rankingu boosterów testosteronu.
10. Objawy alarmowe: kiedy do lekarza
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, silny ból brzucha po prawej stronie podczas stosowania jakiegokolwiek suplementu: odstaw produkt i pilnie zgłoś się do lekarza,
- silny ból mięśni z ciemnym moczem i osłabieniem po intensywnym treningu: szpitalny oddział ratunkowy, bo tak objawia się rozpad mięśni (rabdomioliza); opisano przypadek takiego zdarzenia u osoby stosującej zestaw suplementów z β-ekdysteronem, choć opis przypadku nie dowodzi, że to suplement był przyczyną [18],
- kołatanie serca, utrzymujące się bardzo wysokie ciśnienie, niepokój lub bezsenność po suplemencie sportowym: odstaw produkt i pilnie skontaktuj się z lekarzem, bo część produktów zawiera nieetykietowane stymulanty [13],
- ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie albo nowe objawy neurologiczne, np. opadnięcie kącika ust, niedowład lub zaburzenia mowy: dzwoń pod 112, bez czekania na pomiar ciśnienia,
- sama wysypka po suplemencie: odstaw produkt i skonsultuj się z lekarzem,
- nagły obrzęk ust, języka lub gardła, duszność, omdlenie albo szybko nasilająca się reakcja: dzwoń pod 112.
11. Najczęstsze pytania o turkesteron i ekdysteron
11.1. Czy ekdysteron działa?
Wyniki są rozbieżne: w badaniu z 2006 r. preparat z ekdysteronem przez 8 tygodni nie zmienił adaptacji treningowych [2], w badaniu z 2023 r. około 30 mg 20-hydroksyekdyzonu dziennie nie zmieniło masy ani siły po 12 tygodniach treningu [9], w badaniu z 2019 r. u 46 mężczyzn produkt z ekdysteronem dał większy niż placebo przyrost masy mięśniowej przy wyższej z dwóch dawek i większą poprawę wyniku w wyciskaniu przy obu [3], a w badaniu z 2025 r. produkt handlowy nie wykazał przewagi nad placebo; jego zawartość ekdysteronu była niższa niż 1% deklaracji, co nie pozwala rozstrzygnąć skuteczności deklarowanych dawek [4].
11.2. Co daje turkesterone?
U ludzi nie wykazano jego działania: badanie z pojedynczymi porcjami u 11 mężczyzn nie zmieniło istotnie IGF-1 ani przemiany materii [5], 4 tygodnie stosowania u 31 aktywnych osób nie zmieniły składu ciała w porównaniu z placebo [19], a 4-tygodniowe doniesienie u 24 osób nie wykazało przewagi nad placebo [6]. Dane anaboliczne pochodzą z badań na zwierzętach i komórkach [1].
11.3. Czym różni się turkesteron od ekdysteronu?
Oba to ekdysteroidy roślinne; ekdysteron pochodzi m.in. z leuzei, szpinaku i quinoa, a turkesteron z Ajuga turkestanica i ma dodatkową grupę hydroksylową przy węglu 11 [1]. Ekdysteron ma badania u ludzi z rozbieżnymi wynikami [3] [4] [2] i jest w programie monitorującym WADA [7]; turkesteron ma tylko krótkie badania bez wykazanego efektu [5] [6] [19] i nie jest w programie [7].
11.4. Jakie są skutki uboczne ekdysteronu i turkesteronu?
W 10-tygodniowym badaniu produktu z ekdysteronem markery uszkodzenia wątroby i nerek nie wzrosły [3]; w 12-tygodniowym badaniu produkt zawierał mniej niż 1% deklarowanego ekdysteronu, więc brak sygnałów toksyczności nie mówi o bezpieczeństwie deklarowanych dawek [4]. Pojedyncze porcje preparatu z turkesteronem były dobrze tolerowane u 11 mężczyzn [5], co nie jest danymi o dłuższym stosowaniu. Osobnym ryzykiem są nieetykietowane składniki w produktach [13].
11.5. Czy turkesteron i ekdysteron są dozwolone w sporcie?
Nie figurują na liście zabronionej 2026 [11], a ekdysteron jest w Programie Monitorującym 2026 jako środek anaboliczny obserwowany podczas zawodów i poza nimi [7], więc jego status może się zmienić. Osobną sprawą są niedeklarowane składniki: w analizie 57 suplementów sportowych 12% zawierało składnik zakazany przez amerykańską FDA, co nie jest tym samym co zakaz na liście antydopingowej [13]. Status antydopingowy to inna kwestia niż dopuszczalność składnika w żywności, której w tym artykule nie oceniamy.
11.6. Jakie jest dawkowanie ekdysteronu i turkesteronu?
Nie ma ustalonej skutecznej ani bezpiecznej dawki u ludzi: badania ekdysteronu używały różnych preparatów i dawek z rozbieżnymi wynikami [3] [4] [2], a produkty ze sklepów różnią się zawartością [12]; dla turkesteronu skutecznej dawki nie ustalono [5] [19]. Liczby w opisach badań to interwencje badawcze, a nie zalecenia.
11.7. Czy po ekdysteroidach potrzebne jest PCT?
Nie ustalono wskazań do rutynowej terapii po cyklu po tych suplementach: w badaniu produktu z ekdysteronem u 46 mężczyzn nie stwierdzono zmian profilu steroidowego [1], a dla turkesteronu takich danych nie ma. Nie stosuj samodzielnie leków używanych w PCT, a objawy, które mogą wskazywać na zaburzenia hormonalne, wymagają oceny lekarza. Czym jest terapia po cyklu przy sterydach, opisujemy we wpisie o PCT po sterydach.
12. Podsumowanie
- Badania ekdysteronu u ludzi dają rozbieżne wyniki: brak efektu po 8 tygodniach [2], efekt po 10 tygodniach [3], brak przewagi produktu o zaniżonej zawartości po 12 tygodniach [4].
- W opisanym wyszukiwaniu (2.10.2026) nie znaleźliśmy badań interwencyjnych turkesteronu u ludzi trwających dłużej niż 4 tygodnie [15]; badanie z pojedynczymi porcjami u 11 mężczyzn [5], 4-tygodniowe badanie u 31 osób [19] i krótkie 4-tygodniowe doniesienie u 24 osób [6] nie wykazały istotnej przewagi nad placebo w ocenianych wskaźnikach; krótki czas i niepotwierdzona zawartość preparatów ograniczają wnioski.
- Produkty często zawierają ułamek deklarowanej ilości: 0–0,1 mg turkesteronu na porcję w 8 produktach [13], 49,98 mg ekdysteronu na kapsułkę przy deklarowanych 570 mg i 107,05 mg przy deklarowanych 270 mg [12].
- Dla ekdysteronu mechanizm przez receptor estrogenowy beta opisano w badaniach na zwierzętach i komórkach [8]; w badaniu u 46 mężczyzn nie stwierdzono zmian profilu steroidowego [1].
- Ekdysteron nie jest zabroniony, ale jest w Programie Monitorującym 2026 [7] [11]; autorzy badania u ludzi postulowali wpis na listę [3].
- Artykuł nie ustala dawek ani schematów i nie poleca produktów z ekdysteroidami. Dla trenujących suplementami z dowodami pozostają białko i kreatyna [16] [17].
13. Źródła
- Todorova V., Ivanova S., Chakarov D., Kraev K., Ivanov K. Ecdysterone and Turkesterone: Compounds with Prominent Potential in Sport and Healthy Nutrition. Nutrients 2024;16(9):1382 (przegląd: źródła roślinne ekdysteronu i turkesteronu, budowa turkesteronu, program monitorujący WADA od 2020 r., brak zmian profilu steroidowego w badaniu u 46 mężczyzn; przegląd narracyjny). europepmc.org/article/MED/38732627. Dostęp: 1.10.2026.
- Wilborn C.D., Taylor L.W., Campbell B.I. i wsp. Effects of methoxyisoflavone, ecdysterone, and sulfo-polysaccharide supplementation on training adaptations in resistance-trained males. Journal of the International Society of Sports Nutrition 2006;3(2):19–27 (45 trenujących siłowo mężczyzn, podwójnie ślepa randomizacja do placebo, metoksyizoflawonu, preparatu z ekdysteronem albo sulfopolisacharydu przez 8 tygodni treningu jako interwencje badawcze; dawka ekdysteronu podana niespójnie: 200 mg 20-hydroksyekdyzonu dziennie w streszczeniu, 100 mg ekstraktu standaryzowanego na 30 mg 20-hydroksyekdyzonu w metodach, bez analitycznego potwierdzenia; bez istotnych różnic w masie beztłuszczowej, tkance tłuszczowej, sile i hormonach). europepmc.org/article/MED/18500969. Dostęp: 1.10.2026.
- Isenmann E., Ambrosio G., Joseph J.F. i wsp. Ecdysteroids as non-conventional anabolic agent: performance enhancement by ecdysterone supplementation in humans. Archives of Toxicology 2019;93(7):1807–1816 (10-tygodniowe badanie u 46 młodych mężczyzn w czterech grupach, z których trzy trenowały siłowo, produkt handlowy z ekdysteronem jako interwencja badawcza, nie zalecenie: grupy trenujące otrzymywały placebo, 2 kapsułki albo 8 kapsułek dziennie, a grupa kontrolna 2 kapsułki bez treningu; oznaczona analitycznie zawartość wynosiła 6 mg ekdysteronu na kapsułkę, czyli 12 mg albo 48 mg dziennie jako dawki badawcze, co zgadza się z opisem badania u Antonio i wsp. [19]; istotnie większy niż po placebo przyrost masy mięśniowej tylko przy 48 mg dziennie, większa poprawa wyniku w wyciskaniu na jedno powtórzenie w obu grupach ekdysteronu; brak wzrostu markerów toksyczności wątroby i nerek; jedno badanie, mała próba). europepmc.org/article/MED/31123801. Dostęp: 1.10.2026.
- Dissemond J., Havers T., Held S. i wsp. How reliable is the labeling of a commercial phytosteroid product? A 12-week randomized double-blind training study. Journal of the International Society of Sports Nutrition 2025;22(1):2540408 (28 wytrenowanych mężczyzn, 12 tygodni treningu, produkt handlowy z 20-hydroksyekdyzonem i diosgeniną według etykiety, trzy razy dziennie według zaleceń producenta, albo placebo, 24 ukończyło; deklaracja etykiety i zmierzona zawartość rozdzielone: zmierzono mniej niż 1% deklarowanego 20-hydroksyekdyzonu, a diosgeniny 31,2% deklaracji według sekcji wyników (15,6 mg na kapsułkę) i 10,4% według streszczenia i dyskusji, publikacja jest w tym punkcie niespójna; poprawa w obu grupach bez różnicy). europepmc.org/article/MED/40781783. Dostęp: 1.10.2026.
- Harris D.R., Chapman-Lopez T., Machek S.B., Forsse J.S., Sulak T., Funderburk L.K. The Effects of Multiple Acute Turkesterone Doses on Indirect Measures of Hypertrophy and Metabolic Measures: A Preliminary Investigation. Muscles 2024;3(4):364–375 (11 zdrowych mężczyzn, badanie krzyżowe z pojedynczą ślepą próbą: jednorazowe porcje 1000 mg i 2000 mg preparatu handlowego z turkesteronem albo placebo jako interwencje badawcze; publikacja nie potwierdza analitycznie ilości czystego turkesteronu w preparacie; brak istotnych zmian IGF-1, spoczynkowej przemiany materii i metabolizmu; dobra tolerancja; badanie nie oceniało długotrwałego stosowania). europepmc.org/article/MED/40757520. Dostęp: 1.10.2026.
- Crisanti A., Silver T., Jiannine L., Antonio J. The effects of an ecdysteroid supplement on indices of physical and mental performance. Journal of the International Society of Sports Nutrition 2025;22(Suppl 2) (streszczenie zjazdowe: randomizowana, podwójnie zaślepiona 4-tygodniowa interwencja u 24 osób, 12 kobiet i 12 mężczyzn: jedna kapsułka handlowego suplementu z turkesteronem dziennie albo placebo jako interwencja badawcza, streszczenie nie podaje ilości w miligramach ani analizy zawartości; bez przewagi nad placebo w składzie ciała, sile chwytu, nastroju i jakości snu; brak pełnej publikacji, ograniczenia metod nie do oceny). pmc.ncbi.nlm.nih.gov, PMC12379694. Dostęp: 1.10.2026.
- Polska Agencja Antydopingowa. Program Monitorujący 2026 (polskie tłumaczenie programu WADA): 1. Środki anaboliczne, podczas zawodów i poza zawodami: ekdysteron; program obejmuje substancje nieumieszczone na liście zabronionej, monitorowane w celu wykrycia wzorców niewłaściwego stosowania w sporcie. antydoping.pl, 2026_Program-monitorujacy.pdf. Dostęp: 1.10.2026.
- Parr M.K., Zhao P., Haupt O. i wsp. Estrogen receptor beta is involved in skeletal muscle hypertrophy induced by the phytoecdysteroid ecdysterone. Molecular Nutrition and Food Research 2014;58(9):1861–1872 (szczury i komórki mięśniowe C2C12: ekdysteron zwiększał rozmiar włókien i IGF-1; przerost blokował antyestrogen, nie antyandrogen; udział receptora estrogenowego beta; badania na zwierzętach i komórkach). europepmc.org/article/MED/24974955. Dostęp: 1.10.2026.
- Denben B., Sripinyowanich S., Ruangthai R., Phoemsapthawee J. Beneficial Effects of Asparagus officinalis Extract Supplementation on Muscle Mass and Strength following Resistance Training and Detraining in Healthy Males. Sports 2023;11(9):175 (20 mężczyzn w wieku około 20 lat, podwójnie ślepa randomizacja do placebo albo ekstraktu ze szparagów dostarczającego 30 mg 20-hydroksyekdyzonu dziennie przez 12 tygodni treningu siłowego jako interwencja badawcza, potem 12 tygodni roztrenowania z pomiarami po 6 i 12 tygodniach; po treningu bez wpływu na masę, siłę i hormony anaboliczne, niższy kortyzol; po 6 tygodniach roztrenowania mniejszy spadek wyciskania w przeliczeniu na beztłuszczową masę ciała, w ciągu 12 tygodni mniejszy spadek obwodów uda i klatki; mała próba). europepmc.org/article/MED/37755852. Dostęp: 1.10.2026.
- Fielding R.A., Dao M.M., Cannon K. i wsp. BIO101 in Sarcopenic Seniors at Risk of Mobility Disability: Results of a Double-Blind Randomised Interventional Phase 2b Trial. Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle 2025;16(2):e13750 (badanie SARA-INT: 233 osoby w wieku co najmniej 65 lat z sarkopenią, BIO101 (oczyszczony 20-hydroksyekdyzon) 175 mg albo 350 mg dwa razy dziennie albo placebo przez planowane 6 miesięcy, do 9 u 50 osób, jako interwencja badawcza; dla dawki 350 mg dwa razy dziennie różnica zmiany prędkości chodu względem placebo 0,07 m/s w pełnym zbiorze analitycznym, nieistotna, i 0,09 m/s w analizie zgodnej z protokołem, p = 0,008; utrata 55% ocen końcowych z powodu pandemii; dobry profil bezpieczeństwa przy obu dawkach). europepmc.org/article/MED/40026058. Dostęp: 1.10.2026.
- Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026: klasa S1 środki anaboliczne, w tym S1.2 inne środki anaboliczne; ekdysteron i turkesteron nie figurują na liście. antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf. Dostęp: 1.10.2026.
- Todorova V., Ivanova S., Ardasheva R., Ivanov K. Simultaneous LC-MS Profiling of Bioactive Ecdysteroids in Nutrient-Dense Plant Sources and Dietary Supplements. Molecules 2026;31(7):1090 (metoda LC-MS; analiza 13 suplementów z ekstraktami Rhaponticum carthamoides, Cyanotis arachnoidea, Ajuga turkestanica lub ekdysteroidami: produkt deklarujący 600 mg ekstraktu standaryzowanego na 95% ekdysteronu (570 mg) zawierał 49,98 mg, a produkt deklarujący 300 mg ekstraktu standaryzowanego na 90% (270 mg) zawierał 107,05 mg ekdysteronu na kapsułkę; 250 mg ekstraktu standaryzowanego na 80%: 80,09 mg; 250 mg ekstraktu bez podanej standaryzacji: 105,03 mg; w jednym produkcie poniżej granicy wykrywalności; zmienna zawartość turkesteronu w produktach standaryzowanych na 10%). europepmc.org/article/MED/41976134. Dostęp: 1.10.2026.
- Cohen P.A., Avula B., Katragunta K., Travis J.C., Khan I. Presence and Quantity of Botanical Ingredients With Purported Performance-Enhancing Properties in Sports Supplements. JAMA Network Open 2023;6(7):e2323879 (seria 57 suplementów sportowych kupionych online w USA: 40% bez wykrywalnej ilości deklarowanego składnika, zawartość 0,02–334% deklaracji, 11% w granicach 10% etykiety, 12% ze składnikiem zakazanym przez FDA; 8 produktów z turkesteronem zawierało 0–0,1 mg na porcję). europepmc.org/article/MED/37459101. Dostęp: 1.10.2026.
- Sripinyowanich S., Denben B., Satapoomin P., Tumnark P., Phoemsapthawee J. Effects of Asparagus-Derived 20-Hydroxyecdysone Supplementation on Fat Oxidation and Insulin Sensitivity in Resistance-Trained Males. Journal of Nutritional Science and Vitaminology 2025;71(6):526–536 (20 zdrowych mężczyzn, podwójnie ślepa randomizacja do placebo albo 30 mg 20-hydroksyekdyzonu z ekstraktu ze szparagów dziennie przez 12 tygodni treningu jako interwencja badawcza; większa redukcja tkanki tłuszczowej ramion niż po placebo, wzrost utleniania tłuszczów i poprawa wskaźnika wrażliwości na insulinę; mała próba). europepmc.org/article/MED/41485968. Dostęp: 1.10.2026.
- Europe PMC. Wyszukiwania z 1.10.2026 (wyniki ograniczone do tej strategii wyszukiwania): turkesterone (badania interwencyjne u ludzi: Harris i wsp. 2024 oraz doniesienie Crisantiego i wsp. 2025; badanie Antonio i wsp. 2024 [19] ukazało się w czasopiśmie nieindeksowanym w tej bazie i znaleźliśmy je poza nią 2.10.2026), ecdysterone AND (meta-analysis OR systematic review) (brak metaanalizy badań u ludzi) oraz ecdysterone AND turkesterone AND randomized (brak badania porównawczego). europepmc.org, wyniki wyszukiwania turkesterone. Dostęp: 1.10.2026.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (załącznik: oświadczenia dla białka i kreatyny oraz warunki ich stosowania; brak oświadczeń dla ekdysteroidów). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 1.10.2026.
- Kreider R.B., Kalman D.S., Antonio J. i wsp. International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine. Journal of the International Society of Sports Nutrition 2017;14:18 (stanowisko oparte na przeglądzie badań, głównie nad monohydratem kreatyny u osób ćwiczących). europepmc.org/article/MED/28615996. Dostęp: 1.10.2026.
- Chowaniec P., Miedziaszczyk M., Kucia M., Konieczny M., Idasiak-Piechocka I. Exercise-Induced Rhabdomyolysis With Supplements (Creatine, β-Alanine, Citrulline Malate, and β-Ecdysterone). Cureus 2026;18(3):e104852, DOI 10.7759/cureus.104852 (opis pojedynczego przypadku: 23-letni mężczyzna po ponad 4-godzinnym treningu, kinaza kreatynowa powyżej 120 000 U/l, opis rabdomiolizy wysiłkowej u osoby stosującej zestaw suplementów, bez ostrego uszkodzenia nerek; opis przypadku nie dowodzi związku przyczynowego). europepmc.org/article/MED/41952948. Dostęp: 1.10.2026.
- Antonio J., Silver T., Lukowiak A., Jiannine L. A Preliminary Investigation of Turkesterone: It’s Not Deca. Research Directs in Health Sciences 2024;4(1):8 (badanie z placebo, podwójnym zaślepieniem i naprzemiennym przydziałem do grup: 31 aktywnych osób, 14 mężczyzn i 17 kobiet, 4 tygodnie; preparat opisany jako 500 mg turkesteronu (ekstrakt z Ajuga) dziennie albo mąka ryżowa jako interwencja badawcza, nie zalecenie; bez analizy rzeczywistej zawartości turkesteronu; skład ciała mierzony densytometrią, bez różnic między grupami w zmianie masy ciała, beztłuszczowej masy ciała, masy tłuszczu i odsetka tłuszczu; mała próba, krótki czas, brak losowej alokacji, produkt i placebo przekazane przez producenta). researchdirects.com, pełny tekst (PDF). Dostęp: 2.10.2026.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
