African mango (afrykańskie mango) to Irvingia gabonensis, afrykańskie drzewo odmienne od zwykłego mango; suplementy sprzedawane pod tą nazwą zawierają ekstrakt z jego nasion i są reklamowane jako środek na odchudzanie. Jego skuteczność nie jest udowodniona: przegląd systematyczny z 2013 roku znalazł tylko trzy badania, wszystkie o niskiej jakości raportowania, i uznał, że ekstraktu nie można polecać jako środka na odchudzanie [1]. Duże spadki masy ciała opisały dwa małe badania z Kamerunu pochodzące z jednego zespołu [2] [3]; w metaanalizie z 2020 roku jedyne z pięciu badań o niskim ryzyku błędu nie wykazało istotnej różnicy [4].
Jeśli szukasz sposobów na redukcję masy ciała, które da się wesprzeć dietą i treningiem, dobór produktów do diety i treningu znajdziesz w kategorii Odchudzanie w sklepie Świat Supli.
Spis treści
1. Czym jest african mango i skąd pochodzi?
Afrykańskie mango (African mango) to Irvingia gabonensis, drzewo rosnące w Afryce Zachodniej i Środkowej, odmienne od zwykłego mango. Suplementy sprzedawane pod tą nazwą zawierają ekstrakt z jego nasion. Drzewo bywa też nazywane dika lub bush mango. W suplementach nie występuje miąższ owocu, który znamy jako mango: używa się suszonych jąder nasion, z których robi się ekstrakt sprzedawany w postaci tabletek, kapsułek lub proszku.
Nazwa bywa mylona z suplementami o podobnie brzmiących nazwach, dlatego przy zakupie szukaj na etykiecie łacińskiej nazwy Irvingia gabonensis i informacji, co dokładnie zawiera produkt: sam ekstrakt czy mieszankę z innymi składnikami.
2. Czy african mango pomaga schudnąć? Co mówią badania
Badań na ludziach jest niewiele, a trzy najwcześniejsze pochodzą z jednego zespołu z Kamerunu. W przeglądzie systematycznym z 2013 roku uwzględniono trzy badania z randomizacją; wszystkie wykazały większą redukcję masy ciała i obwodu talii niż placebo oraz korzystne zmiany lipidów, ale każde miało braki w raportowaniu, a autorzy uznali, że skuteczności nie można uznać za udowodnioną [1].

| Badanie | Uczestnicy i czas | Wynik |
|---|---|---|
| Ngondi i wsp. 2005 [3] | 40 osób, 1 miesiąc, ekstrakt z nasion 3,15 g dziennie (kapsułki po 350 mg, 3 × 3 dziennie), dieta niskotłuszczowa 1800 kcal | masa ciała −5,26% (placebo −1,32%) |
| Oben i wsp. 2008 [5] | 72 osoby, 10 tygodni, połączenie Cissus quadrangularis z Irvingia | połączenie dało największą redukcję; efekt samej Irvingia nie jest wyodrębniony |
| Ngondi i wsp. 2009 [2] | 102 osoby, 10 tygodni, 150 mg ekstraktu dwa razy dziennie | masa ciała −12,8 kg (placebo −0,7 kg); talia −16,2 cm (placebo −5,3 cm) |
W badaniu z 2009 roku, największym z nich, uczestnicy tracili średnio 12,8 kg w 10 tygodni, a w grupie placebo 0,7 kg; poprawiły się też cholesterol LDL, glukoza na czczo i CRP (białko C-reaktywne, marker stanu zapalnego) [2]. Takie liczby wyglądają imponująco, ale właśnie ich rozmiar wzbudza wątpliwości, o czym niżej.
Późniejsze badania dały skromniejsze wyniki. Metaanaliza pięciu badań z randomizacją (z 2020 roku) pokazała łączny spadek masy ciała, tkanki tłuszczowej i obwodu talii, ale cztery badania miały wysokie ryzyko błędu, a jedyne o niskim ryzyku błędu nie wykazało istotnej różnicy [4]. W badaniu z Tajlandii, w którym osoby z nadwagą i otyłością przyjmowały 300 mg ekstraktu na dobę przez 12 tygodni, nie było różnic między grupami w metabolizmie, stanie zapalnym i wydolności tlenowej [6]. W małym badaniu z Meksyku z placebo (24 osoby z zespołem metabolicznym) po 90 dniach zmniejszył się obwód talii i trójglicerydy, a remisję zespołu metabolicznego osiągnęło 58% osób przyjmujących ekstrakt i 17% w grupie placebo [7].
3. Dlaczego do opinii o african mango trzeba podchodzić ostrożnie?
Po pierwsze, efekt był nadzwyczajnie duży jak na suplement, a w badaniu nie zalecono zmiany diety ani programu ćwiczeń, uczestnicy mieli tylko utrzymać dotychczasową aktywność: ponad 12 kg w 10 tygodni bez zaleconej zmiany diety budzi uzasadnioną nieufność. Spożycie energii w grupach różniło się (2767 kcal na dobę w grupie ekstraktu wobec 3156 kcal w grupie placebo), więc nie wiadomo, jaka część różnicy wynika z samego preparatu [2]. Po drugie, badanie z 2009 roku było częściowo finansowane przez firmę, która dostarczyła ekstrakt, a z 120 zrandomizowanych osób ukończyło je 102 (odpadło 12 osób z grupy placebo i 6 z aktywnej, z czego 10 osób z powodu braku szybkiej utraty masy) [2]. Po trzecie, trzy badania z przeglądu z 2013 roku wyszły z tej samej grupy badawczej [2] [3] [5], a w późniejszych badaniach innych zespołów efekt był mniejszy lub niewykazany [4] [6]. Po czwarte, w badaniu z 2005 roku podawano 3,15 g ekstraktu z nasion dziennie w kapsułkach, a uczestnikom zalecono dietę niskotłuszczową 1800 kcal, czyli inny preparat, znacznie większą dawkę niż w badaniu z 2009 roku i inne warunki, więc jego wyniku nie można przenosić na inne dostępne suplementy [3].
Dlatego opinie z forów, sklepów i serwisów aukcyjnych, zarówno pozytywne, jak i negatywne, nie rozstrzygają sprawy: pochodzą z niekontrolowanych sytuacji, w których ludzie często zmieniają jednocześnie dietę i aktywność. Przeglądy systematyczne oceniają dowody jako niewystarczające lub ograniczone niską jakością badań [1] [4].
4. Jak miałoby działać afrykańskie mango?
Sugerowany mechanizm jest hipotetyczny. W badaniu na mysich komórkach tłuszczowych w warunkach laboratoryjnych ekstrakt wpływał na ekspresję genów związanych z adipogenezą, czyli powstawaniem komórek tłuszczowych (PPARgamma, leptyna, adiponektyna) [8]. To wynik z probówki, a nie z człowieka, więc nie dowodzi, że preparat zmniejsza ilość tkanki tłuszczowej u ludzi.
Czasem pisze się o korzyści african mango dla osób z cukrzycą, ale opiera się to na małym badaniu u osób z zespołem metabolicznym, a nie z cukrzycą: po 90 dniach glukoza po obciążeniu była niższa niż przed leczeniem [7]. Nie uzasadnia to stosowania ekstraktu w cukrzycy.
5. Ile african mango dziennie i jak wybrać preparat?
W badaniu z 2009 roku stosowano 150 mg ekstraktu dwa razy dziennie, 30–60 minut przed obiadem i kolacją, przez 10 tygodni [2]. To dawka konkretnego ekstraktu (oznaczonego IGOB131), więc nie wolno bez zastanowienia przenosić jej na dowolny produkt: komercyjne preparaty różnią się składem i stężeniem. Przy wyborze sprawdź na etykiecie, ile ekstraktu zawiera porcja, czy produkt jest samym ekstraktem, i trzymaj się zaleceń producenta.
Pamiętaj, że żaden preparat na odchudzanie nie zastępuje deficytu kalorii i ruchu; wybierając suplement, porównuj skład i dawki na etykiecie z tym, co przebadano.
Cena nie świadczy o skuteczności. Wyższa cena opakowania może wynikać z liczby tabletek, a nie z lepszego składu; porównuj koszt jednej porcji z podaną dawką ekstraktu. Kupuj wyłącznie od sprzedawcy, który podaje skład i numer partii.
Jeśli wolisz gotowy preparat złożony zamiast samego ekstraktu, w sklepie Świat Supli jest Świat Supli Wsparcie Odchudzania 90 kaps: według karty trzy kapsułki (porcja dzienna) zawierają 360 mg ekstraktu z nasion mango afrykańskiego, 300 mg ekstraktu z zielonej herbaty, 450 mg L-karnityny, 300 mg pieprzu kajeńskiego i 150 mg yerba mate. Deklarowane ilości kofeiny bezwodnej (90 mg) i kofeiny z yerba mate (6 mg) sumują się do 96 mg na trzy kapsułki; karta nie podaje zawartości kofeiny z ekstraktu zielonej herbaty, więc osoby wrażliwe na kofeinę powinny to uwzględnić. To mieszanka wielu składników, więc nie wskazuje, że działa sam ekstrakt z mango, a ilość mango w porcji nie jest dawką z badania opisaną wyżej. To suplement diety, który nie zastępuje deficytu kalorii ani ruchu; nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży, a przy chorobach przewlekłych i stałym przyjmowaniu leków skonsultuj go z lekarzem.
6. Jakie są skutki uboczne african mango?
W badaniach zgłaszano głównie ból głowy, trudności z zasypianiem i wzdęcia. W badaniu z 2009 roku ból głowy wystąpił u 5 osób, problemy ze snem u 6, wzdęcia u 6, przy czym podobnie często w grupie placebo [2]. Przegląd z 2013 roku wymienia ból głowy i trudności z zasypianiem [1], a w metaanalizie z 2020 roku zdarzenia niepożądane w pięciu badaniach były łagodne [4].
Przytoczone badania trwały od miesiąca do około trzech miesięcy (90 dni w badaniu meksykańskim [7]), a częstości wymienionych objawów pochodzą z próby 10-tygodniowej. Nie mamy danych o długim stosowaniu, o bezpieczeństwie w ciąży i podczas karmienia ani o interakcjach z lekami, więc w tych sytuacjach oraz przy chorobach przewlekłych i stałym przyjmowaniu leków skonsultuj suplementację z lekarzem. Preparaty nie zastępują deficytu kalorycznego i ruchu.
7. Najczęstsze pytania
Czym jest african mango?
To Irvingia gabonensis, drzewo z Afryki Zachodniej i Środkowej, odmienne od zwykłego mango; suplementy pod tą nazwą zawierają ekstrakt z jego nasion [1].
Czy african mango odchudza?
Dowody są niewystarczające: przegląd z 2013 roku nie zaleca ekstraktu, badania z dużym efektem pochodzą z jednej grupy badawczej, a jedyne badanie o niskim ryzyku błędu nie wykazało istotnej różnicy [1] [2] [4].
Jakie są opinie lekarzy o african mango?
Przeglądy badań oceniają dowody jako niewystarczające lub ograniczone niską jakością badań [1] [4]; opinie internetowe nie są dowodem.
Jakie są skutki uboczne african mango?
W badaniach najczęściej ból głowy, bezsenność i wzdęcia, podobnie jak w grupie placebo; brak danych długoterminowych i dla ciąży [2].
Ile tabletek african mango dziennie?
W badaniu: 150 mg konkretnego ekstraktu dwa razy dziennie przed obiadem i kolacją przez 10 tygodni [2]; dawek nie przenosi się na dowolny produkt.
Czym jest suplement z Afryki na odchudzanie?
Takie hasło najczęściej odnosi się do african mango; skuteczność jest nieudowodniona, a preparat nie zastępuje deficytu kalorycznego i ruchu.
8. W skrócie
- African mango to Irvingia gabonensis; suplementy pod tą nazwą zawierają ekstrakt z nasion tej rośliny, a skuteczność w odchudzaniu jest nieudowodniona [1].
- Duże efekty z badań z Kamerunu pochodzą z jednej grupy badawczej [2], a jedyne badanie o niskim ryzyku błędu nie wykazało istotnej różnicy [4].
- Dawka z badania (150 mg ekstraktu dwa razy dziennie) nie dotyczy dowolnego preparatu [2].
- Skutki uboczne w badaniach: ból głowy, problemy ze snem, wzdęcia; brak danych długoterminowych [2].
Źródła
- Onakpoya I i wsp. The efficacy of Irvingia gabonensis supplementation in the management of overweight and obesity: a systematic review of randomized controlled trials. J Diet Suppl 2013;10(1):29-38 (PMID 23419021). Przegląd systematyczny RCT: 3 badania, wszystkie z wadami raportowania; w każdym redukcja masy ciała i obwodu talii większa niż po placebo, korzystne zmiany lipidów; zdarzenia niepożądane: ból głowy, trudności z zasypianiem; wniosek: skuteczność nieudowodniona, ekstraktu nie można polecać. Ograniczenie: tylko 3 małe badania.
- Ngondi JL i wsp. IGOB131, a novel seed extract of the West African plant Irvingia gabonensis, significantly reduces body weight and improves metabolic parameters in overweight humans in a randomized double-blind placebo controlled investigation. Lipids Health Dis 2009;8:7 (PMID 19254366). Z 120 zrandomizowanych osób z nadwagą lub otyłością badanie ukończyło 102 (odpadło 12 z grupy placebo i 6 z grupy aktywnej, w tym 10 osób z powodu braku szybkiej utraty masy), 10 tygodni, 150 mg IGOB131 dwa razy dziennie kontra placebo: masa ciała −12,8 kg kontra −0,7 kg, talia −16,2 cm kontra −5,3 cm. Ograniczenia: część finansowania od firmy powiązanej z preparatem, bardzo duży efekt przy braku zaleconej interwencji dietetycznej (spożycie energii w grupach różniło się: 2767 kontra 3156 kcal na dobę), odpadanie uczestników, brak powtórzenia przez niezależny zespół.
- Ngondi JL, Oben JE, Minka SR. The effect of Irvingia gabonensis seeds on body weight and blood lipids of obese subjects in Cameroon. Lipids Health Dis 2005;4:12 (PMID 15916709). 40 osób, podwójnie ślepa próba, 1 miesiąc; 28 osób dostało ekstrakt z nasion w kapsułkach po 350 mg (po trzy kapsułki trzy razy dziennie, łącznie 3,15 g ekstraktu na dobę), 12 placebo (otręby owsiane); uczestnikom zalecono dietę niskotłuszczową 1800 kcal; masa ciała −5,26% kontra −1,32%. Ograniczenia: krótko, mała próba, inny preparat i znacznie większa dawka niż w badaniu z 2009 r.; wynik nie dowodzi skuteczności innych preparatów.
- Lee J i wsp. The effects of Irvingia gabonensis seed extract supplementation on anthropometric and cardiovascular outcomes: a systematic review and meta-analysis. J Am Coll Nutr 2020 (PMID 31855111). Przegląd systematyczny i metaanaliza 5 badań z randomizacją: cztery o wysokim ryzyku błędu, jedno o niskim; łączny wynik wskazywał na spadek masy ciała, tkanki tłuszczowej i obwodu talii, ale jedyne badanie o niskim ryzyku błędu nie wykazało istotnej różnicy; zdarzenia niepożądane łagodne. Wniosek autorów: skuteczność wydaje się dodatnia, lecz ograniczona słabą jakością badań. Ograniczenie: małe, niskiej jakości badania.
- Oben JE i wsp. The use of a Cissus quadrangularis/Irvingia gabonensis combination in the management of weight loss: a double-blind placebo-controlled study. Lipids Health Dis 2008;7:12 (PMID 18377661). 72 osoby, 10 tygodni, trzy grupy po 24: placebo, sama Cissus, połączenie Cissus z Irvingia; obie grupy aktywne lepsze od placebo. Ograniczenie: efekt samej Irvingia nie jest wyodrębniony, ta sama grupa badawcza.
- Nonsa-Ard R i wsp. Effects of Irvingia gabonensis extract on metabolism, antioxidants, adipocytokines, telomere length, and aerobic capacity in overweight/obese individuals. Nutrients 2022;14(21):4646 (PMID 36364907). Badanie z randomizacją z Tajlandii: 300 mg ekstraktu na dobę lub placebo przez 12 tygodni u osób z nadwagą i otyłością; ekstrakt zwiększył witaminę C w osoczu i adiponektynę, ale nie było różnic między grupami w metabolizmie, stanie zapalnym, długości telomerów i wydolności tlenowej. Ograniczenie: badanie nie miało redukcji masy ciała jako głównego wyniku.
- Méndez-Del Villar M i wsp. Effect of Irvingia gabonensis on metabolic syndrome, insulin sensitivity, and insulin secretion. J Med Food 2018 (PMID 29336718). Badanie z randomizacją z Meksyku z placebo, 24 osoby z zespołem metabolicznym (po 12 w grupie), 150 mg dwa razy dziennie przez 90 dni: mniejszy obwód talii, niższe trójglicerydy i glukoza po obciążeniu niż przed leczeniem; remisja zespołu metabolicznego u 58,3% kontra 16,7% w grupie placebo (p = 0,045). Ograniczenie: 24 uczestników, brak dowodu dla osób z cukrzycą.
- Oben JE, Ngondi JL, Blum K. Inhibition of Irvingia gabonensis seed extract (OB131) on adipogenesis as mediated via down regulation of the PPARgamma and leptin genes and up-regulation of the adiponectin gene. Lipids Health Dis 2008;7:44 (PMID 19014517). Badanie in vitro na mysich adipocytach 3T3-L1; pokazuje hipotetyczny mechanizm, a nie efekt u ludzi. Ograniczenie: komórki, nie człowiek.
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI).


