Ashwagandha nie jest lekiem na nadciśnienie: w badaniach z placebo u zdrowych dorosłych nie zmieniała istotnie ciśnienia, a w jedynym znalezionym badaniu z randomizacją zaprojektowanym dla osób ze stresem i nadciśnieniem autorzy opisują jego spadek jako korzystną tendencję [1] [2]. Jeśli bierzesz leki na nadciśnienie, nie zaczynaj ashwagandhy bez rozmowy z lekarzem, bo niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) i amerykański Narodowy Ośrodek Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) ostrzegają przed możliwą interakcją [3] [4]. Wpływ na stan zapalny, mierzony białkiem CRP, sprawdzano w kilku małych badaniach z niespójnymi wynikami [5] [6], a podstawą leczenia nadciśnienia są według brytyjskiej służby zdrowia (NHS) zmiany stylu życia i, zależnie od wysokości ciśnienia oraz ryzyka powikłań, leki dobrane przez lekarza [7]. Kwasy omega-3 EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy) z ryb albo suplementu mają w UE oświadczenie o prawidłowej pracy serca przy 250 mg dziennie, a o utrzymaniu prawidłowego ciśnienia dopiero przy 3 g dziennie [8] [9].
Aktualizacja 14.10.2026: przejrzeliśmy badania do 2026 roku o ashwagandzie, ciśnieniu i białku CRP oraz dodaliśmy zasady łączenia jej z lekami na nadciśnienie i ostrzeżenia dotyczące wątroby.
Polecamy: ashwagandha z 10 mg witanolidów i omega-3
Spis treści
1. Czy ashwagandha obniża ciśnienie? Co pokazały badania
Badania nie pokazują, by ashwagandha obniżała ciśnienie u zdrowych osób, a dla osób z nadciśnieniem dowody są bardzo skąpe. Ashwagandha (witania ospała, Withania somnifera) to roślina z medycyny ajurwedyjskiej, stosowana w suplementach głównie przy stresie. W bazie PubMed nie znaleźliśmy metaanalizy, w której ciśnienie krwi byłoby ocenianym wynikiem, a wśród 28 rekordów o ashwagandzie i ciśnieniu tylko jedno badanie z randomizacją zaprojektowano dla osób z nadciśnieniem (wyszukiwanie 14.10.2026) [10].
To badanie Pattojoshiego i współpracowników z 2026 r. objęło 60 dorosłych ze stresem, lękiem, wcześniej rozpoznanym nadciśnieniem i innymi czynnikami ryzyka sercowo-metabolicznego. Przez 60 dni przyjmowali 300 mg ekstraktu Ashwagen 2 razy dziennie albo placebo. Lęk, stres, kortyzol i trójglicerydy zmniejszyły się bardziej niż przy placebo, a dla ciśnienia i cholesterolu LDL streszczenie opisuje korzystne tendencje [2]. Według omówienia w serwisie branżowym ciśnienie skurczowe spadło w grupie ekstraktu o 7,11 procent, a w grupie placebo nieznacznie wzrosło; wartości w milimetrach słupa rtęci (mmHg) ani istotności tej różnicy omówienie nie podaje [11]. Streszczenie nie mówi też, jakie leki przyjmowali uczestnicy, a część autorów pracuje u producenta ekstraktu [2]. To jedno małe badanie jednego preparatu, którego wyniku nie można przenieść na inne ekstrakty.
W badaniach, w których ciśnienie mierzono jako parametr bezpieczeństwa, nie zmieniało się ono istotnie. W badaniu Vermy i współpracowników (80 zdrowych dorosłych, 300 mg ekstraktu z korzenia 2 razy dziennie albo placebo przez 8 tygodni) ciśnienie skurczowe i rozkurczowe nie zmieniło się istotnie w żadnej grupie [1]. W pilotażowym badaniu Vaidyi i współpracowników 40 osób w wieku 50-70 lat przyjmowało 200 mg ekstraktu 2 razy dziennie albo placebo przez 180 dni; ciśnienie nie zmieniło się w sposób istotny klinicznie [12]. Kryteria tego badania dopuszczały osoby z wyrównanym nadciśnieniem leczonym stałymi lekami, ale autorzy piszą też, że żaden uczestnik nie miał chorób współistniejących ani nie wymagał leczenia, więc raport nie potwierdza udziału takich osób ani stosowanych leków [12]. W badaniu z udziałem 40 młodych zdrowych osób spadek ciśnienia skurczowego autorzy przypisali innej roślinie, arjunie, a nie samej ashwagandzie [13].
U zdrowych dorosłych ashwagandha nie obniżała więc istotnie ciśnienia. Badanie zaprojektowane dla osób z nadciśnieniem znaleźliśmy jedno, a badanie Vaidyi nie jest dowodem bezpieczeństwa łączenia ashwagandhy z lekami na nadciśnienie [12]. Jeśli rozważasz ją z innego powodu, na przykład przy stresie, preparaty znajdziesz w kategorii adaptogeny w sklepie Świat Supli; przy lekach na ciśnienie najpierw przeczytaj sekcję 6.
1.1. Czy ashwagandha podnosi ciśnienie?
W opisanych badaniach z placebo nie wykazano istotnego wzrostu ciśnienia; nie wyklucza to indywidualnych reakcji [1] [12]. Ostrożność dotyczy tarczycy: w badaniu u 50 osób z subkliniczną niedoczynnością tarczycy 600 mg ekstraktu dziennie przez 8 tygodni obniżało TSH (hormon tyreotropowy) i podnosiło hormony T3 i T4 bardziej niż placebo [14], a w metaanalizie 23 badań z placebo (1706 dorosłych) T4 było wyższe przy niezmienionym TSH [15]. Opisano też przypadek 73-letniej kobiety z nadczynnością tarczycy i częstoskurczem nadkomorowym po ashwagandzie, które ustąpiły po jej odstawieniu [16]. Przy kołataniu serca przerwij przyjmowanie i postępuj według sekcji 8.
1.2. Ashwagandha a niskie ciśnienie
Badań ashwagandhy u osób z niskim ciśnieniem w naszym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy: zapytanie w bazie PubMed o ashwagandhę i niskie ciśnienie dało 1 rekord, który nie był takim badaniem [17]. Niskie ciśnienie to wynik poniżej 90/60 mmHg; jeśli daje zawroty głowy albo omdlenia, zwłaszcza przy wstawaniu, trzeba sprawdzić przyczynę u lekarza, bo bywa nią także przyjmowany lek [18]. Przy takich objawach nie zaczynaj nowego preparatu bez rozmowy z lekarzem.
2. Ashwagandha a stan zapalny: co wiadomo o CRP
Wpływ ashwagandhy na stan zapalny jest niepewny: w małych badaniach CRP raz spadało bardziej niż przy placebo, a raz nie. Białko C-reaktywne (CRP) wytwarza wątroba w odpowiedzi na stan zapalny, a test o wysokiej czułości (hs-CRP) mierzy jego małe stężenia [12] [6]. Metaanalizy wpływu ashwagandhy na CRP w naszym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy [10]. Przegląd systematyczny Gómez Afonso i współpracowników objął 10 badań u zdrowych dorosłych, a spadek CRP opisano tylko w jednym z nich [19].
Pojedyncze badania dają różne wyniki. W badaniu Chengappy i współpracowników 66 osób ze schizofrenią przyjmowało 1000 mg ekstraktu dziennie albo placebo przez 12 tygodni jako dodatek do leków; CRP spadło bardziej w grupie ekstraktu, ale różnica względem placebo nie była istotna [5]. U zdrowych ochotników w wieku około 27 lat (27 osób w grupie ekstraktu i 24 w grupie placebo, 250 mg 2 razy dziennie przez 60 dni) hs-CRP, interleukina 6 (IL-6) i czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-alfa) wykazywały tylko tendencję spadkową [20].
W badaniu Pingali i współpracowników 127 kobiet po menopauzie w wieku 40-55 lat losowo przydzielono do 6 grup, a 24 tygodnie ukończyły 123. W grupie 500 mg ekstraktu Sensoril, wytwarzanego z korzenia i części nadziemnych, hs-CRP spadło z 2,62 do 2,08 mg/l, a w grupie placebo wynosiło 2,65 i 2,69 mg/l; różnica była istotna [6]. W badaniu Vaidyi CRP spadło w grupie ekstraktu, ale obniżyło się też w grupie placebo; autorzy raportują istotny spadek względem wartości wyjściowej, a nie różnicę wobec placebo, a badanie finansował producent [12]. Wartości CRP z tego badania nie przytaczamy, bo jednostka podana w tabeli publikacji jest niejasna i nie da się ich porównać z wynikami w mg/l.
Niższy marker w badaniu krwi nie oznacza mniejszego ryzyka chorób, a te badania nie mierzyły zawałów, udarów ani przebiegu chorób zapalnych. Unijny wykaz oświadczeń zdrowotnych nie zawiera oświadczeń o zmniejszaniu stanu zapalnego, a oświadczenia dla ashwagandhy nie są dopuszczone [8] [21]. Badania prowadzono z różnymi ekstraktami; czym różnią się standaryzacje, opisujemy w tekście KSM-66, Sensoril czy zwykła ashwagandha.
3. Kortyzol, stres i ciśnienie: skąd teoria o działaniu ashwagandhy
Teoria zakłada, że ashwagandha obniża kortyzol, a przez to pośrednio ciśnienie przy nadciśnieniu związanym ze stresem. Spadek kortyzolu ma oparcie w badaniach: w metaanalizie Fornalika i współpracowników z 2026 r. (23 badania z placebo, 1706 dorosłych) kortyzol był niższy niż przy placebo, ze standaryzowaną różnicą średnich minus 1,18, przy dużym zróżnicowaniu badań [15]. Lęk i stres były w metaanalizie 12 badań mniejsze niż przy placebo, przy niskiej pewności dowodów [22].
Przełożenia niższego kortyzolu na niższe ciśnienie badania z sekcji 1 nie potwierdziły [1] [2]. Jak ashwagandha wypada przy stresie na tle innych roślin, porównujemy w tekście ashwagandha, różeniec czy soplówka.
4. Co pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie lepiej niż suplementy
Ciśnienie pomagają utrzymać regularny pomiar, zmiany stylu życia i, gdy lekarz uzna je za potrzebne, leki; w zaleceniach brytyjskiej służby zdrowia (NHS) dotyczących nadciśnienia suplementów nie ma [7]. Nadciśnienie zwykle nie daje objawów, dlatego najważniejszy jest pomiar. Brytyjska służba zdrowia (NHS) przyjmuje za nadciśnienie wynik 140/90 mmHg lub wyższy zmierzony w gabinecie albo 135/85 mmHg lub wyższy w pomiarach domowych [7]. Te same zalecenia wymieniają zmiany stylu życia: co najmniej 150 minut ruchu tygodniowo, redukcję masy ciała przy nadwadze, mniej soli, regularnie nie więcej niż 14 brytyjskich jednostek alkoholu tygodniowo, mniej kofeiny i rzucenie palenia [7]. Jedna taka jednostka to 8 g czystego alkoholu, więc 14 jednostek to 112 g tygodniowo; to granica, której nie należy przekraczać, a nie zalecana ilość [23]. Lekarz przepisuje zwykle leki, gdy ciśnienie jest bardzo wysokie, gdy ryzyko zawału lub udaru jest podwyższone albo gdy ciśnienie pozostaje wysokie mimo zmian stylu życia; nie odstawiaj ich i nie zmieniaj dawek na własną rękę [7].
Niezależnie od ciśnienia NHS zaleca w zdrowej diecie co najmniej 2 porcje ryb tygodniowo, w tym jedną porcję tłustej ryby, takiej jak łosoś czy sardynki, bogatej w kwasy omega-3 [24]. Kwasy EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca przy spożyciu 250 mg dziennie; to oświadczenie dotyczy pracy serca, a nie obniżania ciśnienia [8]. Oświadczenie, że EPA i DHA pomagają w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi, wymaga 3 g EPA i DHA dziennie, a przy suplementach trzeba podać, by nie przekraczać 5 g łącznie [9]; to ilość dziesięciokrotnie większa niż w jednej kapsułce opisanej niżej i nie jest to porcja do samodzielnego stosowania przy nadciśnieniu. Jeśli jesz ryby rzadko, kapsułka Świat Supli Omega 3 180/120 dostarcza 300 mg EPA i DHA, czyli więcej niż warunek oświadczenia o pracy serca [25]. Kapsułka uzupełnia dietę, a nie zastępuje ryb, i nie jest potrzebna, jeśli regularnie jesz zalecane 2 porcje ryb tygodniowo, w tym tłustą rybę [24]. Według Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dodatkowe spożycie EPA i DHA do około 5 g dziennie nie budzi u dorosłych zastrzeżeń co do bezpieczeństwa, więc 300 mg z kapsułki razem z rybami w diecie mieści się z dużym zapasem w tej granicy [26]. Kiedy suplementacja omega-3 ma sens, opisujemy w tekście kwasy omega-3: kiedy suplementacja ma sens.
5. Jaką ashwagandhę wybrać, jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań?
Produkty poniżej to opcje dla dorosłych, którzy po poznaniu ograniczeń badań i rozmowie z lekarzem chcą stosować ashwagandhę, na przykład przy stresie. Skuteczności tych preparatów na ciśnienie ani na stan zapalny nie potwierdzono, a badania z sekcji 1 i 2 dotyczyły innych ekstraktów i dawek. Wybraliśmy je według składu z karty: ekstrakt z korzenia z podaną ilością witanolidów, nie więcej niż 10 mg witanolidów w porcji dziennej, czyli maksimum z zaleceń Zespołu do spraw Suplementów Diety (to dokument pomocniczy, a nie przepis prawa) [27] [28], i jedna kapsułka dziennie. Świat Supli Ashwagandha, nasza marka własna, ma 500 mg ekstraktu i 10 mg witanolidów w kapsułce z żelatyny wołowej i kosztuje około 0,33 zł dziennie [29]; Aliness Organic Ashwagandha KSM-66 ma 200 mg ekstraktu KSM-66 z 10 mg witanolidów w roślinnej kapsułce i kosztuje około 0,55 zł dziennie [30]. Jeśli wolisz kapsułkę bez żelatyny, wybierz Aliness, a jeśli żelatyna ci nie przeszkadza, tańsza jest Świat Supli Ashwagandha. Więcej preparatów porównujemy w rankingu ashwagandhy według standaryzacji i ceny porcji.
Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 14.10.2026. Cenę za dzień liczymy jako cenę opakowania podzieloną przez liczbę kapsułek, bo karty zalecają 1 kapsułkę dziennie.
Świat Supli Ashwagandha, 60 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłych, którzy po rozmowie z lekarzem chcą stosować ashwagandhę, na przykład przy stresie, i akceptują kapsułkę z żelatyny wołowej. To marka własna sklepu Świat Supli i tańsza z dwóch ashwagandh w tym tekście.
Według karty produktu kapsułka zawiera 500 mg ekstraktu z korzenia ashwagandhy standaryzowanego na 2 procent witanolidów, czyli 10 mg [29]. To maksymalna porcja dzienna zalecana przez Zespół do spraw Suplementów Diety [27], a nie dawka o potwierdzonym działaniu. Skuteczności tego preparatu na ciśnienie ani na stan zapalny nie potwierdzono, a badania z sekcji 1 i 2 prowadzono z innymi ekstraktami, więc ich wyników nie przenosimy na ten produkt. Ashwagandha nie ma w UE dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego [21].
Skład: ekstrakt z korzenia ashwagandhy, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka z żelatyny wołowej, woda oczyszczona, więc produkt nie jest odpowiedni dla wegan ani wegetarian. Karta sklepu podaje, że produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; przy alergii na któryś z nich go nie wybieraj i sprawdź etykietę [29].
Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie, popitą wodą; nie przekraczaj tej porcji [29]. Nie łącz go z lekami uspokajającymi, nasennymi ani przeciwpadaczkowymi, nie podawaj dzieciom i nie stosuj w ciąży ani podczas karmienia piersią [27]. Przy chorobach wątroby, tarczycy albo chorobach autoimmunologicznych nie stosuj go, a przy lekach na nadciśnienie, cukrzycę albo lekach immunosupresyjnych najpierw zapytaj lekarza (sekcja 6) [4] [3].
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Ashwagandhy nie stosuj w ciąży ani podczas karmienia piersią [27]. Przechowuj poza zasięgiem małych dzieci.
Aliness Organic Ashwagandha KSM-66, 100 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłych, którzy po rozmowie z lekarzem chcą stosować ashwagandhę i wolą kapsułkę bez żelatyny; według karty kapsułki są odpowiednie dla wegan.
Według karty produktu kapsułka zawiera 200 mg ekologicznego ekstraktu KSM-66 z korzenia ashwagandhy, w tym 10 mg witanolidów, czyli maksymalną porcję dzienną zalecaną przez Zespół do spraw Suplementów Diety [30] [27]. Skuteczności tego preparatu na ciśnienie ani na stan zapalny nie potwierdzono, a badania z sekcji 1 i 2 prowadzono z innymi ekstraktami, więc ich wyników nie przenosimy na ten produkt. Ashwagandha nie ma w UE dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego [21].
Skład: ekstrakt KSM-66 z korzenia ashwagandhy, ekologiczny błonnik akacjowy, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy. Producent nie deklaruje alergenów w składzie; karta sklepu nie informuje o możliwych śladach, więc przy alergii sprawdź etykietę na opakowaniu [30].
Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie, najlepiej w trakcie posiłku; nie przekraczaj tej porcji. Ostrzeżenie producenta z karty: produktu nie powinny stosować dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią ani osoby przyjmujące leki uspokajające, nasenne lub przeciwpadaczkowe [30]. Przy chorobach wątroby, tarczycy albo chorobach autoimmunologicznych nie stosuj go, a przy lekach na nadciśnienie, cukrzycę albo lekach immunosupresyjnych najpierw zapytaj lekarza (sekcja 6) [4] [3]. Przechowuj poza zasięgiem małych dzieci.
Świat Supli Omega 3 180/120, 120 kapsułek
Dla kogo: dla dorosłych, którzy jedzą ryby rzadziej niż 2 razy w tygodniu i chcą uzupełnić kwasy EPA i DHA [24]. To marka własna sklepu Świat Supli.
Według karty produktu kapsułka zawiera 1000 mg oleju rybiego z sardeli peruwiańskiej, w tym 180 mg EPA i 120 mg DHA, razem 300 mg, oraz 3,75 mg witaminy E [25]. EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca przy spożyciu 250 mg dziennie [8]. To oświadczenie nie dotyczy obniżania ciśnienia ani stanu zapalnego, a produkt nie zastępuje leków na nadciśnienie.
Skład: olej rybi z sardeli peruwiańskiej, otoczka z żelatyny, glicerol, woda, witamina E. Produkt zawiera ryby, więc nie jest dla osób z alergią na ryby ani dla wegetarian. Karta sklepu podaje też, że może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; przy alergii sprawdź etykietę [25].
Karta zaleca 1 kapsułkę dziennie; nie przekraczaj tej porcji [25]. Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza. Przy stałych lekach zapytaj lekarza albo farmaceutę. Przechowuj poza zasięgiem małych dzieci.
Ashwagandha i omega-3 w sklepie Świat Supli
Dwie ashwagandhy z 10 mg witanolidów w kapsułce i omega-3 naszej marki.
6. Ashwagandha a leki na nadciśnienie: czy można je łączyć?
Bez zgody lekarza nie. BfR wymienia możliwe interakcje ashwagandhy z lekami na nadciśnienie i cukrzycę oraz z lekami immunosupresyjnymi i podkreśla, że bezpiecznej ilości nie da się ustalić [3]. NCCIH dodaje leki uspokajające, przeciwpadaczkowe i hormony tarczycy [4]. W bazie PubMed wśród 30 rekordów o ashwagandzie i lekach na nadciśnienie, w tym beta-adrenolitykach, albo o jej interakcjach z lekami nie znaleźliśmy badania klinicznego, w którym podawano ją razem z lekami na nadciśnienie; były tam przeglądy oraz badania laboratoryjne, komputerowe i na zwierzętach [17]. To, że takich badań nie znaleźliśmy, nie oznacza, że połączenie jest bezpieczne.
Ashwagandhy nie łącz z lekami uspokajającymi, nasennymi ani przeciwpadaczkowymi [27]. Przy chorobach autoimmunologicznych i chorobach tarczycy NCCIH ashwagandhy nie zaleca, a przy lekach na nadciśnienie, cukrzycę, hormonach tarczycy albo lekach immunosupresyjnych, na przykład po przeszczepie, najpierw porozmawiaj z lekarzem prowadzącym [4]. Leków nie odstawiaj ani nie zmieniaj ich dawek samodzielnie [7].
Jeśli lekarz zgodzi się na ashwagandhę, przez pierwsze tygodnie mierz ciśnienie w domu i zapisuj wyniki. Przy zawrotach głowy albo uczuciu omdlewania przy wstawaniu wstawaj powoli i skontaktuj się z lekarzem, bo przyczyną może być za niskie ciśnienie [18].
7. Bezpieczeństwo: wątroba, tarczyca, ciąża i zakaz w Danii
Wątroba: NCCIH opisuje rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby po suplementach z ashwagandhą, a baza LiverTox amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia gromadzi takie opisy [4] [31]. W serii przypadków z Islandii i Stanów Zjednoczonych u 5 osób po 2-12 tygodniach stosowania wystąpiły żółtaczka, nudności, senność, świąd i dyskomfort w brzuchu; u 4 wyniki wróciły do normy w ciągu 1-5 miesięcy [32]. W serii 8 przypadków z Indii po preparatach jednoskładnikowych 5 osób miało wcześniej przewlekłą chorobę wątroby, a 3 z nich, u których rozwinęła się ostra niewydolność wątroby, zmarły [33]. Przy chorobie wątroby ashwagandhy nie stosuj [3].
Tarczyca, ciąża i dzieci: przy chorobach tarczycy NCCIH ashwagandhy nie zaleca [4], a zmiany hormonów tarczycy opisaliśmy w sekcji 1.1. Zespół do spraw Suplementów Diety zaleca, by suplementów z ashwagandhą nie stosowały dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią [27]. NCCIH nie zaleca jej też przed planowaną operacją [4].
Przepisy w Europie: w Danii sprzedaż ashwagandhy jako żywności jest nielegalna po ocenie ryzyka Duńskiego Uniwersytetu Technicznego, który opisał niekorzystny wpływ na hormony płciowe i rozrodczość [34]. Według serwisu branżowego trwają rozmowy o ocenie jej bezpieczeństwa w całej UE [35]. W Polsce Zespół do spraw Suplementów Diety zaleca w porcji dziennej najwyżej 10 mg witanolidów [27].
Działania niepożądane w badaniach były zwykle łagodne: w badaniu Chengappy częściej niż przy placebo zgłaszano senność, dyskomfort w nadbrzuszu i luźne stolce [5], a w badaniu z udziałem 1002 dorosłych (600 mg ekstraktu KSM-66 dziennie albo placebo przez 8 tygodni) nie było poważnych zdarzeń niepożądanych [36]. Według NCCIH stosowanie do 3 miesięcy może być bezpieczne, a o dłuższym wiadomo za mało [4].
8. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić na 112
- Dzwoń na 112 od razu przy nagłym bólu lub ucisku w klatce piersiowej, który nie ustępuje, albo przy bólu w klatce z poceniem, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością [7], a także przy nagłym opadnięciu jednej strony twarzy, osłabieniu ręki albo zaburzeniach mowy, nawet jeśli szybko minęły [37].
- Kołatanie serca z bólem w klatce piersiowej, dusznością, uczuciem omdlewania albo omdleniem to powód do wezwania 112. Jeśli takie objawy już minęły, umów pilną wizytę tego samego dnia, a kołatanie bez nich, które trwa dłużej niż kilka minut albo wraca, zgłoś lekarzowi [38].
- Jeśli ktoś nie reaguje, najpierw dzwoń na 112, potem z dyspozytorem oceń oddech. Gdy oddycha prawidłowo, ułóż go w pozycji bocznej i obserwuj do przyjazdu pomocy [39]; gdy nie oddycha albo oddycha nieprawidłowo, rozpocznij resuscytację według poleceń dyspozytora i użyj automatycznego defibrylatora (AED), jeśli jest w pobliżu [40]. Osobie, która nie reaguje, nie podawaj nic do picia ani do jedzenia.
- Przy zażółceniu skóry albo białek oczu, ciemnym moczu, jasnym stolcu albo świądzie skóry przerwij przyjmowanie ashwagandhy i jeszcze tego samego dnia skontaktuj się z lekarzem [41] [32]. Tak samo przy częstych bólach głowy albo zaburzeniach widzenia [7].
- Jeśli kolejne pomiary w domu wynoszą 180 mmHg skurczowego albo 120 mmHg rozkurczowego lub więcej, a nie masz objawów, nie czekaj na zwykłą wizytę: jeszcze tego samego dnia skontaktuj się z lekarzem, na przykład przez przychodnię, teleporadę albo nocną i świąteczną opiekę zdrowotną. Brytyjskie wytyczne NICE uznają ciśnienie 180/120 mmHg lub wyższe zmierzone w gabinecie za ciężkie nadciśnienie, które wymaga pilnej oceny lekarskiej [42]. Gdy wysokiemu pomiarowi towarzyszy ból w klatce piersiowej, duszność, nagłe splątanie albo objawy udaru z pierwszego punktu, dzwoń na 112, bo przy tak wysokim ciśnieniu NICE uznaje takie objawy za zagrażające życiu [42] [7] [37].
- Na zwykłą wizytę zgłoś się, gdy domowe pomiary wynoszą 135/85 mmHg lub więcej, ale poniżej 180/120 mmHg, i nie masz objawów z punktów powyżej [7], gdy często masz zawroty głowy przy wstawaniu [18] albo gdy chcesz dołączyć ashwagandhę do stałych leków.
9. Najczęstsze pytania
9.1. Czy ashwagandha obniża ciśnienie krwi?
U zdrowych dorosłych w badaniach z placebo nie obniżała go istotnie [1] [12]. U osób ze stresem i nadciśnieniem jedno badanie z 60 uczestnikami opisuje spadek ciśnienia jako korzystną tendencję; dostępne opisy nie podają wartości w mmHg ani istotności różnicy wobec placebo [2] [11]. Ashwagandha nie zastępuje leków na nadciśnienie.
9.2. Czy ashwagandha może podnosić ciśnienie?
W opisanych badaniach nie wykazano istotnego wzrostu ciśnienia; nie wyklucza to indywidualnych reakcji [1] [12]. Ashwagandha może jednak zmieniać hormony tarczycy; opisano przypadek nadczynności tarczycy z szybkim biciem serca [14] [16].
9.3. Czy mogę brać ashwagandhę z tabletkami na nadciśnienie?
Tylko po rozmowie z lekarzem. BfR i NCCIH ostrzegają przed możliwą interakcją z lekami przeciwnadciśnieniowymi [3] [4], a badań klinicznych ashwagandhy razem z lekami na nadciśnienie, na przykład z beta-adrenolitykami, w naszym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy [17]. Jeśli lekarz się zgodzi, mierz ciśnienie w domu i zgłaszaj zawroty głowy przy wstawaniu [18].
9.4. Czy ashwagandha działa przeciwzapalnie?
W części badań CRP spadało, na przykład u kobiet po menopauzie po ekstrakcie Sensoril [6], a w innych różnicy wobec placebo nie wykazano [5] [20]. Niższy marker nie oznacza mniejszego ryzyka chorób, a w UE nie ma oświadczenia zdrowotnego o działaniu przeciwzapalnym [8] [21].
9.5. Czy ashwagandhę można brać przy niskim ciśnieniu?
W naszym wyszukiwaniu nie znaleźliśmy badań ashwagandhy u osób z niskim ciśnieniem [17]. Jeśli daje ono zawroty głowy albo omdlenia, najpierw ustal przyczynę z lekarzem [18].
9.6. Jak długo można brać ashwagandhę?
Według NCCIH stosowanie do 3 miesięcy może być bezpieczne, a o dłuższym wiadomo za mało [4]; badania u zdrowych dorosłych trwały do 180 dni [43]. Stosuj porcję z etykiety i przerwij przyjmowanie przy objawach z sekcji 8.
10. Podsumowanie
- U zdrowych dorosłych ashwagandha w badaniach nie zmieniała istotnie ciśnienia, a badanie zaprojektowane dla osób z nadciśnieniem jest jedno, małe, z korzystną tendencją; badanie bezpieczeństwa Vaidyi nie potwierdza udziału osób leczonych na nadciśnienie, więc nie świadczy o bezpieczeństwie łączenia ashwagandhy z lekami.
- Przy lekach na nadciśnienie, cukrzycę, hormonach tarczycy albo lekach immunosupresyjnych ashwagandhę stosuj tylko po zgodzie lekarza i mierz ciśnienie w domu.
- Wpływ na CRP jest niespójny, a niższy marker nie oznacza mniejszego ryzyka chorób.
- Przy chorobie wątroby, w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci ashwagandhy nie stosuj.
- Przy nadciśnieniu podstawą są według NHS ruch, mniej soli i alkoholu, a leki lekarz może zalecić od razu, gdy ciśnienie jest bardzo wysokie albo ryzyko powikłań podwyższone; kwasy EPA i DHA mają oświadczenie UE o prawidłowej pracy serca przy 250 mg dziennie, a o utrzymaniu prawidłowego ciśnienia dopiero przy 3 g dziennie.
- Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
11. Źródła
- Verma N., Gupta S.K., Tiwari S., Mishra A.K., 2021, Safety of Ashwagandha Root Extract: A Randomized, Placebo-Controlled, study in Healthy Volunteers, Complementary Therapies in Medicine 57:102642 (80 zdrowych dorosłych, 40 kobiet i 40 mężczyzn, ekstrakt z korzenia 300 mg 2 razy dziennie albo placebo przez 8 tygodni; ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, tętno, masa ciała, wyniki krwi, próby wątrobowe i hormony tarczycy bez istotnych zmian w obu grupach; bez zgłoszonych działań niepożądanych): doi.org, PubMed
- Pattojoshi A., Kumar Patra S., Idrees S.A. i wsp., 2026, Safety and efficacy of ashwagen (a standardized withania somnifera extract) in stress and anxiety with hypertension and associated cardiometabolic risk factors: a randomized, placebo-controlled trial, Stress 29(1):2669544 (badanie fazy III z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i placebo; 60 dorosłych ze stresem, lękiem, rozpoznanym wcześniej nadciśnieniem i czynnikami ryzyka sercowo-metabolicznego; ekstrakt Ashwagen 300 mg 2 razy dziennie albo placebo przez 60 dni; wyniki skal lęku i stresu, kortyzol i trójglicerydy korzystniejsze niż przy placebo, dla LDL i ciśnienia streszczenie opisuje korzystne tendencje; bez poważnych zdarzeń niepożądanych; część autorów to pracownicy firmy Dr. Willmar Schwabe India, producenta ekstraktu; streszczenie nie podaje, jakie leki przyjmowali uczestnicy; odczyt streszczenia PubMed 14.10.2026): doi.org, PubMed
- BfR (Federalny Instytut Oceny Ryzyka, Niemcy), 2024, Ashwagandha: food supplements with potential health risks, Communication 39/2024 z 10.09.2024 (dzieci, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z ostrą lub przewlekłą chorobą wątroby nie powinny stosować; działania: nudności, wymioty, biegunka, senność, ból i zawroty głowy, wysypka; opisy uszkodzeń wątroby, w tym ostrej niewydolności; możliwe interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi, przeciwnadciśnieniowymi i immunosupresyjnymi; bezpiecznej ilości nie da się ustalić): bfr.bund.de
- National Center for Complementary and Integrative Health (NIH, USA), Ashwagandha: Usefulness and Safety (może być bezpieczna przy stosowaniu do 3 miesięcy, za mało danych o dłuższym; rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby; unikać w ciąży i nie stosować podczas karmienia piersią; niezalecana przed operacją i przy chorobach autoimmunologicznych i tarczycy; możliwe interakcje z lekami na cukrzycę i nadciśnienie, immunosupresyjnymi, uspokajającymi, przeciwpadaczkowymi i hormonami tarczycy; odczyt 14.10.2026): nccih.nih.gov
- Chengappa K.N.R., Brar J.S., Gannon J.M., Schlicht P.J., 2018, Adjunctive Use of a Standardized Extract of Withania somnifera (Ashwagandha) to Treat Symptom Exacerbation in Schizophrenia: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study, Journal of Clinical Psychiatry 79(5):17m11826 (66 randomizowanych dorosłych ze schizofrenią lub zaburzeniem schizoafektywnym, po 33 w grupie, ekstrakt 1000 mg dziennie albo placebo przez 12 tygodni jako dodatek do leków przeciwpsychotycznych; CRP spadło bardziej w grupie ekstraktu, ale różnica względem placebo nie była istotna; parametry życiowe bez różnic między grupami; częstsze w grupie ekstraktu: senność, dyskomfort w nadbrzuszu i luźne stolce): doi.org, PubMed
- Pingali U., Nutalapati C., Wang Y., 2025, Ashwagandha and Shatavari Extracts Dose-Dependently Reduce Menopause Symptoms, Vascular Dysfunction, and Bone Resorption in Postmenopausal Women: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study, Journal of Menopausal Medicine 31(1):21-34 (127 kobiet po menopauzie w wieku 40-55 lat losowo przydzielonych do 6 grup, 123 ukończyły 24 tygodnie; ekstrakt Sensoril z korzenia i części nadziemnych ashwagandhy 250 albo 500 mg dziennie, ekstrakt ze szparaga groniastego albo placebo; w grupie 500 mg ashwagandhy (22 kobiety) hs-CRP wynosiło 2,62 mg/l na początku i 2,08 mg/l po 24 tygodniach, w grupie placebo (20 kobiet) 2,65 i 2,69 mg/l, różnica istotna; bez pomiaru zdarzeń sercowo-naczyniowych; odczyt pełnego tekstu w Europe PMC 14.10.2026): doi.org, PubMed
- NHS (Wielka Brytania), High blood pressure (hypertension) (zwykle bez objawów; nadciśnienie przy wyniku 140/90 lub wyższym w gabinecie albo 135/85 lub wyższym w pomiarach domowych; numer alarmowy przy nagłym bólu lub ucisku w klatce piersiowej, który nie ustępuje, albo bólu w klatce z poceniem, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością; pilna porada przy częstych bólach głowy, zaburzeniach widzenia i nawracającym bólu w klatce; zmiany stylu życia: co najmniej 150 minut ruchu tygodniowo, redukcja masy ciała przy nadwadze, mniej soli, nie więcej niż 14 jednostek alkoholu tygodniowo, mniej kofeiny, bez palenia; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r., wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca, korzystne działanie przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie; wykaz nie zawiera oświadczeń o zmniejszaniu stanu zapalnego): eur-lex.europa.eu
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 536/2013 z 11 czerwca 2013 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 432/2012, Dziennik Urzędowy UE L 160 z 12.6.2013, s. 4 (dodane oświadczenie: DHA i EPA pomagają w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi; korzystne działanie występuje przy spożyciu 3 g EPA i DHA dziennie; przy suplementach diety podaje się informację, by nie przekraczać uzupełniającego spożycia 5 g EPA i DHA łącznie dziennie; oświadczenia nie stosuje się do żywności przeznaczonej dla dzieci; odczyt tekstu polskiego 14.10.2026): eur-lex.europa.eu
- Wyszukiwanie w bazie PubMed 14.10.2026: (ashwagandha OR Withania somnifera) AND (blood pressure OR hypertension OR cardiovascular OR cardiometabolic) z filtrem metaanalizy lub przeglądu systematycznego: 0 rekordów; ashwagandha lub Withania somnifera w tytule lub streszczeniu z blood pressure, hypertension, hypertensive lub systolic: 28 rekordów, w tym jedno badanie z randomizacją u osób z nadciśnieniem (Pattojoshi 2026); ashwagandha lub Withania somnifera z C-reactive, CRP, hs-CRP, interleukin-6 lub IL-6 oraz randomized, trial lub meta-analysis: 16 rekordów, bez metaanalizy CRP: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NutraIngredients, 31.08.2026, Ashwagandha lowers stress, triglycerides in hypertensive population – 60-day study (serwis branżowy, omówienie badania Pattojoshi i wsp.: ciśnienie skurczowe niższe o 7,11 procent w grupie ekstraktu i nieznacznie wyższe w grupie placebo, rozkurczowe niższe o 9,2 procent w grupie ekstraktu i nieznacznie niższe w grupie placebo; bez wartości w mmHg i bez informacji o istotności różnicy ciśnienia między grupami; odczyt 14.10.2026): nutraingredients.com
- Vaidya N., Agarwal R., Kshirsagar P. i wsp., 2025, Safety and Tolerability of Withania somnifera Root Extract in Healthy Male Participants: A Pilot Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Clinical Trial, Food Science and Nutrition 14(1):e71388 (badanie pilotażowe: 40 osób w wieku 50-70 lat, po 20 w grupie, kryteria włączenia dopuszczały osoby z wyrównaną cukrzycą typu 2 lub nadciśnieniem leczonymi stałymi lekami od co najmniej 12 tygodni, ale według autorów żaden uczestnik nie miał chorób współistniejących ani nie wymagał leczenia, więc publikacja nie potwierdza udziału takich osób; ekstrakt z korzenia 200 mg 2 razy dziennie albo placebo przez 180 dni; ciśnienie i inne parametry życiowe bez klinicznie istotnych zmian; CRP spadło w grupie ekstraktu i w grupie placebo, a jednostka w tabeli publikacji jest niejasna; autorzy opisują istotny spadek w grupie ekstraktu względem wartości wyjściowej, a nie różnicę względem placebo; badanie finansował producent ekstraktu; odczyt pełnego tekstu w Europe PMC 14.10.2026): doi.org, PubMed
- Sandhu J.S., Shah B., Shenoy S. i wsp., 2010, Effects of Withania somnifera (Ashwagandha) and Terminalia arjuna (Arjuna) on physical performance and cardiorespiratory endurance in healthy young adults, International Journal of Ayurveda Research 1(3):144-149 (40 zdrowych osób w wieku około 21 lat, po 10 w grupie: ashwagandha, arjuna, oba ekstrakty albo placebo, po 500 mg dziennie przez 8 tygodni; obniżenie spoczynkowego ciśnienia skurczowego autorzy opisują przy arjunie, a przy samej ashwagandzie wzrost szybkości, mocy i wydolności tlenowej): doi.org, PubMed
- Sharma A.K., Basu I., Singh S., 2018, Efficacy and Safety of Ashwagandha Root Extract in Subclinical Hypothyroid Patients: A Double-Blind, Randomized Placebo-Controlled Trial, Journal of Alternative and Complementary Medicine (50 osób z TSH 4,5-10 µIU/l, 600 mg ekstraktu z korzenia dziennie przez 8 tygodni; niższe TSH oraz wyższe T3 i T4 niż przy placebo; badanie pilotażowe): doi.org
- Fornalik M., Malkiewicz A., Adamczak D. i wsp., 2026, Hormonal Modulation with Withania somnifera: Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized-controlled Trials, Planta Medica 92(8):790-805 (23 badania z randomizacją i placebo, 1706 dorosłych; kortyzol niższy niż przy placebo, standaryzowana różnica średnich minus 1,18; wyższe T4 bez zmian TSH; duża niejednorodność badań; odczyt streszczenia PubMed 13.10.2026): doi.org
- Kamal H.I. i wsp., 2022, Ashwagandha as a Unique Cause of Thyrotoxicosis Presenting With Supraventricular Tachycardia, Cureus (opis przypadku: 73-letnia kobieta, nadczynność tarczycy i częstoskurcz nadkomorowy po przyjmowaniu ashwagandhy, ustąpienie po odstawieniu): doi.org
- Wyszukiwanie w bazie PubMed 14.10.2026: (ashwagandha lub Withania somnifera w tytule lub streszczeniu) AND (antihypertensive, beta blocker, beta-blocker, metoprolol, bisoprolol, amlodipine, ACE inhibitor, drug interaction, herb-drug lub drug-herb): 30 rekordów, wśród nich przeglądy, badania laboratoryjne (między innymi enzymów wątroby z grupy cytochromu P450), komputerowe i na zwierzętach oraz analiza dokumentacji interakcji adaptogenów z lekami przeciwdepresyjnymi, bez badania klinicznego ashwagandhy podawanej razem z lekami na nadciśnienie; (ashwagandha lub Withania somnifera) AND (hypotension, hypotensive lub low blood pressure): 1 rekord, zestawienie opisów przypadków działań ziół i suplementów na serce, bez badania u osób z niskim ciśnieniem: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS (Wielka Brytania), Low blood pressure (hypotension) (niskie ciśnienie poniżej 90/60 mmHg; objawy: zawroty głowy, uczucie pustki w głowie, omdlenia, także przy wstawaniu; przyczyną mogą być leki, a lekarz może zmienić lek lub dawkę; wizyta u lekarza przy nawracających objawach; wstawać powoli, pić więcej wody; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- Gómez Afonso A., Fernandez-Lazaro D., Adams D.P. i wsp., 2023, Effects of Withania somnifera (Ashwagandha) on Hematological and Biochemical Markers, Hormonal Behavior, and Oxidant Response in Healthy Adults: A Systematic Review, Current Nutrition Reports 12(3):465-477 (przegląd systematyczny 10 badań u zdrowych dorosłych opublikowanych do marca 2022 r., bez metaanalizy; zmniejszenie CRP opisano w jednym z włączonych badań; autorzy piszą, że potrzebne są dalsze badania; odczyt pełnego tekstu w Europe PMC 14.10.2026): doi.org, PubMed
- Raut A., Tripathi R., Marathe P.A. i wsp., 2024, Evaluation of Withania somnifera (L.) Dunal (Ashwagandha) on Physical Performance, Biomarkers of Inflammation, and Muscle Status in Healthy Volunteers: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study, Cureus 16(9):e68940 (zdrowi ochotnicy w wieku około 27 lat, w analizie 27 osób w grupie ekstraktu i 24 w grupie placebo; ekstrakt 250 mg 2 razy dziennie przez 60 dni; hs-CRP, interleukina 6 i TNF-alfa w grupie ekstraktu wykazywały tendencję spadkową, autorzy nie raportują istotnej różnicy hs-CRP względem placebo; odczyt pełnego tekstu w Europe PMC 14.10.2026): doi.org, PubMed
- Komisja Europejska, EU Register of nutrition and health claims made on foods (rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych; oświadczenia dla substancji roślinnych ze statusem on hold nie są dopuszczonymi oświadczeniami; odczyt 7.10.2026): ec.europa.eu
- Akhgarjand C., Asoudeh F., Bagheri A. i wsp., 2022, Does Ashwagandha supplementation have a beneficial effect on the management of anxiety and stress? A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Phytotherapy Research 36(11):4115-4124 (12 badań z randomizacją, 1002 osoby w wieku 25-48 lat, wyszukiwanie do grudnia 2021; lęk względem placebo: standaryzowana różnica średnich SMD minus 1,55, 95-procentowy przedział ufności od minus 2,37 do minus 0,74, niejednorodność I2 93,8 procent; stres SMD minus 1,75, od minus 2,29 do minus 1,22; pewność dowodów niska dla obu wyników): doi.org, PubMed
- NHS (Wielka Brytania), Alcohol units (jedna brytyjska jednostka to 10 ml albo 8 g czystego alkoholu; dorosłym zaleca się, by regularnie nie pić więcej niż 14 jednostek tygodniowo; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- NHS (Wielka Brytania), Fish and shellfish (co najmniej 2 porcje ryb tygodniowo, w tym 1 porcja tłustej ryby; tłuste ryby, np. łosoś i sardynki, są bogate w długołańcuchowe kwasy omega-3; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- Karta produktu Świat Supli Omega 3 180/120, 120 kapsułek, swiatsupli.pl, p13405 (1 kapsułka: 1000 mg oleju rybiego z sardeli peruwiańskiej, w tym 180 mg EPA i 120 mg DHA, oraz 3,75 mg witaminy E; otoczka z żelatyny, glicerol, woda; może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; 1 kapsułka dziennie; odczyt 14.10.2026)
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies, 2012, Scientific Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of eicosapentaenoic acid (EPA), docosahexaenoic acid (DHA) and docosapentaenoic acid (DPA), EFSA Journal 10(7):2815 (długotrwała suplementacja EPA i DHA łącznie do około 5 g dziennie nie budzi zastrzeżeń co do bezpieczeństwa u dorosłych; górnego limitu spożycia nie ustalono): doi.org
- Główny Inspektorat Sanitarny, Zespół do spraw Suplementów Diety, zestawienie uchwał z rekomendowanym oznakowaniem (uchwała 7/2020, Withania somnifera: sproszkowany korzeń poniżej 3 g na dobę, najwyżej 10 mg witanolidów w zalecanej dziennej porcji; produkt nie powinien być spożywany w przypadku stosowania leków o działaniu uspokajającym, nasennym, przeciwpadaczkowym, nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji; uchwała 2/2021, Rhodiola rosea: sproszkowany korzeń poniżej 216 mg, ekstrakt o stopniu koncentracji 1,5-5:1 poniżej 144 mg, ekstrakt standaryzowany najwyżej 15 mg rozawin i najwyżej 5 mg salidrozydów w zalecanej dziennej porcji; nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji; w zestawieniu brak pozycji dla Hericium erinaceus; odczyt 13.10.2026): gov.pl
- Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Białymstoku, Suplementy diety, gov.pl (uchwały Zespołu ds. Suplementów Diety w obowiązującym porządku prawnym nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego i są jedynie dokumentem pomocniczym; odczyt 13.10.2026): gov.pl
- Karta produktu Świat Supli Ashwagandha (w sklepie zapis Ashwaghanda), 60 kapsułek, swiatsupli.pl, p13439 (1 kapsułka: 500 mg ekstraktu z korzenia ashwagandhy standaryzowanego na 2 procent witanolidów, czyli 10 mg; składniki: ekstrakt, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka z żelatyny wołowej, woda oczyszczona; może zawierać mleko, w tym laktozę, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, płatki owsiane, jaja i skorupiaki; 1 kapsułka dziennie; odczyt 14.10.2026)
- Karta produktu Aliness Organic Ashwagandha 5% KSM-66 200 mg, 100 kapsułek, swiatsupli.pl, p7945 (1 kapsułka: 200 mg ekologicznego ekstraktu KSM-66 z korzenia, w tym 10 mg witanolidów; składniki: ekstrakt, ekologiczny błonnik akacjowy, otoczka z hydroksypropylometylocelulozy, kapsułki odpowiednie dla wegan; 1 kapsułka dziennie, najlepiej w trakcie posiłku; produktu nie powinny stosować dzieci, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby przyjmujące leki uspokajające, nasenne lub przeciwpadaczkowe; odczyt 14.10.2026)
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIH, USA), LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury, hasło Ashwagandha (baza NIH o uszkodzeniach wątroby wywołanych lekami i preparatami ziołowymi; hasło opisuje przypadki uszkodzenia wątroby po suplementach z ashwagandhą): ncbi.nlm.nih.gov
- Björnsson H.K., Björnsson E.S., Avula B. i wsp., 2020, Ashwagandha-induced liver injury: A case series from Iceland and the US Drug-Induced Liver Injury Network, Liver International (5 przypadków; żółtaczka, nudności, senność, świąd i dyskomfort w brzuchu po 2-12 tygodniach; uszkodzenie cholestatyczne lub mieszane; normalizacja wyników w ciągu 1-5 miesięcy u 4 osób, 1 osoba utracona z obserwacji): doi.org
- Philips C.A., Valsan A., Theruvath A.H. i wsp., 2023, Ashwagandha-induced liver injury: A case series from India and literature review, Hepatology Communications (8 przypadków po preparatach jednoskładnikowych; 5 osób z wcześniejszą przewlekłą chorobą wątroby, 3 z ostrą niewydolnością nałożoną na przewlekłą chorobę, wszystkie 3 zmarły): doi.org
- Fødevarestyrelsen (duński urząd do spraw żywności), Ashwagandha (według oceny ryzyka Duńskiego Uniwersytetu Technicznego roślina, także korzeń, ma niekorzystny wpływ na hormony płciowe i rozrodczość kobiet i mężczyzn oraz może wpływać na przemianę materii, układ odpornościowy i ośrodkowy układ nerwowy; sprzedaż produktów z ashwagandhą jako żywności jest w Danii nielegalna; odczyt 14.10.2026): foedevarestyrelsen.dk
- NutraIngredients, 16.07.2026, Ashwagandha armed with critical safety data as industry prepares for Europe-wide assessment (serwis branżowy: trwają rozmowy o wszczęciu oceny bezpieczeństwa ashwagandhy w procedurze z art. 8 rozporządzenia 1925/2006, która może skończyć się ograniczeniami, wymogami etykiet albo zakazem; dostęp 13.10.2026): nutraingredients.com
- Pakhale K., Salve J., Ademola J. i wsp., 2026, Safety of 8-Week Administration With Ashwagandha (Withania somnifera) Root Extract in Adults With Stress and Anxiety: Findings From a Prospective, Randomized, Multi-Center, Double-Blinded, Placebo-Controlled Study, Phytotherapy Research 40(8):5005-5015 (1002 dorosłych w wieku 18-65 lat ze stresem i lękiem, 498 w grupie ekstraktu KSM-66 600 mg na dobę w 2 dawkach, 504 w grupie placebo, 8 tygodni, wszyscy w analizie bezpieczeństwa; bez poważnych zdarzeń niepożądanych; 28 zdarzeń niepożądanych w grupie ekstraktu i 46 w grupie placebo, najczęściej nudności, suchość w ustach i ból głowy; próby wątrobowe i nerkowe bez istotnych różnic; ekstrakt przekazał producent; autorzy wskazują krótki czas badania; odczyt pełnego tekstu w Europe PMC 13.10.2026): doi.org, PubMed
- NHS (Wielka Brytania), Stroke: Symptoms (nagłe objawy udaru: opadnięcie jednej strony twarzy, osłabienie ręki, zaburzenia mowy; skrót FAST i natychmiastowe wezwanie numeru alarmowego, także gdy objawy szybko minęły; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- NHS (Wielka Brytania), Heart palpitations (kołatanie serca może trwać sekundy, minuty albo dłużej; numer alarmowy lub szpitalny oddział ratunkowy przy kołataniu z bólem w klatce piersiowej, dusznością, uczuciem omdlewania albo omdleniem; gdy takie objawy już minęły, pilna wizyta tego samego dnia; wizyta u lekarza, gdy kołatanie trwa dłużej niż kilka minut albo wraca; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- St John Ambulance, How to put someone in the recovery position (pozycja boczna dla osoby, która nie reaguje, ale oddycha prawidłowo; wezwanie pomocy pod 999 lub 112 i obserwacja w oczekiwaniu na pomoc; przy braku prawidłowego oddechu 112 i RKO od razu; odczyt 13.10.2026): sja.org.uk
- Resuscitation Council UK, 2025, Adult basic life support guidelines (przy braku reakcji jak najszybciej wezwij numer alarmowy, najlepiej przez świadka, a potem oceń oddech; brak reakcji z nieprawidłowym oddechem oznacza zatrzymanie krążenia, RKO od razu; AED może użyć każdy; odczyt 13.10.2026): resus.org.uk
- NHS (Wielka Brytania), Jaundice (zażółcenie skóry lub białek oczu może oznaczać chorobę wątroby i wymaga pilnej porady lekarskiej; mogą mu towarzyszyć świąd skóry, ciemniejszy mocz i jaśniejszy stolec; odczyt 14.10.2026): nhs.uk
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE, Wielka Brytania), Hypertension in adults: diagnosis and management, NG136, 2019, aktualizacja 26.02.2026, zalecenia 1.5.1-1.5.2 (ciśnienie 180/120 mmHg lub wyższe to ciężkie nadciśnienie: bez objawów pilna ocena uszkodzeń narządowych i kontrola lekarska w ciągu 7 dni; ocena specjalistyczna tego samego dnia przy krwotokach siatkówkowych lub obrzęku tarczy nerwu wzrokowego albo przy objawach zagrażających życiu, takich jak nowe splątanie, ból w klatce piersiowej, objawy niewydolności serca lub ostre uszkodzenie nerek; odczyt 14.10.2026): nice.org.uk
- Coope O.C., Willems M.E.T., Levington A. i wsp., 2026, Back to the Roots: Safety and Tolerability of Standardised Ashwagandha (Withania somnifera) Root Extract in Healthy Adults – A Systematic Review of Biomarkers and Adverse Events, Pharmaceuticals 19(5):725 (23 badania kliniczne, w tym 21 badań z randomizacją i grupą kontrolną (RCT), jedno otwarte randomizowane badanie naprzemienne i jedno badanie otwarte, 2317 zdrowych dorosłych, jednoskładnikowe standaryzowane ekstrakty z samego korzenia, 125-600 mg dziennie, od pojedynczej dawki do 180 dni; parametry wątroby, nerek, krwi i hormonów w normie, bez poważnych zdarzeń niepożądanych przypisanych ekstraktowi; mało danych o stosowaniu dłuższym niż 180 dni; dwoje autorów współpracowało odpłatnie z branżą suplementów; odczyt streszczenia PubMed 13.10.2026): doi.org, PubMed
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
