U osób po zawale witamina D3 dawkowana według badań krwi nie zmniejszyła w sposób potwierdzony łącznego ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, ale kolejny zawał zdarzał się u nich o połowę rzadziej. W badaniu TARGET-D, opublikowanym 7 września 2026 r. w European Heart Journal, poważne zdarzenia wystąpiły u 15,7% osób przyjmujących witaminę D i u 18,4% w grupie kontrolnej; różnica nie była istotna statystycznie [1]. Kolejny zawał przeszło 3,8% wobec 7,9% osób, ale to wynik dodatkowy, który wymaga potwierdzenia [1] [2].
Poniżej opisujemy, kto brał udział w badaniu, co dokładnie spadło o połowę, a co się nie zmieniło, co pokazały wcześniejsze duże badania i ile witaminy D brać, jeśli nie chorujesz na serce.
Produkty omawiane w sekcji 6
Spis treści
1. Co sprawdzało badanie TARGET-D?
Badanie przeprowadzili kardiolodzy z Intermountain Health w Salt Lake City. Uczestnikami były osoby, które przeszły zawał serca; mediana wieku wynosiła 63 lata, a 78,1% stanowili mężczyźni [1]. Mediana wyjściowego stężenia witaminy D, mierzonego jako 25(OH)D (metabolit oznaczany we krwi, który pokazuje zaopatrzenie organizmu w witaminę D), wynosiła 25 ng/ml (rozstęp międzykwartylowy 18-33 ng/ml), a 87% osób miało 40 ng/ml lub mniej [1].
Połowa uczestników była leczona zwykłym sposobem. Druga połowa przyjmowała witaminę D3, a dawkę zmieniano według algorytmu tak, aby utrzymać stężenie 25(OH)D powyżej 40 i do 80 ng/ml. Ponad połowa tej grupy, 52,4%, zaczynała od 5000 IU (jednostek międzynarodowych) dziennie [1]. Badacze liczyli poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe: zgon, zawał, hospitalizację z powodu niewydolności serca i udar [1]. Badana była więc interwencja u chorych po zawale, prowadzona przez lekarzy, a nie samodzielne przyjmowanie suplementu; zwykłe preparaty z witaminą D to co innego niż dawki dobierane w badaniu.
2. Wyniki: co spadło o połowę, a co się nie zmieniło
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Wynik | Witamina D3 | Zwykłe leczenie | Czy różnica była istotna? |
|---|---|---|---|
| Poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe (wynik główny) | 15,7% | 18,4% | nie (HR 0,85; p = 0,40) |
| Zgon | 8,9% | 9,2% | nie (HR 0,98) |
| Kolejny zawał | 3,8% | 7,9% | tak, ale to wynik dodatkowy (HR 0,48; p = 0,03) |
| Hospitalizacja z powodu niewydolności serca | 4,2% | 3,5% | nie (HR 1,21) |
| Udar | 1,6% | 0,9% | nie (HR 1,69) |
Głównym celem badania było sprawdzenie, czy witamina D zmniejszy łączną liczbę poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Tego nie wykazano: współczynnik ryzyka (HR, porównuje tempo występowania zdarzeń w obu grupach w czasie obserwacji) wyniósł 0,85, a przedział ufności 0,58-1,24 obejmował zarówno zmniejszenie, jak i zwiększenie ryzyka [1]. Autorzy we wnioskach piszą, że celowana suplementacja witaminą D nie zmniejszyła istotnie liczby poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych [1].
3. Skąd liczba 50% i dlaczego trzeba ją czytać ostrożnie
O połowę rzadziej występowały kolejne zawały: 3,8% wobec 7,9% (współczynnik ryzyka 0,48) [1]. To jeden z punktów dodatkowych, więc wymaga ostrożności: główny wynik badania nie był istotny, zawałów było niewiele, a przy wielu porównaniach rośnie szansa przypadkowego wyniku. Inne punkty dodatkowe nie przemawiały na korzyść witaminy D: hospitalizacji z powodu niewydolności serca było 4,2% wobec 3,5%, a udarów 1,6% wobec 0,9% [1].
Komentarz redakcyjny do badania w tym samym czasopiśmie ma tytuł mówiący, że więcej nie zawsze znaczy lepiej [2]. Warto też zauważyć, że docelowe stężenie w TARGET-D, 40-80 ng/ml, w górnej części przekracza zakres, który polskie zalecenia uznają za optymalny, czyli 30-50 ng/ml [1] [3].
Jeśli przeszedłeś zawał, nie zmieniaj leczenia na własną rękę i nie zaczynaj od dużych dawek witaminy D. Zapytaj kardiologa lub lekarza rodzinnego o badanie stężenia 25(OH)D; w TARGET-D dawki ustalano i zmieniano właśnie na podstawie wyników badań krwi [1].
4. Co pokazały wcześniejsze duże badania witaminy D i serca?
W amerykańskim badaniu VITAL 25 871 osób bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej (mężczyźni od 50., kobiety od 55. roku życia) przyjmowało 2000 IU witaminy D3 dziennie albo placebo. Po medianie 5,3 roku poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe występowały z podobną częstością (współczynnik ryzyka 0,97), podobnie jak zawały (0,96) [4].
W australijskim badaniu D-Health 21 315 osób w wieku 60-84 lat przyjmowało 60 000 IU witaminy D3 raz w miesiącu albo placebo. Poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe wystąpiły u 6,0% wobec 6,6% osób (współczynnik ryzyka 0,91, przedział ufności 0,81-1,01), a zawały rzadziej (0,81) [5]. Różnica bezwzględna była mała i niepewna: 5,8 zdarzenia mniej na 1000 osób w ciągu 5 lat, przy przedziale ufności od 12,2 mniej do 0,5 więcej [5].
Wspólny obraz jest taki: witamina D nie jest lekiem na serce, a sygnał dotyczący zawałów pojawia się w części badań i wymaga potwierdzenia. W prawie UE nie ma też dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego witaminy D dotyczącego serca [6].
5. Ile witaminy D brać, jeśli nie chorujesz na serce?
Według polskich zaleceń z 2023 r. zdrowi dorośli w wieku 19-65 lat, którzy nie przebywają na słońcu z odkrytymi rękami i nogami przez 30-45 minut dziennie od maja do września, powinni przyjmować 1000-2000 IU witaminy D3 dziennie przez cały rok, zależnie od masy ciała i diety [3]. Osobom w wieku 65-75 lat zalecenia radzą 1000-2000 IU przez cały rok, a osobom po 75. roku życia 2000-4000 IU, bo skóra słabiej wytwarza witaminę D, a jej wchłanianie i przemiany mogą być zaburzone [3]. Za stężenie optymalne uznano 30-50 ng/ml, a poniżej 20 ng/ml mówi się o niedoborze [3].
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił górny tolerowany poziom spożycia dla dorosłych na 100 µg, czyli 4000 IU dziennie, liczony ze wszystkich źródeł [7]. Objawy i skutki zbyt wysokich dawek opisujemy w artykule o przedawkowaniu witaminy D3, a o tym, o jakiej porze i z jakim posiłkiem ją przyjmować, w tekście kiedy brać witaminę D.
6. Co z tego dla Ciebie: jak wybrać witaminę D
Najpierw ustal dawkę: w polskich zaleceniach zależy ona od wieku, masy ciała i diety, a zakres dla większości dorosłych to 1000-2000 IU dziennie [3]. Jeśli dobrana dla Ciebie dawka to 2000 IU, wybierz witaminę D3 po 2000 IU w kapsułce, przyjmowaną raz dziennie z posiłkiem; to wyraźnie poniżej limitu EFSA [3] [7]. Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i prawidłowego funkcjonowania mięśni oraz w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [6].
Jeśli przyjmujesz już multiwitaminę albo tran z witaminą D, zsumuj dawki ze wszystkich preparatów, zanim dodasz kolejny. Jeśli chorujesz na serce, nerki albo przyjmujesz leki na stałe, najpierw zbadaj stężenie 25(OH)D i ustal dawkę z lekarzem [3]. Porównanie większej liczby preparatów znajdziesz w naszym rankingu witaminy D3.
7Nutrition Vitamin D3 2000, 120 kapsułek
Dla kogo: dla zdrowego dorosłego, dla którego dobrana dawka to 2000 IU dziennie; w Polsce zakres dla dorosłych do 75. roku życia to 1000-2000 IU, a po 75. roku życia 2000-4000 IU, zależnie od masy ciała i diety [3]. Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i prawidłowego funkcjonowania mięśni oraz w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [6].
Według karty produktu 1 kapsułka zawiera 2000 IU (50 µg) witaminy D3 w oleju słonecznikowym, a porcja to 1 kapsułka dziennie po posiłku; opakowanie 120 kapsułek wystarcza na 4 miesiące. Karta nie deklaruje alergenów; otoczka z żelatyny [8].
Dla dorosłych. Nie łącz z innymi preparatami witaminy D bez zsumowania dawek; w ciąży, podczas karmienia piersią, przy chorobach nerek, kamicy nerkowej, podwyższonym stężeniu wapnia i przy lekach przyjmowanych na stałe dawkę ustal z lekarzem [3]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kapsułek
Dla kogo: tak samo jak wyżej; wybierz jeden preparat witaminy D, nie dwa naraz. Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i prawidłowego funkcjonowania mięśni oraz w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [6].
Według karty produktu 1 kapsułka zawiera 2000 IU witaminy D3 pozyskanej z lanoliny, w oleju z krokosza barwierskiego, a porcja to 1 kapsułka dziennie podczas posiłku lub zaraz po nim; opakowanie 60 kapsułek wystarcza na 2 miesiące. Otoczka z żelatyny; producent nie deklaruje alergenów [8].
Dla dorosłych. Nie łącz z innymi preparatami witaminy D bez zsumowania dawek; w ciąży, podczas karmienia piersią, przy chorobach nerek, kamicy nerkowej, podwyższonym stężeniu wapnia i przy lekach przyjmowanych na stałe dawkę ustal z lekarzem [3]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Activlab Witamina D3 2000 IU, 60 kapsułek
Dla kogo: dla zdrowego dorosłego, który woli mniejsze opakowanie; to najniższa cena opakowania spośród trzech opisanych produktów, przy tej samej dawce 2000 IU. Najniższy koszt porcji ma 7Nutrition: 19,99 zł za 120 kapsułek, około 0,17 zł dziennie, wobec około 0,19 zł tutaj (ceny z 19.10.2026). Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i prawidłowego funkcjonowania mięśni oraz w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego [6].
Według karty produktu 1 kapsułka zawiera 2000 IU (około 50 µg) witaminy D3 w oleju słonecznikowym, otoczka z żelatyny i glicerolu, a zalecane dawkowanie to 1 kapsułka dziennie; opakowanie 60 kapsułek wystarcza na 2 miesiące. Producent nie deklaruje alergenów [8].
Dla dorosłych. Nie łącz z innymi preparatami witaminy D bez zsumowania dawek; w ciąży, podczas karmienia piersią, przy chorobach nerek, kamicy nerkowej, podwyższonym stężeniu wapnia i przy lekach przyjmowanych na stałe dawkę ustal z lekarzem [3]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Produkty opisane w tym artykule
Witamina D3 w dawce 2000 IU, przyjmowana raz dziennie z posiłkiem; skład i ostrzeżenia opisujemy w sekcji 6. Dostępność: odczyt ze sklepu 19.10.2026.
7. Pytania i odpowiedzi
7.1. Czy witamina D chroni serce?
Duże badania tego nie potwierdziły. W VITAL i D-Health witamina D nie zmniejszyła istotnie łącznej liczby poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, a w TARGET-D u osób po zawale też nie [4] [5] [1]. W UE witamina D nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego dotyczącego serca [6].
7.2. Czy witamina D zmniejsza ryzyko zawału o połowę?
W TARGET-D kolejny zawał przeszło 3,8% osób przyjmujących witaminę D wobec 7,9% w grupie kontrolnej [1]. Dotyczyło to osób po zawale, z dawką dobieraną według badań krwi, i był to wynik dodatkowy, który wymaga potwierdzenia [1] [2].
7.3. Ile witaminy D brać dziennie?
Według polskich zaleceń dorośli w wieku 19-65 lat potrzebują 1000-2000 IU dziennie przez cały rok, jeśli nie spełniają warunków ekspozycji na słońce opisanych w sekcji 5; osoby w wieku 65-75 lat 1000-2000 IU przez cały rok niezależnie od słońca, a po 75. roku życia 2000-4000 IU; nie przekraczaj 4000 IU dziennie ze wszystkich źródeł bez zalecenia lekarza [3] [7].
7.4. Czy po zawale można brać witaminę D?
Tak, ale dawkę ustal z lekarzem po zbadaniu stężenia 25(OH)D. W TARGET-D dawki dobierano i zmieniano według wyników badań krwi [1].
7.5. Jaki poziom witaminy D jest prawidłowy?
Według polskich zaleceń optymalne stężenie 25(OH)D to 30-50 ng/ml, 20-30 ng/ml to stężenie suboptymalne, a poniżej 20 ng/ml to niedobór [3].
8. Podsumowanie
- W TARGET-D nie wykazano, by witamina D3 dawkowana według badań krwi zmniejszała istotnie łącznej liczby poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u osób po zawale [1].
- Kolejnych zawałów było o połowę mniej (3,8% wobec 7,9%), ale to wynik dodatkowy, wymagający potwierdzenia [1] [2].
- Wcześniejsze duże badania VITAL i D-Health nie wykazały istotnego zmniejszenia łącznej liczby zdarzeń sercowo-naczyniowych [4] [5].
- W Polsce zaleca się 1000-2000 IU witaminy D3 dziennie dorosłym w wieku 19-65 lat bez wystarczającej ekspozycji na słońce i przez cały rok osobom w wieku 65-75 lat, a po 75. roku życia 2000-4000 IU; górny limit EFSA to 4000 IU [3] [7].
9. Źródła
- May H.T., Le V.T., Anderson J.L., Iverson L., Bair T.L., Knight S., Knowlton K.U., Peterson B.E., Muhlestein J.B., Targeted vitamin D supplementation and major adverse cardiovascular events after myocardial infarction: the TARGET-D trial, European Heart Journal, publikacja online 7.09.2026 (pragmatyczne badanie randomizowane, 630 osób po zawale, mediana wieku 63 lata, 78,1% mężczyzn; witamina D3 z dostosowaniem dawki do stężenia 25(OH)D powyżej 40 i do 80 ng/ml; obserwacja średnio 4,2 roku; poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe 15,7% vs 18,4%, HR 0,85, 95% CI 0,58-1,24, p = 0,40; zgon 8,9% vs 9,2%; zawał 3,8% vs 7,9%, HR 0,48, p = 0,03; hospitalizacja z powodu niewydolności serca 4,2% vs 3,5%; udar 1,6% vs 0,9%; mediana wyjściowego 25(OH)D 25 ng/ml, IQR 18-33, 87% do 40 ng/ml, 52,4% zaczynało od 5000 IU; odczyt 19.10.2026): doi.org
- Davis J.W., Manson J.E., More is not always better: vitamin D supplementation post-myocardial infarction in the Target-D trial, European Heart Journal 2026, komentarz redakcyjny do badania TARGET-D (odczyt 19.10.2026): doi.org
- Płudowski P. i wsp., Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland, Nutrients 2023;15(3):695 (niedobór poniżej 20 ng/ml, stężenie suboptymalne 20-30 ng/ml, optymalne 30-50 ng/ml; dorośli 19-65 lat bez odpowiedniej ekspozycji na słońce: 1000-2000 IU dziennie przez cały rok zależnie od masy ciała i diety; seniorzy 65-75 lat: 1000-2000 IU przez cały rok; powyżej 75 lat: 2000-4000 IU przez cały rok; odczyt 19.10.2026): doi.org
- Manson J.E. i wsp., Vitamin D Supplements and Prevention of Cancer and Cardiovascular Disease (badanie VITAL), New England Journal of Medicine 2019;380:33-44 (25 871 osób bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej, mężczyźni od 50. i kobiety od 55. roku życia, 2000 IU witaminy D3 dziennie, mediana obserwacji 5,3 roku; brak zmniejszenia częstości poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych; odczyt 19.10.2026): doi.org
- Thompson B. i wsp., Vitamin D supplementation and major cardiovascular events: D-Health randomised controlled trial, BMJ 2023;381:e075230 (21 315 osób w wieku 60-84 lat, 60 000 IU witaminy D3 raz w miesiącu przez 5 lat; poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe 6,0% vs 6,6%, HR 0,91, 95% CI 0,81-1,01; zawał HR 0,81, 95% CI 0,67-0,98; udar HR 0,99; różnica bezwzględna -5,8 zdarzenia na 1000 osób, 95% CI od -12,2 do 0,5, punktowe oszacowanie NNT 172; odczyt 19.10.2026): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. (wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, tekst skonsolidowany): Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości; Witamina D pomaga w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mięśni; Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego (żywność co najmniej będąca źródłem witaminy D); brak dopuszczonego oświadczenia o sercu lub układzie krążenia (odczyt 19.10.2026): eur-lex.europa.eu
- EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin D, including the derivation of a conversion factor for calcidiol monohydrate, EFSA Journal 2023;21(8):e08145 (górny tolerowany poziom spożycia dla dorosłych 100 µg, czyli 4000 IU dziennie, ze wszystkich źródeł; odczyt 19.10.2026): doi.org
- Karty produktów w sklepie Świat Supli (skład, porcja, sposób użycia, alergeny; odczyt 19.10.2026): 7Nutrition Vitamin D3 2000, 120 kapsułek (2000 IU = 50 µg w kapsułce, olej słonecznikowy, żelatyna, glicerol, 1 kapsułka dziennie po posiłku, alergeny: brak; cena 19,99 zł), Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kapsułek (witamina D3 z lanoliny, olej z krokosza barwierskiego, żelatyna, gliceryna, 1 kapsułka dziennie podczas posiłku; cena 21,99 zł), Activlab Witamina D3 2000 IU, 60 kapsułek (2000 IU w kapsułce, olej słonecznikowy, otoczka: żelatyna, glicerol, 1 kapsułka dziennie; cena 11,49 zł): swiatsupli.pl/p9862, swiatsupli.pl/p10220, swiatsupli.pl/p13761
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
