Jaka witamina E najlepsza? Ranking 2026

Jaka witamina E jest najlepsza?

Ofertę sklepu w tym zakresie zobaczysz w kategorii witamina E.

Nie ma jednej najlepszej witaminy E: liczy się forma (według FDA naturalny d-alfa-tokoferol ma około dwa razy wyższą aktywność na mg niż syntetyczny dl-alfa-tokoferol), porcja z etykiety i cena 100 mg. W naszym rankingu z 1.11.2026 miejsce 1 zajmuje NOW Foods Witamina E w kroplach, 30 ml (naturalna forma, 60 mg w 6 kroplach, 0,40 zł za 100 mg), drugie OstroVit Vitamin E 250 mg, 60 kapsułek żelowych (0,15 zł za 100 mg, ale kapsułka 250 mg), trzecie NOW Foods Natural (Mixed) E-400, 100 kapsułek żelowych (268 mg, 0,21 zł za 100 mg). Punkty opisują formę, cenę i ostrożność w dawce, a nie skuteczność: limit EFSA to 300 mg dziennie ze wszystkich źródeł, kapsułki 400 IU zajmują 89% tego limitu, a przy lekach przeciwzakrzepowych suplementację uzgodnij z lekarzem.

Świat Supli to sklep z suplementami diety; witaminy E nie mamy pod własną marką, dlatego w rankingu są produkty innych firm. Porównujemy siedem preparatów samej witaminy E (kapsułki i krople), które mamy na stanie, według ceny 100 mg witaminy E, formy (naturalna d-alfa-tokoferol czy syntetyczna dl-alfa) i wielkości porcji dziennej. To kryteria ceny, formy i ostrożności, a nie skuteczności: dla witaminy E w rejestrze UE jest dopuszczone jedno oświadczenie, o ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym [1], a nie ma dowodu, że większa dawka działa lepiej. Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, zacznij od sekcji 6.

Spis treści

1. Ranking witaminy E: forma, mg z etykiety i koszt 100 mg

Warunki wejścia: preparat samej witaminy E w kapsułkach lub kroplach, dostępny do zamówienia 1.11.2026 (co najmniej 5 sztuk), z ilością witaminy E w porcji możliwą do ustalenia z karty sklepu albo etykiety producenta, i z masą α-tokoferolu w porcji dziennej z karty nie wyższą niż 300 mg (górny poziom spożycia dla dorosłych, EFSA 2024, liczony dla wszystkich stereoizomerów [2]); z tego powodu poza rankingiem jest Swanson Vitamin E 400 IU (dl-alfa, około 364 mg masy, 121% limitu). Ranking dotyczy dorosłych. Punkty (0-4) to nasze kryteria autorskie i nie dowodzą, że wyższy wynik oznacza lepsze działanie: koszt 100 mg witaminy E przy cenie regularnej (do 0,30 zł 2 punkty, do 0,50 zł 1 punkt), forma naturalna d-alfa-tokoferol (1 punkt; to jeden izomer RRR, a forma syntetyczna jest mieszaniną ośmiu izomerów, z których tylko cztery organizm zatrzymuje w osoczu [3]) oraz porcja dzienna do 100 mg (1 punkt; ostrożność, a nie dowód wyższej skuteczności niższej dawki, bo wystarczające spożycie (AI) ze wszystkich źródeł wynosi 11-13 mg [4], a analiza zależności od dawki w metaanalizie Miller i wsp. wskazywała wzrost ryzyka powyżej około 150 IU, czyli około 100 mg formy naturalnej [5]). Nie premiujemy większej dawki, obecności mieszanki tokoferoli (opisujemy ją neutralnie jako cechę składu) ani rodzaju otoczki. Remis rozstrzyga niższa porcja dzienna (ostrożność), a przy tej samej porcji niższy koszt 100 mg.

Wzór na koszt: koszt 100 mg witaminy E = cena regularna opakowania ÷ liczba porcji w opakowaniu ÷ mg witaminy E w porcji × 100; koszt 30 dni = cena regularna ÷ liczba porcji × 30 (porcja dzienna to jedna porcja z karty). Przykład dla OstroVit Vitamin E 250 mg, 60 kapsułek żelowych: 22,99 zł ÷ 60 kapsułek = 0.3832 zł za kapsułkę; 0.3832 zł ÷ 250 mg × 100 = 0.1533 zł, czyli 0,15 zł za 100 mg; 30 dni kosztuje 11,50 zł. Koszty liczymy z ceny regularnej; w dniu odczytu OstroVit Vitamin E 250 mg, 60 kapsułek żelowych jest taniej (21,99 zł). Miligramy witaminy E (aktywność, czyli mg α-tokoferolu w przeliczeniu na formę naturalną RRR) bierzemy z karty sklepu lub etykiety producenta; gdy podano tylko jednostki IU (NOW Foods Natural E-400 w obu opakowaniach i SUN-E 400), przeliczamy je orientacyjnie według FDA: 1 IU formy naturalnej to 0,67 mg [3]. To zasada deklaracji w USA (mg α-tokoferolu); na etykietach UE ilość podaje się w mg α-TE (równoważnikach α-tokoferolu), a według EFSA mg α-TE i masa α-tokoferolu nie zawsze są wymienne [2], więc przy porównaniach z etykietami unijnymi to przybliżenie. Tabela mówi więc, ile płacisz za 100 mg aktywności witaminy E, a nie za 100 IU. Udział w limicie EFSA liczymy osobno, z masy α-tokoferolu wszystkich stereoizomerów (sekcja 5); wszystkie siedem produktów w rankingu to forma naturalna, więc masa równa się aktywności.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Cztery produkty mają po 3 punkty. Pierwsze miejsce zajmuje NOW Foods Witamina E w kroplach, 30 ml (60 mg w porcji, czyli 20% limitu, naturalna forma, 0,40 zł za 100 mg), bo przy remisie wygrywa niższa dawka dzienna. Drugi jest OstroVit Vitamin E 250 mg, 60 kapsułek żelowych z najniższym kosztem 100 mg w grupie 3-punktowej (0,15 zł), ale z kapsułką 250 mg, czyli 83% limitu EFSA. Trzecie i czwarte miejsce to kapsułki 400 IU (268 mg, 89% limitu), NOW Foods Natural (Mixed) E-400, 100 kapsułek żelowych i NOW Foods E-400 Natural (Mixed), 50 kapsułek żelowych. Trzy produkty mają po 2 punkty: Aura Herbals Witamina E Liquid, 30 ml (12 mg, dawka bliska wystarczającemu spożyciu, ale 0,93 zł za 100 mg), NOW Foods SUN-E 400, 60 kapsułek i Singularis Naturalna Witamina E Tokoferole Kompleks 400 IU, 60 kapsułek (oba 268 mg i najwyższe koszty 30 dni). Różnice między miejscami 1-4 wynikają z dawki i ceny, a nie z dowodów na lepsze działanie.

Poza rankingiem: Swanson Vitamin E 400 IU, 60 kapsułek żelowych (dl-alfa, octan all-rac-α-tokoferylu, 400 IU; według producenta 180,2 mg aktywności, ale około 364 mg masy α-tokoferolu wszystkich stereoizomerów (przeliczenie EFSA), czyli około 121% limitu EFSA 300 mg; cena regularna 18,99 zł, stan 15); NOW Foods Vitamin E Natural Liquid, 118 ml (brak zalecanej porcji dziennej w dokumentacji producenta, a znana porcja jest warunkiem wejścia); NOW Foods Vitamin E Natural Liquid, 30 ml i NOW Foods Vitamin E Liquid, 118 ml (karty bez objętości porcji); NOW Foods Vitamin E-200 Natural, 100 kapsułek (karta sprzecznie opisuje formę, bursztynian D-alfa-tokoferylu albo niezestryfikowany d-alfa-tokoferol, i otoczkę, a etykieta producenta była niedostępna); NOW Foods Vitamin (Mixed) E-1000, 50 kapsułek żelowych (1000 IU w kapsułce, czyli około 671 mg, więcej niż dobowy limit 300 mg; karta zaleca jedną kapsułkę na tydzień, a takiej dawki nie popierają źródła, które przejrzeliśmy). Poza zestawieniem są też zestawy z witaminą A, D lub K, selenem i Q10 oraz preparaty z tokotrienolami (stan poniżej 5 sztuk).

2. Jaka witamina E naturalna czy syntetyczna i co sprawdzić na etykiecie

Wybór sprowadza się do pięciu rzeczy z etykiety, a nie do hasła na froncie opakowania. O działaniu witaminy E wystarczy tu wiedzieć tyle, że to rozpuszczalny w tłuszczach przeciwutleniacz, a szczegółowy opis znajdziesz we wpisie o występowaniu i właściwościach witaminy E. Wszystkie preparaty z tej samej półki w sklepie są w kategorii Witamina E.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Witamina E naturalna czy syntetyczna: różnica w przeliczeniu

Forma naturalna (d-alfa-tokoferol, w nazewnictwie chemicznym RRR) to pojedynczy izomer, a syntetyczna (dl-alfa-tokoferol, all-rac) to mieszanina ośmiu izomerów. FDA wskazuje, że aktywność witaminy E ograniczona jest do stereoizomerów 2R, czyli cztery z ośmiu izomerów syntetycznych, dlatego 1 mg naturalnej witaminy E zastępuje około 2 mg syntetycznej [3]. Syntetyczna kapsułka z tą samą liczbą IU ma mniejszą aktywność (400 IU to 180 mg wobec 268 mg według zasad FDA), ale nie mniejszą masę: 400 IU octanu all-rac-α-tokoferylu to według przeliczenia EFSA około 364 mg α-tokoferolu [2], więcej niż 268 mg z formy naturalnej. Dlatego przy ocenie bezpieczeństwa liczy się masa, a przy ocenie ceny aktywność. Z tego powodu Swanson Vitamin E 400 IU (dl-alfa) jest poza rankingiem (sekcja 5).

Krople czy kapsułki

Kapsułka to gotowa, odmierzona porcja w żelatynowej otoczce, a krople w oleju (oliwa z oliwek) pozwalają odmierzyć mniejszą porcję, ale wymagają szczelnego zamknięcia butelki i ochrony przed światłem. W źródłach, które przejrzeliśmy (FDA, EFSA), nie ma porównania absorpcji witaminy E z kropli i z kapsułek u ludzi, więc nie przypisujemy żadnej formie przewagi; wybór zależy od porcji z etykiety i wygody. Producent OstroVit zaleca przyjmować witaminę E z posiłkiem zawierającym tłuszcz, a przy łączeniu z multiwitaminą lub zestawem ADEK sprawdzić łączną ilość witaminy E (więcej o takich zestawach we wpisie o witaminach ADEK).

3. Witamina E z rankingu: skład, porcja i ograniczenia

Ilości z kart produktów i etykiet producentów [6], ceny z odczytu 1.11.2026. Porcja dzienna oznacza porcję z karty sklepu.

NOW Foods Witamina E w kroplach, 30 ml

Witamina E w płynie: naturalny d-alfa-tokoferol w oliwie z oliwek. Porcja to 6 kropli (0,2 ml) i dostarcza 60 mg witaminy E (500% RWS); butelka 30 ml starcza na około 150 porcji. Cena 35,99 zł, czyli 0,24 zł za porcję i 0,40 zł za 100 mg.

Plusy: naturalna forma d-alfa; porcja stanowi 20% limitu EFSA (300 mg); skład to tylko tokoferol i oliwa; 150 porcji w butelce

Minusy: olej w butelce wymaga szczelnego zamknięcia i ochrony przed światłem; witamina pochodzi z soi (karta: producent nie wymienia soi wśród alergenów, ale przy ciężkiej alergii zaleca potwierdzenie u dystrybutora)

Dla kogo: dla dorosłych, którzy wolą odmierzać porcję w kroplach i nie chcą kapsułki z dawką 268 mg.

Skład: d-alfa-tokoferol (60 mg w 6 kroplach, według karty z soi bez GMO, wysoko rafinowanej), organiczna oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia. Karta: zakład GMP przetwarza składniki zawierające alergeny (pszenica, gluten, mleko, jaja, ryby, skorupiaki, orzechy, sezam); produkt wyprodukowano bez ich użycia. Przed zakupem sprawdź etykietę, a przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży zapytaj lekarza (sekcja 6).

Sprawdź cenę i skład w sklepie

OstroVit Vitamin E 250 mg, 60 kapsułek żelowych

Kapsułka żelowa z 250 mg witaminy E w formie octanu D-alfa-tokoferylu (2083% RWS), bez innych składników aktywnych. Producent zaleca 1 kapsułkę dziennie z posiłkiem zawierającym tłuszcz; karta zaznacza, że produkt jest dla dorosłych i nie dla kobiet w ciąży i karmiących. Cena regularna 22,99 zł (w dniu odczytu 21,99 zł) za 60 kapsułek, czyli 0,38 zł za kapsułkę i 0,15 zł za 100 mg; opakowanie starcza na 60 dni.

Plusy: najniższy koszt 100 mg w grupie 3-punktowej; naturalna forma d-alfa w stabilnej postaci estru; skład ograniczony do witaminy E i otoczki

Minusy: 250 mg to 83% limitu EFSA i około 19-23 razy więcej niż wystarczające spożycie (AI, 11-13 mg) dla dorosłych; karta podaje mg witaminy E bez przeliczenia na IU; otoczka z żelatyny, więc produkt nie jest dla wegan

Dla kogo: dla dorosłych, którzy nie przyjmują leków wpływających na krzepnięcie i chcą dawkę z kapsułki po uzgodnieniu z lekarzem; do ogólnej suplementacji wystarczą dawki wielokrotnie niższe.

Skład: octan D-alfa-tokoferylu (250 mg witaminy E w kapsułce), otoczka: żelatyna, glicerol, woda. Karta: wyprodukowano w zakładzie wykorzystującym składniki pochodzące z ryb. Przed zakupem sprawdź etykietę, a przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży zapytaj lekarza (sekcja 6).

Sprawdź cenę i skład w sklepie

NOW Foods Natural (Mixed) E-400, 100 kapsułek żelowych

Kapsułka żelowa z 400 IU witaminy E: d-alfa-tokoferol i mieszanka tokoferoli (d-beta, d-delta, d-gamma). Karta nie podaje mg; według przeliczenia FDA 400 IU formy naturalnej to 268 mg [3]. Zalecana porcja: 1 kapsułka dziennie. Cena 55,59 zł za 100 kapsułek, czyli 0,56 zł za kapsułkę i 0,21 zł za 100 mg; opakowanie starcza na 100 dni.

Plusy: naturalna forma d-alfa; niski koszt 100 mg; duże opakowanie (100 dni)

Minusy: dawka 268 mg to 89% limitu EFSA; karta nie podaje mg ani składu otoczki; wysoka jednorazowa wartość opakowania

Dla kogo: dla dorosłych, którzy po konsultacji z lekarzem chcą naturalną witaminę E w dużym opakowaniu.

Skład: witamina E 400 IU (d-alfa-tokoferol oraz mieszanka tokoferoli: d-beta, d-delta, d-gamma). Karta nie podaje informacji o alergenach; sprawdź etykietę. Przed zakupem sprawdź etykietę, a przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży zapytaj lekarza (sekcja 6).

Sprawdź cenę i skład w sklepie

NOW Foods E-400 Natural (Mixed), 50 kapsułek żelowych

To samo co miejsce 3 (400 IU, d-alfa-tokoferol i mieszanka tokoferoli), w mniejszym opakowaniu 50 kapsułek; karta podaje 268 mg witaminy E w kapsułce (2233% RWS) i zaleca popić dużą porcją wody. Cena 32,89 zł, czyli 0,66 zł za kapsułkę i 0,25 zł za 100 mg; opakowanie starcza na 50 dni.

Plusy: mniejszy jednorazowy wydatek niż przy 100 kapsułkach; mg podane na karcie; naturalna forma d-alfa

Minusy: dawka 268 mg to 89% limitu EFSA; wyższy koszt 100 mg niż w opakowaniu 100 kapsułek; karta nie podaje składu otoczki

Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą wypróbować tę formułę w mniejszym opakowaniu.

Skład: witamina E 268 mg (d-alfa-tokoferol oraz mieszanka tokoferoli: d-beta, d-delta, d-gamma). Karta nie podaje informacji o alergenach; sprawdź etykietę. Przed zakupem sprawdź etykietę, a przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży zapytaj lekarza (sekcja 6).

Sprawdź cenę i skład w sklepie

Aura Herbals Witamina E Liquid, 30 ml

Płynna witamina E w formie d-alfa-tokoferolu: porcja to 5 kropli, czyli 12 mg witaminy E (100% RWS); 30 ml to 900 kropli, czyli 180 porcji. Krople dodaje się do wody, soku lub innego chłodzonego płynu, przed użyciem butelkę wstrząsnąć. Dzieci poniżej 10 lat: konsultacja z lekarzem, poniżej 1 roku: nie podawać (karta). Cena 19,99 zł, czyli 0,11 zł za porcję i 0,93 zł za 100 mg.

Plusy: porcja bliska wystarczającemu spożyciu (4% limitu EFSA); najniższy koszt 30 dni w rankingu (3,33 zł); 180 porcji w butelce

Minusy: najwyższy koszt 100 mg w rankingu przy tej cenie i całkowitej zawartości witaminy E w butelce; karta nie podaje pełnego składu nośnika ani alergenów

Dla kogo: dla dorosłych, którzy chcą uzupełnić witaminę E na poziomie wystarczającego spożycia i odmierzać krople.

Skład: d-alfa-tokoferol (12 mg w 5 kroplach, 100% RWS); karta nie podaje pełnego składu nośnika. Karta nie podaje informacji o alergenach; sprawdź etykietę. Przed zakupem sprawdź etykietę, a przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży zapytaj lekarza (sekcja 6).

Sprawdź cenę i skład w sklepie

NOW Foods SUN-E 400, 60 kapsułek

Naturalny d-alfa-tokoferol z oleju słonecznikowego bez GMO (marka składnika Sun E 900), 400 IU, czyli według przeliczenia FDA 268 mg w kapsułce [3]; karta zaleca 1 kapsułkę dziennie. Cena 69,99 zł za 60 kapsułek, czyli 1,17 zł za kapsułkę i 0,44 zł za 100 mg; opakowanie starcza na 60 dni.

Plusy: jednoskładnikowa naturalna forma d-alfa z oleju słonecznikowego

Minusy: dawka 268 mg to 89% limitu EFSA; jedna z najwyższych cen 30 dni (35,00 zł); karta podaje tylko IU, bez mg, otoczki i alergenów i hasła o nowotworach i cholesterolu, których nie ma w rejestrze UE

Dla kogo: dla dorosłych, którzy po konsultacji z lekarzem chcą naturalną witaminę E w dawce 400 IU.

Skład: d-alfa-tokoferol z oleju słonecznikowego bez GMO, 400 IU (według przeliczenia FDA 268 mg). Karta nie podaje informacji o alergenach; sprawdź etykietę. Przed zakupem sprawdź etykietę, a przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży zapytaj lekarza (sekcja 6).

Sprawdź cenę i skład w sklepie

Singularis Naturalna Witamina E Tokoferole Kompleks 400 IU, 60 kapsułek

Kapsułka z naturalną witaminą E: 268 mg d-alfa-tokoferolu (400 IU) i 30 mg mieszanki tokoferoli. Karta liczy 2483% RWS z obu składników razem (298 mg), a limit EFSA dotyczy α-tokoferolu, więc porcję oceniamy po 268 mg. Zalecana porcja: 1 kapsułka dziennie. Cena 71,99 zł za 60 kapsułek, czyli 1,20 zł za kapsułkę i 0,45 zł za 100 mg; opakowanie starcza na 60 dni.

Plusy: naturalna forma d-alfa; mg podane na karcie; największy stan magazynowy w grupie

Minusy: dawka 268 mg (89% limitu) razem z 30 mg innych tokoferoli; najwyższy koszt 30 dni w rankingu; opis karty obiecuje efekty dla skóry, których nie ma w rejestrze UE; otoczka z żelatyny

Dla kogo: dla dorosłych, którzy po konsultacji z lekarzem chcą naturalną witaminę E w dawce 400 IU.

Skład: d-alfa-tokoferol 268 mg (400 IU) i mieszanka tokoferoli 30 mg; otoczka: żelatyna, glicerol; nośnik: olej słonecznikowy. Karta nie podaje informacji o alergenach poza żelatyną; sprawdź etykietę. Przed zakupem sprawdź etykietę, a przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży zapytaj lekarza (sekcja 6).

Sprawdź cenę i skład w sklepie

4. Jaką witaminę E wybrać: jeśli X, wybierz Y

• Jeśli wolisz odmierzać porcję i nie chcesz kapsułki z dawką 268 mg: NOW Foods Witamina E w kroplach, 30 ml; 60 mg w 6 kroplach, 0,40 zł za 100 mg. Przy tej samej logice ostrożności, ale z dawką bliską wystarczającemu spożyciu, jest Aura Herbals Witamina E Liquid, 30 ml (12 mg w 5 kroplach, 3,33 zł za 30 dni).
• Jeśli potrzebujesz kapsułki z dawką wskazaną przez lekarza i patrzysz na cenę: OstroVit Vitamin E 250 mg, 60 kapsułek żelowych (0,15 zł za 100 mg, 250 mg w kapsułce) albo NOW Foods Natural (Mixed) E-400, 100 kapsułek żelowych (268 mg, 0,21 zł za 100 mg, duże opakowanie).
• Jeśli chcesz tę samą formułę w mniejszym opakowaniu: NOW Foods E-400 Natural (Mixed), 50 kapsułek żelowych (50 kapsułek, 19,73 zł za 30 dni).
• Jeśli chcesz naturalny d-alfa-tokoferol z oleju słonecznikowego: NOW Foods SUN-E 400, 60 kapsułek; 268 mg w kapsułce.
• Jeśli już przyjmujesz multiwitaminę, zestaw ADEK albo inny preparat z witaminą E: nie zakładaj, że wystarczy dodać mg z etykiet; zasady sumowania i rozróżnienie mg α-TE, mg α-tokoferolu i masy opisujemy w sekcji 6, a porcję z rankingu traktuj jako część limitu 300 mg dziennie.
• Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe: nie wybieraj żadnego produktu z rankingu bez zgody lekarza (sekcja 6).

5. Porcja witaminy E a limit EFSA i badania wysokich dawek

Wystarczające spożycie i limit. EFSA ustaliła w 2015 roku wystarczające spożycie (AI) witaminy E jako α-tokoferolu na 13 mg dziennie dla mężczyzn i 11 mg dla kobiet (dotyczy całego spożycia z diety, a nie dawki suplementu; średniego zapotrzebowania i PRI nie dało się wyznaczyć) [4], a w 2024 roku górny poziom spożycia (UL) na 300 mg dziennie dla dorosłych, także w ciąży i w okresie karmienia, ze wszystkich źródeł łącznie. Za krytyczny skutek uznano zaburzenia krzepnięcia krwi i związane z nimi ryzyko krwawień, a limit obejmuje wszystkie stereoizomery α-tokoferolu i nie dotyczy osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe, pacjentów w prewencji wtórnej chorób sercowo-naczyniowych ani osób z zaburzeniami wchłaniania witaminy K [2]. W rankingu kapsułki 400 IU z formy naturalnej (268 mg masy i aktywności) wykorzystują 89% tego limitu, więc jeśli bierzesz też multiwitaminę z witaminą E albo drugi preparat, łatwo go przekroczyć. Limit liczy się z masy, a nie z aktywności: 400 IU syntetycznego octanu all-rac-α-tokoferylu (Swanson Vitamin E 400 IU, 60 kapsułek) to według producenta 180,2 mg aktywności [7], ale według przeliczenia EFSA (1 IU = 1 mg octanu, 1 mg octanu = 0,91 mg α-tokoferolu) około 364 mg α-tokoferolu, czyli około 121% limitu [2]. Trzy pojęcia trzeba rozdzielać: mg α-TE (deklaracja w UE), mg α-tokoferolu według zasad FDA (USA, mnożnik 2 dla formy all-rac) i masa α-tokoferolu wszystkich stereoizomerów, która liczy się do limitu; EFSA zwraca uwagę, że nie są one zawsze wymienne. Dlatego ten produkt wyłączyliśmy z rankingu; wszystkie produkty w rankingu to forma naturalna, dla której masa α-tokoferolu równa się aktywności.

Metaanaliza Miller i wsp. (2005). Autorzy połączyli 19 badań z randomizacją (135 967 uczestników; dawki od 16,5 do 2000 IU dziennie, mediana 400 IU), w tym 9 z samą witaminą E. W podgrupie badań z dawką co najmniej 400 IU dziennie różnica ryzyka zgonu z jakiejkolwiek przyczyny wynosiła 39 na 10 000 osób (95% CI 3 do 74), a w podgrupie dawek poniżej 400 IU (od 16,5 do 399 IU) -16 na 10 000 (95% CI -41 do 10, wynik nieistotny). Osobna analiza zależności od dawki wskazywała wzrost ryzyka powyżej około 150 IU, ale autorzy zaznaczyli, że próg trudno wskazać dokładnie. Badania z wysokimi dawkami często prowadzono u osób z chorobami przewlekłymi i nie wiadomo, czy wnioski dotyczą zdrowych dorosłych; wiele z nich było niewielkich [5].

Przegląd Cochrane (Bjelakovic i wsp., 2012). Objął 78 badań z randomizacją i 296 707 uczestników (zdrowych i chorych, suplementacja od 28 dni do 12 lat), dotyczył przeciwutleniaczy (witamina E, beta-karoten, witamina A, witamina C, selen) i obejmował bardzo różne populacje, preparaty i dawki. Dla wszystkich przeciwutleniaczy łącznie w modelu efektów losowych ryzyko względne zgonu wynosiło 1,02 (95% CI 0,98 do 1,05), czyli bez istotnej różnicy. Osobno dla witaminy E w badaniach o niskim ryzyku błędu systematycznego (46 badań) autorzy stwierdzili niewielki, statystycznie istotny wzrost umieralności: ryzyko względne 1,03 (95% CI 1,00 do 1,05); uznali, że witamina E, podobnie jak beta-karoten, wydaje się zwiększać umieralność [8].

Badanie SELECT (Klein i wsp., 2011). Do badania zrekrutowano 35 533 mężczyzn (od 50 lat dla czarnoskórych i od 55 lat dla pozostałych, z PSA do 4,0 ng/ml), a analizą objęto 34 887; losowo przydzielono ich do czterech ramion: sama witamina E (400 IU dziennie octanu all-rac-α-tokoferylu, czyli syntetycznej witaminy E; 8737 mężczyzn), sam selen, selen z witaminą E i placebo. Uczestnicy przyjmowali preparaty średnio około 5,5 roku (suplementację zakończono w październiku 2008 roku), a analiza z 2011 roku obejmowała łącznie około 7 lat, w tym około 1,5 roku obserwacji po odstawieniu preparatów, do 5 lipca 2011 roku [9]. W ramieniu samej witaminy E w tym czasie rak prostaty występował częściej niż przy placebo (HR 1,17; 99% CI 1,004 do 1,36), co odpowiada 1,6 dodatkowego przypadku na 1000 osobolat [10]. Badanie dotyczyło mężczyzn w średnim wieku i starszych oraz wyłącznie syntetycznej formy, więc nie przenosimy wniosków na kobiety ani na dawki z diety.

Co z tego wynika dla wyboru. Metaanaliza obejmowała różne dawki (także niższe niż 400 IU) i wskazywała na zależność od dawki powyżej około 150 IU, przegląd Cochrane wykazał niewielki, statystycznie istotny wzrost umieralności dla witaminy E w badaniach o niskim ryzyku błędu (przy zróżnicowanych populacjach i preparatach), a SELECT dotyczył 400 IU formy syntetycznej u mężczyzn. Żadne z tych badań nie dowodzi korzyści z wyższej dawki u zdrowych dorosłych. Dlatego nie premiujemy w rankingu większej dawki, a przy remisie wyżej stawiamy niższą porcję.

Oświadczenie zdrowotne. W rejestrze UE dopuszczono dla witaminy E oświadczenie: Witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym [1]. Można go użyć dla produktu, który jest co najmniej źródłem witaminy E, czyli zawiera znaczącą ilość, równą 15% RWS (1,8 mg przy RWS 12 mg); rozporządzenie 1169/2011 podaje ten próg dla 100 g, 100 ml i porcji w opakowaniu jednoporcjowym [11], a dla suplementu przyjmujemy go dla zalecanej porcji dziennej. Wszystkie produkty z rankingu mają w porcji co najmniej 12 mg. Oświadczenie nie mówi, że wyższa dawka chroni lepiej i nie potwierdza skuteczności suplementacji w innych zastosowaniach, takich jak płodność, skóra, serce, cholesterol czy profilaktyka nowotworów; dla nich w rejestrze nie ma dopuszczonych oświadczeń.

6. Kto powinien uważać z witaminą E

• Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe (warfaryna, acenokumarol, kwas acetylosalicylowy i inne): EFSA zaznacza, że limit 300 mg nie dotyczy osób przyjmujących takie leki, a krytycznym skutkiem wysokich dawek są zaburzenia krzepnięcia i krwawienia [2]. Nie włączaj witaminy E bez zgody lekarza; ostrzeżenia o suplementach przy lekach na krzepliwość zebraliśmy we wpisie o suplementach a lekach przeciwzakrzepowych.
• Zaburzenia wchłaniania witaminy K i choroby serca w prewencji wtórnej: limit EFSA ich nie obejmuje [2]; dawkę ustala lekarz.
• Ciąża i karmienie piersią: limit EFSA 300 mg obejmuje także te grupy [2], ale karta OstroVit wyłącza je ze stosowania, a Swanson zaleca konsultację; dawkę uzgodnij z lekarzem.
• Mężczyźni po 50. roku życia: w badaniu SELECT 400 IU syntetycznej witaminy E wiązało się z częstszym rakiem prostaty [10]; przed długą suplementacją wysokiej dawki porozmawiaj z lekarzem.
• Dzieci: ranking dotyczy dorosłych; produkt Aura Herbals ma wskazówkę konsultacji dla dzieci poniżej 10 lat, pozostałych nie oceniamy dla dzieci.
• Łączenie z innymi produktami: multiwitaminy, zestawy ADEK i niektóre oleje zawierają witaminę E. Zanim zsumujesz ilości, ustal na każdej etykiecie formę i sposób deklaracji: w UE podaje się mg α-TE, w USA mg α-tokoferolu (z mnożnikiem 2 dla formy all-rac), a limit 300 mg dziennie liczy się z masy α-tokoferolu wszystkich stereoizomerów; te wartości nie zawsze są wymienne, a przy formie syntetycznej masa jest większa niż deklarowane mg aktywności. Przy etykiecie w α-TE ustal, jakiego przelicznika użył producent; przy niejasnej etykiecie zapytaj producenta lub farmaceutę.
• Alergie: witamina w produktach NOW Foods pochodzi z soi lub oleju słonecznikowego, a otoczki kapsułek (żelatyna) nie są dla wegan; sprawdź etykietę.

8. Podsumowanie

• Pierwsze miejsce ma NOW Foods Witamina E w kroplach, 30 ml (0,40 zł za 100 mg, 60 mg w porcji); na drugim jest OstroVit Vitamin E 250 mg, 60 kapsułek żelowych, na trzecim NOW Foods Natural (Mixed) E-400, 100 kapsułek żelowych. Cztery produkty mają po 3 punkty, a kolejność rozstrzyga niższa porcja dzienna; Swanson 400 IU (około 364 mg masy, 121% limitu) jest poza rankingiem.
• Punkty opisują formę, cenę i ostrożność, a nie skuteczność; nie premiujemy większej dawki, a mieszankę tokoferoli opisujemy neutralnie. Jedyne oświadczenie UE: witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
• 400 IU formy naturalnej to 268 mg, a syntetycznej 180 mg aktywności, ale około 364 mg masy α-tokoferolu (przeliczenie EFSA); limit EFSA (300 mg dziennie ze wszystkich źródeł) liczy się z masy, a wystarczające spożycie (AI) to 11-13 mg.
• Metaanaliza Miller i wsp. wskazała większe ryzyko zgonu w podgrupie badań z dawką od 400 IU (głównie u osób z chorobami przewlekłymi) i wzrost ryzyka w analizie zależności od dawki powyżej około 150 IU, choć próg jest niepewny, a wnioski nie muszą dotyczyć zdrowych dorosłych.
• Badanie SELECT dotyczyło 400 IU syntetycznej witaminy E (ramię samej witaminy E liczyło 8737 mężczyzn po 50. roku życia): rak prostaty występował częściej niż przy placebo (HR 1,17). Przy lekach przeciwzakrzepowych suplementację uzgodnij z lekarzem. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.