Cukrzyca typu 2 często obniża ochotę na seks i osłabia erekcję: zaburzenia erekcji ma około 66 procent mężczyzn, a zaburzenia funkcji seksualnych około 69 procent kobiet z tą chorobą [1] [2]. Przyczyną jest długo podwyższona glukoza, która uszkadza naczynia i nerwy, a także niski testosteron u części mężczyzn, depresja, infekcje intymne, spadki cukru i niektóre leki [3] [4] [5]. Pomaga leczenie u lekarza, w tym leki z grupy PDE5 na erekcję. W badaniu Look AHEAD rok odchudzania z ruchem poprawiał funkcje seksualne kobiet, które miały zaburzenia, a u mężczyzn głównie zmniejszał ryzyko pogorszenia erekcji; suplementy tych zaburzeń nie leczą [6] [7] [8].
Aktualizacja 5.10.2026: nowy tekst: cukrzyca typu 2 a zaburzenia seksualne u kobiet i mężczyzn, co pomaga, kiedy do lekarza, nowe źródła i zdjęcia.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Pytanie | Badanie | Kogo badano | Wynik |
|---|---|---|---|
| Jak często mężczyźni z cukrzycą typu 2 mają zaburzenia erekcji | Kouidrat i wsp. 2017, metaanaliza [1] | cała metaanaliza: 145 badań, 88 577 mężczyzn z różnymi typami cukrzycy | 66,3 procent w podgrupie cukrzycy typu 2; OR 3,62 dla cukrzycy ogółem w porównaniu ze zdrowymi (8 badań porównawczych) |
| Jak często kobiety z cukrzycą typu 2 mają zaburzenia seksualne | Rahmanian i wsp. 2019, metaanaliza [2] | 25 badań, 3892 kobiety | 68,6 procent, rozrzut od 17 do 94,4 procent |
| Czy odchudzanie pomaga kobietom | Look AHEAD, Wing i wsp. 2013 [7] | 375 kobiet z cukrzycą typu 2 i otyłością; wynik dla kobiet z zaburzeniami na początku (60 i 53), które pozostały aktywne seksualnie, 1 rok | ustąpienie zaburzeń u 28 wobec 11 procent |
| Czy odchudzanie pomaga mężczyznom | Look AHEAD, Wing i wsp. 2010 [8] | 306 mężczyzn z cukrzycą typu 2 i nadwagą, 1 rok | pogorszenie erekcji u 8 wobec 20 procent, poprawa u 22 wobec 23 procent |
| Czy leki na erekcję działają przy cukrzycy | Vardi i Nini 2007, Cochrane [6] | 8 badań, 1717 mężczyzn | wynik erekcji w kwestionariuszu IIEF (International Index of Erectile Function) wyższy o 6,6 punktu |
| Czy problemy z erekcją mówią coś o sercu | Yamada i wsp. 2012, metaanaliza [9] | 3 badania kohortowe mężczyzn z cukrzycą (cała analiza: 12 badań, 22 586 osób) | częstsze incydenty sercowo-naczyniowe, OR 1,74; związek, nie przyczyna |
Spis treści
Polecamy przy niedoborze witaminy B12 potwierdzonym badaniem
1. Jak często cukrzyca typu 2 zaburza życie seksualne
Problemy seksualne dotyczą większości osób z cukrzycą typu 2, choć wyniki badań bardzo się różnią. Kouidrat i współpracownicy w 2017 roku zebrali 145 badań z udziałem 88 577 mężczyzn z różnymi typami cukrzycy: zaburzenia erekcji miało 37,5 procent mężczyzn z cukrzycą typu 1 i 66,3 procent w podgrupie z cukrzycą typu 2. W 8 badaniach z grupą kontrolną iloraz szans (OR) zaburzeń erekcji u mężczyzn z cukrzycą ogółem w porównaniu ze zdrowymi wyniósł 3,62, przy 95-procentowym przedziale ufności od 2,53 do 5,16 [1].
U kobiet danych jest mniej. Rahmanian i współpracownicy w 2019 roku połączyli 25 badań z udziałem 3892 kobiet. Zaburzenia funkcji seksualnych, czyli słabsze pożądanie, gorsze nawilżenie, trudności z orgazmem albo ból podczas stosunku, miało 68,6 procent kobiet z cukrzycą typu 2, przy rozrzucie między badaniami od 17 do 94,4 procent [2]. Liczby pochodzą z kwestionariuszy i nie mówią, jak uciążliwy jest problem. Wytyczne Diabetes Canada zalecają, by lekarz regularnie pytał dorosłych mężczyzn z cukrzycą o funkcje seksualne [10].
2. Dlaczego cukrzyca obniża libido i osłabia erekcję
Cukrzyca zaburza życie seksualne kilkoma drogami naraz. Długo podwyższona glukoza we krwi uszkadza naczynia krwionośne, przez co do narządów płciowych dopływa mniej krwi, oraz nerwy, które przewodzą bodźce potrzebne do podniecenia i erekcji [3].
U części mężczyzn dochodzi niski poziom testosteronu. W badaniu Dhindsy i współpracowników z 2004 roku obniżony wolny testosteron miało 33 procent ze 103 mężczyzn z cukrzycą typu 2, a im wyższy był wskaźnik masy ciała, tym niższy był jego poziom [4]. Taki wynik wymaga oceny endokrynologa, bo przyczyn niskiego testosteronu bywa wiele i ustala się je badaniami krwi.
Ważna jest też psychika. W przeglądzie Andersona i współpracowników z 2001 roku (42 badania) depresja występowała u osób z cukrzycą dwa razy częściej niż bez niej (OR 2,0; 95-procentowy przedział ufności od 1,8 do 2,2) [5]. Jeśli pojawiają się myśli samobójcze, nie czekaj na zwykłą wizytę: numery pilnej pomocy podajemy w sekcji 9.1. Jeśli spadkowi ochoty na seks towarzyszy przewlekłe zmęczenie, przyczyny opisujemy we wpisie ciągle zmęczony, choć śpisz 8 godzin.
Do tego dochodzą skutki leczenia: obawa przed spadkiem cukru podczas seksu, częstsze infekcje intymne i działania niepożądane niektórych leków [3] [11]. Część osób przyjmujących metforminę ma niski poziom witaminy B12, który wiąże się z częstszą neuropatią [12]. Preparaty z tą witaminą znajdziesz w kategorii witaminy z grupy B, ale o ich potrzebie decyduje badanie krwi.
3. Zaburzenia erekcji przy cukrzycy: dlaczego to sygnał dla serca
Zaburzenia erekcji u mężczyzny z cukrzycą bywają wczesnym objawem choroby naczyń, więc warto je zgłosić także ze względu na serce. W przeglądzie Yamady i współpracowników z 2012 roku w badaniach kohortowych mężczyźni z cukrzycą i zaburzeniami erekcji częściej mieli incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak zawał, niż mężczyźni z cukrzycą bez tych zaburzeń (OR 1,74; 95-procentowy przedział ufności od 1,34 do 2,27) [9]. To związek z obserwacji: obie rzeczy mają wspólną przyczynę w uszkodzonych naczyniach.
Bywa też odwrotnie: problemy z erekcją pojawiają się, zanim ktoś zmierzy cukier. W badaniu Tuckera i współpracowników z 2023 roku mężczyźni w wieku od 18 do 40 lat z zaburzeniami erekcji częściej dostawali potem rozpoznanie stanu przedcukrzycowego albo cukrzycy typu 2 (ryzyko względne 1,34; 95-procentowy przedział ufności od 1,16 do 1,55), zwykle w ciągu roku [13].
4. Cukrzyca a seks u kobiet: suchość, ból i infekcje
U kobiet z cukrzycą najczęstsze dolegliwości to słabsze nawilżenie, ból podczas stosunku i nawracające infekcje intymne. Grzybica pochwy i zakażenia układu moczowego są przy cukrzycy częstsze i potrafią przerwać życie seksualne [3]. Suchość nasila się też po menopauzie i przy niektórych lekach, na przykład antykoncepcji hormonalnej albo lekach przeciwdepresyjnych [14].
Na suchość pomagają lubrykanty na bazie wody i nawilżacze dopochwowe; gdy nie wystarczają przez kilka tygodni, lekarz może zaproponować leczenie estrogenem, które nie jest odpowiednie dla każdej kobiety [14]. W badaniu Look AHEAD połowa z 229 aktywnych seksualnie kobiet z cukrzycą typu 2 i otyłością miała zaburzenia funkcji seksualnych, a jedynym czynnikiem, który się z nimi wiązał, był wynik skali depresji [7]. Przy spadku libido warto więc omówić z lekarzem także nastrój.
5. Leki na cukrzycę a libido: metformina, hipoglikemia i infekcje
Leki na cukrzycę rzadko same obniżają libido, ale kilka z nich wpływa na życie seksualne pośrednio. Żadnego leku nie odstawiaj ani nie zmieniaj jego dawki bez lekarza.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Lek | Co może wpływać na seks | Co możesz zrobić |
|---|---|---|
| Metformina | brak dobrych dowodów na spadek libido [15] [16]; przy długim stosowaniu ryzyko niedoboru B12 [12] | zapytaj lekarza o badanie B12 |
| Insulina i inne leki obniżające glukozę | ryzyko hipoglikemii podczas seksu [3] | zmierz cukier przed zbliżeniem, miej pod ręką coś słodkiego |
| Inhibitory SGLT2 (flozyny) | około 3,5 raza częstsze infekcje narządów płciowych [17] | zgłoś objawy infekcji lekarzowi; leku nie odstawiaj sam |
| Leki na inne choroby, na przykład na nadciśnienie | zaburzenia erekcji mogą być działaniem niepożądanym niektórych leków [11] | omów listę leków z lekarzem |
Nie ma dobrych dowodów, że metformina obniża libido. W pilotażowym badaniu Krysiaka i współpracowników z Katowic z 2017 roku kobiety przed menopauzą z cukrzycą typu 2 lub stanem przedcukrzycowym po 6 miesiącach metforminy i zmiany diety miały lepsze wyniki kwestionariusza funkcji seksualnych; badanie było małe i bez placebo [15]. Opisano też pojedynczy przypadek mężczyzny, u którego zaburzenia erekcji ustąpiły po odstawieniu metforminy i wróciły po jej ponownym podaniu [16]. Badania z randomizacją oceniającego libido przy metforminie u osób z cukrzycą w opisanym wyszukiwaniu nie znaleziono [18].
Z metforminą wiąże się natomiast niedobór witaminy B12. W programie Diabetes Prevention Program (metformina 850 mg 2 razy dziennie u osób ze stanem przedcukrzycowym) po 13 latach niski lub graniczny poziom B12 miało 20,3 procent osób z grupy metforminy wobec 15,6 procent z grupy placebo, a neuropatia była częstsza przy niskim B12. Autorzy zalecają rozważenie okresowych badań B12 u osób leczonych metforminą [12].
Insulina i inne leki obniżające glukozę mogą wywołać hipoglikemię także podczas seksu, dlatego Diabetes UK radzi zmierzyć cukier przed zbliżeniem i mieć pod ręką coś słodkiego [3]. Przy drżeniu, potach albo kołataniu serca osobie przytomnej, która może bezpiecznie połykać, podaje się szybko przyswajalny cukier, na przykład szklankę soku, i ponownie mierzy cukier po 10 do 15 minutach [19]. Osobie nieprzytomnej albo takiej, która nie może bezpiecznie połykać, nie podawaj niczego do jedzenia ani picia: ułóż ją w pozycji bocznej i podaj glukagon, jeśli jest dostępny i umiesz go podać; gdy glukagonu nie ma albo nikt nie umie go podać, dzwoń pod 112 i postępuj według instrukcji dyspozytora [19].
Flozyny, czyli inhibitory SGLT2, w metaanalizie Marilly i współpracowników z 2022 roku (46 969 osób z cukrzycą typu 2) zwiększały ryzyko infekcji narządów płciowych około 3,5 raza, czyli o około 36 przypadków na 1000 osób w ciągu 3,5 roku. Zmniejszały jednak liczbę zgonów i hospitalizacji z powodu niewydolności serca [17], więc przy infekcji lekarz zwykle leczy zakażenie, a nie od razu odstawia lek. Zaburzenia erekcji mogą być też działaniem niepożądanym innych leków [11]; jeśli bierzesz leki na nadciśnienie, zobacz, jakie są skutki uboczne beta-blokerów.
6. Co pomaga: masa ciała, ruch i dieta w badaniach
Redukcja masy ciała i więcej ruchu poprawiały funkcje seksualne kobiet z cukrzycą typu 2, które miały zaburzenia, a u mężczyzn głównie chroniły erekcję przed pogorszeniem; efekt był umiarkowany. Dane pochodzą głównie z badania Look AHEAD, w którym dorośli z cukrzycą typu 2 i nadwagą lub otyłością trafiali losowo do programu odchudzania z ruchem albo do grupy edukacji o cukrzycy.
- Kobiety: badaniem objęto 375 uczestniczek; po roku grupa programu schudła średnio 7,6 kg, a grupa porównawcza 0,45 kg. Wynik dotyczący ustąpienia zaburzeń liczono w węższej grupie: wśród kobiet, które na początku miały zaburzenia seksualne (60 w programie i 53 w grupie porównawczej) i pozostały aktywne seksualnie, zaburzenia ustąpiły u 28 procent w programie i u 11 procent w grupie porównawczej. Aktywność seksualną zachowało 83 wobec 64 procent kobiet z zaburzeniami, a u kobiet bez zaburzeń na początku grupy się nie różniły [7].
- Mężczyźni: wśród 306 mężczyzn ocenionych po roku grupa programu straciła 9,9 procent masy ciała, a porównawcza 0,6 procent. Erekcja pogorszyła się u 8 wobec 20 procent mężczyzn, a poprawiła u 22 wobec 23 procent; po uwzględnieniu różnic na starcie przewaga programu w wyniku erekcji nie była istotna statystycznie (p = 0,06). Autorzy oceniają program jako umiarkowanie pomocny w utrzymaniu erekcji [8].
Podobny kierunek pokazuje przegląd Gupty i współpracowników z 2011 roku: w 4 badaniach z randomizacją (597 mężczyzn z zaburzeniami erekcji, nie tylko z cukrzycą) zmiana stylu życia poprawiła wynik kwestionariusza erekcji IIEF-5 średnio o 2,4 punktu [20]. W badaniu obserwacyjnym 555 mężczyzn z cukrzycą typu 2 ci, którzy najściślej trzymali się diety śródziemnomorskiej, rzadziej mieli zaburzenia erekcji (51,9 wobec 62 procent) [21]; to związek, a nie dowód działania diety.
Jak zacząć bez siłowni, opisujemy we wpisie jak schudnąć samemu w domu. Przy insulinie albo lekach, które mogą wywołać hipoglikemię, plan diety i wysiłku ustal z diabetologiem.
7. Leczenie u lekarza: do kogo iść i jakie są możliwości
Pierwszym krokiem jest rozmowa z lekarzem rodzinnym albo diabetologiem, który w razie potrzeby kieruje do urologa, ginekologa, endokrynologa, seksuologa albo psychiatry. Wytyczne Diabetes Canada z 2018 roku opisują kroki u mężczyzn [10]:
- Lekiem pierwszego wyboru są inhibitory PDE5, na przykład sildenafil lub tadalafil; nie stosuje się ich z azotanami ani przy niestabilnej dławicy piersiowej.
- Gdy leki nie działają, lekarz zleca poranny pomiar testosteronu, z krwi pobranej przed godziną 11.
- Przy prawidłowym testosteronie i braku efektu leków potrzebny jest specjalista od zaburzeń erekcji.
Leki z grupy PDE5 działają także przy cukrzycy. W przeglądzie Cochrane Vardiego i Niniego z 2007 roku (8 badań z randomizacją, 1717 mężczyzn, w 80 procentach z cukrzycą typu 2) odpowiedź, że leczenie poprawiło erekcję, padała 3,8 raza częściej niż w grupach kontrolnych, a najczęstszymi działaniami niepożądanymi były ból głowy i zaczerwienienie twarzy [6]. Wiele stron internetowych sprzedaje podrobione leki na erekcję, dlatego przed zakupem trzeba porozmawiać z lekarzem [11]. Czym leki różnią się od suplementów na libido, porównujemy w rankingu suplementy na libido dla mężczyzn.
U kobiet leczenie zależy od przyczyny: ginekolog leczy infekcje i suchość pochwy [14], a przy obniżonym nastroju pomaga psycholog lub psychiatra. Diabetes UK zachęca, by o problemach seksualnych mówić zespołowi, który prowadzi cukrzycę [3].
8. Suplementy przy cukrzycy i problemach z erekcją: co wiadomo
Suplementy nie leczą zaburzeń seksualnych w cukrzycy, a badania kilku składników są małe i dotyczą głównie mężczyzn z łagodnymi zaburzeniami erekcji. Dla L-argininy i L-cytruliny w unijnym wykazie nie ma dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych [22].
- L-arginina: w metaanalizie Rhima i współpracowników z 2019 roku (10 badań, 540 mężczyzn z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami erekcji) arginina w dawkach od 1500 do 5000 mg dziennie poprawiała erekcję w porównaniu z placebo, ale nie zmieniała pożądania [23]. W badaniu El Taieba i współpracowników z 2019 roku 108 mężczyzn z cukrzycą i łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami erekcji przez 8 tygodni przyjmowało codziennie 5 g argininy, 10 mg tadalafilu, oba środki albo placebo (dawki i czas według rejestru badania). Po połączeniu wynik kwestionariusza IIEF-5 poprawił się bardziej niż po każdym środku osobno, ale w badaniu dopplerowskim prącia różnic między tymi grupami nie stwierdzono [24]. To jedno małe badanie, a tadalafil dobiera lekarz, więc nie jest to schemat do samodzielnego stosowania.
- L-cytrulina: organizm przekształca ją w argininę. W badaniu Cormio i współpracowników z 2011 roku 24 mężczyzn z łagodnymi zaburzeniami erekcji przyjmowało najpierw przez miesiąc placebo, a potem przez miesiąc 1,5 g L-cytruliny dziennie. Była to mała, pojedynczo zaślepiona próba bez losowania kolejności, w której placebo zawsze poprzedzało cytrulinę. Twardość erekcji wróciła do normy u 12 z 24 mężczyzn po cytrulinie i u 2 po placebo. Uwaga autorów, że cytrulina działa słabiej niż leki z grupy PDE5, jest komentarzem, a nie wynikiem bezpośredniego porównania, bo w badaniu nie było grupy przyjmującej taki lek [25]. Badań z randomizacją samej cytruliny u mężczyzn z cukrzycą w opisanym wyszukiwaniu nie znaleziono [26].
- Witamina B12: ma sens przy niedoborze potwierdzonym badaniem krwi, na przykład przy długim leczeniu metforminą [12]. Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego [22], ale badań z randomizacją jej wpływu na funkcje seksualne przy cukrzycy nie znaleziono [26].
Każdy suplement przy cukrzycy, ciąży, karmieniu piersią, u nastolatków albo przy stałych lekach omów najpierw z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie argininę i cytrulinę przy lekach na nadciśnienie, azotanach albo lekach na erekcję. Ostrożne połączenia opisujemy we wpisie jakich suplementów nie łączyć. Wyniki badań nie przenoszą się automatycznie na konkretny produkt. Z tych powodów nie polecamy argininy ani cytruliny jako dodatku do leczenia zaburzeń erekcji; w sklepie wskazujemy tylko witaminę B12 dla osób z niedoborem potwierdzonym badaniem krwi. Cenę w karcie odczytaliśmy 4.10.2026.
Ścieżka w sklepie: witamina B → Aliness Witamina B12 Methylcobalamin.
Aliness Witamina B12 Methylcobalamin 950 µg, 100 kapsułek
Według karty produktu 1 kapsułka (porcja dzienna, w trakcie posiłku) zawiera 950 µg witaminy B12 w formie metylokobalaminy; skład: celuloza mikrokrystaliczna, witamina B12 i otoczka z hydroksypropylometylocelulozy. EFSA nie ustaliła górnego limitu spożycia witaminy B12, bo nie opisano działań niepożądanych [27]. Witamina B12 pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego [22], ale to oświadczenie nie dotyczy funkcji seksualnych. Wybieramy ten produkt, bo marki własne Świat Supli i Promaker nie mają w ofercie preparatu z samą witaminą B12 w takiej porcji. Cena z 4.10.2026: 39,90 zł za 100 kapsułek. Według karty produktu w sklepie żaden z alergenów wymienionych w załączniku II rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 nie występuje w składzie; nie wyklucza to innych reakcji uczuleniowych, więc sprawdź etykietę na opakowaniu.
Dla dorosłych z niedoborem witaminy B12 potwierdzonym badaniem krwi, na przykład przy długim leczeniu metforminą [12], po ustaleniu dawki z lekarzem.
Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.
9. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić pod 112
Większość problemów seksualnych przy cukrzycy wymaga zwykłej wizyty, ale kilka sytuacji jest pilnych.
9.1. Pilnie: telefon pod 112 albo do pomocy kryzysowej
- ból, ucisk albo pieczenie w klatce piersiowej podczas seksu lub po nim [28];
- duszność, poty albo ból promieniujący do ramienia, szyi lub żuchwy [28];
- erekcja, która trwa dłużej niż 3 do 4 godzin, także po leku na erekcję [29];
- osoba z niskim cukrem nie reaguje normalnie albo jest nieprzytomna, a glukagonu nie ma albo nikt nie umie go podać, glukagon nie pomógł w ciągu 10 minut albo osoba piła alkohol; nie podawaj jej niczego do jedzenia ani picia i postępuj według instrukcji dyspozytora [19];
- bezpośrednie zagrożenie, że ktoś zrobi sobie krzywdę: dzwoń pod 112; myśli samobójcze bez bezpośredniego zagrożenia także wymagają pilnej pomocy, na przykład w całodobowym, bezpłatnym Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym, tel. 800 70 2222 [30].
9.2. Mężczyźni: kiedy umówić wizytę
- problemy z erekcją powtarzają się [11];
- problemy z erekcją pojawiły się po rozpoczęciu nowego leku [11];
- masz mniej niż 40 lat, problem z erekcją i nie badałeś poziomu cukru [13];
- leki z grupy PDE5 nie pomagają [10].
9.3. Kobiety, także w ciąży i po menopauzie
- suchość pochwy trwa kilka tygodni mimo lubrykantów [14];
- suchość pochwy utrudnia codzienne życie [14];
- grzybica albo zakażenia układu moczowego nawracają [3];
- jesteś w ciąży albo ją planujesz: leczenie cukrzycy, leki i suplementy ustal z lekarzem prowadzącym ciążę.
9.4. Seniorzy i osoby z chorobami serca
Jeśli masz chorobę wieńcową albo przyjmujesz azotany, leku na erekcję nie zaczynaj bez lekarza, bo te leki się wykluczają [10]. Nowe problemy z erekcją przy cukrzycy to także powód, żeby lekarz sprawdził serce i naczynia [9].
Witamina B12 w sklepie
Tylko przy niedoborze potwierdzonym badaniem krwi, np. przy długim leczeniu metforminą; dawkę ustal z lekarzem.
10. Najczęstsze pytania o cukrzycę i życie seksualne
10.1. Czy osoby z cukrzycą mają problem z erekcją?
Często tak: w metaanalizie 145 badań zaburzenia erekcji miało 66,3 procent mężczyzn z cukrzycą typu 2 [1]. Nie dotyczy to każdego, a leki z grupy PDE5 poprawiają erekcję także przy cukrzycy [6].
10.2. Czy zaburzenia erekcji przy cukrzycy są odwracalne?
Trzeba odróżnić poprawę erekcji podczas leczenia od trwałego cofnięcia przyczyny. Leki z grupy PDE5 poprawiały erekcję u mężczyzn z cukrzycą w czasie ich stosowania [6], ale to leczenie objawów. W badaniu Look AHEAD rok odchudzania z ruchem głównie chronił erekcję przed pogorszeniem, a poprawę miał podobny odsetek mężczyzn jak w grupie porównawczej (22 wobec 23 procent) [8], więc nie dowodzi to odwracalności zaburzeń. Przy długotrwałym uszkodzeniu naczyń i nerwów leczenie zwykle łagodzi objawy, a nie cofa przyczynę.
10.3. Jaki lek na potencję przy cukrzycy?
Lekiem pierwszego wyboru są inhibitory PDE5, na przykład sildenafil lub tadalafil, dobrane przez lekarza; nie łączy się ich z azotanami [10]. Nie kupuj ich z przypadkowych stron, bo wiele z nich sprzedaje podróbki [11].
10.4. Czy metformina obniża libido?
Nie ma na to dobrych dowodów: w małym polskim badaniu funkcje seksualne kobiet po metforminie się poprawiły [15], a pogorszenie erekcji opisano jako pojedynczy przypadek [16]. Długie przyjmowanie metforminy zwiększa ryzyko niedoboru witaminy B12 [12], więc zapytaj lekarza o jej badanie; leku nie odstawiaj sam.
10.5. Czy cukrzyca obniża libido u kobiet?
Może: zaburzenia funkcji seksualnych miało 68,6 procent kobiet z cukrzycą typu 2 w metaanalizie 25 badań [2]. W badaniu Look AHEAD wiązały się one z wynikiem skali depresji [7], dlatego lekarz powinien zapytać także o nastrój.
10.6. Co zrobić, gdy erekcja słabnie podczas stosunku?
Jeśli zdarza się to regularnie, umów wizytę u lekarza rodzinnego, diabetologa albo urologa [11]. Przy cukrzycy to bywa wczesny sygnał chorób serca [9], a lekarz może zaproponować lek z grupy PDE5 [10].
11. Podsumowanie
- Problemy seksualne ma około dwóch trzecich kobiet i mężczyzn z cukrzycą typu 2 [1] [2].
- Zaburzenia erekcji przy cukrzycy wiążą się z chorobami serca i bywają pierwszym objawem cukrzycy [9] [13].
- Leki z grupy PDE5 poprawiają erekcję także przy cukrzycy, a odchudzanie z ruchem w badaniu z randomizacją poprawiało funkcje seksualne kobiet z zaburzeniami, u mężczyzn zaś głównie zmniejszało ryzyko pogorszenia erekcji [6] [7] [8].
- Arginina i cytrulina mają tylko małe badania i nie polecamy ich jako leczenia; witamina B12 ma sens przy potwierdzonym niedoborze [23] [25] [12].
- Myśli samobójcze wymagają pilnej pomocy kryzysowej, a bezpośrednie zagrożenie życia wezwania 112 [30].
12. Źródła
- Kouidrat Y., Pizzol D., Cosco T. i wsp., 2017, High prevalence of erectile dysfunction in diabetes: a systematic review and meta-analysis of 145 studies, Diabetic Medicine (cała metaanaliza: 145 badań, 88 577 mężczyzn z różnymi typami cukrzycy w średnim wieku 55,8 roku; zaburzenia erekcji: 52,5 procent ogółem, 37,5 procent przy cukrzycy typu 1, 66,3 procent przy cukrzycy typu 2; OR 3,62, 95-procentowy przedział ufności 2,53 do 5,16, dla cukrzycy ogółem w porównaniu ze zdrowymi w 8 badaniach porównawczych; 66,3 procent to wynik podgrupy typu 2): doi.org
- Rahmanian E., Salari N., Mohammadi M., Jalali R., 2019, Evaluation of sexual dysfunction and female sexual dysfunction indicators in women with type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis, Diabetology and Metabolic Syndrome (25 badań, 3892 kobiety w wieku 18 do 70 lat; zaburzenia funkcji seksualnych u 68,6 procent, 95-procentowy przedział ufności 61,1 do 75,3 procent; rozrzut 17 do 94,4 procent): doi.org
- Diabetes UK, Sex and diabetes, treść przeglądana 6.03.2025 (ryzyko hipoglikemii podczas seksu u osób na insulinie i innych lekach obniżających glukozę; pomiar cukru przed zbliżeniem; lubrykanty przy suchości pochwy; częstsza grzybica i zakażenia układu moczowego u kobiet z cukrzycą; uszkodzenie naczyń przez długo podwyższoną glukozę; rozmowa z zespołem prowadzącym cukrzycę; dostęp 4.10.2026): diabetes.org.uk
- Dhindsa S., Prabhakar S., Sethi M. i wsp., 2004, Frequent occurrence of hypogonadotropic hypogonadism in type 2 diabetes, Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism (103 mężczyzn z cukrzycą typu 2, średni wiek 54,7 roku, średnie BMI 33,4; obniżony wolny testosteron u 33 procent; odwrotna korelacja BMI z wolnym testosteronem): doi.org
- Anderson R.J., Freedland K.E., Clouse R.E., Lustman P.J., 2001, The prevalence of comorbid depression in adults with diabetes: a meta-analysis, Diabetes Care (42 badania; w badaniach z grupą porównawczą OR depresji 2,0, 95-procentowy przedział ufności 1,8 do 2,2; depresja u 28 procent kobiet i 18 procent mężczyzn z cukrzycą): doi.org
- Vardi M., Nini A., 2007, Phosphodiesterase inhibitors for erectile dysfunction in patients with diabetes mellitus, Cochrane Database of Systematic Reviews (8 badań z randomizacją, 976 mężczyzn leczonych inhibitorem PDE5 i 741 w grupach kontrolnych, 80 procent z cukrzycą typu 2; domena erekcji IIEF wyższa o 6,6 punktu, 95-procentowy przedział ufności 5,2 do 7,9; ryzyko względne odpowiedzi o poprawie erekcji 3,8; najczęściej ból głowy i zaczerwienienie): doi.org
- Wing R.R., Bond D.S., Gendrano I.N. i wsp., 2013, Effect of intensive lifestyle intervention on sexual dysfunction in women with type 2 diabetes: results from an ancillary Look AHEAD study, Diabetes Care (375 kobiet z cukrzycą typu 2 i otyłością; 50 procent z 229 aktywnych seksualnie z zaburzeniami, związanymi tylko z wynikiem skali depresji Becka; po roku spadek masy ciała 7,6 wobec 0,45 kg; wśród kobiet z zaburzeniami na początku, 60 w programie i 53 w grupie porównawczej: zachowana aktywność seksualna 83 wobec 64 procent, a wśród tych, które pozostały aktywne seksualnie, ustąpienie zaburzeń u 28 wobec 11 procent; bez różnic u kobiet bez zaburzeń na początku): doi.org
- Wing R.R., Rosen R.C., Fava J.L. i wsp., 2010, Effects of weight loss intervention on erectile function in older men with type 2 diabetes in the Look AHEAD trial, Journal of Sexual Medicine (372 mężczyzn na początku, 306 po roku; spadek masy ciała 9,9 wobec 0,6 procent; pogorszenie erekcji u 8 wobec 20 procent, poprawa u 22 wobec 23 procent; różnica w wyniku erekcji p = 0,04, a po uwzględnieniu wartości początkowych p = 0,06; program umiarkowanie pomocny w utrzymaniu erekcji): doi.org
- Yamada T., Hara K., Umematsu H., Suzuki R., Kadowaki T., 2012, Erectile dysfunction and cardiovascular events in diabetic men: a meta-analysis of observational studies, PLoS One (3 badania kohortowe i 9 przekrojowych, 22 586 osób; w badaniach kohortowych OR incydentów sercowo-naczyniowych 1,74, 95-procentowy przedział ufności 1,34 do 2,27): doi.org
- Diabetes Canada Clinical Practice Guidelines Expert Committee, Bebb R., Millar A., Brock G., 2018, Sexual Dysfunction and Hypogonadism in Men With Diabetes, Canadian Journal of Diabetes (regularne pytanie dorosłych mężczyzn z cukrzycą o funkcje seksualne; inhibitor PDE5 lekiem pierwszego wyboru; przeciwwskazania: niestabilna dławica, nieleczone niedokrwienie serca, azotany; przy braku odpowiedzi poranny testosteron całkowity przed 11.00; skierowanie do specjalisty; dostęp 4.10.2026): doi.org
- NHS, Erection problems (erectile dysfunction), strona przeglądana 28.07.2023 (cukrzyca wśród przyczyn; zaburzenia erekcji mogą być działaniem niepożądanym niektórych leków; wizyta u lekarza, gdy problemy się powtarzają; wiele stron internetowych sprzedaje podrobione leki; dostęp 4.10.2026): nhs.uk
- Aroda V.R., Edelstein S.L., Goldberg R.B. i wsp., 2016, Long-term metformin use and vitamin B12 deficiency in the Diabetes Prevention Program Outcomes Study, Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism (osoby ze stanem przedcukrzycowym; metformina 850 mg 2 razy dziennie albo placebo; po 13 latach niski lub graniczny poziom B12 u 20,3 wobec 15,6 procent; OR niedoboru na rok stosowania 1,13, 95-procentowy przedział ufności 1,06 do 1,20; neuropatia częstsza przy niskim B12; zalecenie rozważenia okresowych badań B12): doi.org
- Tucker J., Salas J., Secrest S., Scherrer J.F., 2023, Erectile dysfunction associated with undiagnosed prediabetes and type 2 diabetes in young adult males: A retrospective cohort study, Preventive Medicine (mężczyźni w wieku 18 do 40 lat; ryzyko względne stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy typu 2 1,34, 95-procentowy przedział ufności 1,16 do 1,55; prawie 75 procent rozpoznań w ciągu roku od zaburzeń erekcji): doi.org
- NHS, Vaginal dryness, strona przeglądana 24.07.2025 (przyczyny: menopauza, niektóre leki, w tym antykoncepcja hormonalna i leki przeciwdepresyjne; lubrykanty na bazie wody i nawilżacze dopochwowe; środki bez zapachu; wizyta, gdy suchość trwa kilka tygodni mimo własnych sposobów albo utrudnia codzienne życie; leczenie estrogenem nie dla każdej kobiety; dostęp 4.10.2026): nhs.uk
- Krysiak R., Drosdzol-Cop A., Skrzypulec-Plinta V., Okopień B., 2017, Sexual functioning and depressive symptoms in women with diabetes and prediabetes receiving metformin therapy: a pilot study, Experimental and Clinical Endocrinology and Diabetes (kobiety przed menopauzą z cukrzycą typu 2, stanem przedcukrzycowym i zdrowe; 6 miesięcy metforminy ze zmianą stylu życia; poprawa wyników kwestionariusza FSFI, w tym pożądania; badanie pilotażowe bez placebo): doi.org
- Ngu M.H., Zakaria R., Mohd Zulkifli M., Ab Rahman R., 2023, Erectile dysfunction as a possible important side effect of metformin: a case report, Malaysian Family Physician (opis przypadku 57-letniego mężczyzny; zaburzenia erekcji po metforminie 500 mg 2 razy dziennie, ustąpienie po odstawieniu i nawrót po ponownym podaniu): doi.org
- Marilly E., Cottin J., Cabrera N. i wsp., 2022, SGLT2 inhibitors in type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis of cardiovascular outcome trials balancing their risks and benefits, Diabetologia (5 badań, 46 969 osób z cukrzycą typu 2, średnio 3,5 roku; infekcje narządów płciowych IRR 3,50, 95-procentowy przedział ufności 3,09 do 3,95, około 36 dodatkowych na 1000 osób; mniej zgonów i hospitalizacji z powodu niewydolności serca): doi.org
- PubMed, National Library of Medicine, wyszukiwanie z 4.10.2026 bez ograniczeń dat i języka: metformin[ti] AND (libido[tiab] OR sexual desire[tiab] OR erectile dysfunction[tiab] OR sexual function[tiab]) AND diabetes[tiab], 13 rekordów: badania na zwierzętach, badania obserwacyjne, badanie pilotażowe u kobiet, opis przypadku i badania u mężczyzn bez cukrzycy; brak badania z randomizacją oceniającego libido przy metforminie u osób z cukrzycą: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS, Low blood sugar (hypoglycaemia), strona przeglądana 3.08.2023 (objawy: między innymi drżenie, poty, kołatanie serca, splątanie; leczenie szybko przyswajalnym cukrem i ponowny pomiar po 10 do 15 minutach; przy nieprzytomności: nie podawać jedzenia ani picia, bo osoba nie połknie bezpiecznie, pozycja boczna, glukagon, jeśli jest dostępny i wiadomo, jak go podać; wezwanie pogotowia, gdy glukagonu nie ma albo nikt nie umie go podać, gdy osoba nie odzyskała przytomności w ciągu 10 minut od glukagonu albo piła alkohol; cukier doustnie dopiero, gdy może bezpiecznie połykać; dostęp 4.10.2026): nhs.uk
- Gupta B.P., Murad M.H., Clifton M.M. i wsp., 2011, The effect of lifestyle modification and cardiovascular risk factor reduction on erectile dysfunction: a systematic review and meta-analysis, Archives of Internal Medicine (6 badań, 740 mężczyzn z zaburzeniami erekcji; w 4 badaniach zmiany stylu życia, 597 osób, IIEF-5 wyższy o 2,40 punktu, 95-procentowy przedział ufności 1,19 do 3,61): doi.org
- Giugliano F., Maiorino M.I., Bellastella G. i wsp., 2010, Adherence to Mediterranean diet and erectile dysfunction in men with type 2 diabetes, Journal of Sexual Medicine (badanie przekrojowe, 555 mężczyzn z cukrzycą typu 2; przy najwyższej zgodności z dietą zaburzenia erekcji u 51,9 wobec 62 procent przy najniższej): doi.org
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dziennik Urzędowy UE L 136 (witamina B12 pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, warunek: żywność co najmniej źródłem witaminy B12; w wykazie brak oświadczeń dla L-argininy i L-cytruliny): eur-lex.europa.eu
- Rhim H.C., Kim M.S., Park Y.J. i wsp., 2019, The potential role of arginine supplements on erectile dysfunction: a systemic review and meta-analysis, Journal of Sexual Medicine (10 badań z randomizacją, 540 mężczyzn z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami erekcji; arginina 1500 do 5000 mg dziennie; OR poprawy 3,37, 95-procentowy przedział ufności 1,29 do 8,77; pożądanie bez zmian; działania niepożądane 8,3 wobec 2,3 procent, żadne ciężkie): doi.org
- El Taieb M., Hegazy E., Ibrahim A., 2019, Daily oral l-arginine plus tadalafil in diabetic patients with erectile dysfunction: a double-blinded, randomized, controlled clinical trial, Journal of Sexual Medicine (108 mężczyzn z cukrzycą i łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami erekcji, 4 grupy: L-arginina 5 g dziennie, tadalafil 10 mg dziennie, oba środki albo placebo przez 8 tygodni, dawki i czas według rejestru NCT03834610; poprawa IIEF-5 po argininie i po tadalafilu w porównaniu z placebo, większa po połączeniu; w badaniu dopplerowskim prącia brak istotnych różnic między połączeniem a pojedynczymi środkami): doi.org, rejestr NCT03834610
- Cormio L., De Siati M., Lorusso F. i wsp., 2011, Oral L-citrulline supplementation improves erection hardness in men with mild erectile dysfunction, Urology (24 mężczyzn, średni wiek 56,5 roku, pojedynczo ślepa próba bez randomizacji kolejności; zawsze najpierw miesiąc placebo, potem miesiąc L-cytruliny 1,5 g dziennie; poprawa twardości erekcji do normy u 12 wobec 2 mężczyzn; bez grupy przyjmującej inhibitor PDE5, a ocena, że działanie jest słabsze niż tych leków, to komentarz autorów): doi.org
- PubMed, National Library of Medicine, wyszukiwania z 4.10.2026 bez ograniczeń dat i języka: (1) (citrulline[tiab] OR arginine[tiab]) AND erectile[tiab] AND (diabetes[tiab] OR diabetic[tiab]) AND randomized controlled trial[pt], 3 rekordy: arginina z tadalafilem (El Taieb 2019), mieszanka z argininą i wardenafilem (Gentile 2009) i badanie stylu życia u mężczyzn z otyłością, brak badania samej cytruliny; (2) (sexual dysfunction[tiab] OR erectile[tiab]) AND (vitamin B12[tiab] OR cobalamin[tiab]) AND diabetes[tiab] AND randomized controlled trial[pt], 0 rekordów: zapytanie 1, zapytanie 2
- EFSA, 2025, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food (SCF) and the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), wersja 11, sierpień 2025 (witamina B12: brak określonych działań niepożądanych, górnego limitu nie ustalono; odczyt 4.10.2026): efsa.europa.eu
- NHS, Heart attack: symptoms, strona przeglądana 31.03.2026 (ból lub ucisk w klatce piersiowej, ból promieniujący do ramienia, szyi i żuchwy, duszność, nudności lub wymioty, uczucie niestrawności i pieczenia w klatce, poty, blada lub szara skóra; dzwonić po pogotowie; dostęp 4.10.2026): nhs.uk
- NHS, Priapism (painful erections), strona przeglądana 5.12.2023 (pogotowie przy erekcji trwającej dłużej niż 3 do 4 godzin; wśród przyczyn niektóre leki na zaburzenia erekcji; dostęp 4.10.2026): nhs.uk
- Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną, gov.pl, publikacja 5.12.2024 (Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym, prowadzone przez Fundację Itaka: całodobowa, bezpłatna pomoc pod numerem 800 70 2222; przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia numer alarmowy 112 albo 999 lub najbliższy szpitalny oddział ratunkowy; dostęp 4.10.2026): gov.pl
Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.
