Odkrycie mikroplastiku w organizmie człowieka
W marcu 2022 roku holenderscy naukowcy opublikowali badanie, które stało się punktem zwrotnym w medycynie środowiskowej. Po raz pierwszy w historii wykryto mikroplastik w ludzkiej krwi.
Badaniu poddano 22 zdrowych dorosłych ochotników. Mikroplastik wykryto u 77–80 procent z nich. Średni wiek badanych wynosił około 40 lat. Nie mieli chorób przewlekłych, prowadzili normalny tryb życia i stosowali standardową dietę.
Rok później opublikowano kolejne wyniki, tym razem dotyczące mózgu. Zespół badaczy z Uniwersytetu w Nowym Meksyku wykrył mikroplastik w próbkach mózgu osób zmarłych w latach 2016–2024. Stężenie plastiku w próbkach z 2024 roku było o około 50 procent wyższe niż w próbkach sprzed ośmiu lat.
Nie są to hipotezy ani publicystyka. To recenzowane badania opublikowane w czasopismach naukowych.
Dlaczego mikroplastik jest dziś wszędzie
Plastik stał się jednym z fundamentów współczesnej cywilizacji. Roczne światowe zużycie tworzyw sztucznych przekracza 460 milionów ton. Prognozy wskazują, że do 2060 roku produkcja może się potroić.
Problem polega na tym, że plastik nie ulega biodegradacji. Zamiast tego rozpada się na coraz mniejsze fragmenty, które mogą przenikać do środowiska, a następnie do organizmu człowieka.
Activlab VesselActiv Forte 60kaps-KLIKNIJ TUTAJ
Czym jest mikroplastik i nanoplastik
Definicja mikroplastiku
Mikroplastik to cząsteczki tworzyw sztucznych mniejsze niż 5 milimetrów. To wielkość ziarnka ryżu lub mniejsza.
Znacznie większym problemem jest nanoplastik – cząsteczki o średnicy poniżej 1 mikrometra. Są one wielokrotnie cieńsze od ludzkiego włosa i mogą przenikać przez błony komórkowe oraz bariery biologiczne.
Rodzaje mikroplastiku
Mikroplastik pierwotny
Produkowany celowo jako drobne cząsteczki. Występował w peelingach, pastach do zębów i kosmetykach. Od 2018 roku jego stosowanie w produktach zmywalnych jest ograniczone w Unii Europejskiej.
Mikroplastik wtórny
Powstaje w wyniku rozpadu większych przedmiotów plastikowych. Butelki, opakowania, folie, opony samochodowe i ubrania syntetyczne stopniowo uwalniają miliony mikroskopijnych fragmentów do środowiska.
Jak mikroplastik dostaje się do organizmu
Mikroplastik w żywności
Szacuje się, że przeciętny człowiek spożywa rocznie od 39 do 52 tysięcy cząstek mikroplastiku wraz z jedzeniem i napojami.
Źródła obejmują:
- ryby i owoce morza
- sól morską
- produkty pochodzenia zwierzęcego
- miód
- żywność pakowaną w plastik
Największym źródłem pozostaje woda butelkowana. W badaniu obejmującym 259 próbek z 11 krajów mikroplastik wykryto w 93 procentach butelek. Średnio było to 325 cząstek na litr.
Mikroplastik w wodzie pitnej
Mikroplastik wykryto w około 83 procentach próbek wody kranowej na świecie. Dane z Europy potwierdzają jego obecność również w wodzie pitnej w krajach UE.
Medica Herbs Koenzym Q10 Ubichinon 40kaps-KLIKNIJ TUTAJ
Mikroplastik w powietrzu
Badania przeprowadzone w miastach wykazały setki cząstek mikroplastiku w jednym metrze sześciennym powietrza. W pomieszczeniach zamkniętych stężenia są wyższe z powodu włókien z ubrań, dywanów i mebli.
Szacuje się, że rocznie wdychamy od 13 do 68 tysięcy cząstek mikroplastiku.
Mikroplastik a skóra
Nanoplastik może przenikać przez skórę, szczególnie przez mieszki włosowe i mikrouszkodzenia. Głównym źródłem są kosmetyki zawierające polimery syntetyczne.
Mikroplastik w ludzkim ciele – co już wiemy
Mikroplastik we krwi
W badaniu z 2022 roku wykryto mikroplastik w krwi większości badanych. Najczęściej identyfikowane polimery to PET, polietylen i polistyren.
Średnie stężenie wynosiło około 1,6 mikrograma na mililitr krwi.
Mikroplastik w płucach
W próbkach tkanki płucnej pobranych podczas operacji wykryto 39 różnych typów plastiku, zlokalizowanych głęboko w obszarach odpowiedzialnych za wymianę gazową.
Mikroplastik w łożysku
Badania wykazały obecność mikroplastiku po stronie matczynej i płodowej łożyska, co oznacza, że cząsteczki te przenikają barierę łożyskową.
Mikroplastik w wątrobie, nerkach i sercu
Wykryto w:
- wątrobie u ponad połowy badanych pacjentów
- tkance nerkowej
- mięśniu sercowym oraz tkance tłuszczowej otaczającej serce
Mikroplastik w mózgu
Analiza próbek mózgu z lat 2016–2024 wykazała nie tylko obecność mikroplastiku, ale również jego narastające stężenie w czasie.
Wpływ mikroplastiku na zdrowie człowieka
Toksyczność chemiczna
Mikroplastik przenosi substancje takie jak:
- ftalany
- bisfenol A
- związki PFAS
Związki te mogą zaburzać gospodarkę hormonalną, zwiększać ryzyko chorób metabolicznych, sercowo-naczyniowych i nowotworowych.
Stres oksydacyjny i stan zapalny
Badania laboratoryjne wskazują, że mikroplastik:
- zwiększa produkcję wolnych rodników
- aktywuje przewlekły stan zapalny
- uszkadza DNA i błony komórkowe
Wpływ na jelita i mikrobiom
Ekspozycja na mikroplastik może:
- zaburzać skład mikrobiomu
- zwiększać przepuszczalność jelit
- nasilać lokalne stany zapalne
Układ nerwowy i mózg
Nanoplastik może przekraczać barierę krew-mózg i gromadzić się w strukturach odpowiedzialnych za pamięć i funkcje poznawcze.
Płodność i układ hormonalny
Ftalany obecne w plastiku są powiązane ze spadkiem jakości nasienia, zaburzeniami cyklu menstruacyjnego oraz problemami rozwojowymi u dzieci.
Układ sercowo-naczyniowy
Badanie z 2024 roku wykazało, że obecność mikroplastiku w blaszkach miażdżycowych wiązała się z ponad czterokrotnie wyższym ryzykiem zawału, udaru lub zgonu.
Główne źródła mikroplastiku w codziennym życiu
- butelki plastikowe
- opakowania żywności
- ubrania syntetyczne
- opony samochodowe
- torebki herbaty
- kosmetyki
- kurz domowy
Medica Herbs Czerwony ryż + Karczoch 80kaps-KLIKNIJ TUTAJ
Jak ograniczyć ekspozycję na mikroplastik
Woda
Najważniejszy krok to rezygnacja z wody w plastikowych butelkach. Skuteczne rozwiązania to filtry węglowe, osmoza odwrócona oraz przechowywanie wody w szkle lub stali.
Jedzenie i gotowanie
- przechowuj żywność w szkle
- nie podgrzewaj jedzenia w plastiku
- używaj drewnianych i stalowych akcesoriów kuchennych
Ubrania i dom
- wybieraj naturalne tkaniny
- pierz rzadziej i w niższych temperaturach
- stosuj odkurzacze i oczyszczacze z filtrami HEPA
Czy organizm może usunąć mikroplastik
Część mikroplastiku jest wydalana z kałem i moczem, jednak najmniejsze cząsteczki mogą kumulować się w tkankach przez lata. Nie istnieje skuteczna metoda całkowitego usunięcia plastiku z organizmu.
Można jednak wspierać naturalne mechanizmy ochronne organizmu.
Suplementy wspierające mechanizmy obronne organizmu
Badania wskazują na potencjalne wsparcie ze strony:
- glutationu i jego prekursorów
- N-acetylocysteiny
- kwasu alfa-liponowego
- selenu
- witaminy C i E
- kwasów omega-3
- kurkuminy
- probiotyków
- glutaminy
Nie są to środki usuwające mikroplastik, lecz substancje wspierające detoksykację, redukcję stanu zapalnego i ochronę komórek.
Podsumowanie
Mikroplastik stał się trwałym elementem środowiska i organizmu człowieka. Dowody naukowe potwierdzają jego obecność we krwi, narządach i mózgu.
Nie da się go całkowicie uniknąć, ale można znacząco ograniczyć ekspozycję poprzez świadome wybory dotyczące wody, jedzenia, ubrań i środowiska domowego.
