Podwyższony poziom cholesterolu LDL, potocznie nazywanego „złym cholesterolem”, stanowi jeden z najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Według danych epidemiologicznych, hipercholesterolemia dotyka ponad 60% dorosłych Polaków, z czego znaczna część nie jest świadoma swojego problemu lub nie otrzymuje odpowiedniego leczenia. W obliczu tej epidemii, poszukiwanie skutecznych i bezpiecznych metod kontroli poziomu lipidów stało się priorytetem zdrowia publicznego.

Europejskie wytyczne dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych z 2021 roku wprowadziły istotne zmiany w podejściu do terapii, kładąc większy nacisk na indywidualizację celów terapeutycznych i wykorzystanie wszystkich dostępnych opcji, włączając suplementy diety. System klasyfikacji zaleceń (Klasa I, IIa, IIb) wprowadzony w wytycznych pomaga klinicystom w podejmowaniu decyzji terapeutycznych opartych na sile dowodów naukowych.

W kontekście rosnącej świadomości pacjentów i ich preferencji dotyczących naturalnych metod wspomagania zdrowia, suplementy diety zyskują na znaczeniu jako element kompleksowej strategii kontroli cholesterolu. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółową analizę suplementów uwzględnionych w wytycznych, ich mechanizmów działania, skuteczności oraz praktycznych aspektów stosowania.

System klasyfikacji zaleceń w wytycznych – zrozumienie hierarchii dowodów

Klasa I – zalecenia o najsilniejszym poparciu

Zalecenia klasy I oznaczają interwencje, które są jednoznacznie zalecane na podstawie silnych dowodów naukowych pochodzących z licznych badań randomizowanych lub metaanaliz. W kontekście suplementów wpływających na poziom cholesterolu LDL, do tej kategorii należą substancje o udowodnionej skuteczności i bezpieczeństwie, gdzie korzyści znacząco przewyższają potencjalne ryzyko.

Suplementy zakwalifikowane do klasy I charakteryzują się nie tylko potwierdzoną skutecznością w redukcji LDL-C, ale również korzystnym wpływem na twarde punkty końcowe, takie jak redukcja zdarzeń sercowo-naczyniowych. Dla klinicystów oznacza to, że powinni aktywnie zalecać te interwencje odpowiednim pacjentom jako część kompleksowej strategii leczenia.

Klasa IIa – interwencje, które należy rozważyć

Zalecenia klasy IIa dotyczą interwencji, które należy rozważyć u odpowiednich pacjentów. Dowody naukowe wspierające te zalecenia są silne, choć mogą pochodzić z mniejszej liczby badań lub dotyczyć bardziej specyficznych populacji. W przypadku suplementów, klasa IIa często obejmuje substancje o dobrze udokumentowanym wpływie na parametry lipidowe, ale z mniej jednoznacznymi danymi dotyczącymi długoterminowych efektów klinicznych.

Decyzja o zastosowaniu suplementów z klasy IIa powinna uwzględniać indywidualne cechy pacjenta, w tym poziom ryzyka sercowo-naczyniowego, tolerancję innych form leczenia oraz preferencje. Te suplementy stanowią wartościową opcję, szczególnie u pacjentów, którzy nie osiągają celów terapeutycznych mimo stosowania interwencji klasy I.

Klasa IIb – opcje do rozważenia w wybranych przypadkach

Zalecenia klasy IIb oznaczają interwencje, które można rozważyć, ale dowody na ich skuteczność są mniej przekonujące. Mogą to być substancje z obiecującymi wynikami wstępnych badań, ale wymagające dalszej walidacji, lub interwencje skuteczne tylko w bardzo specyficznych sytuacjach. W praktyce, suplementy klasy IIb są często stosowane gdy opcje wyższych klas zostały wyczerpane lub są przeciwwskazane.

Stosowanie suplementów klasy IIb wymaga szczególnie starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz dokładnego monitorowania efektów. Często są to opcje eksperymentalne lub uzupełniające, które mogą przynieść korzyści wybranym pacjentom, ale nie powinny stanowić podstawy terapii.

Now Foods Omega 3 200softgels-KLIKNIJ TUTAJ

Fitosterole – naturalny sposób blokowania wchłaniania cholesterolu

Mechanizm działania fitosteroli

Fitosterole, znane również jako sterole roślinne, są strukturalnie podobne do cholesterolu, co pozwala im konkurować o wchłanianie w jelicie cienkim. Gdy spożywane są wraz z posiłkiem, fitosterole wypierają cholesterol z miceli jelitowych, skutecznie redukując jego absorpcję o 30-50%. Ten elegancki mechanizm wykorzystuje naturalne procesy trawienne do osiągnięcia terapeutycznego efektu.

Kluczową zaletą fitosteroli jest ich selektywność – blokują wchłanianie cholesterolu pokarmowego i cholesterolu pochodzącego z żółci, nie wpływając na absorpcję witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (z wyjątkiem niewielkiego wpływu na karotenoidy). Fitosterole same są słabo wchłaniane (poniżej 2%), co minimalizuje ryzyko działań systemowych.

Skuteczność kliniczna i dawkowanie

Metaanalizy badań klinicznych konsekwentnie pokazują, że spożycie 2-3 g fitosteroli dziennie prowadzi do redukcji LDL-C o 8-12%. Efekt jest zależny od dawki do około 3 g/dobę, powyżej której nie obserwuje się dodatkowych korzyści. Ważne jest, że redukcja LDL-C jest obserwowana już po 2-3 tygodniach regularnego stosowania i utrzymuje się podczas długoterminowej suplementacji.

Fitosterole wykazują efekt addytywny ze statynami, co czyni je wartościowym dodatkiem do farmakoterapii. U pacjentów stosujących statyny, dodanie fitosteroli może prowadzić do dodatkowej redukcji LDL-C o 5-10%, co pozwala na osiągnięcie celów terapeutycznych bez konieczności zwiększania dawki leku lub dodawania kolejnych leków.

Praktyczne aspekty stosowania

Dla optymalnej skuteczności, fitosterole powinny być spożywane wraz z posiłkami zawierającymi tłuszcz. Można je przyjmować w jednej dawce lub podzielić na 2-3 porcje w ciągu dnia. Dostępne są w formie suplementów, ale również jako dodatek do produktów spożywczych takich jak margaryny, jogurty czy mleko.

Fitosterole są generalnie bardzo dobrze tolerowane. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest łagodne zaburzenie trawienia u niektórych osób. Długoterminowe stosowanie może nieznacznie obniżać poziom karotenoidów w osoczu, dlatego zaleca się dietę bogatą w warzywa i owoce. Fitosterole są bezpieczne dla większości osób, z wyjątkiem pacjentów z rzadką sitosterolemią.

Czerwony ryż drożdżowy – kontrowersyjna monakolina K

Naturalny statin w tradycyjnej żywności

Czerwony ryż drożdżowy powstaje przez fermentację białego ryżu grzybem Monascus purpureus. Podczas tego procesu powstaje monakolina K, substancja chemicznie identyczna z lowastatyną – jednym z pierwszych statyn. Ta fascynująca zbieżność między tradycyjną żywnością azjatycką a nowoczesną farmakoterapią ilustruje, jak natura często wyprzedza odkrycia farmaceutyczne.

Oprócz monakoliny K, czerwony ryż drożdżowy zawiera inne monakoliny, fitosterole, izoflawonoidy i nienasycone kwasy tłuszczowe. Ta złożona kompozycja może przyczyniać się do efektów wykraczających poza samo działanie monakoliny K, choć dokładny wkład poszczególnych składników pozostaje przedmiotem badań.

Skuteczność versus bezpieczeństwo

Badania kliniczne pokazują, że czerwony ryż drożdżowy zawierający 10 mg monakoliny K może redukować LDL-C o 15-25%, co jest porównywalne z niskimi dawkami statyn. Niektóre badania sugerują również korzystny wpływ na inne parametry lipidowe, w tym niewielką redukcję trójglicerydów i wzrost HDL-C.

Jednak kwestia bezpieczeństwa budzi znaczące kontrowersje. Niedawny raport EFSA podważył wcześniejsze stanowisko o bezpieczeństwie dawek poniżej 3 mg monakoliny K dziennie. Ponieważ monakolina K jest faktycznie statyną, może wywoływać podobne działania niepożądane, włączając miopatię, hepatotoksyczność i interakcje lekowe. Problem komplikuje znaczna zmienność zawartości monakoliny K w produktach handlowych.

Regulacje i praktyczne zalecenia

W świetle obaw dotyczących bezpieczeństwa, wiele krajów europejskich wprowadziło restrykcje dotyczące sprzedaży suplementów z czerwonym ryżem drożdżowym. Produkty zawierające więcej niż 3 mg monakoliny K są często traktowane jak leki, wymagające recepty. Ta sytuacja regulacyjna sprawia, że dostępność i legalność produktów może się różnić między krajami.

Dla pacjentów rozważających stosowanie czerwonego ryżu drożdżowego, kluczowe jest wybieranie produktów o standaryzowanej zawartości monakoliny K od renomowanych producentów. Należy unikać jednoczesnego stosowania ze statynami ze względu na ryzyko kumulacji efektów. Regularne monitorowanie enzymów wątrobowych i CK jest wskazane, podobnie jak przy terapii statynami.

MyVita Silver Monakolina K 120kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Bergamota – włoski sekret zdrowia sercowo-naczyniowego

Unikalna kompozycja flawonoidów

Bergamota (Citrus bergamia) to owoc cytrusowy rosnący głównie w regionie Kalabrii we Włoszech. Jej wyjątkowość polega na niezwykle wysokiej zawartości specyficznych flawonoidów – bruteridyny i melitydyny – które wykazują strukturalne podobieństwo do substratów HMG-CoA reduktazy. Te naturalne związki mogą hamować syntezę cholesterolu podobnie do statyn, ale poprzez nieco inny mechanizm.

Ekstrakt z bergamoty zawiera również neoeriocytrynę, naringninę i neohesperydynę w stężeniach znacznie wyższych niż inne owoce cytrusowe. Ta synergistyczna mieszanka flawonoidów działa wielokierunkowo: hamuje syntezę cholesterolu, zwiększa aktywność receptorów LDL, ma działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne oraz może poprawiać funkcję śródbłonka naczyniowego.

Dowody kliniczne i synergia ze statynami

Badania kliniczne z ekstraktem bergamoty (dawki 500-1500 mg/dobę) pokazują redukcję LDL-C o 20-30%, co jest imponującym wynikiem dla substancji naturalnej. Co istotne, bergamota wydaje się również korzystnie wpływać na inne parametry lipidowe, zwiększając HDL-C i redukując trójglicerydy. Niektóre badania sugerują również poprawę kontroli glikemii.

Szczególnie interesująca jest synergia bergamoty ze statynami. Badania pokazują, że dodanie ekstraktu bergamoty do terapii statynowej może pozwolić na redukcję dawki statyny przy zachowaniu efektu terapeutycznego. To czyni bergamotę atrakcyjną opcją dla pacjentów doświadczających działań niepożądanych statyn przy wyższych dawkach.

Profil bezpieczeństwa i tolerancja

Bergamota charakteryzuje się doskonałym profilem bezpieczeństwa. W badaniach klinicznych działania niepożądane były rzadkie i łagodne, głównie obejmując przemijające dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Nie obserwowano istotnych interakcji lekowych, choć teoretycznie możliwe jest nasilenie działania leków metabolizowanych przez CYP3A4.

Przeciwwskazania są nieliczne i obejmują głównie nadwrażliwość na cytrusy. Bergamota może być bezpiecznie stosowana długoterminowo, a niektóre badania sugerują dodatkowe korzyści przy przewlekłym stosowaniu, takie jak poprawa elastyczności naczyń i redukcja sztywności tętnic.

Błonnik rozpuszczalny – fundament diety hipolipemizującej

Mechanizmy hipolipemizujące błonnika

Błonnik rozpuszczalny działa poprzez kilka synergistycznych mechanizmów. W jelicie tworzy lepką, żelową masę, która wiąże kwasy żółciowe i cholesterol, zapobiegając ich wchłanianiu. To wymusza na wątrobie wykorzystanie cholesterolu endogennego do syntezy nowych kwasów żółciowych, skutecznie redukując pulę cholesterolu w organizmie.

Dodatkowo, fermentacja błonnika przez bakterie jelitowe prowadzi do produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), szczególnie propionianu, który może hamować syntezę cholesterolu w wątrobie. Błonnik spowalnia również opróżnianie żołądka i wchłanianie glukozy, co pośrednio korzystnie wpływa na metabolizm lipidów.

Rodzaje błonnika i ich skuteczność

Beta-glukan z owsa i jęczmienia jest jednym z najlepiej przebadanych rodzajów błonnika rozpuszczalnego. Dawka 3 g beta-glukanu dziennie może redukować LDL-C o 5-10%. Psyllium (babka płesznik) w dawce 10-15 g dziennie wykazuje podobną skuteczność. Pektyny, gumy roślinne i glukomannan również wykazują działanie hipolipemizujące.

Metaanalizy pokazują zależność dawka-odpowiedź, gdzie każde 10 g błonnika rozpuszczalnego prowadzi do redukcji LDL-C o około 5-7 mg/dl. Efekt jest najbardziej wyraźny u osób z wyjściowo wysokim poziomem cholesterolu i może być wzmocniony przez jednoczesne ograniczenie tłuszczów nasyconych w diecie.

Praktyczne aspekty suplementacji

Wprowadzanie błonnika powinno być stopniowe, zaczynając od małych dawek i zwiększając je przez 2-3 tygodnie. To minimalizuje ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych takich jak wzdęcia czy gazy. Kluczowe jest również odpowiednie nawodnienie – każde 5 g błonnika wymaga dodatkowej szklanki wody.

Błonnik może interferować z wchłanianiem niektórych leków, dlatego powinien być przyjmowany co najmniej godzinę przed lub 2 godziny po lekach. Szczególną ostrożność należy zachować przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym. U osób z chorobami zapalnymi jelit lub zwężeniami przewodu pokarmowego suplementacja błonnika wymaga konsultacji lekarskiej.

Big Nature Błonnik Witalny 300g-KLIKNIJ TUTAJ

Kwasy omega-3 – wielokierunkowe wsparcie układu sercowo-naczyniowego

EPA i DHA – kluczowe kwasy omega-3

Kwasy eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA) są długołańcuchowymi kwasami omega-3 o udowodnionym działaniu kardioprotekcyjnym. Choć ich wpływ na LDL-C jest niewielki lub neutralny, znacząco redukują poziom trójglicerydów, szczególnie u osób z hipertriglicerydemią. Mechanizm działania obejmuje hamowanie syntezy VLDL w wątrobie i zwiększenie klirensu trójglicerydów.

W wysokich dawkach (2-4 g EPA+DHA dziennie) kwasy omega-3 mogą redukować trójglicerydy o 20-30%. Co istotne, mogą nieznacznie podwyższać LDL-C u niektórych pacjentów, szczególnie przy bardzo wysokich poziomach trójglicerydów, ale zwykle towarzyszy temu korzystna zmiana w kierunku większych, mniej aterogennych cząsteczek LDL.

Działanie przeciwzapalne i przeciwzakrzepowe

Kwasy omega-3 wykazują silne działanie przeciwzapalne poprzez modulację produkcji eikozanoidów i rezolwin. Redukują ekspresję genów prozapalnych, zmniejszają produkcję cytokin zapalnych i mogą stabilizować blaszki miażdżycowe. Te efekty mogą być równie istotne dla redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego jak wpływ na lipidy.

EPA i DHA mają również łagodne działanie przeciwzakrzepowe, wydłużając czas krwawienia i redukując agregację płytek. Choć efekt ten jest generalnie korzystny, wymaga ostrożności u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.

Wybór preparatu i dawkowanie

Kluczowe jest wybieranie wysokiej jakości preparatów omega-3 o potwierdzonej czystości i zawartości EPA/DHA. Preparaty farmaceutyczne zawierające estry etylowe omega-3 lub kwasy omega-3 w formie wolnej zapewniają standaryzowaną dawkę i są wolne od zanieczyszczeń. Suplementy powinny zawierać co najmniej 60% EPA+DHA.

Dla efektu hipolipemizującego zalecane są dawki 2-4 g EPA+DHA dziennie, najlepiej w podzielonych dawkach wraz z posiłkami zawierającymi tłuszcz. Niższe dawki (1 g/dobę) mogą być stosowane dla ogólnego wsparcia zdrowia sercowo-naczyniowego. Przechowywanie w lodówce pomaga zachować świeżość i zapobiega jełczeniu.

Koenzym Q10 – wsparcie przy terapii statynowej

Rola w łańcuchu oddechowym i synteza

Koenzym Q10 (ubichinon) jest kluczowym składnikiem mitochondrialnego łańcucha transportu elektronów, niezbędnym dla produkcji ATP. Jest również ważnym antyoksydantem chroniącym lipidy błonowe przed peroksydacją. Synteza CoQ10 zachodzi w tym samym szlaku metabolicznym co cholesterol, dlatego jest hamowana przez statyny.

Redukcja poziomu CoQ10 przez statyny może wynosić 20-50% i jest prawdopodobnie odpowiedzialna za część działań niepożądanych statyn, szczególnie miopatię i zmęczenie. Suplementacja CoQ10 może przywrócić prawidłowe poziomy i potencjalnie złagodzić te objawy, choć dowody kliniczne pozostają niejednoznaczne.

Wpływ na tolerancję statyn

Kilka badań sugerowało, że suplementacja CoQ10 (100-200 mg/dobę) może poprawić tolerancję statyn i redukować objawy mięśniowe. Mechanizm może obejmować poprawę funkcji mitochondriów, redukcję stresu oksydacyjnego i wsparcie produkcji energii w komórkach mięśniowych. Niektóre badania pokazują również niewielki dodatkowy efekt hipolipemizujący.

Choć nie wszystkie badania potwierdzają skuteczność, CoQ10 jest generalnie uznawany za bezpieczny i może być wartościową opcją dla pacjentów doświadczających łagodnych objawów mięśniowych przy terapii statynowej. Ważne jest, aby nie przerywać terapii statynowej bez konsultacji z lekarzem.

Formy i biodostępność

Koenzym Q10 występuje w dwóch formach: ubichinon (forma utleniona) i ubichinol (forma zredukowana). Ubichinol ma lepszą biodostępność, szczególnie u osób starszych, ale jest droższy. Preparaty w formie liposomalnej lub w oleju również wykazują lepsze wchłanianie niż tradycyjne kapsułki z proszkiem.

Optymalne dawki wahają się od 100 do 300 mg dziennie, przyjmowane wraz z posiłkiem zawierającym tłuszcz. Wyższe dawki mogą być potrzebne u osób z ciężką miopatią statynową. CoQ10 jest bardzo dobrze tolerowany, z rzadkimi działaniami niepożądanymi ograniczonymi głównie do łagodnych dolegliwości żołądkowych.

Berberyna – wielokierunkowy alkaloid o działaniu metabolicznym

Mechanizmy działania przypominające metforminę

Berberyna to alkaloid występujący w wielu roślinach, szczególnie w berberycie. Jej mechanizm działania częściowo przypomina metforminę – aktywuje AMPK (kinazę aktywowaną przez AMP), kluczowy regulator metabolizmu komórkowego. To prowadzi do zwiększenia wrażliwości na insulinę, redukcji glukoneogenezy i poprawy metabolizmu lipidów.

W kontekście gospodarki lipidowej, berberyna zwiększa ekspresję receptorów LDL na powierzchni hepatocytów poprzez stabilizację ich mRNA. Dodatkowo hamuje enzym PCSK9, który degraduje receptory LDL. Te mechanizmy prowadzą do zwiększonego usuwania LDL-C z krążenia.

Imponujące wyniki badań klinicznych

Metaanalizy pokazują, że berberyna w dawce 1000-1500 mg/dobę może redukować LDL-C o 20-25%, co jest porównywalne z niektórymi statynami. Dodatkowo obserwuje się redukcję trójglicerydów o 15-20% i niewielki wzrost HDL-C. Berberyna korzystnie wpływa również na kontrolę glikemii, redukując HbA1c o około 0,7-1%.

Szczególnie interesujące są badania pokazujące synergię berberyny ze statynami lub ezetymibem. Kombinacja pozwala na osiągnięcie lepszej kontroli lipidów przy niższych dawkach leków, co może być korzystne dla pacjentów z nietolerancją wysokich dawek statyn.

Tolerancja i interakcje

Najczęstsze działania niepożądane berberyny to dolegliwości żołądkowo-jelitowe – biegunka, zaparcia, wzdęcia. Występują głównie na początku leczenia i przy wyższych dawkach. Rozpoczynanie od niskiej dawki (500 mg/dobę) i stopniowe zwiększanie poprawia tolerancję.

Berberyna może interferować z metabolizmem wielu leków poprzez hamowanie cytochromu P450, szczególnie CYP3A4. Wymaga to ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z wieloma lekami, w tym niektórymi statynami. Nie zaleca się stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią.

Czosnek – tradycyjny sposób na zdrowe serce

Allicyna i związki siarkowe

Czosnek zawiera alliinę, która po uszkodzeniu tkanek (krojenie, miażdżenie) jest przekształcana przez allinazę w allicynę – główny związek bioaktywny. Allicyna jest jednak niestabilna i szybko przekształca się w inne związki siarkowe, w tym ajoeny, disulfidy i trisulfidy, które również wykazują aktywność biologiczną.

Mechanizm hipolipemizujący czosnku obejmuje hamowanie syntezy cholesterolu poprzez inhibicję HMG-CoA reduktazy i innych enzymów szlaku mewalonowego. Dodatkowo, związki siarkowe mogą zwiększać wydalanie cholesterolu z żółcią i redukować wchłanianie cholesterolu w jelitach.

Skuteczność – między tradycją a nauką

Wyniki badań klinicznych z czosnkiem są niejednoznaczne. Starsze badania sugerowały redukcję cholesterolu całkowitego o 10-15%, ale nowsze, lepiej zaprojektowane badania pokazują skromniejsze efekty – redukcję LDL-C o 5-10% przy dawkach odpowiadających 4-10 g świeżego czosnku dziennie.

Rozbieżności w wynikach mogą wynikać z różnic w preparatach – świeży czosnek, suszony proszek, ekstrakty standaryzowane na alliinę, preparaty „bezzapachowe”. Każda forma ma inny profil związków aktywnych i biodostępność. Preparaty standaryzowane wydają się dawać bardziej przewidywalne rezultaty.

Praktyczne aspekty stosowania

Dla efektu hipolipemizującego zaleca się ekwiwalent 4-10 g świeżego czosnku dziennie. W przypadku suplementów, typowe dawki to 600-1200 mg ekstraktu standaryzowanego. Preparaty powlekane jelitowo mogą redukować charakterystyczny zapach i poprawiać tolerancję żołądkową.

Czosnek może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, zwiększając ryzyko krwawień. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z warfaryną, aspiryną czy klopidogrelem. Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi zaleca się przerwanie suplementacji na 1-2 tygodnie wcześniej.

Polikozanol – kubańska kontrowersja

Pochodzenie i skład

Polikozanol to mieszanina długołańcuchowych alifatycznych alkoholi, pierwotnie wyizolowana z wosku trzciny cukrowej. Głównym składnikiem jest oktakozanol (60-70%), wraz z heksakozanolem, triakontanolem i innymi. Kubańskie badania z lat 90. sugerowały spektakularne efekty hipolipemizujące i kardioprotekcyjne.

Proponowane mechanizmy działania obejmują hamowanie syntezy cholesterolu, zwiększenie degradacji LDL, działanie przeciwpłytkowe i antyoksydacyjne. Wczesne badania sugerowały przewagę nad statynami przy lepszym profilu bezpieczeństwa.

Kontrowersje wokół skuteczności

Próby powtórzenia kubańskich wyników poza Kubą zakończyły się niepowodzeniem. Liczne niezależne badania, w tym duże próby kliniczne w USA i Europie, nie wykazały istotnego wpływu polikozanolu na poziom lipidów. Ta dramatyczna rozbieżność podważa wiarygodność oryginalnych badań.

Obecnie większość ekspertów nie zaleca polikozanolu jako skutecznej metody redukcji cholesterolu. Pozostaje on przykładem jak ważna jest niezależna replikacja wyników badań i jak marketing może wyprzedzać naukę.

Stanole i sterole roślinne – wzmocniona wersja fitosteroli

Różnice między sterolami a stanolami

Stanole są uwodornioną formą steroli, co czyni je całkowicie nasyczonymi. Ta modyfikacja sprawia, że są jeszcze słabiej wchłaniane niż sterole (<0,5%), co teoretycznie może czynić je bezpieczniejszymi. Zarówno sterole jak i stanole działają poprzez ten sam mechanizm – konkurencyjne hamowanie wchłaniania cholesterolu.

Badania porównawcze sugerują podobną skuteczność steroli i stanoli w redukcji LDL-C. Niektóre dane wskazują, że stanole mogą być nieco skuteczniejsze w długoterminowym stosowaniu i u osób z genetycznie uwarunkowaną wysoką absorpcją cholesterolu.

Wzbogacane produkty spożywcze

Sterole i stanole są często dodawane do produktów spożywczych – margaryn, jogurtów, mleka, soków. Ta forma może być wygodniejsza niż suplementy i lepiej integruje się z codzienną dietą. Produkty wzbogacone muszą jednak zawierać odpowiednią dawkę (0,8-1 g na porcję) aby być skuteczne.

Ważne jest, aby produkty wzbogacone nie były traktowane jako substytut zdrowej diety. Często zawierają one dodatkowe kalorie i mogą być wysoko przetworzone. Najlepsze efekty osiąga się łącząc suplementację steroli/stanoli ze zdrową dietą typu śródziemnomorskiego.

Kurkumina – przeciwzapalny potencjał w kontroli lipidów

Plejotropowe działanie kurkuminy

Kurkumina, główny kurkuminoid z kłącza ostryżu długiego (kurkumy), wykazuje szerokie spektrum działań biologicznych. W kontekście metabolizmu lipidów, działa poprzez aktywację receptorów PPAR-γ, modulację ekspresji genów związanych z metabolizmem tłuszczów oraz silne działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne.

Przewlekły stan zapalny jest kluczowym czynnikiem w rozwoju miażdżycy, a kurkumina może przerywać to błędne koło. Hamuje aktywację NF-κB, redukuje produkcję cytokin prozapalnych i może poprawiać funkcję śródbłonka naczyniowego.

Wyzwania z biodostępnością

Głównym ograniczeniem kurkuminy jest jej bardzo niska biodostępność – mniej niż 1% dawki doustnej dociera do krążenia systemowego. Strategie poprawy wchłaniania obejmują połączenie z piperyną (ekstraktem z czarnego pieprzu), stosowanie form liposomalnych, nanoemulsji czy kompleksów z fosfolipidami.

Badania kliniczne z użyciem form o zwiększonej biodostępności pokazują umiarkowaną redukcję LDL-C (5-15%) i trójglicerydów, wraz ze wzrostem HDL-C. Efekty są najbardziej wyraźne u osób z zespołem metabolicznym. Dawki skuteczne to zazwyczaj 500-2000 mg kurkuminy o zwiększonej biodostępności dziennie.

Resweratrol – paradoks francuski w kapsułce

Mechanizmy kardioprotekcyjne

Resweratrol, polifenol występujący głównie w skórce winogron, zyskał sławę jako potencjalne wyjaśnienie „paradoksu francuskiego”. Aktywuje sirtuiny, szczególnie SIRT1, które regulują metabolizm i długowieczność. W kontekście lipidów, może zwiększać aktywność receptorów LDL i poprawiać funkcję HDL.

Działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne resweratrolu może być równie istotne jak efekty lipidowe. Hamuje oksydację LDL, redukuje adhezję monocytów do śródbłonka i może stabilizować blaszki miażdżycowe. Te efekty mogą redukować ryzyko sercowo-naczyniowe niezależnie od wpływu na poziom lipidów.

Rozczarowujące wyniki dużych badań

Mimo obiecujących wyników badań przedklinicznych, duże badania kliniczne z resweratrolem przyniosły rozczarowujące rezultaty. Wpływ na poziom lipidów jest minimalny lub nieistotny przy dawkach możliwych do osiągnięcia przez suplementację. Nawet wysokie dawki (500-1000 mg/dobę) nie prowadzą do klinicznie istotnej redukcji LDL-C.

Resweratrol pozostaje interesującą cząsteczką z potencjalnymi korzyściami zdrowotnymi, ale nie powinien być polecany specyficznie do kontroli cholesterolu. Może stanowić element szerszej strategii antyoksydacyjnej i przeciwzapalnej.

Dieta jako fundament – suplementy jako wsparcie

Dieta śródziemnomorska pozostaje złotym standardem w prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Bogata w warzywa, owoce, pełne ziarna, orzechy, oliwę z oliwek i ryby, naturalnie dostarcza wielu substancji hipolipemizujących. Suplementy powinny uzupełniać, nie zastępować, zdrową dietę.

Konkretne modyfikacje dietetyczne mogą być wzmocnione przez suplementy. Na przykład, redukcja tłuszczów nasyconych w połączeniu z fitosterolami daje efekt addytywny. Zwiększenie spożycia ryb można wspomóc suplementami omega-3 w dniach, gdy ryby nie są spożywane.

Znaczenie regularnej aktywności fizycznej

Aktywność fizyczna synergizuje z suplementacją w kontroli lipidów. Regularne ćwiczenia aerobowe mogą zwiększać HDL-C i poprawiać wrażliwość na insulinę, co wzmacnia efekty suplementów metabolicznych jak berberyna. Trening siłowy pomaga budować masę mięśniową, która jest kluczowa dla zdrowego metabolizmu.

Suplementy mogą wspierać program ćwiczeń – omega-3 redukują stan zapalny po treningu, koenzym Q10 może poprawiać wydolność, a odpowiednie nawodnienie z błonnikiem wspiera regenerację.

Podsumowanie – mądre wykorzystanie suplementów w kontroli cholesterolu

Współczesne wytyczne dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych uznają rolę wybranych suplementów jako element kompleksowej strategii kontroli cholesterolu LDL. System klasyfikacji zaleceń pomaga klinicystom i pacjentom w wyborze interwencji opartych na sile dowodów naukowych. Od fitosteroli i błonnika z najsilniejszym poparciem, przez obiecującą bergamotę, po kontrowersyjną monakolinę K – każdy suplement ma swoje miejsce w odpowiednio dobranej terapii.

Kluczem do sukcesu jest indywidualizacja podejścia. Nie każdy pacjent odpowie tak samo na dany suplement, a skuteczność zależy od wielu czynników – wyjściowego poziomu lipidów, diety, aktywności fizycznej, genetyki i stosowanych leków. Suplementy powinny być postrzegane jako wsparcie, nie zamiennik, zdrowego stylu życia i ewentualnej farmakoterapii.

Szczególnie wartościowa jest synergia między różnymi interwencjami. Bergamota może pozwolić na redukcję dawki statyny przy zachowaniu efektu terapeutycznego. Fitosterole wzmacniają efekt diety niskocholesterolowej. Błonnik poprawia nie tylko profil lipidowy, ale całe zdrowie metaboliczne. Omega-3 oferują korzyści wykraczające poza same lipidy.

Świat Supli, oferując szeroką gamę wysokiej jakości suplementów wspomagających kontrolę cholesterolu, stanowi wartościowego partnera w realizacji zaleceń wynikających z najnowszych wytycznych. Od pojedynczych składników po przemyślane formuły kompleksowe – każdy może znaleźć odpowiednie wsparcie dla swojej sytuacji zdrowotnej.

Pamiętajmy jednak, że nawet najlepsze suplementy nie zastąpią fundamentów zdrowia sercowo-naczyniowego: zdrowej diety, regularnej aktywności fizycznej, utrzymania prawidłowej masy ciała i unikania tytoniu. W tej szerszej perspektywie, suplementy stają się cennym narzędziem pozwalającym optymalizować kontrolę cholesterolu i redukować ryzyko chorób serca. Mądre wykorzystanie wiedzy z najnowszych wytycznych, w połączeniu z wysokiej jakości suplementami i zdrowym stylem życia, daje najlepsze szanse na długie życie w zdrowiu.

Artykuł Suplementy w kontroli cholesterolu LDL – kompleksowy przewodnik oparty na najnowszych wytycznych i dowodach naukowych pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Mniszek lekarski zawiera liczne związki aktywne, które przyczyniają się do jego prozdrowotnych właściwości. W jego skład wchodzą:

• Polifenole – silne antyoksydanty, które pomagają w walce z wolnymi rodnikami i stanami zapalnymi.
• Kumaryny – działają ochronnie na układ sercowo-naczyniowy.
• Sterole – wspierają metabolizm tłuszczów i obniżają poziom cholesterolu.
• Polisacharydy – mają działanie immunostymulujące i wspierają funkcje układu odpornościowego.
• Witamina A – niezbędna dla zdrowia oczu i skóry.
• Pektyny i śluzy – działają łagodząco na układ pokarmowy, wspierając procesy trawienne.

Potencjał Antyoksydacyjny Mniszka Lekarskiego

Dzięki wysokiej zawartości polifenoli, mniszek lekarski wykazuje silne działanie antyoksydacyjne. Pomaga chronić organizm przed wolnymi rodnikami, które są odpowiedzialne za uszkodzenia komórek i przyspieszone procesy starzenia. Regularne spożywanie mniszka może wspierać ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym, spowalniając proces starzenia.

Wsparcie Trawienia i Wątroby

Mniszek lekarski odgrywa ważną rolę we wspomaganiu funkcji trawiennych i pracy wątroby. Związki fenolowe zawarte w roślinie wspierają produkcję i wydzielanie żółci, co przyczynia się do lepszego trawienia tłuszczów. Działanie żółciopędne mniszka wspiera również detoksykację organizmu, co pozytywnie wpływa na ogólną kondycję zdrowotną.

Mniszek Lekarski jako Wsparcie w Walce z Drobnoustrojami

Mniszek lekarski wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Badania wykazują, że wspomaga walkę z drobnoustrojami takimi jak:

• Escherichia coli – bakteria odpowiedzialna za liczne infekcje układu pokarmowego.
• Pseudomonas aeruginosa – bakteria często powodująca infekcje w organizmach osłabionych.
• Staphylococcus aureus – powszechny patogen powodujący zakażenia skóry.
• Candida albicans – drożdżak odpowiedzialny za infekcje grzybicze.

Pharmovit Mniszek lekarski 4:1 90kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Inulina w Korzeniu Mniszka – Naturalny Prebiotyk

Korzeń mniszka lekarskiego jest bogaty w inulinę – naturalny prebiotyk wspierający zdrowie układu pokarmowego. Inulina wspomaga rozwój korzystnej mikroflory jelitowej, poprawiając trawienie oraz pasaż jelitowy. Dzięki temu mniszek może przyczyniać się do poprawy zdrowia jelit, co wpływa na ogólne samopoczucie i funkcjonowanie układu odpornościowego.

Mniszek Lekarski a Regulacja Poziomu Glukozy i Lipidów

Dzięki wysokiej zawartości inuliny oraz innych składników aktywnych, mniszek lekarski wspiera regulację poziomu cukru we krwi oraz poprawia lipidogram. Związki zawarte w mniszku mogą przyczyniać się do obniżenia poziomu cholesterolu LDL oraz poprawy wrażliwości insulinowej, co jest szczególnie korzystne dla osób z problemami metabolicznymi.

Antyoksydanty w Mniszku Lekarskim – Ochrona przed Starzeniem

Mniszek lekarski jest źródłem licznych antyoksydantów, które wspierają ochronę organizmu przed stresem oksydacyjnym. Związki takie jak polifenole neutralizują wolne rodniki, które uszkadzają komórki, przyspieszając procesy starzenia. Regularne spożywanie mniszka może pomóc spowolnić ten proces, wspierając zdrowy wygląd skóry i ogólną witalność.

Yango Mniszek Lekarski – Ekstrakt 10:1 90vkaps-KLIKNIJ TUTAJ

Napar z Mniszka Lekarskiego – Przepis na Zdrowie

Mniszek lekarski można stosować w formie naparu, który można przygotować z liści, korzenia lub kwiatów. W zależności od części rośliny, napar może różnić się działaniem:

• Napar z korzenia mniszka – pobudza wydzielanie żółci, wspiera pracę wątroby oraz wspomaga trawienie tłuszczów.
• Napar z liści mniszka – działa moczopędnie, wspiera funkcjonowanie wątroby oraz układu trawiennego.
• Napar z kwiatów mniszka – wspomaga pracę układu oddechowego i wykrztuśne, jest także pomocny przy zaburzeniach menstruacyjnych.

Jak przygotować napar z mniszka?

Aby przygotować napar z mniszka, zalej 2 łyżeczki suszonych kwiatów, liści lub korzenia szklanką wrzątku. Zaparzaj przez 10 minut pod przykryciem, po czym odcedź i spożywaj. Regularne picie naparu może wspierać zdrowie wątroby, układu trawiennego oraz ogólną detoksykację organizmu.

Zakończenie

Mniszek lekarski to prawdziwy dar natury, który może wspierać zdrowie na wielu poziomach. Jego wszechstronne działanie obejmuje wsparcie wątroby, trawienia, walkę z drobnoustrojami, a także ochronę przed stresem oksydacyjnym i starzeniem. Regularne stosowanie mniszka w formie naparów, suplementów lub świeżo wyciskanych soków może przynieść korzyści zdrowotne zarówno dla układu pokarmowego, jak i całego organizmu.
Włącz mniszek lekarski do swojej codziennej diety i korzystaj z jego wyjątkowych właściwości!

Swanson Dandelion Root 515mg 60kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Pytania i odpowiedzi

Pytanie 1: Jakie są główne związki aktywne w mniszku lekarskim?
Odpowiedź: Mniszek lekarski zawiera liczne związki aktywne, takie jak polifenole, kumaryny, sterole, polisacharydy, witamina A oraz pektyny i śluzy. Każdy z tych składników wspiera zdrowie na różnych poziomach, m.in. działa antyoksydacyjnie, wspomaga trawienie, funkcje wątroby oraz chroni przed infekcjami.

Pytanie 2: Jakie są najważniejsze właściwości mniszka lekarskiego?
Odpowiedź: Mniszek lekarski wspomaga trawienie, działa napotnie i żółciopędnie, wspiera funkcjonowanie wątroby oraz wykazuje działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe. Dzięki wysokiej zawartości antyoksydantów, pomaga także chronić komórki przed stresem oksydacyjnym i procesami starzenia.

Pytanie 3: Czy mniszek lekarski wspiera oczyszczanie organizmu?
Odpowiedź: Tak, mniszek lekarski działa moczopędnie, co wspomaga usuwanie toksyn z organizmu. Dodatkowo, wspierając pracę wątroby i produkcję żółci, przyczynia się do detoksykacji organizmu, co może poprawić ogólne samopoczucie i zdrowie.

Pytanie 4: W jaki sposób mniszek lekarski wspiera zdrowie wątroby?
Odpowiedź: Mniszek lekarski stymuluje produkcję i wydzielanie żółci, co wspiera trawienie tłuszczów i odciąża wątrobę. Działa również ochronnie, wspomagając regenerację tego ważnego narządu, co może zapobiegać jej przeciążeniu i wspierać detoksykację.

Pytanie 5: Jak przygotować napar z mniszka lekarskiego?
Odpowiedź: Aby przygotować napar, należy zalać 2 łyżeczki suszonych części mniszka (kwiaty, liście lub korzeń) szklanką wrzątku i zaparzać pod przykryciem przez 10 minut. Napar można pić regularnie, aby wspierać pracę wątroby, trawienie oraz oczyszczanie organizmu.

Artykuł Mniszek Lekarski – Naturalny Eliksir Zdrowia pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Co to jest metabolizm?

Metabolizm, zwany także przemianą materii, to proces obejmujący wszystkie reakcje biochemiczne zachodzące w naszym organizmie. Metabolizm jest odpowiedzialny za przetwarzanie składników odżywczych dostarczanych z pożywienia na energię niezbędną do życia. Składa się z dwóch głównych procesów:

1. Katabolizm – proces rozkładu złożonych związków chemicznych, takich jak węglowodany, białka i tłuszcze, na prostsze molekuły, w wyniku czego uwalniana jest energia potrzebna do podtrzymania funkcji życiowych.
2. Anabolizm – proces budowania złożonych związków chemicznych z prostszych elementów, takich jak aminokwasy i kwasy tłuszczowe, co pozwala na wzrost, regenerację i utrzymanie funkcji komórek.
   Oba te procesy są ze sobą powiązane i razem tworzą to, co nazywamy metabolizmem. Aby metabolizm działał prawidłowo, organizm potrzebuje odpowiedniej ilości składników odżywczych, w tym białek, węglowodanów, tłuszczów oraz witamin i minerałów.
   Jednym z kluczowych elementów metabolizmu są tłuszcze, które odgrywają istotną rolę w dostarczaniu energii i budowaniu struktur komórkowych. Jednak nie każdy tłuszcz jest korzystny dla zdrowia – szczególnie te tłuszcze, które wpływają na poziom cholesterolu w naszym organizmie. Dlatego, aby zrozumieć wpływ diety na nasze zdrowie, warto przyjrzeć się bliżej kwestii gospodarki lipidowej i cholesterolu.

Gospodarka lipidowa – co to jest?

Gospodarka lipidowa, zwana także gospodarką tłuszczową, to procesy związane z metabolizmem tłuszczów w organizmie. Lipidy, czyli tłuszcze, pełnią wiele ważnych funkcji, takich jak:

• Dostarczanie energii,
• Budowanie błon komórkowych,
• Transportowanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K),
• Udział w produkcji hormonów, np. steroidowych (testosteron, estrogeny).
  Lipidy obecne we krwi to głównie cholesterol, triglicerydy, fosfolipidy oraz wolne kwasy tłuszczowe. Są one transportowane w postaci lipoprotein, czyli kompleksów tłuszczów z białkami. Lipoproteiny dzielą się na kilka typów, w zależności od ich gęstości i funkcji, z czego najważniejsze to:
• Chylomikrony – największe z lipoprotein, transportują triglicerydy i cholesterol z przewodu pokarmowego do tkanek.
• VLDL (Very Low Density Lipoprotein) – transportują głównie triglicerydy.
• LDL (Low Density Lipoprotein) – transportują cholesterol do komórek, nazywane „złym” cholesterolem. Ich nadmiar odkłada się w naczyniach krwionośnych, prowadząc do miażdżycy.
• HDL (High Density Lipoprotein) – transportują cholesterol z powrotem do wątroby, gdzie jest metabolizowany i usuwany z organizmu, stąd ich określenie jako „dobry” cholesterol.

Cholesterol – wróg czy przyjaciel?

Cholesterol odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmu. Jest niezbędny do produkcji hormonów steroidowych, witaminy D oraz kwasów żółciowych, które pomagają w trawieniu tłuszczów. Jest także elementem budulcowym błon komórkowych, odpowiada za ich integralność i przepuszczalność.
Jednak nadmiar cholesterolu, zwłaszcza „złego” cholesterolu LDL, może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak:

• Miażdżyca,
• Choroba niedokrwienna serca,
• Zawał serca,
• Udar mózgu.
  „Zły” cholesterol LDL odkłada się w ścianach naczyń krwionośnych, tworząc blaszki miażdżycowe, które z czasem zwężają naczynia, a także utrudniają przepływ krwi. To z kolei może prowadzić do poważnych schorzeń układu sercowo-naczyniowego.
  Z kolei „dobry” cholesterol HDL odgrywa ochronną rolę, transportując nadmiar cholesterolu z tkanek do wątroby, gdzie jest przekształcany i usuwany z organizmu. Dlatego tak ważne jest utrzymanie równowagi między tymi dwoma rodzajami cholesterolu.

Jak dieta wpływa na poziom cholesterolu?

Dieta ma ogromny wpływ na poziom cholesterolu we krwi. Warto wiedzieć, które produkty sprzyjają zdrowiu serca, a które lepiej ograniczyć. Spożywanie nadmiaru tłuszczów nasyconych, obecnych głównie w produktach zwierzęcych, takich jak czerwone mięso, pełnotłuste nabiał czy przetworzone produkty mięsne, podnosi poziom „złego” cholesterolu LDL.
Z kolei tłuszcze nienasycone, zwłaszcza wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, mogą pomóc w obniżeniu poziomu LDL i podwyższeniu poziomu „dobrego” cholesterolu HDL. Znajdują się one głównie w rybach, orzechach, nasionach i olejach roślinnych.

Rodzaje tłuszczów w diecie:

1. Tłuszcze nasycone – pochodzą głównie z produktów zwierzęcych, takich jak mięso, masło, smalec, pełnotłuste produkty mleczne. Spożywane w nadmiarze mogą prowadzić do podwyższenia poziomu LDL.
2. Tłuszcze nienasycone – występują w dwóch formach:

• Jednonienasycone (omega-9) – występują w oliwie z oliwek, awokado, orzechach. Mają pozytywny wpływ na zdrowie serca.
• Wielonienasycone (omega-3, omega-6) – znajdują się w rybach morskich, olejach roślinnych (np. lniany, słonecznikowy) oraz nasionach. Omega-3 szczególnie korzystnie wpływają na obniżenie poziomu cholesterolu LDL i triglicerydów we krwi.

1. Tłuszcze trans – to sztucznie utwardzane tłuszcze roślinne, obecne w przetworzonych produktach, takich jak margaryny, wyroby cukiernicze, fast food i przekąski. Tłuszcze trans są najbardziej szkodliwe dla zdrowia, ponieważ podnoszą poziom LDL i obniżają HDL.

Pharmovit Cholesten + Cholesterol 60kaps-KLIKNIJ TUTAJ

Zdrowa dieta na co dzień

Aby utrzymać zdrowie serca i prawidłowy poziom cholesterolu, kluczowe jest wprowadzenie zdrowych nawyków żywieniowych. Oto kilka zasad, które pomogą Ci w codziennym dbaniu o zdrowie:

1. Zwiększ spożycie błonnika
   – błonnik, zwłaszcza rozpuszczalny, obecny w owocach, warzywach, roślinach strączkowych i pełnoziarnistych produktach zbożowych, pomaga obniżyć poziom cholesterolu poprzez hamowanie jego wchłaniania w jelitach.
2. Jedz tłuste ryby – ryby, takie jak łosoś, makrela, sardynki i śledź, są bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, które wspierają zdrowie serca i pomagają w obniżeniu poziomu LDL.
3. Unikaj przetworzonej żywności – wyeliminowanie przetworzonych przekąsek, fast foodów oraz produktów bogatych w tłuszcze trans i nasycone to klucz do zdrowego stylu życia.
4. Stosuj oliwę z oliwek i oleje roślinne – zamiast masła i smalcu, sięgaj po oliwę z oliwek, olej lniany, olej z orzechów włoskich lub olej rzepakowy.
5. Spożywaj orzechy i nasiona – orzechy, takie jak migdały, orzechy włoskie i nasiona, zawierają zdrowe tłuszcze oraz błonnik, który wspiera zdrowie układu krążenia.
6. Pij dużo wody – odpowiednie nawodnienie wspiera metabolizm i usuwanie toksyn z organizmu.

Now Foods Ultra Omega-3 90softgels-KLIKNIJ TUTAJ

Suplementacja – wspomaganie diety

Oprócz zdrowej diety, suplementacja może być niezwykle pomocna w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu oraz wspieraniu zdrowia serca. W Świat Supli znajdziesz szeroką gamę suplementów, które wspomagają gospodarkę lipidową i metabolizm. Oto kilka kluczowych produktów, które warto włączyć do codziennej rutyny:

1. Monakolina K – jest naturalnym składnikiem pozyskiwanym z czerwonego ryżu fermentowanego, który pomaga w obniżeniu poziomu „złego” cholesterolu LDL. Suplementacja monakoliną K może być skutecznym wsparciem dla osób z podwyższonym poziomem cholesterolu.
2. Omega-3 – kwasy tłuszczowe omega-3 są niezbędne dla zdrowia serca, obniżają poziom triglicerydów we krwi, wspierają pracę mózgu oraz redukują stany zapalne w organizmie. Znajdziesz je w rybach morskich, ale także w formie suplementów, takich jak oleje rybne i kapsułki z olejem z kryla.
3. Ekstrakt z karczocha i kozieradki – te roślinne składniki wspierają metabolizm tłuszczów oraz zdrowie wątroby, co może przyczynić się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi.
4. Chrom – pierwiastek ten wspomaga metabolizm cukrów i tłuszczów, pomagając utrzymać prawidłowy poziom glukozy i lipidów we krwi.
5. Sterole roślinne – te naturalne substancje, obecne w roślinach, pomagają blokować wchłanianie cholesterolu w jelitach, co może pomóc w obniżeniu poziomu LDL.
   Suplementy diety mogą stanowić ważne uzupełnienie zdrowej diety, szczególnie jeśli masz trudności z utrzymaniem odpowiedniej równowagi składników odżywczych w codziennym jadłospisie. W Świat Supli oferujemy produkty najwyższej jakości, które mogą wspomóc Twoje zdrowie i pomóc w walce z podwyższonym poziomem cholesterolu.

OstroVit Chromium 200mg 200tab-KLIKNIJ TUTAJ

Artykuł Cholesterol i Metabolizm – Jak Zadbać o Swoje Zdrowie w Codziennym Życiu? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Do czego potrzebny jest nam cholesterol?

Zanim przejdziemy do funkcji cholesterolu niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, musimy wyróżnić 2 rodzaje cholesterolu. Jeden z nich to taki, którego wolelibyśmy unikać, natomiast drugi jest nam potrzebny. ”Zły” cholesterol LDL to lipoproteiny o niskiej gęstości, który prowadzi do miażdżycy i innych chorób układu krążenia. ”Dobry” cholesterol HDL to lipoproteiny o wysokiej gęstości, które pomagają usuwać cholesterol LDL z krwi i transportować go do wątroby, gdzie jest wydalany z organizmu.

Funkcje cholesterolu:

• Budowa błon komórkowych – cholesterol HDL jest kluczowym składnikiem błon komórkowych, zapewniającym im stabilność i płynność,
• Prekursor hormonów – jest on niezbędny do syntezy wielu ważnych hormonów, takich jak kortyzol, aldosteron, estrogen i testosteron,
• Prekursor kwasów żółciowych – cholesterol HDL jest niezbędny do syntezy kwasów żółciowych, które pomagają w trawieniu tłuszczów

Skąd się bierze cholesterol LDL? 

”Zły” cholesterol jest produkowany w wątrobie po to, aby transportować cholesterol do innych komórek organizmu. Jednak nadmierna produkcja cholesterolu prowadzi do nagromadzenia się go we krwi, czego następstwem są choroby układu krążenia.

Poza tym naturalnie wytwarzanym w wątrobie, do organizmu dostarczamy cholesterol LDL również przy spożywaniu pokarmów bogatych w cholesterol. W głównej mierze możemy go znaleźć w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak tłuste mięso, nabiał i jaja.

Dodatkowo występuje kilka czynników ryzyka, które wzmagają wysoki poziom cholesterolu LDL:

• Wiek – ryzyko wysokiego cholesterolu wzrasta wraz z wiekiem,
• Płeć – mężczyźni są bardziej narażeni na wysoki poziom cholesterolu LDL niż kobiety,
• Nadwaga i otyłość – ludzie o zbyt wysokiej wadze często borykają się z wysokim poziomem cholesterolu LDL,
• Cukrzyca – dokładnie cukrzyca typu 2 jest czynnikiem ryzyka wysokiego poziomu cholesterolu,
• Brak aktywności fizycznej, jeżeli nie ćwiczymy, poziom „dobrego cholesterolu” spada, a „złego” wzrasta.

Jakie są skutki wysokiego cholesterolu LDL? Jak go obniżyć?

Z wysokim poziomem cholesterolu LDL wiąże się wiele negatywnych skutków. Dlatego powinniśmy utrzymywać go na możliwie niskim poziomie i ograniczać dostarczanie go do organizmu. Co konkretnie wywołuje podwyższony poziom „złego” cholesterolu?

• Miażdżyca – cholesterol LDL może gromadzić się w ścianach tętnic, prowadząc do miażdżycy, która utrudnia przepływ krwi,
• Choroba niedokrwienna serca – miażdżyca tętnic wieńcowych może prowadzić do choroby niedokrwiennej serca, która zagraża już nie tylko zdrowiu, ale i życiu,
• Zawał serca – może wystąpić, jeżeli miażdżyca doprowadzi do całkowitego zablokowania tętnicy wieńcowej,
• Udar mózgu – miażdżyca tętnic szyjnych może prowadzić do udaru mózgu. W przypadku przeżycia takiego udaru powrót do całkowitej sprawności jest niemożliwy.

Tym katastrofalnym skutkom dla zdrowia możemy zapobiec działaniami, które obniżają poziom cholesterolu LDL:

• Zmień dietę! Spożywanie mniejszej ilości tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans, a także więcej błonnika i kwasów tłuszczowych omega-3 może skutecznie pomóc obniżyć poziom cholesterolu LDL,
• Ćwicz! Regularna aktywność fizyczna zwiększa poziom „dobrego” cholesterolu i w konsekwencji obniża poziom „złego”,
• Zadbaj o wagę! Nadwaga i otyłość to kluczowe czynniki ryzyka wysokiego poziomu cholesterolu LDL, zadbajmy więc o dietę, aktywność fizyczną i odpowiednie nawodnienie.

Skoro cholesterol HDL usuwa LDL, to może powinienem mieć go więcej? Jak podnieść poziom „dobrego” cholesterolu?

Cholesterol HDL jest produkowany w wątrobie, a jego synteza zachodzi w jelitach, jednak jeżeli odpowiednio zadbamy o nasz organizm, to mamy wpływ na poziom „dobrego” cholesterolu i możemy go podnieść działaniami podobnymi do tych, które obniżają poziom „złego” cholesterolu. Właściwa dieta połączona z aktywnością fizyczną to 2 składniki, które pozwolą nam w dużym stopniu podnieść poziom cholesterolu HDL, poza tym w niektórych przypadkach lekarz może przypisać leki na jego podniesienie. Warto również stosować odpowiednią suplementację, która wspomaga proces regulacji cholesterolu.

Jakie suplementy regulują poziom cholesterolu?

Błonnik

• Błonnik rozpuszczalny w wodzie wiąże cholesterol w jelitach i utrudnia jego wchłanianie,
• Dodatkowo błonnik poprawia trawienie, daje uczucie sytości, oraz stabilizuje poziom cukru we krwi,
• Dobre źródła błonnika to warzywa, owoce, rośliny strączkowe i pełnoziarniste produkty zbożowe,
• Suplementy błonnika: babka płesznik, inulina i beta-glukany.

Sterole roślinne

• Sterole roślinne to naturalne substancje, które obniżają wchłanianie cholesterolu w jelitach,
• Dodatkowo sterole roślinne wzmacniają układ odpornościowy i zapobiegają niektórym nowotworom,
• Sterole roślinne są dostępne w formie suplementów diety.

Kwasy tłuszczowe omega-3

• Kwasy tłuszczowe omega-3 zmniejszają stężenie trójglicerydów we krwi i mogą nieznacznie podnosić poziom cholesterolu HDL,
• Dodatkowo kwasy tłuszczowe omega-3 wspomagają funkcje mózgu, wzmacniają układ odpornościowy, oraz poprawiają zdrowie oczu,
• Dobre źródła kwasów tłuszczowych omega-3 to tłuste ryby (łosoś, makrela, sardynki), orzechy włoskie i olej lniany,
• Suplementy kwasów tłuszczowych omega-3: olej rybi, olej lniany.

Berberyna

• Berberyna to związek pochodzenia roślinnego, który może obniżać poziom cholesterolu LDL,
• Dodatkowo berberyna obniża poziom cukru we krwi, działa przeciwzapalnie i wspomaga odchudzanie,
• Berberyna jest dostępna w formie suplementów diety.

Czerwony ryż fermentowany

• Czerwony ryż fermentowany zawiera monakolinę K, która obniża poziom cholesterolu LDL,
• Działa przeciwzapalnie i wspomaga trawienie,
• Czerwony ryż fermentowany jest dostępny w formie suplementów diety.

CLA

• Według badań CLA może obniżać poziom „złego” cholesterolu i podwyższać poziom „dobrego”,
• Dodatkowo CLA, czyli kwas linolowy sprzężony zmniejsza insulinooporność i pomaga w odchudzaniu,
• CLA jest dostępny w formie suplementów diety.

Jeżeli połączysz odpowiednią suplementację i dietę z aktywnym trybem życia, cholesterol nigdy nie będzie dla twojego organizmu problemem. Skuteczne i bezpieczne suplementy regulujące cholesterol możesz znaleźć na stronie Świata Supli.

Artykuł Cholesterol — Nie zawsze jest zły — Co to znaczy dobry, zły cholesterol? Suplementy na obniżenie cholesterolu. pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Co to jest cholesterol i jaka jest jego rola

Cholesterol jest również prekursorem licznych hormonów steroidowych i steroidów takich jak kwasy żółciowe, hormony płciowe, kortykosteroidy, glikozydy nasercowe, a także bierze udział w syntezie witaminy D3. Co to oznacza? Otóż jest on podstawą do wytworzenia niemalże wszystkich hormonów steroidowych w organizmie ludzkim, a także pośrednio wpływa na procesy związane z trawieniem i wchłanianiem oraz transportem składników do komórki, wytwarzaniem biologicznie czynnych cząsteczek, regulację rytmu serca oraz przemiany makroskładników w tkankach. Idąc dalej w stronę syntezy hormonów – z cholesterolu w drodze wielu reakcji chemicznych powstają takie związki jak: Pregnenolon z którego dalej powstaje m.in.: Progesteron, Kortyzol, Aldosteron, Estrogeny, Testosteron, Dehydroepiandrosteron (DHEA) – które są niezbędne do regulacji między innymi cech płciowych (m.in. Testosteron i inne androgeny), regulacji cyklu dziennego (kortyzol), regulacji gospodarki wodnej i elektrolitowej organizmu (aldosteron), glikogenolizy (rozpadu glikogenu wątrobowego do glukozy i jej fosforanów aby dostarczyć energii w przypadku deficytu glukozy np. w sytuacji zagrożenia lub spadku stężenia glukozy we krwi za co odpowiedzialny jest między innymi kortyzol), regulacji cyklu miesiączkowego u kobiet (Estrogeny, Progesteron) i szeregu innych ważnych przemian, które to warunkowane są przez odpowiednie hormony regulujące wytwarzane przez przysadkę i podwzgórze.

Nie są to jedyne hormony warunkujące homeostazę, jednak możemy bez wahania wywnioskować jak ogromne znaczenie ma cholesterol w naszym organizmie a sytuacja kiedy jego zawartość w tkankach i krwi będzie zaburzona przez czynniki środowiskowe, zdrowotne lub złe odżywianie, może ciągnąć za sobą szereg niepożądanych i negatywnych skutków dla organizmu.

Skąd się bierze cholesterol w organizmie

Całkowite zapotrzebowanie organizmu na cholesterol zaspokajane jest zarówno drogą endogenną (biosynteza w organizmie) jak i egzogenną (dostarczany z zewnątrz z pożywieniem).

Endogenny Cholesterol wytwarzany jest głownie w wątrobie (60-70%), w jelitach (ok. 15%) i skórze (ok.5%) oraz w innych komórkach jądrzastych. Organizm dziennie wytwarza około 1g cholesterolu endogennego, chociaż niektóre źródła podają ilości sięgające do 3g. Do wytworzenia tej cząsteczki potrzebny jest szereg złożonych reakcji chemicznych następujących po sobie i prowadzących w efekcie do powstania cholesterolu.

Nie będziemy się jednak w tym podpunkcie zagłębiać w złożoną chemię, aczkolwiek warto wiedzieć że głównym prekursorem cholesterolu jest Acetylokoenzym A (acetylo-CoA), który jest syntezowany w mitochondriach z dużym udziałem kwasu Pantotenowego (witaminy B5), więc warto pamiętać o suplementacji tej witaminy lub dostarczenie odpowiedniej ilości w pożywieniu, gdyż oprócz pośrednictwa w tworzeniu cząsteczki cholesterolu acetylo-CoA uczestniczy także w syntezie ATP i glikogenu mięśniowego, który przecież jest dla nas tak ważnym źródłem energii podczas treningu i nie tylko, uczestniczy w tworzeniu przeciwciał układu odpornościowego, neuroprzekaźników, regeneracji komórek skóry i tworzeniu witamin A i D. Jedna witamina a taka ważna prawda?. Doskonałym źródłem kwasu pantotenowego jest np. ludzkie mleko, tłuste ryby, wątróbka, nabiał, jaja, ryż brązowy, otręby zbożowe, ziemniaki, brokuły, awokado, banany, melony.

Cholesterol Egzogenny natomiast pochodzący z naszego pożywienia w dziennym udziale zwykle wynosi około 1g. Aby dostarczyć odpowiednią jego ilość najlepiej spożywać pokarmy zwierzęce, lub jeśli ktoś nie jada mięsa to dobrym zamiennikiem będą jaja (żółtko). W produktach roślinnych znajdziemy niestety tylko śladowe ilości cholesterolu. Jednakże nie cały wchłonięty w przewodzie pokarmowym cholesterol pochodzi z dostarczanej żywności – dostaje się on także do dwunastnicy z żółci i nabłonka złuszczonego z przewodu pokarmowego (łącznie około 3g) i zostaje ponownie „wykorzystany” czyli wchłonięty w jelicie cienkim, lecz z uwagi na słabą rozpuszczalność lipidów w wodzie potrzebne są do tego sole kwasów żółciowych.

LDL i HDL – który jest dobry a który zły? Choroby układu sercowo-naczyniowego

Jak wcześniej wspomniałem HDL i LDL są to lipoproteiny w skład których wchodzi cholesterol i jego estry, ale również trójglicerydy, polarna powłoka fosfolipidowa oraz apolipoproteiny które to odgrywają ważną rolę w metabolizmie i transporcie lipidów. Mówiąc prościej – pełnią one rolę swoistego transportera cholesterolu z wątroby do obiegu krwi i odwrotnie. W osoczu wyróżniamy jednak nie tylko HDL i LDL – znajdują się w nim również chylomikrony które odpowiadają za transport lipidów z jelita do wątroby. Co więc sprawia, że potocznie dzieli się cholesterol na dobry i zły? Frakcja HDL czyli lipoproteina o wysokiej gęstości odpowiada za transport nadmiaru cholesterolu z komórek i obiegu z powrotem do wątroby i jest nazywana ona z tego tutułu dobrym cholesterolem, dlatego niezwykle ważna jest jej odpowiednia zawartość we krwi oraz odpowiedni stosunek do frakcji LDL. Frakcja LDL natomiast czyli lipoproteina o niskiej gęstości odpowiada za transport cholesterolu z wątroby do mięśni i na obieg krwi, ale cząsteczki cholesterolu trafiają również do włókien mięśni gładkich naczyń krwionośnych co czyni tą frakcję potencjalnie złą w ogólnej opinii.

Następny argumentem często stawianym przeciwko LDL jako złej frakcji jest zwiększone ryzyko miażdżycy, ale nie jest on bezpośrednio przyczyną, bo na miażdżycę chorują nawet osoby z odpowiednim poziomem cholesterolu. Dlaczego więc LDL jest z nią kojarzony? Pośrednio ma on rzeczywiście związek z powstawaniem blaszki miażdżycowej lecz warto się bliżej przyjrzeć temu mechanizmowi. Więc jak powstaje blaszka miażdżycowa? Najprościej mówiąc – ze stanów zapalnych w organizmie i uszkodzeń naczyń krwionośnych. Wszystko co może powodować uszkodzenia śródbłonka naczyń krwionośnych jest w rezultacie potencjalnie przyczyną powstawania blaszki miażdżycowej. To co się dzieje jak już nastąpi uszkodzenie jest prostym mechanizmem – uwalniane są interleukiny prozapalne powodujące stres oksydacyjny i zwiększenie liczby wolnych rodników, które to utleniają cholesterol do OXY HDL będącym niestety szkodliwym metabolitem tworzącym blaszkę miażdżycową w miejscu uszkodzenia.

Pozostałe jej elementy to utlenione kwasy omega 6 i 9 oraz wapń i w niewielkiej ilości cholesterol. Frakcja LDL jest swoistą reakcją na stany zapalne organizmu więc przy przewlekłym zapaleniu będzie ona w wysokim udziale, zazwyczaj większym niż HDL a stosunek między nimi jest bardzo istotny i nie zawsze podwyższony cholesterol całkowity świadczy o czymś złym. Co w takim razie może te stany zapalne powodować i co z tym stosunkiem lipoprotein? O tym wspomnę w kolejnych podpunktach. Która frakcja jest w takim razie dobra? – Obie. A która jest zła? – Żadna. Obie są dla poprawnego funkcjonowania organizmu niezbędne we właściwym udziale. To styl życia i inne czynniki powodują rozchwiania, dlatego też ważne jest aby dobrze zinterpretować wyniki i możliwe przyczyny powstawania hipercholesterolemii lub złego stosunku Lipoprotein, a następnie podjąć odpowiednie działania aby to uregulować – o czym również powiem w kolejnych podpunktach.

Czy styl życia wpływa na poziom cholesterolu?

Zdecydowanie tak. Bardzo wiele zależy od tego jaki styl życia prowadzimy, ile stresu doznajemy, ile i jak śpimy, jak odpoczywamy i regenerujemy się oraz jak się odżywiamy i czy jest to odpowiednie żywienie w naszym trybie życia. Wiele osób boryka się z hipercholesterolemią i doszukuje się tym samym przyczyn w genach lub po prostu nie wie skąd to się wzięło a przyczyna może być bliżej niż nam się wydaje. W dzisiejszych czasach intensyfikacja stylu życia na rzecz kariery lub rozwoju osobistego, praca w korporacjach lub ciężkim zawodzie nie wpływa nalepiej na nasze zdrowie – to chyba każdy potwierdzi. Do tego dochodzą czynniki zewnętrzne i otoczenie w jakim żyjemy i już mamy jeden z poważniejszych powodów rozchwiania równowagi lipidowej w takim wydaniu.

Jak to się ma do cholesterolu? Otóż bardzo stresogenny tryb życia w połączeniu ze złym żywieniem, może używki takie jak papierosy i alkohol, jedzenie „na mieście”, ekspozycja na różne bakterie czy wirusy, obszary wysoko uprzemysłowione w których mieszkamy i inne podobne czynniki, których jest mnóstwo – dostarczają nam wystarczająco dużo bodźców do powstawania stanów zapalnych w organizmie czy rozchwiania hormonów a stąd już krótka droga np. do niedoczynności tarczycy czy insulinooporności a w efekcie do hipercholesterolemii. Przykład wzięty z życia zwykłego człowieka pracującego i egzystującego wg często powielanych schematów typu ciężka praca – dom – piwo przed TV i sen a w dzień złe żywienie, wysoki udział tłuszczy trans itp. Co z tym robimy?

Zazwyczaj sięgamy po leczenie objawowe aby obniżyć cholesterol, zmieniamy radykalnie żywienie unikając tłuszczy i cholesterolu bo tak się ogólnie przyjęło albo po prostu nie robimy nic. Sytuacja się jeszcze pogarsza w chwili gdy osoba narażona na takie czynniki posiada rodzinne genetyczne obciążenie hipercholesterolemią i nie prowadzi się zbyt dobrze, w efekcie czego mamy gotową receptę na różne schorzenia. Warto więc wyeliminować przynajmniej możliwe do wyeliminowania złe czynniki prawda? A w życiu codziennym wprowadzić relaks, work-life balance i najlepiej dodatkową aktywność fizyczną oraz wspomóc odpowiednio nasz organizm o czym będzie mowa w dalszej części.

Interpretacja badań krwi – Lipidogram

Przyjrzyjmy się teraz badaniom krwi i interpretacji ich wyników. Czy zawsze cholesterol całkowity ponad normę stanowi zagrożenie? Nie – no chyba że 2 razy ponad normę to wtedy warto już się nad tym zastanowić głębiej. W tym momencie chodzi o cholesterol rzędu 220-240 przy normie do 200 co według ogólno przyjętego schematu jest już dużym problemem. Otóż wróćmy do poprzedniego podpunktu i nieszczęsnych stanów zapalnych. Często są one przyczyną podwyższonego cholesterolu ze względu właśnie na reakcję LDL dla ich reemisji. Co wobec tego może być przyczyną stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego? O niektórych z tych czynników wspomniałem już wyżej, ale przyjrzyjmy się każdemu dokładniej:

• papierosy i alkohol – źle wypływają na organizm, wyzwalają stan zapalny i pogłębiają stres oksydacyjny; zawierają związki toksyczne dla naczyń krwionośnych, które powodują ich uszkodzenia – w połączeniu ze stanem zapalnym dają idealny przepis na miażdżycę
• wahania ciśnienia krwi – negatywnie wpływają na naczynia krwionośne
• otyłość – nadmierna ilość tkanki tłuszczowej powoduje stan zapalny organizmu, a do tego jest dużym obciążeniem dla układu sercowo-naczyniowego
• choroby autoimmunizacyjne – każda przewlekła choroba obciążająca organizm, która wyzwala stan zapalny organizmu przyczynia się do złego stanu całego ciała – wynikać może z tego też między innymi miażdżyca
• zakażenie H. pylori, czyli przewlekły stan zapalny organizmu
• przewlekły stres – wysokie poziomy kortyzolu wiążą się ze stanem zapalnym organizmu
• dieta bogata w nienasycone kwasy tłuszczowe – ich nadmiar może być dla nas szkodliwy; dodatkowo niewłaściwe obchodzenie się z olejami roślinnymi i pestkami (przechowywanie, obróbka termiczna), które te kwasy zawierają, może powodować ich utlenianie, co również jest dla nas szkodliwe. W tym przypadku warto dodawać oleje roślinne (typu lniany) do sałatek, gdzie występują również warzywa bogate w witaminę C, które posłużą jako antyoksydant
• smażenie – peroksydacja lipidów
• produkty zawierające dużą ilość cukru, fruktozy – powodują wahania cukru we krwi, czyli przyczyniają się do uszkodzeń naczyń krwionośnych (glikację), oraz problemy z wątrobą (tam fruktoza jest metabolizowana), gdzie syntetyzowana jest największa ilość cholesterolu
• przetworzone produkty z zawartością izomerów trans (słodycze, margaryna) – usztywniają ściany naczyń krwionośnych i powodują sztywność żył i problemy z przepływem krwi
• stany zapalne spowodowane wirusami, bakteriami czy pasożytami
• wysoki poziom homocysteiny – jest powiązany ściśle z niedoborami witamin B6, B12 oraz kwasu foliowego, które biorą udział w metabolizmie homocysteiny (najczęściej u wegan czy wegetarian); bierze ona udział w uszkadzaniu śródbłonka naczyń krwionośnych, dlatego też jest jednym z ważniejszych wskaźników ryzyka miażdżycy

Wyżej wymienione czynniki bardzo skutecznie powodują rozchwianie zawartości lipoprotein w osoczu krwi co może prowadzić do szeregu niechcianych konsekwencji. Stosunek HDL do LDL powinien wynosić 1:2 a u osób pracujących ciężko fizycznie lub ciężko trenujących gdzie są obecne dosyć intensywne uszkodzenia mięśni i stresory nawet 1:3. Jak w takim razie interpretować wyniki i jakie powinne być poziomy HDL i LDL oraz Trójglicerydów? Otóż u osób zdrowych powinno to wyglądać następująco

• HDL – >40mg/dl dla mężczyzn i >45mg/dl dla kobiet
• Trójglicerydy – 1:1 HDL
• LDL – 2:1 lub 3:1 HDL

Są to oczywiście wartości norm i lekkie odchylenie nie powinno być traktowane jako problem

Czyli np. HDL 60, TG 60 i LDL 120 będzie bardzo dobrym wynikiem +/- oczywiście. Normy dla osób chorych są oczywiście inne. O czym natomiast może świadczyć bardzo zaniżony lub zawyżony cholesterol całkowity oraz lipoproteiny HDL i LDL? Przyczyn może być wiele, lecz najczęstsze powody hipocholesterolemii to m.in.: Dieta wegańska lub mało zasobna w tłuszcze i cholesterol, bardzo wysoka aktywność fizyczna, nadczynność tarczycy, choroby, uszkodzenie wątroby. Bardzo zaniżone frakcje HDL i LDL notuje się również w sportach wyczynowych gdzie stosowane jest wspomaganie farmakologiczne. Natomiast co może powodować hipercholesterolemię?

Takie czynniki jak: zespół metaboliczny lub nerczycowy, cukrzyca lub insulinooporność, niedoczynność tarczycy, żółtaczka, niektóre leki a także obciążenie genetyczne które polega na uszkodzeniu genu kodującego receptor LDL w mięśniu, w efekcie czego cholesterol zamiast trafiać do mięśni lub nadnerczy zalega w naczyniach utleniając się i powodując zmiany miażdżycowe.

Jest to coraz częstsza choroba dziedziczona po rodzicach gdzie dzieci mają problemy z miażdżycą niekiedy jeszcze w wieku przedszkolnym. Faktem jest, że przed postawieniem diagnozy powinno się rozpatrywać szereg aspektów które mogą wpływać na nasz cholesterol i dopiero zakładać terapię. Jak jest w praktyce? Sami wiecie. Cholesterol 20mg/dl ponad normę – dostajesz statyny mimo że nie zawsze są one niezbędne aby doprowadzić wszystko do równowagi. Warto więc wiedzieć jak się prawidłowo odżywiać i co wpłynie prawidłowo na poziom cholesterolu a co negatywnie – więcej o statynach i żywieniu w następnych podpunktach.

Statyny – panaceum na „wysoki cholesterol”?

Statyny są to leki powszechnie znane jako obniżające cholesterol. Jaki jest zatem mechanizm ich działania? Syneteza cholesterolu jest szeregiem reakcji chemicznych prowadzących do powstania jego cząsteczki. Początkowa reakcja syntezy cholesterolu z acetylo-CoA nie różni się zbytnio od tej zachodzącej w przypadku kwasów tłuszczowych. Dwie cząsteczki acetylo-CoA reagują ze sobą w reakcji katalizowanej przez enzym tiolazę cytozolową. W rezultacie powstaje acetoacetylo-CoA i wolny koenzym A. Acetoacetylo-CoA może też powstać w inny sposób. Acetoacetylo-CoA kondensuje z kolejną cząsteczką acetylo-CoA. Tym razem funkcję katalizatora pełni syntaza HMG-CoA.

Kolejny wolny koenzym A ulega odszczepieniu, głównym produktem reakcji jest zaś 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-CoA (β-hydroksy-β-metyloglutarylo-CoA, w skrócie HMG-CoA). Następnie 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-CoA ulega redukcji, dzięki czemu odłącza się ostatnia, trzecia cząsteczka koenzymu A. Równoważników redukcyjnych (atomów wodoru) dostarcza NADPH, czyli zredukowana postać fosforanu dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego. Utlenia się ona do NADP+. Proces katalizuje reduktaza HMG-CoA. W jego efekcie powstaje mewalonian, a następnie zachodzą następne reakcje prowadzące do powstania cząsteczki cholesterolu.

W tym miejscu jednak się zatrzymamy bo statyny jest to grupa leków które są inhibitorami reduktazy HMG-CoA a w efekcie hamują powstawanie cholesterolu. Statytny oczywiście posiadają szereg innych działań, lecz skupimy się tylko na związanych z cholesterolem i układem krwionośnym. Więc wracając do pytania – czy statyny to jedyny sposób leczenia hipercholesterolemii? Otóż tak jak wcześniej wspominałem naturalnie, że nie jedyny ale dosyć popularny ze względu na ogromny popyt na tego typu leki. Idąc do lekarza z cholesterolem wysoko ponad normę prawie na pewno możemy się spodziewać recepty na statyny.

Idąc tym tropem czy statyny załatwią sprawę czynników powodujących hipercholesterolemię? I tak i nie. Nie należy przesądzać jednoznacznie, że statyny są złe – bo w niektórych zaawansowanych przypadkch uszkodzenia śródbłonka naczyń krwionośnych albo defektach genetycznych będą one niezbędne ze względu na szybkie postępowanie zmian miażdżycowych – a statyny wykazują w tym przypadku działanie regenerujące śródbłonek naczyń krwionośnych i obniżają efekt prozapalny.

Nie zawsze jednak na początku problemu z cholesterolem jest to jedyne i najlepsze wyjście. Wiemy z poprzednich podpunktów co może powodować rozchwiania i chyba najlepszym krokiem byłoby spojrzenie na problem pod tym kątem jaka może być przyczyna i dopiero zacząć leczyć skutki a nie kierować się liczbą na kartce z wynikami prawda? – Nie ujmując oczywiście specjalistom którzy zajmują się diagnostyką medyczną. Jeśli jesteśmy zwykłym Kowalskim, a pracujemy ciężko i mamy stresogenny tryb życia w efekcie czego nasz lipidogram wygląda źle – to najpierw patrzymy na problem od podstaw co możemy wyeliminować z czynników potencjalnie szkodliwych – bo być może sami zmienimy swój styl życia na tyle że problem zniknie.

Jeśli natomiast cholesterol ponad normę występuje w przypadku osoby trenującej lub odżywiającej się specyficznie dla takiego typu odchylenia – powinniśmy się martwić? I tak i nie – zależy jak wyglądają wyniki badań, ale tak jak również wspomniałem wcześniej takie zjawisko może wystąpić i będzie to całkiem naturalne. Kiedy więc sięgamy po statyny? W przypadkach kiedy z diagnostyki wynika, że nie ma innego wyjścia – bo osoba która latami zażywa tego typu leki mimo że być może nie musiała, to po takim czasie odstawienie ich może przynieść już opłakane skutki.

Suplementacja i nawyki żywieniowe poprawiające poziom Lipoprotein

Tak jak wcześniej wspomniałem, na podwyższony lub zaniżony poziom cholesterolu całkowitego lub rozchwianie stosunku lipoprotein HDL do LDL czy też Trójglicerydów składa się wiele czynników zdrowotnych jak i zewnętrznych środowiskowych. Aby doprowadzić nasz lipidogram do normy oprócz wprowadzenia odpowiednich nawyków żywieniowych powinniśmy też dobrać odpowiednią suplementację. W pierwszej kolejności musimy oczywiście rozpoznać potencjalną przyczynę odchylenia – jak wiadomo jest ich wiele. Oczywiście nie będzie wielkiej różnicy między składnikami żywienia a suplementacją, ale przy diecie mało zasobnej w owe składniki dostarczenie ich w suplementach będzie niezbędne.

Kwasy tłuszczowe NOW FOODS Omega 3 200 softgels. kupisz tutaj klik.

• NNKT z grupy Omega-3 (ALA, EPA, DHA), Omega-6 (LA, ARA, GLA) i Omega-9 – są to jak sam nazwa mówi NIEZBĘDNE kwasy tłuszczowe, które nie są syntezowane w organizmie i musza być dostarczone z zewnątrz w pożywieniu. Na rynku jest obecnych wiele preparatów, ale warto wybierać te z górnej półki, które zawierają lepsze źródła tych kwasów. NNKT charakteryzują się zbawiennym działaniem na nasz profil lipidowy i naczynia krwionośne poprzez regulowanie czynników antyzapalnych (omega-3) i prozapalnych (Omega-6) w odpowiednim udziale oraz frakcji HDL i LDL. Oczywiście należy je spożywać w odpowiednich ilościach gdyż np. zbyt duzy udział kwasów tłuszczowych Omega-6 może powodować niepożądane skutki w postaci procesów zapalnych i zmian chorobowych – a zwykle tak jest bo tych kwasów jest w diecie opartej na produktach przetworzonych najwięcej oprócz izomerów trans. Należy pamiętać jednak, ze Omega-6 nie są jedynie prozapalne, a również przeciwzpalne.Odpowiednia poporcja Omega-3 do Omega-6 to 1:4-6 kiedy zwykle przy wysoko przetworzonej diecie wynosi on 1:20 a nawet więcej. Najlepsze źródła kwasów Omega-3 to oleje z ryb lub trany (EPA i DHA) z których są robione też suplemeny, oraz olej lniany (ALA) – z tym że nie należy bazować na samym oleju lnianym, bo kwas alfa-linolenowy (ALA) jest w bardzo małym stopniu konwertowany w organizmie do kwasu Eikozapantaenowego EPA i Dokozaheksaenowego DHA. Omega-6 natomiast łatwo dostarczyć pod postacią olejów roślinnych (kukurydzianego, arachidowego, z pestek winogron), siemienia lnianego, sezamu, orzechów włoskich, orzechów ziemnych, pestek dyni i słonecznika oraz orzechów np. włoskich. Doskonałym źródłem Omega-9 jest natomiast oliwa z oliwek.

• Polifenole – to organiczne związki chemiczne należące do wielkiej grupy fenoli. Do tej grupy możemy zaliczyć takie substancje jak pochodne kwasu dihydroksybenzoesowego i dihydroksycynamonowego, flawonu, flawonoidy, izoflawonoidy, katechiny, kumaryny, kwercetyna, antocyjany, lignany, ligniny czy też produkty uboczne stilbenu. To największy zbiór substancji wchodzących w skład popularnej grupy związków określanych mianem antyoksydantów. Podstawową właściwością polifenoli w organizmie jest hamowanie wolnych rodników. Jednak zanim skupimy się na opisie właściwości i działania związków antyoksydacyjnych, warto co nieco wiedzieć o wolnych rodnikach – Wolne rodniki są cząsteczkami, które wykazują skłonność do reagowania z innymi substancjami ludzkiego ustroju, powodując ich utlenianie. Wśród czynników nasilających ich powstawanie w organizmie wyróżnia się palenie papierosów i nadużywanie alkoholu bądź leków, nadmierną ekspozycję na słońce, długotrwały stres, małą ilość wypoczynku, częste spożywanie grillowanych i wędzonych potraw, częste infekcje wirusowe i bakteryjne, a także przebywanie w obszarach zanieczyszczonych. Wszystko to daje doskonałą receptę na oksydację i stany zapalne a w efekcie podwyższony poziom cholesterolu. Niewątpliwą zaletą polifenoli jest działanie przeciwmiażdżycowe.Dzięki ograniczeniu działania lipooksygenazy, hamują powstawanie i rozwój stanów zapalnych w naszym ustroju. Ponadto, dzięki ograniczeniu działania cyklooksygenazy, wykazują charakter antyagregacyjny (zapobiegają odkładaniu blaszek miażdżycowych) oraz powodują zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych. Katechiny powodują spadek stężenia „szkodliwego” cholesterolu LDL. Wspomniane już antocyjany odpowiadają za wzrost stężenia HDL, czyli „dobroczynnej frakcji cholesterolu”. Z kolei hyperozyd powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Najpopularniejsze polifenole jakie możemy zastosować w suplementach to Resveratrol, Ekstrakt z pestek Winogron, Ekstrakt z Czystka, EGCg, Kwercytyna, Katechiny w różnych preparatach farmaceutycznych. Z pożywienia natomiast ,możemy dostarczyć polifenole poprzez spożywanie aronii, czarnego bzu, brzoskwiń, czereśni, dzikiej róży, granatów, grejpfrutów, jabłek, jagód (tj. borówki, jeżyny, maliny, porzeczki), pomarańczy, truskawek, winogron i wiśni. Do najbardziej „antyoksydacyjnych” warzyw zalicza się: brokuły, buraki ćwikłowe, cebulę, czerwoną paprykę, czosnek, fasolę zieloną, grykę, kapary, kapustę, pietruszkę (nać i korzeń), a także seler (nać i korzeń) oraz szpinak. Duże stężenie polifenoli można odnotować także w czerwonym winie, herbacie, nasionach kakaowca, oliwie z oliwek, orzechach, piwie, sokach owocowych i warzywnych oraz yerba mate.

• Witamina C – suplementacja witaminą C jest potrzebna nie tylko przy hipercholesterolemii, bo zwykle dieta jest uboga w odpowiednie ilości tej witaminy. Witamina C jednak wykazuje pozytywny wpływ na regenerację śródbłonka naczyń krwionośnych a co za tym idzie zmniejszenie ryzyka rozwoju blaszki miażdżycowej w dawkach powyżej 500mg na dobę. Wykazuje również działanie antyoksydacyjne więc będzie nam pomagać w reemisji stanów zapalnych i usuwaniu toksycznych metabolitów oprócz wspomagania wielu procesów w organizmie. W preparatach zazwyczaj mamy zawartość około 1g witaminy C. W pożywieniu natomiast możemy ją dostarczać w postaci cytrusów, pomidorów, papryki, niektórych warzyw zielonych, kapusty, kiwi, truskawek, porzeczki oraz mango.

Witaminy OstroVit Vitamin C 90 tab Kupisz tutaj klik

• Witamina E – Jeden z głównych składników antyoksydacyjnych w ludzkim organizmie i nazywana też jest witaminą płodności ze względu na ogromne znaczenie w wydzielaniu gonadotropin u kobiet i mężczyzn. Występuje w postaci 8 kongenerów – 4 tokoferoli i 4 tokotrienoli. Dzielą się na tokoferol alfa, beta, gamma i delta – tak samo jak tokotrienole. Dla ludzkiego organizmu najbardziej dostępny biologicznie jest tokoferol-alfa. Witamina E zapobiega utlenianiu komórek czyli także zmianom miażdżycowym, bierze udział w dostarczaniu składników odżywczych do komórek, wzmacnia ściany naczyń krwionośnych i zapobiega przedwczesnemu rozpadowi czerwonych krwinek. Dobowa podaż witaminy E to 13-15mg, nadmiar jest wydalany z organizmu. Nie należy przyjmować dawek większych niż 1000mg.Należy pamiętać iż jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach więc do poprawnego wchłonięcia z pożywienia lub suplementu potrzebować będziemy posiłku gdzie zawarty jest tłuszcz. Skutkiem niedoboru witaminy E oprócz rozdrażnienia, osłabienia zdolności koncentracji, zaburzenia funkcjonowania i osłabienia mięśni szkieletowych, rogowacenia i wczesnego starzenia się skóry, gorszego gojenia się ran, pogorszenia wzroku, niedokrwistości, bezpłodności – może być także zwiększone ryzyko chorób układu krążenia. Witaminę E oprócz kompleksów witaminowych możemy dostarczyć w pożywieniu w olejach roślinnych, orzechach, nasionach dyni/słonecznika, sezamie, migdałach, awokado, kiełkach, roślinach strączkowych, fortyfikowanych margarynach miękkich. Witamina E zawarta jest także w gruboziarnistych produktach zbożowych, warzywach zwłaszcza ciemnozielonych (natka pietruszki, sałata, szpinak, szczypiorek, brokuły, jarmuż), otrębach np. pszennych.

Witmaina NOW Foods Dry Vitamin E-400 100 vkaps Kliknij

• Adaptogeny – głównie w celu wspomagania układu nerwowego i zmniejszania skutków stresu zewnętrznego w stresującym trybie życia którego efektem mogą być procesy zapalne i osłabienie organizmu, rozdrażnienie, rozchwianie hormonów oraz infekcje. W tym celu możemy zastosować:

Żeń-szeń azjatycki. Swoje antystresowe właściwości zawdzięcza ginsenozydom. Suplementacja ekstraktem z jego korzenia podnosi poziom neurotransmiterów związanych z pozytywnym nastrojem oraz ochrania neurony przed negatywnym wpływem wolnych rodników. Zmniejsza wydzielanie kortyzolu poprzez zmniejszenie działania ACTH na nadnercza. Zaleca się, by przyjmować go w ilości 200–400 mg/dzień.

Amerykańska wersja żeń-szenia (żeń-szeń pięciolistny) zawiera większą ilość ginsenozydów (ok. 6,5%) niż jego azjatycki kuzyn. Tonizuje układ nerwowy, synchronizując i usprawniając jego pracę. Stabilizuje poziom kortyzolu, działając antydepresyjnie. Reguluje pracę jelit oraz chroni żołądek i dwunastnicę przed wrzodami.

Eleuterokok kolczasty (eleuthero, żeń-szeń syberyjski). Przyjmowany w dawce 800 mg/dzień redukuje zmęczenie i zwiększa wytrzymałość podczas ciężkiego wysiłku. Jednym z mechanizmów jego działania jest wpływ na oś HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza) oraz modulacja wydzielania hormonów przez te organy w stresie.

Według badań suplementacja ashwagandhą (indyjskim żeń-szeniem) przez 2 miesiące 2 razy dziennie po 300 mg ekstraktu KSM-66 zmniejsza poziom stresu o ok. 40% i poziom kortyzolu o ok. 30%. W innym badaniu ta sama dawka spowodowała zredukowanie poziomu niepokoju dwa razy skuteczniej niż standardowa psychoterapia. Za ten efekt odpowiada prawdopodobnie zdolność ashwagandhy do naśladowania neuroprzekaźnika GABA i łączenia się z jego receptorami.

Astragalus, znany także jako traganek. Jako antyoksydant ochrania mitochondria przed działaniem wolnych rodników. Zawarte w nim polisacharydy zwiększają aktywność makrofagów i cytokin prozapalnych, utrzymując organizm w stanie gotowości do walki z różnymi patogenami. Jego składniki aktywne (m.in. astragalozydy) podnoszą poziom hormonów anabolicznych, obniżając jednocześnie hormony kataboliczne – kortyzol i miostatynę. Polecany jest szczególnie osobom po zawale serca lub z problemami sercowymi.

Suplement prozdrowotny NOW Foods Astragalus extract 90 kaps kupisz tutaj

Bardzo popularny ostatnio różeniec górski (arktyczny korzeń) wpływa na zmniejszenie wydzielania kortyzolu poprzez działanie na oś HPA. Badania wykazują, że przyjmowanie 340–680 mg ekstraktu SHR-5 na dzień przez 6 tygodni łagodzi objawy depresji. Jeśli chcesz zwiększyć swoją wytrzymałość i wydolność, spożywaj ok. 200 mg ekstraktu godzinę przed ćwiczeniami. Zaleca się suplementację różeńcem górskim w dawkach 200–400 mg/dzień.

Cordyceps (himalajska viagra) to pasożytniczy grzyb, którego owocniki wyrastają od wiosny do jesieni na łąkach wyżyny tybetańskiej. Poprawia wytrzymałość, stymuluje metabolizm i zwiększa „pompę” treningową poprzez znaczne zwiększenie produkcji ATP, cAMP, testosteronu i tlenku azotu. Działa antyoksydacyjnie, podnosząc aktywność enzymów: peroksydazy glutationowej, katalazy i dysmutazy ponadtlenkowej – które chronią komórki przed utlenianiem.

 Cordyceps wysokiej jakości kupisz tutaj

Cytryniec chiński (owoc pięciu smaków) warto łączyć z innymi adaptogenami, gdyż działa z nimi synergistycznie. Surowiec leczniczy stanowią jego nasiona oraz dojrzałe owoce przypominające jarzębinę. Poprawia pracę nadnerczy i podnosi poziom glutationu, poleca się go szczególnie w przypadku problemów wątrobowych.

Jak widać wszystkie czynniki na jakie oddziałują owe adaptogeny mogą być potencjalnie powodem zwiększonego poziomu cholesterolu (stres, oksydacja, uszkodzenia śródbłonka, przemęczenie itp.) Widzimy także powiązanie adaptogenów z hormonami których prekursowem jest cholesterol więc zwiększając np. produkcję hormonów steroidowych polepszamy też drogę wykorzystania cholesterolu.

• Mniszek lekarski – Inulina, jedna z substancji czynnych mniszka lekarskiego – jest rozpuszczalnym błonnikiem, obniża poziom cholesterolu, wzmacnia układ odpornościowy, utrzymuje prawidłową mikroflorę jelit, obniża poziom cukru we krwi. Mniszek lekarski szczególnie zalecany jest w przypadku schorzeń wątroby i woreczka żółciowego – między innymi w marskości wątroby i po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby.Ze względu na działanie moczopędne, mniszek jest pomocny w infekcjach dróg moczowych, chorobach pęcherza, nerek, kamicy moczowej. Mniszek stosowany jest w początkowym stadium cukrzycy i miażdżycy, korzystnie wpływa na zdrową cyrkulację oraz jest wspaniałym lekiem oczyszczającym i wzmacniającym krew, działa też jako środek oczyszczający organizm z toksyn. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego, zalecany jest więc przy zaburzeniach trawienia, korzeń mniszka lekarskiego pobudza apetyt i ułatwia trawienie a więc i wykorzystanie spożywanych składników odżywczych.

• Witaminy z grupy B – Witamina B3 (niacyna, witamina PP) – bierze udział w syntezie hormonów płciowych (estrogenu, progesteronu i testosteronu), kortyzolu, tyroksyny i insuliny oraz w tworzeniu czerwonych ciałek krwi. Ponadto obniża poziom cholesterolu we krwi, zapobiega zaburzeniom żołądkowo-jelitowym. Przypuszcza się, że może wspomóc leczenie schizofrenii. Do głównych źródeł witaminy B3 należy zaliczyć produkty bogate w białko pochodzenia zwierzęcego.Na pierwszym miejscu znajduje się przede wszystkim chude mięso jak cielęcina, kurczak czy indyk. Nie można jednak pominąć podrobów (np. serce czy wątróbka), wieprzowiny czy wołowiny, gdyż zawarte w nich dawki są również wysokie. Również jaja, niektóre gatunki ryb (np. łosoś, makrela lub tuńczyk), a także nabiał w postaci twarogów czy odtłuszczonego mleka, nadają się na organiczne źródła witaminy PP. W przypadku roślinnych źródeł niacyny należy wymienić: brokuły, fasolę, groch, grzyby, suszone brzoskwinie, nasiona słonecznika czy niektóre gatunki ziół (np. kozieradka, lucerna, mięta, pokrzywa i rumianek).

Witamina B4 (cholina) – jest współodpowiedzialna za tworzenie i utrzymanie prawidłowej struktury komórek, a także za kontrolowanie funkcji mięśni, układu oddechowego, czynności serca oraz pracy mózgu związanej z pamięcią. Ponadto bierze udział w regulacji gospodarki lipidowej. Głównymi źródłami choliny są wątroba (i inne podroby) oraz żółtko jaja kurzego – jedno jajo zawiera jej aż 280 mg, głównie w postaci fosfatydylocholiny². Ograniczenia spożycia jaj z obawy o nadmiar cholesterolu w diecie prowadzi do niedoboru choliny. Choliny nie brakuje także w mięsie bydlęcym, kiełkach pszenicy oraz suchych nasionach roślin strączkowych, orzechach i rybach.

Witamina B5 (kwas pantotenowy) – jako koenzym A, bierze udział w przemianach związanych z gospodarką energetyczną w organizmie, m.in. w syntezie kwasów tłuszczowych. Uczestniczy także w syntezie cholesterolu, hormonów sterydowych, witaminy A i D – dlatego tak ważna jest w utrzymaniu odpowiedniego ich poziomu. Ponadto zwiększa wytwarzanie żółci, czerwonych ciałek krwi. Łagodzi również objawy artretyzmu, zapobiega łysieniu i siwieniu włosów. Wzmacnia system odpornościowy i zapobiega skutkom ubocznym leczenia antybiotykami. Duże ilości tej witaminy znajdują się w produktach spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Dobrym źródłem kwasu pantotenowego wśród żywności pochodzenia roślinnego są pełnoziarniste produkty zbożowe oraz suche nasiona roślin strączkowych.

Pełnoziarnisty chleb, mięso(kurczak, wątróbka), tłuste ryby (śledzie, makrele), nabiał: sery (także miękkie typu brie i camembert), mleko pełne, jajka, warzywa (ziemniaki, brokuły), owoce (awokado, banany, pomarańcze, melony), grzyby, soja, orzechy i masło orzechowe, pestki słonecznika, brązowy ryż, otręby pszenne

Witamina B5 bardzo szybko ulega zniszczeniu pod wpływem promieni słonecznych, a także w czasie gotowania.

Witamina B9 (Kwas foliowy) – jest niezbędny do syntezy DNA (warunkują prawidłowy podział komórek). Witamina ta zapobiega defektom wrodzonym, także neurologicznym. Ponadto wspomaga funkcjonowania układu krwiotwórczego (zapobiega anemii), nerwowego (bierze udział w produkcji przekaźników nerwowych, które odpowiadają m.in. za samopoczucie, sen i apetyt) oraz odgrywa kluczową rolę w metabolizmie homocysteiny – i tutaj jest jej bezpośredni związek z cholesterolem i tworzeniem blaszki miażdżycowej gdyż zbyt wysoka homocysteina w połączeniu z zapaleniem śródbłonka wpłynie negatywnie na poziom cholesterolu i zmiany miażdzycowe.

W produktach spożywczych znajdziemy go przede wszystkim w zielonych warzywach. Zalecana jest brukselka, brokuły, szpinak, szparagi, sałata czy kalafior. Ponadto bogatym źródłem są drożdże, żółtko jaja, wątróbka, otręby pszenne oraz chleb razowy. Do diety warto wprowadzić rośliny strączkowe, czyli groch, fasolę lub soję. Kwas foliowy znajduje się też w cytrusach, więc poleca się chociażby pomarańcze. Lepsze wchłanianie zapewni nam między innymi spożywanie witaminy C wraz z suplementami czy produktami bogatymi w kwas foliowy.

Najlepszy kompleks witamin z grupy B Jarrow B-Right kupisz tutaj

• Kurkumina (Kurkuma) (Curcuma longa, ostryż długi) to pochodząca z Indii roślina przyprawowa. Jej kłącza zawierają wiele związków czynnych farmakologicznie, dlatego od wieków są wykorzystywane nie tylko w sztuce kulinarnej, ale również w medycynie Dalekiego Wschodu. Tradycyjnie ekstrakty z kurkumy stosuje się dla złagodzenia dolegliwości trawiennych, przy problemach z wątrobą, krwotokach oraz w stanach zapalnych. Obecna między innymi w przyprawach curry i kurkuma, wykazuje doskonałe walory smakowe.

Kurkuminoidy to nazwa stosowana w odniesieniu do kilku związków wyizolowanych z kłączy kurkumy, odpowiadających za jej lecznicze właściwości. W skład tej grupy wchodzą: kurkumina, demetoksykurkumina, disdemetoksykurkumina i cyklokurkumina. Spośród nich największą aktywność wykazuje kurkumina. Jest ona uznawana za jedną najbardziej obiecujących, naturalnych substancji terapeutycznych. Ma działanie plejotropowe, czyli wpływa na bardzo wiele aspektów funkcjonowania organizmu i wywołuje szereg pozytywnych efektów w ustroju.

• Resweratrol to organiczny związek chemiczny zaliczany do polifenoli. Najbogatszym jego źródłem są winogrona, owoce jagodowe (borówki, maliny, czarne porzeczki, morwa), jabłka i orzeszki ziemne. Resweratrol stoi za fenomenem tzw. francuskiego paradoksu, czyli bardzo dobrego stanu zdrowia Francuzów, niskiej zapadalności na schorzenia układu sercowo-naczyniowego i niespotykanej długości życia, mimo diety obfitującej w nasycone kwasy tłuszczowe. Okazuje się, że resweratrol zawarty w chętnie pijanym przez Francuzów czerwonym winie jest głównym czynnikiem chroniącym zdrowie.

Suplement prozdrowotny NOW Foods Natural Resveratrol 200 mg 60 vkaps

Kurkumina i resweratrol to silne przeciwutleniacze, które swoją aktywnością dorównują witaminie C i działają silniej niż witamina E. Neutralizują i wymiatają z organizmu reaktywne formy tlenu (m.in. rodniki ponadtlenkowe, nadtlenki wodoru, rodniki hydroksylowe), ale także zapobiegają rozwojowi wolnych rodników. Kurkumina hamuje ekspresję enzymów oksydazy ksantynowej i mieloperoksydazy i ogranicza utlenianie lipidów. Oba związku zmniejszają natężenie stresu oksydacyjnego. Podnoszą poziom endogennych enzymów antyoksydacyjnych, tj. peroksydazy glutationowej i dysmutazy ponadtlenkowej. Resweratrol aż 14-ktornie zwiększa aktywność dysmutazy nadtlenkowej manganu (MnSOD), która występuje w mitochondriach komórek i chroni ich wrażliwe struktury przed szkodliwym wpływem wolnych rodników.

Kurkumina i resweratrol regulują odpowiedź zapalną organizmu. Stan zapalny jest złożonym mechanizmem obronnym organizmu, uruchamianym po kontakcie z alergenem, patogenem, czynnikiem potencjalnie zagrażającym zdrowiu, po urazie, albo w związku z naturalnym starzeniem się. Jeśli natężenie stanu zapalnego nie jest odpowiednio regulowane, może doprowadzić do uszkodzenia tkanek, spowolnić procesy gojenia się i regeneracji. Naukowcy są zdania, że chroniczny stan zapalny leży u podstaw praktycznie wszystkich chorób cywilizacyjnych. Kurkumina i resweratrol mają niezwykłą zdolność modulowania reakcji zapalnych. Hamują aktywację NF-kB – czynnika transkrypcyjnego, który kontroluje cały zestaw genów kodujących cytokiny prozapalne, ograniczają syntezę i uwalnianie mediatorów prozapalnych, modyfikują produkcję eikozanidów.

Kurkumina i resweratrol zwiększają wrażliwość na insulinę i usprawniają wykorzystanie glukozy. Kurkumina wspomaga zdrowie wysepek trzustkowych przywracając prawidłową sekrecję insuliny. Resweratrol obniża stężenie hemoglobiny A1c – głównego markera długotrwałego nadmiaru glukozy we krwi – co za tym idzie spada ryzyko uszkodzenia śródbłonka poprzez glikację.

Resweratrol wspiera zdrowie układu krążenia. Zwiększa poziom syntazy śródbłonkowej NO, czyli enzymu odpowiedzialnego za syntezę tlenku azotu. Dzięki temu sprzyja rozszerzaniu naczyń krwionośnych i promuje prawidłowy przepływ krwi w całym ciele. Hamuje adhezję płytek krwi do naczyń krwionośnych, zmniejszając prawdopodobieństwo powstania blaszek miażdżycowych.

• Berberyna – berberyna jest alkaloidem otrzymywanym z rośliny Berberis Aristata. Jest to roślina o potężnych właściwościach leczniczych, uznawana za substancję zwalczającą choroby cywilizacyjne – zaburzenia metaboliczne, choroby układu krążenia, choroby serca, cukrzyca i otyłość. Skutecznie obniżając poziom stężenia glukozy we krwi, poprawiając wrażliwość na insulinę i opóźniając wchłanianie cukru przez organizm. Berberyna jest mocnym orężem w walce z cukrzycą typu II. Natomiast stymulując metabolizm kwasów tłuszczowych, zmniejszając stężenie trójglicerydów, cholesterolu LDL i całkowitego cholesterolu we krwi bardzo pozytywnie wpływa na układ krążenia zapobiegając wielu chorobom w tym zawałowi serca spowodowanym oczywiście zaleganiem blaszki miażdżycowej i utlenionych lipidów. Wiele badań wykazało także pozytywne działanie Berberyny na gładkie tkanki, wyścielające przewód pokarmowy poprawiając jego pracę i niweluje niepożądane skutki w trawieniu odciążając pracę wątroby, a w efekcie gospodarkę lipidową również.

Suplement prozdrowotny PROMAKER BERBERINE PLUS 500mg 60caps

• Niagen – jest prekursorem NAD (dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego), który ma szeroki wpływ prozdrowotny na nasz organizm. Oprócz ekspresji PGC-1-a i aktywacji sirtuin (zapobieganie starzeniu się komórek) i przeciwdziałaniu insulinooporności poprzez zwiększenie czułości komórek na działanie insuliny a przez to zmniejszenie stężenia glukozy we krwi, działa również regulująco gospodarkę lipidową – poprzez wpływ na kofaktory homestoazy lipidów w wątrobie. Niagen posiada oczywiście szereg innych pozytywnych działań takich jak: usprawnienie pracy mitochondriów, nasilenie spalania tłuszczy i lepsze wykorzystywanie energii, usprawnienie pracy mózgu i promowanie witalności.

• Glutation – zastosowanie glutationu będzie również bardzo uzasadnione w celu usunięcia z organizmu toksyn i wolnych rodników oraz niekorzystnych metabolitów. Glutation działa także korzystnie na same komórki chroniąc je przed utlenianiem. Aby utrzymać prawidłowy poziom tego związku można podawać go w suplementach w których jest zawarty lub w pożywieniu, a także zastosować popularny suplement N-acetylocysteinę, która także w tym pomaga. Dodatkową korzystną właściwością NAC jest działanie mukolityczne, a gdy żyjemy w bardzo zanieczyszczonym środowisku to oczyszczanie dróg oddechowych z krążącego w powietrzu „syfu” jest również wskazane. Żywność bogata w glutation to: awokado, szparagi, brokuły, brukselka, czosnek, cebula, kapusta.

• Sylimaryna – wykazuje działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, rozkurczowe, detoksykujące, żółciotwórcze i żółciopędne, stabilizuje strukturę błon komórkowych, obniża tym samym efekt miażdżycowy i w efekcie stężenie cholesterolu we krwi, chroni wątrobę przed szkodliwym działaniem trucizn, między innymi mykotoksyn muchomora sromotnikowego, hamuje podziały komórek nowotworowych, zapobiega marskości wątroby, zapobiega wytrącaniu się złogów i kamieni żółciowych. Sylibina jest składnikiem o największej aktywności biologicznej, a jej zawartość w stosowanych preparatach wynosi ok. 20-40%. Jednak ze względu na słabą rozpuszczalność w wodzie charakteryzuje się małą dostępnością biologiczną. Wiele przeprowadzonych badań wskazuje na pozytywne działanie ekstraktów z ostropestu plamistego w leczeniu ostrych i przewlekłych chorób wątroby, w tym m.in. w niealkoholowej chorobie stłuszczeniowej wątroby (NAFLD). Preparaty te, nawet przy dużych dawkach charakteryzują się dobrą tolerancją i brakiem istotnych działań niepożądanych.

Izomery TRANS

Każdy chyba o nich słyszał, ale jak one powstają? Najprostszym przykładem tłuszczy trans są nasze nieszczęsne tak bardzo modne masła i oleje roślinne. Dlaczego? Zastanówmy się czy istnieje olej rzepakowy czy słonecznikowy z którego są robione „masła” w postaci stałej – No właśnie. Oleje roślinne jak wiemy są kwasami nienasyconymi i poddawane są rafinacji i uwodornieniu w celu utwardzenia a w rezultacie powstają tłuszcze w postaci stałej czyli masła i margaryny. Dlaczego tłuszcze trans są potencjalnie złe? To one w największym udziale są odpowiedzialne za procesy zapalne w organizmie i budowanie blaszki miażdżycowej mimo szeroko pojętego pojęcia miążdzycy związanej z cholesterolem. Cholesterol jest tylko czynnikiem który te stany zapalne „gasi”.

Weźmy pod uwagę bardzo popularny olej rzepakowy. Zauważyliście że jest on tak bardzo uwielbiany w Polsce a nie za granicą? Odpowiedź na to jest prosta – rzepak i oleje rzepakowe zostały tak rozreklamowane że stały się produktem powszechnie stosowanym. Wystarczy poczytać o tym jak rzepak jest przystosowywany do przetworzenia na olej i myślę, że każdy by wyrzucił go ze swojego domu. Poza tym rzepak naturalnie jest rośliną trującą, więc jest modyfikowany genetycznie aby uzdatnić go do spożycia. Drugim wartym uwagi aspektem jest właśnie obróbka termiczna nienasyconych kwasów tłuszczowych. Smażąc na olejach roślinnych (kwasach tłuszczowych nienasyconych) powodujemy ich utlenianie a w efekcie powstawanie szkodliwych związków dla naszego organizmu gdyż są one bardziej podatne na zmianę struktury chemicznej pod wpływem obróbki termicznej niż kwasy tłuszczowe nasycone.

O ile np. oliwa z oliwek dobra jest do podsmażenia czyli krótkotrwałego działania wysokiej temperatury, to nie jest już odpowiednia do smażenia, a sami wiecie że jest to często praktykowane. Na czym więc najlepiej smażyć? Logicznie rzecz biorąc na tłuszczach nasyconych bo nie ulegają one utlenieniu i mają o wiele wyższą temteraturę dymienia niż kwasy tłuszczowe nienasycone. Ograniczając spożycie tłuszczy trans i olejów roślinnych ograniczamy też podaż prozapalnych Omega-6 oraz szkodliwych związków dla naszego zdrowia.

Podsumowanie

Podsumowując cały problem rozchwiania gospodarki lipidowej – jest to teraz zjawisko spotykane niemalże u każdego. Należy jednak podejść do tego z rozwagą i założyć odpowiednie kroki po rozpoznaniu co może być problemem. Mowimy zazwyczaj o hipercholesterolemii bo jest to częstsze zjawisko niż za niski poziom lipoprotein. Co wobec tego może znaczyć hipocholesterolemia? Podłoże może być różne – żywienie, upośledzenie funkcjonowania wątroby, zbyt duża aktywność fizyczna, problemy z wchłanianiem w jelitach itp. Natomiast tak jak dużo było mówione wcześniej o przyczynach zawyżonych wartości lipoprotein – mają one wiele podstaw zdrowotnych i środowiskowych takich jak ekspozycja na czynniki chgorobotwrcze, stres, nieodpowiednie żywienie, spożywanie przetworzonej żywności i tłuszczy trans, używki, przebyte infekcje itp. Zwracajmy więc uwagę na takie sprawy i starajmy się pomagać naszemu organizmowi trwać w homeostazie poprzez odpowiednio dobrane żywienie i work-life balance, co pozwoli mu eliminować czynniki chorobotwórcze i zachować nienaganne zdrowie.

Artykuł Cholesterol – dobry czy zły? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.