Zachować - Blog Świat Supli https://swiatsupli.pl/blog/tag/zachowac/ Wspieramy Twój styl życia Sat, 24 Oct 2026 06:06:00 +0000 pl-PL hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.11 https://swiatsupli.pl/blog/wp-content/uploads/2020/10/cropped-swiat-supli-sygnet-hex-color-32x32.png Zachować - Blog Świat Supli https://swiatsupli.pl/blog/tag/zachowac/ 32 32 Depresja i antydepresanty a libido: które leki obniżają ochotę i co może pomóc? https://swiatsupli.pl/blog/depresja-i-antydepresanty-vs-libido-jak-zachowac-rownowage/ Wed, 03 Sep 2025 15:17:14 +0000 https://swiatsupli.pl/blog/?p=22272 Czy antydepresanty obniżają libido, które leki robią to rzadziej, co omówić z lekarzem, co pokazały badania szafranu i macy oraz kiedy dzwonić po pomoc.

Artykuł Depresja i antydepresanty a libido: które leki obniżają ochotę i co może pomóc? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

]]> Tak, leki przeciwdepresyjne, zwłaszcza z grup SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) i SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny), często obniżają libido, utrudniają orgazm, a u mężczyzn także erekcję: w hiszpańskim badaniu 1022 leczonych pacjentów takie zaburzenia zgłosiło 59 procent z nich [1]. Ochotę na seks obniża też sama depresja, u 40-50 procent chorych jeszcze przed leczeniem [2]. Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leku samodzielnie: lekarz może zmienić dawkę albo lek lub dodać leczenie, które w badaniach pomagało [3] [4]. W kryzysie dzwoń pod 800 70 2222 (całodobowo, bezpłatnie), a przy zagrożeniu życia na 112 [5].

Aktualizacja 14.10.2026: uwzględniono wyniki badań o wpływie leków przeciwdepresyjnych na ochotę, możliwości, które warto omówić z lekarzem, oraz miejsca, gdzie szukać pomocy.

Z suplementów u osób przyjmujących leki z grupy SSRI badano głównie szafran i macę. Dowody są wstępne: szafran poprawiał część wyników w dwóch małych badaniach z fluoksetyną, a maca w badaniu z kobietami nie różniła się od placebo w głównych wynikach, choć odsetek remisji był nieco wyższy, zwłaszcza po menopauzie [6] [7] [8]. Jeśli po poznaniu tych ograniczeń i rozmowie z lekarzem prowadzącym chcesz spróbować macy, wybierz sproszkowany korzeń, bo taką postać podawano w badaniach; skuteczności konkretnego preparatu nie potwierdzono [9].

Spis treści

Jeśli po rozmowie z lekarzem chcesz spróbować macy

Opakowanie Purella Maca BIO, sproszkowany korzeń maca do dodawania do jedzenia
Maca, sproszkowany korzeńNa zdjęciu: Purella Maca BIO, 28 gTa sama postać co w badaniach z SSRI; decyzję uzgodnij z lekarzemSprawdź cenę

1. Czy antydepresanty obniżają libido?

Tak, ale w różnym stopniu. W metaanalizie Serrettiego i Chiesy z 2009 r. częściej niż placebo zaburzenia seksualne wywoływały, w kolejności od największego wpływu: sertralina, wenlafaksyna, citalopram, paroksetyna, fluoksetyna, imipramina, fenelzyna, duloksetyna, escitalopram i fluwoksamina, a odsetek osób z zaburzeniami wynosił od 25,8 do 80,3 procent. Bupropion, mirtazapina, agomelatyna i moklobemid nie różniły się istotnie od placebo. Autorzy zaznaczają, że pacjenci rzadko sami mówią o tych objawach, jeśli nikt o nie nie zapyta [10].

Leki z grupy SSRI najmocniej wpływają na orgazm. W metaanalizie z 2026 r. zaburzenia orgazmu występowały przy nich ponad 3 razy częściej niż przy placebo (względne ryzyko RR 3,28; 95-procentowy przedział ufności od 2,33 do 4,60 pokazuje niepewność oszacowania). Dla pożądania różnica nie była istotna (RR 1,40; od 0,92 do 2,12), co nie dowodzi, że jej nie ma [11].

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Antydepresanty a libido: zaburzenia seksualne według substancji (badanie Montejo 2001 i metaanaliza Serretti 2009)
Substancja (przykładowe nazwy handlowe) Grupa Zaburzenia w badaniu Montejo 2001, bez placebo Wynik wobec placebo w metaanalizie 2009
sertralina (Zoloft) [12] SSRI 62,9% (100/159) [1] częściej niż placebo [10]
fluoksetyna (Bioxetin, Seronil) SSRI 57,7% (161/279) częściej niż placebo [10]
paroksetyna SSRI 70,7% (147/208) częściej niż placebo [10]
citalopram SSRI 72,7% (48/66) częściej niż placebo [10]
escitalopram (Escitil, Elicea, Mozarin) SSRI nie badano częściej niż placebo [10]
fluwoksamina SSRI 62,3% (48/77) częściej niż placebo [10]
wenlafaksyna SNRI 67,3% (37/55) częściej niż placebo [10]
duloksetyna SNRI nie badano częściej niż placebo [10]
mirtazapina inny mechanizm 24,4% (12/49) bez istotnej różnicy [10]
moklobemid inny mechanizm 3,9% (1/26) bez istotnej różnicy [10]
bupropion inny mechanizm nie badano bez istotnej różnicy [10]
agomelatyna inny mechanizm nie badano bez istotnej różnicy [10]
wortioksetyna (Brintellix) inny mechanizm nie badano nie oceniano; mniej zaburzeń niż po escitalopramie w badaniu zmiany leku [13]

Odsetki z badania Montejo pochodzą z obserwacji bez placebo, a część pacjentów brała też leki uspokajające, więc nie są bezpośrednim porównaniem leków [1]. Pełne ostrzeżenia każdego leku, w tym o ciąży, karmieniu piersią, alkoholu, prowadzeniu pojazdów i interakcjach, są w ulotce; tabela ich nie zastępuje.

2. Depresja a libido: objaw choroby czy działanie leku?

Kobieta rozmawia z lekarką o skutkach ubocznych leków przeciwdepresyjnych

Często jedno i drugie. W badaniu Kennedy’ego i współpracowników 134 osoby z dużą depresją, czyli z rozpoznaniem zaburzenia depresyjnego (ang. major depressive disorder, MDD), opisały swoje życie seksualne jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Zmniejszone zainteresowanie seksem zgłosiło ponad 40 procent mężczyzn i 50 procent kobiet, obniżone podniecenie 40-50 procent, a trudności z orgazmem lub wytryskiem 15-20 procent. W badaniu nie było grupy osób bez depresji [2]. Leki serotoninergiczne mogą te sfery dodatkowo zaburzyć, dlatego warto rozdzielać oba źródła problemu [14].

Na ochotę wpływają też stres, lęk, problemy w związku, alkohol, antykoncepcja hormonalna, menopauza, leki na nadciśnienie i choroby przewlekłe, np. cukrzyca albo choroby serca [15]. O tym, jak przewlekły stres i kortyzol łączą się z ochotą, piszemy we wpisie o stresie a libido, a o spadku ochoty przy chorobach metabolicznych w tekście o cukrzycy typu 2 a libido. Jeśli przyjmujesz lek i podejrzewasz, że to on obniża ochotę, porozmawiaj z lekarzem [15]. Zapisz, kiedy zmiana się zaczęła: przed leczeniem, po jego rozpoczęciu czy po zwiększeniu dawki.

Część osób szuka pomocy w suplementach. Co z nich badano u osób przyjmujących SSRI, opisujemy w sekcji 7, a preparaty z macą sklep prowadzi w dziale DAA i pozostałe.

3. Które antydepresanty rzadziej obniżają libido?

W metaanalizie z 2009 r. bupropion, mirtazapina, agomelatyna i moklobemid nie różniły się od placebo. Sieciowa metaanaliza z 2014 r. przy niskiej sile dowodów wskazała mniejsze ryzyko dla bupropionu niż dla niektórych innych leków, a większe dla escitalopramu i paroksetyny [10] [16]. W badaniu 447 dorosłych z zaburzeniami po citalopramie, paroksetynie lub sertralinie zmiana na wortioksetynę poprawiła funkcje seksualne po 8 tygodniach bardziej niż zmiana na escitalopram (8,8 wobec 6,6 punktu w kwestionariuszu CSFQ-14), przy podobnej skuteczności przeciwdepresyjnej; badanie przygotowali autorzy z firmy produkującej wortioksetynę [13].

Lek o mniejszym wpływie na libido nie jest automatycznie lepszy. Główne grupy leków działają na depresję podobnie, ale różnią się działaniami niepożądanymi, a wybór należy do lekarza [3]. Trazodon (w Polsce m.in. Trittico CR i Trittico XR) rzadko powoduje długotrwały, bolesny wzwód, czyli priapizm; co wtedy zrobić, opisujemy w sekcji 10 [17] [12].

Wspólne ostrzeżenia dla leków przeciwdepresyjnych: alkohol może nasilać objawy i senność; problemy mogą wywołać też niektóre inne leki, np. przeciwzapalne z grupy NLPZ, inne leki przeciwdepresyjne, konopie i dziurawiec. Na początku leczenia u części osób pojawiają się myśli samobójcze, najczęściej do 24. roku życia; co wtedy zrobić, opisujemy w sekcji 10. O stosowaniu w ciąży i podczas karmienia piersią decyduje się z lekarzem [3].

4. Antydepresanty a libido u kobiet i u mężczyzn

U kobiet leki przeciwdepresyjne mogą obniżać ochotę, utrudniać orgazm i powodować suchość pochwy, a u mężczyzn utrudniać uzyskanie lub utrzymanie erekcji i opóźniać wytrysk [3] [4]. W badaniu Montejo zaburzenia zgłaszało 62,4 procent mężczyzn i 56,9 procent kobiet, ale u kobiet były one bardziej nasilone; około 40 procent wszystkich pacjentów źle je znosiło [1].

Zaburzenia erekcji to objaw, nie choroba. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Urologicznego (EAU) z 2026 r. mają one wspólne czynniki ryzyka z chorobami serca i naczyń i istotnie zwiększają ryzyko choroby wieńcowej oraz udaru, dlatego nie zrzucaj ich z góry na lek [18]. U kobiet przy suchości i bólu trzeba też wziąć pod uwagę np. menopauzę [15].

5. Jak zwiększyć libido przy antydepresantach: co omówić z lekarzem

Najpierw: nie przerywaj leku nagle. Po poprawie lek zwykle przyjmuje się co najmniej 6 miesięcy, a dawkę zmniejsza się stopniowo przez tygodnie lub miesiące, bo odstawienie może dawać objawy podobne do nawrotu choroby [3]. Przegląd Cochrane z 2013 r. (23 badania, 1886 osób) i nowsze analizy wskazują opcje, które lekarz może rozważyć:

  • Odczekanie kilku tygodni, bo wiele działań niepożądanych słabnie, choć problemy seksualne bywają trwalsze [3].
  • Zmniejszenie dawki albo zmiana leku. Badań z randomizacją nad zmianą na obecnie dostępne leki jest mało; wyjątkiem jest opisane wyżej badanie z wortioksetyną [4] [13].
  • U mężczyzn dodanie leku z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), np. sildenafilu lub tadalafilu: w 4 badaniach poprawiały erekcję bardziej niż placebo [4]. Takich leków nie wolno łączyć z azotanami, dlatego dobiera je lekarz po ocenie serca i innych leków [18].
  • U kobiet dodanie bupropionu w postaci o przedłużonym uwalnianiu (SR) 150 mg 2 razy dziennie. Przegląd z 2025 r. objął 11 badań z placebo różnych metod (859 kobiet), ale wynik dla bupropionu pochodzi z metaanalizy tylko 2 badań: poprawiał pożądanie, podniecenie i orgazm wobec placebo, nie zmieniając objawów depresji, przy niskiej pewności dowodów [19]. O takim leczeniu decyduje lekarz.

Przerwy w przyjmowaniu leku, np. na weekend, przegląd Cochrane z 2013 r. wymieniał jako niezbadane w próbach z randomizacją [4]. Później w Iranie przeprowadzono dwa małe, otwarte badania z randomizacją trwające 8 tygodni, z lekami z grupy SSRI innymi niż fluoksetyna: u kobiet (2023 r., 50 ukończyło) pomijano lek w czwartki i piątki, a u mężczyzn (2024 r., 63 osoby, 50 ukończyło) w weekend. W obu funkcja seksualna poprawiła się bardziej niż przy stałym przyjmowaniu, bez poważnych działań niepożądanych w czasie badania, ale autorzy podkreślają potrzebę dalszych badań, a tak krótkie próby nie pokazują, czy ta metoda jest bezpieczna przez dłuższy czas [20] [21]. Dowody są więc ograniczone i nie wolno robić takich przerw samodzielnie: każdą zmianę sposobu przyjmowania leku ustala lekarz [3]. Na wizytę zabierz listę wszystkich leków i suplementów oraz opis, czego dotyczy problem: ochoty, podniecenia, orgazmu czy erekcji.

6. Co możesz zrobić sam

W badaniu Lorenz i Meston z 2014 r. 52 kobiety z działaniami niepożądanymi leków przeciwdepresyjnych ćwiczyły 3 razy w tygodniu, przez 3 tygodnie tuż przed aktywnością seksualną i przez 3 w innym czasie. Ćwiczenia tuż przed poprawiały pożądanie, a regularne planowanie zbliżeń poprawiało orgazm; satysfakcja się nie zmieniła [22].

  • Ruszaj się codziennie, rzuć palenie i dbaj o masę ciała; to zalecenia NHS przy zaburzeniach erekcji [23].
  • Unikaj alkoholu: przy lekach przeciwdepresyjnych może nasilać objawy depresji, senność i zawroty głowy. Czy przy twoim leku dopuszczalna jest jakakolwiek ilość, sprawdź w ulotce i zapytaj lekarza lub farmaceutę [3].
  • Rozważ psychoterapię: przy depresji obok leków stosuje się terapię poznawczo-behawioralną, a przy problemach w związku terapię par [15].
  • Wyjaśnij partnerowi, że spadek ochoty może wiązać się z depresją lub leczeniem i sam w sobie nie oznacza braku zainteresowania partnerem; wspólna wizyta u seksuologa bywa łatwiejsza niż domysły.

7. Suplementy przy antydepresantach: szafran, maca i miłorząb

Badania suplementów w tym problemie są małe, a większe przeglądy łączą je z lekami. W przeglądzie 57 badań 33 różnych interwencji farmakologicznych, w tym leków, np. sildenafilu i mirtazapiny, oraz macy, skuteczność zgłaszało 70 procent badań otwartych i tylko 22 procent badań z placebo [24]. Te odsetki dotyczą całego zbioru, nie samych suplementów, ale pokazują, że wyniki bez grupy placebo trzeba czytać ostrożnie. Przegląd z 2026 r. uznaje sygnał dla szafranu za najspójniejszy, dla macy za węższy, a całość za wstępną [14].

7.1. Szafran

W irańskim badaniu Modabbernii 36 mężczyzn z depresją ustabilizowaną na fluoksetynie dostawało 15 mg szafranu 2 razy dziennie albo placebo przez 4 tygodnie; 30 ukończyło badanie. Szafran poprawiał erekcję i satysfakcję ze stosunku, ale nie pożądanie i orgazm [6]. W badaniu Kashani 38 kobiet przyjmujących fluoksetynę 40 mg dostawało 30 mg szafranu dziennie albo placebo przez 4 tygodnie; u 34 analizowanych poprawiło się podniecenie, nawilżenie i ból, bez zmiany pożądania i orgazmu [7]. Więcej o dowodach i bezpieczeństwie piszemy w tekście o szafranie jako suplemencie; nie dodawaj go do leków przeciwdepresyjnych bez zgody lekarza.

7.2. Maca

W pilotażowym badaniu z 2008 r. 20 osób w remisji depresji (17 kobiet) przyjmowało 1,5 albo 3 g macy dziennie bez grupy placebo; poprawa wystąpiła w grupie 3 g [25]. W badaniu z placebo z 2015 r. 45 kobiet z zaburzeniami po SSRI lub SNRI dostawało 3 g sproszkowanego korzenia maca dziennie albo placebo przez 12 tygodni. W analizie 42 kobiet średnia poprawa nie różniła się istotnie od placebo, a remisję według skali ASEX osiągnęło 9,5 procent przy macie i 4,8 procent przy placebo; lepsze wyniki wiązały się z wiekiem po menopauzie [8]. Badanie z placebo objęło tylko kobiety, więc jego wyniku nie przenosimy na mężczyzn.

Maca może zaburzać oznaczenia testosteronu, a przy nowotworach hormonozależnych, w ciąży i podczas karmienia piersią najpierw trzeba porozmawiać z lekarzem [26].

7.3. Miłorząb

W badaniu Kanga 37 osób przyjmowało miłorząb albo placebo przez 2 miesiące i nie było istotnej różnicy; poprawa wystąpiła w obu grupach [27]. Przegląd z 2026 r. opisuje wyniki jako niespójne i zwraca uwagę na ryzyko interakcji [14].

7.4. Jeśli chcesz spróbować macy: który produkt

Jeśli po poznaniu tych wyników i za zgodą lekarza prowadzącego chcesz spróbować macy, wybierz Purella Maca BIO: to sproszkowany korzeń, czyli postać podawana w badaniach z SSRI. Skuteczności tego produktu nie potwierdzono, a karta zaleca 1 łyżeczkę dziennie bez podania masy łyżeczki, więc nie da się jej przeliczyć na 3 g z badania [9] [8]. Jeśli wolisz kapsułki, BioTechUSA MACA zawiera 1500 mg wyciągu z korzenia w 2 kapsułkach; to inna postać niż w badaniach, więc ich wyników nie przenosimy na ten produkt [28].

Opakowanie Purella Maca BIO, sproszkowany korzeń maca do dodawania do jedzenia

Purella Maca BIO, 28 g

Dla kogo: dla dorosłej osoby, która po rozmowie z lekarzem prowadzącym chce spróbować macy. W badaniach z SSRI podawano sproszkowany korzeń, ale skuteczności tego produktu nie potwierdzono, a w badaniu z placebo średnia poprawa nie różniła się istotnie od placebo [8].

Według karty produktu skład to 100 procent sproszkowanego korzenia maca bio, a zalecana porcja to 1 łyżeczka dziennie; karta nie podaje masy łyżeczki. Opakowanie ma 28 g, a cena z karty to 2,99 zł [9].

Alergeny: karta sklepu nie podaje informacji o alergenach; przed zakupem sprawdź etykietę, a przy ciężkiej alergii zapytaj producenta [9].

Leki i zdrowie: jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny albo inne leki stałe, uzgodnij macę z lekarzem prowadzącym. Maca może zaburzać oznaczenia testosteronu, a przy nowotworach hormonozależnych, np. piersi lub macicy, najpierw porozmawiaj z lekarzem [26]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.

Sprawdź skład i cenę

Opakowanie BioTechUSA MACA, kapsułki z wyciągiem z korzenia maca

BioTechUSA MACA, 60 kapsułek

Dla kogo: dla dorosłej osoby, która woli kapsułki i po rozmowie z lekarzem chce spróbować macy. To wyciąg z korzenia, a nie sproszkowany korzeń z badań, więc wyników badań nie przenosimy na ten produkt; jego skuteczności nie potwierdzono [28] [8].

Według karty produktu porcja 2 kapsułek zawiera 1500 mg wyciągu z korzenia maca, a karta nie podaje stopnia ekstrakcji; zalecane są 2 kapsułki dziennie, więc opakowanie 60 kapsułek wystarcza na 30 dni przy cenie z karty 48,99 zł [28].

Alergeny: karta sklepu nie podaje informacji o alergenach; przed zakupem sprawdź etykietę, a przy ciężkiej alergii zapytaj producenta [28].

Leki i zdrowie: jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny albo inne leki stałe, uzgodnij macę z lekarzem prowadzącym. Maca może zaburzać oznaczenia testosteronu, a przy nowotworach hormonozależnych, np. piersi lub macicy, najpierw porozmawiaj z lekarzem [26]. Nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Ostrzeżenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nie stosuj go w ciąży; w okresie karmienia piersią zapytaj lekarza.

Sprawdź skład i cenę

Maca w sklepie Świat Supli

Produkty opisane wyżej; skuteczności żadnego z nich nie potwierdzono, a stosowanie przy lekach uzgodnij z lekarzem. Ceny i dostępność: odczyt ze sklepu 13.10.2026.

8. Czego nie łączyć z lekami przeciwdepresyjnymi?

Nie dodawaj do leku przeciwdepresyjnego bez zgody lekarza środków działających na serotoninę: dziurawca, SAMe, L-tryptofanu ani 5-HTP, który bywa sprzedawany jako naturalna alternatywa leków przeciwdepresyjnych [3] [29] [30]. Połączenie dwóch takich substancji może wywołać zespół serotoninowy, zwykle po dodaniu nowego środka albo zmianie dawki [31] [32]. Inne pary, których lepiej unikać, zebraliśmy we wpisie jakich suplementów nie łączyć.

9. Czy libido wróci po odstawieniu leku?

U części osób problemy seksualne utrzymują się po odstawieniu leku [3]. W 2019 r. Europejska Agencja Leków zaleciła dopisanie do ulotek leków z grup SSRI i SNRI ostrzeżenia, że w niektórych przypadkach objawy trwały po zakończeniu leczenia [33]. Jak często, nie wiadomo dokładnie: we wstecznej analizie danych 12 302 izraelskich mężczyzn w wieku 21-49 lat trwałe zaburzenia erekcji oszacowano na 1 przypadek na 216 leczonych, mierząc je wykupieniem leków na erekcję [34]. Nie odstawiaj leku na próbę; plan zakończenia leczenia ustal z lekarzem [3].

10. Kiedy do lekarza, urologa, ginekologa lub seksuologa, a kiedy dzwonić na 112?

10.1. Dzwoń na 112, gdy:

  • czyjeś życie jest zagrożone, np. po poważnym samouszkodzeniu albo przedawkowaniu leków, albo nie czujesz, że możesz zapewnić bezpieczeństwo sobie lub innym [35];
  • ktoś po przyjęciu dużej ilości leków nie reaguje albo ma drgawki. Jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację według wskazówek dyspozytora. Jeśli jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej i stale kontroluj oddech; nie wywołuj wymiotów i nie podawaj nic do picia [36];
  • po dodaniu nowego leku lub preparatu pojawi się wysoka gorączka, sztywność mięśni, splątanie albo drgawki, bo to mogą być objawy ciężkiego zespołu serotoninowego [32] [31];
  • wzwód trwa dłużej niż 3-4 godziny (przy niedokrwistości sierpowatokrwinkowej dłużej niż godzinę); wtedy dzwoń na 112 albo jedź na SOR, ale nie prowadź sam [37].

10.2. Telefon wsparcia, gdy przeżywasz kryzys

Gdy nie radzisz sobie albo masz myśli samobójcze, dzwoń do Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: 800 70 2222, całodobowo i bezpłatnie, albo pod 116 123 [5].

10.3. Niezwłocznie do lekarza albo na SOR, gdy:

  • po połączeniu leku przeciwdepresyjnego z innym środkiem działającym na serotoninę pojawi się drżenie, silne pocenie się, biegunka, kołatanie serca albo pobudzenie [32];
  • na początku leczenia pojawią się nowe myśli samobójcze albo chęć samookaleczenia [3].

10.4. Umów wizytę, gdy:

  • zmiany po leku są uciążliwe albo chcesz zmienić leczenie: lekarz prowadzący, rodzinny albo psychiatra [15] [3];
  • problemy z erekcją się powtarzają: lekarz rodzinny lub urolog sprawdzi m.in. ciśnienie, cukier i cholesterol [23] [18];
  • pojawia się suchość pochwy albo objawy menopauzy: ginekolog [15];
  • spadek ochoty obciąża związek: seksuolog lub terapeuta par [15];
  • obniżony nastrój, brak radości albo zmiany snu i apetytu trwają przez większość dnia, prawie codziennie, dłużej niż 2 tygodnie [38].

11. Najczęstsze pytania

11.1. Które antydepresanty nie obniżają libido?

W metaanalizie bupropion, mirtazapina, agomelatyna i moklobemid nie różniły się istotnie od placebo, ale żaden lek nie daje gwarancji, a wybór należy do lekarza [10] [3].

11.2. Sertralina a libido: czy Zoloft obniża ochotę?

Może. Zoloft zawiera sertralinę [12], która w metaanalizie była na czele listy leków najczęściej wywołujących zaburzenia seksualne; w badaniu Montejo zgłosiło je 62,9 procent leczonych [10] [1].

11.3. Escitalopram a libido: Escitil, Elicea, Mozarin

Escitil, Elicea i Mozarin zawierają escitalopram [12]. W metaanalizie wywoływał on zaburzenia seksualne częściej niż placebo, a w analizie sieciowej należał do leków o większym ryzyku [10] [16].

11.4. Fluoksetyna a libido: Bioxetin, Seronil

Bioxetin i Seronil zawierają fluoksetynę [12]. W badaniu Montejo zaburzenia zgłosiło 57,7 procent leczonych fluoksetyną (161 z 279) [1].

11.5. Wenlafaksyna i duloksetyna (SNRI) a libido

Obie należą do grupy SNRI (inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) i w metaanalizie wywoływały zaburzenia częściej niż placebo; przy wenlafaksynie w badaniu Montejo zgłosiło je 67,3 procent leczonych [10] [1].

11.6. Czy Trittico wpływa na popęd seksualny?

Trittico zawiera trazodon [12]. W opisanych metaanalizach go nie oceniano; wśród rzadkich, poważnych działań jest długotrwały, bolesny wzwód, który przy czasie dłuższym niż 3-4 godziny wymaga telefonu na 112 [17] [37].

11.7. Czy po antydepresantach może pojawić się impotencja?

Leki przeciwdepresyjne, np. SSRI, należą do polekowych przyczyn zaburzeń erekcji, ale ich przyczyną mogą być też choroby serca i naczyń, dlatego powtarzający się problem wymaga oceny lekarza [18] [23].

12. Podsumowanie

  • Leki z grup SSRI i SNRI często obniżają libido i utrudniają orgazm, rzadziej bupropion, mirtazapina, agomelatyna i moklobemid [10] [11].
  • Libido obniża też sama depresja, więc nie każdy spadek ochoty jest działaniem leku [2].
  • Nie odstawiaj leku sam; z lekarzem omów dawkę, zmianę leku, leki na erekcję albo bupropion u kobiet [3] [4] [19].
  • Szafran i maca mają tylko wstępne dowody; maca nie różniła się od placebo w głównych wynikach, a decyzję o każdym preparacie podejmij z lekarzem [8] [14].
  • W kryzysie 800 70 2222 albo 116 123, przy zagrożeniu życia 112 [5]. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

13. Źródła

  1. Montejo A.L., Llorca G., Izquierdo J.A., Rico-Villademoros F., 2001, Incidence of sexual dysfunction associated with antidepressant agents: a prospective multicenter study of 1022 outpatients, Journal of Clinical Psychiatry 62 Suppl 3:10-21 (badanie prospektywne, otwarte, bez grupy placebo; 1022 dorosłych z wcześniej prawidłową funkcją seksualną, 610 kobiet i 412 mężczyzn, leczonych lekami przeciwdepresyjnymi, części z nich podawano też benzodiazepiny; specjalny kwestionariusz; zaburzenia u 59,1 procent (604/1022): fluoksetyna 57,7 procent (161/279), sertralina 62,9 procent (100/159), fluwoksamina 62,3 procent (48/77), paroksetyna 70,7 procent (147/208), citalopram 72,7 procent (48/66), wenlafaksyna 67,3 procent (37/55), mirtazapina 24,4 procent (12/49), moklobemid 3,9 procent (1/26); mężczyźni 62,4 procent, kobiety 56,9 procent, u kobiet większe nasilenie; ok. 40 procent źle znosiło te objawy; odczyt streszczenia 13.10.2026): PubMed
  2. Kennedy S.H., Dickens S.E., Eisfeld B.S., Bagby R.M., 1999, Sexual dysfunction before antidepressant therapy in major depression, Journal of Affective Disorders 56(2-3):201-208 (134 osoby z dużą depresją przed leczeniem przeciwdepresyjnym, 55 mężczyzn i 79 kobiet; zmniejszone zainteresowanie seksem zgłosiło ponad 40 procent mężczyzn i 50 procent kobiet; obniżone pobudzenie 40-50 procent, trudności z orgazmem lub wytryskiem 15-20 procent; bez grupy osób bez depresji; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  3. NHS, Antidepressants, strona przejrzana 12.06.2025 (częste działania niepożądane, m.in. problemy seksualne: mniejsza ochota, trudność z orgazmem, suchość pochwy, trudność z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji, u części osób utrzymujące się po odstawieniu; wiele objawów słabnie po kilku tygodniach; po poprawie lek zwykle przez co najmniej 6 miesięcy; nie przerywać nagle ani bez rozmowy z lekarzem, dawkę zmniejsza się stopniowo przez tygodnie lub miesiące; objawy odstawienia; myśli samobójcze na początku leczenia, zwłaszcza do 24 lat, wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem; alkohol, NLPZ, inne leki przeciwdepresyjne, konopie i dziurawiec mogą powodować problemy; ciąża i karmienie: decyzja z lekarzem; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
  4. Taylor M.J., Rudkin L., Bullemor-Day P. i wsp., 2013, Strategies for managing sexual dysfunction induced by antidepressant medication, Cochrane Database of Systematic Reviews (5):CD003382 (23 badania z randomizacją, 1886 osób; u mężczyzn sildenafil (3 badania, 255 osób) i tadalafil (1 badanie, 54 osoby) poprawiały erekcję bardziej niż placebo; u kobiet efekt sildenafilu niepewny; bupropion 150 mg 2 razy dziennie korzystniejszy od placebo w skalach (3 badania), 150 mg raz dziennie bez istotnej różnicy; inne dodatki bez istotnej poprawy; brak badań z randomizacją nad zmianą na obecnie dostępne leki, terapią psychologiczną i przerwami w przyjmowaniu leku; nie stwierdzono pogorszenia objawów psychicznych, choć małe próby tego nie wykluczają; stan wyszukiwania do 1.01.2013, brak badań dotyczy tej daty; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  5. Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną, gov.pl (osoba dorosła może zgłosić się do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego centrum zdrowia psychicznego bez skierowania i bez rejestracji; poza obszarem centrum porady psychiatry w poradni zdrowia psychicznego, informacja o placówkach pod numerem Telefonicznej Informacji Pacjenta 800 190 590; Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym: całodobowo i bezpłatnie 800 70 2222; telefon wsparcia emocjonalnego 116 123; telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111; odczyt 13.10.2026): gov.pl
  6. Modabbernia A., Sohrabi H., Nasehi A.A. i wsp., 2012, Effect of saffron on fluoxetine-induced sexual impairment in men: randomized double-blind placebo-controlled trial, Psychopharmacology 223(4):381-388 (36 żonatych mężczyzn z dużą depresją ustabilizowaną na fluoksetynie, 30 ukończyło; szafran 15 mg 2 razy dziennie albo placebo przez 4 tygodnie; większa poprawa erekcji i satysfakcji ze stosunku niż przy placebo, bez różnicy w pożądaniu i orgazmie; prawidłowa erekcja u 9 z 15 wobec 1 z 15; działania niepożądane podobnie często; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  7. Kashani L., Raisi F., Saroukhani S. i wsp., 2013, Saffron for treatment of fluoxetine-induced sexual dysfunction in women: randomized double-blind placebo-controlled study, Human Psychopharmacology 28(1):54-60 (38 kobiet z dużą depresją ustabilizowaną na fluoksetynie 40 mg dziennie, 34 w analizie; szafran 30 mg dziennie albo placebo przez 4 tygodnie; poprawa wyniku FSFI, pobudzenia, nawilżenia i bólu wobec placebo, bez różnicy w pożądaniu, satysfakcji i orgazmie; działania niepożądane podobnie często; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  8. Dording C.M., Schettler P.J., Dalton E.D. i wsp., 2015, A double-blind placebo-controlled trial of maca root as treatment for antidepressant-induced sexual dysfunction in women, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2015:949036 (45 kobiet w remisji depresji, z zaburzeniami seksualnymi po SSRI lub SNRI, średni wiek 41,5 roku; sproszkowany korzeń maca 3 g dziennie albo placebo przez 12 tygodni; 42 w analizie, 30 przed i 12 po menopauzie; średnia poprawa w skalach ASEX i MGH-SFQ nie różniła się istotnie od placebo ani w całej grupie, ani w podgrupach; remisja według ASEX 9,5 wobec 4,8 procent; wyższe odsetki remisji przy macie wiązały się z wiekiem pomenopauzalnym; 3 osoby przerwały z powodu działań niepożądanych, m.in. objawów grypopodobnych i wymiotów, trudnych do przypisania macie; odczyt pełnego tekstu 13.10.2026): doi.org, PubMed
  9. Purella Maca BIO 28 g, karta produktu w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p13522 (skład: 100 procent sproszkowany korzeń maca bio; zalecany sposób użycia: 1 łyżeczka dziennie; karta nie podaje masy łyżeczki ani informacji o alergenach; ostrzeżenie sklepu o ciąży; odczyt 13.10.2026)
  10. Serretti A., Chiesa A., 2009, Treatment-emergent sexual dysfunction related to antidepressants: a meta-analysis, Journal of Clinical Psychopharmacology 29(3):259-266 (metaanaliza badań z bezpośrednim pytaniem i kwestionariuszami, u osób bez wcześniejszych zaburzeń; częściej niż przy placebo, w kolejności od największego wpływu: sertralina, wenlafaksyna, citalopram, paroksetyna, fluoksetyna, imipramina, fenelzyna, duloksetyna, escitalopram, fluwoksamina, z częstością od 25,8 do 80,3 procent; bez istotnej różnicy wobec placebo: agomelatyna, amineptyna, bupropion, moklobemid, mirtazapina, nefazodon; ograniczenia: włączenie badań otwartych i różne skale; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  11. Dagostin Ferraz S., Kuyunga L., Rech P., Rodrigues Uggioni M.L., 2026, Sexual dysfunction associated with selective serotonin reuptake inhibitors in adults with depression: a systematic review and meta-analysis, European Journal of Clinical Pharmacology 82(3) (badania z randomizacją do czerwca 2025, 13 w przeglądzie, 6 w metaanalizach; wobec placebo zaburzenia orgazmu: RR 3,28, 95-procentowy przedział ufności 2,33-4,60, pewność wysoka; mniejsza satysfakcja seksualna RR 1,21 (1,11-1,32); spadek pożądania bez istotnej różnicy, RR 1,40 (0,92-2,12); odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  12. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, wyszukiwanie po nazwie (Bioxetin i Seronil: fluoksetyna; Escitil, Elicea i Mozarin: escitalopram; Zoloft: sertralina; Brintellix: wortioksetyna; Trittico CR i Trittico XR: trazodon; odczyt 13.10.2026): rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
  13. Jacobsen P.L., Mahableshwarkar A.R., Chen Y. i wsp., 2015, Effect of Vortioxetine vs. Escitalopram on Sexual Functioning in Adults with Well-Treated Major Depressive Disorder Experiencing SSRI-Induced Sexual Dysfunction, Journal of Sexual Medicine 12(10):2036-2048 (dorośli z dobrze leczoną depresją i zaburzeniami seksualnymi po citalopramie, paroksetynie lub sertralinie; zmiana na wortioksetynę (225 osób) albo escitalopram (222 osoby) na 8 tygodni; poprawa w kwestionariuszu CSFQ-14 o 8,8 wobec 6,6 punktu, p = 0,013; skuteczność przeciwdepresyjna podobna; autorzy z firmy produkującej wortioksetynę; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  14. Liu X., Sun Z., Gao J. i wsp., 2026, Plant-derived bioactives in depression-related and antidepressant-associated sexual dysfunction: a narrative review, Frontiers in Nutrition 13:1894055 (przegląd narracyjny do czerwca 2026; najspójniejszy sygnał dla szafranu z małych badań z randomizacją u kobiet i mężczyzn na fluoksetynie; węższy sygnał dla macy u kobiet na SSRI lub SNRI, zwłaszcza po menopauzie; miłorząb z niespójnymi wynikami i ryzykiem interakcji; dowody wstępne, bez potwierdzonej skuteczności; odczyt streszczenia 13.10.2026): PubMed
  15. NHS, Low sex drive (loss of libido), strona przejrzana 26.05.2026 (przyczyny m.in. problemy w związku, stres, lęk, depresja, zaburzenia erekcji i suchość pochwy, menopauza, leki, w tym przeciwdepresyjne i na nadciśnienie, antykoncepcja hormonalna, alkohol, choroby przewlekłe; do lekarza, gdy martwi cię spadek ochoty lub podejrzewasz wpływ leku; leczenie zależy od przyczyny, przy depresji leki przeciwdepresyjne lub terapia poznawczo-behawioralna; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
  16. Reichenpfader U., Gartlehner G., Morgan L.C. i wsp., 2014, Sexual dysfunction associated with second-generation antidepressants in patients with major depressive disorder: results from a systematic review with network meta-analysis, Drug Safety 37(1):19-31 (63 badania, ponad 26 000 leczonych; bupropion z istotnie mniejszym ryzykiem niż niektóre inne leki, escitalopram i paroksetyna z większym; szerokie przedziały wiarygodności, siła dowodów oceniona jako niska, nie da się precyzyjnie oszacować ryzyka dla konkretnego leku; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  17. NHS, Trazodone, strona przejrzana 2.07.2026 (rzadkie poważne działania niepożądane: reakcja anafilaktyczna, długotrwały bolesny wzwód (priapizm), zaburzenia krwi, myśli samobójcze; nie przerywać nagle; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
  18. European Association of Urology, EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, wydanie 2026, rozdział Management of Erectile Dysfunction (zaburzenia erekcji mają wspólne czynniki ryzyka z chorobami sercowo-naczyniowymi i istotnie zwiększają ryzyko chorób serca i naczyń, choroby wieńcowej, udaru i zgonu; to objaw, nie choroba, który wymaga oceny przyczyny; wśród przyczyn polekowych leki przeciwdepresyjne, np. SSRI; azotany i donory tlenku azotu to bezwzględne przeciwwskazanie do inhibitorów PDE5; odczyt 13.10.2026): uroweb.org
  19. de Aquino A.C.Q. i wsp., 2025, Pharmacological treatment of antidepressant-induced sexual dysfunction in women: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials, Clinics (Sao Paulo) 80:100602 (przegląd: 11 badań z placebo, 859 kobiet w wieku 28-48 lat, wyszukiwanie do 3.07.2024; badano m.in. bupropion, macę, szafran, sildenafil i testosteron; do metaanalizy weszły 2 badania; bupropion SR 150 mg 2 razy dziennie poprawiał pożądanie, pobudzenie i orgazm wobec placebo, bez wpływu na objawy depresji; jakość dowodów niska; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  20. Lalegani E., Eissazade N., Shalbafan M., Salehian R., 2023, Safety and Efficacy of Drug Holidays for Women with Sexual Dysfunction Induced by Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRIs) Other than Fluoxetine: An Open-Label Randomized Clinical Trial, Brain Sciences 13(10):1397 (otwarte badanie z randomizacją, 8 tygodni; zamężne kobiety 18-50 lat z zaburzeniami seksualnymi przy SSRI innych niż fluoksetyna; grupa przerw nie przyjmowała leku w czwartki i piątki, kontrola przyjmowała lek stale; 50 ukończyło; poprawa pobudzenia, pożądania, orgazmu, satysfakcji, nawilżenia i wyniku ogólnego FSFI; zdrowie psychiczne GHQ-28 bez różnicy między grupami; bez poważnych działań niepożądanych w 8 tygodniach; autorzy: potrzebne dalsze badania; odczyt streszczenia 14.10.2026): doi.org, PubMed
  21. Alipour-Kivi A., Eissazade N., Shariat S.V., Salehian R., 2024, The effect of drug holidays on sexual dysfunction in men treated with selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) other than fluoxetine: an 8-week open-label randomized clinical trial, BMC Psychiatry 24(1):67 (otwarte badanie z randomizacją w 2 ośrodkach w Teheranie, 8 tygodni; żonaci mężczyźni 18-50 lat z zaburzeniami seksualnymi przy SSRI innych niż fluoksetyna; 63 osoby, przerwy w weekend (32) albo stałe przyjmowanie (31), 50 ukończyło; poprawa erekcji, wytrysku, satysfakcji i wyniku ogólnego MSHQ; bez istotnej zmiany zdrowia psychicznego GHQ-28 i bez poważnych działań niepożądanych; autorzy: potrzebne dalsze badania; odczyt streszczenia 14.10.2026): doi.org, PubMed
  22. Lorenz T.A., Meston C.M., 2014, Exercise improves sexual function in women taking antidepressants: results from a randomized crossover trial, Depression and Anxiety 31(3):188-195 (52 kobiety z działaniami niepożądanymi leków przeciwdepresyjnych; badanie krzyżowe: 3 tygodnie ćwiczeń 3 razy w tygodniu bezpośrednio przed aktywnością seksualną i 3 tygodnie ćwiczeń w innym czasie; ćwiczenia tuż przed poprawiały pożądanie, a u kobiet z zaburzeniami na początku także ogólną funkcję seksualną; regularne planowanie aktywności poprawiało orgazm; bez zmiany satysfakcji; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  23. NHS, Erectile dysfunction (impotence), strona przejrzana 28.07.2023 (częste, zwłaszcza po 40. roku życia; bywa działaniem niepożądanym leków; gdy powtarza się, może wynikać z nadciśnienia, wysokiego cholesterolu, cukrzycy, depresji, lęku lub zaburzeń hormonalnych; pomaga redukcja masy ciała, rzucenie palenia, zdrowa dieta, codzienny ruch, mniej stresu, nie więcej niż 14 jednostek alkoholu tygodniowo; do lekarza, gdy problem się powtarza; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
  24. Luft M.J., Dobson E.T., Levine A., Croarkin P.E., 2021, Pharmacologic interventions for antidepressant-induced sexual dysfunction: a systematic review and network meta-analysis of trials using the Arizona sexual experience scale, CNS Spectrums (publikacja online) (57 badań, 33 interwencje, 3108 osób; skuteczność zgłaszało 70 procent badań otwartych i 22 procent badań z placebo; w analizie z badaniami jednoramiennymi odpowiedź częstsza m.in. przy sildenafilu, macie i mirtazapinie, ale bez istotności statystycznej; wiele badań wskazuje na korzyść sildenafilu; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  25. Dording C.M., Fisher L., Papakostas G. i wsp., 2008, A double-blind, randomized, pilot dose-finding study of maca root (L. meyenii) for the management of SSRI-induced sexual dysfunction, CNS Neuroscience and Therapeutics 14(3):182-191 (20 osób w remisji depresji, 17 kobiet; 1,5 albo 3 g macy dziennie, bez grupy placebo; 10 ukończyło, 16 w analizie; poprawa w skalach w grupie 3 g, w grupie 1,5 g bez istotnej poprawy; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  26. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, About Herbs: Maca (roślina z rodziny kapustowatych, jadana i stosowana w Peru; zgłaszano m.in. zmiany cyklu, skurcze, dolegliwości żołądkowe i bezsenność; może zaburzać oznaczenia testosteronu; przy nowotworach hormonozależnych, np. piersi lub macicy, oraz w ciąży i podczas karmienia piersią najpierw rozmowa z lekarzem; odczyt 13.10.2026): mskcc.org
  27. Kang B.J., Lee S.J., Kim M.D., Cho M.J., 2002, A placebo-controlled, double-blind trial of Ginkgo biloba for antidepressant-induced sexual dysfunction, Human Psychopharmacology 17(6):279-284 (37 osób, miłorząb (19) albo placebo (18) przez 2 miesiące; bez istotnej różnicy wobec placebo po 2, 4 i 8 tygodniach; poprawa w obu grupach; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  28. BioTechUSA MACA 60 kapsułek, karta produktu w sklepie Świat Supli, swiatsupli.pl, p3321 (porcja 2 kapsułki: wyciąg z korzenia maca 1500 mg; 2 kapsułki dziennie; karta nie podaje stopnia ekstrakcji ani informacji o alergenach; ostrzeżenie sklepu o ciąży; odczyt 13.10.2026)
  29. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), S-Adenosyl-L-Methionine (SAMe): In Depth (SAMe może wchodzić w interakcje z lekami i suplementami zwiększającymi poziom serotoniny, np. lekami przeciwdepresyjnymi, L-tryptofanem i dziurawcem; odczyt 13.10.2026): nccih.nih.gov
  30. Shaw K., Turner J., Del Mar C., 2002, Tryptophan and 5-hydroxytryptophan for depression, Cochrane Database of Systematic Reviews (1):CD003198 (5-HTP i tryptofan stosowane jako tak zwane naturalne alternatywy leków przeciwdepresyjnych; ze 108 badań kryteria spełniły 2, łącznie 64 chorych; dowody niewystarczające do wniosków; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  31. Mikkelsen N., Damkier P., Pedersen S.A., 2023, Serotonin syndrome – A focused review, Basic and Clinical Pharmacology and Toxicology 133(2):124-129 (zespół serotoninowy może wystąpić przy leczeniu lub przedawkowaniu jednego leku serotoninergicznego albo przy połączeniu dwóch lub więcej takich substancji, zwykle po włączeniu nowego środka lub zmianie dawki; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  32. Badar A., 2024, Serotonin syndrome: An often-neglected medical emergency, Journal of Family and Community Medicine 31(1):1-8 (przegląd; zespół serotoninowy to rzadkie, ale bardzo niebezpieczne, potencjalnie śmiertelne działanie niepożądane; objawy: pobudzenie, splątanie, szybkie bicie serca, wysokie ciśnienie, rozszerzone źrenice, sztywność mięśni, drżenie, pocenie się, biegunka; wywołują go leki serotoninergiczne, w tym SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, opioidy oraz niektóre zioła, np. dziurawiec, zwłaszcza po dodaniu nowego leku lub zmianie dawki; odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  33. European Medicines Agency, PRAC recommendations on signals adopted at the 13-16 May 2019 PRAC meeting, EMA/PRAC/265212/2019 (dla SSRI: citalopram, escitalopram, fluwoksamina, fluoksetyna, paroksetyna, sertralina, i SNRI: duloksetyna, wenlafaksyna, deswenlafaksyna, milnacipran, dopisano do charakterystyk i ulotek ostrzeżenie: leki te mogą powodować zaburzenia seksualne, a w niektórych przypadkach objawy utrzymywały się po zakończeniu leczenia; wortioksetyna i klomipramina były oceniane, ale nie objęte zmianą; odczyt 13.10.2026): ema.europa.eu
  34. Ben-Sheetrit J., Hermon Y., Birkenfeld S. i wsp., 2023, Estimating the risk of irreversible post-SSRI sexual dysfunction (PSSD) due to serotonergic antidepressants, Annals of General Psychiatry 22(1):15 (analiza wsteczna 19 lat danych izraelskiej kasy chorych; 12 302 mężczyzn w wieku 21-49 lat bez chorób i leków związanych z zaburzeniami erekcji; zaburzenia erekcji mierzone wykupieniem leków z grupy inhibitorów PDE5; po uwzględnieniu wieku, BMI, statusu społeczno-ekonomicznego, depresji i lęku iloraz szans 3,2 (2,3-4,4); trwałe zaburzenia szacowane na 1 na 216 leczonych (0,46 procent); odczyt streszczenia 13.10.2026): doi.org, PubMed
  35. NHS, Where to get urgent help for mental health (w kryzysie potrzebna pilna ocena; numer alarmowy, gdy czyjeś życie jest zagrożone, np. po poważnym samouszkodzeniu albo przedawkowaniu, albo gdy nie czujesz, że możesz zapewnić bezpieczeństwo sobie lub innym; nagły stan psychiczny traktuj tak poważnie jak fizyczny; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
  36. NHS, Poisoning (dzwonić na numer alarmowy przy podejrzeniu połknięcia szkodliwej substancji, w tym leków, przy utracie przytomności, braku oddechu, ciężkiej duszności albo drgawkach; do przyjazdu pomocy: resuscytacja, gdy osoba nie reaguje i nie oddycha, pozycja boczna, gdy jest nieprzytomna i oddycha, stałe sprawdzanie oddechu, rozmowa z przytomną osobą, zabranie opakowań dla lekarzy; nie wywoływać wymiotów i nie podawać nic do jedzenia ani picia; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
  37. NHS, Priapism (painful erections), strona przejrzana 5.12.2023 (numer alarmowy albo SOR, gdy wzwód trwa dłużej niż 3-4 godziny, a przy niedokrwistości sierpowatokrwinkowej dłużej niż godzinę; nie jechać samodzielnie; przyczyny m.in. niektóre leki przeciwdepresyjne; odczyt 13.10.2026): nhs.uk
  38. NHS, Symptoms – Depression in adults (objawy, m.in. obniżony nastrój, brak radości, zmiany apetytu i snu, myśli samobójcze; choroba dwubiegunowa z epizodami depresji i podwyższonego nastroju; do lekarza, gdy objawy trwają przez większość dnia, codziennie, dłużej niż 2 tygodnie; odczyt 13.10.2026): nhs.uk

Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.

Artykuł Depresja i antydepresanty a libido: które leki obniżają ochotę i co może pomóc? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

]]>