Aktualizacja 15.10.2026: Zaktualizowaliśmy listę suplementów w ciąży według zaleceń PTGiP, dodaliśmy odpowiedź, czy można brać kreatynę w ciąży, oraz objawy, przy których trzeba pilnie dzwonić po pomoc.

Polecamy: foliany, jod, witamina D i DHA w ciąży

1. Jakie suplementy w ciąży zalecają ginekolodzy?

Rekomendacje PTGiP z 2020 roku obejmują 5 składników: kwas foliowy, jod, witaminę D, DHA i żelazo. Eksperci piszą wprost, że inne witaminy i składniki mineralne u zdrowych ciężarnych nie są rekomendowane, jeśli nie ma do tego wskazań medycznych, a podstawą ma być zbilansowana dieta [2]. W 2024 roku PTGiP wydało osobne stanowisko o folianach, które dopuszcza zarówno syntetyczny kwas foliowy, jak i aktywny folian 5-MTHF (5-metylotetrahydrofolian) oraz preparaty łączone [1].

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Wartości w tabeli dotyczą dorosłych kobiet w ciąży o niskim ryzyku. Jeśli masz mniej niż 18 lat, chorujesz przewlekle albo przyjmujesz leki, rodzaj i dawki suplementów ustala lekarz prowadzący ciążę. Sumuj też każdy składnik z różnych preparatów: nie łącz zestawów ciążowych bez sprawdzenia łącznych dawek, bo możesz przekroczyć górny poziom spożycia folianów albo witaminy D [6] [7].

2. Kwas foliowy w ciąży: ile i w jakiej formie

Foliany są potrzebne do podziału komórek, a cewa nerwowa, z której rozwijają się mózg i rdzeń kręgowy, zamyka się w ciągu 28 dni od zapłodnienia [2]. W przeglądzie Cochrane obejmującym 5 badań z losowaniem i 7391 kobiet codzienne przyjmowanie folianów przed poczęciem i na początku ciąży wiązało się z mniejszym ryzykiem wad cewy nerwowej (ryzyko względne RR 0,31, 95-procentowy przedział ufności 0,17-0,58, dowody wysokiej jakości), a efekt był podobny przy dawce 400 µg i wyższych [8].

Według stanowiska PTGiP z 2024 roku zdrowa kobieta bez obciążeń w wywiadzie przyjmuje przed ciążą 400 µg kwasu foliowego albo 400 µg kwasu foliowego razem z 400 µg 5-MTHF, co najmniej przez 12 tygodni przed poczęciem. W I trymestrze zalecane jest 400-800 µg 5-MTHF albo dawki łączone, a w II i III trymestrze oraz w czasie karmienia 600-800 µg [1]. Kobietom z grup ryzyka, m.in. z cukrzycą, otyłością, chorobami jelit albo przyjmującym niektóre leki, PTGiP zaleca 800 µg przez całą ciążę, a przy wadzie cewy nerwowej u matki, ojca lub ich dziecka 5 mg kwasu foliowego przed ciążą; taki schemat ustala lekarz [1]. Folian przyczynia się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży [9].

Górny poziom spożycia folianów z suplementów i żywności wzbogacanej wynosi dla dorosłych 1000 µg dziennie, także w ciąży, i obejmuje łącznie kwas foliowy oraz sole 5-MTHF [6]. Dawka 5 mg dla grupy wysokiego ryzyka to odrębny schemat, który ustala lekarz [1]; dawki zaleconej przez lekarza nie zmieniaj samodzielnie. Folianów z jedzenia do tego limitu się nie wlicza; PTGiP radzi jeść produkty bogate w foliany, np. sałatę, szpinak, kapustę, brokuły, zboża pełnoziarniste, jaja, orzechy i sery [1]. O porze przyjmowania i łączeniu kwasu foliowego z lekami piszemy w tekście kiedy brać kwas foliowy: rano czy wieczorem. Gotowe preparaty z folianami dla kobiet w ciąży i karmiących znajdziesz w kategorii witaminy dla kobiet w ciąży.

3. Jod w ciąży

W ciąży zapotrzebowanie na jod rośnie około półtora raza, bo nerki wydalają go więcej, a potrzebuje go także płód. Znaczny niedobór może zaburzyć pracę tarczycy matki i dziecka oraz rozwój układu nerwowego dziecka. Eksperci PTGiP, powołując się na zestawienie badań z krajów europejskich opublikowane w 2015 roku, piszą, że mediana stężenia jodu w moczu u ciężarnych w Polsce była poniżej normy. Mediana opisuje badaną grupę jako całość, a nie odsetek kobiet z niedoborem, więc te dane wskazują na niewystarczające zaopatrzenie w jod badanej populacji polskich ciężarnych [2]. PTGiP rekomenduje 150-200 µg jodu dziennie wszystkim ciężarnym bez chorób tarczycy w wywiadzie. Przy niedoczynności, nadczynności albo chorobie Hashimoto suplementację jodu prowadzi się pod kontrolą hormonów tarczycy i przeciwciał [2].

Najlepsze źródła jodu w diecie to nabiał, jajka, ryby i jodowana sól; kobietom, które unikają nabiału albo ograniczają sól, trudno pokryć zapotrzebowanie bez suplementu [2]. Jod pomaga w prawidłowej produkcji hormonów tarczycy i w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy [9]. Nadmiar też szkodzi: za maksymalną bezpieczną dawkę w Unii Europejskiej przyjęto 600 µg dziennie, a eksperci PTGiP uważają ją za wysoką dla ciężarnych, dlatego nie łącz kilku preparatów z jodem [2].

4. Witamina D3 w ciąży

PTGiP zaleca w ciąży i podczas karmienia 1500-2000 j.m. witaminy D dziennie kobietom bez czynników ryzyka niedoboru i z prawidłowym BMI (wskaźnikiem masy ciała). Optymalnie dawkę dopasowuje się do stężenia witaminy D we krwi, a przy BMI powyżej 30 lekarz może rozważyć do 4000 j.m. [2]. Polskie wytyczne dotyczące witaminy D z 2023 roku zalecają od potwierdzenia ciąży do końca karmienia dawkowanie pod kontrolą stężenia 25(OH)D, czyli formy witaminy D oznaczanej we krwi. Cel to stężenie 25(OH)D powyżej 30, ale nieprzekraczające 50 ng/ml, a gdy badanie jest niedostępne, wytyczne zalecają 2000 j.m. (50 µg) dziennie [10]. Brytyjska NHS podaje niższą dawkę, 10 µg (400 j.m.) od października do marca, i ostrzega, by nie przekraczać 100 µg dziennie [3]. Te 100 µg, czyli 4000 j.m., to górny poziom spożycia ustalony przez EFSA także dla kobiet w ciąży [7].

Witamina D pomaga w prawidłowym wchłanianiu/wykorzystywaniu wapnia i fosforu [9]. Wpływ jej suplementacji na powikłania ciąży jest niepewny: w przeglądzie Cochrane z 2024 roku, po wykluczeniu badań o wątpliwej wiarygodności, dane o stanie przedrzucawkowym, cukrzycy ciążowej i porodzie przedwczesnym oceniono jako bardzo niepewne [11].

5. Omega-3 w ciąży: ile DHA?

DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy, to kwas tłuszczowy omega-3 budujący błony komórek mózgu i siatkówki dziecka. PTGiP rekomenduje co najmniej 200 mg DHA dziennie wszystkim ciężarnym, większą dawkę można rozważyć u kobiet, które jedzą mało ryb, a przy ryzyku porodu przedwczesnego eksperci zalecają 1000 mg dziennie [2]. Spożywanie DHA przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój mózgu i oczu płodu oraz karmionego piersią niemowlęcia; korzystne działanie występuje przy 200 mg DHA dziennie ponad 250 mg EPA (kwasu eikozapentaenowego) i DHA zalecane dorosłym [12].

W przeglądzie Cochrane z 2018 roku (70 badań, 19 927 kobiet) kobiety przyjmujące długołańcuchowe kwasy omega-3 rzadziej rodziły przed 37. tygodniem (11,9 wobec 13,4 procent, RR 0,89) i przed 34. tygodniem (2,7 wobec 4,6 procent, RR 0,58) niż kobiety z grup bez omega-3 [13]. W tych badaniach stosowano różne preparaty i dawki, a ciąża po 42. tygodniu zdarzała się nieco częściej [13]. Więcej o źródłach omega-3 w diecie i doborze preparatu piszemy w tekście kwasy omega-3: czym są i kiedy suplementacja ma sens.

6. Żelazo w ciąży: tylko po badaniach

Zapotrzebowanie na żelazo rośnie zwłaszcza w II i III trymestrze, ale PTGiP nie zaleca go wszystkim ciężarnym w ciemno, bo szkodzi zarówno niedobór, jak i nadmiar [2]. Rekomendacja brzmi: morfologia i ferrytyna na pierwszej wizycie, preparat żelaza przed 16. tygodniem przy niedokrwistości z niedoboru żelaza, a po 16. tygodniu dopuszczenie do 30 mg dziennie u kobiet bez anemii, u których ferrytyna jest niższa niż 60 µg/l [2]. W przeglądzie Cochrane z 2024 roku (57 badań, 48 971 kobiet) żelazo zmniejszało odsetek matek z niedokrwistością (dowody niskiej pewności) i prawdopodobnie dzieci z małą masą urodzeniową [14].

EFSA uznała za bezpieczne łączne spożycie do 40 mg żelaza dziennie, także w ciąży, licząc razem z dietą [15]. Dlatego dawkę z suplementu ustala lekarz na podstawie wyników, a ty nie dokładasz drugiego preparatu z żelazem. Źródła żelaza w jedzeniu to czerwone mięso, rośliny strączkowe, żółtka jaj i zielone warzywa; więcej o objawach niedoboru przeczytasz w tekście żelazo w organizmie i jak rozpoznać niedobór. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny [9].

7. Magnez w ciąży, cholina i inne składniki

Magnezu nie ma na liście 5 składników PTGiP [2]. Często przyjmuje się go na kurcze łydek, ale przegląd Cochrane z 2020 roku (8 małych badań, 576 kobiet) dał dla magnezu niespójne wyniki o niskiej pewności i nie rozstrzygnął, czy pomaga [16]. Jeśli masz kurcze albo lekarz podejrzewa niedobór, zapytaj go o preparat i dawkę. Magnez znajdziesz w kaszy gryczanej, pestkach dyni, kakao i zielonych warzywach.

Stanowisko PTGiP z 2024 roku wymienia cholinę oraz witaminy B6 i B12 jako składniki wspierające przemiany folianów; zaleca je w diecie, a gdy jest to niemożliwe albo stwierdzono niedobór, także w suplemencie [1]. Dobre źródła choliny to jajka, wołowina, kurczak, ryby i mleko [1]; więcej o niej przeczytasz w tekście cholina: co to jest i w czym jest. Pozostałych składników, które dodaje się do multiwitamin, PTGiP u zdrowych ciężarnych nie rekomenduje bez wskazań [2].

8. Czy suplementacja jest ważna tylko w ciąży?

Nie. Kwas foliowy zaczyna się co najmniej 12 tygodni przed planowanym poczęciem, a eksperci PTGiP zalecają też przyszłym ojcom 0,4 mg aktywnych folianów przez co najmniej 12 tygodni przed poczęciem [1]. NHS zaleca 400 µg kwasu foliowego dziennie od rozpoczęcia starań, najlepiej 3 miesiące przed ciążą [3]. Palenie papierosów i nadużywanie alkoholu PTGiP zalicza do czynników, przy których zaleca większą dawkę folianów, więc okres starań to dobry moment, by z nich zrezygnować [1].

Po porodzie, w czasie karmienia piersią, PTGiP zaleca dalej foliany (600-800 µg) i witaminę D (1500-2000 j.m.) [1] [2], a DHA przyjmowany przez matkę trafia do mleka i wspomaga rozwój mózgu i oczu dziecka karmionego piersią [12].

9. Jak wybrać preparat ciążowy i nie zdublować składników

Możesz dobrać osobno tylko te składniki, których potrzebujesz: foliany, jod, witaminę D i DHA, a żelazo dopiero po badaniach. Zestaw ciążowy, który łączy kilka z nich w jednym preparacie, to jedna z opcji, a nie domyślny wybór, bo zwykle zawiera też składniki spoza listy PTGiP, których eksperci nie zalecają wszystkim ciężarnym [2]. Zanim go wybierzesz, oceń z lekarzem cały skład. Jod, żelazo i witaminę D sumuj z każdego źródła, a zestawów nie łącz bez sprawdzenia łącznych dawek, bo możesz przekroczyć limit folianów 1000 µg dziennie [6]. Tabela pokazuje 3 przykładowe połączenia z produktów dostępnych w naszym sklepie, opisane według kart produktów z 15.10.2026.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Gdy brakuje ci tylko DHA, bo jesz mało ryb, wystarczy sam preparat DHA bez witaminy D, np. Pharmovit DHA 300 mg. Jeśli po ocenie diety i wyników wolisz zestaw, osobom na diecie bez ryb najbliżej do PrenaCare Complete z DHA z alg. Prenacaps Multi 1 z jodem, uzupełniony DHA, można rozważyć w I trymestrze przy diecie ubogiej w nabiał i jodowaną sól, jeśli dodatkowe witaminy C i E, cynk, selen i magnez z jego składu nie dublują innych preparatów. Activlab MultiVit Pregna ma sens dopiero wtedy, gdy lekarz po badaniu ferrytyny zaleci żelazo. Preparaty poniżej są według opisów na kartach przeznaczone dla kobiet w ciąży; o wyborze i dawce porozmawiaj z lekarzem prowadzącym ciążę, a jeśli masz mniej niż 18 lat, lekarz ustali dawki indywidualnie.

Aliness PrenaCare Complete, 30 + 30 kapsułek

Dla kogo: dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, które chcą przyjmować foliany, witaminę D i DHA w jednym zestawie. DHA pochodzi z alg, więc zestaw pasuje także kobietom, które nie jedzą ryb.

Według karty produktu dzienna porcja to 1 kapsułka twarda i 1 miękka w trakcie posiłku. Kapsułka twarda zawiera 800 µg folianu (5-MTHF jako Quatrefolic), 300 mg choliny, 60 mg magnezu, 2,8 mg witaminy B6 jako fosforan pirydoksalu, 55 µg selenu i 5 µg witaminy B12 jako metylokobalaminę; kapsułka miękka 590 mg oleju z alg, w tym 300 mg DHA, oraz 50 µg (2000 j.m.) witaminy D [17].

Dlaczego ten produkt: 800 µg folianu mieści się w zakresach, które stanowisko PTGiP z 2024 roku podaje dla każdego trymestru i karmienia [1], a witamina D w ilości 2000 j.m. odpowiada górnej wartości zalecanej przez PTGiP [2]. Porcja dostarcza ponad 200 mg DHA, a spożywanie DHA przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój mózgu i oczu płodu oraz karmionego piersią niemowlęcia [12]. Folian przyczynia się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży [9].

Zestaw nie zawiera jodu ani żelaza: o jodzie porozmawiaj z lekarzem, a żelazo przyjmuj tylko po badaniach. Zawiera też cholinę, magnez, selen i witaminy B6 i B12, więc przed zakupem oceń z lekarzem cały skład. Nie łącz go z innym preparatem z folianem albo witaminą D bez zsumowania dawek, bo możesz przekroczyć limit folianów [6].

Według karty sklepu producent nie deklaruje alergenów, a otoczka kapsułki twardej jest roślinna; przy alergii sprawdź etykietę na opakowaniu. Według opisu na karcie produkt jest przeznaczony dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, a jego stosowanie warto omówić z lekarzem prowadzącym ciążę. Kapsułki przechowuj tam, gdzie nie sięgną małe dzieci.

Sprawdź skład i cenę

Formeds Prenacaps Multi 1, 60 kapsułek

Dla kogo: opcja dla kobiet w I trymestrze, do 12. tygodnia ciąży, które jedzą mało nabiału albo ograniczają sól i po ocenie całego składu z lekarzem wolą przyjmować jod i folian w jednym preparacie zamiast osobno.

Według karty produktu w 2 kapsułkach, czyli porcji dziennej przyjmowanej raz dziennie w trakcie posiłku, jest 800 µg folianu jako Quatrefolic, 150 µg jodu (jodek potasu), 50 µg (2000 j.m.) witaminy D3 z lanoliny, 200 mg witaminy C, 12 mg witaminy E, 10 mg cynku, 70 µg selenu, 94 mg magnezu oraz witaminy z grupy B [18].

Dlaczego ten produkt: łączy 3 z 5 składników z rekomendacji PTGiP, czyli foliany, jod (150 µg, dolna wartość zalecanego zakresu) i witaminę D [2] [1]. Jod pomaga w prawidłowej produkcji hormonów tarczycy i w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy [9]. Zawiera też składniki spoza listy PTGiP, np. witaminę C i cynk, których PTGiP nie zaleca wszystkim ciężarnym [2]. Nie ma w nim DHA, więc DHA trzeba dodać osobno, np. z preparatu bez witaminy D.

Według karty składu witamina E pochodzi z soi, więc przy alergii na soję przed zakupem sprawdź etykietę na opakowaniu; otoczka kapsułki jest z pullulanu. Przy chorobie tarczycy jod przyjmuj tylko pod kontrolą lekarza. Według opisu na karcie produkt jest przeznaczony dla kobiet do 12. tygodnia ciąży; opakowanie trzymaj poza zasięgiem małych dzieci.

Sprawdź skład i cenę

Pharmovit DHA 300 mg, 60 kapsułek

Dla kogo: dla kobiet w ciąży i karmiących, które jedzą mało ryb, a ich preparat ciążowy nie zawiera DHA, oraz takich, którym lekarz zalecił większą dawkę DHA.

Według karty produktu porcja to 1 kapsułka 2 razy dziennie w trakcie posiłku; 2 kapsułki dostarczają 1000 mg oleju rybiego, w tym 600 mg DHA i 90 mg EPA. Produkt nie zawiera witaminy D, więc nie dubluje jej z preparatem ciążowym [19].

Dlaczego ten produkt: PTGiP zaleca co najmniej 200 mg DHA dziennie, a kobietom, które jedzą mało ryb, pozwala rozważyć większą dawkę [2]. Spożywanie DHA przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój mózgu i oczu płodu oraz karmionego piersią niemowlęcia; korzyść występuje przy 200 mg DHA dziennie ponad 250 mg EPA i DHA zalecane dorosłym [12].

Zawiera ryby, a otoczka jest z żelatyny, więc produkt nie jest dla osób uczulonych na ryby ani dla wegan. Karta sklepu radzi kobietom w ciąży i karmiącym uzgodnić stosowanie i dawkowanie z lekarzem przed zastosowaniem, dlatego porcję ustal z lekarzem prowadzącym ciążę. Opakowanie przechowuj z dala od małych dzieci.

Sprawdź skład i cenę

Activlab MultiVit Pregna, 60 kapsułek

Dla kogo: dla kobiet po 16. tygodniu ciąży, którym lekarz po badaniu ferrytyny zalecił żelazo w ilości do 30 mg dziennie i które chcą mieć je w jednej kapsułce z folianem, jodem i witaminą D.

Według karty produktu 1 kapsułka, czyli porcja dzienna, zawiera 800 µg kwasu foliowego, 30 mg żelaza (diglicynian), 200 µg jodu, 50 µg witaminy D, 3 mg witaminy B6, 5 µg witaminy B12, 5 mg cynku, 60 mg magnezu, 125 mg choliny i 30 mg ekstraktu z imbiru [20].

Dlaczego ten produkt: 30 mg żelaza to górna dawka, którą PTGiP dopuszcza po 16. tygodniu u kobiet bez anemii z ferrytyną poniżej 60 µg/l, a 800 µg kwasu foliowego mieści się w zakresie 0,6-0,8 mg zalecanym po 12. tygodniu [2]; stanowisko z 2024 roku dopuszcza obok 5-MTHF także syntetyczny kwas foliowy [1]. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny [9]. Razem z żelazem z diety ta porcja może przekroczyć 40 mg, które EFSA uznała za bezpieczne łączne spożycie [15], dlatego stosuj ją wyłącznie z zalecenia lekarza i nie dokładaj innego preparatu z żelazem. Zawiera też cynk, magnez, cholinę i ekstrakt z imbiru, więc cały skład oceń z lekarzem.

Według karty produkt może zawierać pochodne zbóż zawierających gluten, soi i mleka, a kapsułka jest z żelatyny z barwnikiem azorubiną. Według nazwy i opisu na karcie produkt jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Opakowanie trzymaj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Sprawdź skład i cenę

Suplementy dla kobiet w ciąży w sklepie Świat Supli

Preparaty z folianem, jodem, witaminą D i DHA opisane w sekcji 9, z pełnym składem na kartach produktów.

Do sklepu

Do sklepu

Do sklepu

Do sklepu

10. Kreatyna w ciąży: czy można?

Nie zalecamy przyjmowania kreatyny w ciąży bez decyzji lekarza. Urzędy, które oceniały bezpieczeństwo 3 g kreatyny dziennie, uznały tę ilość za raczej bezpieczną dla zdrowych dorosłych, ale wyłączyły z oceny kobiety w ciąży i karmiące [4]. Karta kreatyny marki własnej Promaker w naszym sklepie także zawiera uwagę, by nie stosować jej w ciąży [21].

Kreatynę w ciąży badano głównie na zwierzętach, jako możliwą ochronę mózgu dziecka przed niedotlenieniem przy porodzie [22]. Australijskie badanie z udziałem 282 kobiet w ciąży niskiego ryzyka mierzyło tylko kreatynę, którą organizm wytwarza sam i dostaje z jedzenia: jej stężenie we krwi było stabilne przez całą ciążę i wiązało się z ilością białka zwierzęcego w diecie [23]. W naszym wyszukiwaniu w PubMed nie znaleźliśmy badania z losowaniem, w którym kobiety w ciąży przyjmowały kreatynę jako suplement [24], a autorzy przeglądu z 2025 roku piszą, że działanie kreatyny w ciąży dopiero trzeba zbadać [25].

Jeśli brałaś kreatynę, zanim dowiedziałaś się o ciąży, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi na najbliższej wizycie. O aktywności fizycznej i diecie w ciąży, także jeśli trenowałaś przed ciążą, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.

11. Czego nie brać w ciąży bez lekarza

• Witamina A w postaci retinolu i tran. NHS radzi w ciąży nie przyjmować tranu ani suplementów z witaminą A w postaci retinolu i unikać wątróbki, bo nadmiar witaminy A może szkodzić rozwojowi dziecka [3]. EFSA wyznaczyła górny poziom 3000 µg gotowej witaminy A dziennie właśnie ze względu na szkodliwość dla płodu i radzi kobietom w ciąży oraz planującym ciążę nie jeść produktów z wątroby [26]. Sprawdzaj etykiety multiwitamin i olejów z wątroby ryb.
• Zioła i preparaty roślinne. NHS nie zaleca środków ziołowych w ciąży ani w okresie starań, bo nie wszystkie naturalne środki są w ciąży bezpieczne, a część produktów może zawierać szkodliwe zanieczyszczenia, np. ołów [5]. Dotyczy to też lukrecji w suplementach; o jej przeciwwskazaniach piszemy w tekście lukrecja: właściwości i przeciwwskazania.
• Duże dawki i dublowanie. Witamina D powyżej 100 µg (4000 j.m.) dziennie, foliany z suplementów powyżej 1000 µg bez zalecenia lekarza i żelazo bez wskazań to ryzyko, gdy łączysz kilka preparatów [7] [6] [15]. Przy innych lekach i suplementach sprawdź też tekst jakich suplementów nie łączyć.
• Kreatyna bez decyzji lekarza (sekcja 10).

Przed przyjęciem każdego leku i suplementu w ciąży zapytaj farmaceutę, położną albo lekarza [5].

12. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić pod 112

Dzwoń pod 112 od razu, jeśli w ciąży krwawisz i jednocześnie: masz silny ból brzucha, który nie pozwala ci się na niczym skupić, ból barku, nudności, czujesz, że mdlejesz, masz zawroty głowy albo tracisz przytomność, albo krwawienie jest obfite i szybko przesiąka podpaskę [27].

Dzwoń pod 112 także wtedy, gdy po przyjęciu suplementu nagle puchną wargi, język albo gardło, oddech staje się bardzo szybki lub utrudniony, masz trudność z połykaniem, skóra albo wargi sinieją lub bledną, pojawia się nagłe splątanie albo omdlenie. Jeśli masz autowstrzykiwacz z adrenaliną, użyj go natychmiast, a następnie zadzwoń pod 112 (albo niech ktoś dzwoni równocześnie). Połóż się na lewym boku; jeśli po 5 minutach nie ma poprawy, użyj drugiego wstrzykiwacza [28].

Natychmiast, także w nocy, zadzwoń na oddział położniczy albo do położnej, gdy:

• dziecko rusza się mniej niż zwykle, nie czujesz ruchów albo zmienił się ich zwykły rytm [29];
• masz silny ból głowy, który nie mija po zwykłych lekach przeciwbólowych, zaburzenia widzenia, ból pod żebrami albo nagły obrzęk twarzy, dłoni lub stóp, czyli możliwe objawy stanu przedrzucawkowego [30];
• masz lekkie krwawienie albo plamienie bez bólu lub z łagodnym bólem brzucha [27].

Na zwykłej wizycie omów z lekarzem wybór suplementów, wyniki morfologii, ferrytyny i TSH (hormonu, którym ocenia się pracę tarczycy) oraz dolegliwości takie jak kurcze łydek czy zmęczenie. Nie zaczynaj na własną rękę przyjmować aspiryny ani wapnia, nawet jeśli czytasz o nich w kontekście stanu przedrzucawkowego [30].

14. Najważniejsze w skrócie

• Podstawą są foliany (400-800 µg w I trymestrze, 600-800 µg później), jod 150-200 µg, jeśli nie chorujesz na tarczycę, witamina D 1500-2000 j.m. i co najmniej 200 mg DHA dziennie [1] [2].
• Żelazo przyjmuj dopiero po badaniu morfologii i ferrytyny, w dawce ustalonej przez lekarza [2].
• Sumuj dawki z wszystkich preparatów: foliany z suplementów i żywności wzbogacanej do 1000 µg, witamina D do 4000 j.m., żelazo łącznie z dietą do 40 mg dziennie, o ile lekarz nie zalecił inaczej [6] [7] [15].
• Nie ma podstaw, by samodzielnie przyjmować kreatynę w ciąży: oceny bezpieczeństwa wyłączały ciężarne, a w naszym wyszukiwaniu w PubMed nie znaleźliśmy badania z losowaniem z suplementacją kreatyny u ciężarnych [4] [24].

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza prowadzącego ciążę.

Ilustracje w tym artykule zostały przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu Świat Supli.

Artykuł Jakie suplementy może stosować kobieta w ciąży i czy można brać kreatynę? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.

Co to jest menopauza?

Menopauza co to za stan? Menopauzę definiuje się przede wszystkim jako ostatnie krwawienie miesiączkowe w życiu każdej kobiety, po którym to następuje ustanie miesiączki na okres 12 miesięcy. Należy jednak wykluczyć, że przedłużające się ustanie miesiączki w tej sytuacji nie jest objawem toczącej się żadnej choroby.

Menopauza w jakim wieku występuje? Jak zostało już wspomniane u większości kobiet menopauza występuje najczęściej między 45 a 55 rokiem życia. Na czas wystąpienia menopauzy wpływają takie czynniki genetyczne jak wiek, palenie papierosów czy też używanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Jednak sama menopauza, zwana także często perimenopauzą albo też klimakterium, nie ma ściśle określonej linii czasowej.

Dzieli się ona na:

-Okres przedmenopauzalny (pre-menopauza).

-Perimenopauze (okres okołomenopauzalny).

-Okres pomenopauzalny (postmenopauza).

Jeśli menopauza wystąpi przed 45 rokiem życia, to w tym przypadku nazywana jest ona wczesną menopauzą. Natomiast jeśli pojawi się menopauza w wieku 40 lat lub też wystąpi przed 40 rokiem życia, określa się ją często jako przedwczesną menopauzą. W takim przypadku może to być zwykle spowodowane chirurgicznym usunięciem jajników albo też uszkodzeniem jajników podczas leczenia nowotworów radioterapią, chemioterapią czy też terapią hormonalna.

Jak rozpoznać menopauzę u kobiet?

Menopauza a ciąża- Rozpoznanie pierwszych objawów menopauzy nie jest takie łatwe. Są one tak mało charakterystyczne, że można  je pomylić ze zwykłym wczesnymi objawami ciąży albo też przemęczeniem.

Można jednak rozpoznać, czy menopauza już się rozpoczęła, poprzez sprawdzenie poziom hormonów płciowych w laboratorium albo też samodzielnie w domu.

Aktywne kobiety, które prowadzą regularne życie seksualne mogą mieć trudności ze znalezieniem u siebie pierwszych oznak menopauzy. Wiele też objawów zmian hormonalnych, które zachodzą w organizmie kobiety wraz z wiekiem, można czasami pomylić ze zwykłym przepracowaniem, zmęczeniem czy też z wypaleniem zawodowym, a nawet czasami z wczesnymi objawami nieplanowanej ciąży.

Pierwsze objawy związane z menopauzą mogą pojawić się siedem do ośmiu lub też dziesięciu lat przed ostatnią miesiączką. Warto też wspomnieć, że nie wszystkie kobiety doświadczają tych samych objawów. Burze hormonalne mogą u niektórych kobiet powodować intensywne reakcje, podczas gdy u innych będą ledwo odczuwalne. Jak więc powinniśmy rozpoznać menopauzę? Przede wszystkim warto mieć wiedze, czego można się spodziewać w tym okresie oraz jakie są pierwsze objawy menopauzy?

Jakie są pierwsze objawy związane z menopauzą u kobiet?

Pierwszym sygnałem, że kobiecy organizm zaczyna przygotowywać się do menopauzy jest przede wszystkim skrócony cykl miesiączkowy. Wahania hormonalne powodują, że mogą pojawiać się plamienia między miesiączkami. Dlatego też kobiety częściej odczuwają napięcie menstruacyjne, a cykle są owulacyjne. Miesiączka może występować co kilka miesięcy albo też co dwa tygodnie. Może ustać na 60 dni lub też dłużej.

Określa się, że tylko około 10% kobiet osiąga menopauzę nie mając w przeszłości wydłużonego cyklu. W innych przypadkach krwawienie jest albo długie, rzadkie, albo bardzo krótkie oraz bardzo obfite.

Wczesne objawy menopauzy mogą wiązać się między innymi z:

-Obrzękiem piersi i silnym bólem.

-Bólem dolnej części brzucha i pleców.

-Obrzękiem i bólem w kończynach dolnych.

-Zwiększonym ciśnienie krwi.

-Zaburzeniami snu.

-Bólem i zawrotami głowy.

Wczesne objawy menopauzy mają też często podłoże emocjonalne oraz psychiczne. W związku z tym mogą być mylone na przykład z problemami rodzinnymi, wypaleniem zawodowym albo również z silną reakcją na stres. W rzeczywistości jednak zmiany hormonalne są związane z problemami fizycznymi. W efekcie kobiety mogą cierpieć na bezsenność, wahania nastroju, problemy z koncentracją, albo też słabe podejmowanie decyzji.

Kobiety w tym czasie są też bardziej narażone na płaczliwość czy też rozdrażnienie.

Menopauza u mężczyzn

Co to jest menopauza u mężczyzn? W życiu wielu mężczyzn są takie chwile, kiedy wiele rzeczy się zmienia. Organizm stopniowo odmawia harmonizacji i pojawia się szereg dolegliwości, w tym zmiany snu, apetytu oraz nastroju. Taki stan jest nazywany u mężczyzn andropauzą i jest męskim odpowiednik menopauzy u kobiet. To przede wszystkim stopniowy, czasem wieloletni proces. Chociaż nie dotyczy on wszystkich mężczyzn. Jednak odsetek z nich, którzy doświadczają andropauzy wzrasta wraz z wiekiem.

Andropauza u mężczyzn rozpoczyna się w różnym wieku. Jest to przedział mniej więcej od 40 do około 55 lat. Przebieg jej zależy od wielu czynników, między innymi od niedobory androgenów, szczególnie w związku ze zmniejszoną produkcją testosteronu, który odpowiada za wiele czynności metabolicznych w męskim organizmie.

Objawi andropauzy u mężczyzn mogą objawiać się:

-Zmniejszeniem masy mięśniowej.

-Zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej.

-Zmniejszoną masą kostną.

-Obniżoną samoocena i zadowoleniem z życia.

-Zwiększoną drażliwością.

-Problemy z pamięcią i koncentracją.

-Zwiększoną wrażliwością na zimno.

-Zwiększoną potliwością.

-Nadciśnieniem.

-Problemami z prostatą.

-Przerzedzeniem się włosów. 

Menopauza- Podsumowanie

Menopauza (zwana też klimakterium albo też perimenopauzą) to taki okres w życiu dorosłej kobiety, w którym to kończy się jej funkcja rozrodcza. U mężczyzn również występuj odpowiednik menopauzy i jest on nazwany andropauzą.

Mężczyźni często skarżą się na zaburzenia związane ze snem (spadek hormonu melatoniny), utratę apetytu, zmęczeniem i ogólne osłabienie. Podobnie jak kobiety w okresie menopauzy, również mężczyźni mogą doświadczać uderzeń gorąca, zbyt dużej potliwości oraz kołatania serca.

Podobnie jak menopauza, andropauza nie oznacza od razu zażywania leków, ale dbanie o swoje zdrowie poprzez aktywny a także zdrowy tryb życia.

Artykuł Menopauza (klimakterium) – czym jest i jak ją rozpoznać? pochodzi z serwisu Blog Świat Supli.