{"id":9239,"date":"2022-03-16T11:39:21","date_gmt":"2022-03-16T10:39:21","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=9239"},"modified":"2026-10-19T09:57:01","modified_gmt":"2026-10-19T07:57:01","slug":"beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/","title":{"rendered":"Beta-karoten: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dawkowanie i wyst\u0119powanie. Czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Beta-karoten to pomara\u0144czowy barwnik ro\u015blin i prowitamina A: organizm zamienia go w witamin\u0119 A. W polskich normach do obliczania poda\u017cy przyjmuje si\u0119, \u017ce 6 \u00b5g beta-karotenu to 1 \u00b5g r\u00f3wnowa\u017cnika retinolu, cho\u0107 rzeczywista przemiana w organizmie jest zmienna [1] [2]. Nie ma osobnej normy na beta-karoten, a norma na witamin\u0119 A dla doros\u0142ych w Polsce to 700 \u00b5g dziennie dla kobiet i 900 \u00b5g dla m\u0119\u017cczyzn; przeci\u0119tna dieta doros\u0142ych w badaniach z lat 2017-2020 dostarcza\u0142a jej oko\u0142o 1138 \u00b5g [1]. Suplement ma sens wtedy, gdy dieta nie pokrywa zapotrzebowania, i wed\u0142ug EFSA powinien s\u0142u\u017cy\u0107 tylko jego pokryciu, a osoby pal\u0105ce nie powinny bra\u0107 suplement\u00f3w z beta-karotenem [3]. Czy bra\u0107 go ca\u0142y rok? U os\u00f3b, kt\u00f3rym dieta daje do\u015b\u0107 witaminy A, badania nie pokaza\u0142y korzy\u015bci z wieloletniego przyjmowania [4] [5], a o czasie suplementacji decyduje to, czy dieta pokrywa zapotrzebowanie, a nie pora roku [3]. W badaniach ATBC i CARET 20-30 mg dziennie zwi\u0119ksza\u0142o u palaczy ryzyko raka p\u0142uca [6] [7].<\/strong><\/p>\n<p class=\"aktualizacja\"><small>Aktualizacja 14.10.2026: opisali\u015bmy na podstawie norm \u017cywienia z 2024 roku i opinii EFSA, ile beta-karotenu dziennie ma sens, czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok, czy tabletki pomagaj\u0105 w opalaniu i dlaczego palacze nie powinni go suplementowa\u0107.<\/small><\/p>\n<div class=\"polecamy-boks\" style=\"margin:20px 0;padding:10px;border:2px solid #F38823;border-radius:14px;background:#FDEEDD\">\n<p class=\"polecamy-tytul\" style=\"margin:0 0 2px;font-size:18px;line-height:1.3;font-weight:700;color:#121212\">Polecamy: witamina A z beta-karotenu albo bez niego<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(min(100%,240px),1fr));gap:8px\">\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26329-large_default\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek z witamin\u0105 A w postaci octanu retinylu i innymi witaminami\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Marka w\u0142asna: witamina A bez beta-karotenu<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">800 \u00b5g witaminy A (100% RWS) w 2 kapsu\u0142kach z innymi witaminami<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/18255-large_default\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml.jpg\" alt=\"Butelka z pompk\u0105 Avitale BetaKaroten 4,5 mg, naturalny beta-karoten w oliwie z oliwek, 30 ml\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Sam beta-karoten w oliwie<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"color:#121212\">Avitale BetaKaroten 4,5 mg, Pro Witamina A, 30 ml<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">4,5 mg beta-karotenu w 1 pompce, czyli 94% RWS witaminy A<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<details class=\"toc\" open>\n<summary>Spis tre\u015bci<\/summary>\n<nav aria-label=\"Spis tre\u015bci\">\n<ul>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#co-to\">1. Beta-karoten: co to jest i czy to to samo co witamina A?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#wlasciwosci\">2. W\u0142a\u015bciwo\u015bci beta-karotenu: co daje organizmowi?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#wystepowanie\">3. Beta-karoten w \u017cywno\u015bci: gdzie wyst\u0119puje najwi\u0119cej?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#dawkowanie\">4. Ile beta-karotenu dziennie? Dawkowanie beta-karotenu<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#caly-rok\">5. Czy beta-karoten mo\u017cna bra\u0107 ca\u0142y rok i jak d\u0142ugo?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#opalanie\">6. Beta-karoten na opalanie: czy tabletki przyspieszaj\u0105 opalenizn\u0119?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#tabletki\">7. Beta-karoten tabletki: kiedy warto i jaki wybra\u0107?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#palenie\">8. Beta-karoten a palenie: co pokaza\u0142y badania ATBC i CARET?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#bezpieczenstwo\">9. Beta-karoten: skutki uboczne, przeciwwskazania i interakcje<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#lekarz\">10. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 na 112<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#faq\">11. Najcz\u0119stsze pytania o beta-karoten<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#faq-lek\">11.1. Czy beta-karoten jest lekiem, czy suplementem?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#faq-watroba\">11.2. Czy beta-karoten uszkadza w\u0105trob\u0119?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#faq-nadmiar\">11.3. Czy nadmiar beta-karotenu jest szkodliwy?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#faq-skora\">11.4. Czy beta-karoten pomaga na sk\u00f3r\u0119 i tr\u0105dzik?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#faq-dzieci\">11.5. Czy mo\u017cna dawa\u0107 beta-karoten dzieciom?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#faq-ciaza\">11.6. Czy beta-karoten jest bezpieczny w ci\u0105\u017cy?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#podsumowanie\">12. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<\/details>\n<h2 id=\"co-to\">1. Beta-karoten: co to jest i czy to to samo co witamina A?<\/h2>\n<p>Beta-karoten nale\u017cy do karotenoid\u00f3w, czyli barwnik\u00f3w nadaj\u0105cych kolor marchwi, dyni i morelom. Polskie Normy \u017cywienia z 2024 roku opisuj\u0105 go jako najsilniejszy ro\u015blinny prekursor witaminy A: po zjedzeniu jest przekszta\u0142cany w jelicie cienkim w retinal, a potem w retinol [1]. Beta-karoten nie jest wi\u0119c tym samym co witamina A. To jej \u017ar\u00f3d\u0142o, z kt\u00f3rego organizm wytwarza witamin\u0119.<\/p>\n<p>Gotowa witamina A, czyli retinol i jego estry, wyst\u0119puje w produktach zwierz\u0119cych: w\u0105tr\u00f3bce, jajach, serach dojrzewaj\u0105cych i ma\u015ble [1]. Ilo\u015b\u0107 witaminy A z obu \u017ar\u00f3de\u0142 sumuje si\u0119 w ekwiwalentach retinolu (RE), wed\u0142ug przelicznika 1 \u00b5g RE = 1 \u00b5g retinolu = 6 \u00b5g beta-karotenu [1] [3]. Na etykietach suplement\u00f3w spotkasz te\u017c jednostki mi\u0119dzynarodowe: 1 j.m. beta-karotenu to 0,6 \u00b5g [8]. Suplementy z beta-karotenem i gotow\u0105 witamin\u0105 A znajdziesz w kategorii <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a\/c290?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\">witamina A w sklepie \u015awiat Supli<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"wlasciwosci\">2. W\u0142a\u015bciwo\u015bci beta-karotenu: co daje organizmowi?<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/beta-karoten-ilustracja-eb0c61a1.webp\" alt=\"Pieczona marchew i batat z oliw\u0105 obok sa\u0142atki ze szpinakiem, bo t\u0142uszcz pomaga wch\u0142on\u0105\u0107 beta-karoten\" width=\"2752\" height=\"1536\" class=\"wp-image-27776\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><\/figure>\n<p>G\u0142\u00f3wna rola beta-karotenu w organizmie to dostarczanie witaminy A. Unia Europejska dopu\u015bci\u0142a dla witaminy A o\u015bwiadczenia, \u017ce pomaga w utrzymaniu prawid\u0142owego widzenia, zdrowej sk\u00f3ry i prawid\u0142owego stanu b\u0142on \u015bluzowych, w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego i w prawid\u0142owym metabolizmie \u017celaza oraz odgrywa rol\u0119 w procesie specjalizacji kom\u00f3rek [9]. Sam beta-karoten nie ma w rejestrze UE osobnych o\u015bwiadcze\u0144, wi\u0119c te korzy\u015bci dotycz\u0105 witaminy A, kt\u00f3r\u0105 z niego wytwarzasz.<\/p>\n<p>Witamina A buduje rodopsyn\u0119, barwnik siatk\u00f3wki potrzebny do widzenia przy s\u0142abym \u015bwietle [1]. Dlatego pierwszym objawem jej niedoboru bywa gorsze widzenie o zmierzchu, a dalej sucho\u015b\u0107 oczu, sucha \u0142uszcz\u0105ca si\u0119 sk\u00f3ra i cz\u0119stsze infekcje [10]. Takie objawy wynikaj\u0105 z niedoboru witaminy A, a nie z braku samego beta-karotenu, i wymagaj\u0105 oceny lekarza [10].<\/p>\n<p>Beta-karoten dzia\u0142a jako przeciwutleniacz w badaniach laboratoryjnych [1], ale w du\u017cych badaniach u ludzi suplementy nie chroni\u0142y przed nowotworami ani chorobami serca. W Physicians&#8217; Health Study 22 071 lekarzy w wieku 40-84 lat przyjmowa\u0142o 50 mg beta-karotenu co drugi dzie\u0144 albo placebo przez 12 lat; liczba nowotwor\u00f3w, zawa\u0142\u00f3w, udar\u00f3w i zgon\u00f3w by\u0142a w obu grupach podobna [4]. W metaanalizie 31 bada\u0144 z 216 734 uczestnikami suplementy nie zmieni\u0142y umieralno\u015bci og\u00f3lnej (ryzyko wzgl\u0119dne, RR, 1,02; 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci, CI, kt\u00f3ry pokazuje niepewno\u015b\u0107 oszacowania, od 0,98 do 1,05) [5]. Ameryka\u0144ski zesp\u00f3\u0142 ekspert\u00f3w USPSTF uzna\u0142, \u017ce w zapobieganiu chorobom serca i nowotworom szkody suplement\u00f3w beta-karotenu przewy\u017cszaj\u0105 korzy\u015bci [11].<\/p>\n<p>Popularne twierdzenia o ochronie wzroku dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie zwyrodnienia plamki zwi\u0105zanego z wiekiem (AMD). Preparat z badania AREDS, w kt\u00f3rym by\u0142 beta-karoten, zmniejsza\u0142 ryzyko przej\u015bcia AMD w p\u00f3\u017ane stadium u os\u00f3b z chorob\u0105 (iloraz szans 0,72; 3 badania, 2445 os\u00f3b) [12]. W kolejnym badaniu AREDS2 usuni\u0119cie beta-karotenu nie pogorszy\u0142o wynik\u00f3w, a rak p\u0142uca wyst\u0105pi\u0142 u 23 os\u00f3b z grupy z beta-karotenem wobec 11 bez niego, g\u0142\u00f3wnie u by\u0142ych palaczy; dlatego zast\u0105piono go lutein\u0105 z zeaksantyn\u0105 [13]. To zalecenie dla os\u00f3b z rozpoznanym AMD, ustalane z okulist\u0105, a nie pow\u00f3d do brania beta-karotenu na oczy.<\/p>\n<h2 id=\"wystepowanie\">3. Beta-karoten w \u017cywno\u015bci: gdzie wyst\u0119puje najwi\u0119cej?<\/h2>\n<p>Najwi\u0119cej beta-karotenu maj\u0105 pomara\u0144czowe i ciemnozielone warzywa: bataty, marchew, szpinak, natka pietruszki, dynia i jarmu\u017c, a z owoc\u00f3w morele i mango [1]. Tabela pokazuje zawarto\u015b\u0107 w 100 g wed\u0142ug ameryka\u0144skiej bazy USDA; to warto\u015bci orientacyjne dla danego rodzaju produktu [14].<\/p>\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table\" style=\"overflow-x:auto\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:520px;width:auto\">\n<caption>Beta-karoten w 100 g wybranych produkt\u00f3w (USDA FoodData Central, odczyt 14.10.2026)<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Produkt<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Beta-karoten w 100 g<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">W miligramach<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Rekord USDA<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Batat pieczony w sk\u00f3rce<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">11 500 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">11,5 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/168483\/nutrients\">168483<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Marchew surowa<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">8 280 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">8,3 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/170393\/nutrients\">170393<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Szpinak surowy<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">5 630 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">5,6 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/168462\/nutrients\">168462<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Natka pietruszki<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">5 050 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">5,0 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/170416\/nutrients\">170416<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Dynia surowa<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">3 100 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">3,1 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/168448\/nutrients\">168448<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Jarmu\u017c surowy<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">2 870 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">2,9 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/168421\/nutrients\">168421<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Morele suszone<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">2 160 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">2,2 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/173941\/nutrients\">173941<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Czerwona papryka surowa<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">1 620 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">1,6 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/170108\/nutrients\">170108<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Mango surowe<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">640 \u00b5g<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">0,6 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/169910\/nutrients\">169910<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<p>Te liczby nie m\u00f3wi\u0105, ile witaminy A powstanie w organizmie. Z warzyw wch\u0142ania si\u0119 od 5 do 65 procent beta-karotenu, a z ilu mikrogram\u00f3w powstaje 1 \u00b5g witaminy A, zale\u017cy od produktu, obr\u00f3bki, t\u0142uszczu w posi\u0142ku i od tego, ile witaminy A ju\u017c masz; w badaniach przelicznik wynosi\u0142 od 3,8:1 do 28:1 [2]. Beta-karoten rozpuszcza si\u0119 w t\u0142uszczach, a t\u0142uszcz w posi\u0142ku zwi\u0119ksza jego wch\u0142anianie, dlatego marchew czy szpinak lepiej je\u015b\u0107 z dodatkiem oliwy albo mas\u0142a [15]. W jednym z bada\u0144 zebranych przez ameryka\u0144ski Institute of Medicine (IOM) wzrost st\u0119\u017cenia beta-karotenu we krwi po surowej marchwi wyni\u00f3s\u0142 26 procent wzrostu po tej samej ilo\u015bci z suplementu [8]. W Polsce witamin\u0119 A dostarczaj\u0105 te\u017c margaryny i inne t\u0142uszcze do smarowania pieczywa, kt\u00f3re obowi\u0105zkowo si\u0119 ni\u0105 wzbogaca [1].<\/p>\n<h2 id=\"dawkowanie\">4. Ile beta-karotenu dziennie? Dawkowanie beta-karotenu<\/h2>\n<p>Normy \u017cywienia nie podaj\u0105 zalecanej dziennej ilo\u015bci beta-karotenu, bo zapotrzebowanie dotyczy witaminy A [1]. Gdyby ca\u0142\u0105 witamin\u0119 A czerpa\u0107 z beta-karotenu, kobieta potrzebowa\u0142aby oko\u0142o 4,2 mg, a m\u0119\u017cczyzna oko\u0142o 5,4 mg dziennie (700 i 900 \u00b5g razy 6) [1]. EFSA podaje nieco ni\u017csze zalecane spo\u017cycie: 650 \u00b5g dla kobiet i 750 \u00b5g dla m\u0119\u017cczyzn [16]. W ci\u0105\u017cy norma ro\u015bnie do 770 \u00b5g, a w czasie karmienia piersi\u0105 do 1300 \u00b5g [1].<\/p>\n<p>Dla beta-karotenu z suplement\u00f3w EFSA nie ustali\u0142a g\u00f3rnego poziomu spo\u017cycia, bo danych by\u0142o za ma\u0142o, by wyznaczy\u0107 bezpieczn\u0105 dawk\u0119. Zaleci\u0142a za to, by palacze unikali takich suplement\u00f3w, a reszta doros\u0142ych u\u017cywa\u0142a ich tylko do pokrycia zapotrzebowania na witamin\u0119 A [3]. Dlatego porcja z suplementu nie powinna by\u0107 wi\u0119ksza ni\u017c ilo\u015b\u0107 witaminy A, kt\u00f3rej brakuje w diecie do normy. Jedna pompka preparatu Avitale BetaKaroten daje 4,5 mg beta-karotenu, czyli 750 \u00b5g witaminy A (94 procent referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia, RWS) [17] [18]. To oko\u0142o 107 procent polskiej normy dla doros\u0142ych kobiet (700 \u00b5g) i 83 procent normy dla doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn (900 \u00b5g) [1]; 94 procent odnosi si\u0119 do RWS 800 \u00b5g z etykiety. Dlatego 1 pompka dziennie pasuje do diety, kt\u00f3ra prawie nie dostarcza witaminy A ani beta-karotenu. Porcj\u0119 dobiera si\u0119 do tego, ile witaminy A daje dieta, a \u017ar\u00f3d\u0142a nie podaj\u0105 uniwersalnego schematu przyjmowania suplementu z przerwami. Gdy dieta pokrywa cz\u0119\u015b\u0107 normy, mniejsz\u0105 porcj\u0119 \u0142atwiej ustawi\u0107 preparatem opisanym w sekcji 7, w kt\u00f3rym 1 pompka daje 160 \u00b5g witaminy A [19].<\/p>\n<p>Na pytanie, ile tabletek beta-karotenu dziennie, odpowiada etykieta konkretnego produktu, a ilo\u015bci w kapsu\u0142kach s\u0105 r\u00f3\u017cne: 10 000 j.m. to 6 mg, a 25 000 j.m. to 15 mg beta-karotenu [8]. Zarejestrowany w Polsce lek z beta-karotenem ma 10 mg w tabletce i ulotka zaleca doros\u0142ym 1 tabletk\u0119 dziennie profilaktycznie, a leczniczo dawk\u0119 ustala lekarz [15]. W badaniach, kt\u00f3re wykaza\u0142y szkody u palaczy, stosowano 20 mg (ATBC) i 30 mg dziennie (CARET) [6] [7]. Porcje z bada\u0144 nie s\u0105 schematem do samodzielnego stosowania.<\/p>\n<h2 id=\"caly-rok\">5. Czy beta-karoten mo\u017cna bra\u0107 ca\u0142y rok i jak d\u0142ugo?<\/h2>\n<p>Badania nie wyznaczaj\u0105 czasu, po kt\u00f3rym trzeba przerwa\u0107 beta-karoten, ani nie pokazuj\u0105 korzy\u015bci z brania go przez ca\u0142y rok u os\u00f3b bez niedoboru. Brak szk\u00f3d w 12-letnim Physicians&#8217; Health Study [4] dotyczy zdrowych lekarzy m\u0119\u017cczyzn i nie wyznacza bezpiecznego czasu dla ka\u017cdego. O tym, czy bra\u0107 go ca\u0142y rok, decyduj\u0105 wi\u0119c dwie rzeczy: czy dieta pokrywa zapotrzebowanie na witamin\u0119 A i czy palisz [3].<\/p>\n<p>Je\u015bli jesz codziennie warzywa pomara\u0144czowe albo zielone, nabia\u0142 i jajka, suplement zwykle nie jest potrzebny w \u017cadnej porze roku [20]. Je\u015bli dieta jest uboga w te produkty, na przyk\u0142ad przy niech\u0119ci do warzyw, uzupe\u0142nianie porcj\u0105 dobran\u0105 do tego, czego brakuje w diecie, mo\u017ce trwa\u0107 tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo trwa ten brak [3]. NHS zaznacza, \u017ce nadmiar witaminy A organizm magazynuje, wi\u0119c z jedzenia nie trzeba jej dostarcza\u0107 ka\u017cdego dnia [20]. Na pytanie, po jakim czasie wida\u0107 efekty, nie ma jednej odpowiedzi, bo u osoby bez niedoboru suplement nie daje odczuwalnych zmian; ochrona przed oparzeniem s\u0142onecznym w badaniach pojawia\u0142a si\u0119 dopiero po co najmniej 10 tygodniach [21].<\/p>\n<p>Beta-karoten najlepiej przyjmowa\u0107 w trakcie posi\u0142ku z t\u0142uszczem, bo t\u0142uszcz zwi\u0119ksza jego wch\u0142anianie [15]; pora dnia, rano czy wieczorem, ma mniejsze znaczenie. Pory innych sk\u0142adnik\u00f3w zebrali\u015bmy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kiedy-brac-suplementy-tabela-harmonogramu-dla-25-skladnikow\/\">kiedy bra\u0107 suplementy<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"opalanie\">6. Beta-karoten na opalanie: czy tabletki przyspieszaj\u0105 opalenizn\u0119?<\/h2>\n<p>Tabletki z beta-karotenem nie przyspieszaj\u0105 opalania w sensie wytwarzania melaniny. Karotenoidy przyjmowane doustnie gromadz\u0105 si\u0119 w sk\u00f3rze i tkance podsk\u00f3rnej i nadaj\u0105 jej \u017c\u00f3\u0142topomara\u0144czowy odcie\u0144 [22], kt\u00f3ry przy du\u017cych ilo\u015bciach wida\u0107 jako karotenodermi\u0119 [1]. Tak dzia\u0142aj\u0105 te\u017c tabletki br\u0105zuj\u0105ce sk\u00f3r\u0119 z karotenoidami.<\/p>\n<p>Kilka bada\u0144 sprawdza\u0142o ochron\u0119 przed oparzeniem s\u0142onecznym. W metaanalizie 7 bada\u0144 beta-karoten zmniejsza\u0142 rumie\u0144 po na\u015bwietlaniu, ale dopiero po co najmniej 10 tygodniach przyjmowania, a efekt r\u00f3s\u0142 z czasem [21]. W jednym z bada\u0144 po 12 os\u00f3b z jasn\u0105 sk\u00f3r\u0105 przyjmowa\u0142o 24 mg beta-karotenu, mieszanin\u0119 karotenoid\u00f3w albo placebo przez 12 tygodni i rumie\u0144 po na\u015bwietlaniu by\u0142 mniejszy ni\u017c na pocz\u0105tku badania w obu grupach z karotenoidami; autorzy por\u00f3wnywali wynik z punktem wyj\u015bcia, a nie bezpo\u015brednio z placebo [23]. To dawka wielokrotnie wy\u017csza ni\u017c ilo\u015b\u0107 potrzebna do pokrycia zapotrzebowania na witamin\u0119 A, do kt\u00f3rej EFSA zaleca ograniczy\u0107 suplementy [3], a przegl\u0105d systematyczny z 2025 roku zaznacza, \u017ce badania by\u0142y ma\u0142e i kr\u00f3tkie [24].<\/p>\n<p>Wed\u0142ug NHS nie ma bezpiecznego ani zdrowego sposobu na opalenizn\u0119, a opalenizna nie chroni sk\u00f3ry przed szkodliwym dzia\u0142aniem s\u0142o\u0144ca [25]. Ochron\u0119 daj\u0105 cie\u0144 w godzinach 11-15, odzie\u017c, okulary i krem z filtrem co najmniej SPF 30 z ochron\u0105 UVA, nak\u0142adany w odpowiedniej ilo\u015bci i ponawiany [25]. Beta-karoten nie zast\u0119puje \u017cadnego z tych sposob\u00f3w. Lek z beta-karotenem ma wskazania zwi\u0105zane z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na s\u0142o\u0144ce, np. w protoporfirii erytropoetycznej, ale to leczenie prowadzone przez lekarza [15].<\/p>\n<h2 id=\"tabletki\">7. Beta-karoten tabletki: kiedy warto i jaki wybra\u0107?<\/h2>\n<p>Suplement z beta-karotenem albo witamin\u0105 A ma sens, gdy dieta nie pokrywa zapotrzebowania na witamin\u0119 A: jesz ma\u0142o warzyw pomara\u0144czowych i zielonych, a do tego ma\u0142o nabia\u0142u i jajek [1] [20]. Przy objawach niedoboru, takich jak gorsze widzenie o zmierzchu, najpierw id\u017a do lekarza, bo niedob\u00f3r wynika cz\u0119sto z zaburze\u0144 wch\u0142aniania t\u0142uszcz\u00f3w albo chor\u00f3b w\u0105troby [10]. Por\u00f3wnali\u015bmy produkty wed\u0142ug porcji witaminy A do 100 procent RWS, tak jak w naszym <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ranking-top-5-najlepszych-suplementow-z-witamina-a\/\">rankingu suplement\u00f3w z witamin\u0105 A<\/a>. W\u015br\u00f3d preparat\u00f3w z samym beta-karotenem w sklepie tylko Avitale BetaKaroten pozwala zej\u015b\u0107 do porcji poni\u017cej 100 procent RWS (1 pompka); kapsu\u0142ki z 10 000 j.m. (6 mg, oko\u0142o 1000 \u00b5g witaminy A) i wi\u0119cej przekraczaj\u0105 RWS ju\u017c w jednej sztuce [8] [18]. Dla os\u00f3b, kt\u00f3re pal\u0105 albo rzuci\u0142y palenie, zostaje witamina A bez beta-karotenu: nasz produkt \u015awiat Supli Multivitamina Complex, kt\u00f3ry umieszczamy pierwszy z wyboru redakcyjnego jako mark\u0119 sklepu, albo Avitale Witamina A+E QualiE, w kt\u00f3rej porcj\u0119 ustawisz pompkami.<\/p>\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table\" style=\"overflow-x:auto\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:760px;width:auto\">\n<caption>Witamina A z beta-karotenu i bez niego w sklepie: porcja dzienna i cena (odczyt 14.10.2026)<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Produkt<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Forma<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Porcja dzienna<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Witamina A w porcji, % RWS<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Beta-karoten w porcji<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Dla pal\u0105cych i by\u0142ych palaczy<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Porcji w opakowaniu<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Cena<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Cena za porcj\u0119 dzienn\u0105<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Sklep<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">\u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">kapsu\u0142ki<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">2 kapsu\u0142ki<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">800 \u00b5g (octan retinylu), 100%<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">brak<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">tak<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">90 kapsu\u0142ek, czyli 45 porcji po 2 kapsu\u0142ki<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">24,99 z\u0142<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">0,56 z\u0142<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=tabela&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\">Sprawd\u017a sk\u0142ad<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Avitale BetaKaroten 4,5 mg, Pro Witamina A, 30 ml<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">olej z pompk\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">1 pompka (producent: 1-5)<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">750 \u00b5g z beta-karotenu, 94%<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">4,5 mg<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">nie<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">600 pompek nominalnie<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">39,90 z\u0142<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">0,07 z\u0142<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=tabela&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\">Sprawd\u017a sk\u0142ad<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Avitale Witamina A+E QualiE, 30 ml<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">olej z pompk\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">1-5 pompek<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">160-800 \u00b5g (palmitynian retinylu), 20-100%<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">brak<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">tak<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">600 pompek nominalnie<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">24,90 z\u0142<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">0,04 z\u0142 &#8211; 0,21 z\u0142<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071?utm_source=blog&amp;utm_medium=tabela&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\">Sprawd\u017a sk\u0142ad<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<p>Ceny i dost\u0119pno\u015b\u0107: odczyt ze sklepu 14.10.2026. Dane o sk\u0142adzie i liczbie porcji pochodz\u0105 z kart produkt\u00f3w; RWS witaminy A to 800 \u00b5g. Cena porcji dziennej przy Avitale A+E dotyczy 1 do 5 pompek. Liczba pompek to warto\u015b\u0107 nominalna; otwarte olejki z pompk\u0105 przechowuj wed\u0142ug karty w suchym miejscu do 25\u00b0C, z dala od \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-multivitamina-complex\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26329-large_default\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek z witamin\u0105 A w postaci octanu retinylu i innymi witaminami\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\">\u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Dla kogo: dla doros\u0142ych, kt\u00f3rzy chc\u0105 uzupe\u0142ni\u0107 witamin\u0119 A bez beta-karotenu, tak\u017ce dla os\u00f3b, kt\u00f3re pal\u0105 albo rzuci\u0142y palenie, a do tego chc\u0105 mie\u0107 inne witaminy i sk\u0142adniki mineralne w jednym produkcie.<\/p>\n<p>W 2 kapsu\u0142kach wed\u0142ug karty produktu: 800 \u00b5g witaminy A w postaci octanu retinylu (100 procent RWS), a tak\u017ce m.in. witaminy C, D3, E i z grupy B, 6 mg witaminy B6, 15 mg cynku, 5 mg \u017celaza i 80 \u00b5g selenu [26]. Witamina A pomaga w utrzymaniu prawid\u0142owego widzenia, zdrowej sk\u00f3ry i prawid\u0142owego stanu b\u0142on \u015bluzowych oraz w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego [9]. Witamina A z porcji to ok. jedna czwarta g\u00f3rnego limitu EFSA 3000 \u00b5g dziennie \u0142\u0105cznie z diet\u0105 [3], a brytyjska NHS radzi nie przekracza\u0107 \u0142\u0105cznie 1,5 mg dziennie, bo d\u0142ugotrwale wi\u0119ksze ilo\u015bci mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko z\u0142ama\u0144 w starszym wieku [20]. Cynk: 15 mg to 60 procent limitu EFSA 25 mg dziennie \u0142\u0105cznie z diet\u0105 [27]; przeci\u0119tna dieta w Polsce daje 8,7 mg cynku u kobiet i 11,5 mg u m\u0119\u017cczyzn [28], wi\u0119c u m\u0119\u017cczyzn suma mo\u017ce przekroczy\u0107 limit.<\/p>\n<p>Dlaczego ten produkt: daje pe\u0142n\u0105 porcj\u0119 witaminy A bez beta-karotenu, wi\u0119c nadaje si\u0119 dla os\u00f3b, kt\u00f3rym odradzamy suplementy z beta-karotenem; jest te\u017c nasz\u0105 mark\u0105, kt\u00f3r\u0105 polecamy jako pierwsz\u0105.<\/p>\n<p>Sk\u0142ad i alergeny wed\u0142ug karty: mieszanka witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, otoczka kapsu\u0142ki z \u017celatyny wo\u0142owej; mo\u017ce zawiera\u0107 mleko \u0142\u0105cznie z laktoz\u0105, soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, nasiona sezamu, zbo\u017ca zawieraj\u0105ce gluten, jaja, skorupiaki i ryby [26].<\/p>\n<p>Jak stosowa\u0107 wed\u0142ug producenta: 2 kapsu\u0142ki dziennie [26]. Nie \u0142\u0105cz go z innymi multiwitaminami, preparatami z witamin\u0105 A, cynkiem ani tranem; je\u015bli jesz w\u0105tr\u00f3bk\u0119 co tydzie\u0144, nie bierz suplement\u00f3w z witamin\u0105 A [20]. M\u0119\u017cczyznom, kt\u00f3rzy regularnie jedz\u0105 mi\u0119so, lepiej pasuje Avitale A+E bez cynku. Przechowuj produkt w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci i nie przekraczaj porcji podanej wy\u017cej.<\/p>\n<p>Ci\u0105\u017ca: nie stosuj w ci\u0105\u017cy, bo zawiera gotow\u0105 witamin\u0119 A (retinol) [29]; w okresie karmienia piersi\u0105 zapytaj lekarza.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-avitale-betakaroten\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/18255-large_default\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml.jpg\" alt=\"Butelka z pompk\u0105 Avitale BetaKaroten 4,5 mg, naturalny beta-karoten w oliwie z oliwek, 30 ml\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\">Avitale BetaKaroten 4,5 mg, Pro Witamina A, 30 ml<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Dla kogo: dla doros\u0142ych, kt\u00f3rzy nie pal\u0105 i nie palili, jedz\u0105 ma\u0142o warzyw i wol\u0105 witamin\u0119 A z beta-karotenu.<\/p>\n<p>W 1 pompce wed\u0142ug karty produktu: 4,5 mg naturalnego beta-karotenu z fermentacji grzyba Blakeslea trispora, rozpuszczonego w oliwie z oliwek, co odpowiada 750 \u00b5g witaminy A (94 procent RWS) [17]. Witamina A, kt\u00f3r\u0105 organizm wytwarza z beta-karotenu, pomaga w utrzymaniu prawid\u0142owego widzenia i zdrowej sk\u00f3ry [9].<\/p>\n<p>Dlaczego ten produkt: to jedyny preparat z samym beta-karotenem w sklepie, w kt\u00f3rym porcja (1 pompka) nie przekracza RWS witaminy A; przy tej porcji \u0142atwiej trzyma\u0107 si\u0119 zalecenia EFSA, by beta-karoten z suplement\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0142 tylko pokryciu zapotrzebowania na witamin\u0119 A [3].<\/p>\n<p>Jak stosowa\u0107: producent podaje 1 do 5 pompek dziennie w trakcie posi\u0142ku, w \u0142y\u017cce oleju albo innego p\u0142ynu; 5 pompek to 22,5 mg beta-karotenu, 468 procent RWS [17]. Zalecamy najwy\u017cej 1 pompk\u0119 dziennie i tylko przy diecie ubogiej w \u017ar\u00f3d\u0142a witaminy A, bo ju\u017c ona daje wi\u0119cej ni\u017c norma dla kobiet (700 \u00b5g) [1]; gdy dieta pokrywa cz\u0119\u015b\u0107 normy, mniejsz\u0105 porcj\u0119 ustawisz preparatem Avitale A+E opisanym ni\u017cej. Sk\u0142ad i alergeny wed\u0142ug karty: beta-karoten CaroCare i oliwa z oliwek; producent nie deklaruje alergen\u00f3w [17]. Przechowuj produkt w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci i nie przekraczaj porcji podanej wy\u017cej.<\/p>\n<p>Ostrze\u017cenia z karty produktu: nie przekracza\u0107 zalecanej porcji, nie stosowa\u0107 w ci\u0105\u017cy, przechowywa\u0107 w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci, w suchym miejscu do 25\u00b0C i z dala od \u015bwiat\u0142a [17]. Od nas: nie dla os\u00f3b pal\u0105cych ani by\u0142ych palaczy [3] [1]. Podczas karmienia piersi\u0105 tylko po rozmowie z lekarzem [15]. Przy lekach przeciwzakrzepowych albo cholestyraminie zapytaj lekarza [15].<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-avitale-a-e\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/18250-large_default\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml.jpg\" alt=\"Butelka z pompk\u0105 Avitale Witamina A+E QualiE, witamina A i E w oliwie z oliwek, 30 ml\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\">Avitale Witamina A+E QualiE, 30 ml<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Dla kogo: dla doros\u0142ych, kt\u00f3rzy chc\u0105 witaminy A bez beta-karotenu i wol\u0105 dobra\u0107 porcj\u0119 do tego, ile witaminy A brakuje w diecie.<\/p>\n<p>W 1 pompce wed\u0142ug karty produktu: 160 \u00b5g witaminy A w postaci palmitynianu retinylu (20 procent RWS) i 4,8 mg witaminy E; w 5 pompkach 800 \u00b5g witaminy A (100 procent RWS) i 24 mg witaminy E [19]. Witamina A pomaga w utrzymaniu prawid\u0142owego widzenia, zdrowej sk\u00f3ry i prawid\u0142owego stanu b\u0142on \u015bluzowych oraz w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego [9]. Witamina E pomaga w ochronie kom\u00f3rek przed stresem oksydacyjnym [9].<\/p>\n<p>Dlaczego ten produkt: pozwala dawkowa\u0107 witamin\u0119 A ma\u0142ymi krokami po 20 procent RWS i nie zawiera beta-karotenu.<\/p>\n<p>Sk\u0142ad wed\u0142ug karty: oliwa z oliwek extra virgin, olej arachidowy, palmitynian retinylu, witamina E [19]. Olej arachidowy to olej z orzeszk\u00f3w ziemnych, wi\u0119c produkt nie jest dla os\u00f3b uczulonych na orzeszki ziemne.<\/p>\n<p>Jak stosowa\u0107 wed\u0142ug producenta: 1 do 5 pompek dziennie w trakcie posi\u0142ku, w \u0142y\u017cce oleju albo innego p\u0142ynu [19]. Nie \u0142\u0105cz go z innymi preparatami z witamin\u0105 A ani tranem i zsumuj witamin\u0119 A z diety [20]. Przechowuj produkt w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci i nie przekraczaj porcji podanej wy\u017cej.<\/p>\n<p>Ostrze\u017cenia z karty produktu: nie przekracza\u0107 zalecanej porcji, nie stosowa\u0107 w ci\u0105\u017cy, przechowywa\u0107 w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci [19]. Ci\u0105\u017ca: nie stosuj w ci\u0105\u017cy, bo zawiera gotow\u0105 witamin\u0119 A (retinol) [29]; w okresie karmienia piersi\u0105 zapytaj lekarza.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<div class=\"produkty-kafelki\" style=\"margin:28px 0;padding:18px;border:1px solid #F4D9BC;border-radius:14px;background:#FAF9F7\">\n<p class=\"kafelki-tytul\" style=\"margin:0 0 4px;font-size:19px;font-weight:700;color:#121212\">Witamina A z beta-karotenu i bez niego w sklepie \u015awiat Supli<\/p>\n<p style=\"margin:0 0 14px;font-size:14px;color:#55524C\">Produkty opisane wy\u017cej, do uzupe\u0142nienia diety u doros\u0142ych.<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(max(140px,30%),1fr));gap:14px\">\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26329-large_default\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek z witamin\u0105 A w postaci octanu retinylu i innymi witaminami\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/18255-large_default\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml.jpg\" alt=\"Butelka z pompk\u0105 Avitale BetaKaroten 4,5 mg, naturalny beta-karoten w oliwie z oliwek, 30 ml\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"color:#121212\">Avitale BetaKaroten 4,5 mg, Pro Witamina A, 30 ml<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/18250-large_default\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml.jpg\" alt=\"Butelka z pompk\u0105 Avitale Witamina A+E QualiE, witamina A i E w oliwie z oliwek, 30 ml\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"color:#121212\">Avitale Witamina A+E QualiE, 30 ml<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 id=\"palenie\">8. Beta-karoten a palenie: co pokaza\u0142y badania ATBC i CARET?<\/h2>\n<p>W fi\u0144skim badaniu ATBC 29 133 pal\u0105cych m\u0119\u017cczyzn w wieku 50-69 lat przydzielono losowo do 4 grup: 50 mg alfa-tokoferolu, 20 mg beta-karotenu, obu sk\u0142adnik\u00f3w albo placebo dziennie, na 5-8 lat. U otrzymuj\u0105cych beta-karoten rak p\u0142uca wyst\u0119powa\u0142 o 18 procent cz\u0119\u015bciej ni\u017c u nieotrzymuj\u0105cych go (95% CI od 3 do 36 procent) [6]. W ameryka\u0144skim badaniu CARET 18 314 palaczy, by\u0142ych palaczy i pracownik\u00f3w nara\u017conych na azbest dostawa\u0142o 30 mg beta-karotenu i 25 000 j.m. retinolu jako palmitynianu retinylu albo placebo; ryzyko raka p\u0142uca wzros\u0142o o 28 procent (RR 1,28; 95% CI 1,04-1,57) i badanie przerwano 21 miesi\u0119cy przed planem [7].<\/p>\n<p>Metaanaliza z 2023 roku (8 bada\u0144 z losowym przydzia\u0142em) nie wykaza\u0142a wp\u0142ywu na nowotwory og\u00f3\u0142em, ale pokaza\u0142a wzrost ryzyka raka p\u0142uca (RR 1,19; 95% CI 1,08-1,32), szczeg\u00f3lnie u palaczy [30]. EFSA w 2024 roku zaleci\u0142a palaczom unikanie suplement\u00f3w z beta-karotenem [3]. Polskie Normy \u017cywienia wymieniaj\u0105 te\u017c by\u0142ych palaczy [1], a w AREDS2 dodatkowe przypadki raka p\u0142uca dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie by\u0142ych palaczy [13], dlatego odradzamy te suplementy tak\u017ce osobom, kt\u00f3re rzuci\u0142y palenie. Beta-karoten z warzyw i owoc\u00f3w nie wi\u0105\u017ce si\u0119 wed\u0142ug EFSA ze szkodliwymi skutkami [3].<\/p>\n<h2 id=\"bezpieczenstwo\">9. Beta-karoten: skutki uboczne, przeciwwskazania i interakcje<\/h2>\n<p>Najcz\u0119stszym skutkiem nadmiaru beta-karotenu jest karotenodermia, czyli \u017c\u00f3\u0142topomara\u0144czowe zabarwienie sk\u00f3ry, kt\u00f3re ust\u0119puje po zmniejszeniu spo\u017cycia [1]; ulotka leku z beta-karotenem opisuje je m.in. na ramionach i brzuchu [15]. Bia\u0142ka oczu pozostaj\u0105 przy tym bia\u0142e, a nadmiar beta-karotenu nie powoduje zatrucia witamin\u0105 A [31]. Ulotka leku z beta-karotenem wymienia te\u017c \u0142agodn\u0105 biegunk\u0119, a bardzo rzadko wybroczyny, b\u00f3le staw\u00f3w, zawroty g\u0142owy i reakcje alergiczne [15]. Zatrucie dotyczy gotowej witaminy A z suplement\u00f3w i w\u0105tr\u00f3bki: dla niej g\u00f3rny poziom spo\u017cycia dla doros\u0142ych to 3000 \u00b5g dziennie, liczony \u0142\u0105cznie z diet\u0105 [3].<\/p>\n<p>Ulotka leku nie zaleca beta-karotenu przy ci\u0119\u017ckiej niewydolno\u015bci nerek albo w\u0105troby, hiperwitaminozie A, zaburzeniach wch\u0142aniania z przewodu pokarmowego i biegunce [15]. Beta-karoten mo\u017ce os\u0142abia\u0107 dzia\u0142anie witaminy K, co ma znaczenie u os\u00f3b leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi albo estrogenami; jego wch\u0142anianie zmniejsza cholestyramina (lek wi\u0105\u017c\u0105cy kwasy \u017c\u00f3\u0142ciowe), nasila toksyczno\u015b\u0107 neomycyny podawanej pozajelitowo, a preparaty \u017celaza warto przyjmowa\u0107 w kilkugodzinnym odst\u0119pie [15]. Je\u015bli przyjmujesz takie leki, przed suplementem zapytaj lekarza albo farmaceut\u0119 i sprawd\u017a ulotk\u0119 swojego leku. Przy doustnej izotretynoinie na tr\u0105dzik nie \u0142\u0105cz jej z suplementami witaminy A [32].<\/p>\n<p>W ci\u0105\u017cy beta-karoten z jedzenia jest w porz\u0105dku: Normy \u017cywienia podaj\u0105, \u017ce nie uszkadza p\u0142odu nawet w dawkach 20-30 mg dziennie [1]. Na suplementy w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia piersi\u0105 zdecyduj si\u0119 jednak dopiero po rozmowie z lekarzem, tak jak zaleca ulotka leku z beta-karotenem [15]. Suplement\u00f3w z gotow\u0105 witamin\u0105 A (retinolem) i tranu w ci\u0105\u017cy nie stosuj, bo nadmiar retinolu mo\u017ce szkodzi\u0107 dziecku [29].<\/p>\n<h2 id=\"lekarz\">10. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 na 112<\/h2>\n<p>Je\u015bli za\u017c\u00f3\u0142ci\u0142y si\u0119 bia\u0142ka oczu albo pojawi\u0142 si\u0119 ciemny mocz, jasny stolec czy \u015bwi\u0105d sk\u00f3ry, to nie jest karotenodermia, tylko mo\u017cliwa \u017c\u00f3\u0142taczka; odstaw suplementy i pilnie skontaktuj si\u0119 z lekarzem, bo \u017c\u00f3\u0142taczka mo\u017ce oznacza\u0107 powa\u017cn\u0105 chorob\u0119, np. w\u0105troby [33]. Gorsze widzenie o zmierzchu, suche oczy albo cz\u0119ste infekcje to pow\u00f3d do wizyty u lekarza, kt\u00f3ry oceni, czy przyczyn\u0105 jest niedob\u00f3r witaminy A [10].<\/p>\n<p>Ostre zatrucie u dziecka po po\u0142kni\u0119ciu du\u017cej ilo\u015bci gotowej witaminy A mo\u017ce dawa\u0107 senno\u015b\u0107, dra\u017cliwo\u015b\u0107, b\u00f3l brzucha, nudno\u015bci i wymioty [31]. Je\u015bli dziecko po\u0142kn\u0119\u0142o kilka kapsu\u0142ek multiwitaminy albo du\u017co kropli, od razu dzwo\u0144 pod 112, tak\u017ce gdy nie ma objaw\u00f3w, bo mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 po kilku godzinach; nie wywo\u0142uj wymiot\u00f3w i miej przy sobie opakowanie [34]. Mo\u017cesz te\u017c zadzwoni\u0107 do o\u015brodka toksykologicznego; list\u0119 o\u015brodk\u00f3w w Polsce zebra\u0142a <a href=\"https:\/\/www.mp.pl\/pytania\/pediatria\/table\/025_1952\">Medycyna Praktyczna<\/a> [35]. Je\u015bli dziecko lub niemowl\u0119 nie reaguje na g\u0142os i dotyk albo trudno mu oddycha\u0107, od razu zadzwo\u0144 pod 112, najlepiej na g\u0142o\u015bniku, i post\u0119puj wed\u0142ug wskaz\u00f3wek dyspozytora: gdy oddycha prawid\u0142owo, u\u0142\u00f3\u017c je w pozycji bocznej i stale sprawdzaj oddech, a gdy nie oddycha prawid\u0142owo, dyspozytor poprowadzi Ci\u0119 przez resuscytacj\u0119 dostosowan\u0105 do wieku [36]. Nie wywo\u0142uj wymiot\u00f3w i nie podawaj nic do picia dziecku nieprzytomnemu.<\/p>\n<h2 id=\"faq\">11. Najcz\u0119stsze pytania o beta-karoten<\/h2>\n<div class=\"faq-section\">\n<h3 id=\"faq-lek\">11.1. Czy beta-karoten jest lekiem, czy suplementem?<\/h3>\n<p>Mo\u017ce by\u0107 jednym i drugim. W Rejestrze Produkt\u00f3w Leczniczych jest lek Beta-Karoten Amara, tabletki 10 mg [37], a wi\u0119kszo\u015b\u0107 produkt\u00f3w z beta-karotenem to suplementy diety. Lek ma wskazania, m.in. zapobieganie powik\u0142aniom niedoboru witaminy A i nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na s\u0142o\u0144ce, a jego ulotka podaje przeciwwskazania, interakcje i zakaz stosowania u dzieci poni\u017cej 7 lat; zawiera laktoz\u0119, a w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia piersi\u0105 o jego stosowaniu decyduje lekarz [15]. Wskazania leku nie przenosz\u0105 si\u0119 na suplementy.<\/p>\n<h3 id=\"faq-watroba\">11.2. Czy beta-karoten uszkadza w\u0105trob\u0119?<\/h3>\n<p>Za g\u0142\u00f3wne ryzyko beta-karotenu z suplement\u00f3w EFSA uzna\u0142a raka p\u0142uca u palaczy, a uszkodzenie w\u0105troby ocenia\u0142a przy nadmiarze gotowej witaminy A [3]. \u017b\u00f3\u0142tawa sk\u00f3ra po beta-karotenie nie oznacza choroby w\u0105troby, ale za\u017c\u00f3\u0142cone bia\u0142ka oczu wymagaj\u0105 pilnej wizyty u lekarza [31] [33]. Przy ci\u0119\u017ckiej niewydolno\u015bci w\u0105troby ulotka leku nie zaleca beta-karotenu [15].<\/p>\n<h3 id=\"faq-nadmiar\">11.3. Czy nadmiar beta-karotenu jest szkodliwy?<\/h3>\n<p>Z jedzenia nie: wed\u0142ug EFSA beta-karoten z diety nie wi\u0105\u017ce si\u0119 ze szkodliwymi skutkami [3], a typowym objawem du\u017cego spo\u017cycia jest przemijaj\u0105ce zabarwienie sk\u00f3ry [1]. Wzrost ryzyka raka p\u0142uca po suplementach wykazano szczeg\u00f3lnie u palaczy i cz\u0119\u015bci by\u0142ych palaczy, co opisujemy w sekcji 8 [6] [7] [13]. To, \u017ce EFSA nie ustali\u0142a g\u00f3rnego poziomu spo\u017cycia beta-karotenu, nie potwierdza bezpiecze\u0144stwa du\u017cych dawek u pozosta\u0142ych os\u00f3b: zabrak\u0142o danych do jego wyznaczenia, a suplementy w ca\u0142ej populacji EFSA zaleca ograniczy\u0107 do pokrycia zapotrzebowania na witamin\u0119 A [3].<\/p>\n<h3 id=\"faq-skora\">11.4. Czy beta-karoten pomaga na sk\u00f3r\u0119 i tr\u0105dzik?<\/h3>\n<p>Witamina A, kt\u00f3r\u0105 organizm wytwarza z beta-karotenu, pomaga zachowa\u0107 zdrow\u0105 sk\u00f3r\u0119 [9]. To o\u015bwiadczenie opisuje jej funkcj\u0119 w organizmie, a nie leczenie tr\u0105dziku, i nie dowodzi dodatkowej korzy\u015bci z suplementu, gdy dieta daje do\u015b\u0107 witaminy A. Doustna izotretynoina, lek na ci\u0119\u017cki tr\u0105dzik z grupy retinoid\u00f3w, to inna substancja ni\u017c beta-karoten i wed\u0142ug NHS nie \u0142\u0105czy si\u0119 jej z suplementami witaminy A [32]. Przy innych lekach na tr\u0105dzik sprawd\u017a ulotk\u0119 konkretnego leku i zapytaj lekarza albo farmaceut\u0119. Co pokazuj\u0105 badania o diecie i sk\u00f3rze, opisujemy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/omega-3-na-wlosy-skore-tradzik\/\">omega-3 na w\u0142osy, sk\u00f3r\u0119 i tr\u0105dzik<\/a>.<\/p>\n<h3 id=\"faq-dzieci\">11.5. Czy mo\u017cna dawa\u0107 beta-karoten dzieciom?<\/h3>\n<p>Dzieci powinny dostawa\u0107 beta-karoten z warzyw i owoc\u00f3w. Ulotka leku z beta-karotenem zabrania podawania go dzieciom poni\u017cej 7 lat [15], a produkty z tego tekstu s\u0105 przeznaczone dla doros\u0142ych. O suplemencie dla dziecka decyduje lekarz.<\/p>\n<h3 id=\"faq-ciaza\">11.6. Czy beta-karoten jest bezpieczny w ci\u0105\u017cy?<\/h3>\n<p>Beta-karoten z jedzenia tak; nie uszkadza p\u0142odu nawet w dawkach 20-30 mg dziennie [1]. Suplement w ci\u0105\u017cy stosuj tylko po rozmowie z lekarzem [15], a preparat\u00f3w z retinolem i tranu nie przyjmuj [29].<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"podsumowanie\">12. Podsumowanie<\/h2>\n<ul>\n<li>Beta-karoten to prowitamina A: w normach do obliczania poda\u017cy 6 \u00b5g liczy si\u0119 jako 1 \u00b5g r\u00f3wnowa\u017cnika retinolu, cho\u0107 rzeczywista przemiana jest zmienna, a norma dla doros\u0142ych w Polsce to 700 \u00b5g (kobiety) i 900 \u00b5g (m\u0119\u017cczy\u017ani) witaminy A [1] [2].<\/li>\n<li>Najwi\u0119cej beta-karotenu maj\u0105 bataty, marchew, szpinak, natka pietruszki i dynia; jedz je z t\u0142uszczem [14] [15].<\/li>\n<li>Suplement tylko do pokrycia zapotrzebowania i nie dla palaczy; by\u0142ym palaczom te\u017c go odradzamy [3] [13].<\/li>\n<li>Beta-karoten nie zast\u0119puje kremu z filtrem, a opalenizna nie chroni sk\u00f3ry [25].<\/li>\n<li>Za\u017c\u00f3\u0142cone bia\u0142ka oczu to pow\u00f3d do pilnej wizyty u lekarza [33].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Artyku\u0142 ma charakter informacyjny i nie zast\u0119puje porady lekarza.<\/p>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\">13. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">Przygoda B., Wierzejska R., Matczuk E., K\u0142ys W., 2024, Witaminy, w: Rychlik E., Sto\u015b K., Wo\u017aniak A., Mojska H. (red.), Normy \u017cywienia dla populacji Polski, NIZP PZH-PIB, Warszawa, witamina A s. 159-166 (beta-karoten jest najsilniejszym prekursorem witaminy A i jest przekszta\u0142cany w jelicie cienkim; 1 \u00b5g r\u00f3wnowa\u017cnika retinolu = 1 \u00b5g retinolu = 6 \u00b5g beta-karotenu = 12 \u00b5g innych karotenoid\u00f3w prowitaminowych; \u017ar\u00f3d\u0142a: marchew, natka pietruszki, szpinak, jarmu\u017c, broku\u0142y, dynia, bataty, papryka, morele, brzoskwinie, mango; w Polsce obowi\u0105zkowo wzbogaca si\u0119 witamin\u0105 A t\u0142uszcze do smarowania pieczywa z wyj\u0105tkiem mas\u0142a; \u015brednie spo\u017cycie witaminy A przez doros\u0142ych w badaniach Narodowego Programu Zdrowia 2017-2020: 1138 \u00b5g dziennie; objawy niedoboru: zaburzenia widzenia, \u015blepota zmierzchowa, sucho\u015b\u0107 oka, rogowacenie i \u0142uszczenie nask\u00f3rka, mniejsza odporno\u015b\u0107 na infekcje; beta-karoten nie jest teratogenny ani toksyczny dla rozrodu nawet w dawkach 20-30 mg dziennie; d\u0142ugotrwa\u0142y nadmiar daje karotenodermi\u0119, \u017c\u00f3\u0142topomara\u0144czowe zabarwienie sk\u00f3ry, kt\u00f3re ust\u0119puje po zaprzestaniu spo\u017cywania; przewlek\u0142a suplementacja powy\u017cej 20 mg beta-karotenu dziennie, tak\u017ce z palmitynianem retinylu, zwi\u0119ksza ryzyko raka p\u0142uc i chor\u00f3b sercowo-naczyniowych u by\u0142ych i obecnych palaczy; zalecane spo\u017cycie RDA witaminy A: m\u0119\u017cczy\u017ani od 16 lat 900 \u00b5g, kobiety od 13 lat 700 \u00b5g, w ci\u0105\u017cy (od 19 lat) 770 \u00b5g, karmi\u0105ce (od 19 lat) 1300 \u00b5g r\u00f3wnowa\u017cnika retinolu dziennie; odczyt rozdzia\u0142u PDF 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.pzh.gov.pl\/normy-zywienia-2024\/\">pzh.gov.pl<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">Haskell M.J., 2012, The challenge to reach nutritional adequacy for vitamin A: \u03b2-carotene bioavailability and conversion &#8211; evidence in humans, American Journal of Clinical Nutrition 96(5):1193S-1203S (przegl\u0105d: wch\u0142anianie beta-karotenu z ro\u015blin od 5 do 65 procent; przelicznik beta-karotenu z ro\u015blin na witamin\u0119 A od 3,8:1 do 28:1 wagowo; zale\u017cy od matrycy \u017cywno\u015bci, przetwarzania, ilo\u015bci t\u0142uszczu i b\u0142onnika w diecie oraz od stanu od\u017cywienia witamin\u0105 A i cech genetycznych): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3945\/ajcn.112.034850\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D. i wsp., 2024, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for preformed vitamin A and \u03b2-carotene, EFSA Journal 22(6):e8814 (g\u00f3rny tolerowany poziom spo\u017cycia gotowej witaminy A, czyli retinolu i estr\u00f3w retinylu, utrzymany na 3000 \u00b5g ekwiwalentu retinolu dziennie dla doros\u0142ych, tak\u017ce kobiet w wieku rozrodczym, w ci\u0105\u017cy, karmi\u0105cych i po menopauzie; skutkiem krytycznym jest dzia\u0142anie uszkadzaj\u0105ce p\u0142\u00f3d; dla beta-karotenu nie ustalono g\u00f3rnego poziomu, palacze powinni unika\u0107 suplement\u00f3w z beta-karotenem, a stosowanie beta-karotenu z suplement\u00f3w w populacji og\u00f3lnej nale\u017cy ograniczy\u0107 do pokrycia zapotrzebowania na witamin\u0119 A; wzrost ryzyka raka p\u0142uca u na\u0142ogowych palaczy przy dawkach 20 mg dziennie i wy\u017cszych; beta-karoten z diety nie wi\u0105\u017ce si\u0119 ze szkodliwymi skutkami; przelicznik 1 \u00b5g ekwiwalentu retinolu = 6 \u00b5g beta-karotenu; dane po 2002 r. nie potwierdzaj\u0105 zwi\u0105zku spo\u017cycia gotowej witaminy A do 3000 \u00b5g dziennie z gorszym stanem ko\u015bci; aby nie przekracza\u0107 g\u00f3rnego poziomu, w\u0105tr\u00f3bk\u0119, podroby i produkty z nich je\u015b\u0107 raz w miesi\u0105cu lub rzadziej, a kobiety planuj\u0105ce ci\u0105\u017c\u0119 i w ci\u0105\u017cy nie powinny je\u015b\u0107 produkt\u00f3w z w\u0105troby; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2024.8814\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">Hennekens C.H. i wsp., 1996, Lack of effect of long-term supplementation with beta carotene on the incidence of malignant neoplasms and cardiovascular disease, New England Journal of Medicine 334(18):1145-1149 (Physicians&#8217; Health Study: 22 071 lekarzy m\u0119\u017cczyzn w wieku 40-84 lat w USA, 11 procent pal\u0105cych i 39 procent by\u0142ych palaczy; 50 mg beta-karotenu co drugi dzie\u0144 albo placebo przez 12 lat; nowotwory z\u0142o\u015bliwe 1273 wobec 1293 przypadk\u00f3w, ryzyko wzgl\u0119dne 0,98, 95% CI 0,91-1,06; bez r\u00f3\u017cnic w raku p\u0142uca, zawa\u0142ach, udarach i zgonach; ani korzy\u015bci, ani szkody): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1056\/NEJM199605023341801\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">Corbi G. i wsp., 2022, Association Between Beta-Carotene Supplementation and Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, Frontiers in Medicine 9:872310 (31 bada\u0144 z losowym przydzia\u0142em, 216 734 uczestnik\u00f3w, wyszukiwanie do 09.2021; umieralno\u015b\u0107 og\u00f3lna: ryzyko wzgl\u0119dne 1,02, 95% CI 0,98-1,05, czyli bez wp\u0142ywu; zgony z powodu raka p\u0142uca: 1,14, 95% CI 1,02-1,27): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3389\/fmed.2022.872310\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">The Alpha-Tocopherol, Beta Carotene Cancer Prevention Study Group, 1994, The effect of vitamin E and beta carotene on the incidence of lung cancer and other cancers in male smokers, New England Journal of Medicine 330(15):1029-1035 (badanie z losowym przydzia\u0142em do 4 grup w uk\u0142adzie czynnikowym: alfa-tokoferol 50 mg, beta-karoten 20 mg, oba sk\u0142adniki albo placebo dziennie; 29 133 pal\u0105cych m\u0119\u017cczyzn w wieku 50-69 lat w Finlandii, obserwacja 5-8 lat; u m\u0119\u017cczyzn otrzymuj\u0105cych beta-karoten zachorowania na raka p\u0142uca wyst\u0119powa\u0142y o 18 procent cz\u0119\u015bciej ni\u017c u nieotrzymuj\u0105cych go, 95% CI od 3 do 36 procent; alfa-tokoferol nie zmniejszy\u0142 zachorowa\u0144 na raka p\u0142uca): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1056\/NEJM199404143301501\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">Omenn GS i wsp., 1996, Effects of a combination of beta carotene and vitamin A on lung cancer and cardiovascular disease, New England Journal of Medicine 334(18):1150-1155 (CARET: 18 314 palaczy, by\u0142ych palaczy i os\u00f3b nara\u017conych na azbest; 30 mg beta-karotenu i 25 000 j.m. retinolu jako palmitynianu retinylu dziennie, \u015brednio 4 lata; ryzyko wzgl\u0119dne raka p\u0142uca 1,28, 95% CI 1,04-1,57; zgon\u00f3w og\u00f3\u0142em 1,17; badanie przerwano 21 miesi\u0119cy przed planem): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1056\/NEJM199605023341802\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">Institute of Medicine, Panel on Micronutrients, 2001, Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc, rozdzia\u0142 4: Vitamin A (1 j.m. beta-karotenu odpowiada 0,6 \u00b5g beta-karotenu; w zestawieniu bada\u0144 wzrost st\u0119\u017cenia beta-karotenu we krwi po surowej marchwi wynosi\u0142 26 procent wzrostu po tej samej ilo\u015bci beta-karotenu z suplementu; odczyt 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/nap.nationalacademies.org\/read\/10026\/chapter\/6\" rel=\"nofollow\">nap.nationalacademies.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 432\/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiaj\u0105ce wykaz dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci (witamina A pomaga w prawid\u0142owym metabolizmie \u017celaza, w utrzymaniu prawid\u0142owego stanu b\u0142on \u015bluzowych, w utrzymaniu zdrowej sk\u00f3ry, w utrzymaniu prawid\u0142owego widzenia, w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego i odgrywa rol\u0119 w procesie specjalizacji kom\u00f3rek; witamina E pomaga w ochronie kom\u00f3rek przed stresem oksydacyjnym; warunek dla ka\u017cdego z tych o\u015bwiadcze\u0144: \u017cywno\u015b\u0107 jest co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em danej witaminy; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/PL\/TXT\/HTML\/?uri=CELEX:32012R0432\">eur-lex.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Johnson L.E., MSD Manual Professional Version, Vitamin A Deficiency, pe\u0142ny przegl\u0105d czerwiec 2026, odczyt 13.10.2026 (niedob\u00f3r wynika z ma\u0142ego spo\u017cycia, zaburze\u0144 wch\u0142aniania t\u0142uszcz\u00f3w albo chor\u00f3b w\u0105troby, np. przy celiakii, mukowiscydozie, niewydolno\u015bci trzustki, marsko\u015bci w\u0105troby, po operacji omijaj\u0105cej dwunastnic\u0119, przy przewlek\u0142ej biegunce i niedro\u017cno\u015bci dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych; wczesny objaw: gorsze przystosowanie oczu do ciemno\u015bci, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do \u015blepoty zmierzchowej; dalej wysychanie spoj\u00f3wek i rog\u00f3wki, sucha \u0142uszcz\u0105ca si\u0119 sk\u00f3ra, infekcje dr\u00f3g oddechowych; rozpoznanie na podstawie objaw\u00f3w ocznych i niskiego st\u0119\u017cenia retinolu we krwi; d\u0142ugie podawanie du\u017cych dawek grozi zatruciem): <a href=\"https:\/\/www.msdmanuals.com\/professional\/nutritional-disorders\/vitamin-deficiency-dependency-and-toxicity\/vitamin-a-deficiency\">msdmanuals.com<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">US Preventive Services Task Force, Mangione C.M. i wsp., 2022, Vitamin, Mineral, and Multivitamin Supplementation to Prevent Cardiovascular Disease and Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement, JAMA 327(23):2326-2333 (populacja: doro\u015bli nieb\u0119d\u0105cy w ci\u0105\u017cy; z umiarkowan\u0105 pewno\u015bci\u0105 szkody suplementacji beta-karotenu przewy\u017cszaj\u0105 korzy\u015bci w zapobieganiu chorobom serca i nowotworom; zalecenie przeciw stosowaniu beta-karotenu i witaminy E w tym celu; dla multiwitamin dowody niewystarczaj\u0105ce do oceny): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.2022.8970\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Evans J.R., Lawrenson J.G., 2023, Antioxidant vitamin and mineral supplements for slowing the progression of age-related macular degeneration, Cochrane Database of Systematic Reviews 9:CD000254 (26 bada\u0144, 11 952 osoby z AMD; preparaty wielowitaminowe typu AREDS: mniejsze ryzyko przej\u015bcia w p\u00f3\u017ane AMD, iloraz szans OR 0,72, 95% CI 0,58-0,90, pewno\u015b\u0107 umiarkowana; w analizie eksploracyjnej AREDS2 zast\u0105pienie beta-karotenu lutein\u0105 z zeaksantyn\u0105: wsp\u00f3\u0142czynnik ryzyka HR 0,82, 95% CI 0,69-0,96 dla p\u00f3\u017anego AMD): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/14651858.CD000254.pub5\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Age-Related Eye Disease Study 2 Research Group, 2013, Lutein + zeaxanthin and omega-3 fatty acids for age-related macular degeneration: the AREDS2 randomized clinical trial, JAMA 309(19):2005-2015 (4203 osoby w wieku 50-85 lat z ryzykiem zaawansowanego zwyrodnienia plamki zwi\u0105zanego z wiekiem, AMD; dodatkowe losowanie wersji preparatu AREDS z beta-karotenem albo bez niego; usuni\u0119cie beta-karotenu nie zmieni\u0142o post\u0119pu choroby; rak p\u0142uca w grupie z beta-karotenem 23 osoby (2,0 procent) wobec 11 (0,9 procent) bez niego, g\u0142\u00f3wnie u by\u0142ych palaczy; autorzy uznali lutein\u0119 z zeaksantyn\u0105 za odpowiedni zamiennik beta-karotenu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.2013.4997\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, SR Legacy (zawarto\u015b\u0107 beta-karotenu w 100 g: batat pieczony w sk\u00f3rce 11 500 \u00b5g, rekord 168483; marchew surowa 8280 \u00b5g, 170393; szpinak surowy 5630 \u00b5g, 168462; natka pietruszki 5050 \u00b5g, 170416; dynia surowa 3100 \u00b5g, 168448; jarmu\u017c surowy 2870 \u00b5g, 168421; morele suszone 2160 \u00b5g, 173941; czerwona papryka surowa 1620 \u00b5g, 170108; mango surowe 640 \u00b5g, 169910; odczyt 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/fdc.nal.usda.gov\/food-details\/170393\/nutrients\">fdc.nal.usda.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">Charakterystyka Produktu Leczniczego Beta Karoten &#8211; Amara, 10 mg, tabletki, Zak\u0142ad Farmaceutyczny Amara (1 tabletka: 10 mg betakarotenu, laktoza; wskazania: profilaktyka powik\u0142a\u0144 niedoboru witaminy A, profilaktycznie wiosn\u0105 i latem u os\u00f3b z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na s\u0142o\u0144ce, wspomagaj\u0105co m.in. w protoporfirii erytropoetycznej; dawkowanie profilaktyczne: doro\u015bli i m\u0142odzie\u017c powy\u017cej 12 lat 1 tabletka dziennie, dzieci 7-12 lat 1 tabletka co 2 dni, nie podawa\u0107 dzieciom poni\u017cej 7 lat, leczniczo wed\u0142ug lekarza; przeciwwskazania: nadwra\u017cliwo\u015b\u0107, ci\u0119\u017cka niewydolno\u015b\u0107 nerek lub w\u0105troby, hiperwitaminoza A, zaburzenia wch\u0142aniania z przewodu pokarmowego, biegunka; laktoza &#8211; nie przy nietolerancji galaktozy; interakcje: zwi\u0119ksza toksyczno\u015b\u0107 neomycyny podawanej pozajelitowo, mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 antagonistycznie wobec witaminy K, zw\u0142aszcza u leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi lub estrogenami, wch\u0142anianie hamuje cholestyramina, preparaty \u017celaza os\u0142abiaj\u0105 dzia\u0142anie &#8211; kilkugodzinny odst\u0119p; ci\u0105\u017ca i karmienie: decyzja indywidualna lekarza, brak dobrze kontrolowanych bada\u0144; dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane: karotenodermia, \u0142agodna biegunka, bardzo rzadko wybroczyny, b\u00f3le staw\u00f3w, zawroty g\u0142owy, reakcje alergiczne; hiperkarotenemia po 60-180 mg dziennie przez 2-6 tygodni, ust\u0119puje po odstawieniu; t\u0142uszcz w posi\u0142ku zwi\u0119ksza wch\u0142anianie; dzia\u0142anie ochronne przed \u015bwiat\u0142em po 2-4 tygodniach; odczyt 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl\/api\/rpl\/medicinal-products\/975\/characteristic\">rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), 2015, Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin A, EFSA Journal 13(3):4028 (zalecane spo\u017cycie dla populacji, PRI: 750 \u00b5g ekwiwalentu retinolu dziennie dla m\u0119\u017cczyzn, 650 \u00b5g dla kobiet, 700 \u00b5g w ci\u0105\u017cy i 1300 \u00b5g w okresie karmienia piersi\u0105): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2015.4028\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">Karta produktu Avitale BetaKaroten 4,5 mg, Pro Witamina A, 30 ml, sklep \u015awiat Supli, odczyt 14.10.2026 (naturalny beta-karoten CaroCare z fermentacji Blakeslea trispora w oliwie z oliwek; 1 porcja, czyli pe\u0142na pompka: 15 mg preparatu CaroCare, w tym 4,5 mg beta-karotenu, co odpowiada 0,75 mg witaminy A, 94 procent RWS; 5 porcji: 22,5 mg beta-karotenu, 468 procent RWS; zalecenie 1 do 5 porcji dziennie w trakcie posi\u0142ku, w \u0142y\u017cce oleju albo innego p\u0142ynu; 600 porcji w opakowaniu; nie nale\u017cy przekracza\u0107 zalecanego dziennego spo\u017cycia; nie stosowa\u0107 u kobiet w ci\u0105\u017cy, o ile opis produktu nie zaleca inaczej; przechowywa\u0107 w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci, w suchym miejscu, w temperaturze do 25\u00b0C, chroni\u0107 przed \u015bwiat\u0142em): swiatsupli.pl\/witamina-a-avitale-betakaroten-45-mg-pro-witamina-a-30ml\/p8076<\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169\/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat \u017cywno\u015bci, za\u0142\u0105cznik XIII (referencyjne warto\u015bci spo\u017cycia, RWS, dla doros\u0142ych: witamina A 800 \u00b5g, witamina E 12 mg; znacz\u0105ca ilo\u015b\u0107 witaminy to co najmniej 15 procent RWS; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/PL\/TXT\/HTML\/?uri=CELEX:32011R1169\">eur-lex.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">Karta produktu Avitale Witamina A+E QualiE, 30 ml, sklep \u015awiat Supli, odczyt 14.10.2026 (1 pompka: 160 \u00b5g witaminy A jako palmitynian retinylu, 20 procent RWS, i 4,8 mg witaminy E; 5 pompek: 800 \u00b5g witaminy A i 24 mg witaminy E; sk\u0142ad: oliwa z oliwek extra virgin, olej arachidowy, palmitynian retinylu, witamina E; 1 do 5 porcji dziennie w trakcie posi\u0142ku; 600 porcji w opakowaniu; nie nale\u017cy przekracza\u0107 zalecanego dziennego spo\u017cycia; nie stosowa\u0107 u kobiet w ci\u0105\u017cy, o ile opis produktu nie zaleca inaczej; przechowywa\u0107 w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci, w suchym miejscu, w temperaturze do 25\u00b0C, chroni\u0107 przed \u015bwiat\u0142em): swiatsupli.pl\/witaminy-a-e-avitale-witamina-ae-qualie-30ml\/p8071<\/li>\n<li id=\"zrodlo-20\">NHS, Vitamins and minerals: Vitamin A, ostatni przegl\u0105d 3.08.2020, odczyt 13.10.2026 (witamina A wspiera uk\u0142ad odporno\u015bciowy, widzenie przy s\u0142abym \u015bwietle i zdrow\u0105 sk\u00f3r\u0119; \u017ar\u00f3d\u0142a retinolu: ser, jaja, t\u0142uste ryby, mleko, jogurt, w\u0105tr\u00f3bka i pasztet; \u017ar\u00f3d\u0142a beta-karotenu: szpinak, marchew, bataty, czerwona papryka, mango, papaja, morele; doro\u015bli 19-64 lata potrzebuj\u0105 700 \u00b5g dziennie (m\u0119\u017cczy\u017ani) i 600 \u00b5g (kobiety), co powinna zapewni\u0107 dieta, a nadwy\u017cka jest magazynowana, wi\u0119c nie trzeba jej dostarcza\u0107 codziennie; \u015brednio ponad 1,5 mg dziennie przez wiele lat mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko z\u0142ama\u0144 w starszym wieku; przy suplementach \u0142\u0105cznie z diet\u0105 nie wi\u0119cej ni\u017c 1,5 mg dziennie; w\u0105tr\u00f3bka cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz w tygodniu mo\u017ce dawa\u0107 za du\u017co witaminy A, a jedz\u0105c j\u0105 co tydzie\u0144 nie bierz suplement\u00f3w z witamin\u0105 A, tak\u017ce tranu; kobiety po menopauzie i starsi m\u0119\u017cczy\u017ani nie powinni przekracza\u0107 1,5 mg dziennie z diety i suplement\u00f3w): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/vitamins-and-minerals\/vitamin-a\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-21\">K\u00f6pcke W., Krutmann J., 2008, Protection from sunburn with beta-Carotene &#8211; a meta-analysis, Photochemistry and Photobiology 84(2):284-288 (7 bada\u0144 z suplementacj\u0105 beta-karotenu u ludzi, wyszukiwanie do 06.2007; beta-karoten chroni\u0142 przed oparzeniem s\u0142onecznym, ale ochrona wymaga\u0142a co najmniej 10 tygodni stosowania i ros\u0142a z czasem; streszczenie nie podaje dawek ani liczby uczestnik\u00f3w): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1751-1097.2007.00253.x\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-22\">Resnick G. i wsp., 2026, Insights into Tanning Biology and Tanning Products, Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology 19(2):33-42 (przegl\u0105d systematyczny 68 publikacji o \u015brodkach do opalania bez s\u0142o\u0144ca; karotenoidy przyjmowane doustnie gromadz\u0105 si\u0119 w sk\u00f3rze i tkance podsk\u00f3rnej i nadaj\u0105 jej \u017c\u00f3\u0142topomara\u0144czowy odcie\u0144; ma\u0142o bada\u0144 u ludzi): <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/41890775\/\">pubmed.ncbi.nlm.nih.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-23\">Heinrich U. i wsp., 2003, Supplementation with beta-carotene or a similar amount of mixed carotenoids protects humans from UV-induced erythema, Journal of Nutrition 133(1):98-101 (badanie z grup\u0105 placebo: po 12 os\u00f3b z fototypem sk\u00f3ry II w ka\u017cdej z 3 grup; 24 mg beta-karotenu z alg, 24 mg mieszaniny karotenoid\u00f3w albo placebo dziennie przez 12 tygodni; rumie\u0144 24 h po na\u015bwietlaniu lamp\u0105 imituj\u0105c\u0105 s\u0142o\u0144ce mniejszy ni\u017c na pocz\u0105tku badania po 12 tygodniach w obu grupach z karotenoidami): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/jn\/133.1.98\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-24\">Natarelli N. i wsp., 2025, Oral Supplements and Photoprotection: A Systematic Review, Journal of Medicinal Food 28(6):519-541 (47 bada\u0144 u ludzi, wyszukiwanie do 02.2023; najwi\u0119cej danych o ochronie przed UV dla polifenoli, karotenoid\u00f3w i Polypodium leucotomos; dowody ograniczone ma\u0142ymi grupami i kr\u00f3tkim czasem bada\u0144): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1089\/jmf.2024.0023\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-25\">NHS, Sunscreen and sun safety, odczyt 14.10.2026 (nie ma bezpiecznego ani zdrowego sposobu na opalenizn\u0119, a opalenizna nie chroni sk\u00f3ry przed szkodliwym dzia\u0142aniem s\u0142o\u0144ca; nie polegaj tylko na kremie: cie\u0144 w godzinach 11-15, odzie\u017c, okulary, krem z filtrem co najmniej SPF 30 i ochron\u0105 UVA, nak\u0142adany w odpowiedniej ilo\u015bci i ponawiany): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/live-well\/seasonal-health\/sunscreen-and-sun-safety\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-26\">Karta produktu \u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek, sklep \u015awiat Supli, odczyt 14.10.2026 (w 2 kapsu\u0142kach m.in. 800 \u00b5g witaminy A jako octan retinylu, 100 procent RWS, 300 mg witaminy C, 30 mg witaminy E, 6 mg witaminy B6, 12 \u00b5g witaminy D3, 15 mg cynku, 5 mg \u017celaza, 80 \u00b5g selenu; otoczka z \u017celatyny wo\u0142owej; mo\u017ce zawiera\u0107 mleko, soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, zbo\u017ca zawieraj\u0105ce gluten, jaja, skorupiaki, ryby; 2 kapsu\u0142ki dziennie): swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412<\/li>\n<li id=\"zrodlo-27\">European Food Safety Authority, 2025, Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food (SCF) and the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), wersja 11, sierpie\u0144 2025 (g\u00f3rne tolerowane poziomy spo\u017cycia selenu w \u00b5g dziennie: niemowl\u0119ta 4-6 miesi\u0119cy 45, 7-11 miesi\u0119cy 55, dzieci 1-3 lata 70, 4-6 lat 95, 7-10 lat 130, 11-14 lat 180, 15-17 lat 230, doro\u015bli, kobiety w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105ce 255; dla doros\u0142ych tak\u017ce cynk 25 mg, witamina A (retinol i estry retinylu) 3000 \u00b5g, witamina B6 12 mg, witamina D 100 \u00b5g i jod 600 \u00b5g dziennie; UL to najwy\u017cszy poziom d\u0142ugotrwa\u0142ego spo\u017cycia, przy kt\u00f3rym w populacji nie oczekuje si\u0119 niekorzystnych skutk\u00f3w; odczyt 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.efsa.europa.eu\/sites\/default\/files\/assets\/UL_Summary_tables.pdf\">efsa.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-28\">Sto\u015b K., Wo\u017aniak A., Wojtasik A., Rychlik E., Zi\u00f3\u0142kowska I., G\u0142owala A., 2024, Sk\u0142adniki mineralne, w: Rychlik E., Sto\u015b K., Wo\u017aniak A., Mojska H. (red.), Normy \u017cywienia dla populacji Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH &#8211; Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy, Warszawa, cynk s. 273-277, selen s. 286-291 (\u015brednie spo\u017cycie cynku w Polsce u os\u00f3b w wieku 19-64 lata 11,5 mg dziennie u m\u0119\u017cczyzn i 8,7 mg u kobiet; selen jest sk\u0142adnikiem selenobia\u0142ek w postaci selenocysteiny, m.in. peroksydaz glutationowych i reduktaz tioredoksyny, kt\u00f3re chroni\u0105 kom\u00f3rki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi; dejodynazy przekszta\u0142caj\u0105ce tyroksyn\u0119 T4 w tr\u00f3jjodotyronin\u0119 T3 zale\u017c\u0105 od selenu; \u017ar\u00f3d\u0142a: podroby, zw\u0142aszcza nerki, skorupiaki i ryby, a zawarto\u015b\u0107 w mleku, przetworach mlecznych i jajach zale\u017cy od paszy; w\u015br\u00f3d warzyw wi\u0119cej selenu maj\u0105 czosnek, grzyby i suche nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych; z selenometioniny z \u017cywno\u015bci wch\u0142ania si\u0119 ponad 90 procent, dobrze z pszenicy i kukurydzy, gorzej z niekt\u00f3rych ryb, np. tu\u0144czyka; wch\u0142anianie u\u0142atwiaj\u0105 bia\u0142ko, witaminy A, E i C, a zmniejszaj\u0105 metale ci\u0119\u017ckie i du\u017ca ilo\u015b\u0107 siarki w diecie; przy niedoborze bia\u0142ka dost\u0119pno\u015b\u0107 selenu spada; przeci\u0119tne spo\u017cycie w Polsce 37,9 \u00b5g dziennie u kobiet i 62,2 \u00b5g u m\u0119\u017cczyzn, w krajach europejskich 31,0-65,6 \u00b5g, w USA 100,5-158,5 \u00b5g; zalecane spo\u017cycie RDA: doro\u015bli od 19 lat 55 \u00b5g dziennie, \u015brednie zapotrzebowanie EAR 45 \u00b5g, kobiety w ci\u0105\u017cy od 19 lat 60 \u00b5g, karmi\u0105ce piersi\u0105 od 19 lat 70 \u00b5g, dzieci 1-3 lata 20 \u00b5g, 4-9 lat 30 \u00b5g, 10-12 lat 40 \u00b5g, 13-18 lat 55 \u00b5g; normy z 2020 r. pozostawione bez zmian z powodu braku reprezentatywnych danych o spo\u017cyciu w Polsce; dodatkowe spo\u017cycie selenu mo\u017ce przynie\u015b\u0107 korzy\u015bci tylko osobom z niskim st\u0119\u017ceniem w surowicy, a u os\u00f3b z odpowiednim i wysokim poziomem mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ryzyko cukrzycy typu 2; niedob\u00f3r: choroba Keshan i choroba Kashina-Becka w Chinach; obni\u017cony poziom m.in. w niewydolno\u015bci nerek, mukowiscydozie, fenyloketonurii; przewlek\u0142e zatrucie selenem, selenoza: \u0142amliwo\u015b\u0107 i utrata paznokci, wypadanie w\u0142os\u00f3w, zaburzenia \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe, wysypki, czosnkowy zapach oddechu i potu, zaburzenia nerwowe, nerwowo\u015b\u0107; ostre zatrucia po gramowych ilo\u015bciach; odczyt rozdzia\u0142u PDF 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.pzh.gov.pl\/normy-zywienia-2024\/\">pzh.gov.pl<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-29\">NHS, Vitamins, supplements and nutrition in pregnancy, przegl\u0105d 2.02.2026, odczyt 13.10.2026 (w ci\u0105\u017cy nie przyjmuj tranu ani suplement\u00f3w zawieraj\u0105cych witamin\u0119 A, nazywan\u0105 te\u017c retinolem, bo jej nadmiar mo\u017ce szkodzi\u0107 rozwojowi dziecka; unikaj te\u017c produkt\u00f3w bogatych w witamin\u0119 A, takich jak w\u0105tr\u00f3bka; zawsze sprawdzaj etykiet\u0119): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/pregnancy\/keeping-well\/pregnancy-vitamins-and-supplements\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-30\">Zhang Y., Yang J., Na X., Zhao A., 2023, Association between \u03b2-carotene supplementation and risk of cancer: a meta-analysis of randomized controlled trials, Nutrition Reviews 81(9):1118-1130 (18 publikacji z 8 bada\u0144 z losowym przydzia\u0142em; nowotwory og\u00f3\u0142em: ryzyko wzgl\u0119dne 1,02, 95% CI 0,99-1,05; rak p\u0142uca: 1,19, 95% CI 1,08-1,32; wzrost ryzyka nowotwor\u00f3w u palaczy; autorzy nie zalecaj\u0105 suplement\u00f3w beta-karotenu w zapobieganiu nowotworom): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/nutrit\/nuac110\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-31\">Johnson L.E., MSD Manual Professional Version, Vitamin A Toxicity, pe\u0142ny przegl\u0105d czerwiec 2026, odczyt 13.10.2026 (ostre zatrucie u dzieci zwykle po przypadkowym po\u0142kni\u0119ciu bardzo du\u017cej dawki: senno\u015b\u0107, dra\u017cliwo\u015b\u0107, b\u00f3l brzucha, nudno\u015bci, wymioty, p\u00f3\u017aniej \u0142uszczenie sk\u00f3ry; przewlek\u0142e zatrucie po du\u017cych dawkach przez miesi\u0105ce: szorstkie w\u0142osy, wypadanie brwi, sucha szorstka sk\u00f3ra, suche oczy, p\u0119kaj\u0105ce usta, p\u00f3\u017aniej silny b\u00f3l g\u0142owy, wzrost ci\u015bnienia wewn\u0105trzczaszkowego i os\u0142abienie; nadmiar beta-karotenu daje karotenemi\u0119, czyli \u017c\u00f3\u0142tawe zabarwienie sk\u00f3ry bez za\u017c\u00f3\u0142cenia bia\u0142ek oczu, a nie zatrucie witamin\u0105 A; leczenie: odstawienie witaminy A, zwykle z pe\u0142nym powrotem do zdrowia, ale wady wrodzone po ekspozycji w ci\u0105\u017cy s\u0105 nieodwracalne): <a href=\"https:\/\/www.msdmanuals.com\/professional\/nutritional-disorders\/vitamin-deficiency-dependency-and-toxicity\/vitamin-a-toxicity\">msdmanuals.com<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-32\">NHS, Taking isotretinoin capsules with other medicines and herbal supplements, odczyt 13.10.2026 (z izotretynoin\u0105, doustnym lekiem z grupy retinoid\u00f3w stosowanym w ci\u0119\u017ckim tr\u0105dziku, mog\u0105 \u017ale si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 m.in. suplementy witaminy A i suplementy, kt\u00f3re j\u0105 zawieraj\u0105, oraz inne leki na tr\u0105dzik; to nie jest pe\u0142na lista; o wszystkich suplementach powiedz lekarzowi albo farmaceucie): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/medicines\/isotretinoin-capsules\/taking-isotretinoin-capsules-with-other-medicines-and-herbal-supplements\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-33\">NHS, Jaundice, przegl\u0105d 22.01.2024 (\u017c\u00f3\u0142taczka to za\u017c\u00f3\u0142cenie sk\u00f3ry albo bia\u0142ek oczu, mo\u017ce jej towarzyszy\u0107 \u015bwi\u0105d, ciemniejszy mocz i ja\u015bniejszy stolec; mo\u017ce oznacza\u0107 powa\u017cn\u0105 chorob\u0119, np. w\u0105troby, i wymaga pilnej pomocy lekarskiej; odczyt 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/jaundice\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-34\">NHS, Poisoning, strona dla pacjent\u00f3w (dzwo\u0144 po pomoc ratunkow\u0105, gdy ty, dziecko lub inna osoba mogli\u015bcie po\u0142kn\u0105\u0107 co\u015b szkodliwego, a tak\u017ce przy utracie przytomno\u015bci, zatrzymaniu oddechu, ci\u0119\u017ckiej duszno\u015bci i drgawkach; nie wywo\u0142uj wymiot\u00f3w, bo grozi to zad\u0142awieniem i zatrzymaniem oddechu; nie podawaj nic do jedzenia ani picia; zabierz opakowanie do szpitala; osob\u0119 nieprzytomn\u0105, kt\u00f3ra oddycha, u\u0142\u00f3\u017c w pozycji bocznej i sprawdzaj oddech; gdy nie reaguje i nie oddycha, zacznij resuscytacj\u0119; objawy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 po kilku godzinach lub dniach; leki przechowuj poza zasi\u0119giem dzieci; przegl\u0105d 12.06.2025, odczyt 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/poisoning\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-35\">Medycyna Praktyczna, Tabela. Lista o\u015brodk\u00f3w toksykologicznych (adresy i telefony o\u015brodk\u00f3w toksykologicznych w Gda\u0144sku, Krakowie, Lublinie, \u0141odzi, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie i Wroc\u0142awiu, wed\u0142ug stron internetowych o\u015brodk\u00f3w; odczyt 14.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.mp.pl\/pytania\/pediatria\/table\/025_1952\">mp.pl<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-36\">Resuscitation Council UK, 2025, Paediatric basic life support guidelines (cz\u0119\u015b\u0107 wytycznych Paediatric Life Support, publikacja 27.10.2025: sprawd\u017a bezpiecze\u0144stwo i reakcj\u0119 dziecka na g\u0142os i dotyk; gdy nie reaguje, natychmiast zadzwo\u0144 po pogotowie, najlepiej na g\u0142o\u015bniku, i post\u0119puj wed\u0142ug wskaz\u00f3wek dyspozytora; gdy oddycha prawid\u0142owo, utrzymuj dro\u017cno\u015b\u0107 dr\u00f3g oddechowych, u\u0142\u00f3\u017c w pozycji bocznej i stale sprawdzaj oddech; gdy nie oddycha prawid\u0142owo, 5 oddech\u00f3w ratowniczych, potem uci\u015bni\u0119cia klatki piersiowej, a osoba nieprzeszkolona wykonuje resuscytacj\u0119 wed\u0142ug polece\u0144 dyspozytora; u niemowl\u0105t poni\u017cej 1. roku \u017cycia inne u\u0142o\u017cenie g\u0142owy, oddechy przez usta i nos oraz inna technika uci\u015bni\u0119\u0107; AED w trybie pediatrycznym u dzieci poni\u017cej 25 kg, je\u015bli jest dost\u0119pny; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.resus.org.uk\/professional-library\/2025-resuscitation-guidelines\/paediatric-basic-life-support-guidelines\">resus.org.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-37\">Rejestr Produkt\u00f3w Leczniczych, wyszukiwanie po nazwie powszechnej Betacarotenum, odczyt 14.10.2026 (produkt leczniczy dla ludzi: Beta-Karoten Amara, tabletki 10 mg, kod ATC A11CA02, pozwolenie bezterminowe; drugi wynik to lek weterynaryjny): <a href=\"https:\/\/rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl\/rpl\/search\/public\">rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p class=\"notka-ai\"><small>Ilustracje w tym artykule zosta\u0142y przygotowane z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji (AI). Zdj\u0119cia produkt\u00f3w pochodz\u0105 ze sklepu \u015awiat Supli.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beta-karoten to prowitamina A. Wyja\u015bniamy, ile beta-karotenu dziennie pokrywa zapotrzebowanie, gdzie wyst\u0119puje najwi\u0119cej, czy tabletki pomagaj\u0105 w opalaniu, czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok i dlaczego palacze nie powinni stosowa\u0107 suplement\u00f3w z beta-karotenem.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":27775,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":5,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[1379,154],"tags":[817,93,818,34,356,228,42],"class_list":{"0":"post-9239","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-mikro-i-makroelementy","8":"category-ranking-witamin","9":"tag-beta-karoten","10":"tag-dieta","11":"tag-karoten","12":"tag-polecamy","13":"tag-witamina-a","14":"tag-witaminy","15":"tag-zdrowie"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Beta-karoten: ile dziennie i czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Normy licz\u0105 6 \u00b5g beta-karotenu jako 1 \u00b5g witaminy A, a norma to 700-900 \u00b5g. Ile beta-karotenu dziennie, czy bra\u0107 go ca\u0142y rok i ryzyko u palaczy.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Beta-karoten: ile dziennie i czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Normy licz\u0105 6 \u00b5g beta-karotenu jako 1 \u00b5g witaminy A, a norma to 700-900 \u00b5g. Ile beta-karotenu dziennie, czy bra\u0107 go ca\u0142y rok i ryzyko u palaczy.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-16T10:39:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-19T07:57:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\"},\"headline\":\"Beta-karoten: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dawkowanie i wyst\u0119powanie. Czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?\",\"datePublished\":\"2022-03-16T10:39:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T07:57:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/\"},\"wordCount\":8197,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp\",\"keywords\":[\"beta-karoten\",\"dieta\",\"karoten\",\"Polecamy\",\"witamina a\",\"Witaminy\",\"Zdrowie\"],\"articleSection\":[\"Mikro i makroelementy\",\"Ranking witamin\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/\",\"name\":\"Beta-karoten: ile dziennie i czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp\",\"datePublished\":\"2022-03-16T10:39:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-19T07:57:01+00:00\",\"description\":\"Normy licz\u0105 6 \u00b5g beta-karotenu jako 1 \u00b5g witaminy A, a norma to 700-900 \u00b5g. Ile beta-karotenu dziennie, czy bra\u0107 go ca\u0142y rok i ryzyko u palaczy.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp\",\"width\":2752,\"height\":1536,\"caption\":\"Marchew, batat, dynia, szpinak, suszone morele i czerwona papryka, czyli \u017ar\u00f3d\u0142a beta-karotenu, obok miseczki oliwy na stole\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Beta-karoten: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dawkowanie i wyst\u0119powanie. Czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\",\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"description\":\"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.swiatsupli.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/lisek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Beta-karoten: ile dziennie i czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?","description":"Normy licz\u0105 6 \u00b5g beta-karotenu jako 1 \u00b5g witaminy A, a norma to 700-900 \u00b5g. Ile beta-karotenu dziennie, czy bra\u0107 go ca\u0142y rok i ryzyko u palaczy.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Beta-karoten: ile dziennie i czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?","og_description":"Normy licz\u0105 6 \u00b5g beta-karotenu jako 1 \u00b5g witaminy A, a norma to 700-900 \u00b5g. Ile beta-karotenu dziennie, czy bra\u0107 go ca\u0142y rok i ryzyko u palaczy.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2022-03-16T10:39:21+00:00","article_modified_time":"2026-10-19T07:57:01+00:00","og_image":[{"width":2752,"height":1536,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Pawe\u0142 Lisowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pawe\u0142 Lisowski","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/"},"author":{"name":"Pawe\u0142 Lisowski","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a"},"headline":"Beta-karoten: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dawkowanie i wyst\u0119powanie. Czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?","datePublished":"2022-03-16T10:39:21+00:00","dateModified":"2026-10-19T07:57:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/"},"wordCount":8197,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp","keywords":["beta-karoten","dieta","karoten","Polecamy","witamina a","Witaminy","Zdrowie"],"articleSection":["Mikro i makroelementy","Ranking witamin"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/","name":"Beta-karoten: ile dziennie i czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp","datePublished":"2022-03-16T10:39:21+00:00","dateModified":"2026-10-19T07:57:01+00:00","description":"Normy licz\u0105 6 \u00b5g beta-karotenu jako 1 \u00b5g witaminy A, a norma to 700-900 \u00b5g. Ile beta-karotenu dziennie, czy bra\u0107 go ca\u0142y rok i ryzyko u palaczy.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/beta-karoten-okladka-9dd7e338.webp","width":2752,"height":1536,"caption":"Marchew, batat, dynia, szpinak, suszone morele i czerwona papryka, czyli \u017ar\u00f3d\u0142a beta-karotenu, obok miseczki oliwy na stole"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/beta-karoten-wlasciwosci-dawkowanie-wystepowanie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Beta-karoten: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dawkowanie i wyst\u0119powanie. Czy mo\u017cna bra\u0107 go ca\u0142y rok?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a","name":"Pawe\u0142 Lisowski","description":"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.","sameAs":["http:\/\/www.swiatsupli.pl"],"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/lisek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9239"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28526,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9239\/revisions\/28526"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}