{"id":5614,"date":"2021-10-23T14:15:00","date_gmt":"2021-10-23T12:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=5614"},"modified":"2026-09-29T22:04:31","modified_gmt":"2026-09-29T20:04:31","slug":"co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/","title":{"rendered":"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol i inne przyczyny"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"ss-co-wyplukuje-zelazo-article\" style=\"max-width:100%;overflow-wrap:anywhere\">\n<p>\u017belazo nie wyp\u0142ukuje si\u0119 z organizmu w dos\u0142ownym sensie: organizm nie ma regulowanego mechanizmu wydalania nadmiaru \u017celaza, cho\u0107 codziennie traci jego niewielkie ilo\u015bci, a potoczne wyp\u0142ukiwanie oznacza zwykle s\u0142absze wch\u0142anianie albo utrat\u0119 krwi [1]. Wch\u0142anianie zmniejszaj\u0105 kawa, herbata, wap\u0144 i nabia\u0142, fityniany oraz leki hamuj\u0105ce kwas \u017co\u0142\u0105dkowy, a \u017celazo tracimy g\u0142\u00f3wnie z krwi\u0105: przy obfitych miesi\u0105czkach, krwawieniach z przewodu pokarmowego i cz\u0119stym oddawaniu krwi [2][3]. Niedob\u00f3r mo\u017ce te\u017c wynika\u0107 ze zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci \u017celaza w diecie albo z wi\u0119kszego zapotrzebowania, np. w ci\u0105\u017cy [2][3]. Alkohol w przeczytanych przez nas badaniach nie wyp\u0142ukuje \u017celaza, a przy du\u017cym spo\u017cyciu raczej sprzyja jego nadmiarowi, cho\u0107 anemia u os\u00f3b nadu\u017cywaj\u0105cych alkoholu ma inne przyczyny [4][5].<\/p>\n<details style=\"background:#f3f1ee;border:1px solid #ddd;padding:18px;border-radius:8px;margin:24px 0\">\n<summary style=\"cursor:pointer;font-weight:600;\">Spis tre\u015bci<\/summary>\n<ul>\n<li><a href=\"#wyplukiwanie\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">1. Czy \u017celazo naprawd\u0119 si\u0119 wyp\u0142ukuje?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kawa\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">2. Czy kawa wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"#herbata\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">2.1. Herbata, kakao i herbatki zio\u0142owe<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#energetyki\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">2.2. Czy energetyki i cola wyp\u0142ukuj\u0105 \u017celazo?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#napoje-tabela\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">2.3. Napoje a wch\u0142anianie \u017celaza: zestawienie bada\u0144<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"#produkty\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">3. Jakie produkty i leki zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza?<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"#wapn\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">3.1. Wap\u0144 i nabia\u0142<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#fityniany\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">3.2. Fityniany i dieta ro\u015blinna<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#leki\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">3.3. Leki na zgag\u0119 i nadkwasot\u0119<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"#utrata-krwi\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">4. Utrata \u017celaza: miesi\u0105czki, krwawienia, krwiodawstwo i sport<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#alkohol\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">5. Czy alkohol wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"#alkohol-badania\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">5.1. Co pokaza\u0142y badania: alkohol a poziom \u017celaza<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#anemia-alkohol\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">5.2. Anemia a alkohol: sk\u0105d niska hemoglobina u os\u00f3b pij\u0105cych<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#piwo-wino\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">5.3. Piwo i czerwone wino a \u017celazo<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#alkohol-suplementacja\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">5.4. Alkohol a przyjmowanie \u017celaza<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"#jak-zapobiegac\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">6. Jak ograniczy\u0107 utrat\u0119 i s\u0142absze wch\u0142anianie \u017celaza?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#produkt\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">7. \u017belazo w sklepie \u015awiat Supli<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"#produkt-chelat\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">7.1. \u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte 60 kaps.<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"#lekarz\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">8. Kiedy najpierw porozmawia\u0107 z lekarzem<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#faq\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">9. Najcz\u0119stsze pytania<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"#faq-kawa\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">9.1. Czy kawa wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#faq-alkohol\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">9.2. Czy alkohol wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#faq-piwo\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">9.3. Czy piwo wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#faq-energetyki\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">9.4. Czy energetyki wyp\u0142ukuj\u0105 \u017celazo?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#faq-anemia-alkohol\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">9.5. Czy przy anemii lub w trakcie suplementacji \u017celaza mo\u017cna pi\u0107 alkohol?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#faq-wino\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">9.6. Czy czerwone wino pomaga na anemi\u0119?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"#podsumowanie\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">10. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#zrodla\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">11. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n<h2 id=\"wyplukiwanie\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">1. Czy \u017celazo naprawd\u0119 si\u0119 wyp\u0142ukuje?<\/h2>\n<p>Nie, \u017celazo nie wyp\u0142ukuje si\u0119 w dos\u0142ownym sensie: na co dzie\u0144 tracimy tylko niewielkie jego ilo\u015bci z moczem, ka\u0142em, potem i z\u0142uszczonym nask\u00f3rkiem [2]. Ilo\u015bci\u0105 \u017celaza w organizmie steruje hormon hepcydyna, wytwarzany w w\u0105trobie. Gdy zapasy \u017celaza s\u0105 du\u017ce, hepcydyny jest wi\u0119cej i jelito wch\u0142ania mniej. Gdy zapasy malej\u0105, hepcydyny ubywa i wch\u0142anianie ro\u015bnie [2][1]. Wi\u0119ksze straty \u017celaza maj\u0105 kobiety miesi\u0105czkuj\u0105ce, bo trac\u0105 krew [2]. S\u0142owo wyp\u0142ukiwanie \u0142\u0105czy wi\u0119c zwykle dwie r\u00f3\u017cne sprawy: s\u0142absze wch\u0142anianie \u017celaza z jedzenia lub suplementu oraz rzeczywist\u0105 utrat\u0119 \u017celaza razem z krwi\u0105.<\/p>\n<p>Warto zna\u0107 skal\u0119. NIH ODS zaznacza, \u017ce w typowej diecie zachodniej dzia\u0142anie czynnik\u00f3w wzmacniaj\u0105cych i hamuj\u0105cych wch\u0142anianie \u017celaza jest os\u0142abione i u wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b ma niewielki wp\u0142yw na jego zapasy [2]. Kawa do \u015bniadania rzadko jest wi\u0119c jedyn\u0105 przyczyn\u0105 niedoboru. Ma wi\u0119ksze znaczenie u os\u00f3b z niskimi zapasami, na diecie ro\u015blinnej i u tych, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105 preparat z \u017celazem. Jak \u017celazo jest wch\u0142aniane, magazynowane i badane, opisujemy szerzej w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/zelazo-w-organizmie\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">\u017celazo w organizmie<\/a>.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table\">\n<table style=\"width:100%;border-collapse:collapse\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align:left;border-bottom:1px solid #ddd;padding:6px\">Czynnik<\/th>\n<th style=\"text-align:left;border-bottom:1px solid #ddd;padding:6px\">Co robi z \u017celazem<\/th>\n<th style=\"text-align:left;border-bottom:1px solid #ddd;padding:6px\">Sekcja<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px\">Kawa, herbata, kakao, herbatki zio\u0142owe<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza z posi\u0142ku lub suplementu wypitego w tym samym czasie<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px\">Energetyki, cola<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">nie znale\u017ali\u015bmy bada\u0144 energetyk\u00f3w; przy coli bez istotnej r\u00f3\u017cnicy we wbudowaniu \u017celaza w krwinki<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">2.2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px\">Wap\u0144, nabia\u0142, fityniany, leki na zgag\u0119<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">3<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px\">Miesi\u0105czki, krwawienia, oddawanie krwi<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">powoduj\u0105 rzeczywist\u0105 utrat\u0119 \u017celaza<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px\">Alkohol<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">raczej zwi\u0119ksza wch\u0142anianie i zapasy; przy nadu\u017cywaniu sprzyja anemii z innych przyczyn<\/td>\n<td style=\"padding:6px\">5<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<p>Je\u015bli chcesz por\u00f3wna\u0107 dost\u0119pne formy preparat\u00f3w, zobacz <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zelazo\/c301\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">suplementy z \u017celazem<\/a>. Nie zaczynaj jednak suplementacji samodzielnie na podstawie objaw\u00f3w: \u017celazo stosuje si\u0119 przy potwierdzonym niedoborze albo profilaktycznie, je\u015bli zaleci je lekarz.<\/p>\n<h2 id=\"kawa\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">2. Czy kawa wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/h2>\n<p>Kawa nie usuwa \u017celaza, kt\u00f3re ju\u017c jest w organizmie. Zmniejsza natomiast wch\u0142anianie \u017celaza z posi\u0142ku lub suplementu przyj\u0119tego w tym samym czasie. W badaniu Morcka i wsp. (1983) fili\u017canka kawy wypita do posi\u0142ku z hamburgerem zmniejsza\u0142a wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego, czyli obecnego m.in. w produktach ro\u015blinnych i \u017cywno\u015bci wzbogacanej, o 39% [6]. Im mocniejsza kawa, tym silniejsze hamowanie: przy posi\u0142ku testowym wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego spada\u0142o z 5,88% do 1,64% po kawie z ekspresu przelewowego, do 0,97% po kawie rozpuszczalnej i do 0,53% po kawie rozpuszczalnej o podw\u00f3jnej mocy [6]. Podobny kierunek pokazali Hallberg i Rossander (1982): kawa do posi\u0142ku zmniejsza\u0142a wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego o 35% [7].<\/p>\n<p>Przy suplemencie efekt by\u0142 podobny. Von Siebenthal i wsp. (2023) podawali 34 kobietom z niskimi zapasami \u017celaza pojedyncze dawki 100 mg \u017celaza dwuwarto\u015bciowego. Kawa wypita razem z dawk\u0105 zmniejsza\u0142a wch\u0142anianie o 54%, a \u015bniadanie z kaw\u0105 i sokiem pomara\u0144czowym o 66% [8]. Wynik dotyczy badanej dawki i warunk\u00f3w, a nie ka\u017cdego preparatu.<\/p>\n<p>Liczy si\u0119 te\u017c pora. W badaniu Morcka i wsp. kawa wypita godzin\u0119 przed posi\u0142kiem nie zmniejsza\u0142a wch\u0142aniania \u017celaza. Kawa wypita godzin\u0119 po posi\u0142ku hamowa\u0142a je jednak tak samo jak kawa pita do jedzenia [6]. Badanie nie sprawdza\u0142o innych odst\u0119p\u00f3w, wi\u0119c godzina po posi\u0142ku to za ma\u0142o, a nie wiadomo dok\u0142adnie, jaki odst\u0119p wystarcza. Przy siarczanie \u017celaza NHS radzi zachowa\u0107 2 godziny odst\u0119pu od kawy i herbaty [9]; przy innych preparatach kieruj si\u0119 instrukcj\u0105 konkretnego produktu. Szczeg\u00f3\u0142y uk\u0142adania dawki w ci\u0105gu dnia opisujemy w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kiedy-brac-zelazo\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">kiedy bra\u0107 \u017celazo<\/a>.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/caffe.jpg\" alt=\"Fili\u017canka czarnej kawy z piank\u0105 widziana z g\u00f3ry\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ilustracja AI<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"herbata\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">2.1. Herbata, kakao i herbatki zio\u0142owe<\/h3>\n<p>Herbata hamuje wch\u0142anianie \u017celaza silniej ni\u017c kawa. U Morcka i wsp. herbata do posi\u0142ku zmniejsza\u0142a je o 64% [6], a u Hallberga i Rossander o 62% [7]. Hurrell i wsp. (1999) wykazali, \u017ce hamowanie zale\u017cy od ilo\u015bci polifenoli w napoju. Napoje z 20\u201350 mg polifenoli na porcj\u0119 zmniejsza\u0142y wch\u0142anianie \u017celaza z posi\u0142ku o 50\u201370%, a te ze 100\u2013400 mg o 60\u201390%. Czarna herbata obni\u017ca\u0142a je o 79\u201394%, mi\u0119ta o 84%, kakao o 71%, a rumianek o 47%. Dodatek mleka do kawy lub herbaty niewiele zmienia\u0142 [10].<\/p>\n<p>Odst\u0119p cz\u0119\u015bciowo pomaga. Ahmad Fuzi i wsp. (2017) badali 12 zdrowych kobiet: herbata wypita godzin\u0119 po posi\u0142ku hamowa\u0142a wch\u0142anianie \u017celaza mniej wi\u0119cej o po\u0142ow\u0119 s\u0142abiej ni\u017c herbata wypita do posi\u0142ku [11]. To ma\u0142e badanie z \u017celazem z owsianki, a nie z tabletki.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/tea.jpg\" alt=\"Herbata nalewana z \u017celiwnego czajnika do szklanki\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ilustracja AI<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"energetyki\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">2.2. Czy energetyki i cola wyp\u0142ukuj\u0105 \u017celazo?<\/h3>\n<p>Nie znale\u017ali\u015bmy badania, kt\u00f3re mierzy\u0142oby wch\u0142anianie albo poziom \u017celaza u os\u00f3b pij\u0105cych napoje energetyczne. Nie da si\u0119 wi\u0119c uczciwie powiedzie\u0107 ani \u017ce energetyki wyp\u0142ukuj\u0105 \u017celazo, ani \u017ce s\u0105 dla niego oboj\u0119tne. Najbli\u017csze przeczytane dane dotycz\u0105 coli. W badaniu Collings i wsp. (2011) 16 kobiet jad\u0142o wegetaria\u0144sk\u0105 pizz\u0119 popijan\u0105 col\u0105, col\u0105 dietetyczn\u0105 albo wod\u0105, a odsetek znakowanego \u017celaza wbudowanego w krwinki czerwone wyni\u00f3s\u0142 odpowiednio 9,9%, 9,4% i 9,6%; nie stwierdzono istotnych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy napojami [12]. Hallberg i Rossander opisali przy coli nieznaczny wzrost wch\u0142aniania [7]. Hamuj\u0105ce dzia\u0142anie kawy i herbaty autorzy bada\u0144 wi\u0105\u017c\u0105 z polifenolami [10][13], a nie z samym faktem, \u017ce nap\u00f3j pobudza.<\/p>\n<h3 id=\"napoje-tabela\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">2.3. Napoje a wch\u0142anianie \u017celaza: zestawienie bada\u0144<\/h3>\n<p>Tabela zbiera wyniki opisanych wy\u017cej bada\u0144. Liczby dotycz\u0105 konkretnych posi\u0142k\u00f3w, dawek i grup os\u00f3b, wi\u0119c nie nale\u017cy ich por\u00f3wnywa\u0107 wprost ani przenosi\u0107 na ka\u017cdy posi\u0142ek czy suplement.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table\">\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;max-width:100%;-webkit-overflow-scrolling:touch\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:560px;width:auto\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align:left;border-bottom:1px solid #ddd;padding:6px\">Nap\u00f3j<\/th>\n<th style=\"text-align:left;border-bottom:1px solid #ddd;padding:6px\">Warunki badania<\/th>\n<th style=\"text-align:left;border-bottom:1px solid #ddd;padding:6px\">Wynik i punkt odniesienia<\/th>\n<th style=\"text-align:left;border-bottom:1px solid #ddd;padding:6px\">\u0179r\u00f3d\u0142o<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Kawa (fili\u017canka)<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">posi\u0142ek z hamburgerem, osoby z prawid\u0142owymi zapasami<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego \u221239% wzgl\u0119dem posi\u0142ku bez kawy<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[6]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Kawa<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">posi\u0142ek z hamburgerem, fasolk\u0105 i puree<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego \u221235% wzgl\u0119dem posi\u0142ku popijanego wod\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[7]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Kawa<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">dawka 100 mg \u017celaza z preparatu, 34 kobiety z niskimi zapasami<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wch\u0142anianie \u221254% wzgl\u0119dem dawki popitej wod\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[8]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Herbata<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">posi\u0142ek z hamburgerem<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego \u221264% i \u221262% wzgl\u0119dem posi\u0142ku bez herbaty (dwa badania)<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[6][7]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Czarna herbata<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">posi\u0142ek z pieczywa<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego od \u221279% do \u221294% wzgl\u0119dem posi\u0142ku z wod\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[10]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Mi\u0119ta, kakao, rumianek<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">posi\u0142ek z pieczywa<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego \u221284%, \u221271% i \u221247% wzgl\u0119dem posi\u0142ku z wod\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[10]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Cola<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wegetaria\u0144ska pizza, 16 kobiet<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">wbudowanie znakowanego \u017celaza w krwinki 9,9% z col\u0105 i 9,6% z wod\u0105; bez istotnej r\u00f3\u017cnicy<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[12]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Piwo<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">posi\u0142ek z hamburgerem<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">bez istotnego wp\u0142ywu wzgl\u0119dem posi\u0142ku popijanego wod\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[7]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Wino bia\u0142e i czerwone<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">posi\u0142ki testowe, 33 osoby<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">z bia\u0142ym winem 2\u20133 razy wi\u0119cej wch\u0142oni\u0119tego \u017celaza ni\u017c z czerwonym (por\u00f3wnanie dw\u00f3ch win, nie z wod\u0105)<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">[14]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">Napoje energetyczne<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">brak pomiaru<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">nie znale\u017ali\u015bmy bada\u0144<\/td>\n<td style=\"padding:6px;vertical-align:top\">\u2013<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/figure>\n<h2 id=\"produkty\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">3. Jakie produkty i leki zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza?<\/h2>\n<p>Wch\u0142anianie \u017celaza zmniejszaj\u0105 przede wszystkim wap\u0144 i nabia\u0142, fityniany z produkt\u00f3w zbo\u017cowych i ro\u015blin str\u0105czkowych, je\u015bli trafiaj\u0105 do \u017co\u0142\u0105dka razem ze \u017ar\u00f3d\u0142em \u017celaza. Leki zmniejszaj\u0105ce kwa\u015bno\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0105dka, takie jak IPP, r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 ogranicza\u0107 wch\u0142anianie \u017celaza; w ich przypadku sam odst\u0119p czasowy nie gwarantuje usuni\u0119cia tego wp\u0142ywu. Tak nale\u017cy rozumie\u0107 pytanie, jakie produkty wyp\u0142ukuj\u0105 \u017celazo z organizmu. Brytyjskie wytyczne gastroenterologiczne wymieniaj\u0105 w\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych \u017celazo herbat\u0119, kaw\u0119, wap\u0144, flawonoidy, szczawiany i fityniany [3].<\/p>\n<h3 id=\"wapn\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">3.1. Wap\u0144 i nabia\u0142<\/h3>\n<p>W badaniu Hallberga i wsp. (1991) 165 mg wapnia z mleka lub sera dodane do posi\u0142ku zmniejsza\u0142o wch\u0142anianie \u017celaza o 50\u201360% [15]. To efekt pojedynczego posi\u0142ku. W metaanalizie Abioye i wsp. (2021) wap\u0144 obni\u017ca\u0142 wch\u0142anianie w kr\u00f3tkich badaniach \u015brednio o 5,57 punktu procentowego, ale w badaniach d\u0142u\u017cszych nie obni\u017ca\u0142 hemoglobiny [16]. NIH ODS sugeruje, \u017ceby osobne suplementy wapnia i \u017celaza przyjmowa\u0107 o r\u00f3\u017cnych porach dnia [2]. Jak \u0142\u0105czy\u0107 \u017celazo z wapniem, magnezem i lekami na zgag\u0119, wyja\u015bniamy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/zelazo-i-magnez\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">\u017celazo i magnez: czy mo\u017cna bra\u0107 je razem<\/a>.<\/p>\n<h3 id=\"fityniany\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">3.2. Fityniany i dieta ro\u015blinna<\/h3>\n<p>Fityniany z produkt\u00f3w zbo\u017cowych i fasoli oraz niekt\u00f3re polifenole zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego, czyli tego z ro\u015blin i \u017cywno\u015bci wzbogacanej. Witamina C, mi\u0119so, dr\u00f3b i owoce morza je zwi\u0119kszaj\u0105. Z diety mieszanej organizm wykorzystuje ok. 14\u201318% \u017celaza, a z wegetaria\u0144skiej 5\u201312% [2]. Dlatego do ro\u015blinnych \u017ar\u00f3de\u0142 \u017celaza warto dodawa\u0107 warzywa lub owoce z witamin\u0105 C, a kaw\u0119 i herbat\u0119 pi\u0107 mi\u0119dzy posi\u0142kami. Wi\u0119cej o r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy oboma rodzajami \u017celaza piszemy w artykule o <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/zelazo-hemowe-vs-niehemowe-dlaczego-wege-weganom-trudniej-zaspokoic-zapotrzebowanie-i-co-z-tym-zrobic\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">\u017celazie hemowym i niehemowym<\/a>.<\/p>\n<h3 id=\"leki\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">3.3. Leki na zgag\u0119 i nadkwasot\u0119<\/h3>\n<p>Kwas \u017co\u0142\u0105dkowy u\u0142atwia wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego, dlatego inhibitory pompy protonowej (IPP), np. omeprazol, mog\u0105 je zmniejsza\u0107 [2]. W du\u017cym badaniu kliniczno-kontrolnym Lam i wsp. (2017) przyjmowanie IPP przez co najmniej 2 lata wi\u0105za\u0142o si\u0119 z ok. 2,5 razy wi\u0119ksz\u0105 szans\u0105 rozpoznania niedoboru \u017celaza (OR 2,49) [17]. To zwi\u0105zek obserwacyjny, a nie dow\u00f3d, \u017ce lek sam wywo\u0142a\u0142 niedob\u00f3r. Nie odstawiaj leku samodzielnie. Je\u015bli d\u0142ugo przyjmujesz IPP i masz objawy niedoboru, popro\u015b lekarza o badania.<\/p>\n<h2 id=\"utrata-krwi\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">4. Utrata \u017celaza: miesi\u0105czki, krwawienia, krwiodawstwo i sport<\/h2>\n<p>Rzeczywist\u0105 utrat\u0119 \u017celaza powoduje przede wszystkim utrata krwi: obfite miesi\u0105czki, krwawienia z przewodu pokarmowego i cz\u0119ste oddawanie krwi. Wytyczne BSG podaj\u0105, \u017ce u kobiet przed menopauz\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza jest utrata krwi miesi\u0105czkowej. U m\u0119\u017cczyzn i kobiet po menopauzie cz\u0119sto chodzi o przewlek\u0142e krwawienie z przewodu pokarmowego, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 pierwszym objawem nowotworu. W\u015br\u00f3d innych przyczyn wytyczne wymieniaj\u0105 celiaki\u0119, oddawanie krwi, leki przeciwzapalne z grupy NLPZ, d\u0142ugotrwa\u0142e IPP i zaka\u017cenie H. pylori [3].<\/p>\n<ul>\n<li>Obfite miesi\u0105czki: wed\u0142ug NIH ODS dotycz\u0105 co najmniej 10% miesi\u0105czkuj\u0105cych kobiet, a ograniczone dane wskazuj\u0105, \u017ce odpowiadaj\u0105 za ok. 33\u201341% przypadk\u00f3w niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza u kobiet w wieku rozrodczym [2]. Wi\u0119cej w artykule o <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/obfite-miesiaczki-niska-ferrytyna-niedobor-zelaza\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">obfitych miesi\u0105czkach i niskiej ferrytynie<\/a>.<\/li>\n<li>Krwiodawstwo: ok. 25\u201335% regularnych dawc\u00f3w krwi rozwija niedob\u00f3r \u017celaza. M\u0119\u017cczy\u017ani po co najmniej 3 i kobiety po co najmniej 2 donacjach krwi pe\u0142nej w ci\u0105gu roku mieli ponad 5 razy wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 wyczerpania zapas\u00f3w ni\u017c osoby oddaj\u0105ce krew pierwszy raz [2]. Zobacz te\u017c tekst <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/oddawanie-krwi-ferrytyna-zapasy-zelaza\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">oddawanie krwi a ferrytyna<\/a>.<\/li>\n<li>Sport: wed\u0142ug przegl\u0105du Sim i wsp. (2019) niedob\u00f3r \u017celaza stwierdzano u ok. 15\u201335% sportsmenek i 5\u201311% sportowc\u00f3w w badanych grupach, zw\u0142aszcza w dyscyplinach wytrzyma\u0142o\u015bciowych. Autorzy wskazuj\u0105 m.in. na wzrost hepcydyny po wysi\u0142ku [18]. Przyk\u0142ad z praktyki treningowej opisujemy w tek\u015bcie o <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/niska-ferrytyna-biegacz-spadek-wydolnosci\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">niskiej ferrytynie u biegacza<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Je\u015bli niedob\u00f3r wraca mimo uzupe\u0142niania, przyczyn\u0105 jest cz\u0119sto trwaj\u0105ca utrata krwi. Samo zwi\u0119kszanie dawki nie usuwa przyczyny utraty \u017celaza. Lekarz powinien ustali\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o krwawienia i r\u00f3wnolegle dobra\u0107 leczenie niedoboru [3].<\/p>\n<h2 id=\"alkohol\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">5. Czy alkohol wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/h2>\n<p>Nie. W przeczytanych przez nas \u017ar\u00f3d\u0142ach alkohol raczej zwi\u0119ksza wch\u0142anianie i zapasy \u017celaza, ni\u017c je wyp\u0142ukuje. Nie jest to jednak zaleta: przy nadu\u017cywaniu alkoholu ro\u015bnie ryzyko nadmiaru \u017celaza, a jednocze\u015bnie pojawiaj\u0105 si\u0119 inne przyczyny anemii [4][1][5].<\/p>\n<h3 id=\"alkohol-badania\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">5.1. Co pokaza\u0142y badania: alkohol a poziom \u017celaza<\/h3>\n<p>Ioannou i wsp. (2004) przeanalizowali dane doros\u0142ych Amerykan\u00f3w z badania NHANES III. Alkohol liczono w porcjach (drinkach) wed\u0142ug definicji badania; abstrakt nie podaje ich wielko\u015bci w gramach. U os\u00f3b pij\u0105cych wi\u0119cej ni\u017c 2 porcje dziennie wszystkie markery nadmiaru \u017celaza (wysokie wysycenie transferyny i ferrytyna) wyst\u0119powa\u0142y istotnie cz\u0119\u015bciej ni\u017c u niepij\u0105cych. Picie alkoholu w jakiejkolwiek ilo\u015bci wi\u0105za\u0142o si\u0119 z o 40% mniejszym ryzykiem niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza [4]. To badanie obserwacyjne: pokazuje zwi\u0105zek, a nie to, \u017ce alkohol chroni przed anemi\u0105. Nie jest to pow\u00f3d, \u017ceby pi\u0107.<\/p>\n<p>Podobny kierunek opisuje przegl\u0105d Milmana (2021): w badaniach populacyjnych im wi\u0119cej alkoholu, tym wy\u017csza ferrytyna, czyli bia\u0142ko magazynuj\u0105ce \u017celazo [13]. Harrison-Findik (2007) t\u0142umaczy to dzia\u0142aniem na hepcydyn\u0119. W badaniach na kom\u00f3rkach w\u0105troby i u myszy alkohol obni\u017ca\u0142 wytwarzanie hepcydyny, a w dwunastnicy przybywa\u0142o bia\u0142ek transportuj\u0105cych \u017celazo. Autorka cytuje te\u017c obserwacj\u0119 dwukrotnie wi\u0119kszego wch\u0142aniania \u017celaza u os\u00f3b przewlekle pij\u0105cych [1]. Mechanizm opisano g\u0142\u00f3wnie w badaniach na zwierz\u0119tach, wi\u0119c u ludzi pozostaje prawdopodobnym wyja\u015bnieniem, a nie pewnikiem. Alkohol nasila te\u017c przebieg hemochromatozy, czyli genetycznej choroby z nadmiarem \u017celaza [1][13]. Przyczyny wysokiej ferrytyny, objawy i badania opisujemy w artykule o <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/nadmiar-zelaza\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">nadmiarze \u017celaza<\/a>.<\/p>\n<h3 id=\"anemia-alkohol\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">5.2. Anemia a alkohol: sk\u0105d niska hemoglobina u os\u00f3b pij\u0105cych<\/h3>\n<p>Czy alkohol obni\u017ca hemoglobin\u0119? Przy d\u0142ugotrwa\u0142ym nadu\u017cywaniu mo\u017ce, ale zwykle nie przez wyp\u0142ukiwanie \u017celaza. Przegl\u0105d Ballarda (1997) wymienia kilka mechanizm\u00f3w, dotycz\u0105cych g\u0142\u00f3wnie os\u00f3b z ci\u0119\u017ckim alkoholizmem [5]:<\/p>\n<ul>\n<li>toksyczne dzia\u0142anie alkoholu na szpik, zale\u017cne od dawki; zmiany zwykle cofaj\u0105 si\u0119 po odstawieniu alkoholu;<\/li>\n<li>niedob\u00f3r kwasu foliowego z ubogiej diety, kt\u00f3ry daje niedokrwisto\u015b\u0107 megaloblastyczn\u0105; megaloblasty stwierdzano u do jednej trzeciej alkoholik\u00f3w z anemi\u0105;<\/li>\n<li>zaburzone wbudowywanie \u017celaza w hemoglobin\u0119 (niedokrwisto\u015b\u0107 syderoblastyczna); syderoblasty pier\u015bcieniowe ma ok. jedna trzecia os\u00f3b z ci\u0119\u017ckim alkoholizmem;<\/li>\n<li>utrata krwi, najcz\u0119\u015bciej z przewodu pokarmowego, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do niedoboru \u017celaza.<\/li>\n<\/ul>\n<p>U ok. 50\u201360% os\u00f3b przewlekle pij\u0105cych nadmiernie krwinki czerwone s\u0105 powi\u0119kszone (podwy\u017cszone MCV) [5]. NIH ODS wymienia osoby z zaburzeniem zwi\u0105zanym z u\u017cywaniem alkoholu w\u015br\u00f3d grup ryzyka niedoboru folian\u00f3w [19]. Niska hemoglobina u osoby pij\u0105cej wymaga wi\u0119c bada\u0144 i ustalenia przyczyny. Samo \u017celazo mo\u017ce nie pom\u00f3c, a przy nadmiarze \u017celaza mo\u017ce zaszkodzi\u0107. Rodzaje anemii i ich badanie omawiamy w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/anemia-objawy-rodzaje-i-diagnostyka-oraz-jakie-suplementy-wspomagaja-leczenie\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">anemia: objawy, rodzaje, badania<\/a>, a to, co realnie podnosi hemoglobin\u0119, w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jak-podniesc-hemoglobine\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">jak podnie\u015b\u0107 hemoglobin\u0119<\/a>.<\/p>\n<h3 id=\"piwo-wino\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">5.3. Piwo i czerwone wino a \u017celazo<\/h3>\n<p>Piwo nie wyp\u0142ukuje \u017celaza. W badaniu Hallberga i Rossander (1982) piwo wypite do posi\u0142ku nie mia\u0142o istotnego wp\u0142ywu na wch\u0142anianie \u017celaza. Czysty alkohol i wino nieznacznie zwi\u0119ksza\u0142y odsetek wch\u0142oni\u0119tego \u017celaza, a wino bogate w \u017celazo zwi\u0119ksza\u0142o jego wch\u0142oni\u0119t\u0105 ilo\u015b\u0107 trzykrotnie [7]. W przeczytanych \u017ar\u00f3d\u0142ach nie znale\u017ali\u015bmy wiarygodnej liczby, ile \u017celaza zawiera piwo, wi\u0119c jej nie podajemy.<\/p>\n<p>Czerwone wino a \u017celazo to osobne pytanie. Cook i wsp. (1995) wykazali u 33 os\u00f3b, \u017ce z posi\u0142kiem popijanym bia\u0142ym winem wch\u0142ania si\u0119 2\u20133 razy wi\u0119cej \u017celaza ni\u017c z czerwonym, kt\u00f3re zawiera\u0142o ok. 10 razy wi\u0119cej polifenoli. Autorzy uznali jednak, \u017ce ten efekt raczej nie zmienia istotnie bilansu \u017celaza [14]. Wed\u0142ug przegl\u0105du Milmana wino zawiera \u015brednio ok. 3 mg \u017celaza w litrze bia\u0142ego i ok. 5 mg w litrze czerwonego [13]. Czerwone wino nie jest sposobem na anemi\u0119: \u017cadne z przeczytanych \u017ar\u00f3de\u0142 go nie zaleca, a przy nadu\u017cywaniu alkoholu ro\u015bnie ryzyko opisanych wy\u017cej zaburze\u0144 krwi [5].<\/p>\n<h3 id=\"alkohol-suplementacja\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">5.4. Alkohol a przyjmowanie \u017celaza<\/h3>\n<p>NHS w informacji o siarczanie \u017celaza podaje, \u017ce w trakcie jego przyjmowania mo\u017cna pi\u0107 alkohol [9]. Nie oznacza to, \u017ce alkohol nie ma znaczenia przy anemii: je\u015bli jej przyczyn\u0105 s\u0105 krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba w\u0105troby albo niedob\u00f3r folian\u00f3w, alkohol mo\u017ce utrudnia\u0107 leczenie [5]. Nie przeczytali\u015bmy zalece\u0144 dotycz\u0105cych alkoholu po do\u017cylnym wlewie \u017celaza. O to zapytaj lekarza, kt\u00f3ry zleci\u0142 wlew.<\/p>\n<h2 id=\"jak-zapobiegac\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">6. Jak ograniczy\u0107 utrat\u0119 i s\u0142absze wch\u0142anianie \u017celaza?<\/h2>\n<p>Najwi\u0119cej daje r\u00f3\u017cnorodna dieta, picie kawy i herbaty mi\u0119dzy posi\u0142kami oraz znalezienie przyczyny utraty krwi, je\u015bli niedob\u00f3r wraca. Konkretne kroki:<\/p>\n<ul>\n<li>Jedz r\u00f3\u017cnorodnie: mi\u0119so, ryby i owoce morza dostarczaj\u0105 \u017celaza hemowego, a ro\u015bliny str\u0105czkowe, orzechy i produkty pe\u0142noziarniste niehemowego; do posi\u0142k\u00f3w ro\u015blinnych dodawaj warzywa lub owoce z witamin\u0105 C [2].<\/li>\n<li>Kaw\u0119 i herbat\u0119 pij mi\u0119dzy posi\u0142kami, a nie do dania bogatego w \u017celazo [6][10].<\/li>\n<li>Je\u015bli przyjmujesz siarczan \u017celaza, NHS radzi zachowa\u0107 2 godziny odst\u0119pu od kawy, herbaty, jajek i nabia\u0142u [9]; przy innych preparatach stosuj instrukcj\u0119 konkretnego produktu. Suplement wapnia bierz o innej porze ni\u017c \u017celazo [2].<\/li>\n<li>Szukaj przyczyny utraty krwi, zw\u0142aszcza przy obfitych miesi\u0105czkach, u m\u0119\u017cczyzn i u kobiet po menopauzie; badaj si\u0119 te\u017c w kierunku chor\u00f3b, kt\u00f3re zaburzaj\u0105 wch\u0142anianie, np. celiakii [3].<\/li>\n<li>Nie traktuj alkoholu, piwa ani czerwonego wina jako sposobu na uzupe\u0142nienie \u017celaza [4][5].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do badania \u017celaza i ferrytyny, opisujemy w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/badanie-zelaza-ferrytyny-przygotowanie-suplementacja\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">badanie \u017celaza i ferrytyny<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"produkt\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">7. \u017belazo w sklepie \u015awiat Supli<\/h2>\n<p>Preparaty z \u017celazem znajdziesz w sklepie \u015awiat Supli w kategorii \u017belazo. Je\u015bli badanie krwi potwierdzi\u0142o niedob\u00f3r albo lekarz zaleci\u0142 \u017celazo i wybierasz preparat, poni\u017cej przyk\u0142ad z marki \u015awiat Supli. Szerszy wyb\u00f3r znajdziesz w <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/6-najlepszych-suplementow-z-zelazem-2025\/\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">rankingu suplement\u00f3w z \u017celazem<\/a>.<\/p>\n<p class=\"ss-shop-path\" style=\"font-size:15px;line-height:1.7;overflow-wrap:anywhere\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/\">Sklep \u015awiat Supli<\/a> \u2192 <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-zdrowie\/c124\">Witaminy i Zdrowie<\/a> \u2192 <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly\/c125\">Minera\u0142y<\/a> \u2192 <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zelazo\/c301\">\u017belazo<\/a> \u2192 <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085\">\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte 60 kaps.<\/a><\/p>\n<div style=\"border:1px solid #e5e7eb;border-radius:8px;padding:16px;margin:16px 0;display:flex;flex-wrap:wrap;gap:16px;align-items:center;\">\n<a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085\" style=\"overflow-wrap:anywhere\"><img decoding=\"async\" alt=\"\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, 60 kapsu\u0142ek\" height=\"300\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30963-large_default\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps.jpg\" style=\"display:block;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain;margin:16px auto\" width=\"300\"\/><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1;min-width:220px;\">\n<h3 id=\"produkt-chelat\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">7.1. <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte 60 kaps.<\/a><\/h3>\n<p>Jedna kapsu\u0142ka dostarcza 20 mg \u017celaza w postaci diglicynianu, 80 mg witaminy C, 400 \u00b5g folianu i 2,5 \u00b5g witaminy B12. Producent zaleca 1 kapsu\u0142k\u0119 dziennie, najlepiej na czczo lub mi\u0119dzy posi\u0142kami, popit\u0105 wod\u0105, bez kawy, herbaty, mleka i nabia\u0142u; przy dolegliwo\u015bciach \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowych mo\u017cna j\u0105 przyj\u0105\u0107 w trakcie posi\u0142ku. Karta produktu podaje minimum 2 godziny odst\u0119pu od kawy, herbaty i nabia\u0142u. Odst\u0119p od lek\u00f3w ustal wed\u0142ug ulotki konkretnego leku lub z farmaceut\u0105, bo 2 godziny nie zawsze wystarczaj\u0105; np. lewotyroksyny wed\u0142ug NIH ODS nie przyjmuje si\u0119 w ci\u0105gu 4 godzin od \u017celaza [2]. Produkt jest przeznaczony dla doros\u0142ych, a wed\u0142ug karty nie nale\u017cy go stosowa\u0107 m.in. przy hemochromatozie i innych stanach z nadmiarem \u017celaza. Opakowanie wystarcza na 60 dni.<\/p>\n<p>Suplement stosuje si\u0119 przy potwierdzonym niedoborze albo na zalecenie lekarza. Nie usuwa przyczyny, takiej jak utrata krwi, i nie zast\u0119puje leczenia ustalonego przez lekarza.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085\" style=\"overflow-wrap:anywhere\">Sprawd\u017a \u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte w sklepie<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 id=\"lekarz\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">8. Kiedy najpierw porozmawia\u0107 z lekarzem<\/h2>\n<p>Z lekarzem warto porozmawia\u0107 przed rozpocz\u0119ciem suplementacji, bo niedob\u00f3r \u017celaza potwierdza badanie krwi, zwykle morfologia z ferrytyn\u0105, a nie same objawy, takie jak zm\u0119czenie. Niedob\u00f3r mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 jeszcze bez anemii, a ferrytyna jako bia\u0142ko ostrej fazy przy stanie zapalnym mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 na prawid\u0142ow\u0105 mimo ma\u0142ych zapas\u00f3w [3]. Porozmawiaj z lekarzem, je\u015bli:<\/p>\n<ul>\n<li>jeste\u015b w ci\u0105\u017cy lub karmisz piersi\u0105, a tak\u017ce przed podaniem \u017celaza osobie niepe\u0142noletniej;<\/li>\n<li>jeste\u015b m\u0119\u017cczyzn\u0105 albo kobiet\u0105 po menopauzie i masz niedob\u00f3r \u017celaza: wytyczne zalecaj\u0105 szukanie krwawienia z przewodu pokarmowego [3];<\/li>\n<li>masz obfite miesi\u0105czki albo niedob\u00f3r wraca mimo uzupe\u0142niania;<\/li>\n<li>chorujesz przewlekle, zw\u0142aszcza na choroby w\u0105troby, jelit lub nerek, albo stale przyjmujesz leki, np. IPP;<\/li>\n<li>regularnie pijesz du\u017co alkoholu, a morfologia wykaza\u0142a nieprawid\u0142owo\u015bci: przyczyn\u0105 mog\u0105 by\u0107 niedob\u00f3r folian\u00f3w, krwawienie lub choroba w\u0105troby [5];<\/li>\n<li>masz rozpoznan\u0105 hemochromatoz\u0119 albo podwy\u017cszon\u0105 ferrytyn\u0119: wtedy nie przyjmuj \u017celaza na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"faq-section\">\n<h2 id=\"faq\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">9. Najcz\u0119stsze pytania<\/h2>\n<h3 id=\"faq-kawa\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">9.1. Czy kawa wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu?<\/h3>\n<p>Nie usuwa \u017celaza, kt\u00f3re ju\u017c masz, ale wypita do posi\u0142ku lub razem z suplementem zmniejsza wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego, w badaniach z posi\u0142kiem o 35\u201339% [6][7], a przy dawce 100 mg \u017celaza z preparatu o 54% [8]. Wyniki pochodz\u0105 z r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w i nie przenosz\u0105 si\u0119 wprost na ka\u017cdy posi\u0142ek czy suplement. Kawa wypita godzin\u0119 przed jedzeniem nie hamowa\u0142a wch\u0142aniania, a godzin\u0119 po jedzeniu tak [6].<\/p>\n<h3 id=\"faq-alkohol\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">9.2. Czy alkohol wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/h3>\n<p>Nie. W du\u017cym badaniu populacyjnym picie wi\u0119cej ni\u017c 2 porcji alkoholu dziennie (wed\u0142ug definicji badania) wi\u0105za\u0142o si\u0119 z cz\u0119stszym nadmiarem \u017celaza, a nie z jego niedoborem [4]. Anemia u os\u00f3b nadu\u017cywaj\u0105cych alkoholu wynika zwykle z krwawie\u0144, niedoboru kwasu foliowego lub toksycznego dzia\u0142ania na szpik [5].<\/p>\n<h3 id=\"faq-piwo\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">9.3. Czy piwo wyp\u0142ukuje \u017celazo?<\/h3>\n<p>Nie. W badaniu wch\u0142aniania \u017celaza z posi\u0142ku piwo nie mia\u0142o istotnego wp\u0142ywu [7]. Nie jest te\u017c sposobem na uzupe\u0142nienie \u017celaza.<\/p>\n<h3 id=\"faq-energetyki\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">9.4. Czy energetyki wyp\u0142ukuj\u0105 \u017celazo?<\/h3>\n<p>Nie znale\u017ali\u015bmy bada\u0144, kt\u00f3re pozwala\u0142yby oceni\u0107 wp\u0142yw napoj\u00f3w energetycznych na wch\u0142anianie lub zapasy \u017celaza. Najbli\u017csze przeczytane dane dotycz\u0105 coli, a nie energetyk\u00f3w. W tym badaniu cola nie zmienia\u0142a istotnie odsetka \u017celaza z posi\u0142ku wbudowanego w krwinki czerwone, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy jako miara wch\u0142aniania [12]. Je\u015bli przyjmujesz \u017celazo, i tak lepiej popi\u0107 je wod\u0105.<\/p>\n<h3 id=\"faq-anemia-alkohol\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">9.5. Czy przy anemii lub w trakcie suplementacji \u017celaza mo\u017cna pi\u0107 alkohol?<\/h3>\n<p>NHS podaje, \u017ce w trakcie przyjmowania siarczanu \u017celaza mo\u017cna pi\u0107 alkohol [9]. Przy rozpoznanej anemii, zw\u0142aszcza o niejasnej przyczynie, oraz po wlewie \u017celaza zapytaj lekarza prowadz\u0105cego, bo przyczyn\u0105 anemii mog\u0105 by\u0107 krwawienia lub choroba w\u0105troby.<\/p>\n<h3 id=\"faq-wino\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">9.6. Czy czerwone wino pomaga na anemi\u0119?<\/h3>\n<p>Nie. Czerwone wino zawiera troch\u0119 \u017celaza, ale jego polifenole zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza z posi\u0142ku w por\u00f3wnaniu z bia\u0142ym winem [14][13]. \u017badne z przeczytanych \u017ar\u00f3de\u0142 nie zaleca wina przy anemii.<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"podsumowanie\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">10. Podsumowanie<\/h2>\n<ul>\n<li>\u017belazo nie wyp\u0142ukuje si\u0119 z organizmu: jego poziom obni\u017ca s\u0142absze wch\u0142anianie, utrata krwi, a tak\u017ce zbyt ma\u0142a poda\u017c lub wi\u0119ksze zapotrzebowanie.<\/li>\n<li>Kawa i herbata zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza z posi\u0142ku lub suplementu wypitego w tym samym czasie; pij je mi\u0119dzy posi\u0142kami, a przy suplemencie trzymaj si\u0119 odst\u0119pu z instrukcji preparatu (NHS przy siarczanie \u017celaza podaje 2 godziny).<\/li>\n<li>Wch\u0142anianie zmniejszaj\u0105 te\u017c wap\u0144 i nabia\u0142, fityniany oraz d\u0142ugotrwale stosowane leki hamuj\u0105ce kwas \u017co\u0142\u0105dkowy.<\/li>\n<li>Wa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105 niedoboru jest utrata krwi: obfite miesi\u0105czki, krwawienia z przewodu pokarmowego, cz\u0119ste oddawanie krwi.<\/li>\n<li>Alkohol raczej zwi\u0119ksza zapasy \u017celaza, a anemia u os\u00f3b pij\u0105cych du\u017co ma inne przyczyny; piwo ani czerwone wino nie s\u0105 sposobem na niedob\u00f3r.<\/li>\n<li>Nie znale\u017ali\u015bmy bada\u0144, kt\u00f3re pozwala\u0142yby oceni\u0107 wp\u0142yw energetyk\u00f3w na \u017celazo.<\/li>\n<li>Niedob\u00f3r potwierdza badanie krwi; preparat z \u017celazem stosuje si\u0119 przy potwierdzonym niedoborze albo profilaktycznie na zalecenie lekarza.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\" style=\"scroll-margin-top:90px;overflow-wrap:anywhere\">11. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">Harrison-Findik D.D., 2007, Role of alcohol in the regulation of iron metabolism, World Journal of Gastroenterology (przegl\u0105d, g\u0142\u00f3wnie badania na kom\u00f3rkach i zwierz\u0119tach; organizm nie ma fizjologicznej drogi wydalania nadmiaru \u017celaza; alkohol obni\u017ca\u0142 hepcydyn\u0119 i zwi\u0119ksza\u0142 transportery \u017celaza w dwunastnicy; cytowane dwukrotnie wi\u0119ksze wch\u0142anianie \u017celaza u os\u00f3b przewlekle pij\u0105cych; alkohol nasila hemochromatoz\u0119): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3748\/wjg.v13.i37.4925\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">NIH Office of Dietary Supplements, 2025, Iron: Fact Sheet for Health Professionals, National Institutes of Health (przegl\u0105d dowod\u00f3w; hepcydyna reguluje wch\u0142anianie; niewielkie dzienne straty z moczem, ka\u0142em, potem i nask\u00f3rkiem, wi\u0119ksze przy miesi\u0105czce; fityniany i polifenole zmniejszaj\u0105, witamina C i mi\u0119so zwi\u0119kszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza niehemowego, a w typowej diecie zachodniej ich wp\u0142yw na status \u017celaza jest u wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b niewielki; biodost\u0119pno\u015b\u0107 14\u201318% z diety mieszanej i 5\u201312% z wegetaria\u0144skiej; IPP mog\u0105 zmniejsza\u0107 wch\u0142anianie; wap\u0144 i \u017celazo o r\u00f3\u017cnych porach; lewotyroksyna co najmniej 4 godziny od suplement\u00f3w \u017celaza; obfite miesi\u0105czki odpowiadaj\u0105 za ok. 33\u201341% przypadk\u00f3w niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza u kobiet w wieku rozrodczym; 25\u201335% regularnych dawc\u00f3w krwi rozwija niedob\u00f3r; aktualizacja 4.09.2025, odczyt z kopii archiwalnej): <a href=\"https:\/\/ods.od.nih.gov\/factsheets\/Iron-HealthProfessional\/\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">ods.od.nih.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">Snook J. i wsp., 2021, British Society of Gastroenterology guidelines for the management of iron deficiency anaemia in adults, Gut (wytyczne dla doros\u0142ych z niedokrwisto\u015bci\u0105 z niedoboru \u017celaza; u kobiet przed menopauz\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 jest utrata krwi miesi\u0105czkowej, u m\u0119\u017cczyzn i kobiet po menopauzie cz\u0119sto przewlek\u0142a utrata krwi z przewodu pokarmowego; inne przyczyny: celiakia, oddawanie krwi, NLPZ, d\u0142ugotrwa\u0142e IPP, zaka\u017cenie H. pylori; herbata, kawa, wap\u0144 i fityniany w\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych \u017celazo; ferrytyna poni\u017cej 15 \u00b5g\/l wskazuje na brak zapas\u00f3w, ale jako bia\u0142ko ostrej fazy przy stanie zapalnym mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 na prawid\u0142ow\u0105): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/gutjnl-2021-325210\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">Ioannou G.N. i wsp., 2004, The effect of alcohol consumption on the prevalence of iron overload, iron deficiency, and iron deficiency anemia, Gastroenterology (analiza przekrojowa doros\u0142ych z badania NHANES III, USA; 8839 niepij\u0105cych i 7044 pij\u0105cych; ponad 2 drinki dziennie: cz\u0119stsze wszystkie markery nadmiaru \u017celaza; picie w jakiejkolwiek ilo\u015bci: o 40% mniejsze ryzyko niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza; badanie obserwacyjne; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1053\/j.gastro.2004.01.020\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">Ballard H.S., 1997, The hematological complications of alcoholism, Alcohol Health and Research World (przegl\u0105d dotycz\u0105cy nadu\u017cywania alkoholu; toksyczne dzia\u0142anie na szpik zale\u017cne od dawki; syderoblasty pier\u015bcieniowe u ok. jednej trzeciej os\u00f3b z ci\u0119\u017ckim alkoholizmem; megaloblasty u do jednej trzeciej alkoholik\u00f3w z anemi\u0105, g\u0142\u00f3wnie z niedoboru kwasu foliowego; niedob\u00f3r \u017celaza zwykle z krwawienia z przewodu pokarmowego; podwy\u017cszone MCV u ok. 50\u201360% os\u00f3b przewlekle pij\u0105cych nadmiernie; zmiany zwykle odwracalne po abstynencji): <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC6826798\/\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">pmc.ncbi.nlm.nih.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">Morck T.A., Lynch S.R., Cook J.D., 1983, Inhibition of food iron absorption by coffee, American Journal of Clinical Nutrition (osoby z prawid\u0142owymi zapasami \u017celaza; fili\u017canka kawy do posi\u0142ku z hamburgerem \u221239%, herbata \u221264%; mocniejsza kawa hamowa\u0142a silniej; kawa wypita godzin\u0119 przed posi\u0142kiem bez wp\u0142ywu, godzin\u0119 po posi\u0142ku hamowa\u0142a tak samo jak do posi\u0142ku; \u017celazo z posi\u0142ku, nie z suplementu; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/ajcn\/37.3.416\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">Hallberg L., Rossander L., 1982, Effect of different drinks on the absorption of non-heme iron from composite meals, Human Nutrition: Applied Nutrition (posi\u0142ek z hamburgerem, fasolk\u0105 i puree; herbata \u221262%, kawa \u221235%, sok pomara\u0144czowy +85%; czysty alkohol i wino nieznacznie zwi\u0119ksza\u0142y odsetek wch\u0142oni\u0119tego \u017celaza, wino bogate w \u017celazo 3-krotnie zwi\u0119ksza\u0142o jego wch\u0142oni\u0119t\u0105 ilo\u015b\u0107; piwo bez istotnego wp\u0142ywu; Coca-Cola nieznaczny wzrost; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/6896705\/\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">pubmed.ncbi.nlm.nih.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">von Siebenthal H.K. i wsp., 2023, Effect of dietary factors and time of day on iron absorption from oral iron supplements in iron deficient women, American Journal of Hematology (34 kobiety z niskimi zapasami \u017celaza, pojedyncze dawki 100 mg \u017celaza dwuwarto\u015bciowego; kawa \u221254%, \u015bniadanie z kaw\u0105 i sokiem pomara\u0144czowym \u221266%; pomiar wch\u0142aniania pojedynczej dawki; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/ajh.26987\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">NHS, 2023, Ferrous sulfate: how and when to take it; common questions, National Health Service (informacja dla pacjent\u00f3w o siarczanie \u017celaza; 2 godziny odst\u0119pu od herbaty, kawy, jajek i nabia\u0142u; alkohol mo\u017cna pi\u0107 w trakcie przyjmowania siarczanu \u017celaza; ostatni przegl\u0105d stron 9.02.2023): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/medicines\/ferrous-sulfate\/how-and-when-to-take-ferrous-sulfate\/\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">nhs.uk (how and when to take)<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/medicines\/ferrous-sulfate\/common-questions-about-ferrous-sulfate\/\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">nhs.uk (common questions)<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Hurrell R.F., Reddy M., Cook J.D., 1999, Inhibition of non-haem iron absorption in man by polyphenolic-containing beverages, British Journal of Nutrition (doro\u015bli, posi\u0142ek z pieczywa; 20\u201350 mg polifenoli na porcj\u0119 \u221250\u201370%, 100\u2013400 mg \u221260\u201390%; czarna herbata \u221279\u201394%, mi\u0119ta \u221284%, kakao \u221271%, rumianek \u221247%; dodatek mleka do kawy i herbaty niewiele zmienia\u0142; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/10999016\/\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">pubmed.ncbi.nlm.nih.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">Ahmad Fuzi S.F. i wsp., 2017, A 1-h time interval between a meal containing iron and consumption of tea attenuates the inhibitory effects on iron absorption, American Journal of Clinical Nutrition (12 zdrowych kobiet; owsianka z 4 mg \u017celaza; herbata godzin\u0119 po posi\u0142ku hamowa\u0142a wch\u0142anianie mniej wi\u0119cej o po\u0142ow\u0119 s\u0142abiej ni\u017c herbata do posi\u0142ku; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3945\/ajcn.117.161364\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Collings R. i wsp., 2011, Low-pH cola beverages do not affect women&#8217;s iron absorption from a vegetarian meal, Journal of Nutrition (16 kobiet; wegetaria\u0144ska pizza z ok. 5,3 mg \u017celaza popijana col\u0105, col\u0105 dietetyczn\u0105 albo wod\u0105; wbudowanie znakowanego \u017celaza w krwinki 9,9%, 9,4% i 9,6%, bez istotnej r\u00f3\u017cnicy; nie badano napoj\u00f3w energetycznych; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3945\/jn.110.136507\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Milman N.T., 2021, Managing Genetic Hemochromatosis: An Overview of Dietary Measures, Which May Reduce Intestinal Iron Absorption in Persons With Iron Overload, Gastroenterology Research (przegl\u0105d dla os\u00f3b z hemochromatoz\u0105; w badaniach populacyjnych wi\u0119cej alkoholu wi\u0105\u017ce si\u0119 z wy\u017csz\u0105 ferrytyn\u0105; obni\u017cenie hepcydyny przez alkohol u chorych z alkoholow\u0105 chorob\u0105 w\u0105troby i u zwierz\u0105t; \u015brednio ok. 3 mg \u017celaza w litrze bia\u0142ego i ok. 5 mg w litrze czerwonego wina; polifenole kawy i herbaty hamuj\u0105 wch\u0142anianie): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.14740\/gr1366\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">Cook J.D., Reddy M.B., Hurrell R.F., 1995, The effect of red and white wines on nonheme-iron absorption in humans, American Journal of Clinical Nutrition (33 osoby, posi\u0142ki testowe; wch\u0142anianie \u017celaza 2\u20133 razy wy\u017csze z bia\u0142ym winem ni\u017c z czerwonym, kt\u00f3re zawiera\u0142o ok. 10 razy wi\u0119cej polifenoli; wed\u0142ug autor\u00f3w efekt czerwonego wina raczej nie wp\u0142ywa istotnie na bilans \u017celaza; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/ajcn\/61.4.800\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">Hallberg L. i wsp., 1991, Calcium: effect of different amounts on nonheme- and heme-iron absorption in humans, American Journal of Clinical Nutrition (126 os\u00f3b, posi\u0142ki testowe z bu\u0142ek; 165 mg wapnia z mleka lub sera zmniejsza\u0142o wch\u0142anianie \u017celaza o 50\u201360%; efekt pojedynczego posi\u0142ku; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/ajcn\/53.1.112\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">Abioye A.I. i wsp., 2021, Calcium Intake and Iron Status in Human Studies: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Randomized Trials and Crossover Studies, Journal of Nutrition (w kr\u00f3tkich badaniach wch\u0142aniania wap\u0144 obni\u017ca\u0142 je \u015brednio o 5,57 punktu procentowego; bez spadku hemoglobiny w badaniach d\u0142u\u017cszych; dowody niewystarczaj\u0105ce do mocnych zalece\u0144; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/jn\/nxaa437\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">Lam J.R. i wsp., 2017, Proton Pump Inhibitor and Histamine-2 Receptor Antagonist Use and Iron Deficiency, Gastroenterology (badanie kliniczno-kontrolne, 77 046 przypadk\u00f3w niedoboru \u017celaza i 389 314 kontroli; IPP przez co najmniej 2 lata: OR 2,49; zwi\u0105zek, nie dow\u00f3d przyczynowo\u015bci; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1053\/j.gastro.2016.11.023\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">Sim M. i wsp., 2019, Iron considerations for the athlete: a narrative review, European Journal of Applied Physiology (przegl\u0105d; niedob\u00f3r \u017celaza u ok. 15\u201335% sportsmenek i 5\u201311% sportowc\u00f3w w badanych grupach; wzrost hepcydyny po wysi\u0142ku jako czynnik zmieniaj\u0105cy gospodark\u0119 \u017celazem; odczyt na podstawie abstraktu): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00421-019-04157-y\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">NIH Office of Dietary Supplements, 2022, Folate: Fact Sheet for Health Professionals, National Institutes of Health (osoby z zaburzeniem zwi\u0105zanym z u\u017cywaniem alkoholu jako grupa ryzyka niedoboru folian\u00f3w; niedob\u00f3r folian\u00f3w prowadzi do niedokrwisto\u015bci megaloblastycznej; aktualizacja 30.11.2022, odczyt z kopii archiwalnej): <a href=\"https:\/\/ods.od.nih.gov\/factsheets\/Folate-HealthProfessional\/\" rel=\"noopener\" style=\"overflow-wrap:anywhere\" target=\"_blank\">ods.od.nih.gov<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy kawa, herbata, alkohol albo energetyki wyp\u0142ukuj\u0105 \u017celazo? Wyja\u015bniamy, co naprawd\u0119 zmniejsza wch\u0142anianie \u017celaza, kiedy organizm je traci i co badania m\u00f3wi\u0105 o piwie i czerwonym winie.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":25723,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[26,1385,1379,1378],"tags":[481,74,42],"class_list":{"0":"post-5614","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta","8":"category-dolegliwosci-i-choroby","9":"category-mikro-i-makroelementy","10":"category-suplementacja","11":"tag-mineraly","12":"tag-suplementy","13":"tag-zdrowie"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kawa i herbata zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza, a utrata krwi je zabiera. Co badania m\u00f3wi\u0105 o alkoholu, piwie, winie i energetykach? Sprawd\u017a.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kawa i herbata zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza, a utrata krwi je zabiera. Co badania m\u00f3wi\u0105 o alkoholu, piwie, winie i energetykach? Sprawd\u017a.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-10-23T12:15:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-29T20:04:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2528\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1696\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redakcja \u015awiat Supli\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redakcja \u015awiat Supli\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redakcja \u015awiat Supli\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/507ac17d88f7b2436d587c1cebb27953\"},\"headline\":\"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol i inne przyczyny\",\"datePublished\":\"2021-10-23T12:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-29T20:04:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/\"},\"wordCount\":5204,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp\",\"keywords\":[\"minera\u0142y\",\"suplementy\",\"Zdrowie\"],\"articleSection\":[\"Dieta\",\"Dolegliwo\u015bci i choroby\",\"Mikro i makroelementy\",\"Suplementacja\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/\",\"name\":\"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp\",\"datePublished\":\"2021-10-23T12:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-29T20:04:31+00:00\",\"description\":\"Kawa i herbata zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza, a utrata krwi je zabiera. Co badania m\u00f3wi\u0105 o alkoholu, piwie, winie i energetykach? Sprawd\u017a.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp\",\"width\":2528,\"height\":1696,\"caption\":\"Zdj\u0119cie ilustracyjne\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol i inne przyczyny\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/507ac17d88f7b2436d587c1cebb27953\",\"name\":\"Redakcja \u015awiat Supli\",\"description\":\"Redakcja \u015awiat Supli to zesp\u00f3\u0142 sklepu \u015awiat Supli z Bia\u0142egostoku, kt\u00f3ry od 2005 roku doradza przy wyborze suplement\u00f3w. Artyku\u0142y Redakcji przygotowujemy na podstawie bada\u0144 naukowych i zalece\u0144 instytucji, z przypisami, po kontroli jako\u015bci przed publikacj\u0105. Merytorycznie wspieraj\u0105 nas Pawe\u0142 Lisowski, Pawe\u0142 Supe\u0142ek i Agnieszka \u0141aci\u0144ska. Zasady redakcyjne: https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/zasady-redakcyjne\\\/\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/swiatsupli.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/megafox\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol","description":"Kawa i herbata zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza, a utrata krwi je zabiera. Co badania m\u00f3wi\u0105 o alkoholu, piwie, winie i energetykach? Sprawd\u017a.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol","og_description":"Kawa i herbata zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza, a utrata krwi je zabiera. Co badania m\u00f3wi\u0105 o alkoholu, piwie, winie i energetykach? Sprawd\u017a.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2021-10-23T12:15:00+00:00","article_modified_time":"2026-09-29T20:04:31+00:00","og_image":[{"width":2528,"height":1696,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Redakcja \u015awiat Supli","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redakcja \u015awiat Supli","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/"},"author":{"name":"Redakcja \u015awiat Supli","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/507ac17d88f7b2436d587c1cebb27953"},"headline":"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol i inne przyczyny","datePublished":"2021-10-23T12:15:00+00:00","dateModified":"2026-09-29T20:04:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/"},"wordCount":5204,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp","keywords":["minera\u0142y","suplementy","Zdrowie"],"articleSection":["Dieta","Dolegliwo\u015bci i choroby","Mikro i makroelementy","Suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/","name":"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp","datePublished":"2021-10-23T12:15:00+00:00","dateModified":"2026-09-29T20:04:31+00:00","description":"Kawa i herbata zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza, a utrata krwi je zabiera. Co badania m\u00f3wi\u0105 o alkoholu, piwie, winie i energetykach? Sprawd\u017a.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/blog-a1280c5b10d96d19203b47e8.webp","width":2528,"height":1696,"caption":"Zdj\u0119cie ilustracyjne"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu? Kawa, herbata, alkohol i inne przyczyny"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/507ac17d88f7b2436d587c1cebb27953","name":"Redakcja \u015awiat Supli","description":"Redakcja \u015awiat Supli to zesp\u00f3\u0142 sklepu \u015awiat Supli z Bia\u0142egostoku, kt\u00f3ry od 2005 roku doradza przy wyborze suplement\u00f3w. Artyku\u0142y Redakcji przygotowujemy na podstawie bada\u0144 naukowych i zalece\u0144 instytucji, z przypisami, po kontroli jako\u015bci przed publikacj\u0105. Merytorycznie wspieraj\u0105 nas Pawe\u0142 Lisowski, Pawe\u0142 Supe\u0142ek i Agnieszka \u0141aci\u0144ska. Zasady redakcyjne: https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/zasady-redakcyjne\/","sameAs":["http:\/\/swiatsupli.pl"],"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/megafox\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5614"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25904,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5614\/revisions\/25904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}