{"id":26331,"date":"2026-10-03T12:04:28","date_gmt":"2026-10-03T10:04:28","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=26331"},"modified":"2026-10-03T15:32:54","modified_gmt":"2026-10-03T13:32:54","slug":"epo-erytropoetyna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/","title":{"rendered":"EPO (erytropoetyna): co to jest, lek, doping krwi i skutki uboczne"},"content":{"rendered":"<p><strong>EPO (erytropoetyna) to hormon wytwarzany g\u0142\u00f3wnie przez nerki w odpowiedzi na niedotlenienie, kt\u00f3ry pobudza szpik kostny do produkcji krwinek czerwonych [1] [2]. Jako lek (epoetyny i ich pochodne) stosuje si\u0119 j\u0105 pod kontrol\u0105 lekarza m.in. w objawowej niedokrwisto\u015bci u chorych z przewlek\u0142\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 nerek [1] [3]. W sporcie erytropoetyny i inne \u015brodki pobudzaj\u0105ce wytwarzanie krwinek czerwonych nale\u017c\u0105 do klasy S2 listy zabronionej 2026, a transfuzje i inne manipulacje krwi\u0105 do grupy metod M1; jedne i drugie s\u0105 zabronione w ka\u017cdym czasie [4]. G\u0142\u00f3wne ryzyko to wzrost ci\u015bnienia t\u0119tniczego i zakrzepica: w badaniu TREAT udar wyst\u0105pi\u0142 u 101 chorych leczonych darbepoetyn\u0105 i u 53 otrzymuj\u0105cych placebo [1] [5].<\/strong><\/p>\n<p>\u015awiat Supli to sklep z suplementami diety. Nie sprzedajemy erytropoetyny, lek\u00f3w ani substancji zabronionych w sporcie i nie zach\u0119camy do ich stosowania; ten artyku\u0142 nie zast\u0119puje porady lekarskiej. Je\u015bli po zastrzyku z EPO lub innym \u015brodku dzieje si\u0119 co\u015b niepokoj\u0105cego, zacznij od <a href=\"#alarm\">sekcji o objawach alarmowych<\/a>.<\/p>\n\n<details class=\"toc\" open>\n<summary>Spis tre\u015bci<\/summary>\n<nav aria-label=\"Spis tre\u015bci\">\n<ul>\n<li class=\"\"><a href=\"#co-to\">1. EPO: co to jest erytropoetyna i jak dzia\u0142a<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#naturalnie\">1.1. Sk\u0105d organizm bierze wi\u0119cej EPO: niedotlenienie i wysoko\u015b\u0107<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#lek\">2. Erytropoetyna jako lek: na co si\u0119 j\u0105 stosuje<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#skutki-uboczne\">3. Skutki uboczne EPO: ci\u015bnienie, zakrzepica, udar<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#hemoglobina\">3.1. Dlaczego wy\u017csza hemoglobina nie znaczy lepiej: badania CHOIR i TREAT<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#doping\">4. EPO w sporcie: doping krwi wed\u0142ug listy WADA 2026<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#m1\">4.1. Manipulacje krwi\u0105: metody M1 i M2<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#wyniki\">4.2. Czy EPO poprawia wyniki? Badanie z Mont Ventoux<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#paszport\">5. Paszport biologiczny sportowca: jak wykrywa si\u0119 EPO<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#legalnie\">6. Jak legalnie poprawi\u0107 wydolno\u015b\u0107 bez EPO<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#wysokosc\">6.1. Trening wysoko\u015bciowy<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#zelazo\">6.2. \u017belazo: tylko przy potwierdzonym niedoborze<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#suplementy\">6.3. Uzupe\u0142nianie diety: kiedy rozwa\u017cy\u0107 suplement<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#jak-wybrac\">6.4. Jak wybra\u0107: podsumowanie<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#alarm\">7. Objawy alarmowe: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#faq\">8. Pytania i odpowiedzi o EPO<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-co-to\">8.1. Czym jest EPO?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-legalne\">8.2. Czy EPO jest legalne?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-skutki\">8.3. Jakie s\u0105 skutki uboczne EPO?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-apteka\">8.4. Czy EPO jest dost\u0119pne jako lek w Polsce?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-wykrywalnosc\">8.5. Jak d\u0142ugo EPO jest wykrywalne w kontroli?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-naturalnie\">8.6. Jak naturalnie zwi\u0119kszy\u0107 wytwarzanie EPO?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#podsumowanie\">9. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#zrodla\">10. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<\/details>\n<h2 id=\"co-to\">1. EPO: co to jest erytropoetyna i jak dzia\u0142a<\/h2>\n<p>Erytropoetyna to hormon glikoproteinowy (bia\u0142ko z do\u0142\u0105czonymi cukrami), kt\u00f3ry reguluje liczb\u0119 krwinek czerwonych: \u0142\u0105czy si\u0119 z receptorami na kom\u00f3rkach prekursorowych w szpiku i pobudza ich namna\u017canie oraz dojrzewanie [1]. Jej \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 g\u0142\u00f3wnie fibroblasty kory nerek, a sygna\u0142em do wytwarzania jest niedotlenienie, przekazywane przez czynniki transkrypcyjne indukowane hipoksj\u0105 (HIF, bia\u0142ka uruchamiaj\u0105ce geny w warunkach niedoboru tlenu) [2]. Nadmiar erytropoetyny prowadzi do erytrocytozy (nadmiaru krwinek czerwonych), a jej niedob\u00f3r jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niedokrwisto\u015bci w przewlek\u0142ej chorobie nerek [2].<\/p>\n<p>Skr\u00f3t EPO ma te\u017c inne znaczenia, np. Europejski Urz\u0105d Patentowy, elektroniczne potwierdzenie odbioru przesy\u0142ki albo olej z wiesio\u0142ka (ang. evening primrose oil) na etykietach suplement\u00f3w. W tym artykule EPO oznacza wy\u0142\u0105cznie hormon i leki, kt\u00f3re go na\u015bladuj\u0105.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej krwinek czerwonych to wi\u0119cej hemoglobiny, czyli bia\u0142ka przenosz\u0105cego tlen; st\u0105d zainteresowanie EPO w sportach wytrzyma\u0142o\u015bciowych [6]. Nisk\u0105 hemoglobin\u0119 u osoby bez choroby nerek powoduje zwykle co\u015b innego ni\u017c brak EPO: NHS opisuje niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza jako typ anemii spotykany cz\u0119\u015bciej ni\u017c inne [7]. O przyczynach i sposobach jej podniesienia piszemy we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jak-podniesc-hemoglobine\/\">jak podnie\u015b\u0107 hemoglobin\u0119<\/a>. W naszym sklepie w kategorii <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zelazo\/c301?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\">\u017celazo<\/a> s\u0105 suplementy diety z \u017celazem dla doros\u0142ych, u kt\u00f3rych badanie krwi potwierdzi\u0142o niedob\u00f3r; \u017caden z nich nie zawiera erytropoetyny ani jej nie zast\u0119puje.<\/p>\n<h3 id=\"naturalnie\">1.1. Sk\u0105d organizm bierze wi\u0119cej EPO: niedotlenienie i wysoko\u015b\u0107<\/h3>\n<p>Organizm zwi\u0119ksza wytwarzanie EPO sam, gdy brakuje mu tlenu, np. po krwawieniu albo na du\u017cej wysoko\u015bci [2]. Wed\u0142ug przegl\u0105du Saugy i wsp. z 2022 r. st\u0119\u017cenie EPO we krwi ro\u015bnie ju\u017c po pierwszych 1\u20133 dniach lub nocach na wysoko\u015bci [8]. W cz\u0119\u015bci analiz wi\u0119ksza \u0142\u0105czna ekspozycja na niedotlenienie korelowa\u0142a z wi\u0119kszym wzrostem st\u0119\u017cenia hemoglobiny, ale odpowied\u017a by\u0142a zmienna, a sam wzrost EPO nie gwarantuje zwi\u0119kszenia ca\u0142kowitej masy hemoglobiny [8]. Reakcja s\u0142abnie z czasem: po pocz\u0105tkowym du\u017cym wzro\u015bcie st\u0119\u017cenie EPO spada mimo trwaj\u0105cego niedotlenienia [2].<\/p>\n<h2 id=\"lek\">2. Erytropoetyna jako lek: na co si\u0119 j\u0105 stosuje<\/h2>\n<p>Erytropoetyn\u0119 stosuje si\u0119 jako lek przede wszystkim w niedokrwisto\u015bci wynikaj\u0105cej z jej niedoboru, czyli u chorych z przewlek\u0142\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 nerek. Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL, urz\u0119dowy opis leku dla lekarzy) epoetyny alfa Binocrit wymienia nast\u0119puj\u0105ce wskazania [1]:<\/p>\n<ul>\n<li>objawowa niedokrwisto\u015b\u0107 u chorych z przewlek\u0142\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 nerek, dializowanych i jeszcze niedializowanych,<\/li>\n<li>niedokrwisto\u015b\u0107 u doros\u0142ych otrzymuj\u0105cych chemioterapi\u0119 z powodu guz\u00f3w litych, ch\u0142oniaka lub szpiczaka,<\/li>\n<li>przygotowanie do pobrania w\u0142asnej krwi przed du\u017c\u0105 planow\u0105 operacj\u0105 i zmniejszenie liczby przetocze\u0144 przed du\u017cymi zabiegami ortopedycznymi, u chorych z umiarkowan\u0105 niedokrwisto\u015bci\u0105 bez niedoboru \u017celaza,<\/li>\n<li>objawowa niedokrwisto\u015b\u0107 u doros\u0142ych z zespo\u0142ami mielodysplastycznymi (chorobami szpiku) o ni\u017cszym ryzyku, gdy st\u0119\u017cenie erytropoetyny we krwi jest niskie.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W Rejestrze Produkt\u00f3w Leczniczych w dniu 3.10.2026 w grupie lek\u00f3w pobudzaj\u0105cych wytwarzanie krwi (kod ATC B03XA) by\u0142y m.in. produkty z epoetyn\u0105 alfa (Binocrit, Abseamed, Epoetin alfa Hexal), epoetyn\u0105 beta (NeoRecormon), epoetyn\u0105 zeta (Retacrit, Silapo), darbepoetyn\u0105 alfa (Aranesp) i glikolem metoksypolietylenowym epoetyny beta (Mircera), a tak\u017ce roksadustat (Evrenzo) i wadadustat (Vafseo), kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 po\u015brednio, przez czynniki HIF; wymienione produkty dopuszczono w procedurze centralnej Unii Europejskiej [3]. Epoetyny maj\u0105 posta\u0107 roztworu do wstrzykiwa\u0144 [3].<\/p>\n<p>Leczenie zaczyna lekarz z do\u015bwiadczeniem w tych wskazaniach, a przed jego rozpocz\u0119ciem ocenia inne przyczyny niedokrwisto\u015bci, m.in. niedob\u00f3r \u017celaza, kwasu foliowego lub witaminy B12, zaka\u017cenie, utrat\u0119 krwi i hemoliz\u0119 (rozpad krwinek) [1]. ChPL podaje dla doros\u0142ych z przewlek\u0142\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 nerek docelowy zakres hemoglobiny 10\u201312 g\/dl i wymaga zapewnienia odpowiednich zapas\u00f3w \u017celaza, bo bez nich lek dzia\u0142a s\u0142abiej [1]. Czym jest niedokrwisto\u015b\u0107 i jak si\u0119 j\u0105 rozpoznaje, opisujemy we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/anemia-objawy-rodzaje-i-diagnostyka-oraz-jakie-suplementy-wspomagaja-leczenie\/\">anemia: objawy, rodzaje i badania<\/a>.<\/p>\n<table>\n<caption>Erytropoetyna jako lek a erytropoetyna w dopingu: por\u00f3wnanie wed\u0142ug ChPL, bada\u0144 i listy zabronionej 2026<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\">Cecha<\/th>\n<th scope=\"col\">EPO jako lek<\/th>\n<th scope=\"col\">EPO w dopingu<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Kto stosuje<\/th>\n<td>chory z rozpoznan\u0105 niedokrwisto\u015bci\u0105, np. przy niewydolno\u015bci nerek [1]<\/td>\n<td>zdrowy sportowiec, kt\u00f3ry chce zwi\u0119kszy\u0107 ilo\u015b\u0107 hemoglobiny [6]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Cel<\/th>\n<td>hemoglobina w zakresie 10\u201312 g\/dl u doros\u0142ych z niewydolno\u015bci\u0105 nerek [1]<\/td>\n<td>zwi\u0119kszenie masy hemoglobiny i wydolno\u015bci ponad w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci [6]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Kontrola<\/th>\n<td>regularne pomiary hemoglobiny, ci\u015bnienia i p\u0142ytek krwi [1]<\/td>\n<td>mo\u017cliwy brak w\u0142a\u015bciwego nadzoru medycznego; stosowanie podlega przepisom antydopingowym niezale\u017cnie od udzia\u0142u lekarza [4]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Status w sporcie<\/th>\n<td>zawodnik mo\u017ce ubiega\u0107 si\u0119 o wy\u0142\u0105czenie dla cel\u00f3w terapeutycznych (TUE) [9]<\/td>\n<td>klasa S2, zabroniona w ka\u017cdym czasie [4]<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2 id=\"skutki-uboczne\">3. Skutki uboczne EPO: ci\u015bnienie, zakrzepica, udar<\/h2>\n<p>Cz\u0119stym dzia\u0142aniem niepo\u017c\u0105danym erytropoetyny jest zale\u017cny od dawki wzrost ci\u015bnienia t\u0119tniczego, a gro\u017anym: zakrzepica \u017cylna i t\u0119tnicza, w tym zatorowo\u015b\u0107 p\u0142ucna, zawa\u0142 serca i udar m\u00f3zgu [1]. Wed\u0142ug ChPL Binocrit w badaniach klinicznych [1]:<\/p>\n<ul>\n<li>nadci\u015bnienie oraz zakrzepica \u017cylna i t\u0119tnicza wyst\u0119powa\u0142y cz\u0119sto (u co najmniej 1 na 100, ale mniej ni\u017c 1 na 10 leczonych), a biegunka, nudno\u015bci, wymioty i gor\u0105czka bardzo cz\u0119sto (u co najmniej 1 na 10),<\/li>\n<li>drgawki wyst\u0119powa\u0142y niezbyt cz\u0119sto (u co najmniej 1 na 1000, ale mniej ni\u017c 1 na 100),<\/li>\n<li>u chorych z wcze\u015bniej prawid\u0142owym lub niskim ci\u015bnieniem zdarza\u0142 si\u0119 prze\u0142om nadci\u015bnieniowy z encefalopati\u0105 (zaburzeniem pracy m\u00f3zgu) i drgawkami; sygna\u0142em ostrzegawczym mog\u0105 by\u0107 nag\u0142e, k\u0142uj\u0105ce b\u00f3le g\u0142owy przypominaj\u0105ce migren\u0119,<\/li>\n<li>bardzo rzadko po miesi\u0105cach lub latach leczenia rozwija\u0142a si\u0119 wybi\u00f3rcza aplazja czerwonokrwinkowa (PRCA), czyli zanik wytwarzania krwinek czerwonych wywo\u0142any przeciwcia\u0142ami przeciw erytropoetynie,<\/li>\n<li>zg\u0142aszano ci\u0119\u017ckie reakcje sk\u00f3rne, w tym zesp\u00f3\u0142 Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie si\u0119 nask\u00f3rka.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Przegl\u0105d Jelkmanna z 2013 r. wskazuje, \u017ce podawanie erytropoetyny i jej analog\u00f3w mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 cz\u0119sto\u015b\u0107 zakrzepicy z zatorami [10]. ChPL wymaga \u015bcis\u0142ej kontroli hemoglobiny, bo leczenie przy st\u0119\u017ceniach powy\u017cej zakresu przewidzianego dla danego wskazania mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko zdarze\u0144 zakrzepowo-zatorowych i zgonu [1].<\/p>\n<h3 id=\"hemoglobina\">3.1. Dlaczego wy\u017csza hemoglobina nie znaczy lepiej: badania CHOIR i TREAT<\/h3>\n<p>Dwa du\u017ce badania z randomizacj\u0105 u chorych na przewlek\u0142\u0105 chorob\u0119 nerek pokaza\u0142y, \u017ce wy\u017cszy cel hemoglobiny osi\u0105gany lekami z grupy EPO nie poprawi\u0142 g\u0142\u00f3wnych wynik\u00f3w sercowo-naczyniowych ani nerkowych, a wi\u0105za\u0142 si\u0119 z wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105 niekt\u00f3rych powik\u0142a\u0144:<\/p>\n<ul>\n<li>W badaniu CHOIR (Singh i wsp., 2006) 1432 chorych leczono epoetyn\u0105 alfa z celem hemoglobiny 13,5 albo 11,3 g\/dl; przez median\u0119 16 miesi\u0119cy z\u0142o\u017cony punkt ko\u0144cowy (zgon, zawa\u0142, hospitalizacja z powodu niewydolno\u015bci serca, udar) wyst\u0105pi\u0142 u 125 chorych z grupy wy\u017cszego celu i u 97 z grupy ni\u017cszego (wsp\u00f3\u0142czynnik ryzyka 1,34), bez dodatkowej poprawy jako\u015bci \u017cycia wzgl\u0119dem grupy z ni\u017cszym celem hemoglobiny [11].<\/li>\n<li>W badaniu TREAT (Pfeffer i wsp., 2009) 4038 chorych z cukrzyc\u0105 typu 2, przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek i niedokrwisto\u015bci\u0105, niedializowanych, otrzymywa\u0142o darbepoetyn\u0119 z celem hemoglobiny oko\u0142o 13 g\/dl albo placebo, a w grupie placebo podawano darbepoetyn\u0119 ratunkowo, gdy hemoglobina spada\u0142a poni\u017cej 9 g\/dl; darbepoetyna nie zmniejszy\u0142a ryzyka zgonu ani zdarze\u0144 sercowo-naczyniowych lub nerkowych, a udar wyst\u0105pi\u0142 u 101 z 2012 os\u00f3b (oko\u0142o 5,0%) wobec 53 z 2026 os\u00f3b w grupie placebo (oko\u0142o 2,6%; iloraz hazard\u00f3w 1,92), przy medianie obserwacji 29,1 miesi\u0105ca (odsetki dotycz\u0105 ca\u0142ego okresu obserwacji, nie ryzyka rocznego); w grupie darbepoetyny przetoczenia krwinek by\u0142y rzadsze (297 wobec 496 chorych), a zm\u0119czenie zmniejszy\u0142o si\u0119 nieznacznie [5].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Oba badania dotyczy\u0142y ludzi chorych, nie sportowc\u00f3w. W cytowanych \u017ar\u00f3d\u0142ach nie ma d\u0142ugich bada\u0144 bezpiecze\u0144stwa EPO u zdrowych, a sportowiec stosuj\u0105cy j\u0105 dla wyniku d\u0105\u017cy w\u0142a\u015bnie do zwi\u0119kszenia masy hemoglobiny [6].<\/p>\n<h2 id=\"doping\">4. EPO w sporcie: doping krwi wed\u0142ug listy WADA 2026<\/h2>\n<p>EPO i pokrewne \u015brodki s\u0105 w sporcie zabronione w ka\u017cdym czasie, podczas zawod\u00f3w i poza nimi, w klasie S2 listy substancji i metod zabronionych obowi\u0105zuj\u0105cej od 1 stycznia 2026 r. [4]. Lista zalicza wszystkie substancje tej klasy do substancji nieokre\u015blonych [4]. Jak czyta\u0107 ca\u0142\u0105 list\u0119, wyja\u015bniamy we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/lista-substancji-zakazanych-wada\/\">lista substancji zakazanych WADA<\/a>, a zasady kontroli i kar w przewodniku <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/doping-w-sporcie-jakie-substancje-sa-klasyfikowane-jako-stymulanty\/\">doping w sporcie<\/a>.<\/p>\n<table>\n<caption>\u015arodki wp\u0142ywaj\u0105ce na wytwarzanie krwinek czerwonych w klasie S2.1 listy zabronionej 2026 (przyk\u0142ady z listy)<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\">Podgrupa<\/th>\n<th scope=\"col\">Przyk\u0142ady wymienione na li\u015bcie<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>S2.1.1 agoni\u015bci receptora erytropoetyny<\/td>\n<td>erytropoetyny (EPO), darbepoetyny, glikol metoksypolietylenowy epoetyny beta (CERA), EPO-Fc, mimetyki receptora EPO, np. peginezatyd [4]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>S2.1.2 \u015brodki stymuluj\u0105ce czynnik HIF<\/td>\n<td>daprodustat, roksadustat, wadadustat, molidustat, kobalt, ksenon [4]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>S2.1.3 inhibitory GATA<\/td>\n<td>K-11706 [4]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>S2.1.4 inhibitory sygnalizacji TGF-beta<\/td>\n<td>luspatercept, sotatercept [4]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>S2.1.5 agoni\u015bci wrodzonych receptor\u00f3w naprawy<\/td>\n<td>asialo EPO, karbamylowana EPO (CEPO) [4]<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Klasa S2 obejmuje te\u017c inne hormony peptydowe, m.in. gonadotropin\u0119 kosm\u00f3wkow\u0105 opisan\u0105 we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/hcg-gonadotropina-kosmowkowa\/\">HCG (gonadotropina kosm\u00f3wkowa)<\/a> i hormon wzrostu z wpisu <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/hormon-wzrostu-hgh-kosztuje-5000-zlotych-miesiecznie-i-moze-cie-odmlodzic-lub-zabic\/\">hormon wzrostu (HGH)<\/a> [4].<\/p>\n<h3 id=\"m1\">4.1. Manipulacje krwi\u0105: metody M1 i M2<\/h3>\n<p>Lista zabrania tak\u017ce manipulacji krwi\u0105 (M1) oraz okre\u015blonych manipulacji chemicznych i fizycznych (M2); nie wszystkie dzia\u0142aj\u0105 tak jak EPO [4]:<\/p>\n<ul>\n<li>M1.1: podawanie lub ponowne wprowadzanie do kr\u0105\u017cenia dowolnej ilo\u015bci krwi w\u0142asnej, obcej lub preparat\u00f3w krwinek czerwonych; zabronione jest te\u017c pobieranie krwi, z wyj\u0105tkiem bada\u0144 i oddawania krwi w akredytowanych punktach,<\/li>\n<li>M1.2: sztuczne zwi\u0119kszanie poboru, transportu lub dostarczania tlenu, np. substytutami krwi opartymi na hemoglobinie, z wy\u0142\u0105czeniem wdychania tlenu,<\/li>\n<li>M1.3: ka\u017cda manipulacja krwi\u0105 lub jej sk\u0142adnikami wewn\u0105trz naczy\u0144, a M1.4: oddychanie zwrotne tlenkiem w\u0119gla poza diagnostyk\u0105 pod nadzorem specjalisty,<\/li>\n<li>M2.2: wlewy lub wstrzykni\u0119cia do\u017cylne o \u0142\u0105cznej obj\u0119to\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 100 ml w okresie 12 godzin, z wy\u0142\u0105czeniem przyj\u0119tych w uzasadnionych przypadkach w trakcie hospitalizacji, zabieg\u00f3w chirurgicznych lub klinicznych bada\u0144 diagnostycznych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Kropl\u00f3wki regeneracyjne i mikrodawki erytropoetyny, o kt\u00f3re pytaj\u0105 osoby trenuj\u0105ce amatorsko, omawiamy we wpisie o <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jak-sportowcy-przyspieszaja-regeneracje-legalne-metody-na-granicy-dopingu-2025\/\">metodach regeneracji na granicy dopingu<\/a>; wielko\u015b\u0107 dawki nie zmienia statusu substancji z klasy S2 [4]. Diuretyki i inne \u015brodki maskuj\u0105ce tworz\u0105 osobn\u0105 klas\u0119 S5, opisan\u0105 we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/dlaczego-diuretyki-sa-zakazane-w-sporcie\/\">dlaczego diuretyki s\u0105 zakazane w sporcie<\/a> [4].<\/p>\n<h3 id=\"wyniki\">4.2. Czy EPO poprawia wyniki? Badanie z Mont Ventoux<\/h3>\n<p>EPO poprawi\u0142a wyniki maksymalnego testu laboratoryjnego, natomiast nie wykazano istotnej r\u00f3\u017cnicy czasu wjazdu na Mont Ventoux wzgl\u0119dem placebo. Heuberger i wsp. (2017) podawali przez 8 tygodni epoetyn\u0119 beta albo placebo 48 wytrenowanym m\u0119\u017cczyznom, kolarzom amatorom w wieku 18\u201350 lat, w podw\u00f3jnie \u015blepej pr\u00f3bie [12]:<\/p>\n<ul>\n<li>w grupie EPO hemoglobina by\u0142a wy\u017csza (9,6 wobec 9,0 mmol\/l), moc maksymalna wy\u017csza o oko\u0142o 10 W, a maksymalny pob\u00f3r tlenu (VO2max) wy\u017cszy o oko\u0142o 2,7 ml\/min\/kg,<\/li>\n<li>w te\u015bcie submaksymalnym przez 45 minut \u015brednia moc i pob\u00f3r tlenu nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 istotnie mi\u0119dzy grupami,<\/li>\n<li>czas wjazdu na Mont Ventoux nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 istotnie: 1 godz. 40 min 32 s w grupie EPO i 1 godz. 40 min 15 s w grupie placebo,<\/li>\n<li>dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane by\u0142y \u0142agodne lub umiarkowane i podobne w obu grupach.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Badanie by\u0142o ma\u0142e i kr\u00f3tkie, wi\u0119c nie ustala bezpiecze\u0144stwa EPO u zdrowych i nie wyklucza wp\u0142ywu na wynik w innych warunkach. Dawki opisujemy tylko w wykazie \u017ar\u00f3de\u0142, jako interwencj\u0119 badawcz\u0105.<\/p>\n<h2 id=\"paszport\">5. Paszport biologiczny sportowca: jak wykrywa si\u0119 EPO<\/h2>\n<p>EPO wykrywa si\u0119 dwiema drogami: bezpo\u015brednim testem, kt\u00f3ry odr\u00f3\u017cnia erytropoetyn\u0119 rekombinowan\u0105 (wytworzon\u0105 w laboratorium) od w\u0142asnej, oraz po\u015brednio, przez paszport biologiczny sportowca (ABP). Test wykrywaj\u0105cy erytropoetyn\u0119 rekombinowan\u0105 w moczu opisali Lasne i de Ceaurriz w 2000 r. [13] [8]. Erytropoetyny rekombinowane s\u0105 wykrywalne tylko przez pewien czas po podaniu, dlatego WADA wprowadzi\u0142a wytyczne dotycz\u0105ce paszportu biologicznego, obowi\u0105zuj\u0105ce od grudnia 2009 r. [6].<\/p>\n<ul>\n<li>Modu\u0142 hematologiczny paszportu \u015bledzi w kolejnych pr\u00f3bkach krwi zawodnika m.in. st\u0119\u017cenie hemoglobiny i odsetek retikulocyt\u00f3w (m\u0142odych krwinek czerwonych); z tych warto\u015bci wylicza si\u0119 wska\u017anik OFF-hr [8].<\/li>\n<li>Dla ka\u017cdego zawodnika wyznacza si\u0119 indywidualne zakresy referencyjne, a nieprawid\u0142owy profil ocenia panel ekspert\u00f3w, kt\u00f3ry bierze pod uwag\u0119 m.in. miejsca pobytu, podr\u00f3\u017ce i dokumentacj\u0119 medyczn\u0105 [14].<\/li>\n<li>Paszport pozwala wykaza\u0107 doping tak\u017ce wtedy, gdy nie da si\u0119 zidentyfikowa\u0107 konkretnej substancji [14].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nietypowy wynik w paszporcie to nie to samo co stwierdzone naruszenie przepis\u00f3w: o tym decyduje ocena ekspert\u00f3w i post\u0119powanie organizacji antydopingowej [14]. Wed\u0142ug przegl\u0105du Saugy i wsp. po pojawieniu si\u0119 test\u00f3w bezpo\u015brednich cz\u0119\u015b\u0107 sportowc\u00f3w przesz\u0142a na ma\u0142e dawki i mikrodawki, kt\u00f3rych wp\u0142yw na parametry krwi jest trudny do odr\u00f3\u017cnienia od pobytu na wysoko\u015bci [8]. Dlatego przy ocenie profilu znaczenie maj\u0105 informacje o miejscach pobytu i podr\u00f3\u017cach zawodnika [14].<\/p>\n<p>Sportowiec, kt\u00f3ry z powodu choroby nerek lub innej rozpoznanej choroby potrzebuje leku z grupy EPO, musi mie\u0107 wy\u0142\u0105czenie dla cel\u00f3w terapeutycznych (TUE). Wed\u0142ug POLADA zgod\u0119 trzeba co do zasady uzyska\u0107 przed wej\u015bciem w posiadanie substancji lub przed jej pierwszym zastosowaniem; TUE z moc\u0105 wsteczn\u0105 przys\u0142uguje tylko w okre\u015blonych sytuacjach, np. przy nag\u0142ym leczeniu, a wniosek wype\u0142nia si\u0119 z lekarzem [9].<\/p>\n<h2 id=\"legalnie\">6. Jak legalnie poprawi\u0107 wydolno\u015b\u0107 bez EPO<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wydolnosc-bez-epo-taras-schroniska-wysoko-w-gorach-9298827a.webp\" alt=\"Buty do biegania, bidon i r\u0119cznik na \u0142awce na tarasie schroniska z widokiem na o\u015bnie\u017cone szczyty: trening wysoko\u015bciowy jest metod\u0105 dozwolon\u0105 przez WADA\" width=\"2528\" height=\"1696\" class=\"wp-image-26375\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><\/figure>\n<p>Legalne podej\u015bcie do wydolno\u015bci opiera si\u0119 na treningu, w tym na treningu wysoko\u015bciowym, oraz na wyr\u00f3wnaniu niedoboru \u017celaza, je\u015bli badania go potwierdz\u0105. Pobyt na wysoko\u015bci i doustne uzupe\u0142nianie \u017celaza nie s\u0105 metodami zabronionymi; przy leczeniu do\u017cylnym obowi\u0105zuj\u0105 ograniczenia M2.2 i zasady TUE.<\/p>\n<h3 id=\"wysokosc\">6.1. Trening wysoko\u015bciowy<\/h3>\n<p>Pobyt i trening na wysoko\u015bci pobudzaj\u0105 w\u0142asne wytwarzanie EPO [8]. W metaanalizie Bonettiego i Hopkinsa z 2009 r. (51 bada\u0144) u sportowc\u00f3w spoza elity moc wytrzyma\u0142o\u015bciowa po schemacie \u017cycie wysoko, trening nisko (\u015bpisz na wysoko\u015bci, trenujesz ni\u017cej) prawdopodobnie wzros\u0142a \u015brednio o 4,2%, a po kr\u00f3tkich, przerywanych sesjach sztucznego niedotlenienia bardzo prawdopodobnie o 2,6%; u zawodnik\u00f3w elity wzrost o oko\u0142o 4% po naturalnym schemacie \u017cycie wysoko, trening nisko by\u0142 mo\u017cliwy, a przy innych schematach niejasny [15]. Autorzy zaznaczaj\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 efektu mog\u0142a wynika\u0107 z placebo i z samego obozu treningowego [15].<\/p>\n<p>W 2006 r. WADA postanowi\u0142a nie dodawa\u0107 urz\u0105dze\u0144 hipoksyjnych, takich jak namioty wysoko\u015bciowe, do listy zabronionej; kanadyjska agencja antydopingowa CCES popar\u0142a t\u0119 decyzj\u0119, a jej ekspert oceni\u0142 korzy\u015bci z takich urz\u0105dze\u0144 jako bierne i normalne [16]. Lista na 2026 r. nie wymienia ani pobytu na wysoko\u015bci, ani urz\u0105dze\u0144 hipoksyjnych w\u015br\u00f3d metod zabronionych [4].<\/p>\n<h3 id=\"zelazo\">6.2. \u017belazo: tylko przy potwierdzonym niedoborze<\/h3>\n<p>Niedob\u00f3r \u017celaza jest w\u015br\u00f3d sportowc\u00f3w cz\u0119sty: wed\u0142ug przegl\u0105du Sim i wsp. z 2019 r. dotyczy oko\u0142o 15\u201335% badanych grup sportsmenek i oko\u0142o 5\u201311% grup sportowc\u00f3w [17]. W metaanalizie Burdena i wsp. z 2015 r. (17 bada\u0144) leczenie \u017celazem u sportowc\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych z niedoborem \u017celaza, ale bez anemii, poprawia\u0142o wska\u017aniki gospodarki \u017celazem i w umiarkowanym stopniu VO2max [18]. Dotyczy to os\u00f3b z niedoborem: wynik nie m\u00f3wi nic o przyjmowaniu \u017celaza przy prawid\u0142owych zapasach.<\/p>\n<p>Brytyjska s\u0142u\u017cba zdrowia (NHS) wymienia jako objawy niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza m.in. zm\u0119czenie, duszno\u015b\u0107, ko\u0142atanie serca i blado\u015b\u0107; rozpoznanie opiera si\u0119 na badaniu krwi, a tabletki z \u017celazem lekarz zaleca po ustaleniu przyczyny [7]. Od czego zale\u017cy wch\u0142anianie, wyja\u015bniamy we wpisach <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kiedy-brac-zelazo\/\">kiedy bra\u0107 \u017celazo<\/a> i <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/co-wyplukuje-zelazo-z-organizmu\/\">co wyp\u0142ukuje \u017celazo z organizmu<\/a>, a diet\u0119 ro\u015blinn\u0105 we wpisie o <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/zelazo-hemowe-vs-niehemowe-dlaczego-wege-weganom-trudniej-zaspokoic-zapotrzebowanie-i-co-z-tym-zrobic\/\">\u017celazie hemowym i niehemowym<\/a>. Pe\u0142ny przegl\u0105d roli \u017celaza znajdziesz we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/zelazo-w-organizmie\/\">\u017celazo w organizmie<\/a>.<\/p>\n<p>Dla os\u00f3b leczonych epoetyn\u0105 z przyczyn medycznych charakterystyka produktu leczniczego Binocrit opisuje to wprost: przed rozpocz\u0119ciem leczenia i przy decyzji o zwi\u0119kszeniu dawki trzeba oceni\u0107 inne przyczyny niedokrwisto\u015bci, w tym niedob\u00f3r \u017celaza, kwasu foliowego i witaminy B12, i rozpocz\u0105\u0107 ich leczenie, a w trakcie terapii zapewni\u0107 odpowiednie zapasy \u017celaza i w razie potrzeby poda\u0107 suplementacj\u0119 \u017celazem; u pacjent\u00f3w z przewlek\u0142\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 nerek, u kt\u00f3rych st\u0119\u017cenie ferrytyny w surowicy wynosi poni\u017cej 100 ng\/ml, zaleca si\u0119 suplementacj\u0119 \u017celazem [1]. To zapis dla chorych leczonych pod kontrol\u0105 lekarza: czy i jaki preparat \u017celaza przyjmowa\u0107, decyduje lekarz po wynikach bada\u0144, a nie has\u0142o z tego tekstu. Dla osoby zdrowej nie wynika z niego, \u017ce \u017celazo podniesie hemoglobin\u0119 ponad jej w\u0142asny zakres.<\/p>\n<p>Lista kontrolna dla osoby trenuj\u0105cej wytrzyma\u0142o\u015bciowo, kt\u00f3ra czuje spadek formy:<\/p>\n<ul>\n<li>zr\u00f3b morfologi\u0119 i oznacz ferrytyn\u0119 (wska\u017anik zapas\u00f3w \u017celaza) przed zakupem preparatu z \u017celazem [7] [18],<\/li>\n<li>przy wyniku poni\u017cej normy ustal z lekarzem przyczyn\u0119, np. obfite miesi\u0105czki, krwawienie z przewodu pokarmowego albo diet\u0119 [7],<\/li>\n<li>nie zaczynaj \u017celaza samodzielnie na podstawie objaw\u00f3w; wyniki oce\u0144 z lekarzem, bo prawid\u0142owa ferrytyna nie zawsze wyklucza niedob\u00f3r, a je\u015bli spadek wydolno\u015bci si\u0119 utrzymuje, potrzebna mo\u017ce by\u0107 dalsza diagnostyka, r\u00f3wnolegle z ocen\u0105 treningu, snu i diety,<\/li>\n<li>przed obozem wysokog\u00f3rskim porozmawiaj z lekarzem lub dietetykiem sportowym o zapasach \u017celaza, bo wed\u0142ug przegl\u0105du Sim i wsp. niedotlenienie na wysoko\u015bci wp\u0142ywa na gospodark\u0119 \u017celazem [17].<\/li>\n<\/ul>\n<h3 id=\"suplementy\">6.3. Uzupe\u0142nianie diety: kiedy rozwa\u017cy\u0107 suplement<\/h3>\n<p>Suplement diety nie zast\u0119puje EPO. Suplement\u00f3w nie nale\u017cy stosowa\u0107 w celu podnoszenia hemoglobiny ponad zakres referencyjny; preparat z \u017celazem dobiera si\u0119 do rozpoznanej potrzeby. Rozporz\u0105dzenie 432\/2012 dopuszcza dla \u017celaza o\u015bwiadczenia o pomocy w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny, w prawid\u0142owym transporcie tlenu i w zmniejszeniu uczucia zm\u0119czenia i znu\u017cenia; dla witaminy B12 o pomocy w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek, dla folianu o pomocy w prawid\u0142owym tworzeniu krwi, a dla witaminy C o zwi\u0119kszaniu przyswajania \u017celaza [19]. O\u015bwiadczenia dotycz\u0105 sk\u0142adnika w \u017cywno\u015bci, kt\u00f3ra jest co najmniej jego \u017ar\u00f3d\u0142em, a nie konkretnego produktu ani jego czysto\u015bci antydopingowej [19]. Poni\u017csze produkty rozwa\u017c tylko wtedy, gdy ich sk\u0142ad odpowiada potrzebie ustalonej z lekarzem lub dietetykiem. Poni\u017cej pokazujemy dwa przyk\u0142ady marki \u015awiat Supli dla r\u00f3\u017cnych rozpoznanych potrzeb; je\u015bli nie potrzebujesz dodatkowego \u017celaza, \u017caden z nich nie musi by\u0107 odpowiednim wyborem. Nie \u0142\u0105cz ich bez konsultacji. Preparat z \u017celazem z pierwszej karty dotyczy os\u00f3b, u kt\u00f3rych lekarz rozpozna\u0142 niedob\u00f3r \u017celaza na podstawie bada\u0144, m.in. ferrytyny; sama morfologia nie rozstrzyga przyczyny niedokrwisto\u015bci, wi\u0119c bez takiej oceny nie zaczynaj go samodzielnie.<\/p>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-zelazo-swiat-supli\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30963-large_default\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, 60 kapsu\u0142ek z diglicynianem \u017celaza, witamin\u0105 C, folianem i witamin\u0105 B12\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\">\u015awiat Supli \u017belazo Chelat Forte, 60 kapsu\u0142ek<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Porcja 1 kapsu\u0142ka dostarcza 20 mg \u017celaza z diglicynianu \u017celaza (143% referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia), 80 mg witaminy C (100%), 400 \u00b5g folianu w postaci L-metylofolianu wapnia (200%) i 2,5 \u00b5g witaminy B12 (100%); opakowanie wystarcza na 60 dni.<\/p>\n<p>Dla doros\u0142ych, u kt\u00f3rych badanie krwi potwierdzi\u0142o niedob\u00f3r \u017celaza, np. u os\u00f3b trenuj\u0105cych wytrzyma\u0142o\u015bciowo albo kobiet z obfitymi miesi\u0105czkami, po ustaleniu przyczyny z lekarzem. \u017belazo pomaga w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz w prawid\u0142owym transporcie tlenu, a witamina C zwi\u0119ksza przyswajanie \u017celaza; porcja zawiera ponad 15% referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia tych sk\u0142adnik\u00f3w, czego wymagaj\u0105 te o\u015bwiadczenia [19]. Nie przedstawiono bada\u0144 potwierdzaj\u0105cych popraw\u0119 wydolno\u015bci po tym produkcie; spos\u00f3b wyr\u00f3wnania rozpoznanego niedoboru ustala lekarz.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug strony produktu suplement jest przeznaczony wy\u0142\u0105cznie dla doros\u0142ych, a przed jego stosowaniem zaleca si\u0119 badania krwi, np. morfologi\u0119 i ferrytyn\u0119, bo przyjmowanie \u017celaza bez potwierdzonego niedoboru nie jest wskazane. Nie stosowa\u0107 przy hemochromatozie, talasemii, niedokrwisto\u015bci syderoblastycznej, cz\u0119stych przetoczeniach krwi i innych stanach z nadmiarem \u017celaza; nie \u0142\u0105czy\u0107 z innymi preparatami \u017celaza, lekami zoboj\u0119tniaj\u0105cymi kwas \u017co\u0142\u0105dkowy ani inhibitorami pompy protonowej bez porady lekarza. Strona produktu zaleca odst\u0119p co najmniej 2 godzin od kawy, herbaty i nabia\u0142u. \u017belazo mo\u017ce ogranicza\u0107 wch\u0142anianie niekt\u00f3rych lek\u00f3w, m.in. tetracyklin, fluorochinolon\u00f3w, lewotyroksyny, lewodopy, metyldopy i bisfosfonian\u00f3w; potrzebny odst\u0119p i kolejno\u015b\u0107 przyjmowania zale\u017c\u0105 od konkretnego leku, dlatego ustal je wed\u0142ug jego ulotki z farmaceut\u0105 lub lekarzem. Kobiety w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105ce piersi\u0105, osoby przyjmuj\u0105ce leki na sta\u0142e oraz chorzy na choroby w\u0105troby, nerek, zapalne choroby jelit lub chorob\u0119 wrzodow\u0105 powinni uzgodni\u0107 stosowanie z lekarzem. Produkt mo\u017ce zawiera\u0107 mleko (w tym laktoz\u0119), soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki. Ciemne zabarwienie stolca podczas stosowania jest wed\u0142ug producenta zjawiskiem fizjologicznym.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/mineraly-zelazo-swiat-supli-zelazo-chelat-forte-60kaps\/p15085?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-multiwitamina-swiat-supli\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26329-large_default\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek z witaminami i minera\u0142ami, w tym \u017celazem, witamin\u0105 B12 i kwasem foliowym\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\">\u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Porcja 2 kapsu\u0142ki dostarcza m.in. 5 mg \u017celaza (35,7% referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia), 25 \u00b5g witaminy B12 (1000%), 200 \u00b5g kwasu foliowego (100%) i 300 mg witaminy C (375%); opakowanie wystarcza na 45 dni.<\/p>\n<p>Dla doros\u0142ych trenuj\u0105cych wytrzyma\u0142o\u015bciowo, kt\u00f3rych dieta jest uboga w kilka witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych naraz, np. przy du\u017cym ograniczeniu kalorii, a badanie krwi nie wykaza\u0142o niedoboru wymagaj\u0105cego osobnego leczenia; to, czy dieta pokrywa zapotrzebowanie i czy dodatkowe \u017celazo z multiwitaminy jest potrzebne, oceni dietetyk lub lekarz. Przy braku takiej potrzeby wybierz preparat bez \u017celaza. \u017belazo i witamina B12 pomagaj\u0105 w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek, folian w prawid\u0142owym tworzeniu krwi, a witamina C zwi\u0119ksza przyswajanie \u017celaza; porcja zawiera ponad 15% referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia ka\u017cdego z tych sk\u0142adnik\u00f3w [19]. Ma\u0142a ilo\u015b\u0107 \u017celaza w porcji nie zast\u0105pi leczenia stwierdzonego niedoboru.<\/p>\n<p>Kapsu\u0142ka z \u017celatyny wo\u0142owej; wed\u0142ug producenta produkt mo\u017ce zawiera\u0107 mleko (w tym laktoz\u0119), soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, zbo\u017ca zawieraj\u0105ce gluten, jaja, skorupiaki i ryby. Zawiera witamin\u0119 A: nie stosuj go podczas leczenia izotretynoin\u0105. Zawiera \u017celazo: przy wysokim hematokrycie uzgodnij stosowanie z lekarzem i nie \u0142\u0105cz go z preparatem \u017celaza z karty powy\u017cej bez porady lekarza. Wed\u0142ug informacji na stronie produktu nie stosowa\u0107 w ci\u0105\u017cy; stosowanie w okresie karmienia piersi\u0105 i u os\u00f3b niepe\u0142noletnich uzgodnij z lekarzem.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<p><small>Suplement diety nie zast\u0105pi zr\u00f3\u017cnicowanej diety i zdrowego trybu \u017cycia. Porcje i sk\u0142ady wed\u0142ug stron produkt\u00f3w w dniu odczytu 3.10.2026.<\/small><\/p>\n<h3 id=\"jak-wybrac\">6.4. Jak wybra\u0107: podsumowanie<\/h3>\n<p>Preparat z \u017celazem wybierz dopiero po badaniu krwi, kt\u00f3re potwierdzi niedob\u00f3r. Multiwitamina z tej strony tak\u017ce zawiera \u017celazo, dlatego przed jej wyborem oce\u0144 z lekarzem lub farmaceut\u0105, czy dodatkowe \u017celazo jest potrzebne; je\u015bli brakuje innych sk\u0142adnik\u00f3w, a \u017celaza nie, poszukaj preparatu bez \u017celaza. Por\u00f3wnanie form i cen \u017celaza znajdziesz w <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/6-najlepszych-suplementow-z-zelazem-2025\/\">rankingu suplement\u00f3w z \u017celazem<\/a>, inne preparaty w kategorii <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-zdrowie\/c124?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26331\">witaminy i zdrowie<\/a>, a pary sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3rych lepiej nie przyjmowa\u0107 razem, we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jakich-suplementow-nie-laczyc\/\">jakich suplement\u00f3w nie \u0142\u0105czy\u0107<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"alarm\">7. Objawy alarmowe: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza<\/h2>\n<p>Przy objawach z pierwszych sze\u015bciu punkt\u00f3w natychmiast dzwo\u0144 pod 112 i nie jed\u017a do szpitala samodzielnie. Nie czekaj, a\u017c objawy min\u0105, i powiedz ratownikom lub lekarzowi, co i kiedy zosta\u0142o przyj\u0119te. Je\u015bli EPO przepisa\u0142 Ci lekarz, przy niepokoj\u0105cych objawach innych ni\u017c opisane ni\u017cej skontaktuj si\u0119 z nim przed kolejn\u0105 dawk\u0105 i nie zmieniaj leczenia na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119; wyj\u0105tkiem s\u0105 objawy, przy kt\u00f3rych ulotka ka\u017ce przerwa\u0107 lek, np. ci\u0119\u017cka reakcja sk\u00f3rna z punktu poni\u017cej.<\/p>\n<ul>\n<li>silna duszno\u015b\u0107, b\u00f3l w klatce piersiowej lub g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w, bardzo szybkie bicie serca albo omdlenie: natychmiast 112, bo mog\u0105 oznacza\u0107 zator p\u0142ucny [20],<\/li>\n<li>b\u00f3l lub ucisk w klatce piersiowej, kt\u00f3ry nie ust\u0119puje, promieniuje do r\u0119ki, szyi, \u017cuchwy, brzucha lub plec\u00f3w albo wyst\u0119puje z potami, nudno\u015bciami, zawrotami g\u0142owy lub duszno\u015bci\u0105: natychmiast 112 [21],<\/li>\n<li>opadni\u0119cie k\u0105cika ust, os\u0142abienie r\u0119ki, zaburzenia mowy, nag\u0142a utrata widzenia lub spl\u0105tanie: natychmiast 112, tak\u017ce gdy objawy ust\u0105pi\u0142y [22],<\/li>\n<li>b\u00f3l g\u0142owy, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 nagle i jest bardzo silny, albo b\u00f3l g\u0142owy z drgawkami, dr\u0119twieniem lub os\u0142abieniem cia\u0142a, zaburzeniami mowy, spl\u0105taniem lub utrat\u0105 widzenia: natychmiast 112 [23]; ChPL opisuje prze\u0142om nadci\u015bnieniowy z drgawkami po erytropoetynie [1],<\/li>\n<li>drgawki albo utrata przytomno\u015bci: natychmiast 112. W trakcie drgawek chro\u0144 g\u0142ow\u0119 tej osoby, nie powstrzymuj jej ruch\u00f3w i niczego nie wk\u0142adaj jej do ust [24]. Gdy drgawki ustan\u0105, oce\u0144 oddech: osob\u0119 nieprzytomn\u0105, kt\u00f3ra oddycha prawid\u0142owo, u\u0142\u00f3\u017c w pozycji bocznej i obserwuj [25]; gdy nie oddycha prawid\u0142owo, od razu rozpocznij resuscytacj\u0119 wed\u0142ug instrukcji dyspozytora [26],<\/li>\n<li>nag\u0142y obrz\u0119k ust, j\u0119zyka lub gard\u0142a, trudno\u015bci w oddychaniu lub po\u0142ykaniu, omdlenie: natychmiast 112; je\u015bli osoba ma autowstrzykiwacz z adrenalin\u0105, nale\u017cy go u\u017cy\u0107 [27],<\/li>\n<li>pulsuj\u0105cy b\u00f3l i obrz\u0119k jednej nogi (rzadziej r\u0119ki), zaczerwienienie lub \u015bciemnienie sk\u00f3ry w tym miejscu albo poszerzone \u017cy\u0142y: pilnie lekarz tego samego dnia, bo mog\u0105 oznacza\u0107 zakrzepic\u0119 \u017cy\u0142 g\u0142\u0119bokich; je\u015bli do\u0142\u0105cza si\u0119 duszno\u015b\u0107 albo b\u00f3l w klatce piersiowej, natychmiast 112 [28],<\/li>\n<li>rozleg\u0142a wysypka, zmiany przypominaj\u0105ce tarcz\u0119 strzelnicz\u0105, cz\u0119sto z p\u0119cherzami po\u015brodku, \u0142uszczenie sk\u00f3ry albo owrzodzenia jamy ustnej, gard\u0142a, nosa, narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych lub oczu, nierzadko poprzedzone gor\u0105czk\u0105 lub objawami grypopodobnymi, w trakcie leczenia erytropoetyn\u0105: przerwij lek i natychmiast szukaj pomocy medycznej, bo mog\u0105 to by\u0107 zesp\u00f3\u0142 Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie si\u0119 nask\u00f3rka [1],<\/li>\n<li>sama wysypka po suplemencie diety: odstaw produkt i skonsultuj si\u0119 z lekarzem.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"faq-section\">\n<h2 id=\"faq\">8. Pytania i odpowiedzi o EPO<\/h2>\n<h3 id=\"faq-co-to\">8.1. Czym jest EPO?<\/h3>\n<p>To erytropoetyna, hormon wytwarzany g\u0142\u00f3wnie przez nerki, kt\u00f3ry pobudza szpik do produkcji krwinek czerwonych [2]. Jej odpowiedniki wytwarzane w laboratorium s\u0105 lekami na niedokrwisto\u015b\u0107, m.in. przy przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci nerek [1].<\/p>\n<h3 id=\"faq-legalne\">8.2. Czy EPO jest legalne?<\/h3>\n<p>Leki z erytropoetyn\u0105 s\u0105 dopuszczone do obrotu i stosuje si\u0119 je pod kontrol\u0105 lekarza w okre\u015blonych wskazaniach [3] [1]. W sporcie EPO nale\u017cy do klasy S2, zabronionej w ka\u017cdym czasie; zawodnik leczony z powodu choroby potrzebuje TUE, co do zasady uzyskanego przed pierwszym zastosowaniem [4] [9].<\/p>\n<h3 id=\"faq-skutki\">8.3. Jakie s\u0105 skutki uboczne EPO?<\/h3>\n<p>Wed\u0142ug ChPL cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 nadci\u015bnienie oraz zakrzepica \u017cylna i t\u0119tnicza, bardzo cz\u0119sto nudno\u015bci, biegunka, wymioty i gor\u0105czka, a niezbyt cz\u0119sto drgawki [1]. W badaniu TREAT u chorych na cukrzyc\u0119 i chorob\u0119 nerek udar wyst\u0105pi\u0142 u 101 z 2012 leczonych darbepoetyn\u0105 wobec 53 z 2026 os\u00f3b w grupie placebo, przy medianie obserwacji 29,1 miesi\u0105ca [5].<\/p>\n<h3 id=\"faq-apteka\">8.4. Czy EPO jest dost\u0119pne jako lek w Polsce?<\/h3>\n<p>Tak, leki z erytropoetyn\u0105 s\u0105 w Rejestrze Produkt\u00f3w Leczniczych, np. Binocrit, NeoRecormon i Aranesp [3]. ChPL przewiduje rozpocz\u0119cie leczenia pod kontrol\u0105 lekarza z do\u015bwiadczeniem w danym wskazaniu, po wykluczeniu innych przyczyn niedokrwisto\u015bci, wi\u0119c nie jest to lek do samodzielnego stosowania [1].<\/p>\n<h3 id=\"faq-wykrywalnosc\">8.5. Jak d\u0142ugo EPO jest wykrywalne w kontroli?<\/h3>\n<p>Erytropoetyny rekombinowane mo\u017cna wykry\u0107 testem bezpo\u015brednim tylko przez ograniczony czas po podaniu [6]. Paszport biologiczny \u015bledzi jednak parametry krwi zawodnika przez wiele miesi\u0119cy i mo\u017ce ujawni\u0107 doping tak\u017ce po znikni\u0119ciu substancji z organizmu [14].<\/p>\n<h3 id=\"faq-naturalnie\">8.6. Jak naturalnie zwi\u0119kszy\u0107 wytwarzanie EPO?<\/h3>\n<p>Organizm zwi\u0119ksza je sam w odpowiedzi na niedotlenienie, np. podczas pobytu na wysoko\u015bci, a trening wysoko\u015bciowy jest w sporcie dopuszczony [8] [16]. Przy niedoborze \u017celaza, potwierdzonym badaniem krwi, jego wyr\u00f3wnanie pomaga w prawid\u0142owej produkcji krwinek, ale nie zast\u0119puje EPO [18] [19].<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"podsumowanie\">9. Podsumowanie<\/h2>\n<ul>\n<li>EPO to hormon nerek pobudzaj\u0105cy produkcj\u0119 krwinek czerwonych; jego niedob\u00f3r jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niedokrwisto\u015bci w przewlek\u0142ej chorobie nerek [2].<\/li>\n<li>Leki z grupy EPO, m.in. Binocrit, NeoRecormon, Aranesp i Mircera, stosuje si\u0119 pod kontrol\u0105 lekarza w niedokrwisto\u015bci przy niewydolno\u015bci nerek i w kilku innych wskazaniach [1] [3].<\/li>\n<li>Ryzyko to nadci\u015bnienie, zakrzepica i udar; w badaniach CHOIR i TREAT wy\u017cszy cel hemoglobiny nie poprawi\u0142 g\u0142\u00f3wnych wynik\u00f3w sercowo-naczyniowych ani nerkowych, a w TREAT udar by\u0142 cz\u0119stszy przy darbepoetynie [11] [5].<\/li>\n<li>W sporcie EPO i pokrewne \u015brodki to klasa S2, a manipulacje krwi\u0105 to metody M1, zabronione w ka\u017cdym czasie; paszport biologiczny wykrywa doping po\u015brednio [4] [14].<\/li>\n<li>Legalne podej\u015bcie to trening, w tym trening wysoko\u015bciowy, oraz \u017celazo tylko przy niedoborze potwierdzonym badaniem krwi [15] [18] [7].<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\">10. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">Charakterystyka Produktu Leczniczego Binocrit (epoetyna alfa), roztw\u00f3r do wstrzykiwa\u0144 w ampu\u0142ko-strzykawce, informacja o produkcie zatwierdzona w procedurze centralnej (dokument urz\u0119dowy: punkt 4.1 wskazania, m.in. objawowa niedokrwisto\u015b\u0107 w przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci nerek u dializowanych i niedializowanych, niedokrwisto\u015b\u0107 przy chemioterapii, program autologicznej transfuzji, du\u017ce operacje ortopedyczne, zespo\u0142y mielodysplastyczne o ni\u017cszym ryzyku; punkt 4.2: leczenie rozpoczynane pod kontrol\u0105 do\u015bwiadczonych lekarzy, ocena innych przyczyn niedokrwisto\u015bci, zakres hemoglobiny 10\u201312 g\/dl u doros\u0142ych z niewydolno\u015bci\u0105 nerek, zapewnienie zapas\u00f3w \u017celaza; punkt 4.4: przed rozpocz\u0119ciem leczenia i przy zwi\u0119kszaniu dawki ocena innych przyczyn niedokrwisto\u015bci, w tym niedoboru \u017celaza, kwasu foliowego lub witaminy B12, i rozpocz\u0119cie ich leczenia; zapewnienie odpowiednich zapas\u00f3w \u017celaza i w razie potrzeby suplementacja \u017celazem; przy przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci nerek i ferrytynie poni\u017cej 100 ng\/ml zalecana suplementacja \u017celazem, u chorych z nowotworami przy wysyceniu transferyny poni\u017cej 20% tak\u017ce;  monitorowanie ci\u015bnienia, prze\u0142om nadci\u015bnieniowy z encefalopati\u0105 i drgawkami, nag\u0142e k\u0142uj\u0105ce b\u00f3le g\u0142owy jako sygna\u0142 ostrzegawczy, zwi\u0119kszona cz\u0119sto\u015b\u0107 zdarze\u0144 zakrzepowych, ryzyko przy hemoglobinie powy\u017cej zakresu, PRCA, ci\u0119\u017ckie reakcje sk\u00f3rne; punkt 4.8: tabela cz\u0119sto\u015bci z 25 bada\u0144 z randomizacj\u0105 u 2094 chorych z niedokrwisto\u015bci\u0105; punkt 5.1: hormon glikoproteinowy wytwarzany g\u0142\u00f3wnie przez nerki w odpowiedzi na niedotlenienie; ograniczenie: dane dotycz\u0105 chorych w zarejestrowanych wskazaniach, nie os\u00f3b zdrowych). <a href=\"https:\/\/www.ema.europa.eu\/pl\/documents\/product-information\/binocrit-epar-product-information_pl.pdf\" rel=\"noopener\">ema.europa.eu, Binocrit, informacja o produkcie<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">Jelkmann W. Regulation of erythropoietin production. The Journal of Physiology 2011;589(Pt 6):1251\u20131258 (przegl\u0105d: kr\u0105\u017c\u0105ca erytropoetyna pochodzi g\u0142\u00f3wnie z fibroblast\u00f3w kory nerek; wytwarzanie pobudzaj\u0105 czynniki transkrypcyjne indukowane hipoksj\u0105, g\u0142\u00f3wnie HIF-2; po bod\u017acu st\u0119\u017cenie EPO najpierw silnie ro\u015bnie, a potem spada mimo trwaj\u0105cego niedotlenienia; nadmiar EPO prowadzi do erytrocytozy, niedob\u00f3r jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niedokrwisto\u015bci w przewlek\u0142ej chorobie nerek; ograniczenie: przegl\u0105d narracyjny fizjologii, bez danych klinicznych o dopingu). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/21078592\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/21078592<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">Rejestr Produkt\u00f3w Leczniczych, Centrum e-Zdrowia, wyszukiwanie z 3.10.2026 wed\u0142ug kodu ATC B03XA oraz nazw substancji epoetyna alfa, beta i zeta, darbepoetyna alfa, roksadustat, daprodustat i wadadustat (rejestr urz\u0119dowy: w\u015br\u00f3d wynik\u00f3w m.in. Binocrit, Abseamed i Epoetin alfa Hexal z epoetyn\u0105 alfa, NeoRecormon z epoetyn\u0105 beta, Retacrit i Silapo z epoetyn\u0105 zeta, Aranesp z darbepoetyn\u0105 alfa, Mircera z glikolem metoksypolietylenowym epoetyny beta, Evrenzo z roksadustatem, Vafseo z wadadustatem, Reblozyl z luspaterceptem; procedura centralna; epoetyny jako roztw\u00f3r do wstrzykiwa\u0144; zapytanie o daprodustat bez wynik\u00f3w; ograniczenie: lista wynik\u00f3w dla kodu ATC by\u0142a ograniczona do 100 ze 114 pozycji, rejestr nie informuje o dost\u0119pno\u015bci w aptekach). <a href=\"https:\/\/rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl\/rpl\/search\/public\" rel=\"noopener\">rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, Rejestr Produkt\u00f3w Leczniczych<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">Polska Agencja Antydopingowa (POLADA). Lista zabroniona 2026, polskie t\u0142umaczenie Listy substancji i metod zabronionych \u015awiatowej Agencji Antydopingowej (dokument regulacyjny, obowi\u0105zuje od 1.01.2026: klasy S0\u2013S5 i metody M1\u2013M3 zabronione w ka\u017cdym czasie; klasa S2.1 erytropoetyny i \u015brodki wp\u0142ywaj\u0105ce na erytropoez\u0119 z podgrupami S2.1.1\u2013S2.1.5, wszystkie substancje klasy S2 nieokre\u015blone; S2.2.1 gonadotropina kosm\u00f3wkowa, S2.2.3 hormon wzrostu; M1.1\u2013M1.4 manipulacje krwi\u0105, w tym wy\u0142\u0105czenie wdychania tlenu i oddawania krwi w akredytowanych punktach; M2.2 wlewy powy\u017cej 100 ml w ci\u0105gu 12 godzin; S5 diuretyki i \u015brodki maskuj\u0105ce; lista nie wymienia pobytu na wysoko\u015bci ani urz\u0105dze\u0144 hipoksyjnych; przy rozbie\u017cno\u015bciach wi\u0105\u017c\u0105ca jest wersja angielska). <a href=\"https:\/\/antydoping.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/2026_Lista-zabroniona.pdf\" rel=\"noopener\">antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">Pfeffer M.A., Burdmann E.A., Chen C.Y., Cooper M.E., de Zeeuw D., Eckardt K.U. i wsp., TREAT Investigators. A trial of darbepoetin alfa in type 2 diabetes and chronic kidney disease. The New England Journal of Medicine 2009;361(21):2019\u20132032 (badanie z randomizacj\u0105: 4038 chorych z cukrzyc\u0105 typu 2, przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek i niedokrwisto\u015bci\u0105, niedializowanych; darbepoetyna z celem hemoglobiny oko\u0142o 13 g\/dl albo placebo z ratunkow\u0105 darbepoetyn\u0105 przy hemoglobinie poni\u017cej 9 g\/dl; zgon lub zdarzenie sercowo-naczyniowe 632 wobec 602, HR 1,05 (95% CI 0,94\u20131,17); udar 101 wobec 53, HR 1,92 (1,38\u20132,68), mediana obserwacji 29,1 miesi\u0105ca, odsetki dotycz\u0105 ca\u0142ego okresu obserwacji, nie ryzyka rocznego; przetoczenia krwinek 297 wobec 496 chorych; umiarkowana poprawa zm\u0119czenia; ograniczenie: chorzy z konkretn\u0105 populacj\u0105 kliniczn\u0105, wyniki nie dotycz\u0105 sportowc\u00f3w). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/19880844\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/19880844<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">Jelkmann W., Lundby C. Blood doping and its detection. Blood 2011;118(9):2395\u20132404 (przegl\u0105d: masa hemoglobiny jest jednym z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w maksymalnej wydolno\u015bci; sportowcy stosuj\u0105 zabronione techniki i substancje, by j\u0105 zwi\u0119kszy\u0107; autotransfuzji nie da si\u0119 wykry\u0107 bezpo\u015brednio, a rekombinowane bia\u0142ka pobudzaj\u0105ce erytropoez\u0119 s\u0105 wykrywalne tylko przez pewien czas; wytyczne WADA dotycz\u0105ce paszportu biologicznego obowi\u0105zuj\u0105 od grudnia 2009 r.; ograniczenie: przegl\u0105d narracyjny ze stanem wiedzy z 2011 r.). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/21652677\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/21652677<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">National Health Service. Iron deficiency anaemia (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 26.01.2024: objawy m.in. zm\u0119czenie, duszno\u015b\u0107, ko\u0142atanie serca, blado\u015b\u0107, b\u00f3le g\u0142owy; rozpoznanie na podstawie badania krwi (morfologia); tabletki z \u017celazem po ustaleniu przyczyny, np. obfitych miesi\u0105czek lub wrzodu; niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza opisana jako typ anemii spotykany cz\u0119\u015bciej ni\u017c inne; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/iron-deficiency-anaemia\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Iron deficiency anaemia<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">Saugy J.J., Schmoutz T., Botr\u00e8 F. Altitude and erythropoietin: comparative evaluation of their impact on key parameters of the athlete biological passport: a review. Frontiers in Sports and Active Living 2022;4:864532 (przegl\u0105d 43 bada\u0144: modu\u0142 hematologiczny paszportu obejmuje 14 zmiennych, g\u0142\u00f3wne to st\u0119\u017cenie hemoglobiny i wska\u017anik OFF-hr; st\u0119\u017cenie EPO ro\u015bnie po 1.\u20133. dniu lub nocy na wysoko\u015bci; w cz\u0119\u015bci analiz dodatnia korelacja dawki niedotlenienia ze wzrostem hemoglobiny, przy zmiennej odpowiedzi; po wprowadzeniu test\u00f3w bezpo\u015brednich (Lasne i de Ceaurriz 2000) sportowcy przeszli na ma\u0142e dawki i mikrodawki, kt\u00f3rych efekt jest trudny do odr\u00f3\u017cnienia od pobytu na wysoko\u015bci; ograniczenie: przegl\u0105d bada\u0144 o r\u00f3\u017cnych schematach). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/35847455\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/35847455<\/a>; pe\u0142ny tekst: PMC9282833. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">Polska Agencja Antydopingowa (POLADA). Pytania i odpowiedzi: wy\u0142\u0105czenia dla cel\u00f3w terapeutycznych (strona informacyjna: zgod\u0119 na zastosowanie substancji lub metody zabronionej trzeba uzyska\u0107 przed wej\u015bciem w jej posiadanie lub przed pierwszym zastosowaniem, chyba \u017ce zachodz\u0105 przes\u0142anki TUE z moc\u0105 wsteczn\u0105, np. nag\u0142e leczenie; cztery warunki spe\u0142nione jednocze\u015bnie, w tym brak rozs\u0105dnej dozwolonej alternatywy i brak zwi\u0105zku potrzeby leczenia z wcze\u015bniejszym stosowaniem bez TUE; wniosek wype\u0142niany wsp\u00f3lnie z lekarzem; decyzja zazwyczaj w ci\u0105gu 21 dni od kompletnego wniosku; ograniczenie: fragment strony o astmie odwo\u0142uje si\u0119 do listy na 2022 r., dlatego go nie cytujemy). <a href=\"https:\/\/antydoping.pl\/kontrole\/pytania-i-odpowiedzi\/\" rel=\"noopener\">antydoping.pl, Pytania i odpowiedzi<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Jelkmann W. Physiology and pharmacology of erythropoietin. Transfusion Medicine and Hemotherapy 2013;40(5):302\u2013309 (przegl\u0105d: nerki jako g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o EPO; niedob\u00f3r EPO g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niedokrwisto\u015bci w przewlek\u0142ej chorobie nerek; podawanie rekombinowanej EPO i jej analog\u00f3w mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 cz\u0119sto\u015b\u0107 zakrzepicy z zatorami; analogi o przed\u0142u\u017conym dzia\u0142aniu i stabilizatory HIF; ograniczenie: przegl\u0105d narracyjny). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/24273483\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/24273483<\/a>; pe\u0142ny tekst: PMC3822280. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">Singh A.K., Szczech L., Tang K.L., Barnhart H., Sapp S., Wolfson M., Reddan D., CHOIR Investigators. Correction of anemia with epoetin alfa in chronic kidney disease. The New England Journal of Medicine 2006;355(20):2085\u20132098 (badanie otwarte z randomizacj\u0105: 1432 chorych z przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek; epoetyna alfa z celem hemoglobiny 13,5 albo 11,3 g\/dl; mediana 16 miesi\u0119cy; z\u0142o\u017cony punkt ko\u0144cowy 125 wobec 97 zdarze\u0144, HR 1,34 (95% CI 1,03\u20131,74); podobna poprawa jako\u015bci \u017cycia w obu grupach; ograniczenie: badanie otwarte, chorzy z chorob\u0105 nerek). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/17108343\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/17108343<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Heuberger J.A.A.C., Rotmans J.I., Gal P., Stuurman F.E. i wsp. Effects of erythropoietin on cycling performance of well trained cyclists: a double-blind, randomised, placebo-controlled trial. The Lancet Haematology 2017;4(8):e374\u2013e386 (badanie z randomizacj\u0105, podw\u00f3jnie \u015blepe, z placebo: 48 wytrenowanych m\u0119\u017cczyzn, kolarzy amator\u00f3w w wieku 18\u201350 lat, 8 tygodni; epoetyna beta \u015brednio 6000 j.m. tygodniowo podsk\u00f3rnie jako interwencja badawcza, nie zalecenie; hemoglobina 9,6 wobec 9,0 mmol\/l, moc maksymalna 351,55 wobec 341,23 W, VO2max 60,1 wobec 57,4 ml\/min\/kg; bez istotnych r\u00f3\u017cnic w te\u015bcie submaksymalnym i w czasie wjazdu na Mont Ventoux (1:40:32 wobec 1:40:15); dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane stopnia 1\u20132, podobne w grupach; ograniczenie: ma\u0142a grupa, kr\u00f3tki czas, amatorzy). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/28669689\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/28669689<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Lasne F., de Ceaurriz J. Recombinant erythropoietin in urine. Nature 2000;405(6787):635 (kr\u00f3tki raport naukowy: metoda wykrywania rekombinowanej erytropoetyny w moczu, punkt wyj\u015bcia test\u00f3w bezpo\u015brednich w kontroli antydopingowej; ograniczenie: publikacja bez streszczenia w bazie, opis metody na podstawie tytu\u0142u i cytowa\u0144 w przegl\u0105dzie Saugy i wsp. 2022). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/10864311\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/10864311<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">Drag\u010devi\u0107 D., Pand\u017ei\u0107 Jak\u0161i\u0107 V., Jak\u0161i\u0107 O. Athlete biological passport: longitudinal biomarkers and statistics in the fight against doping. Arhiv za higijenu rada i toksikologiju 2024;75(1) (przegl\u0105d: modu\u0142 hematologiczny paszportu biologicznego wdro\u017cony w 2009 r.; pod\u0142u\u017cne monitorowanie, indywidualne zakresy referencyjne i ocena nietypowych profili przez panel ekspert\u00f3w, kt\u00f3ry analizuje m.in. miejsca pobytu, podr\u00f3\u017ce i dokumentacj\u0119 medyczn\u0105; paszport pozwala wykaza\u0107 doping, gdy nie mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 substancji; ograniczenie: przegl\u0105d narracyjny). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/38548376\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/38548376<\/a>; pe\u0142ny tekst: PMC10978099. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">Bonetti D.L., Hopkins W.G. Sea-level exercise performance following adaptation to hypoxia: a meta-analysis. Sports Medicine 2009;39(2):107\u2013127 (metaanaliza 51 bada\u0144: u sportowc\u00f3w spoza elity wzrost maksymalnej mocy wytrzyma\u0142o\u015bciowej bardzo prawdopodobny po sztucznym, kr\u00f3tkim przerywanym niedotlenieniu (2,6%) i prawdopodobny po schemacie \u017cycie wysoko, trening nisko (4,2%); u elity mo\u017cliwy po naturalnym schemacie \u017cycie wysoko, trening nisko (4,0%), przy innych niejasny; cz\u0119\u015b\u0107 efektu przypisana placebo, nocebo i obozowi treningowemu; ograniczenie: s\u0142abe raportowanie statystyk w badaniach pierwotnych). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/19203133\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/19203133<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">Canadian Centre for Ethics in Sport (obecnie Sport Integrity Canada). Expert analysis determines hypoxic devices need not be banned, komunikat z 4.10.2006 (stanowisko agencji antydopingowej: poparcie decyzji WADA, by nie dodawa\u0107 urz\u0105dze\u0144 hipoksyjnych do listy zabronionej na 2007 r.; ekspert medyczny CCES oceni\u0142 korzy\u015bci z tych urz\u0105dze\u0144 jako bierne i normalne; ograniczenie: komunikat z 2006 r., aktualny status urz\u0105dze\u0144 sprawdzono w li\u015bcie 2026, kt\u00f3ra ich nie wymienia). <a href=\"https:\/\/sportintegrity.ca\/node\/392\" rel=\"noopener\">sportintegrity.ca, Hypoxic devices need not be banned<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">Sim M., Garvican-Lewis L.A., Cox G.R., Govus A., McKay A.K.A., Stellingwerff T., Peeling P. Iron considerations for the athlete: a narrative review. European Journal of Applied Physiology 2019;119(7):1463\u20131478 (przegl\u0105d narracyjny: niedob\u00f3r \u017celaza u oko\u0142o 15\u201335% badanych grup sportsmenek i oko\u0142o 5\u201311% grup sportowc\u00f3w; rola hepcydyny, diety, treningu i niedotlenienia na wysoko\u015bci w gospodarce \u017celazem; ograniczenie: przegl\u0105d narracyjny, cz\u0119sto\u015b\u0107 zale\u017cy od przyj\u0119tych kryteri\u00f3w). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/31055680\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/31055680<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">Burden R.J., Morton K., Richards T., Whyte G.P., Pedlar C.R. Is iron treatment beneficial in, iron-deficient but non-anaemic (IDNA) endurance athletes? A systematic review and meta-analysis. British Journal of Sports Medicine 2015;49(21):1389\u20131397 (metaanaliza 17 bada\u0144: u sportowc\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych z niedoborem \u017celaza bez anemii leczenie \u017celazem silnie poprawia\u0142o ferrytyn\u0119, \u017celazo i wysycenie transferyny oraz umiarkowanie hemoglobin\u0119 i VO2max (g Hedgesa 0,61); ograniczenie: badania o r\u00f3\u017cnych formach i czasie leczenia, wynik nie dotyczy os\u00f3b bez niedoboru). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/25361786\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/25361786<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 432\/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiaj\u0105ce wykaz dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci, innych ni\u017c o\u015bwiadczenia odnosz\u0105ce si\u0119 do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (za\u0142\u0105cznik: \u017celazo pomaga w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny, w prawid\u0142owym transporcie tlenu w organizmie i w zmniejszeniu uczucia zm\u0119czenia i znu\u017cenia; witamina B12 pomaga w prawid\u0142owej produkcji czerwonych krwinek; folian pomaga w prawid\u0142owym tworzeniu krwi; witamina C zwi\u0119ksza przyswajanie \u017celaza; o\u015bwiadczenia dla \u017cywno\u015bci b\u0119d\u0105cej co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em sk\u0142adnika, czyli zawieraj\u0105cej co najmniej 15% referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia w porcji; o\u015bwiadczenia dotycz\u0105 sk\u0142adnik\u00f3w, nie konkretnych produkt\u00f3w; brzmienie podane w skr\u00f3cie). <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/eli\/reg\/2012\/432\/oj\/pol\" rel=\"noopener\">eur-lex.europa.eu, rozporz\u0105dzenie 432\/2012<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-20\">National Health Service. Pulmonary embolism (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 25.05.2023: wezwanie pogotowia przy silnej duszno\u015bci, b\u00f3lu w klatce piersiowej lub g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w, bardzo szybkim biciu serca albo omdleniu; nie jecha\u0107 samodzielnie; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/pulmonary-embolism\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Pulmonary embolism<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-21\">National Health Service. Chest pain (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 8.08.2023: wezwanie pogotowia przy nag\u0142ym b\u00f3lu w klatce piersiowej, kt\u00f3ry nie ust\u0119puje, promieniuje do r\u0119ki, szyi, \u017cuchwy, brzucha lub plec\u00f3w albo wyst\u0119puje z potami, nudno\u015bciami, zawrotami g\u0142owy lub duszno\u015bci\u0105; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/chest-pain\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Chest pain<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-22\">National Health Service. Symptoms of a stroke (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 12.09.2024: opadni\u0119cie twarzy, os\u0142abienie r\u0119ki, zaburzenia mowy, a tak\u017ce utrata widzenia i spl\u0105tanie; wezwanie pogotowia tak\u017ce wtedy, gdy objawy w ci\u0105gu ostatnich 24 godzin ust\u0105pi\u0142y; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/stroke\/symptoms\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Symptoms of a stroke<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-23\">National Health Service. Headaches (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 17.04.2024: wezwanie pogotowia, gdy b\u00f3l g\u0142owy zacz\u0105\u0142 si\u0119 nagle i jest bardzo silny albo wyst\u0119puje z drgawkami, dr\u0119twieniem lub os\u0142abieniem, zaburzeniami mowy, spl\u0105taniem lub utrat\u0105 widzenia; nie jecha\u0107 samodzielnie; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/symptoms\/headaches\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Headaches<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-24\">National Health Service. What to do if someone has a seizure (fit) (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 19.12.2023: podczas drgawek os\u0142oni\u0107 g\u0142ow\u0119, niczego nie wk\u0142ada\u0107 do ust, nie przytrzymywa\u0107, po ustaniu drgawek u\u0142o\u017cy\u0107 na boku; wezwanie pogotowia m.in. przy pierwszym napadzie i braku powrotu przytomno\u015bci; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/symptoms\/what-to-do-if-someone-has-a-seizure-fit\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, What to do if someone has a seizure (fit)<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-25\">St John Ambulance. How to put someone in the recovery position, przegl\u0105d kliniczny 28.04.2025 (instrukcja pierwszej pomocy: pozycja boczna dla osoby, kt\u00f3ra nie reaguje, ale oddycha prawid\u0142owo; przy braku prawid\u0142owego oddechu resuscytacja zamiast pozycji bocznej; instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). <a href=\"https:\/\/www.sja.org.uk\/first-aid-advice\/recovery-position\/\" rel=\"noopener\">sja.org.uk, recovery position<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-26\">St John Ambulance. How to do CPR, przegl\u0105d kliniczny 28.04.2025 (instrukcja pierwszej pomocy: gdy osoba doros\u0142a nie reaguje i nie oddycha prawid\u0142owo, wezwa\u0107 pomoc pod 999 lub 112 i od razu rozpocz\u0105\u0107 resuscytacj\u0119; wskaz\u00f3wki dyspozytora; instrukcja brytyjska). <a href=\"https:\/\/www.sja.org.uk\/first-aid-advice\/cpr\/\" rel=\"noopener\">sja.org.uk, how to do CPR<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-27\">National Health Service. Anaphylaxis (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 21.06.2023: nag\u0142y obrz\u0119k warg, ust, gard\u0142a lub j\u0119zyka, bardzo szybki lub utrudniony oddech, trudno\u015bci w po\u0142ykaniu, omdlenie; u\u017cycie autowstrzykiwacza z adrenalin\u0105, je\u015bli osoba go ma, i natychmiastowe wezwanie pomocy; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/anaphylaxis\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Anaphylaxis<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-28\">National Health Service. DVT (deep vein thrombosis) (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 30.04.2026: pulsuj\u0105cy b\u00f3l i obrz\u0119k jednej nogi, zaczerwienienie lub \u015bciemnienie sk\u00f3ry, poszerzone \u017cy\u0142y; pilna wizyta przy podejrzeniu zakrzepicy, wezwanie pogotowia, gdy do\u0142\u0105cza si\u0119 duszno\u015b\u0107 albo b\u00f3l w klatce piersiowej; nie jecha\u0107 samodzielnie; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/deep-vein-thrombosis-dvt\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, DVT (deep vein thrombosis)<\/a>. Dost\u0119p: 3.10.2026.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p class=\"notka-ai\"><small>Ilustracje w tym artykule zosta\u0142y przygotowane z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji (AI). Zdj\u0119cia produkt\u00f3w pochodz\u0105 ze sklepu \u015awiat Supli.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EPO (erytropoetyna) to hormon wytwarzany g\u0142\u00f3wnie przez nerki w odpowiedzi na niedotlenienie, kt\u00f3ry pobudza szpik kostny do produkcji krwinek czerwonych [1] [2]. Jako lek (epoetyny i ich pochodne) stosuje si\u0119 j\u0105 pod kontrol\u0105 lekarza m.in&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":26374,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[1699],"tags":[],"class_list":{"0":"post-26331","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-peptydy-i-hormony"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>EPO (erytropoetyna): co to jest, doping i skutki uboczne<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Erytropoetyna jako lek przy chorobie nerek, klasa S2 i paszport biologiczny w sporcie, ryzyko zakrzepicy i udaru oraz legalne sposoby na wydolno\u015b\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"EPO (erytropoetyna): co to jest, doping i skutki uboczne\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Erytropoetyna jako lek przy chorobie nerek, klasa S2 i paszport biologiczny w sporcie, ryzyko zakrzepicy i udaru oraz legalne sposoby na wydolno\u015b\u0107.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-03T10:04:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-03T13:32:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"37 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\"},\"headline\":\"EPO (erytropoetyna): co to jest, lek, doping krwi i skutki uboczne\",\"datePublished\":\"2026-10-03T10:04:28+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-03T13:32:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/\"},\"wordCount\":7381,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp\",\"articleSection\":[\"Peptydy i hormony\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/\",\"name\":\"EPO (erytropoetyna): co to jest, doping i skutki uboczne\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp\",\"datePublished\":\"2026-10-03T10:04:28+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-03T13:32:54+00:00\",\"description\":\"Erytropoetyna jako lek przy chorobie nerek, klasa S2 i paszport biologiczny w sporcie, ryzyko zakrzepicy i udaru oraz legalne sposoby na wydolno\u015b\u0107.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp\",\"width\":2752,\"height\":1536,\"caption\":\"Rower szosowy na trena\u017cerze w domowym gara\u017cu, obok bidon i r\u0119cznik: erytropoetyna jest kojarzona z dopingiem krwi w sportach wytrzyma\u0142o\u015bciowych, m.in. w kolarstwie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/epo-erytropoetyna\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"EPO (erytropoetyna): co to jest, lek, doping krwi i skutki uboczne\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\",\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"description\":\"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.swiatsupli.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/lisek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"EPO (erytropoetyna): co to jest, doping i skutki uboczne","description":"Erytropoetyna jako lek przy chorobie nerek, klasa S2 i paszport biologiczny w sporcie, ryzyko zakrzepicy i udaru oraz legalne sposoby na wydolno\u015b\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"EPO (erytropoetyna): co to jest, doping i skutki uboczne","og_description":"Erytropoetyna jako lek przy chorobie nerek, klasa S2 i paszport biologiczny w sporcie, ryzyko zakrzepicy i udaru oraz legalne sposoby na wydolno\u015b\u0107.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2026-10-03T10:04:28+00:00","article_modified_time":"2026-10-03T13:32:54+00:00","og_image":[{"width":2752,"height":1536,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Pawe\u0142 Lisowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pawe\u0142 Lisowski","Szacowany czas czytania":"37 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/"},"author":{"name":"Pawe\u0142 Lisowski","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a"},"headline":"EPO (erytropoetyna): co to jest, lek, doping krwi i skutki uboczne","datePublished":"2026-10-03T10:04:28+00:00","dateModified":"2026-10-03T13:32:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/"},"wordCount":7381,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp","articleSection":["Peptydy i hormony"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/","name":"EPO (erytropoetyna): co to jest, doping i skutki uboczne","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp","datePublished":"2026-10-03T10:04:28+00:00","dateModified":"2026-10-03T13:32:54+00:00","description":"Erytropoetyna jako lek przy chorobie nerek, klasa S2 i paszport biologiczny w sporcie, ryzyko zakrzepicy i udaru oraz legalne sposoby na wydolno\u015b\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/epo-a-kolarstwo-rower-szosowy-na-trenazerze-089a9cde.webp","width":2752,"height":1536,"caption":"Rower szosowy na trena\u017cerze w domowym gara\u017cu, obok bidon i r\u0119cznik: erytropoetyna jest kojarzona z dopingiem krwi w sportach wytrzyma\u0142o\u015bciowych, m.in. w kolarstwie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/epo-erytropoetyna\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"EPO (erytropoetyna): co to jest, lek, doping krwi i skutki uboczne"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a","name":"Pawe\u0142 Lisowski","description":"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.","sameAs":["http:\/\/www.swiatsupli.pl"],"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/lisek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26331"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26498,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26331\/revisions\/26498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}