{"id":26256,"date":"2026-10-03T05:31:03","date_gmt":"2026-10-03T03:31:03","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=26256"},"modified":"2026-10-03T10:18:22","modified_gmt":"2026-10-03T08:18:22","slug":"ginekomastia-u-mezczyzn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/","title":{"rendered":"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, sterydy i leczenie"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ginekomastia to \u0142agodny, nienowotworowy rozrost tkanki gruczo\u0142owej piersi u m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry powstaje, gdy dzia\u0142anie estrogen\u00f3w na pier\u015b przewa\u017ca nad dzia\u0142aniem androgen\u00f3w [1] [2]. Najcz\u0119stsze przyczyny to zmiany hormonalne w okresie dojrzewania i w starszym wieku, nadwaga, leki, choroby (m.in. marsko\u015b\u0107 w\u0105troby, choroby nerek, nadczynno\u015b\u0107 tarczycy, niedob\u00f3r testosteronu, guzy j\u0105dra) oraz sterydy anaboliczne [3] [1]. U nastolatk\u00f3w zwykle cofa si\u0119 sama, a u doros\u0142ych leczenie polega na znalezieniu i usuni\u0119ciu przyczyny oraz obserwacji; przy d\u0142ugotrwa\u0142ej zmianie, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje i powoduje dolegliwo\u015bci lub istotne obci\u0105\u017cenie psychiczne, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 operacj\u0119, a o lekach decyduje lekarz [1] [4]. Twardy guzek, wci\u0105gni\u0119cie brodawki, wyciek z brodawki albo guzek w j\u0105drze wymagaj\u0105 wizyty u lekarza bez odk\u0142adania [5] [6].<\/strong><\/p>\n<p>\u015awiat Supli to sklep z suplementami diety. Nie sprzedajemy lek\u00f3w, steryd\u00f3w anabolicznych ani substancji zabronionych w sporcie i nie zach\u0119camy do ich stosowania. Suplement diety nie leczy ginekomastii i nie usuwa tkanki gruczo\u0142owej; ten artyku\u0142 nie zast\u0119puje porady lekarskiej. Je\u015bli wyczuwasz guzek albo widzisz zmiany sk\u00f3ry lub brodawki, zacznij od <a href=\"#alarm\">sekcji o objawach alarmowych<\/a>.<\/p>\n\n<details class=\"toc\" open>\n<summary>Spis tre\u015bci<\/summary>\n<nav aria-label=\"Spis tre\u015bci\">\n<ul>\n<li class=\"\"><a href=\"#co-to-jest\">1. Co to jest ginekomastia i jak cz\u0119sto wyst\u0119puje<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#lipomastia\">2. Ginekomastia a lipomastia: tkanka gruczo\u0142owa czy t\u0142uszczowa<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#objawy\">3. Objawy ginekomastii: jak j\u0105 rozpozna\u0107<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#przyczyny\">4. Przyczyny ginekomastii u m\u0119\u017cczyzn<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#fizjologiczna\">4.1. Ginekomastia fizjologiczna: noworodki, dojrzewanie, starszy wiek<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#leki\">4.2. Leki i u\u017cywki<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#choroby\">4.3. Choroby: w\u0105troba, nerki, tarczyca, hipogonadyzm, guzy j\u0105dra<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#sterydy\">5. Ginekomastia po sterydach anabolicznych: mechanizm i cz\u0119sto\u015b\u0107<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#samoleczenie\">5.1. Dlaczego ginekomastii po sterydach nie leczy si\u0119 samodzielnie inhibitorami aromatazy ani tamoksyfenem<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#diagnostyka\">6. Diagnostyka ginekomastii: co sprawdza lekarz<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#leczenie\">7. Leczenie ginekomastii: obserwacja, leczenie przyczyny, leki i operacja<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#czy-sie-cofa\">7.1. Czy ginekomastia si\u0119 cofa<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#redukcja\">8. Lipomastia: redukcja tkanki t\u0142uszczowej i trening<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#suplementy\">8.1. Uzupe\u0142nianie diety: kiedy rozwa\u017cy\u0107 suplement<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#jak-wybrac\">8.2. Jak wybra\u0107: podsumowanie<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#alarm\">9. Objawy alarmowe: kiedy pilnie do lekarza, kiedy 112<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#faq\">10. Najcz\u0119stsze pytania o ginekomasti\u0119<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-objawy\">10.1. Co to jest ginekomastia i jakie daje objawy?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-pozbyc\">10.2. Jak pozby\u0107 si\u0119 ginekomastii?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-grozna\">10.3. Czy ginekomastia jest gro\u017ana?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-znika\">10.4. Czy ginekomastia znika sama?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-lipomastia\">10.5. Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 lipomastia od ginekomastii?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-sterydy\">10.6. Czy ginekomastia po sterydach si\u0119 cofa?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"#faq-tamoksyfen\">10.7. Czy mo\u017cna samemu bra\u0107 tamoksyfen albo inhibitor aromatazy na ginekomasti\u0119?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#podsumowanie\">11. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"#zrodla\">12. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<\/details>\n<h2 id=\"co-to-jest\">1. Co to jest ginekomastia i jak cz\u0119sto wyst\u0119puje<\/h2>\n<p>Ginekomastia to powi\u0119kszenie piersi u m\u0119\u017cczyzny spowodowane rozrostem tkanki gruczo\u0142owej, a nie samym odk\u0142adaniem t\u0142uszczu [1]. Europejska Akademia Andrologii (EAA) w wytycznych z 2019 r. podaje, \u017ce w zale\u017cno\u015bci od wieku i przyj\u0119tych kryteri\u00f3w stwierdza si\u0119 j\u0105 u 32\u201365% badanych m\u0119\u017cczyzn i \u017ce nie jest stanem przedrakowym [1]. Brytyjska s\u0142u\u017cba zdrowia (NHS) opisuje j\u0105 jako cz\u0119st\u0105 dolegliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra cz\u0119sto nie wymaga leczenia, ale bywa skutkiem innej choroby [3].<\/p>\n<p>Mechanizm jest wsp\u00f3lny dla wi\u0119kszo\u015bci przyczyn: estrogeny (hormony pobudzaj\u0105ce rozrost przewod\u00f3w i tkanki gruczo\u0142owej piersi) dzia\u0142aj\u0105 silniej ni\u017c androgeny, czyli testosteron i pokrewne hormony, kt\u00f3re ten rozrost hamuj\u0105 [2]. Do takiej przewagi dochodzi, gdy ro\u015bnie wytwarzanie estrogen\u00f3w, spada wytwarzanie testosteronu albo dzieje si\u0119 jedno i drugie [2].<\/p>\n<p>Sklep ma znaczenie tylko w jednym miejscu: gdy piersi powi\u0119ksza tkanka t\u0142uszczowa, a Ty redukujesz mas\u0119 cia\u0142a i trenujesz, pomocne bywaj\u0105 zwyk\u0142e produkty \u017cywieniowe, takie jak <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odzywki-bialkowe\/c146?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\">od\u017cywki bia\u0142kowe<\/a>, kt\u00f3re sprzedajemy jako uzupe\u0142nienie diety. Nie wp\u0142ywaj\u0105 one na tkank\u0119 gruczo\u0142ow\u0105.<\/p>\n<h2 id=\"lipomastia\">2. Ginekomastia a lipomastia: tkanka gruczo\u0142owa czy t\u0142uszczowa<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ginekomastia-a-lipomastia-hantle-recznik-i-tasma-miernicza-a6f1b61f.webp\" alt=\"Hantle, r\u0119cznik i zwini\u0119ta ta\u015bma miernicza na \u0142awce w domowym k\u0105ciku do \u0107wicze\u0144: lipomastia to nadmiar tkanki t\u0142uszczowej, na kt\u00f3ry wp\u0142ywa redukcja masy cia\u0142a i trening\" width=\"2528\" height=\"1696\" class=\"wp-image-26320\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><\/figure>\n<p>Ginekomasti\u0119 od lipomastii odr\u00f3\u017cnia to, co powi\u0119ksza pier\u015b: w ginekomastii jest to tkanka gruczo\u0142owa wyczuwalna pod brodawk\u0105, a w lipomastii (pseudoginekomastii) tkanka t\u0142uszczowa bez rozrostu gruczo\u0142u [1] [2]. Prawdziwa ginekomastia to wyczuwalny kr\u0105\u017cek tkanki pod brodawk\u0105 i otoczk\u0105, u\u0142o\u017cony wsp\u00f3\u0142\u015brodkowo; lipomastia to rozlane ot\u0142uszczenie przedniej \u015bciany klatki piersiowej, cz\u0119ste u m\u0119\u017cczyzn z oty\u0142o\u015bci\u0105 [2] [7]. Wytyczne EAA zalecaj\u0105, \u017ceby lekarz badaniem dotykiem potwierdzi\u0142 obecno\u015b\u0107 tkanki gruczo\u0142owej i w ten spos\u00f3b odr\u00f3\u017cni\u0142 oba stany, a zarazem wykluczy\u0142 podejrzenie raka piersi [1].<\/p>\n<p>Oba stany mog\u0105 wsp\u00f3\u0142istnie\u0107. Tkanka t\u0142uszczowa zawiera aromataz\u0119, czyli enzym przekszta\u0142caj\u0105cy testosteron w estradiol, dlatego oty\u0142o\u015b\u0107 sprzyja tak\u017ce prawdziwej ginekomastii [2]. Przegl\u0105d Metwalleya i Farghaly&#8217;ego z 2024 r. przytacza badanie, w kt\u00f3rym ginekomasti\u0119 lub lipomasti\u0119 stwierdzano nawet u 80% m\u0119\u017cczyzn ze wska\u017anikiem masy cia\u0142a (BMI) co najmniej 25 kg\/m\u00b2 [2]; to wynik jednego badania i dotyczy obu stan\u00f3w \u0142\u0105cznie.<\/p>\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;max-width:100%;-webkit-overflow-scrolling:touch\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:560px;width:auto\">\n<caption>Ginekomastia, lipomastia i zmiana wymagaj\u0105ca wyja\u015bnienia: czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 w badaniu<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Cecha<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Ginekomastia<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Lipomastia (pseudoginekomastia)<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Zmiana podejrzana, do wyja\u015bnienia u lekarza<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Co powi\u0119ksza pier\u015b<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Tkanka gruczo\u0142owa [1]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Tkanka t\u0142uszczowa bez rozrostu gruczo\u0142u [2]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Guz; rak piersi u m\u0119\u017cczyzn jest rzadki [1]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Co czu\u0107 pod palcami<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Spr\u0119\u017cysty lub zwarty kr\u0105\u017cek pod brodawk\u0105, wsp\u00f3\u0142\u015brodkowo [7] [2]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Mi\u0119kka, rozlana tkanka bez wyra\u017anego kr\u0105\u017cka [2]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Twarda, nieregularna zmiana, zwykle poza otoczk\u0105 brodawki [2]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Jedna czy obie strony<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Zwykle obie, cz\u0119sto niesymetrycznie; bywa jednostronna [2]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Rozlane ot\u0142uszczenie przedniej \u015bciany klatki piersiowej [2]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Zwykle jedna strona [2]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Objawy towarzysz\u0105ce<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Mo\u017cliwa tkliwo\u015b\u0107 lub b\u00f3l [3]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">W cytowanych \u017ar\u00f3d\u0142ach nie opisano typowych dolegliwo\u015bci<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Wci\u0105gni\u0119cie sk\u00f3ry lub brodawki, wyciek z brodawki, powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y pod pach\u0105 [2] [5]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Post\u0119powanie<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Szukanie przyczyny i obserwacja; przy d\u0142ugotrwa\u0142ej zmianie, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje i powoduje dolegliwo\u015bci lub istotne obci\u0105\u017cenie psychiczne, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 operacj\u0119 [1] [4]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Zmniejszenie masy cia\u0142a przy nadwadze [3]<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Wizyta u lekarza bez odk\u0142adania; przy podejrzeniu nowotworu biopsja [1]<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Tabela porz\u0105dkuje wiedz\u0119, ale nie s\u0142u\u017cy do samodzielnego rozpoznania; o tym, co jest w piersi, rozstrzyga badanie u lekarza.<\/p>\n<h2 id=\"objawy\">3. Objawy ginekomastii: jak j\u0105 rozpozna\u0107<\/h2>\n<p>Ginekomasti\u0119 rozpoznaje si\u0119 po powi\u0119kszeniu jednej lub obu piersi z wyczuwaln\u0105 tkank\u0105 pod brodawk\u0105, czasem z tkliwo\u015bci\u0105. NHS wymienia trzy cechy: piersi wi\u0119ksze ni\u017c zwykle, obrzmienie lub bolesno\u015b\u0107 piersi albo brodawek oraz zaj\u0119cie jednej lub obu stron [3].<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kr\u0105\u017cek pod brodawk\u0105.<\/strong> Zwarta lub spr\u0119\u017cysta tkanka rozchodz\u0105ca si\u0119 wsp\u00f3\u0142\u015brodkowo od brodawki [7].<\/li>\n<li><strong>B\u00f3l i tkliwo\u015b\u0107.<\/strong> W badaniu Beniwala i wsp. z 2023 r., obejmuj\u0105cym 74 m\u0119\u017cczyzn leczonych z powodu ginekomastii, b\u00f3l zg\u0142asza\u0142o 43% pacjent\u00f3w, a powodem zg\u0142oszenia by\u0142 najcz\u0119\u015bciej wygl\u0105d (83%) [7]. To pacjenci jednego o\u015brodka chirurgii plastycznej, wi\u0119c odsetk\u00f3w nie mo\u017cna przenosi\u0107 na wszystkich m\u0119\u017cczyzn z ginekomasti\u0105.<\/li>\n<li><strong>\u015awie\u017ca zmiana po leku.<\/strong> Przegl\u0105d Nuttalla i wsp. z 2015 r. opisuje, \u017ce w doniesieniach o ginekomastii po lekach zwykle chodzi\u0142o o bolesn\u0105, tkliw\u0105 pier\u015b po jednej stronie z jej powi\u0119kszeniem, a dolegliwo\u015bci ust\u0119powa\u0142y z czasem [8].<\/li>\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie psychiczne.<\/strong> U nastolatk\u00f3w ginekomastia bywa \u017ar\u00f3d\u0142em wstydu i stresu oraz obni\u017ca pewno\u015b\u0107 siebie [2].<\/li>\n<\/ul>\n<p>NHS zaleca wizyt\u0119 u lekarza, gdy martwi Ci\u0119 wielko\u015b\u0107 lub wygl\u0105d piersi, b\u00f3l piersi albo brodawki nie mija, wyczuwasz guzek, widzisz zmiany sk\u00f3ry (wysypk\u0119, wci\u0105gni\u0119cie, zaczerwienienie) albo z brodawki s\u0105czy si\u0119 wydzielina lub krew [3]. Objawy, przy kt\u00f3rych nie nale\u017cy czeka\u0107, zebrali\u015bmy w cz\u0119\u015bci o <a href=\"#alarm\">objawach alarmowych<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"przyczyny\">4. Przyczyny ginekomastii u m\u0119\u017cczyzn<\/h2>\n<p>Przyczyny ginekomastii dziel\u0105 si\u0119 na fizjologiczne (zwi\u0105zane z wiekiem), polekowe oraz chorobowe; u cz\u0119\u015bci m\u0119\u017cczyzn przyczyny nie udaje si\u0119 ustali\u0107. Wed\u0142ug wytycznych EAA u doros\u0142ych w\u0142a\u015bciwie przeprowadzona diagnostyka ujawnia chorob\u0119 le\u017c\u0105c\u0105 u pod\u0142o\u017ca w oko\u0142o 45\u201350% przypadk\u00f3w, dlatego znalezienie pozornie oczywistego powodu, na przyk\u0142ad leku, nie zwalnia z dok\u0142adnej oceny [1].<\/p>\n<h3 id=\"fizjologiczna\">4.1. Ginekomastia fizjologiczna: noworodki, dojrzewanie, starszy wiek<\/h3>\n<p>Ginekomastia fizjologiczna pojawia si\u0119 w trzech okresach \u017cycia i w dw\u00f3ch pierwszych zwykle ust\u0119puje sama [1]. U noworodk\u00f3w wynika z dzia\u0142ania hormon\u00f3w ci\u0105\u017cowych matki i zazwyczaj mija w pierwszym roku \u017cycia [3] [1]. W okresie dojrzewania dotyczy oko\u0142o 50% ch\u0142opc\u00f3w w \u015brodkowej fazie pokwitania, a w ponad 90% przypadk\u00f3w cofa si\u0119 samoistnie w ci\u0105gu 24 miesi\u0119cy [1]. Szczyt zachorowa\u0144 przypada na 13.\u201314. rok \u017cycia, a w wieku 17 lat utrwalon\u0105 ginekomasti\u0119 ma oko\u0142o 10% ch\u0142opc\u00f3w [2].<\/p>\n<p>U doros\u0142ych cz\u0119sto\u015b\u0107 ginekomastii ro\u015bnie z wiekiem [1]; NHS wymienia zmiany hormonalne u m\u0119\u017cczyzn po 50. roku \u017cycia w\u015br\u00f3d cz\u0119stych przyczyn [3]. W\u0142a\u015bnie w tej grupie wytyczne ka\u017c\u0105 szuka\u0107 choroby lub leku, a nie zak\u0142ada\u0107, \u017ce to tylko wiek [1].<\/p>\n<h3 id=\"leki\">4.2. Leki i u\u017cywki<\/h3>\n<p>Leki odpowiadaj\u0105 wed\u0142ug szacunk\u00f3w za oko\u0142o 10\u201325% przypadk\u00f3w ginekomastii, ale dla wi\u0119kszo\u015bci substancji dowody s\u0105 s\u0142abej jako\u015bci i pochodz\u0105 z opis\u00f3w pojedynczych przypadk\u00f3w [9]. Przegl\u0105d Deepindera i Braunsteina z 2012 r. za zwi\u0105zane z ginekomasti\u0105 w spos\u00f3b pewny uzna\u0142 m.in. spironolakton, cymetydyn\u0119, ketokonazol, hormon wzrostu, estrogeny, gonadotropin\u0119 kosm\u00f3wkow\u0105 (hCG), antyandrogeny, analogi gonadoliberyny i inhibitory 5-alfa-reduktazy; sterydy anaboliczne, alkohol i opioidy znalaz\u0142y si\u0119 w grupie zwi\u0105zku prawdopodobnego [9].<\/p>\n<p>Metaanaliza Trinchieriego i wsp. z 2021 r. (32 badania z randomizacj\u0105) policzy\u0142a to dla trzech grup lek\u00f3w: iloraz szans wyst\u0105pienia ginekomastii wyni\u00f3s\u0142 17,38 dla antyandrogen\u00f3w, 8,39 dla spironolaktonu i 1,77 dla inhibitor\u00f3w 5-alfa-reduktazy w por\u00f3wnaniu z grupami kontrolnymi [10]. Iloraz szans por\u00f3wnuje szanse wyst\u0105pienia ginekomastii w dw\u00f3ch grupach. Nie oznacza, \u017ce ginekomastia wyst\u0119puje tyle razy cz\u0119\u015bciej; do oceny ryzyka bezwzgl\u0119dnego potrzebna jest cz\u0119sto\u015b\u0107 w grupie kontrolnej. Spironolakton nale\u017cy do lek\u00f3w moczop\u0119dnych, o kt\u00f3rych wi\u0119cej piszemy we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/czy-diuretyki-odchudzaja\/\">czy diuretyki odchudzaj\u0105<\/a>, a o hormonie wzrostu w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/hormon-wzrostu-hgh-kosztuje-5000-zlotych-miesiecznie-i-moze-cie-odmlodzic-lub-zabic\/\">hormon wzrostu (HGH): dzia\u0142anie i skutki uboczne<\/a>. Zwi\u0105zek alkoholu z hormonami p\u0142ciowymi omawiamy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/stosowanie-boosterow-testosteronu\/\">testosteron a alkohol<\/a>.<\/p>\n<p>Je\u015bli piersi powi\u0119kszy\u0142y si\u0119 albo zacz\u0119\u0142y bole\u0107 po rozpocz\u0119ciu leku, powiedz o tym lekarzowi, kt\u00f3ry go przepisa\u0142, albo farmaceucie. Leczenia nie przerywa si\u0119 ani nie zmienia bez lekarza. Nuttall i wsp. zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce u pojedynczego pacjenta cz\u0119sto nie da si\u0119 rozstrzygn\u0105\u0107, czy przyczyn\u0105 by\u0142 lek, bo taka sama bolesna zmiana pojawia si\u0119 te\u017c bez lek\u00f3w [8].<\/p>\n<h3 id=\"choroby\">4.3. Choroby: w\u0105troba, nerki, tarczyca, hipogonadyzm, guzy j\u0105dra<\/h3>\n<p>Choroby wywo\u0142uj\u0105 ginekomasti\u0119 wtedy, gdy zmieniaj\u0105 proporcj\u0119 estrogen\u00f3w do androgen\u00f3w [2]. \u0179r\u00f3d\u0142a opisuj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce mechanizmy:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Marsko\u015b\u0107 w\u0105troby:<\/strong> zwykle wi\u0105\u017ce si\u0119 z niskim testosteronem i podwy\u017cszonym estradiolem [2]; NHS wymienia marsko\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d przyczyn ginekomastii [3].<\/li>\n<li><strong>Przewlek\u0142a choroba nerek:<\/strong> chorzy cz\u0119sto maj\u0105 hipogonadyzm (niedob\u00f3r testosteronu wynikaj\u0105cy z zaburzonej pracy j\u0105der lub przysadki) i u wielu rozwija si\u0119 ginekomastia [2].<\/li>\n<li><strong>Nadczynno\u015b\u0107 tarczycy:<\/strong> w ci\u0119\u017ckiej nadczynno\u015bci ro\u015bnie st\u0119\u017cenie SHBG (bia\u0142ka wi\u0105\u017c\u0105cego hormony p\u0142ciowe), kt\u00f3re silniej wi\u0105\u017ce testosteron ni\u017c estradiol, przez co zwi\u0119ksza si\u0119 stosunek wolnego estradiolu do wolnego testosteronu [2].<\/li>\n<li><strong>Hipogonadyzm pierwotny:<\/strong> po urazie j\u0105der, \u015bwince z zapaleniem j\u0105der albo chemioterapii spada testosteron, ro\u015bnie hormon luteinizuj\u0105cy (LH), a pobudzone kom\u00f3rki j\u0105dra wytwarzaj\u0105 wi\u0119cej estrogen\u00f3w [2]. Do tej grupy nale\u017cy te\u017c zesp\u00f3\u0142 Klinefeltera, w kt\u00f3rym ginekomasti\u0119 ma ponad 50% pacjent\u00f3w [2].<\/li>\n<li><strong>Guzy j\u0105dra:<\/strong> u 7\u201311% pacjent\u00f3w z guzem j\u0105dra ginekomastia bez powi\u0119kszenia j\u0105dra jest g\u0142\u00f3wnym objawem i bywa jedynym odchyleniem w badaniu [2]. Z tego powodu wytyczne EAA zalecaj\u0105 badanie j\u0105der uzupe\u0142nione USG, bo samo badanie dotykiem ma nisk\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 [1].<\/li>\n<li><strong>Wysoka prolaktyna:<\/strong> gruczolaki przysadki wydzielaj\u0105ce prolaktyn\u0119 mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 ginekomasti\u0119 po\u015brednio, przez zmian\u0119 proporcji androgen\u00f3w do estrogen\u00f3w; wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn z ginekomasti\u0105 ma jednak prawid\u0142owe st\u0119\u017cenie prolaktyny [2]. Temu hormonowi po\u015bwi\u0119cili\u015bmy wpis <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/prolaktyna-po-trenbolonie-dlaczego-tren-dick-to-rzeczywisty-problem-i-jak-sobie-z-nim-radzic\/\">prolaktyna a sterydy<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"sterydy\">5. Ginekomastia po sterydach anabolicznych: mechanizm i cz\u0119sto\u015b\u0107<\/h2>\n<p>Ginekomastia po sterydach anabolicznych powstaje dlatego, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tych \u015brodk\u00f3w, w tym testosteron, organizm przekszta\u0142ca w estrogeny w procesie zwanym aromatyzacj\u0105, co zaburza r\u00f3wnowag\u0119 androgen\u00f3w i estrogen\u00f3w w trakcie stosowania albo po jego zako\u0144czeniu [11]. Przy dawkach wielokrotnie przekraczaj\u0105cych dawki lecznicze st\u0119\u017cenie estradiolu u os\u00f3b stosuj\u0105cych bywa ponadfizjologiczne, a estradiol pobudza tkank\u0119 gruczo\u0142ow\u0105 piersi [11]. Przegl\u0105d najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych substancji znajdziesz w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/mroczna-strona-silowni-ktore-sterydy-kroluja-i-kto-ryzykuje-najwiecej\/\">najcz\u0119\u015bciej stosowane sterydy anaboliczne<\/a>, a por\u00f3wnanie z inn\u0105 grup\u0105 \u015brodk\u00f3w we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/sarm-y-a-sterydy-anaboliczne-roznice-i-pelny-obraz\/\">sterydy anaboliczne a SARM-y<\/a>.<\/p>\n<p>Jak cz\u0119sto do niej dochodzi, pokazuj\u0105 trzy badania o r\u00f3\u017cnej konstrukcji:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Badanie HAARLEM (Smit i wsp. 2021):<\/strong> prospektywna obserwacja 100 m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy sami zdecydowali o rozpocz\u0119ciu cyklu; ginekomasti\u0119 stwierdzono u 19%, a tr\u0105dzik u 28% uczestnik\u00f3w, przy czym po roku od rozpocz\u0119cia cz\u0119sto\u015b\u0107 obserwowanych skutk\u00f3w wr\u00f3ci\u0142a do stanu wyj\u015bciowego [12]. O zmianach sk\u00f3rnych piszemy we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jak-sobie-radzic-z-tradzikiem-szczegolnie-w-kontekscie-stosowania-sterydow\/\">tr\u0105dzik po sterydach<\/a>.<\/li>\n<li><strong>Vojvodic i wsp. 2019:<\/strong> w\u015br\u00f3d 964 m\u0119\u017cczyzn operowanych z powodu ginekomastii przez jednego chirurga 11% (105 os\u00f3b) poda\u0142o stosowanie steryd\u00f3w anabolicznych [13].<\/li>\n<li><strong>Beniwal i wsp. 2023:<\/strong> przed operacj\u0105 do stosowania steryd\u00f3w przyzna\u0142o si\u0119 4,05% z 74 pacjent\u00f3w, a po ponownym zebraniu wywiadu trzy miesi\u0105ce po zabiegu 39,19% [7]. Autorzy wnioskuj\u0105, \u017ce udzia\u0142 steryd\u00f3w jest niedoszacowany, bo pacjenci je zatajaj\u0105; badanie nie obejmowa\u0142o test\u00f3w laboratoryjnych [7].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Te liczby dotycz\u0105 r\u00f3\u017cnych grup (osoby zaczynaj\u0105ce cykl i pacjenci chirurgii plastycznej), wi\u0119c nie da si\u0119 ich \u0142\u0105czy\u0107 w jeden odsetek. \u017badne z tych bada\u0144 nie pozwala te\u017c wskaza\u0107 dawki ani substancji, przy kt\u00f3rej ginekomastia nie wyst\u0105pi: w badaniu HAARLEM dawka i d\u0142ugo\u015b\u0107 cyklu nie wi\u0105za\u0142y si\u0119 z rodzajem ani nasileniem skutk\u00f3w ubocznych [12].<\/p>\n<p>Nie ka\u017cdy steryd aromatyzuje. De Ronde i Smit opisuj\u0105, \u017ce trenbolon, stanozolol i drostanolon s\u0105 przez u\u017cytkownik\u00f3w traktowane jako \u015brodki niepodlegaj\u0105ce aromatyzacji, ale zaznaczaj\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015bci zmodyfikowanych steroid\u00f3w nie przebadano dok\u0142adnie u ludzi [11]. Nandrolon, cz\u0119sto \u0142\u0105czony z testosteronem, omawiamy w osobnym tek\u015bcie: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/nandrolon-deca-durabolin-lagodny-steryd-ktory-powoduje-deca-dick-i-supresje-na-lata\/\">nandrolon (Deca-Durabolin): skutki uboczne<\/a>. Przegl\u0105d Nieschlaga i Vorony z 2015 r. potwierdza, \u017ce sterydy anaboliczne cz\u0119sto wywo\u0142uj\u0105 ginekomasti\u0119, i dodaje, \u017ce nie ma dowod\u00f3w, by powodowa\u0142y raka piersi [14].<\/p>\n<h3 id=\"samoleczenie\">5.1. Dlaczego ginekomastii po sterydach nie leczy si\u0119 samodzielnie inhibitorami aromatazy ani tamoksyfenem<\/h3>\n<p>Nie nale\u017cy samodzielnie przyjmowa\u0107 inhibitor\u00f3w aromatazy ani tamoksyfenu na ginekomasti\u0119: najpierw trzeba ustali\u0107 przyczyn\u0119, wskazania i przeciwwskazania do leczenia, a wytyczne EAA nie zalecaj\u0105 tych lek\u00f3w w ginekomastii jako post\u0119powania og\u00f3lnego [1]. Wynikaj\u0105 z tego cztery konkretne powody:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bez badania nie wiadomo, co si\u0119 leczy.<\/strong> U doros\u0142ych w oko\u0142o 45\u201350% przypadk\u00f3w diagnostyka ujawnia chorob\u0119, a obecno\u015b\u0107 oczywistego powodu, takiego jak przyjmowana substancja, nie zwalnia z dok\u0142adnej oceny [1]. Guzek w piersi u osoby stosuj\u0105cej sterydy mo\u017ce mie\u0107 inn\u0105 przyczyn\u0119, w tym guz j\u0105dra wydzielaj\u0105cy hormony [2].<\/li>\n<li><strong>Zalecane post\u0119powanie to usuni\u0119cie przyczyny i obserwacja.<\/strong> EAA zaleca obserwacj\u0119 po zaprzestaniu przyjmowania substancji zwi\u0105zanej z ginekomasti\u0105 [1]. Ju\u017c w 1989 r. Friedl i Yesalis, opisuj\u0105c czterech kulturyst\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali zapobiega\u0107 ginekomastii m.in. tamoksyfenem, mesterolonem i hCG, wskazali, \u017ce zalecanym post\u0119powaniem jest ca\u0142kowite zaprzestanie stosowania tych \u015brodk\u00f3w [15].<\/li>\n<li><strong>Estrogeny s\u0105 m\u0119\u017cczy\u017anie potrzebne.<\/strong> Przekszta\u0142canie testosteronu w estradiol jest niezb\u0119dne do osi\u0105gni\u0119cia i utrzymania masy kostnej, a funkcje seksualne zale\u017c\u0105 od \u0142\u0105cznego dzia\u0142ania androgen\u00f3w i estrogen\u00f3w; d\u0142ugoterminowych skutk\u00f3w lek\u00f3w z grupy tamoksyfenu u m\u0119\u017cczyzn dok\u0142adnie nie zbadano [11]. Szerzej opisujemy to we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/exemestane-vs-anastrozol-blokery-aromatazy-w-trt-i-dlaczego-za-niski-estrogen-jest-rownie-zly\/\">inhibitory aromatazy u m\u0119\u017cczyzn<\/a>.<\/li>\n<li><strong>Nawroty.<\/strong> Autorzy z poradni dla os\u00f3b stosuj\u0105cych sterydy podaj\u0105, \u017ce po zako\u0144czeniu leczenia tamoksyfenem prowadzonego przez lekarza ryzyko nawrotu jest wysokie, zw\u0142aszcza gdy pacjent zaczyna kolejny cykl [11].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nie podajemy schemat\u00f3w samoleczenia; dawki opisane w \u017ar\u00f3d\u0142ach dotycz\u0105 bada\u0144 i nie s\u0105 zaleceniem dla czytelnika. To, co dzieje si\u0119 z hormonami po zako\u0144czeniu stosowania steryd\u00f3w i jak wygl\u0105da leczenie pod opiek\u0105 lekarza, wyja\u015bnia artyku\u0142 <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/post-cycle-therapy-pct-co-dzieje-sie-po-cyklu-sterydow-i-dlaczego-brak-pct-moze-zniszczyc-twoje-hormony-na-lata\/\">odblok po cyklu (PCT)<\/a>. Lekarzowi powiedz wprost, co i jak d\u0142ugo przyjmowa\u0142e\u015b, bo od tej informacji zale\u017cy plan diagnostyki. W badaniu Beniwala i wsp. 26 pacjent\u00f3w ujawni\u0142o stosowanie steryd\u00f3w dopiero po operacji; wcze\u015bniej przyzna\u0142y si\u0119 do tego 3 osoby [7].<\/p>\n<h2 id=\"diagnostyka\">6. Diagnostyka ginekomastii: co sprawdza lekarz<\/h2>\n<p>Lekarz sprawdza trzy rzeczy: czy powi\u0119kszenie tworzy tkanka gruczo\u0142owa, czy zmiana nie jest podejrzana o nowotw\u00f3r i czy istnieje przyczyna, kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 usun\u0105\u0107 [1]. Wytyczne EAA opisuj\u0105 to w kolejnych krokach:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Wywiad:<\/strong> od kiedy trwa powi\u0119kszenie, jak przebiega\u0142o dojrzewanie, jak wygl\u0105daj\u0105 funkcje seksualne, jakie leki i substancje przyjmujesz, w tym sterydy anaboliczne [1].<\/li>\n<li><strong>Badanie piersi:<\/strong> potwierdzenie tkanki gruczo\u0142owej, odr\u00f3\u017cnienie od lipomastii i ocena, czy zmiana nie budzi podejrzenia guza z\u0142o\u015bliwego [1].<\/li>\n<li><strong>Badanie j\u0105der z USG:<\/strong> szukanie guza i ocena, czy j\u0105dra nie s\u0105 zmniejszone [1].<\/li>\n<li><strong>Badania krwi:<\/strong> wytyczne sugeruj\u0105 zestaw obejmuj\u0105cy testosteron, estradiol, SHBG, LH, hormon folikulotropowy (FSH), hormon tyreotropowy (TSH), prolaktyn\u0119, hCG, alfa-fetoprotein\u0119 (AFP, marker cz\u0119\u015bci guz\u00f3w j\u0105dra) oraz pr\u00f3by w\u0105trobowe i ocen\u0119 czynno\u015bci nerek [1].<\/li>\n<li><strong>Obrazowanie piersi:<\/strong> gdy badanie nie daje jasnej odpowiedzi; przy podejrzeniu zmiany z\u0142o\u015bliwej wykonuje si\u0119 biopsj\u0119 gruboig\u0142ow\u0105 [1].<\/li>\n<\/ol>\n<p>Wst\u0119pn\u0105 ocen\u0119 mo\u017ce przeprowadzi\u0107 lekarz rodzinny, a pe\u0142n\u0105 diagnostyk\u0119 powinien prowadzi\u0107 specjalista [1]. U nastolatka bez niepokoj\u0105cych cech w wywiadzie i badaniu przegl\u0105d Metwalleya i Farghaly&#8217;ego nie zaleca bada\u0144 laboratoryjnych ani obrazowych; dalszej diagnostyki wymagaj\u0105 m.in. pocz\u0105tek przed dojrzewaniem, szybkie powi\u0119kszanie si\u0119 piersi, guz j\u0105dra albo utrzymywanie si\u0119 zmiany d\u0142u\u017cej ni\u017c 12\u201318 miesi\u0119cy [2]. Jak czyta\u0107 wyniki hormon\u00f3w u os\u00f3b stosuj\u0105cych sterydy, opisujemy we wpisie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/badania-krwi-przed-pierwszym-cyklem-kompletny-przewodnik-dla-poczatkujacych\/\">badania krwi a sterydy<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"leczenie\">7. Leczenie ginekomastii: obserwacja, leczenie przyczyny, leki i operacja<\/h2>\n<p>Leczenie ginekomastii zale\u017cy od przyczyny i czasu trwania. Po usuni\u0119ciu przyczyny lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 obserwacj\u0119. Przy d\u0142ugotrwa\u0142ej zmianie, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje i powoduje dolegliwo\u015bci lub istotne obci\u0105\u017cenie psychiczne, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 operacj\u0119 [1] [4]. NHS wymienia cztery mo\u017cliwo\u015bci: leki wp\u0142ywaj\u0105ce na st\u0119\u017cenie hormon\u00f3w, zmniejszenie masy cia\u0142a przy nadwadze, leczenie choroby podstawowej i operacj\u0119 [3].<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Obserwacja.<\/strong> EAA zaleca j\u0105 po wyleczeniu choroby podstawowej albo po zaprzestaniu przyjmowania substancji zwi\u0105zanej z ginekomasti\u0105 [1]. W dojrzewaniu to post\u0119powanie podstawowe, bo zmiana zwykle cofa si\u0119 sama [1].<\/li>\n<li><strong>Leczenie przyczyny.<\/strong> Testosteron jako lek wytyczne przewiduj\u0105 tylko dla m\u0119\u017cczyzn z potwierdzonym niedoborem testosteronu [1] [4].<\/li>\n<li><strong>Leki dzia\u0142aj\u0105ce na estrogeny.<\/strong> EAA nie zaleca selektywnych modulator\u00f3w receptora estrogenowego (SERM, do kt\u00f3rych nale\u017cy tamoksyfen), inhibitor\u00f3w aromatazy ani niearomatyzuj\u0105cych androgen\u00f3w jako post\u0119powania og\u00f3lnego [1]. Nowsze wytyczne w\u0142oskiego towarzystwa SIAMS z 2026 r. pozwalaj\u0105 rozwa\u017cy\u0107 leczenie farmakologiczne tylko w wybranych przypadkach o nieustalonej przyczynie albo bolesnych [4]. Streszczenie wytycznych nie wymienia konkretnych lek\u00f3w, a dowody s\u0105 ograniczone; nie oznacza to, \u017ce inhibitory aromatazy sta\u0142y si\u0119 standardowym leczeniem. W obserwacji Mannu i wsp. z 2018 r. u 81 m\u0119\u017cczyzn z ginekomasti\u0105 o nieustalonej przyczynie ca\u0142kowite ust\u0105pienie po tamoksyfenie uzyskano u 90,1%; badanie nie mia\u0142o grupy kontrolnej, a cz\u0119\u015b\u0107 takich zmian ust\u0119puje samoistnie [16] [8]. Przegl\u0105d Lapida i wsp. z 2013 r. nie znalaz\u0142 bada\u0144 z randomizacj\u0105 nad tamoksyfenem w leczeniu ginekomastii u nastolatk\u00f3w [17]. O tym, czy lek jest potrzebny i jaki, decyduje lekarz.<\/li>\n<li><strong>Operacja.<\/strong> EAA sugeruje leczenie chirurgiczne tylko u pacjent\u00f3w z d\u0142ugo trwaj\u0105c\u0105 ginekomasti\u0105, kt\u00f3ra nie cofa si\u0119 samoistnie ani po leczeniu; zakres zabiegu zale\u017cy od wielko\u015bci piersi i ilo\u015bci tkanki t\u0142uszczowej [1]. SIAMS wskazuje operacj\u0119 przy d\u0142ugotrwa\u0142ej, zw\u0142\u00f3knia\u0142ej ginekomastii albo znacznym obci\u0105\u017ceniu psychicznym [4].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wytyczne SIAMS zalecaj\u0105 te\u017c wsparcie psychologiczne, szczeg\u00f3lnie u nastolatk\u00f3w [4].<\/p>\n<h3 id=\"czy-sie-cofa\">7.1. Czy ginekomastia si\u0119 cofa<\/h3>\n<p>Ginekomastia cz\u0119sto cofa si\u0119 sama, gdy jest \u015bwie\u017ca i gdy ustaje jej przyczyna; im d\u0142u\u017cej trwa, tym mniejsza na to szansa. W dojrzewaniu ponad 90% przypadk\u00f3w ust\u0119puje w ci\u0105gu 24 miesi\u0119cy [1]. Ginekomastia po sterydach anabolicznych cz\u0119sto jest przemijaj\u0105ca, ale mo\u017ce utrzyma\u0107 si\u0119 po ich odstawieniu [11]. Beniwal i wsp. podaj\u0105, \u017ce gdy zmiana trwa ponad rok, ca\u0142kowite cofni\u0119cie zdarza si\u0119 rzadko, bo w piersi przewa\u017ca ju\u017c zbita tkanka w\u0142\u00f3knista [7]. W ich badaniu z trzech pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy przyznali si\u0119 do steryd\u00f3w i zostali obj\u0119ci obserwacj\u0105 po ich odstawieniu, u dw\u00f3ch zmiana cofn\u0119\u0142a si\u0119 ca\u0142kowicie, a u jednego cz\u0119\u015bciowo [7]; trzech pacjent\u00f3w to za ma\u0142o, by szacowa\u0107 szanse.<\/p>\n<h2 id=\"redukcja\">8. Lipomastia: redukcja tkanki t\u0142uszczowej i trening<\/h2>\n<p>Przy lipomastii i przy ginekomastii wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cej z nadwag\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a wskazuj\u0105 jedno dzia\u0142anie niefarmakologiczne: zmniejszenie masy cia\u0142a [3]. Mniej tkanki t\u0142uszczowej to tak\u017ce mniej aromatazy, czyli enzymu wytwarzaj\u0105cego estradiol z testosteronu [2]. W cytowanych \u017ar\u00f3d\u0142ach nie oceniano \u0107wicze\u0144 mi\u0119\u015bni klatki piersiowej jako sposobu na zmniejszenie piersi, wi\u0119c nie obiecujemy takiego efektu.<\/p>\n<p>Jak u\u0142o\u017cy\u0107 redukcj\u0119 krok po kroku, opisuje nasz poradnik <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/malo-znane-sztuczki-na-odchudzanie-w-41-dni-zbudujesz-forme-nie-wychodzac-z-domu\/\">jak schudn\u0105\u0107 samemu w domu<\/a>, a metody wspierania w\u0142asnego testosteronu, kt\u00f3re maj\u0105 oparcie w badaniach (sen, redukcja nadmiaru masy cia\u0142a), tekst <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/testosteron-naturalnie-10-sprawdzonych-metod-na-zwiekszenie-testosteronu-bez-trt-ktore-faktycznie-dzialaja\/\">jak podnie\u015b\u0107 testosteron naturalnie<\/a>. Suplementy reklamowane jako podnosz\u0105ce testosteron nie s\u0105 leczeniem ginekomastii; ich sk\u0142ady oceniamy w <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/boostery-testosteronu-ktore-naprawde-dzialaja-ranking-oparty-na-badaniach-klinicznych\/\">rankingu booster\u00f3w testosteronu<\/a>. Je\u015bli wyczuwasz kr\u0105\u017cek pod brodawk\u0105 albo piersi bol\u0105, sama redukcja nie zast\u0105pi badania u lekarza.<\/p>\n<h3 id=\"suplementy\">8.1. Uzupe\u0142nianie diety: kiedy rozwa\u017cy\u0107 suplement<\/h3>\n<p>Suplement diety nie leczy ginekomastii, nie zmniejsza tkanki gruczo\u0142owej i nie obni\u017ca estrogen\u00f3w. Poni\u017csze produkty maj\u0105 sens wy\u0142\u0105cznie jako uzupe\u0142nienie jad\u0142ospisu u osoby, kt\u00f3ra redukuje mas\u0119 cia\u0142a i trenuje: od\u017cywka bia\u0142kowa wtedy, gdy posi\u0142kami nie pokrywasz zapotrzebowania na bia\u0142ko, multiwitamina wtedy, gdy przy du\u017cym ograniczeniu kalorii dieta jest uboga w kilka sk\u0142adnik\u00f3w naraz. Pokazujemy produkty naszej marki \u015awiat Supli, bo znamy ich sk\u0142ad i producenta.<\/p>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-bialko-wpc-swiat-supli\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odzywka-bialkowa-koncentrat-swiat-supli-wpc-premium-700g\/p14416?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30009-large_default\/odzywka-bialkowa-koncentrat-swiat-supli-wpc-premium-700g.jpg\" alt=\"Opakowanie od\u017cywki bia\u0142kowej \u015awiat Supli WPC Premium 80, 700 g koncentratu bia\u0142ka serwatkowego\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odzywka-bialkowa-koncentrat-swiat-supli-wpc-premium-700g\/p14416?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\">\u015awiat Supli WPC Premium 80, 700 g<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g bia\u0142ka i 117 kcal (warto\u015bci z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka mo\u017ce r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 o oko\u0142o 2%); opakowanie wystarcza na oko\u0142o 23 porcje.<\/p>\n<p>Dla os\u00f3b, kt\u00f3re redukuj\u0105 mas\u0119 cia\u0142a, trenuj\u0105 i nie pokrywaj\u0105 zapotrzebowania na bia\u0142ko samymi posi\u0142kami. Bia\u0142ko pomaga w utrzymaniu masy mi\u0119\u015bniowej i przyczynia si\u0119 do jej wzrostu; te o\u015bwiadczenia dotycz\u0105 \u017cywno\u015bci, kt\u00f3ra jest co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka, a w tej od\u017cywce bia\u0142ko daje oko\u0142o 79% energii [18]. Od\u017cywka nie wp\u0142ywa na tkank\u0119 gruczo\u0142ow\u0105 piersi ani na hormony i sama nie zmniejsza tkanki t\u0142uszczowej: o redukcji decyduje bilans energii ca\u0142ej diety.<\/p>\n<p>Zawiera mleko i soj\u0119 (lecytyna sojowa w sk\u0142adzie); wed\u0142ug producenta mo\u017ce zawiera\u0107 \u015bladowe ilo\u015bci jaja (lizozym). Producent podaje, \u017ce produktu nie powinny stosowa\u0107 kobiety w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105ce piersi\u0105. Stosowanie u os\u00f3b niepe\u0142noletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odzywka-bialkowa-koncentrat-swiat-supli-wpc-premium-700g\/p14416?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-multiwitamina-swiat-supli\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26329-large_default\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek z witaminami i minera\u0142ami, w tym cynkiem i witamin\u0105 D\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\">\u015awiat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsu\u0142ek<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Porcja 2 kapsu\u0142ki dostarcza m.in. 15 mg cynku (150% referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia), 12 \u00b5g witaminy D, 65 mg magnezu, 80 \u00b5g selenu i 5 mg \u017celaza; opakowanie wystarcza na 45 dni.<\/p>\n<p>Dla doros\u0142ych, kt\u00f3rych dieta przy du\u017cym ograniczeniu kalorii jest uboga w witaminy i sk\u0142adniki mineralne; to, czy jad\u0142ospis pokrywa zapotrzebowanie, oceni dietetyk lub lekarz. Cynk przyczynia si\u0119 do prawid\u0142owego metabolizmu makrosk\u0142adnik\u00f3w, a witamina D pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu mi\u0119\u015bni; porcja zawiera wi\u0119cej ni\u017c 15% referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia obu sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3rej wymagaj\u0105 te o\u015bwiadczenia [18]. To o\u015bwiadczenia o zwyk\u0142ych funkcjach organizmu: produkt nie wp\u0142ywa na tkank\u0119 gruczo\u0142ow\u0105 piersi i nie jest \u015brodkiem na ginekomasti\u0119.<\/p>\n<p>Kapsu\u0142ka z \u017celatyny wo\u0142owej; wed\u0142ug producenta produkt mo\u017ce zawiera\u0107 mleko (w tym laktoz\u0119), soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, zbo\u017ca zawieraj\u0105ce gluten, jaja, skorupiaki i ryby. Zawiera witamin\u0119 A: nie stosuj go podczas leczenia izotretynoin\u0105. Zawiera te\u017c \u017celazo: przy wysokim hematokrycie uzgodnij stosowanie z lekarzem. Przed dodaniem innych preparat\u00f3w z cynkiem sprawd\u017a \u0142\u0105czn\u0105 ilo\u015b\u0107 cynku z diety i suplement\u00f3w, bo g\u00f3rny poziom to 25 mg dziennie [19]. Wed\u0142ug informacji na stronie produktu nie stosowa\u0107 w ci\u0105\u017cy; stosowanie w okresie karmienia piersi\u0105 i u os\u00f3b niepe\u0142noletnich uzgodnij z lekarzem.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-i-mineraly-swiat-supli-multivitamina-complex-90kaps\/p13412?utm_source=blog&amp;utm_medium=karta&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<p><small>Suplement diety nie zast\u0105pi zr\u00f3\u017cnicowanej diety i zdrowego trybu \u017cycia. Porcje i sk\u0142ady wed\u0142ug stron produkt\u00f3w w dniu odczytu 2.10.2026.<\/small><\/p>\n<h3 id=\"jak-wybrac\">8.2. Jak wybra\u0107: podsumowanie<\/h3>\n<p>Od\u017cywk\u0119 bia\u0142kow\u0105 rozwa\u017c, gdy na redukcji trudno Ci zje\u015b\u0107 do\u015b\u0107 bia\u0142ka w posi\u0142kach, a multiwitamin\u0119, gdy mocno ograniczasz kalorie i jad\u0142ospis jest ma\u0142o urozmaicony. \u017baden z tych produkt\u00f3w nie zast\u0105pi diagnostyki piersi u lekarza. Inne sk\u0142ady i porcje por\u00f3wnasz w kategorii <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/multiwitaminy\/c147?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=doping&amp;utm_content=26256\">multiwitaminy<\/a>. Osobom stosuj\u0105cym sterydy polecamy te\u017c przegl\u0105d tego, co ma uzasadnienie \u017cywieniowe, a co jest mitem: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/suplementacja-podczas-cyklu-sterydowego\/\">suplementy na cyklu sterydowym<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"alarm\">9. Objawy alarmowe: kiedy pilnie do lekarza, kiedy 112<\/h2>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 powi\u0119ksze\u0144 piersi u m\u0119\u017cczyzn jest \u0142agodna, a rak piersi u m\u0119\u017cczyzn jest rzadki [1], ale poni\u017cszych objaw\u00f3w nie obserwuje si\u0119 w domu.<\/p>\n<ul>\n<li>guzek lub obrz\u0119k w piersi albo pod pach\u0105, zw\u0142aszcza twardy, po jednej stronie: zg\u0142o\u015b si\u0119 do lekarza bez odk\u0142adania; NHS wymienia guzek w klatce piersiowej lub pod pach\u0105 w\u015br\u00f3d objaw\u00f3w raka piersi u m\u0119\u017cczyzn [5],<\/li>\n<li>wci\u0105gni\u0119cie brodawki, wysypka na brodawce, wci\u0105gni\u0119cie lub zaczerwienienie sk\u00f3ry piersi, owrzodzenie na klatce piersiowej albo zmiana wielko\u015bci lub kszta\u0142tu jednej strony: zg\u0142o\u015b si\u0119 do lekarza bez odk\u0142adania [5] [3],<\/li>\n<li>wyciek z brodawki, tak\u017ce z krwi\u0105: zg\u0142o\u015b si\u0119 do lekarza bez odk\u0142adania [5],<\/li>\n<li>guzek w j\u0105drze, obrz\u0119k j\u0105dra, zmiana jego kszta\u0142tu lub tego, jakie jest w dotyku, albo jedno j\u0105dro wyra\u017anie wi\u0119ksze: popro\u015b o piln\u0105 wizyt\u0119 u lekarza [6],<\/li>\n<li>nag\u0142y, silny b\u00f3l j\u0105dra, b\u00f3l j\u0105dra z nudno\u015bciami, wymiotami lub b\u00f3lem brzucha albo b\u00f3l j\u0105dra trwaj\u0105cy ponad godzin\u0119 lub utrzymuj\u0105cy si\u0119 w spoczynku: jed\u017a natychmiast na szpitalny oddzia\u0142 ratunkowy (SOR) albo dzwo\u0144 pod 112 [6],<\/li>\n<li>szybko powi\u0119kszaj\u0105ca si\u0119 pier\u015b, powi\u0119kszenie piersi u ch\u0142opca przed okresem dojrzewania albo zmiana utrzymuj\u0105ca si\u0119 u nastolatka d\u0142u\u017cej ni\u017c 12\u201318 miesi\u0119cy: um\u00f3w wizyt\u0119 u lekarza, bo takie sytuacje wymagaj\u0105 dalszej diagnostyki [2],<\/li>\n<li>powi\u0119kszenie lub b\u00f3l piersi po rozpocz\u0119ciu leku zg\u0142o\u015b lekarzowi prowadz\u0105cemu; nie pomijaj dawek ani nie zmieniaj leczenia samodzielnie,<\/li>\n<li>obrz\u0119k ust, j\u0119zyka lub gard\u0142a, trudno\u015bci w oddychaniu lub po\u0142ykaniu albo omdlenie po suplemencie lub leku: natychmiast dzwo\u0144 pod 112; je\u015bli osoba ma autowstrzykiwacz z adrenalin\u0105, nale\u017cy go u\u017cy\u0107 [20],<\/li>\n<li>sama wysypka po suplemencie: odstaw produkt i skonsultuj si\u0119 z lekarzem.<\/li>\n<\/ul>\n<p>NHS kwalifikuje zmiany w piersi u m\u0119\u017cczyzny jako pow\u00f3d wizyty u lekarza rodzinnego, a nie wezwania pogotowia [5]; \u015bcie\u017cki pomocy na stronach NHS opisano dla Wielkiej Brytanii, w Polsce pierwszym kontaktem jest lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Je\u015bli wygl\u0105d piersi mocno obci\u0105\u017ca Ci\u0119 psychicznie, powiedz o tym lekarzowi. Wsparcie emocjonalne dla doros\u0142ych w kryzysie zapewnia bezp\u0142atny, ca\u0142odobowy telefon 116 123 [21]; to linia wsparcia, a nie numer ratunkowy.<\/p>\n<div class=\"faq-section\">\n<h2 id=\"faq\">10. Najcz\u0119stsze pytania o ginekomasti\u0119<\/h2>\n<h3 id=\"faq-objawy\">10.1. Co to jest ginekomastia i jakie daje objawy?<\/h3>\n<p>To \u0142agodny rozrost tkanki gruczo\u0142owej piersi u m\u0119\u017cczyzny [1]. Objawia si\u0119 powi\u0119kszeniem jednej lub obu piersi, czasem z obrzmieniem i bolesno\u015bci\u0105 piersi lub brodawek [3]; pod brodawk\u0105 wyczuwa si\u0119 spr\u0119\u017cysty lub zwarty kr\u0105\u017cek tkanki [7].<\/p>\n<h3 id=\"faq-pozbyc\">10.2. Jak pozby\u0107 si\u0119 ginekomastii?<\/h3>\n<p>Najpierw trzeba ustali\u0107 przyczyn\u0119 u lekarza. Post\u0119powanie obejmuje leczenie choroby podstawowej lub zaprzestanie przyjmowania substancji, kt\u00f3ra j\u0105 wywo\u0142a\u0142a, i obserwacj\u0119; przy d\u0142ugotrwa\u0142ej zmianie, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje i powoduje dolegliwo\u015bci lub istotne obci\u0105\u017cenie psychiczne, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 operacj\u0119 [1] [4]. Przy nadwadze NHS zaleca zmniejszenie masy cia\u0142a [3]. Suplement diety nie usuwa tkanki gruczo\u0142owej.<\/p>\n<h3 id=\"faq-grozna\">10.3. Czy ginekomastia jest gro\u017ana?<\/h3>\n<p>Sama ginekomastia jest zmian\u0105 \u0142agodn\u0105 i nie jest stanem przedrakowym [1]. Mo\u017ce jednak by\u0107 objawem choroby: u doros\u0142ych diagnostyka ujawnia j\u0105 w oko\u0142o 45\u201350% przypadk\u00f3w [1]. Twardy guzek, wci\u0105gni\u0119cie brodawki, wyciek z brodawki lub guzek w j\u0105drze wymagaj\u0105 wizyty u lekarza bez odk\u0142adania [5] [6].<\/p>\n<h3 id=\"faq-znika\">10.4. Czy ginekomastia znika sama?<\/h3>\n<p>W dojrzewaniu tak: w ponad 90% przypadk\u00f3w cofa si\u0119 w ci\u0105gu 24 miesi\u0119cy [1]. U doros\u0142ych mo\u017ce si\u0119 cofn\u0105\u0107 po usuni\u0119ciu przyczyny, ale zmiana trwaj\u0105ca ponad rok rzadko ust\u0119puje ca\u0142kowicie, bo przewa\u017ca w niej tkanka w\u0142\u00f3knista [7].<\/p>\n<h3 id=\"faq-lipomastia\">10.5. Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 lipomastia od ginekomastii?<\/h3>\n<p>W lipomastii pier\u015b powi\u0119ksza tkanka t\u0142uszczowa bez rozrostu gruczo\u0142u, a w ginekomastii tkanka gruczo\u0142owa wyczuwalna jako kr\u0105\u017cek pod brodawk\u0105 [2]. Rozr\u00f3\u017cnia je lekarz badaniem dotykiem, a w razie w\u0105tpliwo\u015bci badaniem obrazowym [1].<\/p>\n<h3 id=\"faq-sterydy\">10.6. Czy ginekomastia po sterydach si\u0119 cofa?<\/h3>\n<p>Cz\u0119sto jest przemijaj\u0105ca, ale mo\u017ce utrzyma\u0107 si\u0119 po odstawieniu steryd\u00f3w [11]. W badaniu HAARLEM stwierdzono j\u0105 u 19% ze 100 m\u0119\u017cczyzn, a po roku cz\u0119sto\u015b\u0107 obserwowanych skutk\u00f3w wr\u00f3ci\u0142a do stanu wyj\u015bciowego [12]. Przy d\u0142ugotrwa\u0142ej zmianie, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje i powoduje dolegliwo\u015bci lub istotne obci\u0105\u017cenie psychiczne, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 operacj\u0119 [1] [4].<\/p>\n<h3 id=\"faq-tamoksyfen\">10.7. Czy mo\u017cna samemu bra\u0107 tamoksyfen albo inhibitor aromatazy na ginekomasti\u0119?<\/h3>\n<p>Nie. Wytyczne EAA nie zalecaj\u0105 tych lek\u00f3w w ginekomastii jako post\u0119powania og\u00f3lnego, a przed leczeniem trzeba wykluczy\u0107 chorob\u0119, w tym guz j\u0105dra [1]. O leku, je\u015bli jest potrzebny, decyduje lekarz po badaniach.<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"podsumowanie\">11. Podsumowanie<\/h2>\n<ul>\n<li>Ginekomastia to \u0142agodny rozrost tkanki gruczo\u0142owej piersi u m\u0119\u017cczyzny; lipomastia to powi\u0119kszenie piersi przez tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 [1] [2].<\/li>\n<li>Przyczyny: zmiany hormonalne w dojrzewaniu i starszym wieku, nadwaga, leki, sterydy anaboliczne oraz choroby w\u0105troby, nerek, tarczycy, niedob\u00f3r testosteronu i guzy j\u0105dra [3] [2].<\/li>\n<li>W dojrzewaniu ponad 90% przypadk\u00f3w cofa si\u0119 w ci\u0105gu 24 miesi\u0119cy; u doros\u0142ych w oko\u0142o 45\u201350% przypadk\u00f3w diagnostyka ujawnia chorob\u0119 [1].<\/li>\n<li>Sterydy anaboliczne mog\u0105 powodowa\u0107 ginekomasti\u0119 przez zaburzenie r\u00f3wnowagi dzia\u0142ania androgen\u00f3w i estrogen\u00f3w, a jednym z mechanizm\u00f3w jest aromatyzacja cz\u0119\u015bci tych substancji; w badaniu HAARLEM wyst\u0105pi\u0142a u 19% uczestnik\u00f3w [11] [12].<\/li>\n<li>Inhibitor\u00f3w aromatazy ani tamoksyfenu nie stosuje si\u0119 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119; wytyczne EAA nie zalecaj\u0105 ich jako post\u0119powania og\u00f3lnego [1].<\/li>\n<li>Leczenie: usuni\u0119cie przyczyny i obserwacja; przy d\u0142ugotrwa\u0142ej zmianie, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje i powoduje dolegliwo\u015bci lub istotne obci\u0105\u017cenie psychiczne, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 operacj\u0119 [1] [4].<\/li>\n<li>Suplement diety nie leczy ginekomastii; przy lipomastii liczy si\u0119 zmniejszenie masy cia\u0142a [3].<\/li>\n<li>Twardy guzek, wci\u0105gni\u0119cie brodawki, wyciek z brodawki lub guzek w j\u0105drze: lekarz bez odk\u0142adania; nag\u0142y silny b\u00f3l j\u0105dra: SOR lub 112 [5] [6].<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\">12. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">Kanakis G.A., Nordkap L., Bang A.K., Calogero A.E., B\u00e1rtfai G., Corona G., Forti G., Toppari J., Goulis D.G., J\u00f8rgensen N. EAA clinical practice guidelines: gynecomastia evaluation and management. Andrology 2019;7(6):778\u2013793 (wytyczne Europejskiej Akademii Andrologii opracowane metod\u0105 GRADE na podstawie przegl\u0105du pi\u015bmiennictwa angloj\u0119zycznego; 5 stwierdze\u0144 i 15 zalece\u0144: cz\u0119sto\u015b\u0107 32\u201365% zale\u017cnie od wieku i kryteri\u00f3w; w dojrzewaniu oko\u0142o 50% ch\u0142opc\u00f3w, w ponad 90% samoistne ust\u0105pienie w ci\u0105gu 24 miesi\u0119cy; u doros\u0142ych choroba podstawowa w oko\u0142o 45\u201350% przypadk\u00f3w; rak piersi u m\u0119\u017cczyzn rzadki, ginekomastia nie jest stanem przedrakowym; badanie piersi i j\u0105der z USG, zestaw bada\u0144 krwi, obserwacja po usuni\u0119ciu przyczyny, testosteron tylko przy potwierdzonym niedoborze, brak zalecenia SERM, inhibitor\u00f3w aromatazy i niearomatyzuj\u0105cych androgen\u00f3w jako post\u0119powania og\u00f3lnego, operacja przy d\u0142ugo trwaj\u0105cej zmianie; ograniczenie: wi\u0119kszo\u015b\u0107 zalece\u0144 oparta na dowodach niskiej lub bardzo niskiej jako\u015bci). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/31099174\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/31099174<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">Metwalley K.A., Farghaly H.S. Gynecomastia in adolescent males: current understanding of its etiology, pathophysiology, diagnosis, and treatment. Annals of Pediatric Endocrinology &amp; Metabolism 2024;29(2):75\u201381 (przegl\u0105d narracyjny dotycz\u0105cy nastolatk\u00f3w: przewaga dzia\u0142ania estrogen\u00f3w nad androgenami, szczyt w wieku 13\u201314 lat, utrwalona ginekomastia u oko\u0142o 10% w wieku 17 lat; aromataza w tkance t\u0142uszczowej; mechanizmy w marsko\u015bci w\u0105troby, przewlek\u0142ej chorobie nerek, nadczynno\u015bci tarczycy, hiperprolaktynemii, pierwotnej niewydolno\u015bci j\u0105der, zespole Klinefeltera i guzach j\u0105dra; cechy r\u00f3\u017cni\u0105ce ginekomasti\u0119, lipomasti\u0119 i raka piersi; wskazania do dalszej diagnostyki; ograniczenie: przegl\u0105d bez systematycznej metody wyszukiwania, dane g\u0142\u00f3wnie o nastolatkach, cz\u0119\u015b\u0107 liczb z pojedynczych bada\u0144). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/38712491\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/38712491<\/a>; pe\u0142ny tekst: PMC11076233. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">National Health Service. Gynaecomastia (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 31.05.2024: objawy, przyczyny, w tym zmiany hormonalne po 50. roku \u017cycia i w dojrzewaniu, nadwaga, leki, nadczynno\u015b\u0107 tarczycy, choroba nerek, marsko\u015b\u0107 w\u0105troby, sterydy anaboliczne i hormony ci\u0105\u017cowe u noworodk\u00f3w; kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza; leczenie: leki wp\u0142ywaj\u0105ce na hormony, zmniejszenie masy cia\u0142a przy nadwadze, leczenie choroby podstawowej, operacja; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/gynaecomastia\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Gynaecomastia<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">Pozza C., Selice R., Barbonetti A., Hasenmajer V., Lotti F., Menafra D., Pasquali D., Sansone A., Isidori A.M., Rochira V. Management of gynecomastia in adolescence and adults: the clinical practice guidelines from the Italian Society of Andrology and Sexual Medicine (SIAMS). Journal of Endocrinological Investigation 2026;49(10):2583\u20132610 (wytyczne oparte na przegl\u0105dzie systematycznym i konsensusie ekspert\u00f3w wed\u0142ug GRADE: obserwacja w postaciach fizjologicznych i \u015bwie\u017cych, farmakoterapia do rozwa\u017cenia w wybranych postaciach o nieustalonej przyczynie lub bolesnych, bez wymienienia konkretnych lek\u00f3w w streszczeniu, testosteron tylko przy potwierdzonym hipogonadyzmie, operacja przy d\u0142ugotrwa\u0142ej zw\u0142\u00f3knia\u0142ej ginekomastii lub znacznym obci\u0105\u017ceniu psychicznym, wsparcie psychologiczne zw\u0142aszcza u nastolatk\u00f3w; ograniczenie: wytyczne krajowe, odczytane ze streszczenia). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/42258023\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/42258023<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">National Health Service. Symptoms of breast cancer in men (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 24.03.2024: guzek lub obrz\u0119k w klatce piersiowej albo pod pach\u0105, wyciek z brodawki, tak\u017ce z krwi\u0105, zmiana wielko\u015bci lub kszta\u0142tu jednej strony klatki piersiowej, owrzodzenia, wci\u0105gni\u0119cie brodawki lub wysypka na niej; zalecenie wizyty u lekarza rodzinnego; strona zaznacza, \u017ce te objawy s\u0105 cz\u0119ste i mog\u0105 mie\u0107 inne przyczyny; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/breast-cancer-in-men\/symptoms\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Symptoms of breast cancer in men<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">National Health Service. Testicle pain (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 26.06.2025: natychmiastowa pomoc przy nag\u0142ym, silnym b\u00f3lu j\u0105dra, b\u00f3lu j\u0105dra z nudno\u015bciami, wymiotami lub b\u00f3lem brzucha albo b\u00f3lu trwaj\u0105cym ponad godzin\u0119 lub utrzymuj\u0105cym si\u0119 w spoczynku; pilna wizyta u lekarza przy guzku w j\u0105drze, obrz\u0119ku, zmianie kszta\u0142tu lub tego, jakie j\u0105dro jest w dotyku, albo powi\u0119kszeniu jednego j\u0105dra; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/symptoms\/testicle-pain\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Testicle pain<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">Beniwal M., Singh K., Singh P., Sharma A., Beniwal S. The Burden of Anabolic Androgenic Steroid-Induced Gynecomastia. Indian Journal of Plastic Surgery 2023;56(4):338\u2013343 (badanie prospektywne w jednym o\u015brodku chirurgii plastycznej w Indiach, 2019\u20132022: 74 m\u0119\u017cczyzn w wieku 19\u201342 lat leczonych z powodu ginekomastii; pow\u00f3d zg\u0142oszenia: wygl\u0105d 83%, b\u00f3l 43%; stosowanie steryd\u00f3w anabolicznych podane przed operacj\u0105 przez 4,05%, a po ponownym wywiadzie 3 miesi\u0105ce po zabiegu przez 39,19%; z 3 pacjent\u00f3w obserwowanych po odstawieniu steryd\u00f3w u 2 ca\u0142kowite, u 1 cz\u0119\u015bciowe cofni\u0119cie; autorzy podaj\u0105 za pi\u015bmiennictwem, \u017ce przy zmianie trwaj\u0105cej ponad rok ca\u0142kowite cofni\u0119cie jest rzadkie; ograniczenia: ma\u0142a pr\u00f3ba, jeden o\u015brodek, brak bada\u0144 laboratoryjnych potwierdzaj\u0105cych stosowanie steryd\u00f3w). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/37705825\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/37705825<\/a>; pe\u0142ny tekst: PMC10497340. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">Nuttall F.Q., Warrier R.S., Gannon M.C. Gynecomastia and drugs: a critical evaluation of the literature. European Journal of Clinical Pharmacology 2015;71(5):569\u2013578 (krytyczny przegl\u0105d 110 publikacji z lat 1946\u20132015, w tym 63 opis\u00f3w pojedynczych przypadk\u00f3w i 24 bada\u0144 populacyjnych; w wi\u0119kszo\u015bci doniesie\u0144 opisywano bolesn\u0105, tkliw\u0105 pier\u015b z powi\u0119kszeniem, cz\u0119sto po jednej stronie, ust\u0119puj\u0105c\u0105 samoistnie; profil hormonalny zwykle nie t\u0142umaczy\u0142 zmiany; u pojedynczego pacjenta zwi\u0105zek z lekiem cz\u0119sto pozostaje niepewny; ograniczenie: materia\u0142 oparty g\u0142\u00f3wnie na opisach przypadk\u00f3w). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/25827472\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/25827472<\/a>; pe\u0142ny tekst: PMC4412434. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">Deepinder F., Braunstein G.D. Drug-induced gynecomastia: an evidence-based review. Expert Opinion on Drug Safety 2012;11(5):779\u2013795 (przegl\u0105d doniesie\u0144 od 1940 r. z ocen\u0105 jako\u015bci dowod\u00f3w w trzystopniowej skali; leki odpowiadaj\u0105 wed\u0142ug szacunk\u00f3w za oko\u0142o 10\u201325% przypadk\u00f3w; zwi\u0105zek pewny: spironolakton, cymetydyna, ketokonazol, hormon wzrostu, estrogeny, hCG, antyandrogeny, analogi GnRH, inhibitory 5-alfa-reduktazy; zwi\u0105zek prawdopodobny m.in.: risperidon, werapamil, nifedypina, omeprazol, leki alkiluj\u0105ce, efawirenz, sterydy anaboliczne, alkohol, opioidy; ograniczenie: wi\u0119kszo\u015b\u0107 doniesie\u0144 o s\u0142abej jako\u015bci dowod\u00f3w). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/22862307\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/22862307<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Trinchieri A., Perletti G., Magri V., Stamatiou K., Trinchieri M., Montanari E. Drug-induced gynecomastia: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Archivio Italiano di Urologia e Andrologia 2021;93(4):489\u2013496 (przegl\u0105d systematyczny z metaanaliz\u0105 32 bada\u0144 z randomizacj\u0105; iloraz szans ginekomastii wobec grup kontrolnych: antyandrogeny 17,38 (95% CI 11,26\u201326,82; 6 bada\u0144, 9599 uczestnik\u00f3w), spironolakton 8,39 (95% CI 5,03\u201313,99; 14 bada\u0144, 3745 uczestnik\u00f3w, populacje obu p\u0142ci), inhibitory 5-alfa-reduktazy 1,77 (95% CI 1,53\u20132,06; 34 860 uczestnik\u00f3w); ograniczenie: brak bada\u0144 z placebo dla lek\u00f3w przeciwpsychotycznych, sk\u0105pe dane o statynach). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/34933535\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/34933535<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">de Ronde W., Smit D.L. Anabolic androgenic steroid abuse in young males. Endocrine Connections 2020;9(4):R102\u2013R111 (przegl\u0105d narracyjny oparty na 10 latach pracy holenderskiej poradni dla os\u00f3b stosuj\u0105cych sterydy anaboliczne: aromatyzacja testosteronu do estradiolu, ponadfizjologiczne st\u0119\u017cenia estradiolu, ginekomastia i tkliwo\u015b\u0107 piersi jako cz\u0119sty skutek, cz\u0119sto przemijaj\u0105cy, ale mog\u0105cy si\u0119 utrwali\u0107; rola estrogen\u00f3w dla ko\u015bci i funkcji seksualnych m\u0119\u017cczyzn; cz\u0119ste nawroty po leczeniu tamoksyfenem prowadzonym w poradni; dawki lek\u00f3w wymienione w tek\u015bcie \u017ar\u00f3d\u0142a opisuj\u0105 praktyk\u0119 autor\u00f3w, nie s\u0105 zaleceniem; ograniczenie: opinie i do\u015bwiadczenie jednego o\u015brodka). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/32229704\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/32229704<\/a>; pe\u0142ny tekst: PMC7219134. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Positive and negative side effects of androgen abuse. The HAARLEM study: A one-year prospective cohort study in 100 men. Scandinavian Journal of Medicine &amp; Science in Sports 2021;31(2):427\u2013438 (prospektywne badanie kohortowe: 100 m\u0119\u017cczyzn w wieku co najmniej 18 lat, kt\u00f3rzy sami zamierzali rozpocz\u0105\u0107 cykl steryd\u00f3w anabolicznych; wizyty przed cyklem, na jego ko\u0144cu, 3 miesi\u0105ce po nim i rok od rozpocz\u0119cia; ginekomastia u 19%, tr\u0105dzik u 28%; dawka i d\u0142ugo\u015b\u0107 cyklu bez zwi\u0105zku z rodzajem i nasileniem skutk\u00f3w; po roku cz\u0119sto\u015b\u0107 obserwowanych skutk\u00f3w wr\u00f3ci\u0142a do stanu wyj\u015bciowego; ograniczenia: brak grupy kontrolnej, substancje z nielegalnego rynku, jeden kraj). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/33038020\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/33038020<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Vojvodic M., Xu F.Z., Cai R., Roy M., Fielding J.C. Anabolic-androgenic Steroid Use Among Gynecomastia Patients: Prevalence and Relevance to Surgical Management. Annals of Plastic Surgery 2019;83(3):258\u2013263 (retrospektywne badanie kohortowe: 964 obustronne operacje ginekomastii wykonane przez jednego chirurga w szpitalu akademickim w latach 2005\u20132015; stosowanie steryd\u00f3w anabolicznych w wywiadzie u 11%, czyli 105 pacjent\u00f3w; ograniczenia: dane z wywiadu, jeden operator, tylko pacjenci operowani). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/31021838\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/31021838<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">Nieschlag E., Vorona E. Mechanisms in endocrinology: Medical consequences of doping with anabolic androgenic steroids: effects on reproductive functions. European Journal of Endocrinology 2015;173(2):R47\u2013R58 (przegl\u0105d narracyjny: sterydy anaboliczne cz\u0119sto wywo\u0142uj\u0105 ginekomasti\u0119 i tr\u0105dzik; brak dowod\u00f3w, \u017ce powoduj\u0105 raka piersi; autorzy podkre\u015blaj\u0105 brak kontrolowanych bada\u0144 skutk\u00f3w ubocznych z powod\u00f3w etycznych, co utrudnia ocen\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w przyczynowych). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/25805894\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/25805894<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">Friedl K.E., Yesalis C.E. Self-Treatment of Gynecomastia in Bodybuilders Who Use Anabolic Steroids. The Physician and Sportsmedicine 1989;17(3):67\u201379 (opis 4 przypadk\u00f3w kulturyst\u00f3w, u kt\u00f3rych samodzielnie dobierane \u015brodki sko\u0144czy\u0142y si\u0119 ginekomasti\u0105; opisane pr\u00f3by zapobiegania i samoleczenia tamoksyfenem, mesterolonem i hCG; autorzy wskazuj\u0105 ca\u0142kowite zaprzestanie stosowania jako zalecane post\u0119powanie; ograniczenie: cztery opisy przypadk\u00f3w, publikacja z 1989 r.). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/27413851\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/27413851<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">Mannu G.S., Sudul M., Bettencourt-Silva J.H., Tsoti S.M., Cunnick G., Ahmed S.F. Role of tamoxifen in idiopathic gynecomastia: A 10-year prospective cohort study. The Breast Journal 2018;24(6):1043\u20131045 (prospektywne badanie obserwacyjne w jednej poradni chor\u00f3b piersi, 2004\u20132015: 81 m\u0119\u017cczyzn w \u015brednim wieku 42,8 roku z ginekomasti\u0105 o nieustalonej przyczynie po wykluczeniu przyczyn wt\u00f3rnych; tamoksyfen 10 mg dziennie jako interwencja badawcza, nie zalecenie; ca\u0142kowite ust\u0105pienie u 90,1%, czyli 73 pacjent\u00f3w; ograniczenia: brak grupy kontrolnej, jeden o\u015brodek). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/30079473\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/30079473<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">Lapid O., van Wingerden J.J., Perlemuter L. Tamoxifen therapy for the management of pubertal gynecomastia: a systematic review. Journal of Pediatric Endocrinology &amp; Metabolism 2013;26(9\u201310):803\u2013807 (przegl\u0105d systematyczny: 6 bada\u0144 w\u0142\u0105czonych, \u017cadnego z randomizacj\u0105; wyniki obiecuj\u0105ce, ale badania z wadami metodologicznymi; autorzy uznaj\u0105 badania z randomizacj\u0105 za konieczne do potwierdzenia wskazania). <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/23729603\" rel=\"noopener\">europepmc.org\/article\/MED\/23729603<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 432\/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiaj\u0105ce wykaz dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci, innych ni\u017c o\u015bwiadczenia odnosz\u0105ce si\u0119 do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (za\u0142\u0105cznik: bia\u0142ko przyczynia si\u0119 do wzrostu masy mi\u0119\u015bniowej i pomaga w jej utrzymaniu, dla \u017cywno\u015bci b\u0119d\u0105cej co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka; cynk przyczynia si\u0119 do prawid\u0142owego metabolizmu makrosk\u0142adnik\u00f3w, dla \u017cywno\u015bci b\u0119d\u0105cej co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em cynku; witamina D pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu mi\u0119\u015bni, dla \u017cywno\u015bci b\u0119d\u0105cej co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy D; o\u015bwiadczenia dotycz\u0105 sk\u0142adnik\u00f3w i warunk\u00f3w ich stosowania, wykaz nie zawiera o\u015bwiadcze\u0144 o ginekomastii ani o obni\u017caniu estrogen\u00f3w). <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/eli\/reg\/2012\/432\/oj\/pol\" rel=\"noopener\">eur-lex.europa.eu, rozporz\u0105dzenie 432\/2012<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">Europejski Urz\u0105d ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci (EFSA). Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food (SCF) and the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), wersja 11, sierpie\u0144 2025 (g\u00f3rny tolerowany poziom spo\u017cycia cynku dla doros\u0142ych: 25 mg dziennie ze wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142; to granica bezpiecze\u0144stwa, a nie dawka docelowa). <a href=\"https:\/\/www.efsa.europa.eu\/sites\/default\/files\/2024-05\/ul-summary-report.pdf\" rel=\"noopener\">efsa.europa.eu, ul-summary-report.pdf<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-20\">National Health Service. Anaphylaxis (informacja dla pacjent\u00f3w, przegl\u0105d strony 21.06.2023: obrz\u0119k gard\u0142a i j\u0119zyka, trudno\u015bci w oddychaniu i po\u0142ykaniu, omdlenie; przy podejrzeniu reakcji anafilaktycznej u\u017cycie autowstrzykiwacza z adrenalin\u0105, je\u015bli osoba go ma, i natychmiastowe wezwanie pomocy; \u015bcie\u017cki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/anaphylaxis\/\" rel=\"noopener\">nhs.uk, Anaphylaxis<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<li id=\"zrodlo-21\">Centrum Wsparcia dla os\u00f3b doros\u0142ych w kryzysie psychicznym, 116sos.pl (bezp\u0142atny, anonimowy telefon 116 123 dla os\u00f3b doros\u0142ych, czynny ca\u0142\u0105 dob\u0119 przez 7 dni w tygodniu; informacja organizatora, nie zast\u0119puje pomocy medycznej). <a href=\"https:\/\/116sos.pl\/\" rel=\"noopener\">116sos.pl<\/a>. Dost\u0119p: 2.10.2026.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p class=\"notka-ai\"><small>Ilustracje w tym artykule zosta\u0142y przygotowane z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji (AI). Zdj\u0119cia produkt\u00f3w pochodz\u0105 ze sklepu \u015awiat Supli.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ginekomastia to \u0142agodny, nienowotworowy rozrost tkanki gruczo\u0142owej piersi u m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry powstaje, gdy dzia\u0142anie estrogen\u00f3w na pier\u015b przewa\u017ca nad dzia\u0142aniem androgen\u00f3w [1] [2]. Najcz\u0119stsze przyczyny to zmiany hormonalne w okresie dojrzewania i w starszym wieku,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":26319,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[1698,1393],"tags":[],"class_list":{"0":"post-26256","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sterydy-anaboliczne","8":"category-zdrowie"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, leczenie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ginekomastia: jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od lipomastii, sk\u0105d si\u0119 bierze (tak\u017ce po sterydach), co bada lekarz, czy si\u0119 cofa i kt\u00f3re objawy wymagaj\u0105 pilnej wizyty.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, leczenie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ginekomastia: jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od lipomastii, sk\u0105d si\u0119 bierze (tak\u017ce po sterydach), co bada lekarz, czy si\u0119 cofa i kt\u00f3re objawy wymagaj\u0105 pilnej wizyty.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-03T03:31:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-03T08:18:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pawe\u0142 Lisowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"35 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\"},\"headline\":\"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, sterydy i leczenie\",\"datePublished\":\"2026-10-03T03:31:03+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-03T08:18:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/\"},\"wordCount\":7011,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp\",\"articleSection\":[\"Sterydy anaboliczne\",\"Zdrowie\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/\",\"name\":\"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, leczenie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp\",\"datePublished\":\"2026-10-03T03:31:03+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-03T08:18:22+00:00\",\"description\":\"Ginekomastia: jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od lipomastii, sk\u0105d si\u0119 bierze (tak\u017ce po sterydach), co bada lekarz, czy si\u0119 cofa i kt\u00f3re objawy wymagaj\u0105 pilnej wizyty.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp\",\"width\":2752,\"height\":1536,\"caption\":\"Stetoskop i g\u0142owica aparatu USG przy wygaszonym ekranie na biurku w gabinecie: ginekomasti\u0119 rozpoznaje lekarz po badaniu, a w razie potrzeby USG piersi\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/ginekomastia-u-mezczyzn\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, sterydy i leczenie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a\",\"name\":\"Pawe\u0142 Lisowski\",\"description\":\"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.swiatsupli.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/lisek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, leczenie","description":"Ginekomastia: jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od lipomastii, sk\u0105d si\u0119 bierze (tak\u017ce po sterydach), co bada lekarz, czy si\u0119 cofa i kt\u00f3re objawy wymagaj\u0105 pilnej wizyty.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, leczenie","og_description":"Ginekomastia: jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od lipomastii, sk\u0105d si\u0119 bierze (tak\u017ce po sterydach), co bada lekarz, czy si\u0119 cofa i kt\u00f3re objawy wymagaj\u0105 pilnej wizyty.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2026-10-03T03:31:03+00:00","article_modified_time":"2026-10-03T08:18:22+00:00","og_image":[{"width":2752,"height":1536,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Pawe\u0142 Lisowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pawe\u0142 Lisowski","Szacowany czas czytania":"35 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/"},"author":{"name":"Pawe\u0142 Lisowski","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a"},"headline":"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, sterydy i leczenie","datePublished":"2026-10-03T03:31:03+00:00","dateModified":"2026-10-03T08:18:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/"},"wordCount":7011,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp","articleSection":["Sterydy anaboliczne","Zdrowie"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/","name":"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, leczenie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp","datePublished":"2026-10-03T03:31:03+00:00","dateModified":"2026-10-03T08:18:22+00:00","description":"Ginekomastia: jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od lipomastii, sk\u0105d si\u0119 bierze (tak\u017ce po sterydach), co bada lekarz, czy si\u0119 cofa i kt\u00f3re objawy wymagaj\u0105 pilnej wizyty.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/ginekomastia-gabinet-lekarski-ze-stetoskopem-i-glowica-usg-cb1d1ed2.webp","width":2752,"height":1536,"caption":"Stetoskop i g\u0142owica aparatu USG przy wygaszonym ekranie na biurku w gabinecie: ginekomasti\u0119 rozpoznaje lekarz po badaniu, a w razie potrzeby USG piersi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/ginekomastia-u-mezczyzn\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ginekomastia u m\u0119\u017cczyzn: przyczyny, objawy, sterydy i leczenie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b92e54cf03cf0b288057351cf090e58a","name":"Pawe\u0142 Lisowski","description":"Pawe\u0142 Lisowski od ponad 20 lat \u0142\u0105czy do\u015bwiadczenie w sporcie, treningu i suplementacji z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Uko\u0144czy\u0142 zarz\u0105dzanie i marketing na Politechnice Bia\u0142ostockiej, a nast\u0119pnie studia MBA. Jest technologiem w dziedzinie suplementacji, a w \u015brodowisku sportowym od 25 lat nazywany jest Doktorem Liskiem. By\u0142 finalist\u0105 Mistrzostw Europy w kulturystyce, zdoby\u0142 z\u0142oty medal w zawodach federacji NPC na W\u0119grzech oraz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w kategorii OPEN w zawodach w Sopocie. Przez lata pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako trener, wykorzystuj\u0105c wiedz\u0119 i w\u0142asne do\u015bwiadczenie startowe w pracy z podopiecznymi. Obecnie prowadzi \u015awiat Supli oraz Nauree Labs \u2014 zak\u0142ad produkcyjny suplement\u00f3w diety. W swoich publikacjach dzieli si\u0119 praktyczn\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 suplementacji, treningu, \u017cywienia i \u015bwiadomego wyboru produkt\u00f3w. Jest zwolennikiem podej\u015bcia, w kt\u00f3rym dieta i suplementacja s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych dzia\u0142anie i zastosowanie warto przede wszystkim dobrze rozumie\u0107.","sameAs":["http:\/\/www.swiatsupli.pl"],"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/lisek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26256"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26342,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26256\/revisions\/26342"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}