{"id":24470,"date":"2026-04-28T11:32:00","date_gmt":"2026-04-28T09:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=24470"},"modified":"2026-10-24T07:12:09","modified_gmt":"2026-10-24T05:12:09","slug":"borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/","title":{"rendered":"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie? Co ma sens przy leczeniu antybiotykiem"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Borelioz\u0119 leczy si\u0119 antybiotykiem: wed\u0142ug zalece\u0144 Polskiego Towarzystwa Epidemiolog\u00f3w i Lekarzy Chor\u00f3b Zaka\u017anych (PTEiLChZ) zwykle doksycyklin\u0105, amoksycylin\u0105 albo cefuroksymem przez 7-28 dni, zale\u017cnie od postaci choroby, i \u017caden suplement ani zio\u0142o tego leczenia nie zast\u0119puje [1]. Niekt\u00f3re probiotyki przyjmowane w czasie antybiotykoterapii mog\u0105 zmniejsza\u0107 ryzyko biegunki poantybiotykowej, ale badania nie dotyczy\u0142y konkretnie boreliozy, a korzy\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a od preparatu i wyj\u015bciowego ryzyka biegunki [2]. Z witamin sens ma witamina D3: polskie zalecenia przewiduj\u0105 dla zdrowych doros\u0142ych w wieku 19-65 lat, kt\u00f3rzy latem ma\u0142o przebywaj\u0105 na s\u0142o\u0144cu, 1000-2000 j.m. dziennie przez ca\u0142y rok, zale\u017cnie od masy cia\u0142a i diety [3], a witamin\u0119 C zwykle wystarczy dostarcza\u0107 z warzyw i owoc\u00f3w [4]. Je\u015bli bierzesz doksycyklin\u0119, preparaty z wapniem, magnezem, \u017celazem lub cynkiem i nabia\u0142 przyjmuj co najmniej 2 godziny od dawki leku [5].<\/strong><\/p>\n<p class=\"aktualizacja\"><small>Aktualizacja 13.10.2026: nowy tekst: witaminy i suplementy przy boreliozie \u2013 leczenie antybiotykiem, probiotyki, interakcje z doksycyklin\u0105, kiedy pilnie do lekarza, nowe \u017ar\u00f3d\u0142a i zdj\u0119cia.<\/small><\/p>\n<p>Witamina D i witamina C pomagaj\u0105 w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego [6]. To pow\u00f3d, by uzupe\u0142ni\u0107 diet\u0119 w czasie choroby, a nie obietnica szybszego wyleczenia boreliozy.<\/p>\n<details class=\"toc\" open>\n<summary>Spis tre\u015bci<\/summary>\n<nav aria-label=\"Spis tre\u015bci\">\n<ul>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#borelioza-leczenie\">1. Borelioza: objawy i leczenie antybiotykiem<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#probiotyk\">2. Probiotyk przy antybiotyku na borelioz\u0119: co m\u00f3wi\u0105 badania<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#doksycyklina-dieta\">3. Doksycyklina a suplementy i dieta: co rozdzieli\u0107, a czego unika\u0107<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#witaminy\">4. Jakie witaminy przy boreliozie: witamina D i witamina C<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#ziola\">5. Zio\u0142a na borelioz\u0119, Borelyma i protoko\u0142y zio\u0142owe<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#po-leczeniu\">6. Zm\u0119czenie i b\u00f3le po leczeniu boreliozy: co pomaga<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#jaki-suplement\">7. Jaki suplement wybra\u0107 przy leczeniu boreliozy<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#lekarz-112\">8. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 na 112<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#faq\">9. Najcz\u0119stsze pytania<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#faq-witaminy\">9.1. Jakie witaminy bra\u0107 przy boreliozie?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#faq-sam\">9.2. Czy organizm mo\u017ce sam zwalczy\u0107 borelioz\u0119?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#faq-lekarz\">9.3. Do jakiego lekarza z borelioz\u0105?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#faq-probiotyk\">9.4. Jak d\u0142ugo bra\u0107 probiotyk przy antybiotyku?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#faq-mleko\">9.5. Czy przy antybiotyku na borelioz\u0119 mo\u017cna pi\u0107 mleko i alkohol?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#faq-kolagen\">9.6. Czy kolagen pomaga w leczeniu boreliozy?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#podsumowanie\">10. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<\/details>\n<div class=\"polecamy-boks\" style=\"margin:20px 0;padding:10px;border:2px solid #F38823;border-radius:14px;background:#FDEEDD\">\n<p class=\"polecamy-tytul\" style=\"margin:0 0 2px;font-size:18px;line-height:1.3;font-weight:700;color:#121212\">Polecamy przy leczeniu boreliozy jako uzupe\u0142nienie diety<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(min(100%,240px),1fr));gap:8px\">\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30387-large_default\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie probiotyku Aliness ProbioBalance MAX z Lactobacillus rhamnosus GG, 60 kapsu\u0142ek\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Probiotyk ze szczepem LGG<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"color:#121212\">Aliness ProbioBalance MAX Rhamnosus GG Balance, 60 kaps.<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">10 mld LGG ATCC 53103 w 2 kapsu\u0142kach; efekt u doros\u0142ych niepewny<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/21316-large_default\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kapsu\u0142ek z witamin\u0105 D3\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Witamina D3<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"color:#121212\">Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kaps.<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">2000 j.m. witaminy D3 w 1 kapsu\u0142ce<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 id=\"borelioza-leczenie\">1. Borelioza: objawy i leczenie antybiotykiem<\/h2>\n<p>Borelioza z Lyme to zaka\u017cenie bakteriami przenoszonymi przez kleszcze. W Polsce w 2022 roku zg\u0142oszono 17 367 nowych zachorowa\u0144, a przed pandemi\u0105 COVID-19 ponad 20 000 rocznie [1]. Najcz\u0119stszym wczesnym objawem jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, czyli czerwona plama wok\u00f3\u0142 miejsca uk\u0142ucia, kt\u00f3ra powoli si\u0119 powi\u0119ksza, czasem z ja\u015bniejszym \u015brodkiem. Zwykle pojawia si\u0119 1-4 tygodnie po uk\u0142uciu, ale mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 od 3 dni do 3 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, i zazwyczaj nie sw\u0119dzi ani nie boli [7]. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b ma te\u017c objawy grypopodobne: gor\u0105czk\u0119, b\u00f3l g\u0142owy, b\u00f3le mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w oraz zm\u0119czenie [8].<\/p>\n<p>U cz\u0119\u015bci os\u00f3b po miesi\u0105cach lub latach pojawiaj\u0105 si\u0119 b\u00f3le i obrz\u0119ki staw\u00f3w, objawy ze strony nerw\u00f3w i serca, a tak\u017ce k\u0142opoty z pami\u0119ci\u0105 i koncentracj\u0105, cz\u0119\u015bciej wtedy, gdy leczenie si\u0119 op\u00f3\u017ania [8]. U doros\u0142ych najcz\u0119stsz\u0105 postaci\u0105 neuroboreliozy jest zapalenie opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych i pora\u017cenie nerw\u00f3w czaszkowych, najcz\u0119\u015bciej nerwu twarzowego [1]. Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy lekarz rozpoznaje na podstawie wygl\u0105du i leczy bez czekania na badania krwi [7].<\/p>\n<p class=\"tabela-podpowiedz\" style=\"font-size:13px;color:#6b7280;margin:0 0 4px\">Na telefonie przesu\u0144 tabel\u0119 w bok, aby zobaczy\u0107 wszystkie kolumny.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table\" style=\"overflow-x:auto\">\n<table style=\"border-collapse:collapse;min-width:560px;width:auto\">\n<caption>Czas leczenia antybiotykiem w postaciach boreliozy u doros\u0142ych wed\u0142ug zalece\u0144 PTEiLChZ 2023 [1]<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Posta\u0107 boreliozy<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Antybiotyk pierwszego wyboru<\/th>\n<th scope=\"col\" style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">Czas leczenia<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">doksycyklina<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">7-21 dni<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">amoksycylina albo aksetyl cefuroksymu<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">14-21 dni<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">pora\u017cenie nerw\u00f3w czaszkowych<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">doksycyklina<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">14-21 dni<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">zapalenie opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych albo korzeni nerwowych<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">doksycyklina, ceftriakson albo cefotaksym<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">14-21 dni<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">doksycyklina, amoksycylina, aksetyl cefuroksymu albo ceftriakson<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">14-21 dni<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">zapalenie staw\u00f3w, pierwszy epizod<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">doksycyklina, amoksycylina albo aksetyl cefuroksymu<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">28 dni<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">przewlek\u0142e zanikowe zapalenie sk\u00f3ry ko\u0144czyn<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">doksycyklina, amoksycylina albo aksetyl cefuroksymu<\/td>\n<td style=\"padding:6px 8px;vertical-align:top\">21-28 dni<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<p>Brytyjskie wytyczne NICE NG95 zalecaj\u0105 doros\u0142ym z rumieniem w\u0119druj\u0105cym doksycyklin\u0119 100 mg 2 razy dziennie albo 200 mg raz dziennie przez 21 dni [7]. Na pocz\u0105tku leczenia objawy mog\u0105 si\u0119 przej\u015bciowo nasili\u0107; to reakcja Jarischa-Herxheimera, kt\u00f3ra zwykle nie jest powodem do przerwania kuracji, ale nasilenie objaw\u00f3w mo\u017ce te\u017c oznacza\u0107 uczulenie na antybiotyk, dlatego powiedz o nim lekarzowi [7] [5]. Antybiotyk przyjmuj do ko\u0144ca, nawet gdy poczujesz si\u0119 lepiej [8]; wyj\u0105tkiem s\u0105 powa\u017cne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane, przy kt\u00f3rych post\u0119puj wed\u0142ug ulotki i skontaktuj si\u0119 z lekarzem (zob. sekcje 3 i 8). PTEiLChZ nie zaleca leczenia d\u0142u\u017cszego ni\u017c 28 dni ani niesprawdzonych metod [1].<\/p>\n<h2 id=\"probiotyk\">2. Probiotyk przy antybiotyku na borelioz\u0119: co m\u00f3wi\u0105 badania<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/suplementy-przy-boreliozie-ilustracja-f4133073.webp\" alt=\"Obiad z warzywami, szklanka wody i kapsu\u0142ki probiotyku przyjmowane podczas posi\u0142ku przy antybiotykoterapii\" width=\"2752\" height=\"1536\" class=\"wp-image-27335\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><\/figure>\n<p>Antybiotyk o szerokim zakresie dzia\u0142ania zaburza te\u017c prawid\u0142ow\u0105 flor\u0119 bakteryjn\u0105 jelit [5], a skutkiem kuracji bywa biegunka poantybiotykowa. Probiotyk zmniejsza jej ryzyko, cho\u0107 nie ka\u017cdy szczep ma takie same dowody:<\/p>\n<ul>\n<li>u doros\u0142ych: w metaanalizie Goodman i wsp. z 2021 roku (42 badania, 11 305 os\u00f3b, r\u00f3\u017cne wskazania do antybiotyku i r\u00f3\u017cne preparaty) probiotyk przyjmowany razem z antybiotykiem zmniejsza\u0142 ryzyko biegunki poantybiotykowej w por\u00f3wnaniu z placebo lub brakiem probiotyku (wsp\u00f3\u0142czynnik ryzyka, RR, 0,63; 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci, CI, 0,54-0,73); w badaniach z niskim ryzykiem wyj\u015bciowym r\u00f3\u017cnicy nie by\u0142o [2];<\/li>\n<li>w metaanalizie Szajewskiej i Ko\u0142odziej z 2015 roku dla dro\u017cd\u017cy probiotycznych Saccharomyces boulardii u doros\u0142ych (15 bada\u0144, 3114 os\u00f3b) biegunka wyst\u0105pi\u0142a u 8,2 procent przyjmuj\u0105cych, w grupach z placebo lub bez leczenia u 17,4 procent (RR 0,49; 95% CI 0,38-0,63) [9];<\/li>\n<li>w drugiej metaanalizie tych samych autorek z 2015 roku, dla bakterii Lactobacillus rhamnosus GG (LGG), korzy\u015b\u0107 potwierdzono u dzieci (5 bada\u0144, 445 os\u00f3b, RR 0,48), a u doros\u0142ych (6 bada\u0144, 863 osoby) wynik by\u0142 podobny liczbowo, ale nieistotny statystycznie, z szerokim przedzia\u0142em ufno\u015bci (RR 0,48; 95% CI 0,20-1,15) [10];<\/li>\n<li>u dzieci w przegl\u0105dzie Cochrane Guo i wsp. z 2019 roku (33 badania, 6352 dzieci) biegunka wyst\u0105pi\u0142a u 8 procent przyjmuj\u0105cych probiotyk i u 19 procent w grupach kontrolnych, a lepsze wyniki dawa\u0142y dawki co najmniej 5 mld jednostek tworz\u0105cych kolonie (CFU) dziennie [11].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Przegl\u0105d Cochrane Esmaeilinezhad i wsp. z 2025 roku (38 bada\u0144, 13 179 os\u00f3b) wskazuje, \u017ce probiotyki mog\u0105 te\u017c zmniejsza\u0107 ryzyko biegunki wywo\u0142anej przez bakteri\u0119 Clostridioides difficile, z 3,2 do 1,6 procent, przy niskiej pewno\u015bci dowod\u00f3w [12]. Europejskie towarzystwo gastroenterologii dzieci\u0119cej ESPGHAN, gdy probiotyk ma chroni\u0107 przed biegunk\u0105 poantybiotykow\u0105, zaleca LGG albo S. boulardii, bo dla innych szczep\u00f3w brakuje wystarczaj\u0105cych danych [13].<\/p>\n<p>Kiedy bra\u0107 probiotyk przy antybiotyku? W badaniach zwykle zaczynano go razem z antybiotykiem [2], a schematy stosowania po zako\u0144czeniu kuracji si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y [14]. Producent probiotyku opisanego ni\u017cej zaleca przyjmowanie go podczas posi\u0142ku. Je\u015bli nie wiesz, jak roz\u0142o\u017cy\u0107 probiotyk i antybiotyk w ci\u0105gu dnia, zapytaj farmaceut\u0119. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy kapsu\u0142kami, proszkiem i kroplami opisujemy w poradniku <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/probiotyk-w-kapsulkach-vs-w-proszku-vs-w-plynie-forma-ma-znaczenie\/\">jak wybra\u0107 form\u0119 probiotyku<\/a>, a preparaty z opisanymi szczepami znajdziesz w kategorii <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/probiotyki\/c392?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\">probiotyki w sklepie \u015awiat Supli<\/a>.<\/p>\n<p>Ostro\u017cno\u015b\u0107: opisane ni\u017cej preparaty s\u0105 suplementami diety, nie lekami, a osoby z chorob\u0105 przewlek\u0142\u0105 albo os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105 powinny przed ich u\u017cyciem porozmawia\u0107 z lekarzem [15]. Grzybic\u0119 krwi po S. boulardii opisywano g\u0142\u00f3wnie u ci\u0119\u017cko chorych, np. na oddziale intensywnej terapii lub \u017cywionych pozajelitowo [16]. Biegunki, kt\u00f3ra pojawi si\u0119 w trakcie antybiotyku albo do 2 miesi\u0119cy po nim, nie lecz samodzielnie lekami hamuj\u0105cymi prac\u0119 jelit; skontaktuj si\u0119 z lekarzem, bo mo\u017ce to by\u0107 zaka\u017cenie C. difficile [5].<\/p>\n<h2 id=\"doksycyklina-dieta\">3. Doksycyklina a suplementy i dieta: co rozdzieli\u0107, a czego unika\u0107<\/h2>\n<p>Doksycyklina wi\u0105\u017ce niekt\u00f3re minera\u0142y w przewodzie pokarmowym i wtedy s\u0142abiej si\u0119 wch\u0142ania. Wed\u0142ug charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) co najmniej 2 godziny odst\u0119pu od dawki leku wymagaj\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>leki zoboj\u0119tniaj\u0105ce sok \u017co\u0142\u0105dkowy z glinem, wapniem lub magnezem;<\/li>\n<li>suplementy i leki z wapniem, magnezem, \u017celazem, cynkiem albo bizmutem;<\/li>\n<li>mleko, przetwory mleczne i soki owocowe z dodatkiem wapnia [5].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pozosta\u0142e zasady z ChPL i ulotek doksycykliny:<\/p>\n<ul>\n<li>po\u0142ykaj kapsu\u0142k\u0119 w ca\u0142o\u015bci, popijaj\u0105c szklank\u0105 wody, na siedz\u0105co lub stoj\u0105co, i nie k\u0142ad\u017a si\u0119 przez co najmniej 30 minut, bo lek przyj\u0119ty na le\u017c\u0105co albo z ma\u0142\u0105 ilo\u015bci\u0105 p\u0142ynu mo\u017ce uszkodzi\u0107 prze\u0142yk [5] [17];<\/li>\n<li>przy dolegliwo\u015bciach \u017co\u0142\u0105dkowych mo\u017cesz bra\u0107 lek z posi\u0142kiem, co nie zmienia istotnie jego wch\u0142aniania [5];<\/li>\n<li>unikaj s\u0142o\u0144ca i solarium, bo doksycyklina uwra\u017cliwia sk\u00f3r\u0119 na \u015bwiat\u0142o; je\u015bli po s\u0142o\u0144cu albo solarium pojawi si\u0119 zaczerwienienie sk\u00f3ry (to inna zmiana ni\u017c rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy wok\u00f3\u0142 uk\u0142ucia), wed\u0142ug ChPL lek trzeba odstawi\u0107 od razu, a lekarz ustali dalsze leczenie boreliozy, wi\u0119c skontaktuj si\u0119 z nim pilnie [5];<\/li>\n<li>nie pij alkoholu, bo skraca czas dzia\u0142ania leku [5] [17];<\/li>\n<li>doksycyklina zmniejsza skuteczno\u015b\u0107 antykoncepcji hormonalnej, wi\u0119c w czasie kuracji stosuj dodatkowo metod\u0119 niehormonaln\u0105 [5];<\/li>\n<li>je\u015bli bierzesz warfaryn\u0119, acenokumarol albo doustne leki przeciwcukrzycowe z grupy pochodnych sulfonylomocznika, powiedz o tym lekarzowi, bo doksycyklina nasila ich dzia\u0142anie [5].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dieta przy boreliozie nie musi by\u0107 specjalna: przy doksycyklinie mo\u017cesz je\u015b\u0107 normalnie [17], pami\u0119taj\u0105c o odst\u0119pie od nabia\u0142u. Suplement\u00f3w z \u017celazem nie bierz na zapas, a je\u015bli lekarz rozpozna\u0142 niedob\u00f3r \u017celaza, rozdziel je z antybiotykiem wed\u0142ug ChPL. Wi\u0119cej par sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3re trzeba rozdziela\u0107, zebrali\u015bmy w poradniku <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/jakich-suplementow-nie-laczyc\/\">jakich suplement\u00f3w nie \u0142\u0105czy\u0107<\/a>, a pory przyjmowania 29 sk\u0142adnik\u00f3w w <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kiedy-brac-suplementy-tabela-harmonogramu-dla-25-skladnikow\/\">tabeli, kiedy bra\u0107 suplementy<\/a>. Je\u015bli lekarz przepisa\u0142 amoksycylin\u0119 albo cefuroksym, zasady przyjmowania sprawd\u017a w ich ulotkach i o ka\u017cdym suplemencie powiedz lekarzowi lub farmaceucie.<\/p>\n<h2 id=\"witaminy\">4. Jakie witaminy przy boreliozie: witamina D i witamina C<\/h2>\n<p>\u017badna witamina nie leczy boreliozy. W naszym przeszukaniu bazy PubMed z 13.10.2026 (zapytanie \u0142\u0105cz\u0105ce witamin\u0119 D i cholekalcyferol z borelioz\u0105 w tytu\u0142ach, streszczeniach i has\u0142ach MeSH, pe\u0142na tre\u015b\u0107 w \u017ar\u00f3d\u0142ach [18]) nie by\u0142o badania klinicznego suplementacji witaminy D u chorych na borelioz\u0119, a wyniki to g\u0142\u00f3wnie przegl\u0105dy i badania laboratoryjne. Na tej podstawie nie znale\u017ali\u015bmy wiarygodnych dowod\u00f3w, \u017ce witamina D pomaga w leczeniu tej choroby. Spotykane w internecie zalecenia przy boreliozie, takie jak st\u0119\u017cenie 60-80 ng\/ml i dawki 4000-8000 j.m. dziennie, nie maj\u0105 oparcia w badaniach, a 8000 j.m. to dwukrotno\u015b\u0107 g\u00f3rnego tolerowanego poziomu spo\u017cycia dla doros\u0142ych, czyli 4000 j.m. (100 \u00b5g) dziennie ze wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142 [19].<\/p>\n<p>Witamina D pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego [6], a polskie zalecenia z 2023 roku przewiduj\u0105 dla zdrowych doros\u0142ych w wieku 19-65 lat 1000-2000 j.m. dziennie przez ca\u0142y rok, zale\u017cnie od masy cia\u0142a i diety, je\u015bli latem nie przebywaj\u0105 regularnie na s\u0142o\u0144cu z odkrytymi przedramionami i nogami [3]. Je\u015bli tego lata nie spe\u0142ni\u0142e\u015b tego warunku, to argument za suplementem niezale\u017cnie od boreliozy; seniorzy, osoby z oty\u0142o\u015bci\u0105 i kobiety w ci\u0105\u017cy maj\u0105 w tych zaleceniach osobne dawki [3]. O porze dnia i dawkach piszemy w artykule <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kiedy-brac-witamine-d\/\">kiedy bra\u0107 witamin\u0119 D<\/a>.<\/p>\n<p>Witamina C r\u00f3wnie\u017c pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego i w zmniejszeniu uczucia zm\u0119czenia [6]. Doros\u0142y potrzebuje wed\u0142ug NHS 40 mg dziennie i zwykle dostaje tyle z warzyw i owoc\u00f3w; poni\u017cej 1000 mg dziennie z suplement\u00f3w raczej nie szkodzi, a wi\u0119cej mo\u017ce powodowa\u0107 b\u00f3l brzucha, biegunk\u0119 i wzd\u0119cia [4]. Gdy jesz ma\u0142o warzyw i owoc\u00f3w, zacznij od ich uzupe\u0142nienia w diecie; wysoka porcja z suplementu nie przyspiesza leczenia boreliozy.<\/p>\n<p>Kwasy omega-3, magnez i koenzym Q10 bywaj\u0105 polecane przy boreliozie, ale zalecenia PTEiLChZ 2023 i NICE NG95 nie przewiduj\u0105 ich w leczeniu [1] [7], a magnez przy doksycyklinie wymaga 2 godzin odst\u0119pu [5], dlatego nie polecamy ich jako wsparcia leczenia.<\/p>\n<h2 id=\"ziola\">5. Zio\u0142a na borelioz\u0119, Borelyma i protoko\u0142y zio\u0142owe<\/h2>\n<p>W wynikach wyszukiwania du\u017co jest zio\u0142owych protoko\u0142\u00f3w i preparat\u00f3w na borelioz\u0119. Ich dowody pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie z bada\u0144 laboratoryjnych: w do\u015bwiadczeniu Feng i wsp. z 2020 roku na hodowlach bakterii 7 z 12 ekstrakt\u00f3w ro\u015blinnych, m.in. rdestowiec japo\u0144ski, koci pazur i bylica roczna, dzia\u0142a\u0142o na nierosn\u0105ce formy kr\u0119tk\u00f3w, a autorzy sami wskazuj\u0105, \u017ce potrzebne s\u0105 badania na zwierz\u0119tach i ludziach [20]. Wynik z prob\u00f3wki nie m\u00f3wi, jaka dawka zadzia\u0142a w organizmie ani czy jest bezpieczna.<\/p>\n<p>Czosnek i berberyna te\u017c bywaj\u0105 polecane przy boreliozie. W naszym przeszukaniu bazy PubMed z 13.10.2026 (czosnek, allicyna, berberyna, preparaty zio\u0142owe i ro\u015blinne z borelioz\u0105, z filtrem bada\u0144 klinicznych i bada\u0144 z losowym przydzia\u0142em, pe\u0142na tre\u015b\u0107 w \u017ar\u00f3d\u0142ach [18]) nie znale\u017ali\u015bmy bada\u0144 klinicznych zi\u00f3\u0142 u chorych na borelioz\u0119. NHS ostrzega przed testami i terapiami boreliozy z internetu, kt\u00f3re nie maj\u0105 naukowych podstaw [8], a PTEiLChZ przed niesprawdzonymi metodami leczenia [1]. Dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych gotowych mieszanek, takich jak Borelyma, nie mo\u017cemy oceni\u0107 bez bada\u0144; je\u015bli je przyjmujesz, powiedz o nich lekarzowi prowadz\u0105cemu.<\/p>\n<h2 id=\"po-leczeniu\">6. Zm\u0119czenie i b\u00f3le po leczeniu boreliozy: co pomaga<\/h2>\n<p>U cz\u0119\u015bci os\u00f3b po prawid\u0142owym leczeniu utrzymuj\u0105 si\u0119 zm\u0119czenie, b\u00f3le i k\u0142opoty z koncentracj\u0105, czasem miesi\u0105cami albo latami; przyczyna nie jest jasna [8]. Francuskie wytyczne Arias i wsp. z 2025 roku nazywaj\u0105 to zespo\u0142em po leczeniu boreliozy, gdy zm\u0119czenie, rozlany b\u00f3l lub zaburzenia poznawcze trwaj\u0105 ponad 6 miesi\u0119cy po udokumentowanym i w\u0142a\u015bciwie leczonym zaka\u017ceniu, istotnie utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie, a lekarz po ponownej ocenie wykluczy\u0142 inne przyczyny. Taka ocena obejmuje sprawdzenie pierwotnego rozpoznania, przebiegu leczenia, mo\u017cliwych trwa\u0142ych nast\u0119pstw choroby i innych chor\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 dawa\u0107 podobne objawy. W rozpoznanym zespole wytyczne zalecaj\u0105 rehabilitacj\u0119 ruchow\u0105 oraz wsparcie psychologiczne, a nie kolejne antybiotyki [21].<\/p>\n<p>Przy takich utrzymuj\u0105cych si\u0119 objawach d\u0142u\u017csza antybiotykoterapia nie pomaga. W badaniu PLEASE Berende i wsp. z 2016 roku 280 os\u00f3b z utrzymuj\u0105cymi si\u0119 objawami po 2 tygodniach ceftriaksonu dosta\u0142o przez 12 tygodni doksycyklin\u0119, klarytromycyn\u0119 z hydroksychlorochin\u0105 albo placebo; po 14 tygodniach jako\u015b\u0107 \u017cycia nie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 istotnie mi\u0119dzy grupami [22]. PTEiLChZ r\u00f3wnie\u017c nie zaleca antybiotyk\u00f3w przy takich objawach [1], a NICE przypomina, \u017ce utrzymuj\u0105ce si\u0119 objawy nie musz\u0105 oznacza\u0107 aktywnego zaka\u017cenia [7]. Inaczej jest przy ponownym zaka\u017ceniu albo podejrzeniu, \u017ce leczenie by\u0142o nieskuteczne: wtedy o kolejnym antybiotyku decyduje lekarz [7]. Je\u015bli objawy wracaj\u0105 albo si\u0119 nie poprawiaj\u0105, wr\u00f3\u0107 do lekarza [8].<\/p>\n<h2 id=\"jaki-suplement\">7. Jaki suplement wybra\u0107 przy leczeniu boreliozy<\/h2>\n<p>Na czas antybiotykoterapii mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 probiotyk ze szczepem badanym w biegunce poantybiotykowej, pami\u0119taj\u0105c, \u017ce badania nie dotyczy\u0142y boreliozy, a witamin\u0119 D3 u os\u00f3b, do kt\u00f3rych odnosz\u0105 si\u0119 polskie zalecenia. Wyb\u00f3r zale\u017cy od sytuacji:<\/p>\n<ul>\n<li>Je\u015bli bierzesz antybiotyk i chcesz probiotyk ze szczepem opisanym w badaniach, wybierz LGG, czyli szczep ATCC 53103; korzy\u015b\u0107 potwierdzono u dzieci, a u doros\u0142ych przewaga nad placebo by\u0142a liczbowo podobna, ale nieistotna statystycznie, wi\u0119c dowody u doros\u0142ych s\u0105 s\u0142absze [10].<\/li>\n<li>Dla dro\u017cd\u017cy S. boulardii metaanaliza obj\u0119\u0142a 15 bada\u0144 u doros\u0142ych [9]. Preparaty z tym gatunkiem dost\u0119pne w naszym sklepie zawieraj\u0105 szczep CNCM I-3799, kt\u00f3ry badano w leczeniu ostrej biegunki u dzieci w wieku 3-36 miesi\u0119cy [23], a nie w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej u doros\u0142ych, dlatego ich tu nie polecamy.<\/li>\n<li>Je\u015bli jeste\u015b zdrowym doros\u0142ym w wieku 19-65 lat i latem rzadko bywasz na s\u0142o\u0144cu, polskie zalecenia przewiduj\u0105 1000-2000 j.m. witaminy D3 dziennie, zale\u017cnie od masy cia\u0142a i diety [3]; produkty opisane ni\u017cej maj\u0105 2000 j.m. w kapsu\u0142ce, w wersji z \u017celatyn\u0105 albo wega\u0144skiej. Inne grupy wiekowe i kobiety w ci\u0105\u017cy maj\u0105 osobne zalecenia.<\/li>\n<li>Je\u015bli jesz ma\u0142o warzyw i owoc\u00f3w, witamin\u0119 C uzupe\u0142nij najpierw diet\u0105: doros\u0142y potrzebuje wed\u0142ug NHS 40 mg dziennie, a dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 cytrusy, papryka, truskawki, czarna porzeczka, broku\u0142y, brukselka i ziemniaki [4]. Wysokodawkowe kapsu\u0142ki nie przyspieszaj\u0105 leczenia boreliozy.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Przed suplementem porozmawiaj z lekarzem lub farmaceut\u0105, je\u015bli jeste\u015b w ci\u0105\u017cy lub karmisz piersi\u0105, przyjmujesz leki na sta\u0142e, masz chorob\u0119 przewlek\u0142\u0105 albo obni\u017con\u0105 odporno\u015b\u0107. Wyniki bada\u0144 dotycz\u0105 szczep\u00f3w i gatunk\u00f3w, a nie konkretnych produkt\u00f3w ze sklepu.<\/p>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-lgg\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30387-large_default\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie probiotyku Aliness ProbioBalance MAX z Lactobacillus rhamnosus GG, 60 kapsu\u0142ek\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\">Aliness ProbioBalance MAX Rhamnosus GG Balance, 60 kaps.<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Dla kogo: dla os\u00f3b, kt\u00f3re w czasie antybiotykoterapii chc\u0105 probiotyk ze szczepem Lactobacillus rhamnosus GG ATCC 53103, tym samym co w badaniach. W metaanalizie LGG zmniejsza\u0142 ryzyko biegunki poantybiotykowej u dzieci, a u doros\u0142ych wynik by\u0142 nieistotny statystycznie [10]; badania nie dotyczy\u0142y boreliozy, a wynik\u00f3w bada\u0144 nie przenosimy na ten produkt.<\/p>\n<p>W 2 kapsu\u0142kach wed\u0142ug karty produktu: 10 mld kom\u00f3rek Lactobacillus rhamnosus GG, 200 mg b\u0142onnika akacjowego i 40 mg ekstraktu z babki lancetowatej. Produkt jest suplementem diety, nie lekiem; dla probiotyk\u00f3w w kapsu\u0142kach UE nie dopu\u015bci\u0142a o\u015bwiadczenia zdrowotnego o zapobieganiu biegunce poantybiotykowej [6]. Osoby z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, chorob\u0105 przewlek\u0142\u0105 albo cewnikiem naczyniowym powinny najpierw porozmawia\u0107 z lekarzem [15] [11].<\/p>\n<p>Sk\u0142ad: b\u0142onnik akacjowy, ekstrakt z babki lancetowatej, mikrokapsu\u0142kowany Lactobacillus rhamnosus GG ATCC 53103, otoczka bakterii z estr\u00f3w glicerynowych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, otoczka kapsu\u0142ki z hydroksypropylometylocelulozy. Producent nie deklaruje alergen\u00f3w.<\/p>\n<p>Producent zaleca 1 kapsu\u0142k\u0119 2 razy dziennie podczas posi\u0142ku; opakowanie wystarcza na 30 dni. Przechowuj w temperaturze do 25 stopni, w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci, i nie przekraczaj zalecanej porcji.<\/p>\n<p>Ostrze\u017cenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ci\u0105\u017cy. Nie stosuj go w ci\u0105\u017cy; w okresie karmienia piersi\u0105 zapytaj lekarza.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-witamina-d3\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/21316-large_default\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kapsu\u0142ek z witamin\u0105 D3\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\">Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kaps.<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Dla kogo: dla zdrowych doros\u0142ych w wieku 19-65 lat, kt\u00f3rzy latem nie przebywaj\u0105 regularnie na s\u0142o\u0144cu z odkrytymi przedramionami i nogami; polskie zalecenia przewiduj\u0105 wtedy 1000-2000 j.m. dziennie przez ca\u0142y rok, zale\u017cnie od masy cia\u0142a i diety [3]. Porcja 2000 j.m. mie\u015bci si\u0119 w tym zakresie; czy pasuje do ciebie, zale\u017cy od masy cia\u0142a i diety, a seniorzy, osoby z oty\u0142o\u015bci\u0105 i kobiety w ci\u0105\u017cy maj\u0105 osobne zalecenia. Nie leczy boreliozy. Osoby, kt\u00f3re nie jedz\u0105 \u017celatyny, mog\u0105 wybra\u0107 wersj\u0119 Singularis Witamina D3 2000 Vegan z t\u0105 sam\u0105 porcj\u0105 witaminy D3 pochodzenia ro\u015blinnego (w kafelkach poni\u017cej).<\/p>\n<p>W 1 kapsu\u0142ce wed\u0142ug karty produktu: 2000 j.m., czyli 50 \u00b5g witaminy D3, 1000 procent referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia (RWS). Witamina D pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego [6]. G\u00f3rny tolerowany poziom spo\u017cycia dla doros\u0142ych to 100 \u00b5g (4000 j.m.) dziennie \u0142\u0105cznie z diet\u0105 i innymi preparatami [19].<\/p>\n<p>Sk\u0142ad: witamina D3 z lanoliny, olej z krokosza barwierskiego, \u017celatyna, gliceryna, woda oczyszczona. Producent nie deklaruje alergen\u00f3w. Kapsu\u0142ka zawiera \u017celatyn\u0119, wi\u0119c nie jest dla wegan ani wegetarian.<\/p>\n<p>Producent zaleca 1 kapsu\u0142k\u0119 dziennie podczas posi\u0142ku lub zaraz po nim; opakowanie wystarcza na 60 dni. Nie \u0142\u0105cz bez porady lekarza z innymi preparatami witaminy D, nie przekraczaj zalecanej porcji i przechowuj produkt w miejscu niedost\u0119pnym dla ma\u0142ych dzieci.<\/p>\n<p>Ostrze\u017cenie z karty produktu w sklepie: produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ci\u0105\u017cy. Nie stosuj go w ci\u0105\u017cy; w okresie karmienia piersi\u0105 zapytaj lekarza.<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<div class=\"produkty-kafelki\" style=\"margin:28px 0;padding:18px;border:1px solid #F4D9BC;border-radius:14px;background:#FAF9F7\">\n<p class=\"kafelki-tytul\" style=\"margin:0 0 4px;font-size:19px;font-weight:700;color:#121212\">Probiotyk LGG i witamina D3 w sklepie \u015awiat Supli<\/p>\n<p style=\"margin:0 0 14px;font-size:14px;color:#55524C\">Produkty opisane w tek\u015bcie, jako uzupe\u0142nienie diety w czasie leczenia boreliozy zaleconego przez lekarza.<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(max(140px,30%),1fr));gap:14px\">\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30387-large_default\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie probiotyku Aliness ProbioBalance MAX z Lactobacillus rhamnosus GG, 60 kapsu\u0142ek\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"color:#121212\">Aliness ProbioBalance MAX Rhamnosus GG Balance, 60 kaps.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/aliness-probiobalance-max-rhamnosus-gg-balance-5-mld-60-kaps\/p14660?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/21316-large_default\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kapsu\u0142ek z witamin\u0105 D3\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"color:#121212\">Singularis Witamina D 2000 IU, 60 kaps.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witamina-d-singularis-witamina-d-2000ui-60kaps\/p10220?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-singularis-witamina-d3-2000-vegan-60kaps\/p11067?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/22362-large_default\/witaminy-singularis-witamina-d3-2000-vegan-60kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie Singularis Witamina D3 2000 Vegan, 60 kapsu\u0142ek z ro\u015blinn\u0105 witamin\u0105 D3\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-singularis-witamina-d3-2000-vegan-60kaps\/p11067?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"color:#121212\">Singularis Witamina D3 2000 Vegan, 60 kaps.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-singularis-witamina-d3-2000-vegan-60kaps\/p11067?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 id=\"lekarz-112\">8. Kiedy do lekarza, a kiedy dzwoni\u0107 na 112<\/h2>\n<p>Um\u00f3w piln\u0105 wizyt\u0119 u lekarza, najlepiej tego samego dnia, je\u015bli:<\/p>\n<ul>\n<li>w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy od uk\u0142ucia kleszcza albo pobytu w lesie lub na \u0142\u0105ce pojawi si\u0119 okr\u0105g\u0142a lub owalna wysypka [8];<\/li>\n<li>w tym czasie pojawi\u0105 si\u0119 objawy grypopodobne: gor\u0105czka, dreszcze, b\u00f3l g\u0142owy albo b\u00f3le mi\u0119\u015bni [8];<\/li>\n<li>stopniowo, w ci\u0105gu kilku dni, s\u0142abn\u0105 mi\u0119\u015bnie jednej strony twarzy, bez nag\u0142ego opadni\u0119cia, os\u0142abienia r\u0119ki i zaburze\u0144 mowy; pora\u017cenie nerwu twarzowego bywa objawem boreliozy i wymaga oceny lekarza [1] [24];<\/li>\n<li>mia\u0142e\u015b ko\u0142atanie serca, kt\u00f3re ju\u017c min\u0119\u0142o [25];<\/li>\n<li>w czasie leczenia antybiotykiem pojawi si\u0119 zaczerwienienie sk\u00f3ry po s\u0142o\u0144cu (wed\u0142ug ChPL doksycyklin\u0119 wtedy od razu odstaw), biegunka albo krwawa biegunka z b\u00f3lem brzucha [17] [5].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dzwo\u0144 na 112 od razu, je\u015bli:<\/p>\n<ul>\n<li>nagle opadnie jedna strona twarzy, osoba nie mo\u017ce unie\u015b\u0107 obu r\u0105k albo ma zaburzenia mowy; ka\u017cdy z tych objaw\u00f3w osobno mo\u017ce oznacza\u0107 udar, wi\u0119c nie czekaj na pozosta\u0142e [24];<\/li>\n<li>pojawi si\u0119 b\u00f3l lub ucisk w klatce piersiowej, kt\u00f3ry nie mija, promieniuje do r\u0119ki, szyi, \u017cuchwy, brzucha lub plec\u00f3w albo towarzyszy mu pocenie, nudno\u015bci, zawroty g\u0142owy lub duszno\u015b\u0107 [26];<\/li>\n<li>ko\u0142atanie serca nie mija albo towarzyszy mu b\u00f3l w klatce piersiowej, duszno\u015b\u0107, uczucie omdlewania lub omdlenie [25];<\/li>\n<li>pojawi si\u0119 bardzo silny b\u00f3l g\u0142owy, sztywno\u015b\u0107 karku z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na \u015bwiat\u0142o, spl\u0105tanie, wysypka, kt\u00f3ra nie blednie pod naciskiem, albo pierwszy w \u017cyciu napad drgawek [27];<\/li>\n<li>po antybiotyku nagle puchn\u0105 usta, gard\u0142o lub j\u0119zyk, trudno oddycha\u0107 albo prze\u0142yka\u0107, czasem z wypuk\u0142\u0105, sw\u0119dz\u0105c\u0105 wysypk\u0105, bo to mog\u0105 by\u0107 objawy wstrz\u0105su anafilaktycznego [28].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Przy objawach sercowych nie jed\u017a sam samochodem na szpitalny oddzia\u0142 ratunkowy [25]. Je\u015bli kto\u015b nie reaguje, najpierw dzwo\u0144 na 112, potem sprawd\u017a oddech. Gdy oddycha prawid\u0142owo, u\u0142\u00f3\u017c go w pozycji bocznej i obserwuj do przyjazdu pomocy [29]. Gdy nie oddycha albo oddycha nieprawid\u0142owo, rozpocznij resuscytacj\u0119 kr\u0105\u017ceniowo-oddechow\u0105 wed\u0142ug polece\u0144 dyspozytora i u\u017cyj automatycznego defibrylatora (AED), je\u015bli jest w pobli\u017cu [30].<\/p>\n<p>W ci\u0105\u017cy doksycyklina jest przeciwwskazana, podobnie w okresie karmienia piersi\u0105 i u dzieci poni\u017cej 12 lat [5], wi\u0119c lekarz dobierze inny antybiotyk; u os\u00f3b poni\u017cej 18 lat z objawami innymi ni\u017c pojedynczy rumie\u0144 NICE zaleca konsultacj\u0119 ze specjalist\u0105 [7]. Kleszcza usu\u0144 jak najszybciej p\u0119set\u0105 z cienkimi ko\u0144c\u00f3wkami, chwytaj\u0105c go tu\u017c przy sk\u00f3rze i wyci\u0105gaj\u0105c powoli do g\u00f3ry, bez zgniatania, a potem oczy\u015b\u0107 sk\u00f3r\u0119 [8].<\/p>\n<div class=\"faq-section\">\n<h2 id=\"faq\">9. Najcz\u0119stsze pytania<\/h2>\n<h3 id=\"faq-witaminy\">9.1. Jakie witaminy bra\u0107 przy boreliozie?<\/h3>\n<p>\u017badna witamina nie leczy boreliozy. Sens ma witamina D3: polskie zalecenia przewiduj\u0105 1000-2000 j.m. dziennie przez ca\u0142y rok, zale\u017cnie od masy cia\u0142a i diety, dla zdrowych doros\u0142ych w wieku 19-65 lat, kt\u00f3rzy latem ma\u0142o przebywaj\u0105 na s\u0142o\u0144cu [3]; witamin\u0119 C zwykle wystarczy dostarcza\u0107 z warzyw i owoc\u00f3w [4]. Przy antybiotyku wi\u0119cej sensu ma probiotyk [2].<\/p>\n<h3 id=\"faq-sam\">9.2. Czy organizm mo\u017ce sam zwalczy\u0107 borelioz\u0119?<\/h3>\n<p>Nie czekaj na to. Borelioz\u0119 \u0142atwiej wyleczy\u0107, gdy zostanie rozpoznana wcze\u015bnie, a gro\u017aniejsze objawy ze staw\u00f3w, nerw\u00f3w i serca pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej, gdy leczenie si\u0119 op\u00f3\u017ania [8]. Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy lekarz leczy antybiotykiem bez czekania na badania krwi [7].<\/p>\n<h3 id=\"faq-lekarz\">9.3. Do jakiego lekarza z borelioz\u0105?<\/h3>\n<p>Najpierw do lekarza rodzinnego, kt\u00f3ry rozpozna rumie\u0144 i przepisze antybiotyk [7]. Przy objawach ze strony nerw\u00f3w, staw\u00f3w lub serca NICE zaleca konsultacj\u0119 ze specjalist\u0105, np. chor\u00f3b zaka\u017anych, reumatologiem albo neurologiem, bez op\u00f3\u017aniania leczenia [7].<\/p>\n<h3 id=\"faq-probiotyk\">9.4. Jak d\u0142ugo bra\u0107 probiotyk przy antybiotyku?<\/h3>\n<p>Schematy w badaniach si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y: probiotyk zwykle zaczynano razem z antybiotykiem [2], a w cz\u0119\u015bci bada\u0144 kontynuowano go po kuracji. Na przyk\u0142ad w badaniu Pozzoni i wsp. z 2012 roku z udzia\u0142em 275 hospitalizowanych doros\u0142ych w wieku \u015brednio 79 lat (204 analizowanych) S. boulardii podawano do 7 dni po odstawieniu antybiotyku i biegunka wyst\u0105pi\u0142a u 15,1 procent wobec 13,3 procent przy placebo, bez istotnej r\u00f3\u017cnicy [14]. Jednego czasu stosowania dla wszystkich preparat\u00f3w nie ustalono. Przy biegunce w trakcie albo po kuracji skontaktuj si\u0119 z lekarzem [5].<\/p>\n<h3 id=\"faq-mleko\">9.5. Czy przy antybiotyku na borelioz\u0119 mo\u017cna pi\u0107 mleko i alkohol?<\/h3>\n<p>Mleko i przetwory mleczne przy doksycyklinie przyjmuj co najmniej 2 godziny od dawki leku, bo wap\u0144 zmniejsza jej wch\u0142anianie; alkohol skraca czas dzia\u0142ania leku, wi\u0119c w czasie kuracji lepiej go unika\u0107 [5] [17].<\/p>\n<h3 id=\"faq-kolagen\">9.6. Czy kolagen pomaga w leczeniu boreliozy?<\/h3>\n<p>Kolagenu nie ma w zaleceniach leczenia boreliozy PTEiLChZ 2023 ani NICE NG95 [1] [7], wi\u0119c nie jest cz\u0119\u015bci\u0105 leczenia. Na kr\u0119tki dzia\u0142aj\u0105 antybiotyki: doksycyklina, amoksycylina albo cefuroksym [1].<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"podsumowanie\">10. Podsumowanie<\/h2>\n<ul>\n<li>Borelioz\u0119 leczy antybiotyk przez 7-28 dni, zale\u017cnie od postaci; suplementy go nie zast\u0119puj\u0105 [1].<\/li>\n<li>Niekt\u00f3re probiotyki w czasie antybiotykoterapii mog\u0105 zmniejsza\u0107 ryzyko biegunki poantybiotykowej; badania nie dotyczy\u0142y konkretnie boreliozy, a efekt zale\u017cy od preparatu i ryzyka wyj\u015bciowego [2].<\/li>\n<li>Przy doksycyklinie zachowaj co najmniej 2 godziny odst\u0119pu od wapnia, magnezu, \u017celaza, cynku i nabia\u0142u [5].<\/li>\n<li>Witamina D3 wed\u0142ug polskich zalece\u0144: 1000-2000 j.m. dla zdrowych doros\u0142ych w wieku 19-65 lat, kt\u00f3rzy latem ma\u0142o bywaj\u0105 na s\u0142o\u0144cu; witamina C g\u0142\u00f3wnie z diety [3] [4].<\/li>\n<li>B\u00f3l w klatce piersiowej, nag\u0142e opadni\u0119cie twarzy, os\u0142abienie r\u0119ki albo zaburzenia mowy (ka\u017cdy objaw osobno), silny b\u00f3l g\u0142owy ze sztywno\u015bci\u0105 karku: 112 od razu [26] [24] [27].<\/li>\n<li>Artyku\u0142 ma charakter informacyjny i nie zast\u0119puje porady lekarza.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\">11. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">Moniuszko-Malinowska A., Pancewicz S., Czupryna P. i wsp., 2023, Zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiolog\u00f3w i Lekarzy Chor\u00f3b Zaka\u017anych dotycz\u0105ce diagnostyki i leczenia boreliozy z Lyme, Przegl\u0105d Epidemiologiczny 77(3):261-278 (w Polsce w 2022 r. 17 367 nowych zachorowa\u0144, zapadalno\u015b\u0107 45,9 na 100 000, przed pandemi\u0105 COVID-19 ponad 20 000 rocznie; rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy: doksycyklina 7-21 dni, amoksycylina lub aksetyl cefuroksymu 14-21 dni; pora\u017cenie nerw\u00f3w czaszkowych: doksycyklina 14-21 dni; zapalenie staw\u00f3w: 28 dni; boreliozowe zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego: 14-21 dni; terapia d\u0142u\u017csza ni\u017c 28 dni niezalecana; brak uzasadnienia dla przewlek\u0142ej antybiotykoterapii i niesprawdzonych metod; przy niespecyficznych objawach po leczeniu antybiotyki niezalecane; jednorazowa profilaktyka doksycyklin\u0105 200 mg tylko u doros\u0142ych po wysokim ryzyku ekspozycji, w ci\u0105gu 72 godzin; najcz\u0119stsza posta\u0107 neuroboreliozy u doros\u0142ych: zapalenie opon, pora\u017cenie nerw\u00f3w czaszkowych, najcz\u0119\u015bciej nerwu twarzowego; zaj\u0119cie serca: g\u0142\u00f3wnie bloki przedsionkowo-komorowe, kt\u00f3re mog\u0105 szybko przej\u015b\u0107 w blok ca\u0142kowity; odczyt pe\u0142nego tekstu ze strony PTEiLChZ 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.32394\/pe.77.25\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">Goodman C., Keating G., Georgousopoulou E., Hespe C., Levett K., 2021, Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhoea: a systematic review and meta-analysis, BMJ Open 11(8):e043054 (42 badania, 11 305 doros\u0142ych; probiotyk podawany razem z antybiotykiem zmniejsza\u0142 ryzyko biegunki poantybiotykowej, RR 0,63, 95% CI 0,54-0,73, umiarkowana jako\u015b\u0107 dowod\u00f3w; brak r\u00f3\u017cnicy w badaniach z niskim ryzykiem wyj\u015bciowym): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bmjopen-2020-043054\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">P\u0142udowski P., Kos-Kud\u0142a B., Walczak M. i wsp., 2023, Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland, Nutrients 15(3):695 (zdrowi doro\u015bli 19-65 lat: suplementacja nie jest konieczna przy ekspozycji przedramion i n\u00f3g na s\u0142o\u0144ce przez 30-45 minut mi\u0119dzy 10 a 15 od maja do ko\u0144ca wrze\u015bnia, bez filtr\u00f3w; je\u015bli to niespe\u0142nione, 1000-2000 j.m. (25-50 \u00b5g) dziennie przez ca\u0142y rok, zale\u017cnie od masy cia\u0142a i poda\u017cy z diet\u0105): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu15030695\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">NHS, Vitamin C, przegl\u0105d 3.08.2020 (doro\u015bli 19-64 lat potrzebuj\u0105 40 mg dziennie i zwykle dostaj\u0105 tyle z diety; ponad 1000 mg dziennie mo\u017ce powodowa\u0107 b\u00f3l brzucha, biegunk\u0119 i wzd\u0119cia; mniej ni\u017c 1000 mg dziennie z suplement\u00f3w raczej nie szkodzi; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/vitamins-and-minerals\/vitamin-c\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxycyclinum Polfarmex, 100 mg, kapsu\u0142ki twarde, Rejestr Produkt\u00f3w Leczniczych (borelioza: 100 mg co 12 godzin przez 14-28 dni; po\u0142yka\u0107 w ca\u0142o\u015bci ze szklank\u0105 wody, w pozycji siedz\u0105cej lub stoj\u0105cej, co najmniej 30 minut przed snem; z posi\u0142kiem przy dolegliwo\u015bciach \u017co\u0142\u0105dkowych; leki i pokarmy z wapniem, w tym mleko, przetwory mleczne i soki owocowe z wapniem, a tak\u017ce magnez, \u017celazo, cynk, bizmut i glin zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie, odst\u0119p co najmniej 2 godziny; nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o, unika\u0107 s\u0142o\u0144ca i solarium; biegunka w trakcie lub po antybiotyku wymaga kontaktu z lekarzem, bez samodzielnego leczenia; nasila dzia\u0142anie pochodnych kumaryny i pochodnych sulfonylomocznika; zmniejsza skuteczno\u015b\u0107 antykoncepcji hormonalnej; alkohol skraca okres p\u00f3\u0142trwania; przeciwwskazana w ci\u0105\u017cy, w okresie karmienia piersi\u0105 i u dzieci poni\u017cej 12 lat; reakcja Jarischa-Herxheimera; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl\/api\/rpl\/medicinal-products\/32792\/characteristic\">rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 432\/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiaj\u0105ce wykaz dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci (witamina D pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego; witamina C pomaga w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego, pomaga w ochronie kom\u00f3rek przed stresem oksydacyjnym i w zmniejszeniu uczucia zm\u0119czenia i znu\u017cenia; warunek: produkt jest co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em sk\u0142adnika, czyli dostarcza w porcji co najmniej 15 procent referencyjnej warto\u015bci spo\u017cycia; dla \u017cywych kultur jogurtowych dopuszczono jedynie o\u015bwiadczenie o poprawie trawienia laktozy, przy okre\u015blonych warunkach; brak o\u015bwiadczenia o zapobieganiu biegunce poantybiotykowej): <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/eli\/reg\/2012\/432\/oj\/pol\">eur-lex.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">NICE, 2018 (aktualizacja), Lyme disease, NICE guideline NG95, rekomendacje (rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy rozpoznaje si\u0119 i leczy bez bada\u0144 laboratoryjnych; zwykle pojawia si\u0119 1-4 tygodnie po uk\u0142uciu, mo\u017ce od 3 dni do 3 miesi\u0119cy, zwykle nie sw\u0119dzi, nie jest gor\u0105cy ani bolesny; doro\u015bli bez objaw\u00f3w ogniskowych: doksycyklina 100 mg 2 razy dziennie albo 200 mg raz dziennie przez 21 dni, alternatywnie amoksycylina; nag\u0142e skierowanie m.in. przy objawach zaka\u017cenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, zapaleniu b\u0142ony naczyniowej oka i powik\u0142aniach sercowych, np. ca\u0142kowitym bloku serca; reakcja Jarischa-Herxheimera mo\u017ce przej\u015bciowo nasili\u0107 objawy; po 2 pe\u0142nych kursach antybiotyk\u00f3w nie oferowa\u0107 rutynowo kolejnych; utrzymuj\u0105ce si\u0119 objawy nie musz\u0105 oznacza\u0107 aktywnego zaka\u017cenia; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nice.org.uk\/guidance\/ng95\/chapter\/Recommendations\">nice.org.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">NHS, Lyme disease, przegl\u0105d 3.06.2025 (objawy: okr\u0105g\u0142a lub owalna wysypka wok\u00f3\u0142 uk\u0142ucia, objawy grypopodobne; p\u00f3\u017aniejsze objawy: b\u00f3l i obrz\u0119k staw\u00f3w, problemy z nerwami, problemy z sercem, z pami\u0119ci\u0105 i koncentracj\u0105, cz\u0119\u015bciej przy op\u00f3\u017anionym leczeniu; pilna wizyta u lekarza po uk\u0142uciu albo pobycie w miejscu z kleszczami w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy, je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 objawy grypopodobne albo okr\u0105g\u0142a wysypka; leczenie antybiotykami do 28 dni, trzeba doko\u0144czy\u0107 kuracj\u0119; ostrze\u017cenie przed testami i leczeniem z internetu bez dowod\u00f3w; usuwanie kleszcza p\u0119set\u0105 przy sk\u00f3rze; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/lyme-disease\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">Szajewska H., Ko\u0142odziej M., 2015, Systematic review with meta-analysis: Saccharomyces boulardii in the prevention of antibiotic-associated diarrhoea, Alimentary Pharmacology and Therapeutics 42(7):793-801 (21 bada\u0144, 4780 uczestnik\u00f3w; u doros\u0142ych 15 bada\u0144, 3114 os\u00f3b: ryzyko z 17,4 do 8,2 procent, RR 0,49, 95% CI 0,38-0,63; por\u00f3wnanie z placebo lub brakiem leczenia): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/apt.13344\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Szajewska H., Ko\u0142odziej M., 2015, Systematic review with meta-analysis: Lactobacillus rhamnosus GG in the prevention of antibiotic-associated diarrhoea in children and adults, Alimentary Pharmacology and Therapeutics 42(10):1149-1157 (12 bada\u0144, 1499 uczestnik\u00f3w; u dzieci 5 bada\u0144, 445 os\u00f3b, RR 0,48, 95% CI 0,26-0,89; u doros\u0142ych 6 bada\u0144, 863 osoby, RR 0,48, 95% CI 0,20-1,15, r\u00f3\u017cnica nieistotna statystycznie, niska jako\u015b\u0107 dowod\u00f3w): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/apt.13404\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">Guo Q., Goldenberg J.Z., Humphrey C., El Dib R., Johnston B.C., 2019, Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea, Cochrane Database of Systematic Reviews 4:CD004827 (33 badania, 6352 dzieci; biegunka poantybiotykowa 8 procent przy probiotyku vs 19 procent w grupach kontrolnych, RR 0,45, 95% CI 0,36-0,56, umiarkowana pewno\u015b\u0107; dawki co najmniej 5 mld CFU dziennie skuteczniejsze; bez powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych przypisanych probiotykom; powa\u017cne zdarzenia opisywano w badaniach obserwacyjnych u dzieci ci\u0119\u017cko chorych lub z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, m.in. z cewnikiem centralnym): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/14651858.CD004827.pub5\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Esmaeilinezhad Z., Ghosh N.R., Walsh C.M. i wsp., 2025, Probiotics for the prevention of Clostridioides difficile-associated diarrhea in adults and children, Cochrane Database of Systematic Reviews 9:CD006095 (38 bada\u0144, 13 179 uczestnik\u00f3w: zaka\u017cenie C. difficile 1,6 vs 3,2 procent, RR 0,50, 95% CI 0,38-0,64, niska pewno\u015b\u0107; 40 bada\u0144, 13 419 uczestnik\u00f3w: biegunka poantybiotykowa 23 vs 27,4 procent, RR 0,67, 95% CI 0,57-0,78, niska pewno\u015b\u0107; kr\u00f3tkie stosowanie prawdopodobnie bez dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych u os\u00f3b bez obni\u017conej odporno\u015bci): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/14651858.CD006095.pub5\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Szajewska H., Canani R.B., Guarino A. i wsp. (ESPGHAN Working Group for Probiotics and Prebiotics), 2016, Probiotics for the Prevention of Antibiotic-Associated Diarrhea in Children, Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition 62(3):495-506 (je\u015bli rozwa\u017ca si\u0119 probiotyk przy czynnikach ryzyka biegunki poantybiotykowej: Lactobacillus rhamnosus GG albo Saccharomyces boulardii, silne zalecenie, umiarkowana jako\u015b\u0107 dowod\u00f3w): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/MPG.0000000000001081\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">Pozzoni P., Riva A., Bellatorre A.G. i wsp., 2012, Saccharomyces boulardii for the prevention of antibiotic-associated diarrhea in adult hospitalized patients: a single-center, randomized, double-blind, placebo-controlled trial, American Journal of Gastroenterology 107(6):922-931 (275 zrandomizowanych, 204 analizowanych, wiek \u015brednio 79 lat; S. boulardii od pocz\u0105tku antybiotyku do 7 dni po jego odstawieniu; biegunka 15,1 vs 13,3 procent przy placebo, OR 1,16, 95% CI 0,53-2,56): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/ajg.2012.56\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">NHS, Probiotics, przegl\u0105d 24.11.2022 (probiotyki s\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105, a nie lekiem; r\u00f3\u017cne szczepy mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 r\u00f3\u017cnie; osoby z chorob\u0105 przewlek\u0142\u0105 lub os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105 powinny przed probiotykiem porozmawia\u0107 z lekarzem; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/probiotics\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">Vinayagamoorthy K., Pentapati K.C., Prakash H., 2023, Epidemiology of Saccharomyces fungemia: A systematic review, Medical Mycology 61(2):myad014 (108 przypadk\u00f3w grzybicy krwi wywo\u0142anej przez Saccharomyces, w tym 73 u os\u00f3b przyjmuj\u0105cych S. boulardii; czynniki ryzyka: pobyt na oddziale intensywnej terapii, \u017cywienie pozajelitowe lub przez zg\u0142\u0119bnik, biegunka, cukrzyca): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/mmy\/myad014\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">NHS, Doxycycline, przegl\u0105d 5.09.2025 (po\u0142yka\u0107 ze szklank\u0105 wody na siedz\u0105co lub stoj\u0105co, nie k\u0142a\u015b\u0107 si\u0119 przez 30 minut; nie \u0142\u0105czy\u0107 bez porady m.in. z lekami zoboj\u0119tniaj\u0105cymi, preparatami z \u017celazem lub cynkiem, warfaryn\u0105; mo\u017cna je\u015b\u0107 normalnie, ale lepiej nie pi\u0107 alkoholu; powa\u017cne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane: anafilaksja, nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 sk\u00f3ry na s\u0142o\u0144ce, zapalenie jelit z krwaw\u0105 biegunk\u0105; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/medicines\/doxycycline\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">Przeszukanie bazy PubMed 13.10.2026, bez ograniczenia dat i j\u0119zyka (frazy wielocz\u0142onowe wyszukiwane jako ca\u0142o\u015b\u0107): (1) witamina D: (vitamin D[tiab] OR cholecalciferol[tiab] OR Vitamin D[MeSH]) AND (Lyme Disease[MeSH] OR Lyme[tiab] OR borreliosis[tiab] OR borrelia[tiab]), wynik bez badania klinicznego suplementacji u chorych; (2) zio\u0142a: (garlic[tiab] OR allicin[tiab] OR berberine[tiab] OR herbal[tiab] OR botanical[tiab] OR Plant Extracts[MeSH] OR Phytotherapy[MeSH]) AND (Lyme Disease[MeSH] OR Lyme[tiab] OR borreliosis[tiab]) AND (clinicaltrial[pt] OR randomizedcontrolledtrial[pt]), brak wynik\u00f3w; pe\u0142ne zapytania w odno\u015bnikach: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/?term=%28%22vitamin+D%22%5Btiab%5D+OR+cholecalciferol%5Btiab%5D+OR+%22Vitamin+D%22%5BMeSH%5D%29+AND+%28%22Lyme+Disease%22%5BMeSH%5D+OR+Lyme%5Btiab%5D+OR+borreliosis%5Btiab%5D+OR+borrelia%5Btiab%5D%29\">zapytanie 1<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/?term=%28garlic%5Btiab%5D+OR+allicin%5Btiab%5D+OR+berberine%5Btiab%5D+OR+herbal%5Btiab%5D+OR+botanical%5Btiab%5D+OR+%22Plant+Extracts%22%5BMeSH%5D+OR+%22Phytotherapy%22%5BMeSH%5D%29+AND+%28%22Lyme+Disease%22%5BMeSH%5D+OR+Lyme%5Btiab%5D+OR+borreliosis%5Btiab%5D%29+AND+%28clinicaltrial%5Bpt%5D+OR+randomizedcontrolledtrial%5Bpt%5D%29\">zapytanie 2<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">EFSA NDA Panel, 2023, Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin D, including the derivation of a conversion factor for calcidiol monohydrate, EFSA Journal 21(8):8145 (g\u00f3rny tolerowany poziom spo\u017cycia dla doros\u0142ych, tak\u017ce w ci\u0105\u017cy i w okresie karmienia: 100 \u00b5g, czyli 4000 j.m., dziennie ze wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2023.8145\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-20\">Feng J., Leone J., Schweig S., Zhang Y., 2020, Evaluation of Natural and Botanical Medicines for Activity Against Growing and Non-growing Forms of B. burgdorferi, Frontiers in Medicine 7:6 (badanie laboratoryjne na hodowlach bakterii: 7 z 12 ekstrakt\u00f3w ro\u015blinnych w st\u0119\u017ceniu 1 procent dzia\u0142a\u0142o na nierosn\u0105ce formy kr\u0119tk\u00f3w, m.in. rdestowiec japo\u0144ski, koci pazur i bylica roczna; autorzy wskazuj\u0105 potrzeb\u0119 bada\u0144 na zwierz\u0119tach i ludziach): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3389\/fmed.2020.00006\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-21\">Arias P., Gocko X., Roblot F. i wsp., 2025, Guidelines for Lyme borreliosis: post-treatment Lyme disease syndrome (PTLDS), Infectious Diseases Now 55(8S):105205 (zesp\u00f3\u0142 po leczeniu boreliozy: zm\u0119czenie, rozlany b\u00f3l i zaburzenia poznawcze ponad 6 miesi\u0119cy po udokumentowanym i w\u0142a\u015bciwie leczonym zaka\u017ceniu, istotnie upo\u015bledzaj\u0105ce codzienne funkcjonowanie, bez innej przyczyny po systematycznej ponownej ocenie: trafno\u015bci rozpoznania, przestrzegania i adekwatno\u015bci antybiotykoterapii, nast\u0119pstw choroby i rozpozna\u0144 r\u00f3\u017cnicowych; post\u0119powanie: wielodyscyplinarna opieka, rehabilitacja ruchowa i wsparcie psychologiczne; dodatkowe antybiotyki i leczenie immunomoduluj\u0105ce niezalecane): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.idnow.2025.105205\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-22\">Berende A., ter Hofstede H.J., Vos F.J. i wsp., 2016, Randomized Trial of Longer-Term Therapy for Symptoms Attributed to Lyme Disease, New England Journal of Medicine 374(13):1209-1220 (badanie PLEASE: 281 os\u00f3b zrandomizowanych, 280 analizowanych; po 2 tygodniach ceftriaksonu 12 tygodni doksycykliny, klarytromycyny z hydroksychlorochin\u0105 albo placebo; jako\u015b\u0107 \u017cycia w 14. tygodniu bez istotnej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy grupami, r\u00f3\u017cnica doksycyklina vs placebo 0,2 punktu, 95% CI od -2,4 do 2,8): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1056\/NEJMoa1505425\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-23\">Mourey F., Sureja V., Kheni D. i wsp., 2020, A Multicenter, Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Trial of Saccharomyces boulardii in Infants and Children With Acute Diarrhea, Pediatric Infectious Disease Journal 39(11):e347-e351 (100 dzieci w wieku 3-36 miesi\u0119cy z ostr\u0105 biegunk\u0105, S. boulardii CNCM I-3799 2 razy po 5 mld CFU dziennie przez 5 dni vs placebo; kr\u00f3tszy czas biegunki; cz\u0119\u015b\u0107 autor\u00f3w z firmy Lesaffre, producenta surowca): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/INF.0000000000002849\">doi.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-24\">NHS, Bell&#8217;s palsy, przegl\u0105d 4.07.2023 (112, gdy opadnie jedna strona twarzy, gdy osoba nie mo\u017ce unie\u015b\u0107 obu r\u0105k albo gdy ma zaburzenia mowy, ka\u017cdy z tych objaw\u00f3w osobno, bo to mog\u0105 by\u0107 objawy udaru; os\u0142abienie jednej strony twarzy narastaj\u0105ce zwykle przez kilka dni to objaw pora\u017cenia Bella, wymagaj\u0105cy pilnej wizyty u lekarza; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/bells-palsy\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-25\">NHS, Heart palpitations (112 przy ko\u0142ataniu serca, kt\u00f3re nie mija, albo z b\u00f3lem w klatce piersiowej, duszno\u015bci\u0105, uczuciem omdlewania lub omdleniem; nie jecha\u0107 samodzielnie samochodem; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/symptoms\/heart-palpitations\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-26\">NHS, Chest pain (112 przy nag\u0142ym b\u00f3lu lub ucisku w klatce piersiowej, kt\u00f3ry nie mija, b\u00f3lu promieniuj\u0105cym do r\u0119ki, szyi, \u017cuchwy, brzucha lub plec\u00f3w albo b\u00f3lu z poceniem, nudno\u015bciami, zawrotami g\u0142owy lub duszno\u015bci\u0105; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/symptoms\/chest-pain\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-27\">NHS, Meningitis (112 przy bardzo silnym b\u00f3lu g\u0142owy, sztywno\u015bci karku z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na \u015bwiat\u0142o, spl\u0105taniu, wysypce, kt\u00f3ra nie blednie pod naciskiem, albo pierwszym napadzie drgawek; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/meningitis\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-28\">NHS, Anaphylaxis (112 przy nag\u0142ym obrz\u0119ku ust, gard\u0142a lub j\u0119zyka, szybkim lub utrudnionym oddechu, ucisku w gardle i trudno\u015bciach z prze\u0142ykaniem, sinieniu sk\u00f3ry, nag\u0142ym spl\u0105taniu lub omdleniu; mo\u017ce towarzyszy\u0107 wypuk\u0142a, sw\u0119dz\u0105ca wysypka; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/anaphylaxis\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-29\">St John Ambulance, How to put someone in the recovery position (pozycja boczna dla osoby, kt\u00f3ra nie reaguje, ale oddycha prawid\u0142owo; wezwanie pomocy pod 999 lub 112 i obserwacja w oczekiwaniu na pomoc; przy braku prawid\u0142owego oddechu 112 i RKO od razu; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.sja.org.uk\/first-aid-advice\/recovery-position\/\">sja.org.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-30\">Resuscitation Council UK, 2025, Adult basic life support guidelines (przy braku reakcji jak najszybciej wezwij numer alarmowy, najlepiej przez \u015bwiadka, a potem oce\u0144 oddech; brak reakcji z nieprawid\u0142owym oddechem oznacza zatrzymanie kr\u0105\u017cenia, RKO od razu; AED mo\u017ce u\u017cy\u0107 ka\u017cdy; odczyt 13.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.resus.org.uk\/professional-library\/2025-resuscitation-guidelines\/adult-basic-life-support-guidelines\">resus.org.uk<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p class=\"notka-ai\"><small>Ilustracje w tym artykule zosta\u0142y przygotowane z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji (AI). Zdj\u0119cia produkt\u00f3w pochodz\u0105 ze sklepu \u015awiat Supli.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak leczy si\u0119 borelioz\u0119, kt\u00f3ry probiotyk przy antybiotyku ma badania, co rozdzieli\u0107 z doksycyklin\u0105, kiedy witamina D i C, co wiadomo o zio\u0142ach i kiedy dzwoni\u0107 na 112.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":27334,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"yes","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[1385],"tags":[],"class_list":{"0":"post-24470","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dolegliwosci-i-choroby"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Leczenie boreliozy wed\u0142ug PTEiLChZ i NICE, probiotyk przy antybiotyku wed\u0142ug bada\u0144, odst\u0119p doksycykliny od minera\u0142\u00f3w, witamina D i C, zio\u0142a i 112.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Leczenie boreliozy wed\u0142ug PTEiLChZ i NICE, probiotyk przy antybiotyku wed\u0142ug bada\u0144, odst\u0119p doksycykliny od minera\u0142\u00f3w, witamina D i C, zio\u0142a i 112.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-28T09:32:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-24T05:12:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c\"},\"headline\":\"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie? Co ma sens przy leczeniu antybiotykiem\",\"datePublished\":\"2026-04-28T09:32:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-24T05:12:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/\"},\"wordCount\":6261,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp\",\"articleSection\":[\"Dolegliwo\u015bci i choroby\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/\",\"name\":\"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp\",\"datePublished\":\"2026-04-28T09:32:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-24T05:12:09+00:00\",\"description\":\"Leczenie boreliozy wed\u0142ug PTEiLChZ i NICE, probiotyk przy antybiotyku wed\u0142ug bada\u0144, odst\u0119p doksycykliny od minera\u0142\u00f3w, witamina D i C, zio\u0142a i 112.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp\",\"width\":2752,\"height\":1536,\"caption\":\"Skraj jesiennego lasu z wysok\u0105 traw\u0105 i \u0142awk\u0105 ze szklank\u0105 wody i kapsu\u0142kami suplementu\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie? Co ma sens przy leczeniu antybiotykiem\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c\",\"name\":\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\",\"description\":\"Trener personalny z wykszta\u0142cenia dietetyk, kt\u00f3ry od wielu lat pomaga budowa\u0107 zdrowe, silne i sprawne cia\u0142o. Specjalizuje si\u0119 w kszta\u0142towaniu sylwetki oraz \u015bwiadomej suplementacji, b\u0119d\u0105cej jedn\u0105 z jego najwi\u0119kszych pasji. Wierzy, \u017ce d\u0142ugie i pe\u0142ne energii \u017cycie zaczyna si\u0119 na talerzu, dlatego stawia na edukacj\u0119, zdrowe nawyki i indywidualne podej\u015bcie do ka\u017cdego. Pokazuje, \u017ce trwa\u0142e efekty nie s\u0105 dzie\u0142em przypadku, lecz po\u0142\u0105czeniem odpowiedniego treningu, od\u017cywiania i konsekwencji.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/swiat-supli\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie?","description":"Leczenie boreliozy wed\u0142ug PTEiLChZ i NICE, probiotyk przy antybiotyku wed\u0142ug bada\u0144, odst\u0119p doksycykliny od minera\u0142\u00f3w, witamina D i C, zio\u0142a i 112.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie?","og_description":"Leczenie boreliozy wed\u0142ug PTEiLChZ i NICE, probiotyk przy antybiotyku wed\u0142ug bada\u0144, odst\u0119p doksycykliny od minera\u0142\u00f3w, witamina D i C, zio\u0142a i 112.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2026-04-28T09:32:00+00:00","article_modified_time":"2026-10-24T05:12:09+00:00","og_image":[{"width":2752,"height":1536,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/"},"author":{"name":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c"},"headline":"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie? Co ma sens przy leczeniu antybiotykiem","datePublished":"2026-04-28T09:32:00+00:00","dateModified":"2026-10-24T05:12:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/"},"wordCount":6261,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp","articleSection":["Dolegliwo\u015bci i choroby"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/","name":"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp","datePublished":"2026-04-28T09:32:00+00:00","dateModified":"2026-10-24T05:12:09+00:00","description":"Leczenie boreliozy wed\u0142ug PTEiLChZ i NICE, probiotyk przy antybiotyku wed\u0142ug bada\u0144, odst\u0119p doksycykliny od minera\u0142\u00f3w, witamina D i C, zio\u0142a i 112.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/suplementy-przy-boreliozie-okladka-3e50d3bd.webp","width":2752,"height":1536,"caption":"Skraj jesiennego lasu z wysok\u0105 traw\u0105 i \u0142awk\u0105 ze szklank\u0105 wody i kapsu\u0142kami suplementu"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/borelioza-i-suplementacja-co-wspiera-uklad-odpornosciowy-podczas-leczenia-i-w-fazie-przewleklej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jakie witaminy i suplementy przy boreliozie? Co ma sens przy leczeniu antybiotykiem"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c","name":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","description":"Trener personalny z wykszta\u0142cenia dietetyk, kt\u00f3ry od wielu lat pomaga budowa\u0107 zdrowe, silne i sprawne cia\u0142o. Specjalizuje si\u0119 w kszta\u0142towaniu sylwetki oraz \u015bwiadomej suplementacji, b\u0119d\u0105cej jedn\u0105 z jego najwi\u0119kszych pasji. Wierzy, \u017ce d\u0142ugie i pe\u0142ne energii \u017cycie zaczyna si\u0119 na talerzu, dlatego stawia na edukacj\u0119, zdrowe nawyki i indywidualne podej\u015bcie do ka\u017cdego. Pokazuje, \u017ce trwa\u0142e efekty nie s\u0105 dzie\u0142em przypadku, lecz po\u0142\u0105czeniem odpowiedniego treningu, od\u017cywiania i konsekwencji.","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/swiat-supli\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24470"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29211,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24470\/revisions\/29211"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}