{"id":24430,"date":"2026-04-24T11:11:45","date_gmt":"2026-04-24T09:11:45","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=24430"},"modified":"2026-10-15T19:56:18","modified_gmt":"2026-10-15T17:56:18","slug":"przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/","title":{"rendered":"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: czy koenzym Q10, PQQ i karnityna pomagaj\u0105?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Przewlek\u0142e zm\u0119czenie ma wiele mo\u017cliwych przyczyn, od braku snu i stresu po niedokrwisto\u015b\u0107, cukrzyc\u0119 czy chorob\u0119 tarczycy, wi\u0119c najpierw trzeba j\u0105 ustali\u0107 z lekarzem [1]. W metaanalizie 13 bada\u0144 koenzym Q10 zmniejsza\u0142 zm\u0119czenie w por\u00f3wnaniu z placebo, ale obj\u0119\u0142a ona bardzo r\u00f3\u017cne grupy os\u00f3b, a przy zespole przewlek\u0142ego zm\u0119czenia (ME\/CFS) NICE nie zaleca oferowania suplement\u00f3w jako sposobu wyleczenia tej choroby [2] [3]. Dla L-karnityny s\u0105 nieliczne ma\u0142e badania, a dla PQQ w opisanym wyszukiwaniu nie znale\u017ali\u015bmy badania z randomizacj\u0105, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wnym wynikiem by\u0142o zm\u0119czenie u ludzi po samym PQQ [4] [5] [6].<\/strong><\/p>\n<p class=\"aktualizacja\"><small>Aktualizacja 15.10.2026: Wyja\u015bnili\u015bmy, czym przewlek\u0142e zm\u0119czenie r\u00f3\u017cni si\u0119 od zespo\u0142u przewlek\u0142ego zm\u0119czenia, co badania m\u00f3wi\u0105 o koenzymie Q10, PQQ i L-karnitynie oraz kiedy ze zm\u0119czeniem i\u015b\u0107 do lekarza.<\/small><\/p>\n<div class=\"polecamy-boks\" style=\"margin:20px 0;padding:10px;border:2px solid #F38823;border-radius:14px;background:#FDEEDD\">\n<p class=\"polecamy-tytul\" style=\"margin:0 0 2px;font-size:18px;line-height:1.3;font-weight:700;color:#121212\">Produkty omawiane w artykule<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(min(100%,240px),1fr));gap:8px\">\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30801-large_default\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg, kapsu\u0142ki z ubichinonem do codziennej suplementacji\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Koenzym Q10, marka w\u0142asna<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg, 60 kaps.<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">Wed\u0142ug karty 200 mg ubichinonu w kapsu\u0142ce ro\u015blinnej<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26339-large_default\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg, 60 kapsu\u0142ek z winianem L-karnityny\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Winian L-karnityny, marka w\u0142asna<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg, 60 kaps.<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">Wed\u0142ug karty 680 mg L-karnityny w 1 kapsu\u0142ce<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"polecamy-produkt\" style=\"margin:0;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:6px 12px;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:6px 10px;min-width:0\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"flex:0 0 80px\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/14109-large_default\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps.jpg\" alt=\"Opakowanie Swanson Acetyl L-Carnitine 500 mg, 100 kapsu\u0142ek z acetylo-L-karnityn\u0105\" width=\"80\" height=\"80\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:80px;height:80px;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"flex:1 1 150px;min-width:0;line-height:1.25\"><span style=\"display:block;font-size:12px;font-weight:700;color:#A34F07;text-transform:uppercase;letter-spacing:.03em\">Acetylo-L-karnityna<\/span><span style=\"display:block;font-size:14px;font-weight:700;margin-top:2px\"><span style=\"font-size:12px;font-weight:400;color:#55524C\">Na zdj\u0119ciu:<\/span> <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"color:#121212\">Swanson Acetyl L-Carnitine 500 mg, 100 kaps.<\/a><\/span><span style=\"display:block;font-size:13px;color:#121212;margin-top:2px\">Wed\u0142ug karty 500 mg acetylo-L-karnityny w kapsu\u0142ce<\/span><a class=\"polecamy-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=polecamy&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:inline-block;padding:5px 14px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:4px\">Sprawd\u017a cen\u0119<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<details class=\"toc\" open>\n<summary>Spis tre\u015bci<\/summary>\n<nav aria-label=\"Spis tre\u015bci\">\n<ul>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#zmeczenie-czy-me-cfs\">1. Przewlek\u0142e zm\u0119czenie czy zesp\u00f3\u0142 przewlek\u0142ego zm\u0119czenia?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#mitochondria\">2. Mitochondria a zm\u0119czenie: co maj\u0105 do tego koenzym Q10, PQQ i karnityna?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#koenzym-q10\">3. Koenzym Q10 a zm\u0119czenie: co pokaza\u0142y badania?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#pqq\">4. PQQ: co to jest i co wiadomo o dzia\u0142aniu?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#karnityna\">5. L-karnityna i acetylo-L-karnityna przy zm\u0119czeniu<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#oswiadczenia\">6. Kt\u00f3re sk\u0142adniki maj\u0105 dopuszczone o\u015bwiadczenia o zm\u0119czeniu?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#jak-wybrac\">7. Jak por\u00f3wna\u0107 preparaty z koenzymem Q10 i karnityn\u0105?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#kiedy-do-lekarza\">8. Bezpiecze\u0144stwo i kiedy i\u015b\u0107 do lekarza<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#faq\">9. Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#faq-q10\">9.1. Czy koenzym Q10 pomaga na zm\u0119czenie?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#faq-pqq-q10\">9.2. Czy mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 PQQ z koenzymem Q10?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#faq-karnityna\">9.3. Jaka karnityna przy zm\u0119czeniu?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#faq-jak-dlugo\">9.4. Jak d\u0142ugo przyjmowa\u0107 koenzym Q10?<\/a><\/li>\n<li class=\"sub\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#faq-odbudowa\">9.5. Jak odbudowa\u0107 mitochondria?<\/a><\/li>\n<li class=\"\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#w-skrocie\">10. Najwa\u017cniejsze w skr\u00f3cie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<\/details>\n<h2 id=\"zmeczenie-czy-me-cfs\">1. Przewlek\u0142e zm\u0119czenie czy zesp\u00f3\u0142 przewlek\u0142ego zm\u0119czenia?<\/h2>\n<p>Zm\u0119czenie bywa normalne, ale je\u015bli trwa d\u0142ugo i nie wiadomo dlaczego, mo\u017ce by\u0107 objawem choroby. NHS wymienia jako cz\u0119ste przyczyny za ma\u0142o snu, bezsenno\u015b\u0107, stres, depresj\u0119, zmiany hormonalne, przebyte infekcje, np. COVID-19, i niekt\u00f3re leki. Zm\u0119czenie towarzyszy te\u017c bezdechowi sennemu, niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza, cukrzycy i nadczynno\u015bci tarczycy [1]. Je\u015bli zm\u0119czenie pojawi\u0142o si\u0119 po COVID-19, przeczytaj tekst <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-po-covid-jak-dlugi-covid-niszczy-mitochondria-i-ktore-suplementy-maja-realne-dowody\/\">zm\u0119czenie po COVID: kiedy to d\u0142ugi COVID<\/a>.<\/p>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 przewlek\u0142ego zm\u0119czenia, w skr\u00f3cie ME\/CFS, to osobna choroba. Wed\u0142ug wytycznych NICE z 2021 roku podejrzewa si\u0119 go, gdy u doros\u0142ego od co najmniej 6 tygodni wyst\u0119puj\u0105 jednocze\u015bnie wszystkie te objawy: bardzo os\u0142abiaj\u0105ce zm\u0119czenie, kt\u00f3re nasila si\u0119 przy aktywno\u015bci i nie mija po odpoczynku, pogorszenie po wysi\u0142ku, cz\u0119sto op\u00f3\u017anione o godziny lub dni, sen, kt\u00f3ry nie daje wypoczynku, oraz trudno\u015bci z my\u015bleniem i pami\u0119ci\u0105. Codzienna aktywno\u015b\u0107 musi by\u0107 przy tym wyra\u017anie ograniczona, a objaw\u00f3w nie mo\u017ce wyja\u015bnia\u0107 inna choroba. Rozpoznanie potwierdza si\u0119 po 3 miesi\u0105cach, po badaniach wykluczaj\u0105cych inne przyczyny, m.in. morfologii, ferrytyny, hormon\u00f3w tarczycy i HbA1c [3].<\/p>\n<p>To rozr\u00f3\u017cnienie zmienia post\u0119powanie. Przy zwyk\u0142ym zm\u0119czeniu NHS radzi zdrow\u0105 diet\u0119, regularny ruch i sta\u0142e pory snu [1]. Przy ME\/CFS NICE odradza programy stopniowego zwi\u0119kszania \u0107wicze\u0144 i zaleca, by nie przekracza\u0107 dost\u0119pnej energii [3]. Przy fibromialgii, w kt\u00f3rej zm\u0119czenie te\u017c jest cz\u0119ste, zasady s\u0105 inne, o czym piszemy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/fibromialgia-a-suplementacja-magnez-koenzym-q10-witamina-d-i-5-htp-w-lagodzeniu-przewleklego-bolu\/\">fibromialgia a suplementacja<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"mitochondria\">2. Mitochondria a zm\u0119czenie: co maj\u0105 do tego koenzym Q10, PQQ i karnityna?<\/h2>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-ilustracja-c8dc209f.webp\" alt=\"Tablet z ilustracj\u0105 kom\u00f3rki i mitochondri\u00f3w na biurku, czyli miejsc, w kt\u00f3rych kom\u00f3rka wytwarza energi\u0119\" width=\"2752\" height=\"1536\" class=\"wp-image-28103\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\"><\/figure>\n<p>Mitochondria to struktury w kom\u00f3rkach, kt\u00f3re przekszta\u0142caj\u0105 energi\u0119 z po\u017cywienia w posta\u0107 u\u017cyteczn\u0105 dla kom\u00f3rki. Wytwarzaj\u0105 ATP, g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o energii kom\u00f3rki, w procesie zwanym fosforylacj\u0105 oksydacyjn\u0105 [7]. Koenzym Q10 jest sk\u0142adnikiem \u0142a\u0144cucha oddechowego, czyli ci\u0105gu reakcji wytwarzaj\u0105cych energi\u0119 w mitochondriach [2]. D\u0142ugo\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe mog\u0105 wej\u015b\u0107 do wn\u0119trza mitochondri\u00f3w, gdzie s\u0105 spalane, dopiero po po\u0142\u0105czeniu z L-karnityn\u0105 [8]. PQQ, czyli pirolochinolinochinon, w badaniu na ludziach podnosi\u0142 poziom bia\u0142ka PGC-1alfa, kt\u00f3re uczestniczy w tworzeniu nowych mitochondri\u00f3w [9].<\/p>\n<p>Z tych mechanizm\u00f3w nie wynika jednak, \u017ce suplement usunie zm\u0119czenie. Dla ME\/CFS nie istnieje test diagnostyczny, a rozpoznanie stawia si\u0119 na podstawie objaw\u00f3w i wykluczenia innych chor\u00f3b [3]. Dlatego ni\u017cej oceniamy ka\u017cdy sk\u0142adnik po wynikach bada\u0144 u ludzi, a nie po samym mechanizmie. Preparaty z koenzymem Q10 znajdziesz w kategorii <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/serce-i-uklad-krazenia\/c351?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\">serce i uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia w sklepie \u015awiat Supli<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"koenzym-q10\">3. Koenzym Q10 a zm\u0119czenie: co pokaza\u0142y badania?<\/h2>\n<p>\u0141\u0105czny wynik bada\u0144 z placebo wskazuje na mniejsze zm\u0119czenie po koenzymie Q10, ale nie ustalono, kto na nim zyskuje. Tsai i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2022) po\u0142\u0105czyli 13 bada\u0144 z randomizacj\u0105 z udzia\u0142em 1126 os\u00f3b zdrowych i chorych. W por\u00f3wnaniu z placebo zm\u0119czenie by\u0142o mniejsze, a miara wielko\u015bci efektu, g Hedgesa, wynios\u0142a -0,40, z przedzia\u0142em ufno\u015bci od -0,64 do -0,16. Efekt by\u0142 istotny w badaniach samego koenzymu Q10, a nieistotny w badaniach preparat\u00f3w z\u0142o\u017conych [2]. Poniewa\u017c metaanaliza \u0142\u0105czy r\u00f3\u017cne grupy, dawki i postaci, jej wynik nie jest prognoz\u0105 dzia\u0142ania konkretnej kapsu\u0142ki. W innej metaanalizie, u os\u00f3b z depresj\u0105, zm\u0119czenie oceniono tylko w 2 badaniach i nie wykazano istotnej korzy\u015bci [10].<\/p>\n<p>W samym ME\/CFS badania s\u0105 nieliczne. Castro-Marrero i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2021) podawali 207 chorym w Hiszpanii przez 8 tygodni 200 mg koenzymu Q10 z 20 mg NADH albo placebo, a ca\u0142e badanie z 4-tygodniow\u0105 obserwacj\u0105 po odstawieniu trwa\u0142o 12 tygodni. W grupie suplementu zmniejszy\u0142o si\u0119 zm\u0119czenie poznawcze i poprawi\u0142a jako\u015b\u0107 \u017cycia w por\u00f3wnaniu ze stanem wyj\u015bciowym, ale streszczenie nie opisuje r\u00f3\u017cnic wobec placebo, a badanie sfinansowa\u0142 producent preparatu [11]. Fukuda i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2016) w Japonii podawali 150 mg ubichinolu dziennie przez 12 tygodni: z 43 chorych przydzielonych losowo badanie uko\u0144czy\u0142o 31, a autorzy opisali popraw\u0119 cz\u0119\u015bci objaw\u00f3w [12]. Przegl\u0105d 14 bada\u0144 suplement\u00f3w w ME\/CFS oceni\u0142 ryzyko b\u0142\u0119du jako wysokie i uzna\u0142, \u017ce wyniki nie pozwalaj\u0105 na pewne wnioski [13].<\/p>\n<p>Wed\u0142ug NCCIH powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych koenzymu Q10 nie opisano, a \u0142agodne to bezsenno\u015b\u0107 i dolegliwo\u015bci trawienne. Koenzym Q10 mo\u017ce wchodzi\u0107 w interakcje z warfaryn\u0105 i insulin\u0105. NCCIH podaje te\u017c, \u017ce dane nie potwierdzaj\u0105 \u0142agodzenia b\u00f3l\u00f3w mi\u0119\u015bni po statynach [14]; wi\u0119cej o tym w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/koenzym-q10-a-bole-miesniowe-przy-statynach-co-mowia-najnowsze-badania\/\">koenzym Q10 przy statynach<\/a>. Czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 ubichinon i ubichinol, wyja\u015bniamy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/koenzym-q10-ubichinon-vs-ubichinol-ktora-forma-dla-kogo-i-dlaczego-po-40-roku-zycia-konwersja-przestaje-dzialac\/\">ubichinon czy ubichinol<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"pqq\">4. PQQ: co to jest i co wiadomo o dzia\u0142aniu?<\/h2>\n<p>Nie ustalono, czy PQQ zmniejsza zm\u0119czenie. W naszym wyszukiwaniu z 15.10.2026 PubMed zwr\u00f3ci\u0142 3 rekordy, a Europe PMC 76 rekord\u00f3w, kt\u00f3rych tytu\u0142y przejrzeli\u015bmy; \u017caden nie by\u0142 badaniem z randomizacj\u0105, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wnym wynikiem by\u0142o zm\u0119czenie u ludzi po samym PQQ. Pe\u0142ne zapytania podajemy w \u017ar\u00f3d\u0142ach [6].<\/p>\n<p>Badania PQQ dotyczy\u0142y innych wynik\u00f3w. Hwang i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2020) podawali 23 niewytrenowanym m\u0119\u017cczyznom 20 mg PQQ albo placebo przez 6 tygodni treningu wytrzyma\u0142o\u015bciowego: wydolno\u015b\u0107 tlenowa nie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy grupami, cho\u0107 w grupie PQQ wzros\u0142o bia\u0142ko PGC-1alfa [9]. W badaniu Tamakoshi i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (2023) doro\u015bli w wieku 20-65 lat przyjmowali 20 mg soli disodowej PQQ dziennie przez 12 tygodni i poprawili wyniki cz\u0119\u015bci test\u00f3w pami\u0119ci; autorzy pracuj\u0105 u producenta surowca [15]. Marker tworzenia mitochondri\u00f3w i testy pami\u0119ci to nie to samo co mniejsze zm\u0119czenie.<\/p>\n<p>EFSA uzna\u0142a s\u00f3l disodow\u0105 PQQ za bezpieczn\u0105 w suplementach dla zdrowych doros\u0142ych do 20 mg dziennie, z wy\u0142\u0105czeniem kobiet w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105cych piersi\u0105. To co najmniej 250 razy wi\u0119cej, ni\u017c dostarcza \u017cywno\u015b\u0107, a dane o wch\u0142anianiu u ludzi s\u0105 ograniczone [16]. Opisane wyszukiwanie nie dotyczy\u0142o po\u0142\u0105czenia PQQ z koenzymem Q10, wi\u0119c nie rozstrzyga ani skuteczno\u015bci, ani bezpiecze\u0144stwa takiego zestawu; wniosek o tej kombinacji wymaga\u0142by osobnej oceny bada\u0144 nad ni\u0105. Dlatego takiego zestawu nie polecamy [6].<\/p>\n<h2 id=\"karnityna\">5. L-karnityna i acetylo-L-karnityna przy zm\u0119czeniu<\/h2>\n<p>Nie ustalono, czy L-karnityna zmniejsza przewlek\u0142e zm\u0119czenie, bo badania s\u0105 ma\u0142e i dotycz\u0105 w\u0105skich grup. Vermeulen i Scholte (2004) przydzielili losowo 90 chorych na ME\/CFS do trzech grup po 30 os\u00f3b, bez placebo i bez za\u015blepienia. Przez 24 tygodnie przyjmowali 2 g acetylo-L-karnityny, 2 g propionylo-L-karnityny albo obie. Wyra\u017an\u0105 popraw\u0119 w og\u00f3lnej ocenie klinicznej odnotowano u 59, 63 i 37 procent chorych, acetylo-L-karnityna zmniejsza\u0142a g\u0142\u00f3wnie zm\u0119czenie psychiczne, a 2 tygodnie po odstawieniu zm\u0119czenie nasili\u0142o si\u0119 odpowiednio u 52, 50 i 37 procent chorych [4].<\/p>\n<p>Malaguarnera i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2007) obj\u0119li badaniem 66 stulatk\u00f3w, u kt\u00f3rych zm\u0119czenie pojawia\u0142o si\u0119 ju\u017c po niewielkim wysi\u0142ku. Grupa 32 os\u00f3b przyjmowa\u0142a 2 g L-karnityny raz dziennie, a 34 osoby placebo. W por\u00f3wnaniu z placebo zmniejszy\u0142o si\u0119 zm\u0119czenie fizyczne i psychiczne, a poprawi\u0142 wynik testu funkcji poznawczych [5]. To wynik dla bardzo starych os\u00f3b, a nie dla wszystkich zm\u0119czonych doros\u0142ych. W metaanalizie 3 bada\u0144 z placebo u os\u00f3b po leczeniu nowotwor\u00f3w ani L-karnityna, ani acetylo-L-karnityna nie zmniejsza\u0142y zm\u0119czenia [8].<\/p>\n<p>L-karnityna jest dobrze tolerowana, ale mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 nudno\u015bci, wymioty, skurcze brzucha lub biegunk\u0119, a ponad 3 g dziennie rybi zapach cia\u0142a. Acetylo-L-karnityna u cz\u0119\u015bci os\u00f3b z chorob\u0105 Alzheimera nasila\u0142a pobudzenie [8]. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy winianem, acetylo-L-karnityn\u0105 i innymi postaciami opisujemy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/l-karnityna-jak-dziala-i-jaka-wybrac-4-formy-l-karnityny\/\">jak dzia\u0142a L-karnityna i jak\u0105 form\u0119 wybra\u0107<\/a>, a por\u00f3wnanie produkt\u00f3w w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/top-5-suplementow-z-l-karnityna\/\">L-karnityna: ranking suplement\u00f3w<\/a>.<\/p>\n<h2 id=\"oswiadczenia\">6. Kt\u00f3re sk\u0142adniki maj\u0105 dopuszczone o\u015bwiadczenia o zm\u0119czeniu?<\/h2>\n<p>Koenzym Q10, L-karnityna i PQQ nie maj\u0105 w UE dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych. O\u015bwiadczenie, \u017ce sk\u0142adnik przyczynia si\u0119 do zmniejszenia uczucia zm\u0119czenia i znu\u017cenia, przys\u0142uguje magnezowi, \u017celazu, witaminie C, ryboflawinie, niacynie, kwasowi pantotenowemu, witaminie B6, folianom i witaminie B12, je\u015bli porcja jest co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em danego sk\u0142adnika [17]. Te o\u015bwiadczenia nie oznaczaj\u0105 leczenia ME\/CFS. Przydaj\u0105 si\u0119, gdy badania krwi lub ocena diety poka\u017c\u0105 niedob\u00f3r, np. \u017celaza, kt\u00f3ry wed\u0142ug NHS sam bywa przyczyn\u0105 zm\u0119czenia [1]. Przy ME\/CFS NICE radzi om\u00f3wi\u0107 z lekarzem dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane dawek powy\u017cej zalecanego spo\u017cycia, je\u015bli kto\u015b przyjmuje witaminy lub minera\u0142y [3].<\/p>\n<h2 id=\"jak-wybrac\">7. Jak por\u00f3wna\u0107 preparaty z koenzymem Q10 i karnityn\u0105?<\/h2>\n<p>Przywo\u0142ane badania nie potwierdzaj\u0105 skuteczno\u015bci konkretnych produkt\u00f3w, a porcje w sklepie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od dawek z bada\u0144. Przy wyborze por\u00f3wnuj posta\u0107 sk\u0142adnika, porcj\u0119 dzienn\u0105 i ostrze\u017cenia z etykiety. <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\">\u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg<\/a> daje wed\u0142ug karty 200 mg ubichinonu w 1 kapsu\u0142ce z otoczk\u0105 ro\u015blinn\u0105 [18]. \u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg to 680 mg L-karnityny z winianu w kapsu\u0142ce, mniej ni\u017c 2 g w badaniu u stulatk\u00f3w [19] [5]. Swanson Acetyl L-Carnitine to 500 mg acetylo-L-karnityny w kapsu\u0142ce, a producent zaleca 1-2 kapsu\u0142ki dziennie, mniej ni\u017c w badaniu Vermeulena [20] [4]. Je\u015bli lekarz wykluczy\u0142 inne przyczyny i chcesz spr\u00f3bowa\u0107 koenzymu Q10 w kapsu\u0142kach odpowiednich dla wegan, wybierz \u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg.<\/p>\n<p>Opisane produkty s\u0105 przeznaczone dla doros\u0142ych i nie stosuj ich w ci\u0105\u017cy, bo wykluczaj\u0105 to ich karty. \u015awiat Supli L-Karnityna wed\u0142ug karty nie jest te\u017c przeznaczona dla kobiet karmi\u0105cych piersi\u0105 [19]. Je\u015bli karmisz piersi\u0105 i rozwa\u017casz pozosta\u0142e produkty, przed suplementacj\u0105 skonsultuj si\u0119 z lekarzem, bo brakuje danych o ich bezpiecze\u0144stwie w tym okresie. U osoby niepe\u0142noletniej potrzeb\u0119 suplementacji i odpowiedni preparat ustala lekarz.<\/p>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-koenzym-q10-zmeczenie\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30801-large_default\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg, kapsu\u0142ki z ubichinonem do codziennej suplementacji\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\">\u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg, 60 kaps.<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Wed\u0142ug karty ka\u017cda kapsu\u0142ka to 200 mg ubichinonu, a producent zaleca jedn\u0105 dziennie, z posi\u0142kiem zawieraj\u0105cym t\u0142uszcz i du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 wody [18].<\/p>\n<p>Dla kogo: dla doros\u0142ego, u kt\u00f3rego lekarz wykluczy\u0142 inne przyczyny zm\u0119czenia i kt\u00f3ry chce wypr\u00f3bowa\u0107 sam koenzym Q10, bez innych sk\u0142adnik\u00f3w aktywnych. Otoczka z HPMC pasuje do diety wega\u0144skiej.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug karty nie stosuje si\u0119 go w ci\u0105\u017cy, a przy warfarynie, acenokumarolu lub lekach na nadci\u015bnienie trzeba najpierw porozmawia\u0107 z lekarzem. Karta ostrzega, \u017ce produkt mo\u017ce zawiera\u0107 mleko, soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki [18].<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-l-karnityna\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26339-large_default\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg, 60 kapsu\u0142ek z winianem L-karnityny\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\">\u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg, 60 kaps.<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Jedna kapsu\u0142ka dostarcza wed\u0142ug karty 1000 mg winianu L-karnityny, czyli 680 mg L-karnityny; producent zaleca 1 kapsu\u0142k\u0119 dziennie, popijan\u0105 du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 wody [19].<\/p>\n<p>Dla kogo: dla doros\u0142ego, kt\u00f3ry woli L-karnityn\u0119 w jednej kapsu\u0142ce dziennie. Porcja jest mniejsza ni\u017c 2 g w badaniu u stulatk\u00f3w, wi\u0119c jego wynik\u00f3w nie przeno\u015b na ten produkt [5].<\/p>\n<p>Karta wyklucza stosowanie przez dzieci, kobiety w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105ce piersi\u0105. Otoczka jest z \u017celatyny wo\u0142owej, a produkt wyprodukowano w zak\u0142adzie, kt\u00f3ry przetwarza mleko, soj\u0119, jaja i orzechy [19].<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"product-card\" id=\"produkt-acetylo-l-karnityna\" style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:20px;padding:22px;margin:24px 0;border:1px solid #ddd;border-radius:14px;background:#fafafa\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/14109-large_default\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps.jpg\" alt=\"Opakowanie Swanson Acetyl L-Carnitine 500 mg, 100 kapsu\u0142ek z acetylo-L-karnityn\u0105\" width=\"180\" height=\"180\" loading=\"lazy\" style=\"width:180px;max-width:100%;height:auto;object-fit:contain\"><\/a><\/p>\n<div style=\"flex:1 1 240px;min-width:0\">\n<p style=\"margin-top:0\"><strong><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\">Swanson Acetyl L-Carnitine 500 mg, 100 kaps.<\/a><\/strong><\/p>\n<p>W kapsu\u0142ce jest wed\u0142ug karty 500 mg acetylo-L-karnityny, a producent zaleca 1 kapsu\u0142k\u0119 1-2 razy dziennie [20].<\/p>\n<p>Dla kogo: dla doros\u0142ego, kt\u00f3ry po rozmowie z lekarzem chce wybra\u0107 posta\u0107 badan\u0105 w ME\/CFS. W tamtym badaniu stosowano 2 g dziennie, bez placebo, wi\u0119c wynik nie m\u00f3wi, jak zadzia\u0142a ta porcja [4].<\/p>\n<p>Karta wyklucza stosowanie w ci\u0105\u017cy. Producent nie deklaruje na karcie alergen\u00f3w ani pe\u0142nego sk\u0142adu, wi\u0119c przy alergii sprawd\u017a etykiet\u0119 [20].<\/p>\n<p><a class=\"product-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=tekst&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:inline-block;padding:12px 18px;background:#f38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px\">Sprawd\u017a sk\u0142ad i cen\u0119<\/a><\/div>\n<\/section>\n<div class=\"produkty-kafelki\" style=\"margin:28px 0;padding:18px;border:1px solid #F4D9BC;border-radius:14px;background:#FAF9F7\">\n<p class=\"kafelki-tytul\" style=\"margin:0 0 4px;font-size:19px;font-weight:700;color:#121212\">Produkty z tekstu w sklepie \u015awiat Supli<\/p>\n<p style=\"margin:0 0 14px;font-size:14px;color:#55524C\">Suplementy opisane w sekcji 7. Przy przewlek\u0142ym zm\u0119czeniu najpierw ustal przyczyn\u0119 z lekarzem.<\/p>\n<div style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fill,minmax(max(140px,30%),1fr));gap:14px\">\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/30801-large_default\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg, kapsu\u0142ki z ubichinonem do codziennej suplementacji\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg, 60 kaps.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-koenzym-q10-200-mg\/p14991?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/26339-large_default\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps.jpg\" alt=\"Opakowanie \u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg, 60 kapsu\u0142ek z winianem L-karnityny\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"color:#121212\">\u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg, 60 kaps.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/swiat-supli-l-karnityna-1000-mg-60-kaps\/p13419?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<div class=\"produkt-kafelek\" style=\"display:flex;flex-direction:column;background:#FFFFFF;border:1px solid #E6E3DE;border-radius:12px;padding:12px;min-width:0\">\n<figure style=\"margin:0 0 10px;text-align:center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/14109-large_default\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps.jpg\" alt=\"Opakowanie Swanson Acetyl L-Carnitine 500 mg, 100 kapsu\u0142ek z acetylo-L-karnityn\u0105\" width=\"120\" height=\"120\" loading=\"lazy\" style=\"display:block;width:120px;max-width:100%;height:auto;margin:0 auto;object-fit:contain\"><\/a><figcaption style=\"margin-top:8px;font-size:14px;font-weight:700;line-height:1.35\">Na zdj\u0119ciu: <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"color:#121212\">Swanson Acetyl L-Carnitine 500 mg, 100 kaps.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"kafelek-cta\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/odchudzanie-l-karnityna-swanson-acetyl-l-carnitine-500mg-100vkaps\/p4317?utm_source=blog&amp;utm_medium=kafelki&amp;utm_campaign=przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\" style=\"display:block;text-align:center;padding:10px 12px;background:#F38823;color:#000;font-weight:700;text-decoration:none;border-radius:8px;margin-top:auto\">Do sklepu<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 id=\"kiedy-do-lekarza\">8. Bezpiecze\u0144stwo i kiedy i\u015b\u0107 do lekarza<\/h2>\n<p>Wed\u0142ug NHS id\u017a do lekarza, je\u015bli zm\u0119czenie trwa kilka tygodni i nie wiesz dlaczego, je\u015bli utrudnia codzienne \u017cycie albo je\u015bli towarzysz\u0105 mu inne objawy, np. utrata masy cia\u0142a, zmiany nastroju lub g\u0142o\u015bne chrapanie z przerwami w oddychaniu podczas snu [1]. Lekarz mo\u017ce zleci\u0107 badania krwi, kt\u00f3re pomagaj\u0105 wykluczy\u0107 niedokrwisto\u015b\u0107, cukrzyc\u0119 i choroby tarczycy [1] [3]. Je\u015bli podejrzewa ME\/CFS, wed\u0142ug NICE kieruje doros\u0142ego do zespo\u0142u specjalist\u00f3w, kt\u00f3ry potwierdza rozpoznanie i uk\u0142ada plan opieki. Do tego czasu NICE radzi nie zu\u017cywa\u0107 wi\u0119cej energii, ni\u017c si\u0119 ma, odpoczywa\u0107 w miar\u0119 potrzeby, je\u015b\u0107 zbilansowane posi\u0142ki i pi\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w [3].<\/p>\n<p>Zanim zaczniesz suplement, powiedz lekarzowi o lekach, kt\u00f3re przyjmujesz na sta\u0142e, zw\u0142aszcza o warfarynie i insulinie przy koenzymie Q10 [14]. Podczas karmienia piersi\u0105 nie stosuj \u015awiat Supli L-Karnityna, bo wyklucza to jej karta [19]. Przy pozosta\u0142ych produktach przed rozpocz\u0119ciem suplementacji skonsultuj si\u0119 z lekarzem: wyniki bada\u0144 u doros\u0142ych nie potwierdzaj\u0105 bezpiecze\u0144stwa suplementacji podczas karmienia, a dla acetylo-L-karnityny brakuje d\u0142ugotrwa\u0142ych danych o bezpiecze\u0144stwie w tym okresie [8].<\/p>\n<div class=\"faq-section\">\n<h2 id=\"faq\">9. Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3 id=\"faq-q10\">9.1. Czy koenzym Q10 pomaga na zm\u0119czenie?<\/h3>\n<p>W metaanalizie 13 bada\u0144 z placebo zm\u0119czenie by\u0142o mniejsze po koenzymie Q10, ale badania obejmowa\u0142y r\u00f3\u017cne grupy os\u00f3b, a w ME\/CFS danych jest ma\u0142o [2] [13]. Przyczyn\u0119 zm\u0119czenia najpierw ustal z lekarzem.<\/p>\n<h3 id=\"faq-pqq-q10\">9.2. Czy mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 PQQ z koenzymem Q10?<\/h3>\n<p>W opisanym wyszukiwaniu nie znale\u017ali\u015bmy badania z randomizacj\u0105, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wnym wynikiem by\u0142o zm\u0119czenie u ludzi po samym PQQ. To wyszukiwanie nie rozstrzyga ani skuteczno\u015bci, ani bezpiecze\u0144stwa po\u0142\u0105czenia PQQ z koenzymem Q10; wniosek o kombinacji wymaga osobnej oceny bada\u0144 tej kombinacji, dlatego jej nie polecamy [6]. EFSA dopuszcza PQQ do 20 mg dziennie u zdrowych doros\u0142ych poza ci\u0105\u017c\u0105 i karmieniem piersi\u0105 [16].<\/p>\n<h3 id=\"faq-karnityna\">9.3. Jaka karnityna przy zm\u0119czeniu?<\/h3>\n<p>W ME\/CFS badano acetylo-L-karnityn\u0119 i propionylo-L-karnityn\u0119 po 2 g dziennie w badaniu bez placebo, a L-karnityn\u0119 2 g dziennie u stulatk\u00f3w [4] [5]. \u017badne z tych bada\u0144 nie ustala postaci ani dawki dla wszystkich.<\/p>\n<h3 id=\"faq-jak-dlugo\">9.4. Jak d\u0142ugo przyjmowa\u0107 koenzym Q10?<\/h3>\n<p>W badaniach ME\/CFS koenzym Q10 z NADH przyjmowano przez 8 tygodni, a ubichinol przez 12 tygodni, ale to czas bada\u0144, a nie zalecenie [11] [12]. Porcj\u0119 stosuj zgodnie z etykiet\u0105, a czas suplementacji om\u00f3w z lekarzem.<\/p>\n<h3 id=\"faq-odbudowa\">9.5. Jak odbudowa\u0107 mitochondria?<\/h3>\n<p>Przywo\u0142ane \u017ar\u00f3d\u0142a nie opisuj\u0105 potwierdzonej metody odbudowy mitochondri\u00f3w. Przy zwyk\u0142ym zm\u0119czeniu NHS radzi zdrow\u0105 diet\u0119, regularny ruch, sta\u0142e pory snu i 6-9 godzin snu [1], a przy ME\/CFS NICE radzi nie zu\u017cywa\u0107 wi\u0119cej energii, ni\u017c si\u0119 ma, i odpoczywa\u0107 w miar\u0119 potrzeby [3].<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"w-skrocie\">10. Najwa\u017cniejsze w skr\u00f3cie<\/h2>\n<ul>\n<li>Przewlek\u0142e zm\u0119czenie wymaga ustalenia przyczyny, bo stoj\u0105 za nim m.in. niedokrwisto\u015b\u0107, cukrzyca i choroby tarczycy [1].<\/li>\n<li>Koenzym Q10 w metaanalizie zmniejsza\u0142 zm\u0119czenie w por\u00f3wnaniu z placebo, ale w ME\/CFS dane s\u0105 sk\u0105pe [2] [13].<\/li>\n<li>Dla PQQ w opisanym wyszukiwaniu nie znale\u017ali\u015bmy badania z randomizacj\u0105, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wnym wynikiem by\u0142o zm\u0119czenie u ludzi po samym PQQ [6].<\/li>\n<li>L-karnityn\u0119 badano w ma\u0142ych grupach, u stulatk\u00f3w i chorych na ME\/CFS [5] [4].<\/li>\n<li>Opisanych produkt\u00f3w nie stosuj w ci\u0105\u017cy. \u015awiat Supli L-Karnityna nie jest przeznaczona dla karmi\u0105cych piersi\u0105, a przy pozosta\u0142ych w tym okresie skonsultuj suplementacj\u0119 z lekarzem [18] [19] [20].<\/li>\n<\/ul>\n<p>Artyku\u0142 ma charakter informacyjny i nie zast\u0119puje porady lekarza.<\/p>\n<div class=\"article-sources\">\n<h2 id=\"zrodla\">11. \u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ol>\n<li id=\"zrodlo-1\">NHS, Tiredness and fatigue, strona przejrzana 02.06.2023 (cz\u0119ste przyczyny: za ma\u0142o snu lub bezsenno\u015b\u0107, niezdrowy styl \u017cycia, stres, depresja, zmiany hormonalne, choroby takie jak mononukleoza i COVID-19, leczenie, np. chemioterapia; zm\u0119czenie mo\u017ce wynika\u0107 z bezdechu sennego, niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza, cukrzycy, nadczynno\u015bci tarczycy lub ME\/CFS; pomagaj\u0105 zdrowa dieta, regularny ruch, sta\u0142e pory snu i 6-9 godzin snu; do lekarza, gdy zm\u0119czenie trwa kilka tygodni bez jasnej przyczyny, utrudnia codzienne \u017cycie albo towarzyszy mu np. utrata masy cia\u0142a, zmiany nastroju lub chrapanie z bezdechami; leczenie zale\u017cy od przyczyny; odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/symptoms\/tiredness-and-fatigue\/\">nhs.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-2\">Tsai I.C., Hsu C.W., Chang C.H. i wsp., 2022, Effectiveness of coenzyme Q10 supplementation for reducing fatigue: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Frontiers in Pharmacology 13:883251 (13 bada\u0144 z randomizacj\u0105, 1126 uczestnik\u00f3w zdrowych i chorych; wobec placebo mniejsze zm\u0119czenie, wielko\u015b\u0107 efektu g Hedgesa -0,398, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od -0,641 do -0,155; efekt istotny w badaniach samego koenzymu Q10, nieistotny w badaniach preparat\u00f3w z\u0142o\u017conych; w metaregresji wi\u0119ksza dawka i d\u0142u\u017cszy czas wi\u0105za\u0142y si\u0119 z wi\u0119kszym zmniejszeniem zm\u0119czenia; jedno zdarzenie niepo\u017c\u0105dane ze strony przewodu pokarmowego w\u015br\u00f3d 602 os\u00f3b przyjmuj\u0105cych koenzym Q10; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3389\/fphar.2022.883251\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/36091835\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-3\">NICE, Myalgic encephalomyelitis (or encephalopathy)\/chronic fatigue syndrome: diagnosis and management, wytyczne NG206, 2021 (podejrzenie ME\/CFS, gdy u doros\u0142ego od co najmniej 6 tygodni wyst\u0119puj\u0105 wszystkie objawy: bardzo os\u0142abiaj\u0105ce zm\u0119czenie nasilane przez aktywno\u015b\u0107 i nieust\u0119puj\u0105ce po odpoczynku, nasilenie objaw\u00f3w po wysi\u0142ku, cz\u0119sto op\u00f3\u017anione o godziny lub dni i nieproporcjonalne do wysi\u0142ku, sen nieprzynosz\u0105cy wypoczynku oraz trudno\u015bci poznawcze, a aktywno\u015b\u0107 jest wyra\u017anie ograniczona i objaw\u00f3w nie wyja\u015bnia inna choroba; rozpoznanie po 3 miesi\u0105cach; badania wykluczaj\u0105ce inne przyczyny, m.in. morfologia, ferrytyna, czynno\u015b\u0107 tarczycy, HbA1c, badania przesiewowe w kierunku celiakii; nie oferowa\u0107 lek\u00f3w ani suplement\u00f3w w celu wyleczenia ME\/CFS; za ma\u0142o dowod\u00f3w, by rutynowo zaleca\u0107 witaminy i minera\u0142y jako leczenie lub \u0142agodzenie objaw\u00f3w, a przy samodzielnym stosowaniu om\u00f3wi\u0107 dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane dawek powy\u017cej zalecanego spo\u017cycia; doros\u0142ych z podejrzeniem kieruje si\u0119 do zespo\u0142u specjalist\u00f3w ME\/CFS, kt\u00f3ry potwierdza rozpoznanie i uk\u0142ada plan opieki; do czasu rozpoznania radzi si\u0119 nie zu\u017cywa\u0107 wi\u0119cej energii, ni\u017c si\u0119 ma, odpoczywa\u0107 w miar\u0119 potrzeby, je\u015b\u0107 zbilansowane posi\u0142ki i pi\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w; nie oferowa\u0107 stopniowo zwi\u0119kszanego programu \u0107wicze\u0144; nie przekracza\u0107 dost\u0119pnej energii; odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nice.org.uk\/guidance\/ng206\/chapter\/Recommendations\">nice.org.uk<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-4\">Vermeulen R.C., Scholte H.R., 2004, Exploratory open label, randomized study of acetyl- and propionylcarnitine in chronic fatigue syndrome, Psychosomatic Medicine 66(2):276-282 (Holandia; badanie otwarte z randomizacj\u0105, bez placebo; 3 grupy po 30 chorych przez 24 tygodnie: acetylo-L-karnityna 2 g dziennie, propionylo-L-karnityna 2 g dziennie albo obie; wyra\u017ana poprawa w og\u00f3lnej ocenie klinicznej u 59 procent w grupie acetylo-L-karnityny, 63 procent w grupie propionylo-L-karnityny i 37 procent przy po\u0142\u0105czeniu; acetylo-L-karnityna zmniejsza\u0142a zm\u0119czenie psychiczne; b\u00f3l si\u0119 nie zmniejszy\u0142; 2 tygodnie po zako\u0144czeniu zm\u0119czenie nasili\u0142o si\u0119 u 52, 50 i 37 procent; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/01.psy.0000116249.60477.e9\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/15039515\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-5\">Malaguarnera M., Cammalleri L., Gargante M.P. i wsp., 2007, L-Carnitine treatment reduces severity of physical and mental fatigue and increases cognitive functions in centenarians: a randomized and controlled clinical trial, American Journal of Clinical Nutrition 86(6):1738-1744 (W\u0142ochy; 66 stulatk\u00f3w ze zm\u0119czeniem po niewielkim wysi\u0142ku; 2 g lewokarnityny raz dziennie, n = 32, albo placebo, n = 34; badanie podw\u00f3jnie za\u015blepione; wobec placebo mniejsze zm\u0119czenie fizyczne, -4,10 wobec -1,10 punktu, i psychiczne, -2,70 wobec 0,30, oraz lepszy wynik MMSE; streszczenie nie podaje czasu trwania badania; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/ajcn\/86.5.1738\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/18065594\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-6\">Wyszukiwanie redakcji 15.10.2026: PubMed, zapytanie (pyrroloquinoline quinone OR PQQ) AND (fatigue OR chronic fatigue syndrome OR myalgic encephalomyelitis), 3 rekordy: przegl\u0105d narracyjny, badanie na zwierz\u0119tach i badanie na myszach; Europe PMC, zapytanie (pyrroloquinoline quinone OR PQQ) AND (fatigue OR chronic fatigue syndrome OR myalgic encephalomyelitis) AND (randomized OR randomised OR placebo), 76 rekord\u00f3w, przejrzane wszystkie tytu\u0142y; nie znaleziono badania z randomizacj\u0105, w kt\u00f3rym zm\u0119czenie u ludzi by\u0142o g\u0142\u00f3wnym wynikiem po samym PQQ: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/?term=%28pyrroloquinoline+quinone+OR+PQQ%29+AND+%28fatigue+OR+%22chronic+fatigue+syndrome%22+OR+%22myalgic+encephalomyelitis%22%29\">pubmed.ncbi.nlm.nih.gov<\/a>, <a href=\"https:\/\/europepmc.org\/search?query=%28%22pyrroloquinoline%20quinone%22%20OR%20PQQ%29%20AND%20%28fatigue%20OR%20%22chronic%20fatigue%20syndrome%22%20OR%20%22myalgic%20encephalomyelitis%22%29%20AND%20%28randomized%20OR%20randomised%20OR%20placebo%29\">europepmc.org<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-7\">MedlinePlus Genetics (National Library of Medicine), Mitochondrial DNA, aktualizacja 01.06.2018 (mitochondria to struktury w kom\u00f3rkach, kt\u00f3re przekszta\u0142caj\u0105 energi\u0119 z po\u017cywienia w posta\u0107 u\u017cyteczn\u0105 dla kom\u00f3rki; fosforylacja oksydacyjna wytwarza ATP, g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o energii kom\u00f3rki; odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/medlineplus.gov\/genetics\/chromosome\/mitochondrial-dna\/\">medlineplus.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-8\">Linus Pauling Institute, Oregon State University, Micronutrient Information Center: L-Carnitine (aktualizacja 07.2019, przegl\u0105d 12.2019; L-karnityna jest dobrze tolerowana; d\u0142ugo\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe musz\u0105 zosta\u0107 po\u0142\u0105czone z L-karnityn\u0105, aby wej\u015b\u0107 do wn\u0119trza mitochondri\u00f3w, gdzie zachodzi ich beta-oksydacja; mo\u017cliwe nudno\u015bci, wymioty, skurcze brzucha i biegunka; ponad 3 g dziennie mo\u017ce dawa\u0107 rybi zapach cia\u0142a; acetylo-L-karnityna nasila\u0142a pobudzenie u cz\u0119\u015bci chorych z chorob\u0105 Alzheimera; brak d\u0142ugotrwa\u0142ych bada\u0144 bezpiecze\u0144stwa acetylo-L-karnityny w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia; w metaanalizie 3 bada\u0144 z placebo L-karnityna 0,25-4 g dziennie ani acetylo-L-karnityna 3 g dziennie nie zmniejsza\u0142y zm\u0119czenia zwi\u0105zanego z nowotworem; odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/lpi.oregonstate.edu\/mic\/dietary-factors\/L-carnitine\" rel=\"nofollow\">lpi.oregonstate.edu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-9\">Hwang P.S., Machek S.B., Cardaci T.D. i wsp., 2020, Effects of pyrroloquinoline quinone (PQQ) supplementation on aerobic exercise performance and indices of mitochondrial biogenesis in untrained men, Journal of the American College of Nutrition 39(6):547-556 (USA; 23 niewytrenowanych m\u0119\u017cczyzn, 20 mg PQQ dziennie albo placebo przez 6 tygodni treningu wytrzyma\u0142o\u015bciowego; wydolno\u015b\u0107 tlenowa nie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy grupami; w grupie PQQ wzros\u0142o bia\u0142ko PGC-1alfa, marker tworzenia mitochondri\u00f3w; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/07315724.2019.1705203\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31860387\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-10\">Magalh\u00e3es P.L.M., da Silva A.M.P., Maximiano M.L.B. i wsp., 2026, Effects of coenzyme Q10 supplementation on depressive symptoms and fatigue: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Journal of Clinical Psychopharmacology 46(1):93-100 (5 bada\u0144 z randomizacj\u0105, 474 osoby z depresj\u0105; zm\u0119czenie oceniono tylko w 2 badaniach i nie wykazano istotnej korzy\u015bci: standaryzowana r\u00f3\u017cnica \u015brednich -0,33, 95-procentowy przedzia\u0142 ufno\u015bci od -1,38 do 0,72, niejednorodno\u015b\u0107 I2 89 procent; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/JCP.0000000000002112\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/41294251\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-11\">Castro-Marrero J., Segundo M.J., Lacasa M. i wsp., 2021, Effect of dietary coenzyme Q10 plus NADH supplementation on fatigue perception and health-related quality of life in individuals with myalgic encephalomyelitis\/chronic fatigue syndrome: a prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled trial, Nutrients 13(8):2658 (Hiszpania; 207 chorych na ME\/CFS; 200 mg koenzymu Q10 i 20 mg NADH raz dziennie, n = 104, albo placebo, n = 103; suplementacja przez 8 tygodni z ocen\u0105 po 4 i 8 tygodniach oraz 4 tygodnie po zako\u0144czeniu, \u0142\u0105cznie 12 tygodni badania; w grupie suplementu zmniejszenie zm\u0119czenia poznawczego i \u0142\u0105cznego wyniku FIS-40 oraz poprawa jako\u015bci \u017cycia w por\u00f3wnaniu ze stanem wyj\u015bciowym; streszczenie opisuje zmiany w grupie suplementu, a nie r\u00f3\u017cnice wobec placebo; badanie finansowane przez producenta preparatu; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu13082658\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/34444817\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-12\">Fukuda S., Nojima J., Kajimoto O. i wsp., 2016, Ubiquinol-10 supplementation improves autonomic nervous function and cognitive function in chronic fatigue syndrome, BioFactors 42(4):431-440 (Japonia; cz\u0119\u015b\u0107 otwarta: 20 chorych, 150 mg ubichinolu dziennie przez 8 tygodni; cz\u0119\u015b\u0107 z randomizacj\u0105 i placebo: 43 chorych, 150 mg dziennie przez 12 tygodni, uko\u0144czy\u0142o 31, 17 w grupie ubichinolu i 14 w grupie placebo; autorzy pisz\u0105, \u017ce suplementacja poprawia\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 objaw\u00f3w; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/biof.1293\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/27125909\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-13\">Dorczok M.C., Mittmann G., Mossaheb N. i wsp., 2025, Dietary supplementation for fatigue symptoms in myalgic encephalomyelitis\/chronic fatigue syndrome (ME\/CFS) &#8211; a systematic review, Nutrients 17(3):475 (14 bada\u0144 o r\u00f3\u017cnych schematach, 809 uczestnik\u00f3w, wysokie ryzyko b\u0142\u0119du, g\u0142\u00f3wnie przez braki danych i dob\u00f3r uczestnik\u00f3w; zmniejszenie zm\u0119czenia opisano m.in. po L-karnitynie z kwasem guanidynooctowym, szczawiooctanie, koenzymie Q10 z selenem, NADH i NADH z koenzymem Q10, ale ma\u0142e pr\u00f3by i braki danych nie pozwalaj\u0105 na pewne wnioski; dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane, np. nudno\u015bci i bezsenno\u015b\u0107, w 6 badaniach; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/nu17030475\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/39940333\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-14\">NCCIH (National Center for Complementary and Integrative Health), Coenzyme Q10 (powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych nie opisano; mo\u017cliwe \u0142agodne, np. bezsenno\u015b\u0107 i dolegliwo\u015bci trawienne; koenzym Q10 mo\u017ce wchodzi\u0107 w interakcje z warfaryn\u0105 i insulin\u0105 oraz mo\u017ce nie by\u0107 zgodny z niekt\u00f3rymi metodami leczenia nowotwor\u00f3w; dane nie potwierdzaj\u0105, \u017ce \u0142agodzi b\u00f3le mi\u0119\u015bni wywo\u0142ane statynami; wyniki w niewydolno\u015bci serca s\u0105 niejednoznaczne; odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/www.nccih.nih.gov\/health\/coenzyme-q10\">nccih.nih.gov<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-15\">Tamakoshi M., Suzuki T., Nishihara E. i wsp., 2023, Pyrroloquinoline quinone disodium salt improves brain function in both younger and older adults, Food &#038; Function 14(5):2496-2501 (badanie podw\u00f3jnie za\u015blepione z placebo u doros\u0142ych w wieku 20-65 lat; 20 mg soli disodowej PQQ dziennie przez 12 tygodni; poprawa wybranych test\u00f3w pami\u0119ci; autorzy s\u0105 pracownikami producenta surowca; streszczenie nie podaje liczby uczestnik\u00f3w; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1039\/d2fo01515c\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/36807425\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-16\">EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), 2017, Safety of pyrroloquinoline quinone disodium salt as a novel food pursuant to Regulation (EC) No 258\/97, EFSA Journal 15(11):e05058 (s\u00f3l disodowa PQQ jako nowa \u017cywno\u015b\u0107 w suplementach dla zdrowych doros\u0142ych z wy\u0142\u0105czeniem kobiet w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105cych, maksymalnie 20 mg dziennie; to co najmniej 250 razy wi\u0119cej ni\u017c szacowane spo\u017cycie PQQ z \u017cywno\u015bci; dane o wch\u0142anianiu i metabolizmie u ludzi s\u0105 ograniczone; panel uzna\u0142 produkt za bezpieczny w tych warunkach; streszczenie PubMed, odczyt 15.10.2026): <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2903\/j.efsa.2017.5058\">doi.org<\/a>, <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/32625350\/\">PubMed<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-17\">Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 432\/2012 z 16 maja 2012 r. ustanawiaj\u0105ce wykaz dopuszczonych o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci (do zmniejszenia uczucia zm\u0119czenia i znu\u017cenia przyczyniaj\u0105 si\u0119: magnez, \u017celazo, witamina C, ryboflawina, niacyna, kwas pantotenowy, witamina B6, foliany i witamina B12, pod warunkiem \u017ce \u017cywno\u015b\u0107 jest co najmniej \u017ar\u00f3d\u0142em danego sk\u0142adnika; wykaz nie zawiera o\u015bwiadcze\u0144 dla koenzymu Q10, L-karnityny ani PQQ; tekst rozporz\u0105dzenia, odczyt 03.10.2026): <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/eli\/reg\/2012\/432\/oj\/pol\">eur-lex.europa.eu<\/a><\/li>\n<li id=\"zrodlo-18\">Karta produktu \u015awiat Supli Koenzym Q10 200 mg, 60 kapsu\u0142ek, swiatsupli.pl, p14991 (1 kapsu\u0142ka: 200 mg koenzymu Q10 w postaci ubichinonu; 1 kapsu\u0142ka dziennie w trakcie posi\u0142ku z t\u0142uszczem, popijaj\u0105c du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 wody; otoczka z HPMC, odpowiednia dla wegan; produkt mo\u017ce zawiera\u0107 mleko, soj\u0119, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki; osoby przyjmuj\u0105ce leki przeciwzakrzepowe, np. warfaryn\u0119 i acenokumarol, oraz leki na nadci\u015bnienie powinny skonsultowa\u0107 stosowanie z lekarzem; uwagi: nie stosowa\u0107 u kobiet w ci\u0105\u017cy; odczyt 15.10.2026)<\/li>\n<li id=\"zrodlo-19\">Karta produktu \u015awiat Supli L-Karnityna 1000 mg, 60 kapsu\u0142ek, swiatsupli.pl, p13419 (1 kapsu\u0142ka: 1000 mg winianu L-karnityny, w tym 680 mg L-karnityny; 1 kapsu\u0142ka dziennie, popijaj\u0105c du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 wody; sk\u0142adniki: winian L-karnityny, dwutlenek krzemu, celuloza mikrokrystaliczna, otoczka z \u017celatyny wo\u0142owej; wyprodukowano w zak\u0142adzie wykorzystuj\u0105cym mleko, soj\u0119, jaja oraz orzechy; produktu nie powinny stosowa\u0107 dzieci, kobiety w ci\u0105\u017cy oraz w trakcie laktacji; nieodpowiedni dla wegan; odczyt 15.10.2026)<\/li>\n<li id=\"zrodlo-20\">Karta produktu Swanson Acetyl L-Carnitine 500 mg, 100 kapsu\u0142ek, swiatsupli.pl, p4317 (1 kapsu\u0142ka: 500 mg acetylo-L-karnityny; 1 kapsu\u0142ka 1-2 razy dziennie; karta nie podaje pe\u0142nego sk\u0142adu ani informacji o alergenach; uwagi: nie stosowa\u0107 u kobiet w ci\u0105\u017cy; odczyt 15.10.2026)<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p class=\"notka-ai\"><small>Ilustracje w tym artykule zosta\u0142y przygotowane z pomoc\u0105 sztucznej inteligencji (AI). Zdj\u0119cia produkt\u00f3w pochodz\u0105 ze sklepu \u015awiat Supli.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przewlek\u0142e zm\u0119czenie ma wiele przyczyn, a przy ME\/CFS suplementy nie s\u0105 leczeniem. Opisujemy badania koenzymu Q10, PQQ i L-karnityny, r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy zm\u0119czeniem a ME\/CFS, bezpiecze\u0144stwo i to, kiedy i\u015b\u0107 do lekarza.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":28102,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"yes","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[1393],"tags":[3939,34,3913,1517,74,42],"class_list":{"0":"post-24430","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zdrowie","8":"tag-koenzyn-q10","9":"tag-polecamy","10":"tag-pqq","11":"tag-promaker","12":"tag-suplementy","13":"tag-zdrowie"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: Q10, PQQ, karnityna<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Badania koenzymu Q10, PQQ i L-karnityny przy zm\u0119czeniu i ME\/CFS, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zm\u0119czeniem a ME\/CFS, bezpiecze\u0144stwo i kiedy do lekarza.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: Q10, PQQ, karnityna\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Badania koenzymu Q10, PQQ i L-karnityny przy zm\u0119czeniu i ME\/CFS, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zm\u0119czeniem a ME\/CFS, bezpiecze\u0144stwo i kiedy do lekarza.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-24T09:11:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-15T17:56:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c\"},\"headline\":\"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: czy koenzym Q10, PQQ i karnityna pomagaj\u0105?\",\"datePublished\":\"2026-04-24T09:11:45+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-15T17:56:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/\"},\"wordCount\":4701,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp\",\"keywords\":[\"koenzyn q10\",\"Polecamy\",\"PQQ\",\"Promaker\",\"suplementy\",\"Zdrowie\"],\"articleSection\":[\"Zdrowie\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/\",\"name\":\"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: Q10, PQQ, karnityna\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp\",\"datePublished\":\"2026-04-24T09:11:45+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-15T17:56:18+00:00\",\"description\":\"Badania koenzymu Q10, PQQ i L-karnityny przy zm\u0119czeniu i ME\\\/CFS, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zm\u0119czeniem a ME\\\/CFS, bezpiecze\u0144stwo i kiedy do lekarza.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp\",\"width\":2752,\"height\":1536,\"caption\":\"Stolik nocny o poranku ze szklank\u0105 wody, kapsu\u0142kami suplementu, notesem i pomara\u0144czowym kubkiem, czyli zm\u0119czenie mimo przespanej nocy\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: czy koenzym Q10, PQQ i karnityna pomagaj\u0105?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c\",\"name\":\"Pawe\u0142 Supe\u0142ek\",\"description\":\"Trener personalny z wykszta\u0142cenia dietetyk, kt\u00f3ry od wielu lat pomaga budowa\u0107 zdrowe, silne i sprawne cia\u0142o. Specjalizuje si\u0119 w kszta\u0142towaniu sylwetki oraz \u015bwiadomej suplementacji, b\u0119d\u0105cej jedn\u0105 z jego najwi\u0119kszych pasji. Wierzy, \u017ce d\u0142ugie i pe\u0142ne energii \u017cycie zaczyna si\u0119 na talerzu, dlatego stawia na edukacj\u0119, zdrowe nawyki i indywidualne podej\u015bcie do ka\u017cdego. Pokazuje, \u017ce trwa\u0142e efekty nie s\u0105 dzie\u0142em przypadku, lecz po\u0142\u0105czeniem odpowiedniego treningu, od\u017cywiania i konsekwencji.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/swiat-supli\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: Q10, PQQ, karnityna","description":"Badania koenzymu Q10, PQQ i L-karnityny przy zm\u0119czeniu i ME\/CFS, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zm\u0119czeniem a ME\/CFS, bezpiecze\u0144stwo i kiedy do lekarza.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: Q10, PQQ, karnityna","og_description":"Badania koenzymu Q10, PQQ i L-karnityny przy zm\u0119czeniu i ME\/CFS, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zm\u0119czeniem a ME\/CFS, bezpiecze\u0144stwo i kiedy do lekarza.","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2026-04-24T09:11:45+00:00","article_modified_time":"2026-10-15T17:56:18+00:00","og_image":[{"width":2752,"height":1536,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/"},"author":{"name":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c"},"headline":"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: czy koenzym Q10, PQQ i karnityna pomagaj\u0105?","datePublished":"2026-04-24T09:11:45+00:00","dateModified":"2026-10-15T17:56:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/"},"wordCount":4701,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp","keywords":["koenzyn q10","Polecamy","PQQ","Promaker","suplementy","Zdrowie"],"articleSection":["Zdrowie"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/","name":"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: Q10, PQQ, karnityna","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp","datePublished":"2026-04-24T09:11:45+00:00","dateModified":"2026-10-15T17:56:18+00:00","description":"Badania koenzymu Q10, PQQ i L-karnityny przy zm\u0119czeniu i ME\/CFS, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zm\u0119czeniem a ME\/CFS, bezpiecze\u0144stwo i kiedy do lekarza.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/przewlekle-zmeczenie-mitochondria-okladka-c4ddb7f4.webp","width":2752,"height":1536,"caption":"Stolik nocny o poranku ze szklank\u0105 wody, kapsu\u0142kami suplementu, notesem i pomara\u0144czowym kubkiem, czyli zm\u0119czenie mimo przespanej nocy"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/przewlekle-zmeczenie-a-mitochondria-jak-koenzym-q10-pqq-i-karnityna-wspieraja-produkcje-energii-komorkowej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Przewlek\u0142e zm\u0119czenie a mitochondria: czy koenzym Q10, PQQ i karnityna pomagaj\u0105?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c","name":"Pawe\u0142 Supe\u0142ek","description":"Trener personalny z wykszta\u0142cenia dietetyk, kt\u00f3ry od wielu lat pomaga budowa\u0107 zdrowe, silne i sprawne cia\u0142o. Specjalizuje si\u0119 w kszta\u0142towaniu sylwetki oraz \u015bwiadomej suplementacji, b\u0119d\u0105cej jedn\u0105 z jego najwi\u0119kszych pasji. Wierzy, \u017ce d\u0142ugie i pe\u0142ne energii \u017cycie zaczyna si\u0119 na talerzu, dlatego stawia na edukacj\u0119, zdrowe nawyki i indywidualne podej\u015bcie do ka\u017cdego. Pokazuje, \u017ce trwa\u0142e efekty nie s\u0105 dzie\u0142em przypadku, lecz po\u0142\u0105czeniem odpowiedniego treningu, od\u017cywiania i konsekwencji.","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/swiat-supli\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24430"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28110,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24430\/revisions\/28110"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}