{"id":23370,"date":"2025-12-23T09:34:43","date_gmt":"2025-12-23T08:34:43","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?p=23370"},"modified":"2025-12-23T09:35:30","modified_gmt":"2025-12-23T08:35:30","slug":"kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/","title":{"rendered":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans &#8211; Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &#8222;Zdrowej&#8221; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107)"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_75 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Tydzien_pozniej_przeanalizowali_etykiety_razem\" >Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej przeanalizowali etykiety razem:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#%E2%80%9EZdrowy_baton_proteinowy%E2%80%9D\" >&#8222;Zdrowy baton proteinowy&#8221;:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Plan_dzialania_byl_prosty_ale_wymagal_przebudzenia\" >Plan dzia\u0142ania by\u0142 prosty ale wymaga\u0142 przebudzenia:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Fundamentalna_prawda_nie_wszystkie_tluszcze_sa_rowne_a_trans_sa_najgorsze\" >Fundamentalna prawda: nie wszystkie t\u0142uszcze s\u0105 r\u00f3wne, a trans s\u0105 najgorsze<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Dlaczego_ta_geometryczna_roznica_ma_znaczenie_biologiczne\" >Dlaczego ta geometryczna r\u00f3\u017cnica ma znaczenie biologiczne:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Czy_naturalne_trans_sa_szkodliwe\" >Czy naturalne trans s\u0105 szkodliwe?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Dlaczego_kwasy_trans_sa_tak_szkodliwe_%E2%80%93_konkretne_mechanizmy\" >Dlaczego kwasy trans s\u0105 tak szkodliwe &#8211; konkretne mechanizmy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Ranking_zrodel_kwasow_trans_%E2%80%93_od_najgorszych_do_najlepszych\" >Ranking \u017ar\u00f3de\u0142 kwas\u00f3w trans &#8211; od najgorszych do najlepszych<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Przedostatnie_miejsce_Paczki_ciastka_drozdzowe_z_piekarni_%E2%80%93_2-5g_trans_na_sztuke\" >Przedostatnie miejsce: P\u0105czki, ciastka dro\u017cd\u017cowe z piekarni &#8211; 2-5g trans na sztuk\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Obecna_sytuacja_po_regulacjach_UE_2021\" >Obecna sytuacja (po regulacjach UE 2021):<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Slowa-klucze_na_etykietach_TRANS\" >S\u0142owa-klucze na etykietach = TRANS:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Przyklady\" >Przyk\u0142ady:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Miejsce_1_Gotowanie_w_domu_z_prawdziwymi_skladnikami_%E2%80%93_pelna_kontrola\" >Miejsce 1: Gotowanie w domu z prawdziwymi sk\u0142adnikami &#8211; pe\u0142na kontrola<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Jak_czytac_etykiety_%E2%80%93_praktyczny_przewodnik_wykrywania_trans\" >Jak czyta\u0107 etykiety &#8211; praktyczny przewodnik wykrywania trans<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#W_Polsce_po_regulacjach_UE\" >W Polsce (po regulacjach UE):<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Jak_obliczyc_faktyczna_zawartosc\" >Jak obliczy\u0107 faktyczn\u0105 zawarto\u015b\u0107:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Dlaczego_roznica\" >Dlaczego r\u00f3\u017cnica?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Dni_8-14_Zamienniki_i_zakupy\" >Dni 8-14: Zamienniki i zakupy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Strategie\" >Strategie:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Wplyw_eliminacji_trans_%E2%80%93_czego_oczekiwac\" >Wp\u0142yw eliminacji trans &#8211; czego oczekiwa\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Twoje_indywidualne_korzysci\" >Twoje indywidualne korzy\u015bci:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Wysoki_priorytet\" >Wysoki priorytet:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-23\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Podsumowanie_%E2%80%93_trans_to_jeden_z_najlatwiejszych_do_wyeliminowania_szkodliwych_skladnikow\" >Podsumowanie &#8211; trans to jeden z naj\u0142atwiejszych do wyeliminowania szkodliwych sk\u0142adnik\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-24\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Finalna_uwaga_%E2%80%93_naturalne_vs_przemyslowe\" >Finalna uwaga &#8211; naturalne vs przemys\u0142owe:<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-25\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#Bibliografia\" >Bibliografia<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<p>W 2018 roku, 41-letni mened\u017cer z Poznania by\u0142 dumny ze swojego &#8222;zdrowego stylu \u017cycia&#8221;. Po przeczytaniu artyku\u0142\u00f3w o szkodliwo\u015bci t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0142 mas\u0142o i zast\u0105pi\u0142 je margaryn\u0105 &#8222;lekk\u0105, bogat\u0105 w nienasycone kwasy t\u0142uszczowe omega-3&#8221;. Unika\u0142 sma\u017cenia na olejach, zamiast tego kupowa\u0142 gotowe dania z supermarketu oznaczone jako &#8222;fit&#8221; i &#8222;low fat&#8221;. Rezygnowa\u0142 z deser\u00f3w domowych na rzecz &#8222;zdrowych batonik\u00f3w proteinowych&#8221; i &#8222;niskokalorycznych ciastek owsianych&#8221; ze sklepu ze zdrow\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Czu\u0142 si\u0119 dobrze ze swoimi wyborami &#8211; przecie\u017c eliminowa\u0142 &#8222;z\u0142e t\u0142uszcze nasycone&#8221; i wybiera\u0142 produkty oznaczone jako zdrowe. Marketing dzia\u0142a\u0142 perfekcyjnie. Opakowania krzycza\u0142y: &#8222;Bez cholesterolu!&#8221;, &#8222;Zdrowe dla serca!&#8221;, &#8222;Bogaty w wielonienasycone!&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Problem ujawni\u0142 si\u0119 podczas rutynowych bada\u0144 wykonywanych w ramach programu profilaktyki firmowej. Cholesterol LDL (&#8222;z\u0142y&#8221;): 178 mg\/dl (norma &lt;100 mg\/dl dla os\u00f3b bez ryzyka, &lt;70 dla wysokiego ryzyka). Cholesterol HDL (&#8222;dobry&#8221;): 34 mg\/dl (norma &gt;40 mg\/dl dla m\u0119\u017cczyzn &#8211; niski HDL jest czynnikiem ryzyka). Stosunek LDL\/HDL: 5.2 (norma &lt;3.5). Tr\u00f3jglicerydy: 198 mg\/dl (norma &lt;150 mg\/dl). CRP wysokoczu\u0142y (marker zapalenia): 4.8 mg\/l (norma &lt;3.0, podwy\u017cszony = ryzyko chor\u00f3b serca).<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz spojrza\u0142 na wyniki i zapyta\u0142 o diet\u0119. Kiedy us\u0142ysza\u0142 o &#8222;zdrowej margarynie&#8221;, &#8222;fit daniach gotowych&#8221; i &#8222;batonikach proteinowych&#8221;, pokr\u0119ci\u0142 g\u0142ow\u0105. &#8222;Prosz\u0119 przynie\u015b\u0107 na nast\u0119pn\u0105 wizyt\u0119 opakowania tych produkt\u00f3w, kt\u00f3re pan je.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tydzien_pozniej_przeanalizowali_etykiety_razem\"><\/span>Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej przeanalizowali etykiety razem:<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>&#8222;Lekka margaryna bogata w <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/omega-3-omega-3-6-9\/c139?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">omega-3<\/a>&#8222;:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sk\u0142ad: &#8222;oleje ro\u015blinne (rzepakowy, palmowy, kokosowy), woda, emulgatory, s\u00f3l, aromaty, barwniki&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Nie by\u0142o napisane &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;, wi\u0119c wydawa\u0142o si\u0119 OK<\/li>\n\n\n\n<li>Lekarz: &#8222;Zerknijmy na warto\u015bci od\u017cywcze. T\u0142uszcze trans: 0g. Ale zauwa\u017c gwiazdk\u0119 &#8211; '*porcja = 10g&#8217;. Ile pan nak\u0142ada na kanapk\u0119?&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Oko\u0142o 20 gram\u00f3w, czasem wi\u0119cej.&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Wi\u0119c faktycznie dwie porcje. I zobacz notatk\u0119 na dole: 'zawiera mniej ni\u017c 0.5g trans fat na porcj\u0119&#8217;. W USA regulacje pozwalaj\u0105 zaokr\u0105gli\u0107 do zera je\u015bli porcja ma &lt;0.5g. Wi\u0119c faktycznie ma 0.3-0.4g na porcj\u0119. Pan je dwie porcje = 0.6-0.8g. Pan u\u017cywa tego trzy razy dziennie = 1.8-2.4g trans dziennie TYLKO z margaryny.&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&#8222;Fit obiad &#8211; kurczak w sosie z warzywami i kasz\u0105&#8221;:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sk\u0142ad: &#8222;mi\u0119so kurczaka, warzywa, kasza, oleje ro\u015blinne (cz\u0119\u015bciowo utwardzony olej sojowy), modyfikowana skrobia, glutaminian sodu, aromaty&#8230;&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Tutaj jest jawnie napisane: 'cz\u0119\u015bciowo utwardzony olej&#8217;. To jest DEFINICJA kwas\u00f3w trans. Ka\u017cdy produkt z 'cz\u0119\u015bciowo utwardzonym olejem&#8217; zawiera trans, niezale\u017cnie co pisze na froncie opakowania.&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EZdrowy_baton_proteinowy%E2%80%9D\"><\/span><strong>&#8222;Zdrowy baton proteinowy&#8221;:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Front: &#8222;20g bia\u0142ka! Bez dodatku cukru! Idealny na trening!&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Sk\u0142ad: &#8222;bia\u0142ko sojowe, syrop glukozowy, t\u0142uszcz ro\u015blinny (olej palmowy, olej kokosowy), emulgatory&#8230;&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Warto\u015bci od\u017cywcze: Trans fat: 0g (ale gwiazdka: porcja = po\u0142owa batonika)<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Pan je ca\u0142y baton = dwie porcje = potencjalnie 0.6-1g trans. Codziennie = kolejne 0.6-1g dziennie.&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&#8222;Niskokaloryczne ciastka owsiane&#8221;:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Front: &#8222;Tylko 90 kalorii! Pe\u0142noziarniste! Bez trans!&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Sk\u0142ad: &#8222;m\u0105ka owsiana, cukier, shortening (olej palmowy cz\u0119\u015bciowo utwardzony), syrop glukozowy&#8230;&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;&#8217;Shortening&#8217; to skr\u00f3t przemys\u0142owy na cz\u0119\u015bciowo utwardzony t\u0142uszcz. To jest trans fat, mimo \u017ce front m\u00f3wi 'bez trans&#8217;. Etykieta k\u0142amie wykorzystuj\u0105c luki prawne.&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Lekarz podsumowa\u0142: &#8222;Sumuj\u0105c wszystkie ukryte \u017ar\u00f3d\u0142a: margaryna 2g, gotowe dania 1-2g, batoniki 0.6g, ciastka 0.5-1g. \u0141\u0105cznie pan konsumuje prawdopodobnie <strong>4-6 gram\u00f3w kwas\u00f3w trans DZIENNIE<\/strong>. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia i American Heart Association rekomenduj\u0105 maksimum 1% kalorii z trans = oko\u0142o <strong>2 gramy dziennie maksimum<\/strong> dla pana. Pan je 2-3 razy wi\u0119cej ni\u017c bezpieczny limit.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Wyja\u015bni\u0142 mechanizm: &#8222;Kwasy trans s\u0105 najprawdopodobniej NAJBARDZIEJ szkodliwym sk\u0142adnikiem w ca\u0142ej diecie &#8211; gorsze ni\u017c cukier, gorsze ni\u017c s\u00f3l, gorsze ni\u017c t\u0142uszcze nasycone. Badania pokazuj\u0105 \u017ce ka\u017cde 2% kalorii z trans (oko\u0142o 4-5g dziennie) zwi\u0119ksza ryzyko choroby wie\u0144cowej serca o <strong>23%<\/strong>. Trans jednocze\u015bnie podnosi LDL (&#8217;z\u0142y&#8217; cholesterol) o 2-3% I obni\u017ca HDL (&#8217;dobry&#8217;) o 2-3%. \u017baden inny sk\u0142adnik nie robi obu &#8211; to podw\u00f3jny cios. Dodatkowo trans zwi\u0119ksza zapalenie, sztywno\u015b\u0107 naczy\u0144, agregacj\u0119 p\u0142ytek. To wyja\u015bnia pana wyniki.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Pokaza\u0142 badanie z New England Journal of Medicine (Mozaffarian 2006): eliminacja kwas\u00f3w trans z diety mog\u0142aby zapobiec 10,000-20,000 infarkt\u00f3w rocznie TYLKO w USA. To wi\u0119cej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 lek\u00f3w kardio-ochronnych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Plan_dzialania_byl_prosty_ale_wymagal_przebudzenia\"><\/span>Plan dzia\u0142ania by\u0142 prosty ale wymaga\u0142 przebudzenia:<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Wyeliminuj WSZYSTKIE produkty z &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzonym olejem&#8221; &#8211; bez wyj\u0105tk\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>Nie ufaj frontom opakowa\u0144 (&#8222;0g trans&#8221;, &#8222;zdrowe dla serca&#8221;) &#8211; czytaj SK\u0141AD<\/li>\n\n\n\n<li>Gotuj wi\u0119cej w domu &#8211; u\u017cywaj prawdziwego mas\u0142a w umiarkowanych ilo\u015bciach zamiast margaryny<\/li>\n\n\n\n<li>Unikaj frytek, p\u0105czk\u00f3w, gotowych wypiek\u00f3w z piekarni przemys\u0142owych<\/li>\n\n\n\n<li>Badania kontrolne za 6 miesi\u0119cy<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Po 6 miesi\u0105cach gotowania w domu, eliminacji produkt\u00f3w z cz\u0119\u015bciowo utwardzonymi olejami, u\u017cywania prawdziwego mas\u0142a (zamiast margaryny) i oliwy (zamiast gotowych sos\u00f3w):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>LDL: 118 mg\/dl (spad\u0142o o 60 mg\/dl!)<\/li>\n\n\n\n<li>HDL: 48 mg\/dl (wzros\u0142o o 14 mg\/dl!)<\/li>\n\n\n\n<li>Stosunek LDL\/HDL: 2.5 (\u015bwietny)<\/li>\n\n\n\n<li>Tr\u00f3jglicerydy: 110 mg\/dl (spad\u0142o o 88 mg\/dl!)<\/li>\n\n\n\n<li>CRP: 1.2 mg\/l (spad\u0142o o 3.6 mg\/l!)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wszystko znormalizowane. Lekarz: &#8222;To jest moc eliminacji kwas\u00f3w trans. Nie musieli\u015bmy nawet w\u0142\u0105czy\u0107 statyn. Pan naturalnie obni\u017cy\u0142 ryzyko chor\u00f3b serca prawdopodobnie o 30-40% przez jedn\u0105 zmian\u0119 dietetyczn\u0105.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>To nie jest artyku\u0142 demonizuj\u0105cy wszystkie t\u0142uszcze &#8211; t\u0142uszcze s\u0105 niezb\u0119dne dla zdrowia. To jest artyku\u0142 demaskuj\u0105cy najbardziej szkodliwy rodzaj t\u0142uszczu kt\u00f3ry przemys\u0142 spo\u017cywczy ukrywa w tysi\u0105cach produkt\u00f3w pod myl\u0105cymi etykietami i marketingiem &#8222;zdrowego dla serca&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym artykule zobaczysz dok\u0142adnie czym s\u0105 kwasy trans (nie tylko &#8222;z\u0142y rodzaj t\u0142uszczu&#8221; ale konkretna struktura chemiczna), dlaczego s\u0105 tak szkodliwe (konkretne mechanizmy &#8211; wp\u0142yw na LDL +2-3%, HDL -2-3%, zapalenie, sztywno\u015b\u0107 naczy\u0144), ranking produkt\u00f3w od najgorszych (fast food frytki = 5-8g trans na porcj\u0119) do najlepszych (produkty domowe na prawdziwym ma\u015ble\/oliwie), jak czyta\u0107 etykiety \u017ceby wykry\u0107 ukryte trans (s\u0142owa-klucze: &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;, &#8222;shortening&#8221;, &#8222;vegetable shortening&#8221;), dlaczego &#8222;0g trans fat&#8221; na etykiecie cz\u0119sto k\u0142amie (luki prawne pozwalaj\u0105 zaokr\u0105gli\u0107 &lt;0.5g do zera), naturalne vs przemys\u0142owe trans (ma\u0142e ilo\u015bci z nabia\u0142u s\u0105 OK, przemys\u0142owe nie), i konkretny plan eliminacji trans z diety bez popadania w paranoje.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Fundamentalna_prawda_nie_wszystkie_tluszcze_sa_rowne_a_trans_sa_najgorsze\"><\/span><strong>Fundamentalna prawda: nie wszystkie t\u0142uszcze s\u0105 r\u00f3wne, a trans s\u0105 najgorsze<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Zanim wejdziemy w ukryte \u017ar\u00f3d\u0142a, ustalmy biochemiczny fundament: <strong>kwasy t\u0142uszczowe trans to specyficzna konfiguracja geometryczna podw\u00f3jnych wi\u0105za\u0144 w cz\u0105steczce t\u0142uszczu, kt\u00f3ra sprawia \u017ce s\u0105 niezwykle szkodliwe dla zdrowia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Chemia 101 &#8211; struktura ma znaczenie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kwasy t\u0142uszczowe (fatty acids) to \u0142a\u0144cuchy atom\u00f3w w\u0119gla (C) z atomami wodoru (H). Mog\u0105 by\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nasycone (saturated):<\/strong> Wszystkie wi\u0105zania mi\u0119dzy w\u0119glami s\u0105 pojedyncze (C-C). \u0141a\u0144cuch jest &#8222;prosty&#8221; i sztywny. Przyk\u0142ad: kwas palmitynowy w ma\u015ble.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nienasycone (unsaturated):<\/strong> Maj\u0105 jedno (monounsaturated) albo wi\u0119cej (polyunsaturated) podw\u00f3jnych wi\u0105za\u0144 (C=C). Podw\u00f3jne wi\u0105zanie tworzy &#8222;zgi\u0119cie&#8221; w \u0142a\u0144cuchu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kluczowa r\u00f3\u017cnica geometryczna:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podw\u00f3jne wi\u0105zanie mo\u017ce mie\u0107 dwie konfiguracje:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cis (naturalny):<\/strong> Atomy wodoru przy podw\u00f3jnym wi\u0105zaniu s\u0105 po T\u0118J SAMEJ stronie. To tworzy ostre zgi\u0119cie (oko\u0142o 30 stopni) w \u0142a\u0144cuchu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naturalnych t\u0142uszcz\u00f3w nienasyconych to cis. Przyk\u0142ad: kwas oleinowy w oliwie z oliwek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trans (przemys\u0142owy g\u0142\u00f3wnie):<\/strong> Atomy wodoru s\u0105 po PRZECIWNYCH stronach podw\u00f3jnego wi\u0105zania. \u0141a\u0144cuch jest prawie prosty, podobny do nasyconych t\u0142uszcz\u00f3w. To powstaje g\u0142\u00f3wnie podczas cz\u0119\u015bciowego utwardzania przemys\u0142owego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_ta_geometryczna_roznica_ma_znaczenie_biologiczne\"><\/span><strong>Dlaczego ta geometryczna r\u00f3\u017cnica ma znaczenie biologiczne:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Kszta\u0142t cz\u0105steczki wp\u0142ywa na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jak t\u0142uszcz jest wbudowywany w b\u0142ony kom\u00f3rkowe (trans sztywni b\u0142ony)<\/li>\n\n\n\n<li>Jak jest metabolizowany przez enzymy (trans jest &#8222;rozpoznawany&#8221; inaczej)<\/li>\n\n\n\n<li>Jak wp\u0142ywa na lipoproteiny (trans podnosi LDL i obni\u017ca HDL)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Dwa \u017ar\u00f3d\u0142a kwas\u00f3w trans:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Naturalne (ruminant trans fats):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Produkowane w \u017co\u0142\u0105dkach prze\u017cuwaczy (krowy, owce, kozy) przez bakterie. Wyst\u0119puj\u0105 w ma\u0142ych ilo\u015bciach w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mleku (0.5-2% t\u0142uszczu)<\/li>\n\n\n\n<li>Ma\u015ble (2-5% t\u0142uszczu)<\/li>\n\n\n\n<li>Mi\u0119sie wo\u0142owym\/jagni\u0119cym (2-5% t\u0142uszczu)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wny rodzaj: kwas wakcenowy (vaccenic acid) i CLA (conjugated linoleic acid).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_naturalne_trans_sa_szkodliwe\"><\/span><strong>Czy naturalne trans s\u0105 szkodliwe?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Badanie z European Journal of Clinical Nutrition z 2011 por\u00f3wnywa\u0142o efekt naturalnych vs przemys\u0142owych trans. Naturalne trans z mleka (do 4g dziennie) NIE podnosi\u0142y LDL ani nie obni\u017ca\u0142y HDL. Przemys\u0142owe trans (ta sama ilo\u015b\u0107) znacz\u0105co pogarsza\u0142y profil lipidowy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dlaczego r\u00f3\u017cnica?<\/strong> Prawdopodobnie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Inne pozycje podw\u00f3jnych wi\u0105za\u0144 w \u0142a\u0144cuchu<\/li>\n\n\n\n<li>Inne \u0142a\u0144cuchy w\u0119glowe (naturalne cz\u0119sto C18, przemys\u0142owe r\u00f3\u017cne)<\/li>\n\n\n\n<li>Obecno\u015b\u0107 innych sk\u0142adnik\u00f3w w naturalnych produktach (CLA, witaminy rozpuszczalne w t\u0142uszczach) kt\u00f3re moduluj\u0105 efekt<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Praktyczna implikacja:<\/strong> Nie musisz eliminowa\u0107 mas\u0142a i nabia\u0142u z powodu naturalnych trans. Musisz eliminowa\u0107 przemys\u0142owe trans.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Przemys\u0142owe (industrial trans fats):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Produkowane przez cz\u0119\u015bciowe uwodornienie (partial hydrogenation) olej\u00f3w ro\u015blinnych. Proces:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>We\u017a p\u0142ynny olej ro\u015blinny (sojowy, kukurydziany, bawe\u0142niany)<\/li>\n\n\n\n<li>Podgrzej do 140-220\u00b0C<\/li>\n\n\n\n<li>Dodaj wod\u00f3r (H\u2082) i katalizator metaliczny (nikiel, platyna)<\/li>\n\n\n\n<li>Niekt\u00f3re podw\u00f3jne wi\u0105zania cis s\u0105 przekszta\u0142cane w trans albo ca\u0142kowicie nasycone<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Cel przemys\u0142u: zamieni\u0107 p\u0142ynny olej w p\u00f3\u0142sta\u0142y t\u0142uszcz (jak margaryna, shortening) kt\u00f3ry:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jest stabilny w temperaturze pokojowej (dobry dla wypiek\u00f3w)<\/li>\n\n\n\n<li>Ma d\u0142ugi shelf life (nie je\u0142czeje)<\/li>\n\n\n\n<li>Jest ta\u0144szy ni\u017c mas\u0142o czy smalec<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Problem:<\/strong> Ten proces tworzy r\u00f3\u017cne kwasy trans o r\u00f3\u017cnych pozycjach podw\u00f3jnych wi\u0105za\u0144, kt\u00f3re s\u0105 biologicznie szkodliwe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zawarto\u015b\u0107 trans w produktach cz\u0119\u015bciowo utwardzonych:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Margaryny twarde (sztaby): 10-40% trans<\/li>\n\n\n\n<li>Margaryny mi\u0119kkie (w pojemnikach): 1-20% trans<\/li>\n\n\n\n<li>Shortening ro\u015blinny: 10-40% trans<\/li>\n\n\n\n<li>Produkty pieczone z cz\u0119\u015bciowo utwardzonym olejem: 1-20% trans w t\u0142uszczu produktu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u015awiatowe regulacje i zakazy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dania (2003):<\/strong> Pierwsze w Europie, zakaza\u0142y \u017cywno\u015bci z &gt;2% trans <strong>USA (2018):<\/strong> FDA zakaza\u0142a cz\u0119\u015bciowo utwardzonych olej\u00f3w jako &#8222;nie-GRAS&#8221; (not Generally Recognized As Safe) <strong>UE (2021):<\/strong> Limit maksymalny 2g trans na 100g t\u0142uszczu w produktach <strong>Polska:<\/strong> Podlega regulacjom UE od 2021<\/p>\n\n\n\n<p>Ale luki pozostaj\u0105 &#8211; niekt\u00f3re produkty importowane, lokalne piekarnie, restauracje mog\u0105 wci\u0105\u017c u\u017cywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zdrowe-tluszcze-omega-7nutrition-omega3-55-1000mg-220soft\/p10370?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/21507-large_default\/zdrowe-tluszcze-omega-7nutrition-omega3-55-1000mg-220soft.jpg\" alt=\"\" title=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/zdrowe-tluszcze-omega-7nutrition-omega3-55-1000mg-220soft\/p10370?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00a07Nutrition Omega3 55% 1000mg 220soft-KLIKNIJ TUTAJ<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_kwasy_trans_sa_tak_szkodliwe_%E2%80%93_konkretne_mechanizmy\"><\/span><strong>Dlaczego kwasy trans s\u0105 tak szkodliwe &#8211; konkretne mechanizmy<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Kwasy trans s\u0105 prawdopodobnie NAJBARDZIEJ szkodliwym sk\u0142adnikiem w ca\u0142ej diecie wsp\u00f3\u0142czesnej. Oto dlaczego:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Podw\u00f3jny efekt na cholesterol &#8211; gorszy ni\u017c nasycone:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Badanie z New England Journal of Medicine (Mensink 1990) por\u00f3wnywa\u0142o wp\u0142yw r\u00f3\u017cnych t\u0142uszcz\u00f3w na lipidy:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0142uszcze nasycone vs w\u0119glowodany:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>LDL: +10%<\/li>\n\n\n\n<li>HDL: +3%<\/li>\n\n\n\n<li>Stosunek LDL\/HDL: +7% (gorszy)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>T\u0142uszcze trans vs w\u0119glowodany:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>LDL: +11%<\/li>\n\n\n\n<li>HDL: -7%<\/li>\n\n\n\n<li>Stosunek LDL\/HDL: <strong>+18%<\/strong> (znacz\u0105co gorszy!)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Trans s\u0105 gorsze ni\u017c nasycone bo robi\u0105 OBIE rzeczy &#8211; podnosz\u0105 LDL I obni\u017caj\u0105 HDL. \u017baden inny sk\u0142adnik dietetyczny nie ma tego podw\u00f3jnego negatywnego efektu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Zwi\u0119kszenie ryzyka chor\u00f3b serca &#8211; konkretne liczby:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Meta-analiza z American Journal of Clinical Nutrition (2009) &#8211; 4 prospektywne badania kohortowe, 139,836 uczestnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cde <strong>2% energii z kwas\u00f3w trans<\/strong> (oko\u0142o 4-5g dziennie dla osoby jedz\u0105cej 2000 kcal) zwi\u0119ksza\u0142o ryzyko choroby wie\u0144cowej serca o <strong>23%<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla por\u00f3wnania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>5% energii z nasyconych: +17% ryzyko<\/li>\n\n\n\n<li>5% energii z cukru: +10-15% ryzyko (mniej pewne)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Trans s\u0105 najgorsze.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obliczenie praktyczne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli jesz 2000 kcal dziennie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>2% z trans = 40 kcal = 4.4g trans (t\u0142uszcze maj\u0105 9 kcal\/g)<\/li>\n\n\n\n<li>To jest \u0142atwe przekroczy\u0107 z gotowymi produktami: frytki du\u017ca porcja (5-8g) + p\u0105czek (2-4g) = 7-12g = przekroczenie 3x<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>3. Zapalenie systemowe:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Badanie z American Journal of Clinical Nutrition (2011) pokaza\u0142o \u017ce dieta wysoka w trans (5% energii) zwi\u0119ksza\u0142a markery zapalenia:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>CRP (C-reactive protein): +73%<\/li>\n\n\n\n<li>IL-6 (interleukin-6): +48%<\/li>\n\n\n\n<li>TNF-\u03b1 (tumor necrosis factor): +32%<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Trans s\u0105 wbudowywane w fosfolipidy b\u0142on kom\u00f3rkowych. Ich prostszy kszta\u0142t (vs zgi\u0119te cis) sprawia \u017ce b\u0142ony s\u0105 sztywniejsze, mniej p\u0142ynne. To wp\u0142ywa na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Funkcj\u0119 receptor\u00f3w b\u0142onowych<\/li>\n\n\n\n<li>Transport substancji przez b\u0142ony<\/li>\n\n\n\n<li>Komunikacj\u0119 mi\u0119dzykom\u00f3rkow\u0105<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Podsumowanie mechanizm\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kwasy trans szkodz\u0105 przez WIELE niezale\u017cnych mechanizm\u00f3w jednocze\u015bnie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Cholesterol (LDL ro\u015bnie, HDL spada)<\/li>\n\n\n\n<li>Zapalenie (CRP, IL-6, TNF-\u03b1 rosn\u0105)<\/li>\n\n\n\n<li>Insulinooporno\u015b\u0107 (wra\u017cliwo\u015b\u0107 na insulin\u0119 spada)<\/li>\n\n\n\n<li>Funkcja \u015br\u00f3db\u0142onka (naczynia sztywniej\u0105)<\/li>\n\n\n\n<li>B\u0142ony kom\u00f3rkowe (sztywno\u015b\u0107, zaburzona funkcja)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To wyja\u015bnia dlaczego efekt na ryzyko chor\u00f3b serca jest tak dramatyczny (+23% na 2% energii).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ranking_zrodel_kwasow_trans_%E2%80%93_od_najgorszych_do_najlepszych\"><\/span><strong>Ranking \u017ar\u00f3de\u0142 kwas\u00f3w trans &#8211; od najgorszych do najlepszych<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Teraz szczeg\u00f3\u0142owy ranking produkt\u00f3w\/kategorii wed\u0142ug zawarto\u015bci trans, od katastrofalnych do akceptowalnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ostatnie miejsce: Fast food frytki i sma\u017cone przek\u0105ski &#8211; 5-10g trans na porcj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przez dziesi\u0119ciolecia restauracje fast food sma\u017cy\u0142y frytki w cz\u0119\u015bciowo utwardzonej mieszance ro\u015blinnej. Nawet po zakazie w niekt\u00f3rych krajach, ma\u0142e lokalne bary\/restauracje mog\u0105 wci\u0105\u017c u\u017cywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zawarto\u015b\u0107 trans (dane z bada\u0144 przed zakazami w USA\/UE):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Du\u017ca porcja frytek McDonald&#8217;s (przed 2008): <strong>8g trans<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Chicken nuggets 10 sztuk: <strong>4-6g trans<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Sma\u017cona ryba: <strong>3-5g trans<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Onion rings du\u017ca porcja: <strong>5-7g trans<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Po zakazach wi\u0119ksze sieci przesz\u0142y na inne oleje (palmowy, mieszanki nisko-trans). Ale wiele lokalnych restauracji wci\u0105\u017c mo\u017ce u\u017cywa\u0107 starych t\u0142uszcz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak rozpozna\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 restauracji fast food NIE podaje sk\u0142adu t\u0142uszcz\u00f3w. Pytaj bezpo\u015brednio: &#8222;Jakiego oleju u\u017cywacie do sma\u017cenia? Czy zawiera cz\u0119\u015bciowo utwardzony olej?&#8221;. Je\u015bli nie wiedz\u0105 albo nie chc\u0105 powiedzie\u0107 &#8211; czerwona flaga.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re sieci publikuj\u0105 warto\u015bci od\u017cywcze online. Szukaj &#8222;trans fat&#8221; w tabeli. Je\u015bli &gt;0.5g na porcj\u0119 &#8211; znacz\u0105cy problem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong> Unikaj ca\u0142kowicie je\u015bli mo\u017cliwe. Je\u015bli musisz je\u015b\u0107 fast food (okazjonalnie), wybieraj pieczone opcje (burgery bez sma\u017conych dodatk\u00f3w), unikaj frytek i sma\u017conych przek\u0105sek.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przedostatnie_miejsce_Paczki_ciastka_drozdzowe_z_piekarni_%E2%80%93_2-5g_trans_na_sztuke\"><\/span><strong>Przedostatnie miejsce: P\u0105czki, <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/ciastka-i-przekaski-dietetyczne\/c311?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ciastka <\/a>dro\u017cd\u017cowe z piekarni &#8211; 2-5g trans na sztuk\u0119<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Piekarnie przemys\u0142owe i niekt\u00f3re lokalne u\u017cywaj\u0105 shortening (t\u0142uszcz ro\u015blinny cz\u0119\u015bciowo utwardzony) do ciasta dro\u017cd\u017cowego. Jest ta\u0144szy ni\u017c mas\u0142o i daje puszyst\u0105 tekstur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zawarto\u015b\u0107 trans (szacunki z analiz produkt\u00f3w):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>P\u0105czek z nadzieniem: <strong>3-5g trans<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Ciastko dro\u017cd\u017cowe (croissant, pain au chocolat): <strong>2-4g trans<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Du\u0144skie ciastko: <strong>2-3g trans<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>R\u00f3\u017cnica lokalna vs domowa piekarnia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Piekarnia przemys\u0142owa\/sieciowa:<\/strong> Prawdopodobnie u\u017cywa shortening (ta\u0144sze, shelf life). Wysokie ryzyko trans.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lokalna piekarnia tradycyjna:<\/strong> Mo\u017ce u\u017cywa\u0107 prawdziwego mas\u0142a. Pytaj: &#8222;Czy robicie na ma\u015ble czy na t\u0142uszczu ro\u015blinnym?&#8221; Je\u015bli mas\u0142o &#8211; OK (du\u017co kalorii ale bez trans). Je\u015bli &#8222;t\u0142uszcz ro\u015blinny&#8221; &#8211; pytaj czy cz\u0119\u015bciowo utwardzony.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Domowe pieczenie:<\/strong> Na ma\u015ble albo oleju (nie cz\u0119\u015bciowo utwardzonym) &#8211; zero przemys\u0142owych trans.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong> P\u0105czki\/ciastka dro\u017cd\u017cowe jedz rzadko jako specjalna przyjemno\u015b\u0107. Wybieraj piekarnie kt\u00f3re jasno m\u00f3wi\u0105 &#8222;na ma\u015ble&#8221;. Albo piecz w domu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Miejsce 6: Margaryna twarda (w kostkach\/sztabach) &#8211; zmienna zawarto\u015b\u0107, 0.5-5g na porcj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Margaryna by\u0142a pierwotnie wymy\u015blona jako tani zamiennik mas\u0142a (1869, Francja). Przez dekady by\u0142a produkowana przez cz\u0119\u015bciowe utwardzanie, zawieraj\u0105c 10-40% trans.<\/p>\n\n\n\n<p>Po regulacjach wiele firm zmieni\u0142o receptury u\u017cywaj\u0105c:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pe\u0142nego utwardzania (fully hydrogenated &#8211; tworzy nasycone nie trans, ale wci\u0105\u017c niezdrowe)<\/li>\n\n\n\n<li>Interesteryfikacji (rearrangement t\u0142uszcz\u00f3w bez trans, ale efekty zdrowotne nie do ko\u0144ca jasne)<\/li>\n\n\n\n<li>Mieszanek p\u0142ynnych olej\u00f3w z t\u0142uszczami tropikalnymi (palmowy, kokosowy &#8211; wysokie nasycone ale bez trans)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obecna_sytuacja_po_regulacjach_UE_2021\"><\/span><strong>Obecna sytuacja (po regulacjach UE 2021):<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Margaryny sprzedawane w UE musz\u0105 mie\u0107 &lt;2g trans na 100g t\u0142uszczu. To jest lepsze ni\u017c kiedy\u015b, ale:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad: Margaryna &#8222;lekka&#8221; 50% t\u0142uszczu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>T\u0142uszcz: 50g na 100g produktu<\/li>\n\n\n\n<li>Max trans (zgodnie z limitem UE): 1g trans na 100g produktu<\/li>\n\n\n\n<li>Porcja (10g margaryny na kanapk\u0119): 0.1g trans<\/li>\n\n\n\n<li>Ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi u\u017cywa 20-30g: <strong>0.2-0.3g trans<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Luka prawna w etykietowaniu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W wielu krajach (w\u0142\u0105czaj\u0105c Polsk\u0119) je\u015bli porcja ma &lt;0.5g trans, mo\u017cna zaokr\u0105gli\u0107 do &#8222;0g&#8221; i napisa\u0107 &#8222;nie zawiera trans&#8221;. Wi\u0119c margaryna mo\u017ce mie\u0107 0.3-0.4g trans na porcj\u0119 ale etykieta m\u00f3wi &#8222;0g&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak sprawdzi\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Czytaj SK\u0141AD nie front opakowania. Szukaj s\u0142\u00f3w: &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;, &#8222;partially hydrogenated&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli widzisz te s\u0142owa &#8211; produkt zawiera trans niezale\u017cnie co m\u00f3wi tabela warto\u015bci od\u017cywczych<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli nie ma tych s\u0142\u00f3w ale lista zawiera &#8222;olej palmowy utwardzony&#8221; albo &#8222;t\u0142uszcz ro\u015blinny modyfikowany&#8221; &#8211; mo\u017ce zawiera\u0107 ma\u0142e ilo\u015bci trans z interesteryfikacji<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Je\u015bli u\u017cywasz margaryny: wybieraj mi\u0119kkie (w pojemnikach) nie twarde (w kostkach) &#8211; zwykle mniej trans<\/li>\n\n\n\n<li>Lepiej: u\u017cywaj prawdziwego mas\u0142a w umiarkowanych ilo\u015bciach albo oliwy z oliwek<\/li>\n\n\n\n<li>Mas\u0142o ma t\u0142uszcze nasycone (nie idealne) i naturalne trans (OK w ma\u0142ych ilo\u015bciach), ale NIE ma przemys\u0142owych trans<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Miejsce 5: Gotowe ciasta, ciastka, krakersy z supermarketu &#8211; 0.5-3g trans na porcj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Produkty pakowane jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ciastka czekoladowe, owsiane, ma\u015blane<\/li>\n\n\n\n<li>Krakersy, paluszki<\/li>\n\n\n\n<li>Wafelki<\/li>\n\n\n\n<li>Gotowe ciasta (biszkopt, tort)<\/li>\n\n\n\n<li>Tarty, kruche ciasto<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Problem &#8211; &#8222;shortening&#8221; w sk\u0142adzie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;Shortening&#8221; to przemys\u0142owy termin na p\u00f3\u0142sta\u0142y t\u0142uszcz ro\u015blinny u\u017cywany w wypiekach. Mo\u017ce by\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Cz\u0119\u015bciowo utwardzony (= trans)<\/li>\n\n\n\n<li>Pe\u0142nie utwardzony (= nasycony bez trans)<\/li>\n\n\n\n<li>Interesteryfikowany (= nieznane efekty zdrowotne)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u015bli etykieta m\u00f3wi tylko &#8222;shortening&#8221; bez specyfikacji &#8211; za\u0142\u00f3\u017c najgorsze.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ady z rynku polskiego (analiza z 2020):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Popularne ciastka czekoladowe: sk\u0142ad &#8222;t\u0142uszcz ro\u015blinny (palmowy, cz\u0119\u015bciowo utwardzony sojowy)&#8221; &#8211; <strong>zawiera trans<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Krakersy &#8222;pe\u0142noziarniste&#8221;: sk\u0142ad &#8222;olej ro\u015blinny (rzepakowy, palmowy utwardzony)&#8221; &#8211; <strong>mo\u017ce zawiera\u0107 trans<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Wafelki: sk\u0142ad &#8222;t\u0142uszcz ro\u015blinny (kokosowy, palmowy)&#8221; &#8211; prawdopodobnie bez trans (ale wysokie nasycone)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/baton-proteinowy-mars-hi-protein-low-sugar-white-chocolate-57-g\/p14120?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/28785-large_default\/baton-proteinowy-mars-hi-protein-low-sugar-white-chocolate-57-g.jpg\" alt=\"\" title=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/baton-proteinowy-mars-hi-protein-low-sugar-white-chocolate-57-g\/p14120?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">MARS Hi Protein Low Sugar White Chocolate 57g-KLIKNIJ TUTAJ<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Slowa-klucze_na_etykietach_TRANS\"><\/span><strong>S\u0142owa-klucze na etykietach = TRANS:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8222;Cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221; \/ &#8222;partially hydrogenated&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Shortening ro\u015blinny&#8221; \/ &#8222;vegetable shortening&#8221; (je\u015bli nie specyfikuje \u017ce fully hydrogenated)<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;T\u0142uszcze ro\u015blinne utwardzone&#8221; bez s\u0142owa &#8222;ca\u0142kowicie&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Porcje i oszustwa:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Produkt mo\u017ce mie\u0107 &#8222;0g trans&#8221; na etykiecie ale faktycznie zawiera\u0107 0.3-0.4g trans na porcj\u0119. Je\u015bli jesz 2-3 porcje (\u0142atwe z ciastkami) = 0.6-1.2g trans.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czytaj KA\u017bD\u0104 etykiet\u0119 przed kupnem<\/li>\n\n\n\n<li>Unikaj produkt\u00f3w z &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzonym&#8221; w sk\u0142adzie &#8211; bez wyj\u0105tk\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>Lepiej: piecz w domu u\u017cywaj\u0105c mas\u0142a albo oleju (nie shorteningu)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Miejsce 4: Lody przemys\u0142owe, desery mro\u017cone &#8211; 0.2-2g trans na porcj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re lody przemys\u0142owe (szczeg\u00f3lnie ta\u0144sze) u\u017cywaj\u0105 t\u0142uszcz\u00f3w ro\u015blinnych zamiast \u015bmietany dla obni\u017cenia koszt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Etykiety lod\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Premium (type A):<\/strong> &#8222;\u015amietanka, mleko, cukier, \u017c\u00f3\u0142tka jaj&#8230;&#8221; &#8211; bazuj\u0105 na prawdziwej \u015bmietance. Wysokie kalorii i nasycone, ale bez przemys\u0142owych trans.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Budget (type B):<\/strong> &#8222;Mleko, t\u0142uszcz ro\u015blinny (palmowy, kokosowy), cukier, syrop glukozowy&#8230;&#8221; &#8211; u\u017cywaj\u0105 t\u0142uszcz\u00f3w ro\u015blinnych. Mog\u0105 zawiera\u0107 trans je\u015bli t\u0142uszcz jest cz\u0119\u015bciowo utwardzony.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak sprawdzi\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czytaj sk\u0142ad: je\u015bli &#8222;t\u0142uszcz ro\u015blinny&#8221; bez specyfikacji albo z &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221; &#8211; unikaj<\/li>\n\n\n\n<li>Premium marki (H\u00e4agen-Dazs, Ben &amp; Jerry&#8217;s) zazwyczaj u\u017cywaj\u0105 prawdziwej \u015bmietanki &#8211; bez trans (ale drogie)<\/li>\n\n\n\n<li>Tanie lody = wi\u0119ksze ryzyko trans<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong> Jedz lody rzadko jako przyjemno\u015b\u0107. Wybieraj premium marki albo r\u00f3b domowe (\u015bmietanka, mleko, jaja, cukier &#8211; bez trans).<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Miejsce 3: Produkty &#8222;fit&#8221;, &#8222;light&#8221;, &#8222;low-fat&#8221; &#8211; paradoksalnie cz\u0119sto wi\u0119cej trans<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To jest gdzie marketing najbardziej oszukuje. Produkty oznaczone jako &#8222;zdrowe&#8221;, &#8222;fit&#8221;, &#8222;light&#8221; cz\u0119sto zawieraj\u0105 wi\u0119cej trans ni\u017c normalne wersje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy usuwasz t\u0142uszcz z produktu (np. robisz &#8222;low-fat&#8221; ciastka), tracisz smak i tekstur\u0119. \u017beby to skompensowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dodajesz cukier (du\u017co &#8211; dla smaku)<\/li>\n\n\n\n<li>Dodajesz shortening (t\u0142uszcz ro\u015blinny cz\u0119\u015bciowo utwardzony &#8211; dla tekstury)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Rezultat: &#8222;Low-fat&#8221; cz\u0119sto ma mniej t\u0142uszczu ca\u0142kowicie, ale wi\u0119cej trans i cukru ni\u017c normalna wersja.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklady\"><\/span><strong>Przyk\u0142ady:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Ciastka &#8222;fit&#8221; owsiane:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Front: &#8222;30% mniej t\u0142uszczu! Pe\u0142noziarniste!&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Sk\u0142ad: &#8222;m\u0105ka owsiana, cukier, shortening (palmowy cz\u0119\u015bciowo utwardzony), syrop glukozowy&#8230;&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Ma trans + du\u017co cukru<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Normalne ciastka ma\u015blane:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sk\u0142ad: &#8222;m\u0105ka, mas\u0142o, cukier, jaja&#8230;&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Bez trans (mas\u0142o ma naturalne trans OK), mniej cukru<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Paradoks: &#8222;Fit&#8221; jest GORSZE ni\u017c normalne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8222;Zdrowe&#8221; gotowe dania:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Marketing: &#8222;Fit obiad, tylko 300 kalorii, bogaty w bia\u0142ko!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Sk\u0142ad cz\u0119sto: &#8222;kurczak, warzywa, kasza, oleje ro\u015blinne (cz\u0119\u015bciowo utwardzony sojowy), modyfikowana skrobia&#8230;&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Niska kaloria osi\u0105gni\u0119ta przez ma\u0142\u0105 porcj\u0119 t\u0142uszczu, ale ten t\u0142uszcz jest trans.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nie ufaj frontom opakowa\u0144 (&#8222;fit&#8221;, &#8222;light&#8221;, &#8222;zdrowe&#8221;)<\/li>\n\n\n\n<li>ZAWSZE czytaj sk\u0142ad<\/li>\n\n\n\n<li>Cz\u0119sto &#8222;normalna&#8221; wersja produktu (pe\u0142not\u0142uszczowa, na ma\u015ble) jest zdrowsza ni\u017c &#8222;fit&#8221; (z trans i cukrem)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Miejsce 2: Produkty bez &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221; w sk\u0142adzie &#8211; prawdopodobnie OK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po regulacjach UE 2021 wi\u0119kszo\u015b\u0107 du\u017cych producent\u00f3w zmieni\u0142a receptury eliminuj\u0105c cz\u0119\u015bciowo utwardzone oleje. Produkty kt\u00f3re wyra\u017anie NIE maj\u0105 &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221; w sk\u0142adzie prawdopodobnie s\u0105 OK (zawieraj\u0105 &lt;2g trans na 100g t\u0142uszczu = minimalne ilo\u015bci).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sprawd\u017a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Czytaj sk\u0142ad<\/li>\n\n\n\n<li>Nie ma &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;, &#8222;partially hydrogenated&#8221;, &#8222;shortening&#8221; (bez specyfikacji) = prawdopodobnie OK<\/li>\n\n\n\n<li>Ma &#8222;olej ro\u015blinny (rzepakowy, s\u0142onecznikowy)&#8221; albo &#8222;mas\u0142o&#8221; = OK<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Ale wci\u0105\u017c uwa\u017caj:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nawet produkty bez cz\u0119\u015bciowo utwardzonego mog\u0105 mie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Du\u017co cukru<\/li>\n\n\n\n<li>Du\u017co nasyconych t\u0142uszcz\u00f3w (palmowy, kokosowy)<\/li>\n\n\n\n<li>Du\u017co kalorii<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8222;Bez trans&#8221; \u2260 &#8222;zdrowe&#8221;. To tylko oznacza \u017ce jeden z najgorszych sk\u0142adnik\u00f3w zosta\u0142 wyeliminowany.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong> Podstawowy poziom bezpiecze\u0144stwa. Eliminacja trans jest priorytetem #1, ale to nie koniec dbania o diet\u0119.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Miejsce_1_Gotowanie_w_domu_z_prawdziwymi_skladnikami_%E2%80%93_pelna_kontrola\"><\/span><strong>Miejsce 1: Gotowanie w domu z prawdziwymi sk\u0142adnikami &#8211; pe\u0142na kontrola<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jedyny spos\u00f3b \u017ceby mie\u0107 100% pewno\u015b\u0107 \u017ce unikasz przemys\u0142owych trans to gotowa\u0107\/piec w domu u\u017cywaj\u0105c:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0142uszcze do gotowania (bez trans):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mas\u0142o (naturalne trans OK)<\/li>\n\n\n\n<li>Oliwa z oliwek<\/li>\n\n\n\n<li>Olej rzepakowy<\/li>\n\n\n\n<li>Olej s\u0142onecznikowy<\/li>\n\n\n\n<li>Olej kokosowy (wysokie nasycone ale bez trans)<\/li>\n\n\n\n<li>Smalec (t\u0142uszcz wieprzowy &#8211; wysokie nasycone, naturalne trans OK)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>NIGDY nie u\u017cywaj:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Shortening\u00f3w ro\u015blinnych (chyba \u017ce etykieta wyra\u017anie m\u00f3wi &#8222;fully hydrogenated, no trans&#8221;)<\/li>\n\n\n\n<li>Margaryn twardych<\/li>\n\n\n\n<li>Jakiegokolwiek produktu z &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Pieczenie domowe:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zamiast shorteningu:<\/strong> U\u017cywaj mas\u0142a (ciastka, ciasta), oleju (niekt\u00f3re ciasta, muffiny), albo mieszanki (50% mas\u0142o + 50% olej dla mniejszych nasyconych)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad &#8211; ciastka czekoladowe:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Tradycyjna receptura przemys\u0142owa: shortening (trans)<\/li>\n\n\n\n<li>Domowa receptura: mas\u0142o albo 50% mas\u0142o + 50% olej kokosowy (bez trans)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>R\u00f3\u017cnica smaku: minimalna. R\u00f3\u017cnica zdrowotna: ogromna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gotowanie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sma\u017cenie: oliwa, olej rzepakowy, olej s\u0142onecznikowy (wysokiej jako\u015bci)<\/li>\n\n\n\n<li>Pieczenie w piekarniku: oliwa, mas\u0142o<\/li>\n\n\n\n<li>Gotowanie: dowolny (olej cz\u0119sto niepotrzebny)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo:<\/strong> Ka\u017cdy kto chce mie\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad diet\u0105 i unika\u0107 ukrytych szkodliwych sk\u0142adnik\u00f3w. Gotowanie w domu daje pewno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_czytac_etykiety_%E2%80%93_praktyczny_przewodnik_wykrywania_trans\"><\/span><strong>Jak czyta\u0107 etykiety &#8211; praktyczny przewodnik wykrywania trans<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>To jest najwa\u017cniejsza umiej\u0119tno\u015b\u0107. Fronty opakowa\u0144 k\u0142ami\u0105. Sk\u0142ad m\u00f3wi prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krok 1: Ignoruj front opakowania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie ufaj has\u0142om:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8222;Bez cholesterolu!&#8221; (oleje ro\u015blinne nigdy nie maj\u0105 cholesterolu, ale mog\u0105 mie\u0107 trans)<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Zdrowe dla serca!&#8221; (marketing, nie gwarancja)<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;0g trans fat!&#8221; (mo\u017ce by\u0107 prawdziwe dla ma\u0142ej porcji, ale wci\u0105\u017c zawiera\u0107 trans je\u015bli jesz wi\u0119cej)<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Bogaty w wielonienasycone!&#8221; (prawda, ale mo\u017ce te\u017c zawiera\u0107 trans)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Krok 2: Czytaj SK\u0141AD (lista sk\u0142adnik\u00f3w)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To jest gdzie prawda si\u0119 ukrywa. Szukaj:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>CZERWONE FLAGI (= zawiera trans, unikaj):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8222;Olej cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221; \/ &#8222;Partially hydrogenated oil&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Cz\u0119\u015bciowo uwodorniony&#8221; \/ &#8222;Partially hydrogenated&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;T\u0142uszcz ro\u015blinny cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Shortening&#8221; \/ &#8222;Vegetable shortening&#8221; (je\u015bli nie specyfikuje &#8222;fully hydrogenated&#8221;)<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;T\u0142uszcze ro\u015blinne utwardzone&#8221; (je\u015bli nie m\u00f3wi &#8222;ca\u0142kowicie&#8221;)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u015bli KT\u00d3REKOLWIEK z tych jest w sk\u0142adzie &#8211; produkt zawiera trans. Nie kupuj.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u017b\u00d3\u0141TE FLAGI (= mo\u017ce zawiera\u0107 ma\u0142e ilo\u015bci trans, sprawd\u017a dalej):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8222;Olej ro\u015blinny modyfikowany&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;T\u0142uszcz ro\u015blinny (palmowy, kokosowy)&#8221; &#8211; prawdopodobnie OK (nasycone nie trans)<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Interesteryfikowany olej&#8221; &#8211; nowa metoda, efekty zdrowotne nie do ko\u0144ca jasne, prawdopodobnie bez trans ale mo\u017ce mie\u0107 inne problemy<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>ZIELONE \u015aWIAT\u0141O (= prawdopodobnie bez trans):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8222;Olej ro\u015blinny (rzepakowy, s\u0142onecznikowy, sojowy)&#8221; &#8211; p\u0142ynne oleje<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Oliwa z oliwek&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Mas\u0142o&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Olej kokosowy&#8221;, &#8222;Olej palmowy&#8221; (bez s\u0142owa &#8222;utwardzony&#8221;)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Krok 3: Sprawd\u017a tabel\u0119 warto\u015bci od\u017cywczych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_Polsce_po_regulacjach_UE\"><\/span><strong>W Polsce (po regulacjach UE):<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Tabela musi zawiera\u0107 lini\u0119 &#8222;kwasy t\u0142uszczowe trans&#8221; je\u015bli produkt ma &gt;0.1g trans na 100g.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co oznacza &#8222;0g&#8221; albo brak linii?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mo\u017ce znaczy\u0107 \u017ce faktycznie jest &lt;0.1g trans na 100g (bardzo ma\u0142o)<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017ce znaczy\u0107 \u017ce porcja referencyjna ma &lt;0.5g wi\u0119c zaokr\u0105glono do zera<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>KRYTYCZNE: Sprawd\u017a wielko\u015b\u0107 porcji!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ad myl\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n<p>Warto\u015bci od\u017cywcze na porcj\u0119 (20g = 2 ciastka):<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0142uszcze: 3g<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; w tym nasycone: 1.5g<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; w tym trans: 0g*<\/p>\n\n\n\n<p>*zawiera mniej ni\u017c 0.5g trans na porcj\u0119<\/p>\n\n\n\n<p>To oznacza \u017ce porcja 20g ma 0.3-0.4g trans (zaokr\u0105glono do 0). Je\u015bli zjesz ca\u0142e opakowanie (200g = 10 porcji), dostajesz 3-4g trans!<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_obliczyc_faktyczna_zawartosc\"><\/span><strong>Jak obliczy\u0107 faktyczn\u0105 zawarto\u015b\u0107:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Je\u015bli etykieta m\u00f3wi &#8222;0g trans&#8221; ale sk\u0142ad ma &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Za\u0142\u00f3\u017c \u017ce porcja ma 0.4g trans (maksimum przed zaokr\u0105gleniem do zera)<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli jesz wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 porcj\u0119, pomn\u00f3\u017c<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Krok 4: Kiedy w w\u0105tpliwo\u015bci &#8211; pytaj producenta albo unikaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli nie mo\u017cesz okre\u015bli\u0107 czy produkt ma trans (niejasne etykietowanie), albo:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Skontaktuj si\u0119 z producentem (email, telefon) &#8211; pytaj bezpo\u015brednio: &#8222;Czy produkt zawiera kwasy t\u0142uszczowe trans? Czy u\u017cywacie cz\u0119\u015bciowo utwardzonych olej\u00f3w?&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Albo po prostu unikaj &#8211; jest tysi\u0105ce innych produkt\u00f3w<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Naturalne trans vs przemys\u0142owe &#8211; dlaczego mas\u0142o jest OK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To jest cz\u0119sty punkt zamieszania. &#8222;Mas\u0142o ma trans, margaryna mo\u017ce mie\u0107 trans, co wybra\u0107?&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Naturalne trans z nabia\u0142u\/mi\u0119sa (CLA, kwas wakcenowy):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ilo\u015b\u0107: 2-5% t\u0142uszczu w ma\u015ble = oko\u0142o 0.1-0.2g trans na 10g mas\u0142a (porcja)<\/li>\n\n\n\n<li>Struktura: g\u0142\u00f3wnie kwas wakcenowy (C18:1 trans-11) i CLA (conjugated linoleic acid)<\/li>\n\n\n\n<li>Efekt zdrowotny: Badania pokazuj\u0105 neutralny albo lekko korzystny efekt<\/li>\n\n\n\n<li>Nie podnosz\u0105 LDL, nie obni\u017caj\u0105 HDL w ilo\u015bciach z normalnej diety<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przemys\u0142owe trans z cz\u0119\u015bciowo utwardzonych olej\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ilo\u015b\u0107: mo\u017ce by\u0107 10-40% t\u0142uszczu w produkcie = 1-4g trans na porcj\u0119<\/li>\n\n\n\n<li>Struktura: r\u00f3\u017cne izomery (C18:1 trans-9, trans-10, C18:2 trans, itp)<\/li>\n\n\n\n<li>Efekt zdrowotny: Jednoznacznie szkodliwe &#8211; podnosz\u0105 LDL, obni\u017caj\u0105 HDL, zwi\u0119kszaj\u0105 zapalenie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_roznica\"><\/span><strong>Dlaczego r\u00f3\u017cnica?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pozycja i liczba podw\u00f3jnych wi\u0105za\u0144 trans ma znaczenie. Naturalne trans (trans-11, CLA) s\u0105 metabolizowane inaczej ni\u017c przemys\u0142owe (trans-9, trans-10).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Praktyczna implikacja:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jedz\u0105c 20 gram\u00f3w mas\u0142a dziennie (oko\u0142o dwie \u0142y\u017ceczki &#8211; rozs\u0105dna ilo\u015b\u0107):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dostajesz oko\u0142o 0.2-0.4g naturalnych trans<\/li>\n\n\n\n<li>To jest OK, nie szkodzi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jedz\u0105c 20 gram\u00f3w margaryny z cz\u0119\u015bciowo utwardzonym olejem:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mo\u017cesz dosta\u0107 2-4g przemys\u0142owych trans<\/li>\n\n\n\n<li>To jest szkodliwe<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Rekomendacja:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U\u017cywaj prawdziwego mas\u0142a w umiarkowanych ilo\u015bciach zamiast margaryny z trans. Tak, mas\u0142o ma nasycone (nie idealne), ale NIE ma przemys\u0142owych trans (zdecydowanie najgorsze).<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli u\u017cywasz margaryny: wybieraj tylko te kt\u00f3re NIE maj\u0105 &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221; w sk\u0142adzie i sprawdzaj \u017ce faktycznie maj\u0105 niskie trans (&lt;0.1g na 100g).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Eliminacja trans &#8211; praktyczny plan 30 dni<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dni 1-7: Audyt kuchni<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zadanie:<\/strong> Przejd\u017a przez WSZYSTKIE produkty w lod\u00f3wce, zamra\u017carce, spi\u017carni. Czytaj etykiety.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kategorie do sprawdzenia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Margaryny, t\u0142uszcze do smarowania<\/li>\n\n\n\n<li>Gotowe dania mro\u017cone<\/li>\n\n\n\n<li>Ciastka, krakersy, wafelki<\/li>\n\n\n\n<li>Sosy gotowe, dressingi<\/li>\n\n\n\n<li>Przek\u0105ski (chipsy, paluszki)<\/li>\n\n\n\n<li>Lody<\/li>\n\n\n\n<li>Mieszanki do ciast<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Kryteria eliminacji:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wyrzu\u0107 (albo oddaj) WSZYSTKO co ma w sk\u0142adzie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8222;Cz\u0119\u015bciowo utwardzony olej&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Partially hydrogenated&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Shortening&#8221; (bez specyfikacji &#8222;fully hydrogenated, no trans&#8221;)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dni_8-14_Zamienniki_i_zakupy\"><\/span><strong>Dni 8-14: Zamienniki i zakupy<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Zadanie:<\/strong> Kup zamienniki bez trans.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zamiast margaryny:<\/strong> Mas\u0142o albo oliwa z oliwek (do pieczywa, gotowania)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zamiast gotowych da\u0144 mro\u017conych:<\/strong> Gotuj wi\u0119cej w domu. Je\u015bli musisz kupi\u0107 gotowe: czytaj etykiety, wybieraj tylko bez &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zamiast ciastek przemys\u0142owych:<\/strong> Piecz w domu (proste przepisy &#8211; m\u0105ka, mas\u0142o, cukier, jaja) albo kupuj od lokalnej piekarni kt\u00f3ra piecze na ma\u015ble (pytaj!) <strong>Frytek fast food:<\/strong> Piecz ziemniaki w domu (pokrojone w s\u0142upki, oliwa, piekarnik 200\u00b0C, 30-40 min) &#8211; zero trans, znacznie zdrowsze <strong>Zamiast gotowych sos\u00f3w:<\/strong> R\u00f3b proste sosy domowe (oliwa + ocet + zio\u0142a dla sa\u0142atek, pomidory + czosnek + bazylia dla makaronu)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dni 15-21: Gotowanie i pieczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zadanie:<\/strong> Naucz si\u0119 5-7 prostych przepis\u00f3w domowych kt\u00f3re zast\u0105pi\u0105 produkty przemys\u0142owe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015aniadania:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Owsianka z owocami (p\u0142atki owsiane, mleko, owoce, orzechy) &#8211; 10 minut<\/li>\n\n\n\n<li>Jajecznica na ma\u015ble z warzywami &#8211; 10 minut<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Obiady\/Kolacje:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kurczak pieczony + ziemniaki + warzywa &#8211; 45 minut (wi\u0119kszo\u015b\u0107 to czekanie w piekarniku)<\/li>\n\n\n\n<li>Makaron z sosem pomidorowym domowym &#8211; 20 minut<\/li>\n\n\n\n<li>Ryba + ry\u017c + sa\u0142atka &#8211; 25 minut<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przek\u0105ski:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Owoce + orzechy<\/li>\n\n\n\n<li>Marchewki + hummus (zrobiony z ciecierzycy, tahini, cytryny &#8211; bez trans)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Desery:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Domowe ciastka (m\u0105ka, mas\u0142o, cukier, czekolada) &#8211; 30 minut przygotowania<\/li>\n\n\n\n<li>Owoce pieczone (jab\u0142ka, gruszki z cynamonem) &#8211; 30 minut<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Dni 22-30: Jedzenie na zewn\u0105trz i utrzymanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zadanie:<\/strong> Naucz si\u0119 wybiera\u0107 bez trans w restauracjach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Strategie\"><\/span><strong>Strategie:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Fast food (je\u015bli musisz):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pytaj o olej do sma\u017cenia: &#8222;Czy u\u017cywacie cz\u0119\u015bciowo utwardzonego oleju?&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Unikaj sma\u017conych produkt\u00f3w (frytki, nuggetsy) &#8211; wybieraj grillowane\/pieczone<\/li>\n\n\n\n<li>Burger bez frytek, z sa\u0142atk\u0105<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Restauracje:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pytaj o preparacj\u0119: &#8222;Jak jest przygotowane to danie? Na jakim t\u0142uszczu?&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Preferuj dania grillowane, pieczone, gotowane na parze vs sma\u017cone<\/li>\n\n\n\n<li>Proste dania (mi\u0119so + warzywa) s\u0105 zazwyczaj bezpieczniejsze ni\u017c z\u0142o\u017cone (sosy, panierki mog\u0105 mie\u0107 trans)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Piekarnie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wybieraj te kt\u00f3re pisz\u0105 &#8222;na ma\u015ble&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Pytaj bezpo\u015brednio<\/li>\n\n\n\n<li>Croissanty\/p\u0105czki jedz rzadko, tylko z piekarni kt\u00f3re gwarantuj\u0105 mas\u0142o<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Po 30 dniach: Kontynuacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Utrzymuj nawyk czytania etykiet &#8211; zawsze<\/li>\n\n\n\n<li>Gotuj w domu 80-90% posi\u0142k\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>Jedzenie na zewn\u0105trz: wybieraj \u015bwiadomie, pytaj o sk\u0142adniki<\/li>\n\n\n\n<li>Testuj cholesterol po 3-6 miesi\u0105cach &#8211; powiniene\u015b zobaczy\u0107 popraw\u0119 (LDL ni\u017csze, HDL wy\u017csze)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wplyw_eliminacji_trans_%E2%80%93_czego_oczekiwac\"><\/span><strong>Wp\u0142yw eliminacji trans &#8211; czego oczekiwa\u0107<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>2-4 tygodnie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Minimalne zauwa\u017calne zmiany (trans dzia\u0142a d\u0142ugoterminowo)<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017cesz czu\u0107 si\u0119 lepiej psychicznie (\u015bwiadomo\u015b\u0107 \u017ce robisz co\u015b dobrego dla zdrowia)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>3 miesi\u0105ce:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Profil lipidowy prawdopodobnie si\u0119 poprawia:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>LDL mo\u017ce spa\u015b\u0107 o 5-15 mg\/dl<\/li>\n\n\n\n<li>HDL mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 o 3-8 mg\/dl<\/li>\n\n\n\n<li>Stosunek LDL\/HDL si\u0119 poprawia<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Markery zapalenia (CRP) mog\u0105 spa\u015b\u0107<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>6-12 miesi\u0119cy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dalsze poprawa profilu lipidowego<\/li>\n\n\n\n<li>D\u0142ugoterminowe zmniejszenie ryzyka chor\u00f3b serca (szacunkowo 10-20% redukcja ryzyka)<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017cliwa poprawa wra\u017cliwo\u015bci na insulin\u0119 (je\u015bli by\u0142a upo\u015bledzona)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Badanie &#8211; du\u0144skie do\u015bwiadczenie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dania zakaza\u0142a trans &gt;2% w 2003. Badanie z Preventive Medicine z 2015 analizowa\u0142o efekt:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015amiertelno\u015b\u0107 z chor\u00f3b serca spad\u0142a o <strong>14.2 zgon\u00f3w na 100,000 os\u00f3b rocznie<\/strong> w latach 2003-2013<\/li>\n\n\n\n<li>Szacuj\u0105 \u017ce zakaz trans zapobieg\u0142 oko\u0142o <strong>1500 zgonom rocznie<\/strong> w populacji 5.7 miliona<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To jest ogromny efekt zdrowia publicznego z jednej interwencji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Twoje_indywidualne_korzysci\"><\/span><strong>Twoje indywidualne korzy\u015bci:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Je\u015bli eliminujesz 5g trans dziennie (\u0142atwe do jedzenia z gotowych produkt\u00f3w) do praktycznie zera:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Redukcja ryzyka chor\u00f3b serca o oko\u0142o <strong>20-25%<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Poprawa profilu lipidowego (LDL -10-20 mg\/dl, HDL +5-10 mg\/dl)<\/li>\n\n\n\n<li>Zmniejszenie zapalenia systemowego<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To jest jeden z najskuteczniejszych single changes kt\u00f3re mo\u017cesz zrobi\u0107 w diecie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo eliminacja trans jest najwa\u017cniejsza<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Absolutny priorytet (eliminuj natychmiast):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Osoby z chorobami serca \/ wysokim ryzykiem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Przebyty zawa\u0142, udar<\/li>\n\n\n\n<li>Wysokie LDL (>130 mg\/dl)<\/li>\n\n\n\n<li>Niskie HDL (&lt;40 mg\/dl m\u0119\u017cczy\u017ani, &lt;50 kobiety)<\/li>\n\n\n\n<li>Cukrzyca (trans pogarsza insulinooporno\u015b\u0107)<\/li>\n\n\n\n<li>Nadci\u015bnienie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dla tych os\u00f3b trans s\u0105 szczeg\u00f3lnie szkodliwe. Eliminacja jest krytyczna.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wysoki_priorytet\"><\/span><strong>Wysoki priorytet:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Dzieci i m\u0142odzie\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nawyki \u017cywieniowe kszta\u0142towane w dzieci\u0144stwie<\/li>\n\n\n\n<li>Ekspozycja na trans przez dekady = kumulatywne uszkodzenie<\/li>\n\n\n\n<li>Edukuj dzieci jak czyta\u0107 etykiety<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Kobiety ci\u0119\u017carne\/karmi\u0105ce:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Trans przechodz\u0105 przez \u0142o\u017cysko i do mleka<\/li>\n\n\n\n<li>Mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na rozw\u00f3j p\u0142odu\/niemowl\u0119cia<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Osoby z histori\u0105 rodzinn\u0105 chor\u00f3b serca:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Je\u015bli rodzice\/rodze\u0144stwo mieli zawa\u0142\/udar w m\u0142odym wieku (&lt;55 lat m\u0119\u017cczy\u017ani, &lt;65 kobiety)<\/li>\n\n\n\n<li>Genetyczne ryzyko + trans = bardzo wysokie ryzyko<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u015aredni priorytet (ale wci\u0105\u017c wa\u017cne):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zdrowi doro\u015bli:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Prewencja jest \u0142atwiejsza ni\u017c leczenie<\/li>\n\n\n\n<li>Eliminacja trans to prosta strategia zmniejszenia d\u0142ugoterminowego ryzyka<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Osoby starsze (&gt;65 lat):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wci\u0105\u017c korzystne, cho\u0107 efekt mo\u017ce by\u0107 mniejszy (uszkodzenie naczy\u0144 ju\u017c cz\u0119\u015bciowo obecne)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Mity i fakty &#8211; obalanie b\u0142\u0119dnych przekona\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mit 1: &#8222;Margaryna jest zdrowsza ni\u017c mas\u0142o&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fakt: Zale\u017cy od margaryny. Margaryna z cz\u0119\u015bciowo utwardzonym olejem jest GORSZA ni\u017c mas\u0142o (trans s\u0105 gorsze ni\u017c nasycone). Margaryna bez trans mo\u017ce by\u0107 lepsza pod wzgl\u0119dem profilu t\u0142uszczowego (wi\u0119cej nienasyconych), ale:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mas\u0142o ma naturalne <a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/multiwitaminy\/c147?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">witaminy ADEK<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Mas\u0142o ma naturalny smak bez dodatk\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>Mas\u0142o w umiarkowanych ilo\u015bciach jest bezpieczne<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Najlepsze: u\u017cywaj mas\u0142a w ma\u0142ych ilo\u015bciach albo oliwy z oliwek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mit 2: &#8222;Wszystkie t\u0142uszcze s\u0105 r\u00f3wnie z\u0142e&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fakt: T\u0142uszcze maj\u0105 dramatycznie r\u00f3\u017cne efekty:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Trans: bardzo szkodliwe (LDL \u2191, HDL \u2193, zapalenie \u2191)<\/li>\n\n\n\n<li>Nasycone: umiarkowanie szkodliwe (LDL \u2191, HDL \u2191 lekko)<\/li>\n\n\n\n<li>Monounsaturated (oliwa): korzystne (LDL \u2193, HDL \u2191)<\/li>\n\n\n\n<li>Polyunsaturated omega-3 (ryby, len): bardzo korzystne (zapalenie \u2193, triglicerydy \u2193)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nie eliminuj wszystkich t\u0142uszcz\u00f3w &#8211; eliminuj trans, ogranicz nasycone, zwi\u0119ksz zdrowe.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-adek-pharmovit-adek-vit-softgel-active-60kaps\/p5769?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www2.swiatsupli.pl\/13699-large_default\/witaminy-adek-pharmovit-adek-vit-softgel-active-60kaps.jpg\" alt=\"\" title=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><a href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/witaminy-adek-pharmovit-adek-vit-softgel-active-60kaps\/p5769?utm_source=blog&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=Kwasy_T%C5%82uszczowe_Trans_-_Nie_Tylko_w_Margarine%2C*Lecz_Ukryte_w*%22Zdrowej%22*%C5%BBywno%C5%9Bci*%28Jak_Je_Rozpozna%C4%87%29\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pharmovit ADEK-Vit Softgel Active 60kaps-KLIKNIJ TUTAJ<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podsumowanie_%E2%80%93_trans_to_jeden_z_najlatwiejszych_do_wyeliminowania_szkodliwych_skladnikow\"><\/span><strong>Podsumowanie &#8211; trans to jeden z naj\u0142atwiejszych do wyeliminowania szkodliwych sk\u0142adnik\u00f3w<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Fundamentalna prawda kt\u00f3r\u0105 marketing zaciemnia:<\/strong> Kwasy t\u0142uszczowe trans z cz\u0119\u015bciowego utwardzania s\u0105 prawdopodobnie NAJBARDZIEJ szkodliwym pojedynczym sk\u0142adnikiem w diecie wsp\u00f3\u0142czesnej. Gorsze ni\u017c cukier, gorsze ni\u017c s\u00f3l, gorsze ni\u017c nasycone t\u0142uszcze.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ka\u017cde 2% kalorii z trans (oko\u0142o 4-5g dziennie) zwi\u0119ksza ryzyko chor\u00f3b serca o 23%<\/strong>. Trans jednocze\u015bnie podnosz\u0105 LDL (z\u0142y cholesterol) i obni\u017caj\u0105 HDL (dobry) &#8211; \u017caden inny sk\u0142adnik nie robi obu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dobre wie\u015bci:<\/strong> Trans s\u0105 \u0142atwe do wyeliminowania je\u015bli wiesz jak:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trzy proste zasady eliminacji:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Czytaj SK\u0141AD nie front opakowania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ignoruj: &#8222;Bez cholesterolu!&#8221;, &#8222;Zdrowe dla serca!&#8221;, &#8222;0g trans!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Czytaj list\u0119 sk\u0142adnik\u00f3w. Je\u015bli widzisz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8222;Cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Partially hydrogenated&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Shortening&#8221; (bez specyfikacji)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>NIE KUPUJ. Bez wyj\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Gotuj w domu 80-90% posi\u0142k\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U\u017cywaj prawdziwych t\u0142uszcz\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mas\u0142o (naturalne trans OK w ma\u0142ych ilo\u015bciach)<\/li>\n\n\n\n<li>Oliwa z oliwek<\/li>\n\n\n\n<li>Oleje ro\u015blinne p\u0142ynne (rzepakowy, s\u0142onecznikowy)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>NIGDY nie u\u017cywaj shortening\u00f3w ro\u015blinnych z &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Pytaj w restauracjach<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;Czy u\u017cywacie cz\u0119\u015bciowo utwardzonych olej\u00f3w? Jakim t\u0142uszczem sma\u017cycie?&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli nie wiedz\u0105 albo nie chc\u0105 powiedzie\u0107 &#8211; unikaj sma\u017conych produkt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Efekt eliminacji:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po 3-6 miesi\u0105cach bez trans:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>LDL spada o 10-20 mg\/dl<\/li>\n\n\n\n<li>HDL ro\u015bnie o 5-10 mg\/dl<\/li>\n\n\n\n<li>Stosunek LDL\/HDL si\u0119 dramatycznie poprawia<\/li>\n\n\n\n<li>Markery zapalenia spadaj\u0105<\/li>\n\n\n\n<li>D\u0142ugoterminowa redukcja ryzyka chor\u00f3b serca o 20-25%<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To jest jeden z najskuteczniejszych single changes kt\u00f3re mo\u017cesz zrobi\u0107 w diecie. Znacz\u0105co skuteczniejszy ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 suplement\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 diet modnych, wi\u0119kszo\u015b\u0107 pojedynczych interwencji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Finalna_uwaga_%E2%80%93_naturalne_vs_przemyslowe\"><\/span><strong>Finalna uwaga &#8211; naturalne vs przemys\u0142owe:<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ma\u0142e ilo\u015bci naturalnych trans z mas\u0142a\/nabia\u0142u\/mi\u0119sa (0.5-2g dziennie) s\u0105 OK &#8211; nie maj\u0105 tego samego szkodliwego efektu.<\/p>\n\n\n\n<p>Przemys\u0142owe trans z cz\u0119\u015bciowo utwardzonych olej\u00f3w (nawet 1-2g dziennie) s\u0105 szkodliwe &#8211; eliminuj ca\u0142kowicie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie b\u00f3j si\u0119 prawdziwego mas\u0142a w umiarkowanych ilo\u015bciach. B\u00f3j si\u0119 produkt\u00f3w przemys\u0142owych z &#8222;cz\u0119\u015bciowo utwardzony&#8221; w sk\u0142adzie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bibliografia\"><\/span><strong>Bibliografia<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>1. Mozaffarian, D., Katan, M.B., Ascherio, A., et al. (2006). Trans fatty acids and cardiovascular disease. New England Journal of Medicine, 354(15), 1601-1613.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Mensink, R.P., Katan, M.B. (1990). Effect of dietary trans fatty acids on high-density and low-density lipoprotein cholesterol levels in healthy subjects. New England Journal of Medicine, 323(7), 439-445.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Oomen, C.M., Ock\u00e9, M.C., Feskens, E.J., et al. (2001). Association between trans fatty acid intake and 10-year risk of coronary heart disease in the Zutphen Elderly Study. Lancet, 357(9258), 746-751.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. Brouwer, I.A., Wanders, A.J., Katan, M.B. (2010). Effect of animal and industrial trans fatty acids on HDL and LDL cholesterol levels in humans \u2013 a quantitative review. PLoS ONE, 5(3), e9434.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. Willett, W.C., Stampfer, M.J., Manson, J.E., et al. (1993). Intake of trans fatty acids and risk of coronary heart disease among women. Lancet, 341(8845), 581-585.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. Stender, S., Dyerberg, J. (2004). Influence of trans fatty acids on health. Annals of Nutrition and Metabolism, 48(2), 61-66.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>7. Restrepo, B.J., Rieger, M. (2016). Denmark&#8217;s policy on artificial trans fat and cardiovascular disease. American Journal of Preventive Medicine, 50(1), 69-76.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>8. Downs, S.M., Thow, A.M., Leeder, S.R. (2013). The effectiveness of policies for reducing dietary trans fat: A systematic review of the evidence. Bulletin of the World Health Organization, 91(4), 262-269H.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 2018 roku, 41-letni mened\u017cer z Poznania by\u0142 dumny ze swojego &#8222;zdrowego stylu \u017cycia&#8221;. Po przeczytaniu artyku\u0142\u00f3w o szkodliwo\u015bci t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0142 mas\u0142o i zast\u0105pi\u0142 je margaryn\u0105 &#8222;lekk\u0105, bogat\u0105 w nienasycone kwasy t\u0142uszczowe omega-3&#8221;&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":23371,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"yes","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","footnotes":""},"categories":[1393],"tags":[93,865,34,74,1903,170,228,42],"class_list":{"0":"post-23370","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zdrowie","8":"tag-dieta","9":"tag-kwasy-tluszczowe","10":"tag-polecamy","11":"tag-suplementy","12":"tag-trans","13":"tag-trening","14":"tag-witaminy","15":"tag-zdrowie"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &quot;Zdrowej&quot; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - Blog \u015awiat Supli<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &quot;Zdrowej&quot; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - zobacz wi\u0119cej na blogu \u015awiatSupli.pl\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &quot;Zdrowej&quot; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &quot;Zdrowej&quot; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - zobacz wi\u0119cej na blogu \u015awiatSupli.pl\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog \u015awiat Supli\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-23T08:34:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-23T08:35:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1366\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@SwiatSupli\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"30 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c\"},\"headline\":\"Kwasy T\u0142uszczowe Trans &#8211; Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &#8222;Zdrowej&#8221; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107)\",\"datePublished\":\"2025-12-23T08:34:43+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-23T08:35:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/\"},\"wordCount\":6079,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png\",\"keywords\":[\"dieta\",\"kwasy t\u0142uszczowe\",\"Polecamy\",\"suplementy\",\"Trans\",\"trening\",\"Witaminy\",\"Zdrowie\"],\"articleSection\":[\"Zdrowie\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/\",\"name\":\"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \\\"Zdrowej\\\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - Blog \u015awiat Supli\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png\",\"datePublished\":\"2025-12-23T08:34:43+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-23T08:35:30+00:00\",\"description\":\"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \\\"Zdrowej\\\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - zobacz wi\u0119cej na blogu \u015awiatSupli.pl\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png\",\"width\":1366,\"height\":768},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kwasy T\u0142uszczowe Trans &#8211; Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &#8222;Zdrowej&#8221; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog \u015awiat Supli\",\"description\":\"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"\u015awiat Supli\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":680,\"caption\":\"\u015awiat Supli\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Swiat.Supli\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/SwiatSupli\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/swiatsupli_pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c\",\"name\":\"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatsupli.pl\\\/blog\\\/author\\\/swiat-supli\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \"Zdrowej\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - Blog \u015awiat Supli","description":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \"Zdrowej\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - zobacz wi\u0119cej na blogu \u015awiatSupli.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \"Zdrowej\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - Blog \u015awiat Supli","og_description":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \"Zdrowej\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - zobacz wi\u0119cej na blogu \u015awiatSupli.pl","og_url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/","og_site_name":"Blog \u015awiat Supli","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","article_published_time":"2025-12-23T08:34:43+00:00","article_modified_time":"2025-12-23T08:35:30+00:00","og_image":[{"width":1366,"height":768,"url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png","type":"image\/png"}],"author":"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@SwiatSupli","twitter_site":"@SwiatSupli","twitter_misc":{"Napisane przez":"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji","Szacowany czas czytania":"30 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/"},"author":{"name":"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c"},"headline":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans &#8211; Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &#8222;Zdrowej&#8221; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107)","datePublished":"2025-12-23T08:34:43+00:00","dateModified":"2025-12-23T08:35:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/"},"wordCount":6079,"publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png","keywords":["dieta","kwasy t\u0142uszczowe","Polecamy","suplementy","Trans","trening","Witaminy","Zdrowie"],"articleSection":["Zdrowie"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/","name":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \"Zdrowej\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - Blog \u015awiat Supli","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png","datePublished":"2025-12-23T08:34:43+00:00","dateModified":"2025-12-23T08:35:30+00:00","description":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans - Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w \"Zdrowej\" \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107) - zobacz wi\u0119cej na blogu \u015awiatSupli.pl","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Kwasy-Tluszczowe-Trans-Nie-Tylko-w-Margarine-Lecz-Ukryte-w-Zdrowej-Zywnosci-Jak-Je-Rozpoznac.png","width":1366,"height":768},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/kwasy-tluszczowe-trans-nie-tylko-w-margarine-lecz-ukryte-w-zdrowej-zywnosci-jak-je-rozpoznac\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kwasy T\u0142uszczowe Trans &#8211; Nie Tylko w Margarynie, Lecz Ukryte w &#8222;Zdrowej&#8221; \u017bywno\u015bci (Jak Je Rozpozna\u0107)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","name":"Blog \u015awiat Supli","description":"Wspieramy Tw\u00f3j styl \u017cycia","publisher":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#organization","name":"\u015awiat Supli","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/swiat-supli-logo-hex-color-bg-2-scaled.jpg","width":2560,"height":680,"caption":"\u015awiat Supli"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Swiat.Supli","https:\/\/x.com\/SwiatSupli","https:\/\/www.instagram.com\/swiatsupli_pl\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbrXSxhnVQmv08kapZgYW5Q"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b0f37b0e0d211afc8a9eb2e96e7b3a8c","name":"Przemek \u2013 Trener i Ekspert Suplementacji","url":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/author\/swiat-supli\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23370"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23373,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23370\/revisions\/23373"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatsupli.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}